İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ ÇEK CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU Şubat 2009 Y.U.
2
I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Çek Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Parlamenter Demokrasi Coğrafi Konumu : Avrupa nın ortasında denize kıyısı olmayan bir ülke olan Çek Cumhuriyeti; kuzey ve kuzeydoğuda Polonya, doğuda Slovakya, güneyde Avusturya, batı ve kuzeybatıda Almanya ile çevrilidir. Labe Irmağı ile Kuzey Denizi ne, Odra Irmağı ile Baltık Denizi ne ve Tuna Irmağı ile Karadeniz e bağlanır. Zaman Ayarı - GMT : GMT den 1 saat ileridir. Zaman Ayarı- Türkiye Türkiye den 1 saat geridir. Yüzölçümü : 78.864 km 2 Nüfus : 10,2 milyon (2008) Nüfus Yoğunluğu : 129 kişi /km 2 Başkent : Prag Önemli Şehirleri : Brno, Ostrava, Plzen, OLomouc, Usti nad Laben, Lİberec, Hradec, Kralove, Pardubice, Ceske Budejovice İklimi : Karışık iklim tiplerinin görüldüğü ülkede karasal özellikler, sıcaklık ve yağış miktarı bakımından değişkenlik gösterirken, ılımanlaştırıcı okyanus etkisi batıdan doğuya doğru gittikçe azalır. Prag da ocak ayı ortalaması -3 derece, temmuz ayı ortalaması ise 18 derecedir. Prag da 33 dereceye varan sıcaklıklar da görülür. Ortalama yıllık 500-750 mm arasında değişen yağış miktarı, dağlık bölgelerde 1.500 mm ye kadar çıkar. Temmuz en yağışlı, şubat ise en kurak aydır. Resmi Dil : Çekce (azınlıklarca da konuşulan yaygın dildir) Din : Nüfusun yaklaşık %40 ı Katolik tir. Ayrıca, Ortodoks ve çeşitli küçük Protestan mezheplere inanan topluluklar da vardır. 3
II. EKONOMİK GÖSTERGELER YILLAR 2004 2005 2006 2007 2008* GSYİH (Milyar ABD $) (Gayri Safi Yurt İçi Hasıla) 108,2 124,3 138,6 162,2 221,1 Kişi Başı GSYİH (ABD $) 10.607 12.186 13.588 15.901 21,676 Reel GSYİH Büyüme Hızı (%) 4,2 6,1 6,2 6.0 4,2 Enflasyon (tüketici fiyatlarıyla, ort, %) 2,8 1,9 2,6 2,6 6,6 Nüfus (milyon kişi) 10,2 10,2 10,2 10,2 10,2 Para Birimi : Çek Kronu 1 YTL = 13.55 CZK (CZK) 1 AVRO = 28.67 CZK (12.02.2009) Kaynak: The Economist Intelligence Unit / Country by Country 2009 * EIU Tahmini III. GENEL OLARAK DIŞ TİCARETİ ÇEK CUMHURİYETİ NİN DIŞ TİCARETİ (Milyon ABD Doları) Yıllar İhracatı İthalatı Ticaret Hacmi Ticaret Dengesi 1998 25.853 28.456 54.309-2.603 1999 26.240 28.141 54.381-1.901 2000 29.003 32.096 61.099-3.093 2001 33.394 36.471 69.865-3.077 2002 38.469 40.709 79.178-2.240 2003 48.701 51.221 99.922-2.520 2004 67.239 68.286 135.525-1.047 2005 78.265 76.530 154.795 1.735 2006 90.594* 88.653* 179.247 1.941 2007 116.636 112.699 229.335 3.937 2008* 149.427 143.676 293.103 5.751 Kaynak: The Economist Intelligence Unit /Country by Country 2009 *EIU Tahminleri 4
Başlıca İhracat Yaptığı Ülkeler (2007 Haziran) : Almanya, Slovakya, Polonya, Fransa, İtalya, İngiltere, Avusturya, Hollanda, Belçika, Macaristan Başlıca İthalat Yaptığı Ülkeler (2007 Haziran) : Almanya, Çin Halk Cumhuriyeti, Polonya, Slovakya, İtalya, Fransa, Rusya Federasyonu, Hollanda, Avusturya, Japonya Başlıca İhraç Ürünleri (2007 Haziran) : - Dizel motorlu otomobiller (1500cc den 200cc ye kadar) - İşleme üniteleri - Motorlu araçlar için aksesuarlar ve yedek parçalar - Televizyon yayın alımı için aparatlar - Motorlu araç parçaları Başlıca İthal Ürünleri (2007 Haziran) : - Petrolyum yağı ve bituminium mieralleri için yağlar - Motorlu araçlar için aksesuarlar ve yedek parçalar - Elektronik devre anahtarı aparatları - Depo üniteleri 5
IV. TÜRKİYE İLE TİCARİ İLİŞKİLER TÜRKİYE - ÇEK CUMHURİYETİ TİCARİ İLİŞKİLERİ (1.000 ABD Doları) Türkiye nin Türkiye nin Ticaret Ticaret Yıllar İhracatı İthalatı Hacmi Dengesi 2000 101.317 158.459 259.776-57.142 2005 288.525 694.067 982.592-405.542 2006 377.710 681.659 1.059.369-303.949 2007 578.136 1.168.639 1.746.775-590.503 2008 700.415 1.303.040 2.003.455-602.625 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu Ticaret dengesi Türkiye açısından değerlendirilmektedir 6
TÜRKİYE-ÇEK CUMHURİYETİ AVRUPA DIŞ TİCARETİNİN BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI SEYRİ (Milyon İŞBİRLİĞİ ABD $) ŞUBESİ 1.400 1303 1.200 1168 1.000 800 654 694 681 700 600 578 400 444 317 289 378 200 158 222 105 127 189 76 98 93 82 108 128 93 109 83 101 70 0 67 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 İhracat İthalat Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu 7
TÜRKİYE NİN ÇEK CUMHURİYETİ NE İHRAÇ ETTİĞİ BAŞLICA ÜRÜNLER Motorlu kara taşıtları, bunların aksam ve parçaları Örülmemiş giyim eşyası ve aksesuarları Elektrikli makine ve cihazlar, aksam ve parçaları Kazan, makine ve cihazlar, alet ve parçaları Bakır ve bakırdan eşya Örme giyim eşyası ve aksesuarları Demir veya çelikten eşya Tütün ve tütün yerine geçen işlenmiş maddeler Plastik ve plastikten mamul eşya Emdirilmiş, sıvanmış kaplanmış, mensucat Dokumaya elverişli suni ve sentetik lifler İnciler, kıymetli taş ve metal mamulleri, madeni paralar Erkek/ erkek çocuk için pantolon Dizel/yarı dizel yeni taşıtlar Rafine edilmiş bakırdan ince, kalın halat, kablo,örme halatlar Tişörtler Kadın/kız çocuk için pantolon Renkli televizyonlar Altından mücevherci eşyası, aksamı Diğer ekranlı görüntü kayıt verme cihazları TÜRKİYE NİN ÇEK CUMHURİYETİ NDEN İTHAL ETTİĞİ BAŞLICA ÜRÜNLER Kazan, makine ve cihazlar, alet ve parçaları Elektrikli makine ve cihazlar, aksam ve parçaları Motorlu kara taşıtları, bunların aksam ve parçaları Plastik ve plastikten mamul eşya Yün, kıl, at kılı; bunların iplik ve dokumaları Dokumaya elverişli suni ve sentetik lifler Kauçuk ve kauçuktan eşya Cam ve cam eşya Demir veya çelikten eşya Demir ve çelik Kağıt ve karton; kağıt hamurundan kağıt ve kartondan eşya Dizel/yarı dizel benzinli binek otomobili PVC Polivinil klorür Otomatik bilgi işlem makinelerinin diğer birimleri 8
TÜRKİYE- ÇEK CUMHURİYETİ ARASINDAKİ BELLİ BAŞLI ANLAŞMALAR 1) Ticaret Anlaşması (İmza Tarihi:29 Ağustos 1975) 2) Uzun Vadeli Ekonomik, Teknik, Sınai ve Bilimsel İşbirliği Anlaşması (İmza Tarihi: 6 Ocak 1976) 3) Ekonomik ve Teknik İşbirliği Anlaşması (İmza Tarihi: 19 Aralık 1981) 4) Uluslararası Karayolu Taşımacılığı Anlaşması (İmza Tarihi: 30 Haziran 1981) 5) Turizm İşbirliği Anlaşması (İmza Tarihi: 30 Mayıs 1981) 6) Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunmasına İlişkin Anlaşma (İmza Tarihi: 30 Nisan 1992) 7) Hava Ulaştırma Anlaşması (İmza Tarihi: 15 Nisan 1996) 8) Çifte Vergilendirmenin Önlenmesi Anlaşması (İmza Tarihi: 12 Kasım 1999) 9) Tarım ve Gıda Sanayi Alanında İşbirliği Anlaşması (İmza Tarihi: 7 Eylül 2000) 10) Gümrük Konularında İşbirliği ve Karşılıklı Yardım Anlaşması (İmza Tarihi: 8 Şubat 2001) 9