TÜBİSAD Raporu Tanı1m Toplan1sı TÜRKİYE NİN DİJİTAL EKONOMİYE DÖNÜŞÜMÜ Türkiye Bilişim Sektörü: Yeri, Önemi, Evrimi ve Yetenekleri Yılmaz Kılıçaslan Anadolu Üniversitesi İktisat Bölümü Eskişehir 14 Şubat 218, İstanbul
Türkiye de BİTS in Özel Sektör İçindeki Payı (%) 4 3,5 3 2,5 2 1,5 1,5 29 21 211 212 213 214 215 Katma değer İstihdam Yatırım
Türkiye Özel Sektöründe Üretkenlik bin TL 1 9 8 7 6 5 4 3 2 1 Toplam Özel Toplam Sanayi Toplam Hizmet Toplam BİTS Sanayi BİTS Hizmet BİTS 29 215
Türkiye de Bilişim Alt Sektörlerinde Katma değer, İs:hdam ve Ya>rım (215, %GSYİH) 1,6 1,4 1,2 1,8,6,4,2 Elektronik bileşenlerin ve devre kartlarının imalatı Bilgisayar ve bilgisayar İletişim ekipmanlarının çevre birimleri imalatı imalatı Manyetik ve optik kaset, bant, CD, vb. ortamların imalatı Tüketici elektroniği imalatı Telekomünikasyon hizmetleri Bilgi teknolojileri hizmetleri Diğer hizmetler Katma değer İstihdam Yatırım
Türkiyenin Toplam İhracat ve İthala3, 1989-216 3 25 2 198,618235 15 142,5295838 1 5 1989 199 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2 21 22 23 24 25 26 27 28 29 21 211 212 213 214 215 216 Toplam İhracat Toplam İthalat
Seçilmiş Ürünlerin İhraca (toplam ihracat içindeki payı), 1989-215 5% 45% 4% 35% 3% 25% 2% 15% 1% 5% % 1989 199 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2 21 22 23 24 25 26 27 28 29 21 211 212 213 214 215 Tekstil-Hazır Giyim Demir-Çelik Bilgisayar TV-Radyo Otomobil
Türkiye BİTS İhraca/nın Gelişimi, 28-215 (Milyar $) 3, Milyar $ 2,75 2,5 2,25 2, 1,75 1,5 1,25 1,,75,5,25, 28 29 21 211 212 213 214 215 Elek. bileşenler ve devre kartları Bilg. ve çevre ekip. İletişim ekipmanları Tüketici elektroniği Manyetik ve optik medya
Türkiye BİTS İthalanın Gelişimi, 28-215 (Milyar $) Milyar $ 5, 4,5 4, 3,5 3, 2,5 2, 1,5 1,,5, 28 29 21 211 212 213 214 215 Elek. bileşenler ve devre kartları Bilg. ve çevre ekip. İletişim ekipmanları Tüketici elektroniği Manyetik ve optik medya
Türkiye BİTS Ticare.nin Gelişimi, CMS Analizi, 22-215 22 pay 215 pay RE (%) MBE (%) TUE (%) BUE (%) DUE (%) TD (%) Toplam BIT.19.13-2.81.95 -.38 -.39.2-2.24 Elektronik bileşenler ve devre kartları Bilgisayarlar ve çevre ekipmanları.4.6 2..2 1.5 1.34.15 3.52.1.5 33.62 -.59 3.61 9.28-5.68 36.64 İletişim ekipmanları.11.4-3.71-2.52 2.31.17 2.14-3.92 Tüketici elektroniği 1.24.9-3.87 3.66-1.91-1.91 -.1-2.12 Manyetik ve optik medya.4.6 4.96.64 3.99 4.23 -.24 9.58
BİTS in Özel Sektör Ar-Ge Harcamaları İçindeki Payı (% GSYİH) BİT harici Ar-Ge BİT Ar-Ge 4, 3,5 3, 2,5 2, 1,5 1,,5, İsrail Kore Japonya Finlandiya Tayvan (Çin) İsveç İsviçre Danimarka Almanya Slovenya ABD Avusturya Çin Belçika Fransa Sinagpur İzlanda Estonya Avusturalya Hollanda İrlanda İngiltere Çek Cumhuriyeti Norveç Macaristan Kanada İtalya Portekiz İspanya Yeni Zelanda Türkiye slovakya Polonya Yunanistan Romanya Meksika
BİTS Uzmanlarının Özel Sektör İs4hdamı İçindeki Payı (%) % 7 6 5 4 3 2 1 Finlandiya İsveç Hollanda İngiltere Lüksemburg Estonya Norveç Belçika Avusturya Danimarka Çek Cumhuriyeti Almanya İrlanda 215 21 Fransa Macaristan Malta Slovenya AB(28) Slovakya Hırvatistan Polonya İtalya İspanya Bulgaristan Portekiz Letonya Litvanya Romanya Yunanistan Türkiye
Sabit ve Mobil Genişbant Aboneliği, Aralık 216 Milyon 425 4 375 35 325 3 275 25 225 2 175 15 125 1 75 5 25 ABD Japonya Almanya Fransa İngiltere Kore Meksika İtalya İspanya Kanada Türkiye Avusturalya Hollanda Polonya Belçika İsviçre Sabit İsveç Yunanistan Portekiz Çek Cumhuriyeti Mobil Şili Macaristan Avusturya Danimarka İsrail Norveç Finlandiya Yeni Zelanda İrlanda Slovakya Slovenya Letonya Estonya Lüksemburg İzlanda
Genişbant Penetrasyon Oranı ve GSYİH 6 12. 5 4 3 2 1 İsviçre Danimarka Hollanda Fransa Norveç Kore Almanya İngiltere İzlanda Belçika İsveç Kanada Lüksemburg Yunanistan Yeni Zelanda ABD Portekiz Finlandiya Japonya İspanya Avusturalya Estonya İrlanda Çek Cumhuriyeti Avusturya Macaristan Slovenya İsrail Letonya İtalya Slovakya Polonya Şili Türkiye Meksika Genişbant penetrasyon oranı (Aralık 216) Kişi başına GSYİH (ABD Satınalma gücü paritesi, sabit fiyatlar, 215) 1. 8. 6. 4. 2.
Büyüklük Grubuna göre Girişimlerde Web sitesi Sahipliği (216) % 1 9 8 7 6 5 4 3 2 1 Finlandiya Danimarka İsveç Almanya Hollanda Avusturya Malta Slovenya İngiltere Çek Cumhuriyeti Belçika Lüksemburg Norveç Estonya 1-49 5-249 25+ Slovakya AB(28) Litvanya İrlanda İspanya İtalya Hırvatistan Fransa Macaristan Polonya Yunanistan Türkiye Portekiz Letonya Bulgaristan Romanya TR
Bulut Bilişim Kullanan Girişimler (216) % 1 9 8 7 6 5 4 3 2 1 Finlandiya Danimarka Hollanda Belçika Norveç İsveç Malta İrlanda İngiltere Slovenya Avusturya Estonya Yunanistan Almanya 1-49 5-249 25+ AB(28) Portekiz İspanya Letonya Litvanya Lüksemburg Fransa Hırvatistan İtalya Çek Cumhuriyeti Türkiye TR Macaristan Slovakya Polonya Bulgaristan Romanya
Bireylerin İnternet Kullanım Oranı (216) % 1 9 8 7 6 5 4 3 2 1 Danimarka Lüksemburg Norveç İngiltere Finlandiya Hollanda İsveç Almanya Belçika Estonya Fransa Avusturya AB(28) Çek Cumhuriyeti Toplam 16-24 yaş 64-75 yaş İrlanda İspanya Letonya Slovakya Macaristan Malta Slovenya Litvanya Hırvatistan Polonya Portekiz Yunanistan İtalya Romanya Bulgaristan Türkiye
İnternet Kullanım Amacı(216) % 1 9 8 7 6 5 4 3 2 1 Danimarka Lüksemburg Norveç Hollanda İsveç Finlandiya Almanya İngiltere Belçika Çek Cumhuriyeti Estonya internet bankacılığı e-mail sosyal medya sağlık Avusturya Fransa Macaristan AB(28) Slovakya Letonya İrlanda Slovenya İspanya Malta Hırvatistan Litvanya Polonya Portekiz İtalya Yunanistan Bulgaristan Romanya Türkiye
AB Ülkelerinde Toplam Nüfus için Dijital Beceriler % 1 9 8 7 6 5 4 3 2 1 Danimarka Lüksemburg Hollanda İngiltere Finlandiya Dijital becerisi olmayan veya internet kullanmayan Temel düzeyde dijital becerisi olan İsveç Almanya Estonya Belçika Fransa Avusturya AB(28) Çek Cumhuriyeti İrlanda Letonya Macaristan Slovakya İspanya Malta Kıbrıs Slovenya Litvanya Polonya Düşük düzeyde dijital becerisi olan Temel düzeyin üstünde dijital becerisi olan Hırvatistan Portekiz Yunanistan İtalya Romanya Bulgaristan Türkiye
Sonuç OECD ülkeleri için özel sektör Ar-Ge harcamalarının GSYİH içindeki payı %1,6 dır ve bunun %33 ü (yani GSYİH nın %,5 i) bilişim sektörü taraondan gerçekleşqrilmektedir. Finlandiya, İsrail ve Güney Kore için bilişim sektörünün Ar-Ge harcamasının toplam GSYİH içindeki payı %1,2 ile %1,8 arasında değişirken, Türkiye için bu değer oldukça küçüktür (%,1). BİTS in katma değer içindeki payının belirgin olarak yüksek gerçekleşqği ülkeler arasında %1,7 ile Güney Kore, %7 ile Japonya ve İrlanda bulun- maktadır. Türkiye de BİTS in özel sektör katma değeri içerisindeki payı yaklaşık %3,2 ile OECD ülkelerinin oldukça al]ndadır.
Sonuç OECD ülkeleri arasında en yüksek BİTS is6hdam oranına sahip olan ülkeler %5 ile İrlanda ve %4,2 ile Güney Kore dir. Türkiye de bu oran yıllardır %1.5 düzeyindedir. 216 yılında AB ülkelerinde girişimlerde geniş- bant internet kullanım oranı ortalama %94 tür. Türkiye de bu oran %92 ile İrlanda, Portekiz ve Almanya gibi ülkelerden daha düşük fakat Macaristan, Yunanistan ve Bulgaristan gibi ülkelerden daha yüksek6r. 216 yılında AB -28 ülkelerinde internete bağlanan hanehalkı oranı yaklaşık %83 iken, Türkiye de internet erişimi olan hanehalkı oranı ise 21 yılında %34 den 216 yılında %73 e yükselmiş6r.
Sonuç BİT sektöründeüretkenlik, toplam özel sektör üretkenliğinin neredeyse üç ka9dır (215 yılında yaklaşık 86 bin TL). Dolayısıyla bu sektörün toplam ekonomi içerisindeki payının artması ülke üretkenliğini ar9racak9r. 29-215 yılları arasında Türkiye toplam özel sektörüne olan katma değer, islhdam ve ya9rım katkısı açısından en etkin BİTS sanayi alt sektörleri elektronik bileşenle-rin ve devre kartlarının imala9 ve tükelci elektroniği imala9 iken, katma değer ve ya9rım katkısı açısından en etkin BİTS hizmet alt sektörü telekomünikasyon hizmetleri, islhdama olan katkısı açısından ise en etkin BİTS hizmet alt sektörü bilgi teknolojileri hizmetleridir.
Sonuç 215 yılı i*bari ile yaklaşık 16 trilyon dolar olan dünya *care*nin 2 trilyon dolarını BİT *care* oluşturmaktadır. Türkiye nin BİT ürün *care*ndeki payı 28-215 dönemin de ortalama %,5 düzeyindedir. Fakat şunu da belirtmek gerekir ki 28 den 215 e küçük de olsa bir ilerleme kaydedilmiş ve Türkiye nin dünya BİT ürün *care*ndeki payı %,4 ten %,6 ya yükselmiş*r. 215 yılı i*bair ile Türkiye nin toplam BİT ihracam 3 milyar dolardır. Türkiye, bilgisayar ve çevre ekipmanları, manye*k ve op*k medya, elektronik bileşenler ve devre kartları endüstrilerinde rekabet gücünü armrmış, ancak bu ürünlerin dünya *care* payının düşmesi, Türkiye nin hem bu alt endüstrilerdeki yat avantajlarından yararlanamamasına hem de dünyadaki *caret payını armramamasına yol açmışmr.
Teşekkürler