TÜKETİCİ FİYAT ENDEKSİ (TÜFE) BİLGİ NOTU EYLÜL 2015 Türkiye İstatistik Kurumu 05/10/2015 tarihinde 2015 yılı Eylül ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) haber bültenini yayımladı. Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) 2015 yılı Eylül ayında; Bir önceki aya göre % 0,89, Bir önceki yılın Aralık ayına göre % 6,21, Bir önceki yılın aynı ayına göre % 7,95, On iki aylık ortalamalara göre % 7,80 artış göstermiştir. Ana harcama grupları itibarı ile aylık en yüksek artış % 1,93 ile ulaştırma ve çeşitli mal ve hizmetler gruplarında olurken, aylık düşüş gösteren tek grup % 2,76 ile giyim ve ayakkabı olmuştur. İstatistiki Bölge Birim Sınıflaması Düzey 2 de bulunan 26 bölge içinde aylık en yüksek artış % 1,21 ile Şanlıurfa ve Diyarbakır illerini kapsayan TRC2 bölgesinde gerçekleşmiştir. 2015 yılı Eylül ayında TÜFE bir önceki aya göre % 0,40 artarken, ana harcama grupları itibarıyla en yüksek düşüş % 4,32 ile giyim ve ayakkabı grubunda gerçekleşmiş, en yüksek artış gösteren grup ise % 2,05 ile lokanta ve oteller olmuştur (Tablo 1, Grafik 1). Ana harcama grupları itibarıyla TÜFE bir önceki aya göre; Ulaştırmada % 1,93, Çeşitli mal ve hizmetlerde % 1,93, Gıda ve alkolsüz içeceklerde % 1,24, İktisadi Raporlama ve İstatistik Müdürlüğü Sayfa 1
Ev eşyasında % 1,16, Eğlence ve kültürde % 1,16, Sağlıkta % 1,08, Lokanta ve otellerde % 0,97, Eğitimde % 0,88, Haberleşmede % 0,72, Konutta % 0,58, Alkollü içecekler ve tütünde % 0,35 artarken, Giyim ve ayakkabıda % 2,76 düşmüştür. Tablo 1. 2015 Yılı Eylül Ayında Ana Harcama Gruplarına Göre Tüketici Fiyat Endeksi Değişim Oranları (2003=100) (%) Bir önceki aya Bir önceki yılın Bir önceki yılın Oniki aylık göre değişim Aralık ayına göre aynı ayına göre ortalamalara göre Ana Harcama Grupları oranı değişim oranı değişim oranı değişim oranı TÜRKİYE 0,89 6,21 7,95 7,80 Gıda ve alkolsüz içecekler 1,24 7,61 10,73 12,02 Alkollü içecekler ve tütün 0,35 5,68 5,67 4,48 Giyim ve ayakkabı -2,76-5,30 4,38 6,60 Konut 0,58 4,84 8,28 7,91 Ev eşyası 1,16 8,14 9,42 7,96 Sağlık 1,08 6,29 7,42 7,86 Ulaştırma 1,93 6,37 2,42 1,33 Haberleşme 0,72 3,17 2,82 2,57 Eğlence ve kültür 1,16 11,83 10,38 7,79 Eğitim 0,88 5,09 5,90 7,41 Lokanta ve oteller 0,97 11,73 13,99 13,63 Çeşitli mal ve hizmetler 1,93 9,66 11,23 9,60 İktisadi Raporlama ve İstatistik Müdürlüğü Sayfa 2
Grafik 1. Tüketici Fiyat Endeksi Bir Önceki Aya Göre Değişim Oranları Bir önceki yılın aynı ayına göre TÜFE % 7,95 artarken, ana harcama grupları itibarıyla bir önceki yılın aynı ayına göre en yüksek oranlı artış % 13,99 ile lokanta ve oteller harcama grubunda gerçekleşmiş, düşüş kaydedilen harcama grubu olmamıştır (Grafik 2). Grafik 2. Tüketici Fiyat Endeksi Bir Önceki Yılın Aynı Ayına Göre Değişim Oranları İktisadi Raporlama ve İstatistik Müdürlüğü Sayfa 3
2015 yılı Eylül ayında bir önceki aya göre fiyatı en fazla artış gösteren seçilmiş maddeler sıralamasında; patlıcan % 22,01 ile ilk sırayı alırken bunu, % 20,43 ile sivri biber, % 15,21 ile yumurta izlemiştir. 2015 yılı Eylül ayında bir önceki aya göre fiyatı en fazla düşüş gösteren mallar ise % 25,21 ile limon, % 13,92 ile yurtiçi bir hafta ve daha fazla süreli turlar ve % 13,84 ile fındık içi olmuştur. Bir önceki aya göre 2015 yılı Eylül ayında özel kapsamlı TÜFE göstergelerinden H çekirdek fiyat göstergesinde (işlenmemiş gıda ürünleri, enerji ve alkollü içkiler, tütün ürünleri ile altın hariç) % 0,77, I çekirdek fiyat göstergesinde (enerji, gıda, alkolsüz içecekler, alkollü içkiler ile tütün ürünleri ve altın hariç) % 0,81 artış olmuştur. Bir önceki yılın aynı ayına göre ise H çekirdek fiyat göstergesinde % 8,26, I çekirdek fiyat göstergesinde % 8,23 artış olmuştur. 2015 yılı Eylül ayında bir önceki aya göre özel kapsamlı TÜFE göstergelerinde en yüksek artış % 0,98 ile E fiyat göstergesinde (enerji ve alkollü içkiler ile tütün ürünleri hariç) kaydedilmiştir. Bir önceki yılın aynı ayına göre en yüksek oranlı artış ise % 9,15 ile F özel kapsamlı (enerji ve alkollü içkiler ile tütün ürünleri ve fiyatları yönetilen/yönlendirilen diğer ürünler, dolaylı vergiler hariç) fiyat göstergesinde gerçekleşmiştir. Türkiye İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflaması (İBBS) Düzey 2 ye göre 26 istatistiki bölge içinde, 2015 yılı Eylül ayında bir önceki aya göre en yüksek oranlı artış % 1,21 ile Şanlıurfa ve Diyarbakır illerini kapsayan TRC2 bölgesi olmuştur (Tablo 2). Bir önceki yılın aynı ayına göre ise fiyatlarda en yüksek oranlı artış % 8,80 ile Kayseri, Sivas ve Yozgat illerini kapsayan TR72 bölgesinde kaydedilmiştir. 2015 yılı Eylül ayında endekste kapsanan 426 maddeden; 62 maddenin ortalama fiyatlarında değişim olmazken, 275 maddenin ortalama fiyatlarında artış, 89 maddenin ortalama fiyatlarında ise düşüş gerçekleşmiştir. İktisadi Raporlama ve İstatistik Müdürlüğü Sayfa 4
Tablo 2. 2015 Yılı Eylül Ayında İstatistiki Bölgelere Göre Tüketici Fiyat Endeksi Değişim Oranları (2003=100) İstatistiki Bölgeler (İBBS) Düzey 2 Bir önceki aya göre değişim oranı Bir önceki yılın Aralık ayına göre değişim oranı (%) Bir önceki yılın Oniki aylık aynı ayına göre ortalamalara göre değişim oranı değişim oranı TÜRKİYE 0,89 6,21 7,95 7,80 TR10 (İstanbul) 1,20 6,48 8,32 8,31 TR21 (Tekirdağ, Edirne, Kırklareli) 0,83 5,44 7,11 7,33 TR22 (Balıkesir, Çanakkale) 0,65 6,66 8,60 8,39 TR31 (İzmir) 0,92 6,75 8,61 8,35 TR32 (Aydın, Denizli, Muğla) 1,08 7,55 8,54 7,97 TR33 (Manisa, Afyon, Kütahya, Uşak) 1,10 7,14 8,71 8,22 TR41 (Bursa, Eskişehir, Bilecik) 0,96 6,54 8,29 7,46 TR42 (Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu, Yalova) 0,90 6,05 8,10 7,91 TR51 (Ankara) 0,47 5,90 7,88 8,17 TR52 (Konya, Karaman) 1,15 7,04 8,20 7,15 TR61 (Antalya, Isparta, Burdur) 0,88 6,10 7,02 7,32 TR62 (Adana, Mersin) 0,44 5,91 7,76 7,41 TR63 (Hatay, K.Maraş, Osmaniye) 1,07 5,53 7,38 7,20 TR71 (Kırıkkale, Aksaray, Niğde, Nevşehir, Kırşehir) 1,03 6,25 7,44 6,69 TR72 (Kayseri, Sivas, Yozgat) 0,90 6,91 8,80 8,16 TR81 (Zonguldak, Karabük, Bartın) 0,83 6,61 7,72 7,61 TR82 (Kastamonu, Çankırı, Sinop) 0,86 6,02 7,80 7,61 TR83 (Samsun, Tokat, Çorum, Amasya) 1,00 6,18 7,92 7,69 TR90 (Trabzon, Ordu, Giresun, Rize, Artvin, Gümüşhane) 0,88 6,19 7,11 6,76 TRA1 (Erzurum, Erzincan, Bayburt) 0,44 5,63 6,23 6,00 TRA2 (Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan) 0,99 5,59 7,47 7,33 TRB1 (Malatya, Elazığ, Bingöl, Tunceli) 0,96 4,07 6,52 6,76 TRB2 (Van, Muş, Bitlis, Hakkari) 0,05 5,06 7,07 7,22 TRC1 (Gaziantep, Adıyaman, Kilis) 1,18 5,67 8,53 8,34 TRC2 (Şanlıurfa, Diyarbakır) 1,21 5,32 8,70 8,54 TRC3 (Mardin, Batman, Şırnak, Siirt) 0,57 4,63 7,67 7,87 Bu konuyla ilgili haber bültenine www.tuik.gov.tr adresinden ulaşabilirsiniz. İktisadi Raporlama ve İstatistik Müdürlüğü Sayfa 5