Kullanım Talimatı Sartorius PT-20 Serisi Ekonomik El Tipi İletkenlik Sıcaklık TDS Tuzluluk Ölçer 98648-017-27_Tr.
İçerik Genel Bilgiler ve İlk İnceleme 3 Güvenlik Bilgileri 4 Pillerin Değiştirilmesi 5 Ana Ekran ve Tuşlar 6 Setup 11 Kalibrasyon 13 Ölçümler 14 Standart Çözeltilerin Hazırlanması ve Saklanması 15 Hata Kodları 16 Geri Dönüşüm 17 Özellikler 18 İşareti 19 2
Genel Bilgiler ve İlk İnceleme Bu cihaz iletkenlik ölçümünde kullanılan hassas bir cihazdır. Dahili mikrokomputer iletkenlik, TDS ve tuzluluk tespiti ile ilgili parametrelerin kaydedilmesinde, hesaplanmasında ve kompanze edilmesinde kullanılır. Cihaz dört adet 1.5 VAA pil ile çalışır. Cihaz yeniden açıldığında tekrar kalibrasyon yapılmasına gerek yoktur. Cihazın geniş LCD ekranında kullanıcı yönlendirmeli modlar ve semboller ile ileiletkenlik, TDS ya da tuzluluk ve sıcaklık değerleri görüntülenebilir. Cihaz kullanıcıyı kalibrasyon ve ölçüm işlemlerine yönlendirir. Cihazda dahili sıcaklık sensörü ile mini DIN kullanılır. Cihazda otomatik ya da manuel sıcaklık kompanzasyonu, sağlanan güç yüzdesi gibi ilave özellikler mevcuttur. Cihazı ve aksesuarları kutusundan dikkatlice çıkartın. Cihazda görünür bir hasar olup olmadığını kontrol edin. Eğer herhangi bir hasar varsa derhal size en yakın Sartorius Yetkili Servisi ne başvurun. Cihaza ait kutunun geri dönüşümü ile ilgili 17. Sayfadaki bilgileri okuyun. * Bu talimatta kullanılan sensör sözcüğü iletkenlik sensörünü ifade etmektedir. 3
Güvenlik Bilgileri PT serisi portatif el tipi metreler, Avrupa Konsey Direktifleri ne, elektrikli cihazlar ve elektromanyetik uyumluluk ile ilgili standartlara ve uluslar arası düzenlemelere ve ilgili güvenlik gereklerine uygun olarak üretilmiştir. Cihazın uygunsuz kullanımı ya da taşınması zarara ve/veya yaralanmalara sebep olabilir. Cihazı kullanmaya başlamdan önce oluşabilecek her türlü rsiki önlemek için bu kullanım talimatını dikkatlice okuyun. Kullanım talimatını güvenli bir yerde saklayın. Cihazınızın güvenli kullanımını sağlamak için lütfen aşağıdaki talimatları yerien getirin: : - Kurulumda dikkat edilecek hususlar: Kullanıcı Sartorius cihazı üzerinde yapılacak her türlü modifikasyondan ve bunları kontrol etmekten ve gerektiği takdirde bu modifikasyonları düzeltmekten sorumludur. Cihaz gövdesi için endüstriyel koruma sınıfı: - Portatif metre: IP65 Eğer cihazınız ile ilgili bir sorunla karşılaşırsanız: Size en yakın Sartorius Satış Noktası na başvurun. Bu cihazı tehlikeli alanlarda/bölgelerde kullanmayın. Eğer cihazın kurulumunda elektrikli aletler kullanılacak ve kurulum alanı yüksek güvenlik önlemlerinin alınması gereken özel bir alan ise, kurulumun ülkenizde geçerli olan düzenlemelere göre yapılması gerekir. - Sadece cihazınız için özel olarak tasarlanmış orijinal Sartorius aksesuarlarını kullanın. 4
Pillerin Değiştirilmesi Pillerin değişimi için aşağıda verilen prosedürü takip edin. 1. Pilleri LCD ekranda düşük pil sembolü göründüğünde değiştirin. Cihaz düşük pil sembolü ekrana geldikten sonra yaklaşık bir saat daha çalışır. 2. Pil kutusu cihazın arkasındaki alt bölüme yerleştirilmiştir (Şekil 1). Cihazı ters çevirerek pil kutusunu size döndürün ve pil kutusunun kapağını kaydırarak açın. 3. AA tipi dört adet pilin hepsini değiştirin. 4. Pil kutusunun kapağını yerine takın. Şekil 1 5
Ana Ekran ve Tuşlar Cihaz kullanılmadığında tuşuna basarak cihazı kapatın. Ekran Sembolleri 10 9 8 1 Sal m S/cm Uncompensated ppt TDS µ mg/l 7 6 Setup Cal % C 5 2 CELL K=0.1 1.0 10.0 4 3 Şekil 2 1 Düşük pil sembolü 2 Hücre sabitlerinin sembolleri 3 Setup ve Kalibrasyon sembolleri 4 Sıcaklık katsayısı 5 Sıcaklık referansı 6 Ölçüm birimleri 7 Sıcaklık sembolü 8 Ölçüm modları 9 Stabilite sembolü 10 Ölçüm/Kalibrasyon Uygulamada sembolü 6
Tuş Takımı 1 2 3 4 5 6 7 Şekil 3 1 [ ] tuşu: Bu tuş değerin arttırılmasında ya da [Setup] ve [Calibration] menülerinde parametre seçilmesinde kullanılır. 2 [ ] tuşu: Bu tuş değerin azaltılmasında ya da [Setup] ve [Calibration] menülerinde parametre seçilmesinde kullanılır. 3 [Setup] tuşu: Normal ölçüm modları sırasında, bu tuş normal ölçüm modundan [Setup] menüsünde mod değiştirir. Ayrıntılar için Setup bölümüne bakın 4 [Mode] tuşu: Normal ölçüm modunda bu tuş ile ölçüm modunu Kompanze edilmemiş İletkenlik, Kompanze edilmiş İletkenlik, TDS ya da Tuzluluk modlarına dönüştürülür. [Setup] menüsünde, bu tuşu kullanarak mevcut parametre ayarından çıkılır ve diğer ayara geçilir. 7
[Calibration] menüsünüde, bu tuşu kullanarak mevcut ayardan çıkılır ve normal ölçüm moduna geçilir. 5 [Enter] tuşu: [Setup] ya da [Calibration] menülerinde, bu tuşu kullanarak mevcut ayar parametreleri ve kalibrasyon parametreleri kaydedilir. Normal ölçüm modunda, bu tuşa yaklaşık beş saniye basılı tutulduğunda, cihaz fabrika ayar ve kalibrasyon parametrelerini yeniden yükleyerek mevcut kalibrasyon verilerini siler. 6 [Cal] tuşu: Normal ölçüm modunda, bu tuş ile normal ölçüm modundan [Calibration] menüsüne geçiş yapılır. Ayrıntılı bilgi için Kalibrasyon bölümüne bakın. 7 tuşu: Bu tuş cihazın açılması ya da kapanması için kullanılır. Soket 1 Cihazın Açılması / Kapanması Piller cihaza doğru bir şekilde yerleştirildiğinde, cihaz otomatik olarak açılır. Eğer cihaz otomatik açılmaz ise, tuşuna basın. Cihaz açıldığında birkaç saniyeliğine bütün semboller ekrana gelir. Daha sonra ekranda mevcut hücre sabiti görünür. Kısa bir süre sonra ekranda sıcaklık değeri görünür ve cihaz ölçüm için hazır hale gelir. Sensörü yarısına kadar çözelti içine daldırın ve çözelti içinde herhangi bir yere temas etmemesini sağlayın. Sensör etrafında hava kabarcıklarının oluşmamasına dikkat edin. Ölçüm sonuçları kaydedilmeden önce sensörün kuvvetli bir şekilde hareket ettirilmesi sensör içinde oluşan hava kabarcıklarının yok olmasını sağlar. Cihaz kullanılmadığı zamanlarda tuşuna basarak cihaz kapatılmalı ve pilerin gücü korunmalıdır. Pillerin gücü azaldığında, ekranda sembolü birkaç saniyeliğine görünür ve daha sonra cihaz kendiliğinden kapanır. Şekil 4 1 Sensör DIN soketi 8
Ölçüm Modları Bu cihazda dört farklı normal ölçüm modu kullanılır: 1. Kompanze edilmemiş İletkenlik (μs/cm ya da ms/cm): Çözelti içindeki iletken, sıcaklık ile bağlantı kurmadan ölçülür. 2. Kompanze edilmiş İletkenlik (ÌS/cm or ms/cm): Sıcaklığı kompanze edilmiş iletkenlik değeri olarak da bilinen bu modda, numunenin 25 C deki (ya da seçilen farklı bir sıcaklık değerinde) iletkenlik değeri hesaplanır. Kalibrasyon Setup bölümüne bakın. 3. TDS (mg/l ya da g/l): Toplam çözünmüş madde miktarı hesaplanır (TDS); hesaplama Kompanze edilmiş İletkenlik ve TDS SABİTİ verilerine göre yapılır. TDS SABİTİ ayarlanabilir. Ayrıntılı bilgi için SETUP menüsüne bakın. 4. Tuzluluk (ppt): Çözelti içindeki tuzluluk ölçülür; hesaplama İletkenlik ve Sıcaklığa bağlı olarak yapılır. 9
Sıcaklık değeri bütün ölçüm modlarında ekranda grünür. Ölçüm modlarında değişiklik yapmak için [Mode] tuşuna hafifçe basın ve bırakın. Bu şekilde cihaz dört mod arasında dönüşüm yapar. Ölçüm modlarında değişiklik yaptığınızda lütfen LCD ekrandaki sembooleri dikkatlice takip edin. Not: Cihaz kapatıldığında kullanılan son ölçüm modu kaydedildiği için açıldığında ekrana ilk kaydedilen bu son ölçüm modu gelir. Cihazın iki farklı menüsü vardır: 1. [Setup] menüsü: SETUP sembolü ekranda iken cihaz parametreleri ayarlanır ya da özelleştirilir. 2. [Calibration] menüsü: CAL sembolü ekranda iken, iletkenlik sensörünün hücre sabitinin kalibrasyonu. 10
Setup Cihaz fabrikadan, fabrika ayarları yüklenmiş olarak çıkar, istenildiğinde bu parametreler özelleştirilebilir. Setup Uygulaması 1. Normal ölçüm modu sırasında, [Setup] tuşuna basıldığında, ekrana setup sembolü gelir. Sensör için ANA HÜCRE SABİTİ 2. LCD ekranın alt kısmında geçerli hücre sabiti varken, cihaz mevcut (önceden kalibre edilmiş ya da fabrika ayarlı) hücre sabitini görüntüler. Bu durumda kullanılan ana hücre sabitini [ ] ve [ ] tuşlarını kullanarak değiştirebilirsiniz. Uygun olan üç sücre sabitini (0.1, 1.0 ve 10.0) seçebilirsiniz. 3. [Enter] tuşuna basarak ana hücre sabiti için yeni değeri kaydedebilir ya da [Mode] tuşuna basarak bu adımdan çıkabilir ve bir sonraki parametre ayarına geçebilirsiniz. SICAKLIK KATSAYISI 4. Cihaz %1.91 değerini ya da bu prosedür için kullanılacak önceden ayarlanmış değeri ekrana getirecektir. Mevcut değeri [ ] ve [ ] tuşlarını kullanarak istenilen yeni sıcaklık katsayısı ile değiştirebilirsiniz. Yeni sıcaklık katsayı değerini kaydetmek için [Enter] tuşuna basın ya da bu adımdan çıkmak ve yeni parametre ayarına geçmek için [Mode] tuşuna basın. 11
SICAKLIK REFERANSI 6. Cihaz 25.0 C sıcaklık değerini ya da bu prosedür için daha önce ayarlanmış değeri gösterir. [ ] ve [ ] tuşları ile değeri istenilen yeni sıcaklık referansına değiştirebilirsiniz. 7. [Enter] tuşuna basarak sıcaklık referansı için yeni değeri kaydedebilir ya da [Mode] tuşunu kullanarak bu adımdan çıkabilir ve bir sonraki parametre ayarına geçebilirsiniz: TDS SABİTİ 8. Cihaz ekranında 0.5 değeri ya da bu prosedür için daha önce ayarlanan değer görünür[ ] ve [ ] tuşları ile değeri istenilen yeni TDS sabiti ile değiştirebilirsiniz. 9. [Enter] tuşuna basarak TDS sabiti için girilen yeni değeri kaydedebilir ya da [Mode] tuşunu kullanarak SETUP Uygulamasından çıkabilirsiniz. 12
Kalibrasyon Kalibrasyondan Önce PT-20 model metrelerin sistem kalibrasyonu fabrika çıkışında yapılmaktadır. Ancak bazı durumlarda, sistem kalibrasyonunun kontrol edilmesi ve ayarlanması gerekebilir. Hücre sabitleri birbirinden farklı olabileceği için yeni bir sensör ya da cihaz kullanımında kalibrasyon işleminin uygulanması gerekir. Kalibrasyon İşlemi 1. Normal ölçüm modu sırasında [Cal] tuşuna bastığınızda LCD ekranda CAL sembolü görünür. HÜCRE SABİTİ KALİBRASYONU 2. Sensörünüzü kalibre etmek için seçtiğiniz standart iletkenlik çözeltisine (Standart Çözeltilerin Hazırlanması ve Saklanması bölümüne bakın) sensörünüzü daldırın. Cihaz standart çözeltinin iletkenlik değerini ekrana getirir. 3. Sıcaklık ve iletkenlik değerlerinin ekranda stabil olmasını bekleyin. Sonra [ ] ve [ ] tuşları ile, ekranda okunan değeri, standart iletkenlik çözeltisinin 25 C deki bilinen değeri ile eşleştirebilirsiniz. 4. [Enter] tuşuna basarak hücre sabiti için yeni değeri hesaplayabilir ve kaydedebilirsiniz ya da [Mode] tuşunu kullanarak Kalibrasyon İşleminden çıkabilirsiniz. Hücre sabiti kalibrasyonu sırasında, şu parametreler geçersiz kılınır: sıcaklık referansı (25.0 C ye ayarlanmış) ve sıcaklık katsayısı (%1.91 değerine ayarlanmış). 13
Ölçümler PT-20 auto ranging (otomatik ölçüm aralığı) özelliğine sahip bir ölçüm cihazıdır. Bunun anlamı, çözeltinin iletkenliğine bakmaksızın (cihazın teknik özellikleri dahilinde), değer almak için yapmanız gereken sadece sensörü numune içine daldırmaktır. Sensör çözelti içine daldırıldığında, cihaz otomatik olarak çözelti için doğru aralığı okur. Cihaz doğru değere ulaşırken ekranda ran sembolü görünür. Ölçüm ekrana geldikten sonra AUTO RANGING birkaç saniye sürer. [Mode] tuşuna basarak diğer parametreler için değerleri ekranda okuyabilirsiniz. 14
Standart Çözeltilerin Hazırlanması ya da Saklanması Uygun iletkenlik standartları ticari olarak satın alınabilir ya da kullanıcı ilgili reaktifleri kullanarak hazırlayabilir. PT-20 model metrenin sensör kalibrasyonunda kullanılabilecek birkaç standart çözeltinin hazırlanışı şu şekildedir: 1. Standart çözelti, 1413 μs, 25 C: 0.746 g kuru Potasyom Kloridi (KCl) hassas bir şekilde doğru olarak tartın. Bu miktarı 1000 ml deiyonize su içinde çözün. 2. Standart çözelti, 12.90 ms, 25 C: 7.4365 g kuru Potasyom Kloridi (KCl) hassas bir şekilde doğru olarak tartın. Bu miktarı 1000 ml deiyonize su içinde çözün 3. Standart çözelti, 111.0 ms, 25 C: 74.2640 g kuru Potasyom Kloridi (KCl) hassas bir şekilde doğru olarak tartın. Bu miktarı 1000 ml deiyonize su içinde çözün Hazırlanan çözeltiyi plastik bir şişe içinde bir hafta boyunca saklayabilirsiniz; kapak ve çözelti arasındaki mesafeyi mümkün olan en küçük seviyede tutmalısınız. Saklanan çözeltinin hassasiyeti ile ilgili herhangi bir şüpheniz varsa yeni bir çözelti hazırlamalısınız. 15
Hata Kodları Ana Ekran İkincil Ekran Mod/Durum Sebepler OuE -5.0 ~ 90.0 C Kompanze Kompanze edilmemiş OuE OuE/Und edilmemiş iletkenlik değeri aralık iletkenlik ölçümü dışında. Sıcaklık -5.0 ~ 90 C aralığı dışında. OuE -5.0 ~ 90.0 C Kompanze edilmiş Kompanze edilmiş OuE OuE/Und iletkenlik iletkenlik değeri LEr -5.0 ~ 90.0 C ölçümü aralık dışında. Sıcaklık -5.0 ~ 90 C aralığının dışında. Sıcaklık limit değeri aşıyor (geçerli sıcaklık katsayısı ve sıcaklık referansı kullanılarak hesaplama yapılır). OuE -5.0 ~ 90.0 C TDS TDS değeri aralık dışında OuE OuE/Und ölçümü Sıcaklık değeri -5.0 ~ 90 C LEr -5.0 ~ 90.0 C aralığı dışında. Sıcaklık değeri limiti aşıyor(geçerli sıcaklık katsayısı ve sıcakık referansı kullanılarak hesaplama yapılır). OuE -5.0 ~ 90.0 C Tuzluluk Tuzluluk değeri aralık OuE OuE/Und ölçümü dışında. Sıcaklık değeri -5.0 ~ 90 C aralığının dışında. OuE Hücre sabiti Hücre sabiti kalibrasyonu Und kalibrasyonu değeri hücre sabitinden ±30% fazla. OuE/Und Sıcaklık Sıcaklık değeri ölçümü -5.0 ~ 90 C aralığının dışında. 16
Geri Dönüşüm Kullanımına ihtiyaç duyulmayan cihaz kutusu lokal geri dönüşüm tesislerinde bertaraf edilmelidir. Cihazın paketi çevreye dost malzemeden üretilmiştir ve ikncil hammade olarak geri dönüşümü sağlanabilir. Cihazın içindeki aksesuarlar ve piller evsel atıklarınız içine karıştırılmamalıdır. Avrupa Topluluğu mevzuatına göre elektrikli ve elektronik ekipmanlar ve parçalar geri dönüşümlerinin sağlanması amacıyla diğer atıklardan ayrı olarak toplanarak bertaraf edilmelidir. Cihaz bertaraf edilmeden ya da parçalanmadan önce içindeki piller çıkartılarak lokal pil toplama kutularına atılmalıdır. Sartorius AG ve onun temsilcileri tehlikeli maddeler ile kontamine olmuş (ABC kontaminasyonu) cihazları tamir ya da bakım amaçlı almaz. Cihazın tamiri ya da bertaraf edilmesi için gönderebileceğiniz Yetkili Servis Noktaları için lütfen www.sarto.com.tr adresini ziyaret edin. 17
Özellikler Gösterge İletkenlik İletkenlik Doğruluk TDS Aralığı Hassasiyeti (TDS sabiti = 0.5) İletkenlik 0~19.99 μs/cm 0.01 μs/cm 0.10 μs/cm 0~9.99 mg/l (Hücre sabiti 20.0~199.5 μs/cm 0.1 μs/cm 1.0 μs/cm 9.99~99.9 mg/l K = 0.1) 200~1990 μs/cm 1 μs/cm 10 μs/cm 99.9~999.9 mg/l İletkenlik 0~199.9 μs/cm 0.1 μs/cm 1.0 μs/cm 0~99.9 mg/l (Hücre sabiti 200~1995 μs/cm 1 μs/cm 10 μs/cm 99.9~999.9 mg/l K = 1.0) 2.00~19.90 ms/cm 0.01 ms/cm 0.10 ms/cm 0.99~9.99 g/l İletkenlik 0~1999 μs/cm 1 μs/cm 10 us/cm 0~999.9 mg/l (Hücre sabiti 2.000~19.95 ms/cm 0.01 ms/cm 0.10 ms/cm 0.99~9.99 g/l K = 10.0) 20.00~199.0 ms/cm 0.1 ms/cm 1.0 ms/cm 9.99~99.9 g/l Gösterge Aralık Hassasiyet Doğruluk Tuzluluk 0.0~70.0 ppt 0.1 ppt ±1% FS Sıcaklık -5.0~90.0 C 0.1 C ±0.5 C Sıcaklık sensörü ATC, 10kO, 25 C Hücre sabiti 0.1, 1.0, 10, varsayılan 1.0 ; kullanıcı seçebilir Referans sıcaklık 15.0 25.0 C, varsayılan 25.0 C; kullanıcı tarafından seçilebilir Sıcaklık katsayısı 0.00 4.00%, varsayılan %1.91; Kullanıcı tarafından seçilebilir K değeri %70 %130, sensör için ana hücre sabitinden TDS sabiti 0.30 1.00, varsayılan 0.5; kullanıcı seçebilir Yedekleme için Setup parametreleri Evet Kalibrasyon yedeklemesi Evet Otomatik sıcaklık kompanzasyonu Evet Sesli bildirim Bütün tuşlar için Güç kaynağı 4 AA pil Ortam sıcaklığı 0 50 C Rölatif nem %0 90 Ağırlık (piller dahil değil) Yaklaşık 320 g Boyutlar 205 mm x 80 mm x 30 mm 18
İşareti Cihaz aşağıdaki Avrupa Direktifleri ne ve Avrupa Standartları na uygundur: Konsey Direktifi 2004/108/EC: Elektromanyetik uyumluluk (EMC) EN 61326-1 Ölçüm, kontrol ve laboratuar kullanımı için elektrikli cihazlar EMC Gerekleri Bölüm 1: Genel gerekler dışardan gelen etkilerin belirlenmesi: Endüstriyel alanlar, sürekli, görüntülenmeyen işlemler Emisyon limitleri: Yerleşim alanları, Sınıf B Önemli Not: Kullanıcı Sartorius cihazı üzerinde yapılan her tülü modifikasyondan ve Sartorius tarafından sağlanmayan kablo bağlantılarından ve bunları kontrol etmekten sorumludur ve gerektiği takdirde bu modifikasyonları düzeltmelidir. Konsey Direktifi 2006/95/EC: Belirli voltaj limitleri içinde kullanım için tasarlanmış elektrikli cihazlar Uygulanan Avrupa Standartları: EN 61010 Elektrikli ölçüm, kontrol ve laboratuvar cihazları için güvenlik gerekleri Bölüm 1: Genel gerekler Cihazın kurulumunda elektrikli cihazlar kullanılacak ve cihaz yüksek güvenlik önlemlerinin alınması gereken bir alana kurulacak ise, kurulumun ülkenizde geçerli olan düzenlemelere uygun olarak yapılması gerekir 19
Üretici Firma: Sartorius AG Weender Landstrasse 94-108 37075 Göttingen / Germany www.sartorius.com İthalatçı ve Türkiye Genel Distribütörü: Merkez Servis / Sartorius Merkez Sarto Elektronik Terazi San. Tic. Ltd. Şti. Burhaniye Mah. Abdullahağa Cad. No.: 60 34676 Beylerbeyi / Üsküdar / İstanbul Tel.: 0216 422 53 66 / Fax.: 0216 422 53 65 e-mail : sarto@sarto.com.tr http://www.sarto.com.tr