TANIM Kaybedilmiş dişlerin ve fonksiyonlarının yeniden oluşturulmasını sağlamak amacıyla; diş hekimi tarafından planlanan tedavi şekline göre çene ve yüz bölgesine uygulanan hareketli ve sabit diş ve çene protezlerinin laboratuvar çalışmalarını yapan veya yapılmasını sağlayan kişidir. A- GÖREVLER KULLANILAN ARAÇ, GEREÇ VE EKİPMAN Diş Protez Teknikerleri, diş hekiminin oluşturduğu tedavi planına göre aşağıdaki laboratuar uygulamalarını yapar veya yaptırır. - Diş hekimince alınan ağız ölçülerinden model hazırlar, - Hazırlanan modeller üzerinde; sabit ve hareketli bölümlü protezlerin şekillendirilmesini, döküm yöntemiyle çoğaltılmasını, bunlara tesviye ve cila ile estetik görünüm vererek ağızda kullanılmaya uygun hale getirilmesini sağlar, - Diş hekiminin tam dişsiz veya yarı dişli iken aldığı ağız ölçülerine uygun, hareketli tam ve bölümlü protezlerin hazırlanmasında, diş dizimi, mum modelaj ve akrilik işlemlerinin yapılmasında görev alır, - Çatlayan ve kırılan protezlerin tamirini yapar, - Diş hekiminin uyguladığı tedavi süreci boyunca planladığı hareketli ortodontik apareyleri hazırlar. - Kullandığı aletlerin bakımı ve basit onarımını yapar. Elektrikli aletler; - Tur motoru, mikromotor, alçı kesme motoru, cila motoru, vibratör, kumlama cihazı, - Döküm potası, - Parelelometre, El aletleri; - Çeşitli boy ve şekillerde ateş spatülleri, - Modelaj spatülleri, - Bol kabı, bol kaşığı, - Alçı bıçağı, alçı makası, alçı kesme testeresi, - Farklı amaçlar için kullanılan makas ve pens çeşitleri, Protezlerin hazırlanmasında kullanılan maddeler, - Alçı, silikon, revetman, pomza, - Döküm maddeleri (değerli değersiz metal alaşımları) - Akrilikler (takma dişlerin yapıştırıldığı malzeme) - Seramik tozları, - Modelaj mumları, okluzar ve ispirto ocağı gibi malzemeler. İZMİR A 1.1 2014/I
B- MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ GENELÖZELLİKLER C-ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI Diş protez teknikeri olmak isteyenlerin; - Temel bilimlere ilgi duyan, - Şekil ve uzay ilişkilerini algılayabilme ve bunu elindeki malzemeye aktarabilme gücüne sahip, - El ve parmak becerisi olan, - Renkleri ayırt edebilen, - Ayrıntılara dikkat eden, - Estetik anlayış ve görüşü gelişmiş, - Sorumluluk sahibi ve grup çalışmaları yapabilecek kimseler olmaları gerekir. Kimyasal madde ve toz alerjisi olanlar bu mesleği yaparken zorlanabilirler. Diş protez teknikerleri genellikle lâboratuar ortamlarında çalışırlar. Çalışırken birinci derecede malzeme ve aletlerle ilgilidirler, hastalarla doğrudan iletişimleri yoktur Büyük ve gelişmiş laboratuarlarda çok farklı sayıda bölüm ve bu bölümlerde çalışan birden fazla kişiler bulunmaktadır..bu farklı bölümlerde yapılan işe bağlı olarak çalışma ortamı aydınlatma, oturma ve havalandırma açısından değişiklikler göstermektedir. Metal döküm ve tesviye işlerinin yapıldığı ortamlar genellikle gürültülü ve tozludur. Akrilik ve porselenle çalışılan ortamlar daha temizdir. Çalışma saatleri değişken olup, geç saatlere kadar hatta hafta sonları ve resmi tatillerde de çalışılabilmektedir. İZMİR B-C 1.1 2014/I
D- MESLEK EĞİTİMİ MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER Mesleğin eğitimi, üniversitelere bağlı sağlık hizmetleri meslek yüksek okullarının "Diş Protez Teknolojisi programında verilmektedir. GİRİŞ KOŞULLARI EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ Mesleğin eğitimine girebilmek için, - Lise veya dengi okul mezunu olmak, - Meslek liselerinin, ÖSYS Kılavuzunda belirtilen bölümlerinden mezun olanlar Diş Protez Teknolojisi/ önlisans programına sınavsız geçiş için başvurabilirler. - Ayrıca mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde, ÖSYS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler. Eğitim süresi 2 yıldır. Eğitim süresince; mesleğin gerektirdiği nitelikler göz önünde bulundurularak teorik ve uygulamaya yönelik bilgiler verilir. Eğitim süresince özel diş protez laboratuarlarında 45 işgünü yaz stajı uygulaması vardır. EĞİTİM SONUNDA ALINAN BELGE- DİPLOME Eğitimini başarı verilmektedir. ile tamamlayanlara Diş Protez" önlisans diploması İZMİR D 1.1 2014/I
E- ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI Diş protez teknikerleri; devlet hastaneleri, diş hastaneleri, üniversite hastaneleri gibi kamu kuruluşlarında oluşturulan diş protez laboratuarlarında, özel kesime ait özel diş protez laboratuarlarında iş bulabilirler. Kendilerinin açabilecekleri diş protez laboratuarlarında da çalışabilirler. Diş protez teknikerleri, diş hekimlerinin yönlendirmeleri doğrultusunda çalıştıkları için diş hekimlerinin yoğun olarak çalıştığı il, ilçe ve bölgelerde çalışırlar. İş bulma konusunda cinsiyet farkı yoktur. Çalışma ortamı ve çalışma saatleri işyeri seçiminde etkili olmaktadır. F- EĞİTİM SÜRESİNCE VE EĞİTİM SONRASI KAZANÇ EĞİTİM SÜRESİNCE EĞİTİM SONRASI Mesleki eğitim süresince isteyen öğrenciler Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumunun sağlamış olduğu öğrenim kredisi ve yurt hizmetlerinden faydalanırlar. Vakıfların, kamu ve özel kurum ve kuruluşlarının sağladığı burslardan yararlanabilirler. Eğitim sonunda devlete ait hastanelerde bulunan diş protez laboratuarlarında çalışanlar 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine göre aylık alırlar. Ücretler kıdeme göre ve yıllık belirlenen oranlarda artış göstermektedir. Hastane döner sermayesinden yararlanabilirler. Özel diş protez laboratuarlarında çalışıldığında ücretler anlaşmalara göre belirlenmektedir. Genellikle ilk işe başlayışta asgari ücretin 3-3,5 katı civarında ücret alınmaktadır. İZMİR E-F 1.1 2014/I
G- MESLEKTE İLERLEME MESLEKİ EĞİTİMDE İLERLEME Diş Protez Teknolojisi önlisans programını başarıyla tamamlayan öğrenciler, Lisans Öğrenimine Dikey Geçiş Sınavında (DGS) başarılı oldukları takdirde; ÖSYS kılavuzunda belirtilen programlara kontenjan dâhilinde dikey geçiş yapabilirler. İŞ HAYATINDA İLERLEME BENZER MESLEKLER - - Diş Hekimi - Diş Protez Teknisyeni İZMİR G 1.1 2014/I
H- EK BİLGİLER GÖREV I- KAYNAKÇA - İş organizasyonu yapar, - Çevre koruma önlemleri alır, - İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygular, - Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışır, - Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur. - Meslek elemanları, - Üniversiteler Yüksek Öğretim Programları ve Meslekler Rehberi (Prof.Dr.Yıldız KUZGUN) 2000, - Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) Üyesi Kuruluşlar. İ- AYRINTILI BİLGİ İÇİN - İlgili eğitim kurumları, - Türkiye İş Kurumu web sayfası www.iskur.gov.tr - Ulusal Meslek Bilgi Sistemi http://mbs.meb.gov.tr/ - T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı, http://www.osym.gov.tr/ - Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi Bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri/Hizmet Merkezleri Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup, meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur. İZMİR H-I-İ 1.1 2014/I