TANIM Tekstil hammaddesi olan ham haldeki lif, iplik, elyaf, kumaş (örme veya dokuma) malzemeleri ve hazır giysi formundaki tekstil mamullerinin renklendirilmesini yapan kişidir. A- GÖREVLER - Laboratuvar ortamında bulunması gereken işin niteliğini uygun yardımcı kimyasallar ve boya maddelerin teminini ve kontrolünü sağlar. - Numune kabulü yapar, - Laboratuvarı ve numuneyi hazır hale getirir, - Numuneyi değerlendirir ve numune bazında yapılması gereken; reçete hesabı yapar, - Numuneye uygun ön terbiye işlemini yapar, - Tekstil liflerini ayırt eder, - Numuneye uygun boyama yöntemini belirler ve boyama işlemini yapar. Gerektiğinde farklı uygulama yöntemlerini belirler, - Numuneyi makineye yükler, - Numuneden talep edilen bitim işlemlerini yapar, - Farklı boya madde, farklı makine ve işlem prosesini uygular, - Boyanmış ürün ile ilgili kontrol işlemlerini yapar, - Kullanılan araç ve gereçlerin temizliğini ve teminini sağlar, KULLANILAN, ARAÇ, GEREÇ VE EKİPMAN - Laboratuvar aletleri ve cihazları manyetik karıştırıcılar, hassas terazi, termometre, otomatik pipetleme donanımı, ph metre v.b.) - Boyama makinaları ve cihazları (bonin boyama makşnesi, haspel, - Laboratuvar test cihazları ve kitleri (peroksit kiti, yağ kiti, KOİ kiti vb. renk ölçüm spektrofotometresi, sürtme haslığı test cihazı v.b.) - Laboratuvar sarf malzemeleri (beher, erlen, balon oje, mezür, pipet, baget, spatul, multifiber v.b.) - Kişisel koruyucu donanım malzemeleri (elviden, maske, gözlük v.b.) A 1.1 2015/II
B- MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ GENEL ÖZELLİKLER C- ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI Tekstil boyacısı olmak isteyenlerin; - Dikkatli, temiz ve düzenli, - Göz ve ellerini eşgüdümle kullanabilen, - Sorumluluk duygusu yüksek, - Renkleri ayırt edebilen, - Kimyasal maddelere karşı alerjisi olmayan, kimseler olmaları gerekmektedir. Tekstil boyacısı genellikle laboratuvar ve işletmelerde kapalı ortamda çalışır, çalışırken diğer meslektaşları ve yöneticilerle iletişim içindedir. Çalışma ortamında, gürültü, titreşim, toz, ıslak ve kaygan zemin sayılabilir. Çalışma esnasında yapılan işin özelliğine göre Kişisel Koruyucu Donanım (KKD) Yönetmeliği hükümlerine uygun kişisel koruyucu donanım kullanılmalıdır B-C 1.1 2015/II
D- MESLEK EĞİTİMİ MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER Mesleğin eğitimi, mesleki ve teknik ortaöğretim okul/kurumlarının Tekstil Teknolojisi alanı Tekstil Boyacılığı dalında verilmektedir. Yeterli sayıda müracaat söz konusu olduğunda işletmelerde ya da mesleki eğitim merkezlerinde, özel kurslarda da mesleğin eğitimi verilmektedir. MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI - En az ortaokul mezunu olmak, - Milli Eğitim Bakanlığınca okul türlerine ve alan/dala göre belirlenen giriş koşullarını taşımak. EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ EĞİTİM SONUNDA ALINAN BELGE-DİPLOMA - Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır. - Ortak genel kültür dersleri 9. sınıfta verilmekte olup yıl sonunda öğrenci alanını belirler. - Alanda yer alan tüm dallara yönelik ortak yeterlikleri kazandıran dersler ağırlıklı olarak 10. sınıfta verilmektedir. - Dala ait yeterlikleri içeren dersler 11. ve 12. sınıfta verilmektedir. Mesleki eğitim, okulda teorik/uygulamalı, işletme ve atölye ortamlarında ise uygulamalı olarak verilmektedir. Meslek eğitimini bitirenlere meslek lisesi diploması verilmektedir. D 1.1 2015/II
E- ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI Tekstil boyacısı; tekstil atölyeleri, tekstil boya işletmelerinde, baskı atölye ve işletmelerinde, tekstil test laboratuvarlarında ve tekstil satış noktalarında çalışa bilecekleri gibi kendi atölyelerini ve işyerlerini açabilirler. F- EĞİTİM SÜRESİNCE VE EĞİTİM SONRASI KAZANÇ EĞİTİM SÜRESİNCE EĞİTİM SONRASI - 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere, asgari ücretin net tutarının yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30 undan, yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15 inden aşağı olmamak üzere ücret verilir. - Eğitim gören öğrencilerin iş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili sigorta primleri devletçe karşılanır. - Öğrenciler, mesleki eğitim yaptıkları işletmelerin sosyal imkânlarından faydalanır. Eğitim sonrası işe yeni başlayanlar genellikle asgari ücret tutarında, tecrübeli elemanlar ise deneyime, işteki performans ve pozisyonuna, çalışılan yerin yapısı ve büyüklüğüne göre asgari ücretin 2-3 katı gelir elde edebilmektedir. E-F 1.1 2015/II
G- MESLEKTE İLERLEME MESLEKİ EĞİTİMDE İLERLEME Meslek liselerinin Tekstil Teknoloji alanı Tekstil Boyacılığı dalından mezun olanlar istedikleri takdirde ÖSYS Kılavuzunda belirtilen ön lisans programlarına sınavsız geçiş için başvurabilirler. Ayrıca mezunlar, yükseköğretime giriş sınavlarında başarılı oldukları takdirde, ÖSYS Kılavuzunda belirtilen programlara yerleştirilebilirler. Çeşitli üniversite ve özel laboratuvarların düzenledikleri ücretli kurslara katılarak mesleki bilgi ve becerilerini artırabilirler. İŞ HAYATINDA İLERLEME Meslek elemanları çalıştıkları işyerinde bölüm şefi ve atölye şefi düzeyine kadar ilerleyebilirler. BENZER MESLEKLER - Tekstil Laborantı G 1.1 2015/II
H. EK BİLGİLER GÖREV I- KAYNAKÇA - İş organizasyonu yapar, - Çevre koruma önlemleri alır, - İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetleri uygular, - Kalite Yönetim Sistemi kurallarına uygun çalışır, - Mesleki gelişim faaliyetlerinde bulunur. - Meslek Elemanları - Meslek lisesi öğretmenleri, - İlgili üniversitelerin katologları - Mesleki Teknik Eğitim Merkezi, - www.megep.meb.gov.tr adresli web sayfası - Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar İ- AYRINTILI BİLGİ İÇİN - İlgili eğitim kurumları, - Türkiye İş Kurumu web sayfası www.iskur.gov.tr - Ulusal Meslek Bilgi Sistemi http://mbs.meb.gov.tr/ - T.C. Ölçme Seçme ve Yerleştirme Merkezi http://osym.gov.tr/ - Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi Bulunan Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri/Hizmet Merkezleri Bu dosya; meslek seçme aşamasında olan gençleri bilgilendirme amaçlı olup, meslek mensupları, işyerleri, mesleğin eğitim yerleri ve meslek odalarından bilgi alınarak oluşturulmuştur. H-I-İ 1.1 2015/1I