Türkiye Kredi Haritası 3 Aylık Bülten Eylül 2015
Türkiye Kredi Haritası 3Ç2015 Türkiye Kredi Haritası 3 Aylık Bülten BDDK nın çeyrek sonlarında yayınladığı kredi, mevduat ve nüfusa göre dağılım istatistikleri derlenerek hazırlanan bu çalışmada takipteki alacaklar ile toplam kredi ilişkisi, mevduat-kredi oranları, kişi başı hesaplamalar ve sektörlere göre veriler incelenmiştir. Eylül sonu itibari ile Türkiye de toplam krediler 2.002.294.740.000 TL olarak kaydedilmiştir. Bu miktarın %76,23 ünü nakdi krediler oluştururken, nakdi kredilerin de %2,93 ünü takipteki alacaklar oluşturmuştur. krediler içerisinde gayrinakdi kredilerin payı ise %23,77 olarak hesaplanmıştır. Kredi Verileri: Kredi - İlk 10 Nakdi Gayrinakdi Alacaklar Alacaklar / 1 İstanbul 809.709.876 611.018.738 198.691.138 14.525.043 1,79% 2 Ankara 301.280.444 197.435.164 103.845.280 6.543.185 2,17% 3 İzmir 90.963.209 77.027.040 13.936.169 3.280.042 3,61% 4 Yurt Dışı 73.228.307 21.266.118 51.962.189 391.533 0,53% 5 Antalya 57.537.422 52.092.086 5.445.336 1.729.719 3,01% 6 Bursa 55.908.732 47.163.898 8.744.834 1.130.553 2,02% 7 Kocaeli 47.332.283 34.514.719 12.817.564 953.641 2,01% 8 Gaziantep 45.592.725 36.448.288 9.144.437 1.144.477 2,51% 9 Konya 35.981.738 29.671.544 6.310.194 769.870 2,14% 10 Adana 34.344.344 29.673.869 4.670.475 1.604.949 4,67% 2
Alacaklar / - En Yüksek 10 Gayrinakdi Nakdi Alacaklar Türkiye Kredi Haritası 3 Aylık Bülten Alacaklar / 1 Adana 34.344.344 29.673.869 4.670.475 1.604.949 4,67% 2 Tokat 4.425.750 4.140.583 285.167 202.930 4,59% 3 Zonguldak 6.836.333 5.213.165 1.623.168 298.779 4,37% 4 Mersin 22.704.157 19.811.686 2.892.471 949.304 4,18% 5 Yozgat 3.237.335 3.055.557 181.778 134.959 4,17% 6 Diyarbakır 11.610.471 9.503.958 2.106.513 477.007 4,11% 7 Bilecik 2.417.730 2.320.886 96.844 98.500 4,07% 8 Düzce 3.717.125 3.399.830 317.295 150.751 4,06% 9 Batman 3.730.130 2.967.389 762.741 150.562 4,04% 10 Kırıkkale 2.626.856 2.398.181 228.675 102.291 3,89% Alacaklar / - En Düşük 10 Gayrinakdi Nakdi Alacaklar Alacaklar / 1 Yurt Dışı 73.228.307 21.266.118 51.962.189 391.533 0,53% 2 Siirt 2.879.168 2.320.313 558.855 40.472 1,41% 3 Kırşehir 2.707.783 2.461.932 245.851 39.223 1,45% 4 Bitlis 2.106.966 1.508.101 598.865 32.319 1,53% 5 Karabük 4.811.384 3.502.590 1.308.794 80.800 1,68% 6 Ardahan 729.955 692.309 37.646 12.339 1,69% 7 Denizli 31.267.273 23.308.971 7.958.302 530.200 1,70% 8 Bingöl 1.172.996 971.671 201.325 19.986 1,70% 9 Çankırı 1.724.643 1.621.031 103.612 29.624 1,72% 10 Kahramanmaraş 13.721.603 11.402.452 2.319.151 239.442 1,75% alacakların toplam krediler içerisindeki payı incelendiğinde Türkiye ortalamasının %2,24 olarak gerçekleştiği görülmektedir. Yukarıda ayrıntılarına yer verdiğimiz tablolarda ise takipteki alacakların toplam kredilere oranının en düşük ve en yüksek olduğu ilk 10 il ile toplam kredileri en yüksek 10 ilin istatistiklerine yer verilmiştir. 3
kredileri en yüksek 10 il arasında Adana %4,67 lik takipteki alacaklar krediler oranı ile listenin ilk sırasında bulunurken, bu oranın en düşük olduğu iller sıralamasında Yurt Dışı %0,53 ile son sırada yer almaktadır. 4
Verileri: Kredi - İlk 10 Kredi / 1 İstanbul 553.659.114 809.709.876 1,46 2 Ankara 184.118.698 301.280.444 1,64 3 İzmir 65.038.723 90.963.209 1,40 4 Yurt Dışı 94.401.535 73.228.307 0,78 5 Antalya 29.844.127 57.537.422 1,93 6 Bursa 30.918.304 55.908.732 1,81 7 Kocaeli 19.551.654 47.332.283 2,42 8 Gaziantep 9.967.951 45.592.725 4,57 9 Konya 14.092.920 35.981.738 2,55 10 Adana 17.191.141 34.344.344 2,00 Kredi / - En Yüksek 10 Kredi / 1 Gaziantep 9.967.951 45.592.725 4,57 2 Şanlıurfa 2.833.486 10.257.197 3,62 3 Kahramanmaraş 4.092.466 13.721.603 3,35 4 Bitlis 684.804 2.106.966 3,08 5 Siirt 958.473 2.879.168 3,00 6 Mardin 1.632.918 4.879.498 2,99 7 Karabük 1.667.475 4.811.384 2,89 8 Erzurum 2.556.484 7.374.064 2,88 9 Diyarbakır 4.047.106 11.610.471 2,87 10 Denizli 10.913.408 31.267.273 2,87 5
Kredi / Oranı En Yüksek 10 Şehir 5,00 4,50 4,57 4,00 3,50 3,00 3,62 3,35 3,08 3,00 2,99 2,89 2,88 2,87 2,87 2,50 2,00 1,50 1,00 0,50 0,00 Kredi / - En Düşük 10 Kredi / 1 Yurt Dışı 94.401.535 73.228.307 0,78 2 Tunceli 850.737 676.438 0,80 3 Aksaray 3.123.718 3.034.065 0,97 4 Muğla 13.352.583 14.148.714 1,06 5 Zonguldak 6.343.911 6.836.333 1,08 6 Isparta 3.630.105 4.205.327 1,16 7 Erzincan 1.449.240 1.704.695 1,18 8 Uşak 3.653.313 4.448.237 1,22 9 Bartın 1.438.842 1.753.447 1,22 10 Nevşehir 2.507.920 3.081.851 1,23 6
kredinin toplam mevduata oranının en yüksek olduğu iller ağırlıklı olarak Güneydoğu Anadolu coğrafyasındaki iller olarak karşımıza çıkmaktadır. Özellikle Gaziantep teki 4,6 lık toplam kredilerin toplam mevduata oranı dikkat çekmektedir. - İlk 10 Kredi / 1 İstanbul 553.659.114 809.709.876 1,46 2 Ankara 184.118.698 301.280.444 1,64 3 Yurt Dışı 94.401.535 73.228.307 0,78 4 İzmir 65.038.723 90.963.209 1,40 5 Bursa 30.918.304 55.908.732 1,81 6 Antalya 29.844.127 57.537.422 1,93 7 Kocaeli 19.551.654 47.332.283 2,42 8 Adana 17.191.141 34.344.344 2,00 9 Mersin 14.811.551 22.704.157 1,53 10 Konya 14.092.920 35.981.738 2,55 Türkiye de Haziran sonu itibari ile toplam mevduat 1.269.181.078.000 TL olarak kaydedilmiştir. Bu durumda Türkiye toplamında toplam kredinin toplam mevduata oranı 1,58 olarak hesaplanmaktadır. Yukarıdaki tablolarda bu oranın en yüksek ve en düşük olduğu iller ile toplam kredilerin ve toplam mevduatın en yüksek olduğu illere ait mevduat ve kredi bilgileri gösterilmiştir. 7
Bireysel : Taşıt Kredisi Konut Kredisi Kredili Hesabı Diğer Tüketici i Enyüksek : Enyüksek : Enyüksek : Enyüksek : 1 İstanbul 2.198.114 1 İstanbul 47.702.356 1 İstanbul 2.350.510 1 İstanbul 35.174.821 2 Ankara 584.462 2 Ankara 17.802.410 2 Ankara 896.312 2 Ankara 14.324.117 3 İzmir 385.065 3 İzmir 10.227.240 3 İzmir 676.645 3 İzmir 10.540.045 4 Antalya 263.499 4 Bursa 4.841.046 4 Bursa 374.882 4 Bursa 5.755.644 5 Bursa 247.444 5 Antalya 4.779.075 5 Antalya 322.893 5 Antalya 5.247.824 6 Adana 174.475 6 Kocaeli 3.453.644 6 Kocaeli 254.128 6 Kocaeli 3.813.242 7 Mersin 157.346 7 Adana 3.269.498 7 Adana 230.421 7 Adana 3.776.278 8 Kocaeli 155.358 8 Mersin 3.013.170 8 Mersin 183.949 8 Mersin 3.010.333 9 Gaziantep 126.409 9 Gaziantep 2.178.255 9 Muğla 161.812 9 Konya 2.753.712 10 Muğla 101.704 10 Konya 2.125.579 10 Konya 158.268 10 Muğla 2.451.234 En Düşük : En Düşük : En Düşük : En Düşük : 1 Yurt Dışı 1.985 1 Kütahya 12.721 1 Kütahya 0 1 Kütahya 0 2 Bayburt 2.201 2 Yurt Dışı 41.691 2 Yurt Dışı 6.713 2 Yurt Dışı 93.192 3 Tunceli 3.567 3 Tunceli 59.201 3 Ardahan 7.066 3 Tunceli 132.585 4 Ardahan 3.647 4 Çankırı 87.856 4 Tunceli 7.796 4 Ardahan 139.139 5 Kilis 4.108 5 Kilis 94.484 5 Kilis 10.689 5 Gümüşhane 181.935 6 Bingöl 4.233 6 Gümüşhane 94.519 6 Gümüşhane 12.636 6 Bayburt 185.820 7 Gümüşhane 4.442 7 Bingöl 97.992 7 Artvin 13.060 7 Kilis 192.991 8 Artvin 4.782 8 Bitlis 103.892 8 Çankırı 14.123 8 Artvin 206.409 9 Hakkari 4.842 9 Ardahan 108.677 9 Hakkari 15.408 9 Çankırı 229.657 10 Muş 6.385 10 Artvin 116.235 10 Bayburt 15.883 10 Ağrı 234.141 Bireysel kredilerin ayrıntılarını gösteren yukarıdaki ve aşağıdaki tablolarda, bireysel kredi çeşitlerinin en yüksek ve düşük olduğu 10 il gösterilmiştir. İstanbul, Ankara ve İzmir bütün bireysel kredi cinslerinde ilk 3 teki yerini korurken Kütahya kredi tutarlarındaki düşüklük dikkat çekmektedir. Bireysel Kredi Kartları Taşıt Kredisi Konut Kredisi Diğer Tüketici i Enyüksek : Enyüksek : Enyüksek : Enyüksek : 1 İstanbul 32.556.291 1 İstanbul 77.101 1 İstanbul 201.602 1 İstanbul 2.242.838 2 Ankara 6.080.012 2 Ankara 24.439 2 Ankara 89.252 2 Ankara 893.568 3 İzmir 4.179.315 3 İzmir 12.072 3 İzmir 51.789 3 İzmir 703.263 4 Antalya 2.234.151 4 Antalya 10.518 4 Antalya 27.048 4 Adana 370.982 5 Bursa 2.086.969 5 Bursa 7.185 5 Adana 17.999 5 Antalya 342.081 6 Adana 2.061.169 6 Adana 6.762 6 Bursa 17.594 6 Bursa 306.973 7 Konya 1.522.077 7 Konya 5.198 7 Kocaeli 16.871 7 Konya 214.948 8 Kocaeli 1.430.913 8 Kocaeli 4.775 8 Konya 14.754 8 Kocaeli 204.029 9 Mersin 1.351.116 9 Mersin 4.687 9 Diyarbakır 12.193 9 Mersin 192.380 10 Gaziantep 1.231.414 10 Gaziantep 4.478 10 Manisa 11.702 10 Hatay 159.500 En Düşük : En Düşük : En Düşük : En Düşük : 1 Kütahya 0 1 Yurt Dışı 29 1 Yurt Dışı 28 1 Yurt Dışı 3.450 2 Tunceli 29.623 2 Ardahan 33 2 Gümüşhane 137 2 Tunceli 4.256 3 Yurt Dışı 30.952 3 Bayburt 40 3 Bingöl 166 3 Kilis 5.859 4 Bayburt 42.018 4 Tunceli 68 4 Artvin 174 4 Bayburt 6.369 5 Ardahan 54.002 5 Kilis 104 5 Bayburt 185 5 Ardahan 6.811 6 Artvin 54.902 6 Iğdır 113 6 Tunceli 351 6 Gümüşhane 6.929 7 Bingöl 55.833 7 Hakkari 167 7 Iğdır 369 7 Artvin 8.354 8 Kilis 64.084 8 Gümüşhane 176 8 Kilis 372 8 Çankırı 9.549 9 Gümüşhane 79.170 9 Bingöl 186 9 Çankırı 406 9 Erzincan 9.761 10 Çankırı 85.109 10 Muş 195 10 Bitlis 434 10 Hakkari 11.363 8
Nüfus ve Kredi İlişkisi: Kişi Başı Nakdi Kredi (TL) Muğla Karabük Bursa İzmir Gaziantep Kocaeli Antalya Denizli Ankara İstanbul 14.500 14.792 16.514 17.930 18.685 19.481 22.660 23.275 37.066 41.489 0 5.000 10.000 15.000 20.000 25.000 30.000 35.000 40.000 45.000 Kişi başı nakdi krediler analizinde İstanbul ve Ankara nın diğer illerden açık ara farkla önde oldukları gözlemlenmektedir. Kişi başı nakdi kredinin en düşük olduğu iller ise Doğu Anadolu Bölgesi illeri olarak karşımıza çıkmaktadır. Kişi Başı Alacak (TL) Muğla Denizli Mersin Kocaeli Gaziantep Adana Antalya İzmir İstanbul Ankara 532 542 550 554 606 741 778 797 1.010 1.271 0 200 400 600 800 1.000 1.200 1.400 alacakların nüfusla ilişkisi incelendiğinde kişi başı takipteki alacakların Ankara ve İstanbul da 1.000 TL yi geçtiği hesaplanmaktadır. 9
Kişi Başı Tasarruf ı (TL) Zonguldak Tunceli Denizli Yalova Uşak Antalya İzmir Muğla Ankara İstanbul 7.956 8.382 8.417 8.867 9.003 9.900 12.161 12.750 13.489 21.653 0 5.000 10.000 15.000 20.000 25.000 Kişi başı tasarruf mevduatı İstanbul da 20.000 TL seviyesinin üzerinde seyrederken, Ankara, Muğla ve İzmir de bu istatistik 12.000-13.000 bandındadır. Kişi Başı (TL) Eskişehir Bursa Denizli Yalova Kocaeli Antalya Muğla İzmir Ankara İstanbul 10.645 11.092 11.151 11.211 11.349 13.428 14.927 15.813 35.751 38.510 0 5.000 10.000 15.000 20.000 25.000 30.000 35.000 40.000 45.000 Türkiye de kişi başına düşen toplam mevduat figürlerinde ise İstanbul ve Ankara nın diğer illerden çok farklı bir noktada olduğunu söylemek mümkündür. İstanbul da 38 milyon TL seviyesini geçen bu istatistik, Ankara da ise 35.000 TL nin üzerinde olarak hesaplanmaktadır. 10
Sektör Verileri: İller bazında açıklanan sektörlere göre kredi istatistiklerine göre sektör bazında nakdi kredilerin dağılımı üstteki grafikte gösterilmiştir. Enerji, inşaat ve toptan ticaret ve komisyonculuk sektörlerindeki ortalama 113 milyar TL lik nakdi kredi pozisyonu dikkat çekmektedir. alacaklar istatistiklerine göre ise takipteki kredi kartları, takipteki toptan ticaret ve komisyonculuk ve takipteki inşaat alacakları 4 milyar TL seviyesinin üzerindedir. 11
Sektörlere göre gayrinakdi krediler verilerine göre inşaat, toptan ticaret ve komisyonculuk ve enerji sektörleri en çok gayrinakdi kredi kullanan sektörler olarak ortaya çıkmaktadır. *Hesaplama ve analizlerde BDDK nın e-bülten Fintürk verileri esas alınmış olup 81 il ve Yurtdışı bölgesinden oluşan 82 bölgenin istatistikleri ve Besfin analizi kullanılmıştır. 12
Besfin Finansal Hizmetler Danışmanlık ve Tic. A.Ş. Avrupa Residence Karayolları Mah. Abdi İpekçi Cad. No:30 Kat:27 Küçükköy, Gaziosmanpaşa / İstanbul Tel: +90 212 609 83 50 Fax: +90 212 609 83 49 www.besfin.com info@besfin.com Türkiye Kredi Haritası 3 Aylık Bülten Bu makale, Besfin tarafından özel olarak hazırlanmıştır. Çalışmanın niteliği bilgilendirme amaçlı olup rapor Besfin in bilgisi dışında kopyalanıp yayınlanamaz. Besfin rapordaki bilgilerin kesinliği ve güvenilirliği ile ilgili olarak herhangi bir beyan, garanti ve taahhüt altına girmemektedir. Raporun kapsadığı görüşler ve yorumlar genel kabul görmüş teorik yaklaşımlar olup, gerçekleşmeleri koşullara bağlıdır. Rapor ile ilgili tüm sorumluluk kullanıcılara ait olup ilgili tüm taraflar bilgilerin doğruluğu ile ilgili olarak kendi araştırmalarını gerçekleştirmelidirler. Raporun direkt kullanımından doğacak olan zararlardan Besfin ve çalışanları sorumlu tutulamaz. 2015 Besfin Finansal Hizmetler Danışmanlık ve Tic. A.Ş. 13