Tanısal işlemlerde malzeme seçimi Doç. Dr.Hülya KAŞIKÇIOĞLU Siyami Ersek Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi 10-11HAZİRAN 2011
Tarihçe M.Ö. 400 yılında boru ve sazlık kateterler kullanılarak kadavralarda 1711 Hales cam ve pirinç boru kullanarak kazlarda 1929 Werner Forssmann ilk belgeli kardiyak kateterizasyon 1941 Cournands ve Richards debi ölçmek için kateterizasyon 1958 sones brakiyal arteriotomi 1967 Judkins perkütan femoral yaklaşımla selektif koroner anjiyografi
Werner Forssmann, Dickinson Woodruff Richards ile birlikte 1956 Nobel tıp ödülü
Günümüzde sık uygulanan tanısal işlemler Sol kalp kateterizasyonu Sol ventrikülografi Koroner anjiyografi Aortografi Periferik arteryel anjiyografi Sağ kalp kateterizasyonu
Malzeme seçimi Yapılacak işleme göre Girişim bölgesine göre Hastanın anatomik özelliklerine göre
Kullandığımız malzemeler Ponksiyon iğnesi Damar kılıfı (Sheat) Kılavuz teller Kateter
Ponksiyon iğnesi En sık kullanılanılar 18-21 g İğne ölçüsü kullanılacak kılavuz tel açısından önemli Çoğu erişkinde 20-gauge (2.5- inç) femoral girişimlerde 1.25-inç, 22-gauge radial girişimlerde kullanılır
Damar Kılıfı 7 cm,11 cm, > 25 cm 4F-11F (diagnostik işlemlerde 4-6F kullanılır)
Kılıf seçimi Damarın görüntülenebileceği en uygun kateterin geçmesine izin verebilecek en küçük kılıf çapı(diyagnostik işlemlerde genelde 5-6F kullanıyoruz) Kılıf uzunluğunda seçim hastanın anatomisine bağlı 15 cm kılıf mid iliac seviyeye gelir Bazı olgularda 23 cm üzerinde kılıf gerekir Hidrofilik olanları tercih edilebilir
Kılavuz tel Farklı ölçü ve özelliklerde 0,018-0.025-0.035-0.038 inç çapında 150 cm-260 cm kadar uzunlukta Uç kısmı düz ya da J şeklinde Genellikle PTFE kaplı Hidrofilik olanları tortiyöz damarlarda Standart ya da Amplatz tipi sert olanları mevcut
Kılavuz teller
Kateter seçimi Arteriyel kılıfa uygun ölçüde Amaca uygun Girişim yerine göre Hastanın anatomisine uygun Aort çapı Koroner ostiyum lokasyonu
Sık kullanılan kateterler
Judkins tipi koroner kateterler Judkins : Eğer operatör engellemezse kateter nereye gideceğini bilir Judkins
Sol koroner kateter seçimi JL 4 uygundur
Çıkan aorta dar ise JL 3.5
Çıkan aorta geniş ise JL 4.5 JL 5 AL Multipurpose JL 6
Uygun kateter Küçük kateter
Sol koroner sistem görüntülenmesinde kateter seçimi Kısa LMCA ya da LAD-Cx ayrı ostiyumlardan çıkıyorsa LAD kanülasyonu için bir küçük kateter (JL 3.5) Cx kanülasyonu için bir boy büyük kateter veya amplatz tip kateter
Koroner arter çıkış noktası ve seyri
Dilate aort kökü, normal çıkış Dilate aort kökü, inferior çıkış Judkins sol 5 Amplatz sol 3
Yukarıdan çıkışlı LMCA Multipurpose Amplatz Brachial girişimlerde sones kateter
Sağ koroner arter görüntüleme Normal aorta da JR 4 Dar aorta JR 3.5 Geniş aorta JR 5-6
RCA görüntülemede kateter seçimi Horizontal ve geniş aort kökü» Amplatz» Multipurpose MP Yukarı çıkışlı RCA» AL ya da AR
Anteriordan orijin alan RCA
RCA çıkış şekline göre kateter seçimi
RCA çıkış şekline göre kateter seçimi MP AL2
Greft görüntülemede sık kullanılan kateter tipleri JR Multipurpose IMA Sol greft Sağ greft
Anterior ve sağ anterolateral yerleşimli greftlerde JR4 MP AL2 RCB
Sol anterolateral greftler için Sol bypass AL2 LCB
LİMA görüntülemede sıklıkla kullanılan kateterler JR 4 IMA
Radiyal girişimlerde 20-21 g ponksiyon iğnesi 0.025 inch düz tel (hidrofilik veya değil) Ancak 18g iğne ve 0.035 inç kılavuz tel kılıfı yerleştirmede avantaj sağlayabilir
Radiyal girişimde arteriyel kılıf seçimi Diyagnostik işlemlerde 4-5 F kılıf Bazı operatörler uzun kılıf tercih edebilir 6F uzun (25 cm) ve kısa (10 cm) kılıf
Radiyal girişimlerde kılavuz tel seçimi 0.035 standart kılavuz tel (180 cm) 0.035 hidrofilik tel 0.035 Amplatz stiff kılavuz tel
Standart tel Hidrofilik tel
Radiyal kateter seçimi 4-5 F kateter Yarısından çoğunda JR ve JL kullanılıyor Tigger II, multipurpose ve Amplatz Sol koroner daha küçük kateter (Jl 3.5), ya da kısa uçlu JL4
JL JR
Tiger kateter Özellikle sağ TRA için tasarlanmış Tek kateter kullanımı Spazmı Radyasyon maruziyetini İşlem süresini kısaltıyor
Multipurpose kateter Her iki koldan Sağ, sol koroner ve greft görüntülemede İnferior çıkışlarda MP A Horizontal ve superio çıkışlarda MP B
Diğer kateterler Kimny ve AL Her iki koroner görüntüleme için uygun
Sol radiyal girişimde kateter seçimi JL 3.5-4 sol sistem için MP Modifiye AL1 JR4 Hem sağ hem sol için
Venöz greftler için JR Amplatz LCB RCB Multipurpose Greft görüntülemede LİMA grefti için Sol radiyal girişimle JR4 ve LİMA kateteri Selektif LİMA görüntülemesi için Simmons kateter
Radiyal görüntülemede kateter seçimi Sol koroner Sağ koroner Sağ sol koroner Venöz greft LİMA JL JR TİGER JR JR TİGER TİGER MP Amplatz Mammary MP MP AL LCB AL AL Kimmny radial RCB Modifiye simmons Kimmny radial Kimmny radial MP
Sağ kalp kateterizasyonunda kullanılan kateterler Swan-Ganz kateteri Multipurpose Pigtail NIH Sağ judkins
Ventrikülografi kateterleri
TEŞEKKÜRLER