TARAFLARIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ 1.4.1 Genel emniyet önlemleri 1.4.1.1 Tehlikeli malların taşınması sırasında yer alan taraflar, öngörülebilir tehlikelerin doğası ve Kapsamına bağlı olarak zarar ve yaralanmadan uzak durmak ya da gerekirse etkilerini azaltmak için uygun önlemleri almalıdır. Taraflar, ilgili alanlarındaki bütün olaylarda ADR' nin zorunluluklarına uymak zorundadır. 1.4.1.2 Kamu güvenliğini tehlikeye sokacak acil bir risk oluştuğunda taraflar hemen acil servislerine haber vermeli ve harekete geçmek için gereken bilgi için ulaşılabilir durumda olmalıdır. 1.4.1.3 ADR çeşitli taraflara düşen yükümlülükleri münferit şekilde belirleyebilir. Anlaşmaya Taraf Ülkelerden biri mevcut güvenliğin azaltılmadığını düşünürse, 1.4.2 nin ve 1.4.3'ün yükümlülükleri sağlandığı takdirde, kendi yerel mevzuatlarıyla belirli bir katılımcıya düşen yükümlülükleri başka bir veya birkaç katılımcıya aktarabilir. Anlaşmaya Taraf Ülke, bu muafiyetleri, Anlaşmaya Taraf Ülkelerin dikkatine sunacak olan Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu Sekreterliği ne bildirmelidir. Tarafların ve tarafların münferit yükümlülüklerinin tanımlarıyla ilgili 1.2.1, 1.4.2 ve 1.4.3'te belirtilen zorunluluklar, bu katılımcıların tüzel kişi, serbest meslek mensubu ya da işveren tarafından istihdam edilen bir çalışan vb. olmasından kaynaklanan yasal sonuçlarla (cezai niteliği, yükümlülüğü, vb.) ilgili yerel kanunların hükümlerini etkilememelidir. 1.4.2 Esas tarafların yükümlülükleri NOT 1: İşbu başlıkta emniyet yükümlülüklerinin verildiği çeşitli taraflar tek ve aynı işletme olabilir. Ayrıca, bir tarafın faaliyetleri ve uyması gereken emniyet yükümlülükleri çeşitli işletmeler tarafından üstlenilebilir. NOT 2: Radyoaktif malzemeler için bkz. 1.7.6. 1.4.2.1 Gönderen 1.4.2.1.1 Tehlikeli malları gönderen, sadece ADR zorunluluklarına uyan sevkiyatlar için teslimat yapmalıdır. 1.4.1 bağlamında, bu taraf aşağıdakilere uymalıdır: (a) Tehlikeli malların ADR mevzuatına uygun şekilde sınıflandırılmış ve yetkilendirilmiş olmasını sağlamak; (b) Özellikle Bölüm 5.4 teki ve Bölüm 3'teki tabloların zorunluluklarını göz önünde bulundurarak, taşıyıcıya gerekli bilgi ve verileri izlenebilir bir formu ve gerekirse taşıma için gerekli belgeleri ve taşıma sırasında bulundurulan belgeleri (yetkiler, onaylar, bildiriler, sertifikalar, vs) ibraz etmek; (c) ADR tanımlarına uygun şekilde onaylanmış, taşınacak maddelerin taşınmasına uygun ve ADR' de tanımlanan işaretleri taşıyan ambalajları, büyük ambalajları, orta boy hacimli konteynerleri (OHK' ler) ve tankları (tankerler, sökülebilir tanklar, tüplü gaz tankerleri, ÇEGK' ler, portatif tanklar ve tank konteynerler) kullanmak; (d) Sevkiyat araçlarının ve gönderme kısıtlamalarının zorunluluklarına uymak; (e) Boş,temizlenmemiş ve gazı boşaltılmamış tankların (tankerler, sökülebilir tanklar, tüplü gaz tankerleri, ÇEGK'ler, portatif tanklar ve tank konteynerler) veya boş, temizlenmemiş araçların ve büyük ve küçük yığın konteynerlerin bile uygun olarak işaretlenmiş ve etiketlenmiş olduğundan emin olmak ve boş, temizlenmemiş tankların kapalı olduklarından ve doluymuş gibi sızdırmaz olduğundan emin olmak. 1.4.2.1.2 Gönderen kimse diğer tarafların hizmetlerini kullanıyorsa (ambalajlayıcı, yükleyici, doldurucu, vb.), sevkin ADR zorunluluklarını sağladığından emin olmak için gerekli tedbirleri almalıdır. Gönderen, 1.4.2.1.1 (a), (b), (c) ve (e) için, kendisine diğer taraflarca sağlanan bilgilere ve verilere de güvenebilir. 1.4.2.1.3 Gönderen üçüncü bir taraf için çalıştığında, üçüncü taraf taşınacak tehlikeli mallar hakkında madde göndereni yazıyla bilgilendirmeli ve yükümlülüklerini yerine getirebilmesi için ihtiyaç duyduğu bütün bilgi ve belgeleri sağlamalıdır. 1.4.2.2 Taşıyıcı
1.4.2.2.1 1.4.1 bağlamında uygun olan her durumda taşıyıcı aşağıdakilere uymalıdır: (a) Taşınacak tehlikeli malların taşımasının ADR uyarınca onaylanmış olduğunu temin etmek; (b) Tehlikeli malların taşınması ile ilgili ADR de öngörülen tüm bilgilerin taşınmadan önce gönderene sağlandığını, taşıma ünitesinde kanunda öngörülen belgelerin olduğunu veya kağıt belgeler yerine elektronik bilgi işlem (EDP) veya elektronik veri değişimi (EDI) yöntemleri kullanılıyorsa, bu verilerin kağıt belgelere eşdeğer olacak biçimde taşıma sırasında bulunduğunu temin etmek; (c) Taşıyıcı araçlarda ve yüklerde görsel olarak belirgin bozukluk, sızıntı veya çatlak, eksik teçhizatı olup olmadığını araştırarak tespit etmek; (d) Tankerlerin, tüplü gaz tankerlerinin, sökülebilir tankların, portatif tankların, tank konteynerlerin ve ÇEGK' lerin bir sonraki testinin geçerlilik tarihinin geçmediğini araştırarak tespit etmek; NOT: 4.1.6.10 (eleman olarak basınçlı hazneler içeren tüplü gaz tankerleri ve ÇEGK ler durumunda), 4.2.4.4, 4.3.2.4.4, 6.7.2.19.6, 6.7.3.15.6 veya 6.7.4.14.6 koşulları altında işbu geçerlilik tarihinin sonra ermesinden sonra da tanklar, tüplü gaz tankerleri ve ÇEGK ler taşınabilir. (e) Araçların olması gerekenden daha fazla yüklenmediğini doğrulamak; (f) Tanımlanmış tehlike etiketleri ve işaretlerinin araçlara iliştirildiğini temin etmek; (g) Yazılı talimatlarda sürücü için tanımlanan teçhizatın araçta olduğunu temin etmek. Bu hususlar, ilgili durumlarda taşıma belgeleri ve eşlik eden belgeler esas alınarak, aracın veya konteynerin veya uygun olduğunda yükün görsel olarak muayene edilmesi suretiyle gerçekleştirilmelidir. 1.4.2.2.2 Taşıyıcı 1.4.2.2.1 (a), (b), (e) ve (f) deki durumların geçerli olması halinde diğer taraflarca sağlanan bilgilere ve verilere güvenebilir. 1.4.2.2.3 Taşıyıcı, madde 1.4.2.2.1 uyarınca ADR zorunluluklarında bir ihlal gözlemlerse, bu durum düzeltilene kadar sevkiyatı göndermemelidir. 1.4.2.2.4 Yolculuk boyunca, taşıma işleminin güvenliğini tehlikeye sokacak bir ihlal gözlemlenirse, trafik güvenliği, sevkiyatın güvenli bir şekilde dolaşımının engellenmesi ve halk güvenliği göz önünde bulundurularak, sevkiyat olabildiğince çabuk bir şekilde durdurulmalıdır. Taşıma işlemi sadece gönderilen madde mevcut düzenlemelerle uyum içindeyse devam ettirilebilir. Yolculuğun geri kalanından sorumlu yetkili kurum(lar) taşıma işleminin devam etmesi için onay verebilir. Yolculuğun kalan kısmı için gerekli riayet ve onay sağlanamazsa, yetkili kurum(lar) taşıyıcıya gerekli idari yardımı sağlamalıdır. Aynı durum, taşıyıcı, taşınan maddelerin tehlikeli niteliği hakkında madde gönderen tarafından bilgilendirilmediğini yetkili kuruma (kurumlara) bildirdiğinde ve özellikle taşıma anlaşmasındaki yasa gereğince maddeleri indirmeyi, yok etmeyi ya da zararsız kılmayı istediği durumda da geçerlidir. 1.4.2.2.5 (Rezerve edilmiş) 1.4.2.3 Alıcı 1.4.2.3.1 Alıcı zorlayıcı nedenler olmadıkça maddelerin kabulünü ertelememekle ve boşaltma işlemi tamamlandıktan sonra kendisiyle ilgili ADR zorunluluklarının yerine getirildiğini onaylamakla yükümlüdür. 1.4.2.3.2 Konteynerler kullanılıyorsa, bu onayın ADR zorunluluklarına ilişkin bir ihlali açığa çıkarması halinde alıcı, taşıyıcıya konteyneri sadece ihlal giderildikten sonra iade etmelidir. 1.4.2.3.3 Alıcı diğer tarafların hizmetlerinden yararlanırsa (boşaltıcı, temizleyici, dezenfekte hizmeti vb.), ADR nin 1.4.2.3.1 ve 1.4.2.3.2 zorunluluklarına uyulduğundan emin olmak için uygun tedbirleri almalıdır. 1.4.3 Diğer tarafların yükümlülükleri Diğer tarafların genel bir listesi ve bu tarafların ilgili yükümlülüklerinin listesi aşağıda belirtilmiştir. Görevlerinin, ADR ye tabi bir taşıma işlemi olarak gerçekleştirildiğini bildikleri veya bilmeleri gerektiği üzere, diğer tarafların yükümlülükleri bölüm 1.4.1'den itibaren verilmiştir. 1.4.3.1 Yükleyici 1.4.3.1.1 1.4.1 bağlamında, yükleyicinin yükümlülükleri aşağıda verilmiştir: (a) Yükleyici tehlikeli malları taşıyıcıya sadece tehlikeli mallar ADR'ye göre onay aldıysa teslim edebilir;
(b) Yükleyici ambalajlanmış tehlikeli malları veya temizlenmemiş boş ambalajları taşıma için teslim ederken ambalajların zarar görüp görmediğini kontrol etmelidir. Yükleyici zarar görmüş ambalajları, özellikle sızdırmaz olmayanları ve tehlikeli maddeyi sızdıran veya sızdırma riski taşıyan ambalajları zarar giderilene kadar teslim etmemelidir. Bu yükümlülük boş, temizlenmemiş ambalajlar için de geçerlidir. (c) Yükleyici tehlikeli malları araca, büyük ya da küçük konteynere yüklerken, yükleme ve elleçlemeye ilişkin özel koşullara uymalıdır; (d) Yükleyici tehlikeli malları konteynere yükledikten sonra Bölüm 5.3 uyarınca belirtilen tehlike işaretleri koşullarına uymalıdır; (e) Yükleyici ambalajları yüklerken, araç ya da büyük konteynerdeki tehlikeli malları göz önünde bulundurarak karışık yükleme yasaklarına ve yiyeceklerin, diğer tüketim maddelerinin ya da hayvan yemlerinin ayrılmasıyla ilgili zorunluluklara uymalıdır. 1.4.3.1.2 Yükleyici 1.4.3.1.1 (a), (d) ve (e) hallerinde diğer taraflarca sağlanan bilgilere ve verilere güvenebilir. 1.4.3.2 Ambalajlayıcı 1.4.1 bağlamında ambalajlayıcı aşağıdakilere uymalıdır: (a) Ambalajlama koşullarını veya karışık ambalajlama koşullarını ilgilendiren zorunluluklar ve (b) Ambalajları taşıma için hazırladığında, ambalajların işaretlenmesi ve etiketlenmesini ilgilendiren zorunluluklar. 1.4.3.3 Doldurucu 1.4.1 bağlamında, doldurucunun yükümlülükleri aşağıda verilmiştir: (a) Doldurucu, tankları doldurmadan önce tankların ve teçhizatlarının teknik olarak yeterli olduğunu araştırarak tespit etmelidir; (b) Doldurucu, tankerlerin, tüplü gaz tankerlerinin, sökülebilir tankların, portatif tankların, tank konteynerlerin ve ÇEGK'lerin bir sonraki test için sürelerinin dolmadığını araştırarak tespit etmelidir; (c) Doldurucu sadece doldurulacak tanklarda taşınmasına izin verilen tehlikeli malları tanklara doldurmalıdır; (d) Doldurucu tankı doldururken, bitişik kompartımanlardaki tehlikeli malları ilgilendiren zorunluluklara uygun hareket etmelidir; (e) Doldurucu tankı doldururken, doldurulan madde için maksimum izin verilebilir doldurma derecesini veya izin verilebilir maksimum litre başına içeriklerin kütlesini gözlemelidir; (f) Doldurucu, dolumu yaptıktan sonra bütün kapakların kapalı durumda olduğundan ve sızıntı olmadığından emin olmalıdır; (g) Doldurduğu tankın dışında tehlikeli dolum maddelerinin artıklarının yapışmadığından emin olmalıdır; (h) Doldurucu tehlikeli malları dökme halinde taşıma için hazırlarken, belirtilen turuncu plakaların, afişlerin veya etiketlerin, yüksek sıcaklık maddelerinin ve çevreye tehlikeli maddelerin işaretleri ile birlikte tankların, araçların, büyük ve küçük konteynerlerin üzerine zorunluluklara uygun şekilde takıldığından emin olmalıdır; (i) (Rezerve edilmiş); (j) Araçlara veya konteynerlere tehlikeli malları dökme halinde doldururken, Bölüm 7.3'teki ilgili hükümlere uyulduğunu araştırarak, tespit etmelidir. 1.4.3.4 Tank konteyner/portatif tank operatörü 1.4.1 bağlamında tank-konteyner/portatif tank operatörü özellikle aşağıdakilere uymalıdır: (a) Yapı, teçhizat, testler ve işaretlemeler ile ilgili zorunluluklara uygunluğu temin etmek; (b) Gövdelerin ve teçhizatlarının bakımının, normal işletme koşullarında, tankkonteyner/portatif tankın bir sonraki incelemesine kadar ADR zorunluluklarına uygun şekilde gerçekleştirildiğinden emin olmak; (c) Gövde veya gövde teçhizatının güvenliği, tamir, değişiklik veya bir kaza durumunda azalma eğilimi gösterdiğinde ayrıntılı şekilde kontrol etmek. 1.4.3.5 ve 1.4.3.6 (Rezerve edilmiş)
1.4.3.7 Boşaltıcı NOT: İşbu alt başlıkta boşaltma, 1.2.1 deki boşaltıcı tanımında belirtildiği üzere çıkarma, boşaltma ve tahliye işlemlerini kapsar. 1.4.3.7.1 1.4.1 bağlamında, boşaltıcı aşağıdakilere uymalıdır: (a) Ambalaj, konteyner, tank, MPÜB, ÇEGK veya araç üzerindeki bilgiler ile taşıma belgesindeki ilgili bilgileri karşılaştırarak doğru maddelerin boşaltıldığını araştırarak, tespit etmek; (b) Boşaltma öncesinde ve esnasında, ambalajların, tankın, aracın veya konteynerin boşaltma işlemini tehlikeye sokacak şekilde zarar görüp görmediğini kontrol etmek. Böyle bir durum olduğunda, gerekli önlemler alınana kadar boşaltmanın gerçekleşmediğini araştırarak, tespit etmek; (c) Boşaltma ile ilgili tüm zorunluluklara uymak; (d) Tankın, aracın veya konteynerin boşaltılmasının hemen sonrasında: (i) Boşaltma işlemi sırasında tankın, aracın veya konteynerin dışına yapışmış tehlikeli kalıntıları temizlemek ve (ii) Valfların kapandığından emin olmak ve açık yerleri incelemek; (e) Araçların ve konteynerlerin temizliği ve dezenfekte edilmesi ile ilgili olarak öngörülenlerin yerine getirildiğinden emin olmak ve (f) Konteynerler bir kere tamamıyla boşaltıldığında, temizlendiğinde ve dezenfekte olduğunda, Bölüm 5.3 uyarınca, artık üzerinde tehlike işaretlerini taşımadığından emin olmak. 1.4.3.7.2 Boşaltıcı diğer tarafların hizmetlerinden yararlanırsa (temizleyici, dezenfekte hizmeti vb.),adr zorunluluklarına uyulduğundan emin olmak için uygun tedbirleri almalıdır. 1.8.3 Güvenlik danışmanı 1.8.3.1 Her işletme, tehlikeli malların karayolları ile taşıması, bununla ilgili olarak ambalajlanması, yüklenmesi ve doldurma ile boşaltma işlemlerinde kişilerin, mülklerin ve çevrenin korunması için riskleri azaltma konusunda yardımdan sorumlu olarak bir ya da daha fazla güvenlik danışmanı atar. 1.8.3.2 Anlaşmaya Taraf Ülkelerin yetkili kurumları aşağıdaki zorunlulukların işletmelere uygulanmamasını ön görebilir: (a) Taşıma miktarı ile ilgili olarak, her taşıma ünitesinin; 1.1.3.6, 1.7.1.4 ve Bölüm 3.3, 3.4 ve 3.5'te belirtilenden daha küçük olduğu faaliyetlerde veya (b) Asıl veya ikincil faaliyetleri tehlikeli malların taşınması ya da yüklenme ve boşaltılması ile ilgili olmayan ancak bazen çok az tehlike veya kontaminasyon riski içeren tehlikeli malların yurtiçinde taşınmasında ya da yüklenip boşaltılmasında. 1.8.3.3 Danışmanın asıl görevi, işletme liderinin sorumluluğu altında, işletmenin limitleri dahilinde uygun araçları ve faaliyetleri belirlemek ve uygun olan en güvenli yolla bu faaliyetlerin yönetimini kolaylaştırmaktır. İşletme içerisindeki faaliyetler bakımından, bir danışmanın belirli görevleri şunlardır: - Tehlikeli malların taşınması hususundaki zorunluluklara uygunluğun izlenmesi; - Tehlikeli malların taşınması hususunda işletmeye öneriler sunulması; - Tehlikeli malların taşınması dahilindeki işletme faaliyetleri konusunda işletme yönetimine, yoksa yerel bir kamu kurumuna yıllık rapor hazırlanması. Bu gibi yıllık raporlar 5 yıl saklanır ve talep üzerine ulusal kurumlara ibraz edilir. Danışmanın görevleri, aynı zamanda işletme ile ilgili aşağıdaki uygulamaların ve yöntemlerin kontrolünü de içerir; - Taşınan tehlikeli malların saptanmasını düzenleyen zorunluluklara uygunluk prosedürleri; - Taşıma araçları satın alınırken, işletmenin taşınan tehlikeli mallara ilişkin özel zorunlulukları dikkate alıp almadığı; - Tehlikeli malların taşıma, yükleme ve boşaltımında kullanılan teçhizatların kontrol yöntemleri; - Mevzuatta yapılan değişiklikler dahil olmak üzere, işletme çalışanlarının uygun eğitimi ve bu eğitimin kayıtlarının saklanması; - Tehlikeli malların taşınması, yüklenmesi veya boşaltılması sırasında bir kaza ya da güvenliği etkileyecek bir olay meydana gelmesi durumunda uygun acil durum yöntemlerinin uygulanması;
- Araştırma yapılması ve gerektiğinde tehlikeli malların taşınması, yüklenmesi veya boşaltılması sırasında meydana gelen ciddi kazalar, olaylar ya da ciddi ihlaller konusunda rapor hazırlanması; - Kazaların, olayların ya da ciddi ihlallerin tekrar oluşmasına karşı gerekli önlemlerin uygulanması; - Alt yüklenicilerin veya üçüncü tarafların seçiminde ve kullanımına ilişkin olarak tehlikeli malların taşınmasıyla ilgili yasal kuralların ve özel gereksinimlerin ne ölçüde dikkate alındığı; - Tehlikeli malların taşınması, doldurulması veya boşaltılmasında yer alan çalışanların operasyonel prosedürler ve talimatlar hakkında detaylı bilgiye sahip olduklarının onaylanması; - Tehlikeli malların taşınması, yüklenmesi veya boşaltılmasında yer alan risklere karşı daha hazırlıklı olmak için önlemler alınması; - Taşıma sırasında bulunması gereken dokümanların ve güvenlik teçhizatlarının, taşıma aracında bulunduğunu temin etmeye yönelik onaylama prosedürlerinin uygulanması ve bu doküman ve teçhizatların düzenlemelere uygunluğu; - Yükleme ve boşaltma işlemlerini düzenleyen zorunluluklara uygunluğun temin edilmesine yönelik onaylama prosedürlerinin uygulanması; - 1.10.3.2 de belirtilen güvenlik planının bulunması. Not: Daha geniş açıklama ADR 2015 kitabında.