GENEL BİLGİ KOBİ ler ve KOSGEB 1
Türkiye de KOBİ tanımı KOBİ tanımı 250 den az çalışan istihdam eden, Yıllık bilanço toplamı veya net satış hasılatı 40 milyon TL yi geçmeyen işletmeler Ölçek Çalışan Sayısı Bilanço (Milyon TL) Net Satış (Milyon TL) Mikro <10 1 1 Küçük <50 8 8 Orta <250 40 40 2
KOBİ lerin Ekonomik ve Sosyal Açıdan Önemi KOBİ lerin ekonomideki payı; Toplam işletmelerin %99,82 i Toplam istihdamın %74,2 i Toplam katma değerin %52,8 si Toplam satışların %63,8 ü Toplam yatırımların %53,3 sini Toplam ihracatın %56,4 sini %99,82 (3.524.331) %0,15 (5.210) Ölçeksel Dağılım 0,9 5,4 93,6 Orta(50-249) Küçük (10-49) Mikro (1-9) 1-249 Toplam KOBİ 250+ Büyük İşletme Kaynak: BDDK ; TUİK (İş kayıtları 2013 - Yıllık Sanayi ve Hizmet İstatistikleri 2012 - Girişimlerde Dış Ticaret İstatistikleri) 3
KOSGEB ve Kuruluş Amacı KOSGEB, 1990 yılında 3624 sayılı Kanun ile kuruldu. Amacı; ülkenin ekonomik ve sosyal ihtiyaçlarının karşılanmasında küçük ve orta ölçekli işletmelerin (KOBİ lerin) Payını ve etkinliğini artırmak, Rekabet güçlerini ve düzeylerini yükseltmek Sanayide entegrasyonu ekonomik gelişmelere uygun biçimde gerçekleştirmek KOSGEB, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının ilgili kuruluşu dur. KOSGEB in hedef kitlesini; 2009/15431 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı nda belirlenen sektörlerde faaliyet gösteren KOBİ ler oluşturmaktadır. Sanayi Hizmet ve Ticaret Madencilik İmalat Enerji Su İnşaat Ticaret Ulaştırma Turizm Bilgi ve İletişim Mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler İdari ve destek hizmet faaliyetleri Kültür, sanat, eğlence, dinlence ve spor Diğer hizmet faaliyetleri 4
81 ilde KOSGEB Hizmet Ağı 88 Müdürlük 80 ilde KOSGEB Temsilcilikleri 35 Teknoloji Geliştirme Merkezi (TEKMER) 35 Üniversite de Teknoloji Geliştirme Merkezi kuruldu. 84 Üniversite ile Ar-Ge - İnovasyon İşbirliği yapıldı. KOSGEB Veritabanına Kayıtlı KOBİ* : 828.635 Yıllık Desteklenen İşletme Sayısı** : 37.936 Yıllık Destek Ödeme Sayısı** : 350 Milyon TL (*) 2 Şubat 2016 (**) 2015 Yılı 5
KOSGEB DESTEK PROGRAMLARI ARGE, İNOVASYON VE ENDÜSTRİYEL UYGULAMA DESTEK PROGRAMI Proje Esaslı, 1,5 Milyon TL, %75 Destek İŞBİRLİĞİ- GÜÇBİRLİĞİ DESTEK PROGRAMI En az 5 İşletme birlikteliği 300 Bin TL Hibe, Toplam 1 Milyon TL OY/Y Teknoloji de En az 3 işletme 300 Bin TL Hibe Toplam 1,5 Milyon TL %50-%60 KOBİGEL KOBİ GELİŞİM DESTEK PROGRAMI Proje esaslı, Geri Ödemesiz 300.000 TL, Geri Ödemeli 700.000 TL Toplam 1 Milyon TL ye kadar 1. ve 2. bölgelerde 60, 3.4.5.6 bölgelerde 80 GENEL DESTEK PROGRAMI 15 Farklı Destek, Başvur-Al, %50-%60 GİRİŞİMCİLİK DESTEK PROGRAMI 100 Bin TL %60-%70 Kadın, Engelli, Gazi, Şehit Yakını %80-90 MESLEK KURULUŞU PROJE DESTEK PROGRAMI Proje Esaslı, 150 Bin TL %50-%60 Meslek Kuruluşu GELİŞEN İŞLETMELER PİYASASI KOBİ DESTEK PROGRAMI 100 Bin TL %75-%100 ULUSLARARASI KULUÇKA MERKEZİ ve HIZLANDIRICI DESTEK PROGRAMI 3.750.000 USD Kuluçkalar, 60.000.-USD Uluslararası Hızlandırıcılara katılım 6
KOSGEB Destek ve Hizmetleri Destek Programları Finansman Destekleri (Kredi Faiz) Laboratuvar Hizmetleri Bilgilendirme, Yönlendirme ve İşbirlikleri 7
1. KOBİGEL KOBİ GELİŞİM DESTEK PROGRAMI PROGRAMIN AMACI Bu program ile; Ülkenin ulusal ve uluslararası hedefleri doğrultusunda, küçük ve orta ölçekli işletmelerin, ekonomideki paylarının ve etkinliklerinin arttırılması, rekabet güçlerinin ve sağladıkları katma değerin yükseltilmesi amacıyla hazırlayacakları projelerin desteklenmesidir. Potansiyel yararlanıcılar; ulusal, bölgesel, sektörel ve ölçeksel öncelikler dikkate alınarak Proje Teklif Çağrısında belirlenecektir. Geri Ödemesiz Geri Ödemeli TOPLAM Destek Türü Üst Limit Destek Oranları 300.000.-TL 700.000.-TL 1.000.000.-TL 1.2. Bölgelerde %60 3.4.5.6. Bölgelerde %80 Programın uygulanmasında ve program kapsamında verilecek desteklerde ulusal ve kurumsal öncelikler doğrultusunda programda belirlenen destek üst limit ve oranlarını geçmemek üzere Başkanlık tarafından uygulama özelinde limit ve oranlar belirlenebilecektir. 8
KOBİGEL KOBİ GELİŞİM DESTEK PROGRAMI PROJE TEKLİF ÇAĞRI KONULARI Orta-Yüksek ve Yüksek Teknoloji KOBİ lerinde Kapasite Geliştirme Geleneksel İmalat Sanayi KOBİ lerinde Katma Değerin Arttırılması BAŞVURU DÖNEMİ BAŞVURU TARİHİ: 1 NİSAN 2016 SON BAŞVURU TARİHİ: 6 MAYIS 2016 9
Destek Programları 2. AR-GE, İnovasyon ve Endüstriyel Uygulama Destek Programı PROGRAMIN AMACI: Yeni ürün, yeni süreç, bilgi ve/veya hizmet üretilmesi ve ticarileştirilmesi için araştırma, geliştirme, inovasyon ve endüstriyel uygulama projelerinin desteklenmesi suretiyle; Bilim ve teknolojiye dayalı yeni fikir ve buluşlara sahip KOBİ ve girişimcilerin geliştirilmesi, Teknolojik fikirlere sahip tekno-girişimcilerin desteklenmesi, KOBİ lerde Ar-Ge bilincinin yaygınlaştırılması ve Ar-Ge kapasitesinin artırılması, Ar-Ge ve İnovasyon proje sonuçlarının ticarileştirilmesi ve endüstriyel uygulamasına destek sağlanması 10
Destek Programları 2. AR-GE, İnovasyon ve Endüstriyel Uygulama Destek Programı Bu Program 2 (iki) alt programdan oluşur. Ar-Ge ve İnovasyon Programı, Endüstriyel Uygulama Programı 11
Destek Programları 2. AR-GE, İnovasyon ve Endüstriyel Uygulama Destek Programı a) AR-GE ve İnovasyon Destek Programı AR-GE, İNOVASYON DESTEK PROGRAMI DESTEK ÜST LİMİTLERİ Destek Üst Limiti (TL) Destek Oranı (%) İşlik Desteği (Girişimci) İşliklerden bedel alınmaz Kira Desteği (Girişimci) 30.000 (Teknopark içi) Geri 24.000 75 Ödemesiz (Teknopark Dışı) Makine-Teçhizat, Donanım, Hammadde, Yazılım ve Hizmet Alımı Giderleri Desteği 150.000 75 Makine-Teçhizat, Donanım, Hammadde, Yazılım ve Hizmet Alımı Giderleri Desteği Geri Ödemeli 300.000 75 Personel Gideri Desteği 150.000 75 Başlangıç Sermayesi Desteği (Girişimci) 20.000 100 Proje Danışmanlık Desteği 25.000 Eğitim Desteği 10.000 Geri Sınai ve Fikri Mülkiyet Hakları Desteği 20.000 Ödemesiz Proje Proje Tanıtım Desteği 5.000 75 Geliştirme Desteği Yurtiçi-Yurtdışı Kongre/Konferans/Fuar Ziyareti/Teknolojik İşbirliği Ziyareti 15.000 Desteği Test, Analiz, Belgelendirme Desteği 25.000 12
Destek Programları 2. AR-GE, İnovasyon ve Endüstriyel Uygulama Destek Programı b) Endüstriyel Uygulama Destek Programı Başvuru İçin Ön Koşullar 1. Ar-Ge ve/veya inovasyon projesi kamu kaynakları ile desteklenerek başarıyla tamamlanmış projelerin, 2. Doktora çalışması neticesinde ortaya çıkan projelerin 3. Patent belgesi ile koruma altına alınmış ve prototip aşaması tamamlanmış buluş ve fikirlerin sahipleri başvurabilir. Ar-Ge ve İnovasyon Projesi sahibi işletmelerin, projenin başarı ile tamamlandığı tarihten itibaren 1 (bir) yıl içinde Endüstriyel Uygulama Programına proje başvurularını yapmaları esastır. Makine-Teçhizat Desteği için; Tedarikçi Yerli malı belgesine sahip ise Destek oranı %90 olarak uygulanır 13
Destek Programları 2. AR-GE, İnovasyon ve Endüstriyel Uygulama Destek Programı b) Endüstriyel Uygulama Destek Programı ENDÜSTRİYEL UYGULAMA DESTEK PROGRAMI DESTEK ÜST LİMİTLERİ Kira Desteği (Girişimci) Destek Üst Limiti (TL) Destek Oranı (%) 18.000 75 Personel Gideri Desteği Geri 150.000 75 Ödemesiz Makine-Teçhizat, Donanım, Sarf Malzemesi, Yazılım ve Tasarım Giderleri Desteği 150.000 75 Makine-Teçhizat, Donanım, Sarf Malzemesi, Yazılım ve Tasarım Giderleri Desteği Geri Ödemeli 500.000 75 14
Destek Programları 3. İşbirliği - Güçbirliği Destek Programı Programın Amacı : KOBİ lerin işbirliği-güçbirliği anlayışında bir araya gelerek Ortak Sorunlara Ortak Çözümler üretilmesi, KOBİ lerin tedarik, pazarlama, düşük kapasite kullanımı, rekabet gücü zayıflığı, finansman başta olmak üzere tek başlarına çözümünde zorlandıkları birçok soruna çözüm bulunması, Program ve Proje Limitleri Proje Süresi 6 24 ay (+12 ay) Destek Üst Limiti Destek Oranı 1.000.000 TL (Geri Ödemesiz- 300.000 TL, Geri Ödemeli - 700.000 TL) Orta-Yüksek ve Yüksek Teknoloji Alanlarındaki Ortak İmalata Yönelik Projeler İçin: 1.500.000 TL (Geri Ödemesiz- 300.000 TL, Geri Ödemeli 1.200.000 TL) 1. ve 2. Bölge % 50 3-4-5-6. Bölgelerde % 60 15
Destek Programları 3. İşbirliği - Güçbirliği Destek Programı KOBİ lerin; Hammadde, ara mamül, mamül, lojistik ve diğer hizmetleri daha hızlı ve ucuz temin edebilmeleri amacıyla ortak tedarik, Müşteri istekleri ve pazarın talebi doğrultusunda ürün ve hizmet geliştirmeleri, ürettikleri ürün ve hizmetleri yeni pazarlara sunmaları amacıyla ortak tasarım, Ürün ve hizmet kalitelerini yükseltmek ulusal ve uluslararası pazar paylarını artırmak, marka imajı oluşturmak, uluslararası pazarın ihtiyaçlarına cevap vermeleri amacıyla ortak pazarlama, Ürün ve hizmet standartlarını geliştirmeleri amacıyla ortak laboratuar, Üretim ve hizmet kapasitelerini, çeşitlerini, verimliliğini ve kalitelerini artırmak amacıyla ortak imalat ve hizmet sunumu, konularında sunacakları projeler desteklenir. 16
Destek Programları 4. Tematik Proje Destek Programı Programın Amacı : Makro strateji dokümanlarında işaret edilen öncelikler dikkate alınarak belirlenen tematik alanlarda bölgesel ve sektörel ihtiyaçların karşılanması, Meslek kuruluşlarının KOBİ leri geliştirmek amacıyla daha fazla proje hazırlamalarının teşvik edilmesi için işletme ve meslek kuruluşları projelerinin desteklenmesi amaçlanmaktadır. Program Süresi Çağrı Esaslı Tematik Program Meslek Kuruluşu Proje Destek Programı - 3 Yıl Proje Süresi Destek Oranı Destek Üst Limiti Proje Teklif Çağrısında Belirlenir 1. ve 2. Bölgede %50 3. ve 4.5.6. Bölgede % 60 Proje Teklif Çağrısında Belirlenir 24 Ay (+ 12 Ay) 1. ve 2. Bölgede %50 3. ve 4. Bölgede % 60 150.000 TL Geri Ödemesiz 17
Destek Programları 5. Girişimcilik Destek Programı Programın Amacı : Ekonomik kalkınma ve istihdam sorunlarının çözümünün temel faktörü olan girişimciliğin desteklenmesi ve yaygınlaştırılması, Başarılı ve sürdürülebilir işletmelerin kurulması, Girişimcilik kültürünün yaygınlaştırılması, İş Geliştirme Merkezlerinin kurulması ile girişimciliğin geliştirilmesi, İstihdamın artırılması, Yerel dinamiklere dayalı girişimciliğin desteklenmesi. 18
Destek Programları 5. Girişimcilik Destek Programı YENİ GİRİŞİMCİ DESTEĞİ ÖN KOŞUL: Uygulamalı girişimcilik eğitimini tamamlayarak işini kuran girişimciler, İŞGEM girişimcileri ve yüksek öğretim kurumları tarafından örgün eğitim kapsamında verilen girişimcilik derslerini başarı ile bitirenler faydalanabilir. Yeni Girişimci Desteği Destek Üst Limiti (TL) İşletme Kuruluş Desteği 2.000 Destek Unsurları Kuruluş Dönemi Makine, Teçhizat ve Ofis Donanım Desteği İşletme Giderleri Desteği Geri Ödemesiz 18.000 30.000 Sabit Yatırım Desteği Geri Ödemeli 100.000 Destek Oranı 1. ve 2. Bölgede % 60 3-4-5-6. Bölgelerde % 70 (Kadın Girişimci, Gazi, Birinci derecede şehit yakını veya Engelli Girişimciye oran 20 puan artırılır.) 19
Destek Programları 6. Gelişen İşletmeler Piyasası KOBİ Destek Programı Programın Amacı : Gelişme ve büyüme potansiyeline sahip KOBİ lerin; İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (İMKB) Gelişen İşletmeler Piyasası nda işlem görmesinin sağlanması, Sermaye piyasalarından fon temin edilmesine imkan sağlanmasıdır. Destek Unsurları Piyasa danışmanı danışmanlık hizmet bedeli (azami 2 yıl) Destek Oranı % Ödemesi Üst Limiti (TL) 60.000 75 Bağımsız denetim hizmeti bedel SPK kurul kaydına alma ücreti İMKB Gelişen İşletmeler Piyasası Listesine kabul ücreti Merkezi Kayıt Kuruluşu masrafı Aracı kuruluşa ödenecek aracılık komisyonu 20.000 10.000 10.000 75 100 75 20
Destek Programları 7. Genel Destek Programı Genel Destek Programının süresi 3 yıldır. KOBİ lere yönelik genel işletme geliştirme destekleri sağlanarak rekabet gücünü artırıcı bireysel faaliyetlerin desteklenmesi GENEL DESTEK PROGRAMI DESTEKLERİ DESTEK ÜST LİMİTİ (TL) Geri Ödemesiz 1 Yurt İçi Fuar Desteği 30.000 DESTEK ORANI (%) 1. ve 2. Bölgeler 3. 4.5. ve 6. Bölgeler 2 Yurt Dışı İş Gezisi Desteği 10.000 3 Tanıtım Desteği 15.000 4 Eşleştirme Desteği 15.000 5 Nitelikli Eleman İstihdam Desteği 20.000 6 Danışmanlık Desteği 15.000 7 Eğitim Desteği 10.000 % 50 % 60 8 Enerji Verimliliği Desteği 50.000 9 Tasarım Desteği 15.000 10 Sınai Mülkiyet Hakları Desteği 20.000 11 Belgelendirme Desteği 10.000 Hatay % 60 12 Test, Analiz ve Kalibrasyon Desteği 20.000 13 Bağımsız Denetim Desteği 10.000 14 Gönüllü Uzmanlık Desteği 10.000 15 Lojistik desteği 20.000 21
8. Uluslararası Kuluçka Merkezi ve Hızlandırıcı Destek Programı; Bu programın amacı; Ar-Ge ve inovasyon faaliyetleri ülkemizde gerçekleştirilen teknolojik ürünlerin uluslararası pazarlarda yer alması, İhracatın arttırılması, yerli teknoloji yoğun başlangıç işletmelerinin gelişmiş girişimcilik ekosistemleri içerisinde yer alması için, Uluslararası kuluçka merkezi kurulmasını ve işletmelerin hızlandırma programlarına katılmasını desteklemesi, Mühendisliği ve Ar-Ge si Türkiye de gerçekleşen ürünlerin gelişmiş pazarlarda yer alması sağlanarak katma değeri yüksek ürünlerde ihracatın arttırılması, Yurtdışında yaşayan Türklerin bilgi birikiminden faydalanılması,
1. Uluslararası Kuluçka Merkezi Kurma Programı; Programdan Kimler Yararlanabilir? Uluslararası Kuluçka Merkezi Kurma Programı ndan üniversiteler, üniversitelerin bu amaçla kurulmuş iştirakleri ve teknoloji geliştirme bölgesi yönetici şirketleri tek başına ya da konsorsiyum olarak başvuru yapmaları halinde faydalanabilir. Destek üst limiti:kuruluş ve Donanım Desteği kapsamında 100.000 ABD Doları Operasyonel Giderler Desteği kapsamında 3.750.000 ABD Doları Destek oranı: 1. ve 2. yıl %80, 3., 4. ve 5. yıl %60 Program süresi: 5 Yıl
2. Uluslararası Hızlandırıcı Programı; Programdan Kimler Yararlanabilir? Uluslararası Hızlandırıcı Programı ndan Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeler faydalanabilir. Destek üst limiti: 60.000 ABD Doları Destek oranı: %80 Program süresi: 3 Yıl
KOSGEB Destek ve Hizmetleri 4. Finansman Destekleri
Finansman Destekleri A) FİNANSMAN DESTEKLERİ (KREDİ FAİZ) Uygulanan Kredi Faiz Desteği Programı Sayısı Desteklenen KOBİ Sayısı 2003-2011 Kredi Faiz Destekleri 2008-2011 Kredi Faiz Destekleri 20 11 202 Bin 181 Bin Toplam Faiz Desteği Oluşturulan Toplam Kredi Hacmi 1 Milyar TL 11,22 Milyar TL 633 Milyon TL 8,75 Milyar TL B) ALTERNATİF FİNANSMAN KAYNAKLARI 1) Kredi Garanti Fonu A.Ş. 2) KOBİ Girişim Sermayesi ve Yatırım Ortaklığı A.Ş. 3) İstanbul Risk Sermayesi Girişimi 26
Laboratuvar Hizmetleri İşletmelerin ürün kalitesinin arttırılması, uluslararası firmalarla rekabetin sağlanması ve birçok ürünün yurtiçinde üretilebilmesi için teknik anlamda destek verme ve bilgilendirme amacıyla toplam 9 ilde 12 adet laboratuvarımız KOSGEB Merkezleri bünyesinde hizmet vermektedir. Bu hizmetlerin yürütülmesinde, KOBİ lere ücretlendirmede destek olunarak düşük ücret uygulaması yapılmaktadır. Ayrıca, KOSGEB Desteği ve Ankara Sanayi Odası işbirliği ile oluşturulmuş bulunan ASO-KOSGEB Çevre Laboratuvarı (www.asokosgebcevrelab.org.tr); çevre ölçümleri yapmakta, çevresel risklerin tespiti ve çözümünü teşvik edici hizmetler vermekte olup, bu laboratuvarlar TS EN ISO/IEC 17025:2005 standardına göre TÜRKAK tarafından akredite edilmiştir. http://www.kosgeb.gov.tr/pages/ui/destekler.aspx?ref=37 Hizmet Sağlanan KOBİ sayıları 12.000 10.000 8.000 6.000 4.000 2.000 0 9.870 9.145 9.500 8.805 7.935 6.646 2008 2009 2010 2011 2012 2013 27
Bilgilendirme, Yönlendirme ve İşbirliği Faaliyetleri 1. KOSGEB Çağrı Merkezi 444 1 567 7 gün 24 saat çağdaş bilgilendirme hizmetleri Vergi Numarası ve T.C. Kimlik Numarası ile İşletme Durum Sorgulaması 2. WEB Sitesi www.kosgeb.gov.tr Online veri tabanına kayıt ve KOBİ beyannamesi işlemleri Destek Programlarına ve desteklerine online başvuru E-KOBİ işlemleri 28
Teşekkürler 444 1 567 www.kosgeb.gov.tr 29