SU KALİTESİ STANDARTLARI Dr. A. Saatci
AZERBAYCAN STANDARTLARI
Tablo Error! No text of specified style in document.-1 QOST 2761-84 e göre yer altı ve yerüstü su kaynakları seçim kıstasları Gösterge Su kaynağı sınıfları 1 2 3 Yeraltı kaynakları Bulanıklık, mg/dm3, kalıntı 1,5 1,5 10 Renk, derece 20 20 50 PH değeri (ph) 6-9 6-9 6-9 Demir (Fe), mg/dm3, kalıntı 0,3 10,0 20,0 Mangan (Mn), mg/dm 3 0,1 1,0 2,0 Hidrojen sülfür (H2S), mg/dm3, kalıntı Yokluk 3,0 10,0 Flor (F), mg/dm3 1,5-0,7* 1,5-0,7* 5,0 Permanganat oksidite, mgo/dm3, kalıntı 2,0 5,0 15,0 Daha 1 dm 3 koliform bakteri (koliform) 3,0 100 1.000 Yerüstü kaynaklar Bulanıklık, mg/dm3, kalıntı 20 1.500 10.000 Renk, derece 35 120 200 20 ve 60 C seviyelerinde Koku 2,0 3,0 4,0 PH değeri (ph) 6,5-8,5 6,5-8,5 6,5-8,5 Demir (Fe), mg/dm3, kalıntı 1,0 3,0 5,0 Mangan (Mn), mg/dm 3 0,1 1,0 2,0 Fitoplankton, mg/dm3, kalıntı 1,0 5,0 50,0 kl/sm3 1.000 100.000 100.000 Permanganat oksidite, mgo/dm3, kalıntı 7,0 15,0 20,0 BPKpolnoe, mgo2/dm3, kalıntı 3,0 5,0 7,0 Su 1 dm3 (LCP), Laktozopolozhitelnyh E. coli 1.000 10.000 50.000
GOST Tablo 2-3 de verilen kriterlere göre yer altı ve yerüstü su kaynakları üç sınıfa ayrılmıştır. Buna göre, ilerleyen bölümlerde verilecek içmesuyu standartları olan GOST 2874-82 sınır değerlerini sağlayan 1.sınıf su kaynağı, 2. sınıf ise havalandırma, filtrasyon, dezenfeksiyon ile GOST 2874 parametrelerini sağlayan, 3. sınıf ise sedimentasyon, ön filtreleme ve reaktiflerin kullanımını gerektiren su kaynaklarıdır.
Tablo Error! No text of specified style in document.-1 İçmesuyu arıtımında genel yöntemler Yeraltı suları Yöntem Havalandırma Yumuşatma Filtrasyon Dezenfekisyon Depolama Etki İstenmeyen gazları ve/veya demir ve manganezin oksidasyonunu giderir Kalsiyum ve/veya magnezyum sertliğini giderir Yumuşatmadan kalıntı CaCO3 kristallerini giderir Patojenleri yok eder Dezenfeksiyon için temas süresi sağlar Organik içeren yerüstü içmesuyu Yöntem Ön sedimentasyon Karıştırma, flokülasyon Filtrasyon Adsorpsiyon (yüzeyde toplama) Dezenfekisyon Depolama Etki Büyük askıda maddeleri giderir; organik maddeleri oksidize etmek için kimyasallar katılabilir Koloidler katılarak bulanıklık giderilir Bulanıklığı gidermek için kullanılır Çözülmüş organikleri gidermek için aktif karbondan oluşur Patojenleri yok eder Dezenfeksiyon için temas süresi sağlar
Tablo Error! No text of specified style in document.-1 İçmesuyu mikrobiyolojik kriterleri (QOST 2874-82) Gösterge Limit Test yöntemi 1 cm 3 suda bulunan mikroorganizma sayısı 100 GOST 18963-73 1 cm 3 suda bulunan koliform bakteri sayısı 3 GOST 18963-73
Tablo Error! No text of specified style in document.-1 İçmesuyu toksik limitleri (QOST 2874-82) Kimyasal Limit Test yöntemi Alüminyüm kalıntı (Al), mg/dm 3 0,5 GOST 18165-89 Berilyum (Be), mg/dm 3 0,0002 GOST 18294-89 Molibden (Mo), mg/dm 3 0,25 GOST 18308-72 Arsenik (As), mg/dm 3 0,05 GOST 4152-89 Nitrat (NO3), mg/dm 3 45 GOST 18826-73 Polyacrylamid kalıntı mg/dm 3 2 GOST 19355-85 Kurşun (Pb), mg/dm 3 0,03 GOST 18293-72 Selenyum (Se), mg/dm 3 0,01 GOST 19413-89 Stronsiyum (Sr), mg/dm 3 7 GOST 23950-88 Florür (F), mg/dm 3 : GOST 4386-88 I ve II 1,5 III 1,2 IV 0,7
Tablo Error! No text of specified style in document.-1 İçmesuyu organoleptik limitleri (QOST 2874-82) Gösterge Limit Test yöntemi ph değeri 6,0-9,0 0,1 ph'i aşmayan cam elektrotlu cihaz ile ölçülecektir Demir (Fe), mg/dm 3 0,30 GOST 4011-72 Toplam sertlik, mol/m 3 7,00 GOST 4151-72 Manganez (Mn), mg/dm 3 0,10 GOST 4974-72 Bakır (Cu2 +), mg/dm 3 1,00 GOST 4388-72 Polifosfatlar artığı (RO3-4), mg/dm 3 3,50 GOST 18309-72 Sülfat (SO4 -), mg/dm 3 500 GOST 4389-72 Kuru kalıntı, mg/dm 3 1,00 GOST 18164-72 Klorür (Cl-), mg/dm 3 350 GOST 4245-72 Çinko (Zn2 +), mg/dm 3 5,00 GOST 18293-72
Tablo Error! No text of specified style in document.-1 İçmesuyu organoleptik normları (QOST 2874-82) Gösterge Norm Test yöntemi 20 C'de koku 2,0 GOST 3351-74 20 C'de tat 2,0 GOST 3351-74 Renk, derece 20,0 GOST 3351-74 Standart ölçülerdeki bulanıklık, mg/dm 3 1,5 GOST 3351-74 Error! Reference source not found.ve Error! Reference source not found. de listelenmeyen fakat sanayi, tarım ve evsel kirlilikte ortaya çıkan kimyasal konsantrasyonlar, Sağlık Bakanlığı tarafından su rezervuarları için onaylanan maksimum izin verilebilir konsantrasyonu (MAC) geçemez. Benzer zararlılıktaki kimyasalların suda tespit edilmesi durumunda, bulunan konsantrasyon ile MAC oranlarının toplamı 1 den fazla olamaz. Bu hesaplama aşağıdaki formüle göre yapılır: C 1 MAC 1 С 2 MAC 2 Сn... MAC n 1, Burada, C 1, C 2, C n gözlemlenen konsantrasyonları (mg/dm 3 ) ifade eder.
Tablo Error! No text of specified style in document.-1 Atıksu arıtma tesislerine gelen atıksuların karakterleri ATIKSU ARITMA TESİSİNE GELEN ATIKSUYUN ORTALAMA KARAKTERİ METCALF & EDDY e göre Atıksu Sınıfları HÖVSAN SUMQAYIT MERDEKAN BUZOVNA SAHIL ZIĞ HACI- HESEN Zayıf Orta Kuvvetli BOI 5 80 250 250 150 150 200 210 110 190 350 KOI 250 550 570 400 450 400 400 250 430 800 AKM 150 220 270 270 180 200 210 120 210 400 Azot (N) 22 45 50 40 35 - - 20 40 70 Fosfor (P) 3,5 6 6 6 - - - 4 7 12 Petrol Ürünleri 10 - - - - - - 50 90 100 Nitrat (NO3) 6 1 0 0-1 - - - 0 0 0
maddelerin konsantrasyon sınırının düşürülmesi yasaktır. Tablo Error! No text of specified style in document.-1 Azersu atıksu şebekesine deşarj edilen zararlı maddelere için talep edilen hadler Kanalizasyon sularının içerik ve özellik göstergeleri Ölçü birimi Konsantrasyon sınırı Bağlı maddeler Mg/l 375 BOİ 5 mgo 2 /l 375 KOİ mgo 2 /l 500 ph 6,5-8,5 Isı derecesi +40 0 C Renk sınırı 0,05 Klorür Mg/l 350 Sülfatlar Mg/l 500 Kuru balık Mg/l 2000 Krom +3-1 Krom +6-0,1 Bakır - 0,5 Çinko - 0,1 Nikel - 0,25 Manganez - 1 Kurşun - 0.1 Cıva - 0,005 Alüminyum - 0,5 Demir - 1,32 Kadmiyum - 0,01 Petrol ürünleri - 2 Kobalt - 0,016 Arsenik - 0,005 Formaldehid - 0,21 Siyanid - 0.1 Ftoridler - 0.73 Stirol - 0,7 Butil alkol - 0,5 Polivinilasetat emulsiyonu - 0,32 Yağlar - 10 Fenöller - 0,01 Fosfatlar - 1 Biyolojik yumuşak SSAM - 1,5 Biyolojik sert SSAM - Yok Amonlu tuzların azotu - 2 Efirde çözülen maddeler - 10 Metanol - 3,6 Monoetanolamin - 0,45 Poliakrilamid - 4,03 Sirke aside - 0,36
Tablo Error! No text of specified style in document.-1 Evsel Atıksu deşarj kriterleri Göstergeler İzin verilen katılık sınırı Biyolojik Oksijen İhtiyacı 25.0 mg/l O 2 Kimyasal Oksijen İhtiyacı 125.0 mg/l O 2 Askıda madde 35.0 mg/l Toplam Fosfor 2.0 mg/l Toplam Azot 15 mg/l Petrol ürünleri 5.0 mg/l Fenol 0.1 mg/l Yüzeysel aktif maddeler 2.0 mg/l Yağlar 5.0 mg/l Krom (Cr +6 ) 0.1 mg/l Nikel (Ni +2 ) 1.0 mg/l Çinko (Zn +2 ) 4.0 mg/l Kurşun (Pb +2 ) 1.0 mg/l Kalay (Sn +2 ) 2.0 mg/l Demir (Fe) 2.0 mg/l Bakır (Cu +2 ) 3.0 mg/l ph 6.5-8.5
SU KULLANIM SIHHİ KORUMA ALANI 22 km 22 km 12 deniz mili 12 deniz mili 3,9 km (2 mil) Su Kullanım Alanı 3,9 km (2 mil) 10 km'den 10 km'den fazla olmamalı fazla olmamalı Su kıyı şeridi 2 km Kara alan genişliği 2 km
Tablo Error! No text of specified style in document.-1 Deniz suyu fiziki ve kimyasal standartlar (SANPIN 4631-88) Deniz suyu içerik göstergeleri Yüzen karışım (Floating mixture) Koku Berraklık Renk Su özellik ve içerikleri için şartlar ve maksimum izin verilebilir kriterler Su kullanım bölgesi Su üst tabakasında yüzen karışımları olamaz Olağan olmayan kokuların yoğunluğu algı seviyesinden fazla olamaz (2 puan) Berraklık Snellen'e göre 30 cm'den az olamaz 10 cm Deniz suyu kolonunda izin verilemez Sıhhi koruma bölgesi Su üst tabakasında yüzen karışımların olamaz Olağan olmayan kokuların yoğunluğu algı seviyesinden fazla olamaz (2 puan) Berraklık Snellen'e göre 30 cm'den az olamaz Standart bulunmamaktadır Ph 6,5-8,5 (± 1) 6,5-8,5 Çözülmüş oksijen 4.0 mg'den az olmamalı 4.0 mg / l 'den fazla olmamalı BOİ (Biyokimyasal oksijen ihtiyacı) Kimyasallar (Deniz suyundaki tuz kompozisyonu hariç) 3.0 mg / l О 2 'den fazla olmamalı 3.0 mg / l О 2 'den fazla olmamalı Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenen maksimum izin verilebilir seviyeleri geçemez Standart bulunmamaktadır Tablo Error! No text of specified style in document.-2 standartlar (SANPIN 4631-88) Deniz suyu sıhhi-mikrobiyolojik Göstergeler Bulaşıcı hastalık etmenleri Yüzme 1 dm 3 suda bulanan mikroorganizma sayısı Su sporları Yüzme havuzları Katiyen bulunmamalı Tuzlaştırma tesislerinin su alım yapıları Laktoz pozitif kolon basil (LCB) 5.000 10.000 100 1.000 coli bakteriyofaj 100 - -
AB ÇERÇEVE DIREKTIFI STANDARTLARı
Tablo Error! No text of specified style in document.-1 Su Çerçeve Direktifi ilintili Direktifler AB Mevzuatının Adı Direktif No Yürürlükten Kalktığı Yıl Bilgi Değişimi Direktifi 77/795/EEC 22 Aralık 2007 İçmesuyu Amacıyla Kullanılacak Yüzeysel Sularda Analiz Yöntemlerini Belirleyen Direktif 79/869/EEC 22 Aralık 2007 Yerüstü Sularından İçmesuyu Elde Edilmesi Hakkında Direktif 75/440/EC 22 Aralık 2007 AB Mevzuatının Adı Direktif No Yürürlükten Kalkacağı Yıl Tehlikeli Maddeler Direktifi 2006/11/EC 22 Aralık 2013 Yeraltı Suyu Direktifi 80/68/EEC 22 Aralık 2013 91/692/EEC sayılı Direktif ile düzeltilen Su Ürünleri Direktifi 79/923/EEC 22 Aralık 2013 Balık Suyu Direktifi 2006/44/EC 22 Aralık 2013 Kabuklu Su Ürünlerinin Yaşadığı Suların Kalitesi Direktifi 2006/113/EC 22 Aralık 2013
Bir üye ülkenin direktifi uygulamasında izleyeceği aşamalar aşağıdaki tabloda verilmiştir. Tablo Error! No text of specified style in document.-1 Su Çerçeve Direktifi uygulama yol haritası Adım Faaliyet 1. Nehir havza bölgeleri ve sınırlarını belirlemek 2. Havzaların yönetiminde kurumsal yapıyı oluşturmak 3. Karakterizasyonu gerçekleştirmek (örn. çevresel durum, su kullanımı) 4. Su vaziyetine (yeraltı ve yerüstü) ilişkin izleme programı hazırlamak 5. Tedbirler ve Havza yönetim planları oluşturmak
ülkenin 3 yılda bir içme suyu kalitesiyle raporlama yapması öngörülmüştü. Tablo Error! No text of specified style in document.-1 Musluk çıkışındaki mikrobiyolojik parametreler (98/83/EC) Parametre Değer Birim E. coli 0 adet/100 ml Enterococci 0 adet/100 ml Tablo Error! No text of specified style in document.-2 (98/83/EC) Musluk çıkışındaki parametreler Parametre Değer Birim Akrilamid 0.10 mikro g/l Antimon 5.0 mikro g/l Arsenik 10 mikro g/l Benzen 1.0 mikro g/l Benzo (a) piren 0.010 mikro g/l Bor 1.0 mg/l Bromata dönüşürler 10 mikro g/l Kadmiyum 5.0 mikro g/l Krom 50 mikro g/l Cobber 2.0 mg/l Siyanür 50 mikro g/l 1,2-dikloroetan 3.0 mikro g/l Epiklorohidrin 0.10 mikro g/l Florür 1.5 mg/l Kurşun 10 mikro g/l Merkür 1.0 mikro g/l Nikel 20 mikro g/l Nitrat 50 mg/l Nitrit * 0.50 mg/l Pestisitler 0.10 mikro g/l Pestisitler - toplam 0.50 mikro g/l Polisiklik aromatik hidrokarbonlar 0.10 mikro g/l Selenyum 10 mikro g/l Tetra-ve Trichloroethene 10 mikro g/l Trihalometanlar - toplam 100 mikro g/l
Tablo Error! No text of specified style in document.-1 İzleme amaçlı gösterge parametreler (98/83/EC) Parametre Değer Birim Alüminyum * 200 mikro g/l Amonyum * 0.50 mg/l Klorür 250 mg/l Clostridium perf. * 0 adet/100 ml İletkenlik * 2,500 mikro S/cm Hidrojen iyonu * 6.5-9.5 ph birimleri Demir * 200 mikro g/l Manganez 50 mikro g/l Oksidite 5.0 mg/l 02 Sülfat 250 mg/l Sodyum 200 mg/l Koloni sayısı * Değişme olmayacak Koliform bakteri * 0 adet/100 ml TOC Değişme olmayacak Renk*, koku*, tad* ve bulanıklık* tüketiciler için kabul edilebilir olmalı İşaretlenmiş parametreler* izlenecektir
EVSEL ATIKSU ÖZELLİKLERİ
APPENDIX I EU DISCHARGE STANDARDS TO SENSETIVE ZONES