YUMURTA TAVUKÇULU U VER LER
1. DÜNYA YUMURTA ÜRET M N N BAZI ÖZELL KLER Tablo1.1: Dünya Yumurta Üretimi (1970 2007) YIL YUMURTA (1000 Ton) 1970 Yılı=100 1970 19.544 100 1975 22.238 114 1980 26.225 134 1985 30.780 157 1990 35.250 180 1995 42.854 219 2000 51.730 265 2005 59.616 305 2006 61.111 313 2007 67.750 347 Kaynak : http://faostat.fao.org/site/569/default.aspx-- Grafik 1.1:Dünya Yumurta Üretiminin De i imi (1970-2007) (1970 Yılı Üretimi = 100) 400 350 300 250 200 150 100 50 100 114 134 157 180 219 265 305 313 347 0 1970 1975 1980 1985 1990 1995 2000 2005 2006 2007 Kaynak : http://faostat.fao.org/site/569/default.aspx-- 1
Tablo 1. 2: Dünya Yumurta Üretiminde lk 20 Ülke (2007) SIRA 2007 ÜLKELER ÜRET M (1000 Ton) ÜRET. PAYI (%) 1 Çin 30.454 44.9 2 ABD 5.308 7.8 3 Hindistan 2.670 3.9 4 Japonya 2.525 3.7 5 Meksika 2.300 3.3 6 Rusya Fede 2.109 3.1 7 Brezilya 1.765 2.6 8 Endonezya 1.297 1.9 9 spanya 886 1.3 10 ran slam.cum. 880 1.2 11 Almanya 800 1.1 12 Ukrayna 789 1.1 13 Fransa 765 1.1 14 Turkiye 744 1.0 15 Italya 670 0,9 16 Tayland 652 0.9 17 Hollanda 610 0.9 18 ngiltere 607 0.8 19 Filipinler 603 0.8 20 Kore Cum. 573 0.8 DÜNYA 67.750 100.0 Kaynak: http://faostat.fao.org/site/569/default.aspx--kasım 2008 Tablo 1.3: Dünya Yumurtacı Tavuk Sayıları (1000 Adet) KITALAR 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 Dünya 4.965.740 5.083.461 5.263.745 5.356.611 5.553.606 5.718.122 5.725.655 Afrika 381.160 395.352 415.792 420.675 422.897 429.472 429.472 Asya 3.050.254 3.116.067 3.249.157 3.282.484 3.406.496 3.527.176 3.546.177 Avrupa 660.132 666.893 681.769 733.634 790.564 817.376 805.908 G. Amerika 503.287 524.248 533.469 536.060 547.312 555.177 555.177 K. Amerika 352.984 360.858 364.772 365.092 367.789 369.625 369.625 Okyanusya 17.922 20.043 18.786 18.666 18.547 19.296 19.296 Kaynak:Executive Quite to World Poultry-Aralık 2008 2
Grafik 1.2: Dünya Yumurta hracatı (2005) Kaynak: Uluslararası Yumurta Komisyonu (IEC) Grafik 1.3: Dünya Yumurta thalatı (2005) Kaynak: Uluslararası Yumurta Komisyonu (IEC) 3
2. TÜRK YE TAVUK ve YUMURTA ÜRET M Tablo 2.1: l Bazında Ticari Kanatlı letme ve Kümes Sayıları (2007) L ADI DAMIZLIK VE KULUÇKAHANE ETL K (BRO LER) YUMURTACI TOPLAM letme Kümes letme Kümes letme Kümes letme Kümes Sayısı Sayısı Sayısı Sayısı Sayısı Sayısı Sayısı Sayısı 1 ADANA 1 1 96 213 7 24 104 238 2 ADIYAMAN 1 21 0 0 0 0 1 21 3 AFYON 1 7 14 15 188 557 203 579 4 AGRI* - - - - - - - - 5 AMASYA 0 0 5 6 5 14 10 20 6 ANKARA 37 120 340 488 26 116 403 724 7 ANTALYA* - - 1 9 - - 1 9 8 ARTVIN* - - - - - - - - 9 AYDIN 1 1 70 116 23 45 94 162 10 BALIKESIR 59 250 680 1072 105 306 844 1628 11 BILECIK 2 9 24 30 3 6 29 45 12 BINGOL* - - - - - - - - 13 BITLIS* - - - - - - - - 14 BOLU 35 193 2523 2870 20 30 2578 3093 15 BURDUR 0 0 0 0 22 32 22 32 16 BURSA 33 111 179 277 25 103 237 491 17 CANAKKALE 0 0 103 154 0 0 103 154 18 CANKIRI 0 0 40 69 3 8 43 77 19 CORUM 0 0 0 0 135 411 135 411 20 DENIZLI 0 0 25 41 13 47 38 88 21 DIYARBAKIR 0 0 0 0 1 5 1 5 22 EDIRNE 1 8 0 0 1 1 2 9 23 ELAZIG 1 1 170 170 2 5 173 176 24 ERZINCAN 5 9 62 68 5 17 72 94 25 ERZURUM 0 0 38 38 0 0 38 38 26 ESKISEHIR 11 49 222 304 4 15 237 368 27 GAZIANTEP 0 0 1 6 3 5 4 11 28 GIRESUN 0 0 0 0 6 8 6 8 29 GUMUSHANE 0 0 0 0 1 2 1 2 30 HAKKARI* - - - - - - - - 31 HATAY 1 80 36 63 3 7 40 150 32 ISPARTA 0 0 0 0 1 1 1 1 33 MERS N 2 20 670 763 4 7 676 790 34 ISTANBUL 4 27 14 43 16 55 34 125 35 IZMIR 18 229 295 535 30 107 343 871 36 KARS* - - - - - - - - 4
37 KASTAMONU 0 0 0 0 7 17 7 17 38 KAYSERI 2 6 60 70 63 125 125 201 39 KIRKLARELI 0 0 0 0 5 49 5 49 40 KIRSEHIR 0 0 1 2 4 10 5 12 41 KOCAELI 9 62 459 546 5 35 473 643 42 KONYA 2 2 103 112 120 303 225 417 43 KUTAHYA 0 0 58 60 41 65 99 125 44 MALATYA 1 10 40 51 1 4 42 65 45 MANISA 4 99 575 791 16 142 595 1032 46 K.MARAS 0 0 2 6 2 4 4 10 47 MARDIN 0 0 0 0 1 1 1 1 48 MUGLA 0 0 14 37 4 17 18 54 49 MUS 0 0 0 0 1 6 1 6 50 NEVSEHIR 0 0 0 0 30 33 30 33 51 NIGDE 0 0 1 8 2 13 3 21 52 ORDU 0 0 0 0 16 16 16 16 53 RIZE* - - - - - - - - 54 SAKARYA 22 115 1033 1158 7 30 1062 1303 55 SAMSUN 0 0 144 156 13 47 157 203 56 SIIRT* - - - - - - - - 57 SINOP* - - - - - - - - 58 SIVAS 0 0 0 0 4 12 4 12 59 TEKIRDAG 0 0 4 14 4 8 8 22 60 TOKAT 0 0 3 11 4 8 7 19 61 TRABZON 0 0 1 1 1 1 2 2 62 TUNCELI* - - - - - - - - 63 S.URFA* - - - - - - - - 64 USAK 5 10 137 164 1 1 143 175 65 VAN 1 1 0 0 2 4 3 5 66 YOZGAT 0 0 5 7 25 45 30 52 67 ZONGULDAK 0 0 202 210 2 3 204 213 68 AKSARAY 0 0 0 0 5 12 5 12 69 BAYBURT 0 0 0 0 1 2 1 2 70 KARAMAN 0 0 0 0 34 48 34 48 71 KIRIKKALE 1 40 1 1 0 0 2 41 72 BATMAN* - - - - - - - - 73 SIRNAK* - - - - - - - - 74 BARTIN 0 0 15 16 1 4 16 20 75 ARDAHAN* - - - - - - - - 76 IGDIR* - - - - - - - - 77 YALOVA 0 0 2 2 4 8 6 10 78 KARABÜK 2 0 22 26 1 3 25 29 79 KILIS 0 0 6 6 1 2 7 8 80 OSMANIYE 0 0 4 5 0 0 4 5 81 DÜZCE 1 20 444 511 7 18 452 549 TOPLAM 263 1.501 8.944 11.321 1.087 3.030 10.294 15.852 Kaynak: Koruma ve Kontrol Genel Müdürlü ü (KKGM) (*) Kanatlı i letmesi kaydı bulunamamı tır 5
Tablo 2.2: l Bazında Tavuk ve Yumurta Üretimi (2007) SIRA NO LLER TAVUK SAYILARI (Adet) Broiler Yumurtacı Toplam Yumurta Sayısı (1000) Yumurta Üretimindeki Payı (%) Yumurtacı Tavuk Ba ına Yumurta Sayısı 1 ADANA 2.179.500 557.005 2.736.505 88.928 0,70 160 2 ADIYAMAN 360 261.954 262.314 28.679 0,23 109 3 AFYON 1.314.824 6.517.000 7.831.824 1.517.917 11,93 233 4 A RI - 68200 68.200 8.092 0,06 119 5 AMASYA 32.100 911.188 943.288 86.961 0,68 95 6 ANKARA 5.983.070 2.676.419 8.659.489 612.659 4,81 229 7 ANTALYA 95.450 445.759 541.209 50.622 0,40 114 8 ARTV N - 20.238 20.238 2.995 0,02 148 9 AYDIN 2.692.350 809.776 3.502.126 141.908 1,12 175 10 BALIKES R 16.974.910 5.041.095 22.016.005 1.097.960 8,63 218 11 B LEC K 1.711.301 131.802 1.843.103 20.360 0,16 154 12 B NGÖL - 118.840 118.840 15.469 0,12 130 13 B TL S 2.200 98.350 100.550 5.483 0,04 56 14 BOLU 32.055.364 260.500 32.315.864 65.088 0,51 250 15 BURDUR 14.860 215.327 230.187 41.232 0,32 191 16 BURSA 4.754.570 1.851.790 6.606.360 433.037 3,40 234 17 ÇANAKKALE 25.894.060 241.586 26.135.646 32.795 0,26 136 18 ÇANKIRI 826.151 120.036 946.187 16.659 0,13 139 19 ÇORUM 10.000 2.540.700 2.550.700 608.477 4,78 239 20 DEN ZL 752.245 1.304.348 2.056.593 341.889 2,69 262 21 D YARBAKIR 211.950 502.560 714.510 46.762 0,37 93 22 ED RNE 28.946 235.729 264.675 22.958 0,18 97 23 ELAZI 5.444.380 189.200 5.633.580 38.388 0,30 203 24 ERZ NCAN 894.800 246.380 1.141.180 47.835 0,38 194 25 ERZURUM 98.950 212.938 311.888 27.846 0,22 131 26 ESK EH R 2.271.300 969.070 3.240.370 196.757 1,55 203 27 GAZ ANTEP 295.000 248.330 543.330 30.192 0,24 122 28 G RESUN - 57.495 57.495 10.952 0,09 190 29 GÜMÜ HANE 10.000 86.602 96.602 26.228 0,21 303 30 HAKKAR 2380 84.450 86.830 7.784 0,06 92 31 HATAY 1.108.768 349.460 1.458.228 69.272 0,54 198 32 SPARTA 42.024 150.271 192.295 20.287 0,16 135 33 MERS N 4.642.000 913.121 5.555.121 74.604 0,59 82 34 STANBUL 793.920 601.780 1.395.700 174.131 1,37 289 35 ZM R 8.849.816 2.914.680 11.764.496 706.359 5,55 242 36 KARS 6.700 161.750 168.450 9.099 0,07 56 37 KASTAMONU 28.200 263.934 292.134 45.167 0,35 171 38 KAYSER 602.299 2.578.390 3.180.689 679.345 5,34 263 39 KIRKLAREL 15.619 312.357 327.976 26.753 0,21 86 6
40 KIR EH R 3.200 281.507 284.707 40.790 0,32 145 41 KOCAEL 32.191.700 684.133 32.875.833 165.417 1,30 242 42 KONYA 2.888.948 8.088.540 10.977.488 1.964.333 15,44 243 43 KÜTAHYA 254.779 642.403 897.182 56.378 0,44 88 44 MALATYA 624.343 123.383 747.726 20.022 0,16 162 45 MAN SA 8.544.635 5.163.210 13.707.845 950.379 7,47 184 46 K.MARA 133.490 390.182 523.672 43.187 0,34 111 47 MARD N 1.895 249.360 251.255 28.824 0,23 116 48 MU LA 1.757.900 820.258 2.578.158 167.291 1,31 204 49 MU 26.000 247.247 273.247 15.244 0,12 62 50 NEV EH R - 714.146 714.146 152.362 1,20 213 51 N DE - 439.829 439.829 84.322 0,66 192 52 ORDU 1.018 315.756 316.774 67.386 0,53 213 53 R ZE - 6.825 6.825 874 0,01 128 54 SAKARYA 16.230.100 3.348.500 19.578.600 130.444 1,03 39 55 SAMSUN 1.340.262 1.146.036 2.486.298 218.104 1,71 190 56 S RT - 70.390 70.390 5.965 0,05 85 57 S NOP 2.550 145.200 147.750 20.822 0,16 143 58 S VAS 18.241 305.993 324.234 61.226 0,48 200 59 TEK RDA - 347.789 347.789 60.929 0,48 175 60 TOKAT 102.000 235.481 337.481 41.200 0,32 175 61 TRABZON 1.900 40.513 42.413 5.786 0,05 143 62 TUNCEL - 31.440 31.440 3.913 0,03 124 63 ANLIURFA 100 712.949 713.049 54.050 0,42 76 64 U AK 1.947.300 274.346 2.221.646 52.173 0,41 190 65 VAN - 262.060 262.060 49.276 0,39 188 66 YOZGAT 37.000 730.151 767.151 101.338 0,80 139 67 ZONDULDAK 2.893.750 205.230 3.098.980 38.113 0,30 186 68 AKSARAY 808 307.682 308.490 70.556 0,55 229 69 BAYBURT - 65.000 65.000 1.116 0,01 17 70 KARAMAN 8.965 1.034.521 1.043.486 302.576 2,38 292 71 KIRIKKALE 82.250 81.100 163.350 11.204 0,09 138 72 BATMAN 11.000 157.250 168.250 15.600 0,12 99 73 IRNAK 2.310 55.156 57.466 7.704 0,06 140 74 BARTIN 345.000 189.932 534.932 37.115 0,29 195 75 ARDAHAN 9020 75.200 84.220 2.806 0,02 37 76 I DIR - 50.000 50.000 4.500 0,04 90 77 YALOVA 24.000 140.362 164.362 23.316 0,18 166 78 KARABÜK 402.328 167.507 569.835 26.249 0,21 157 79 K L S 16.000 84.750 100.750 23.730 0,19 280 80 OSMAN YE 145.000 288.572 433.572 25.812 0,20 89 81 DÜZCE 14.394.000 295.520 14.689.520 84.598 0,66 286 GENEL TOPLAM 205.082.159 64.285.819 269.367.978 12.724.959 100.00 Kaynak: TU K (Tavuk sayıları ve yumurta sayılarına köy tavu u dahildir.) 7
Tablo 2.3: Türkiye Yumurta Üretimi YILLAR YUMURTA ÜRET M (Milyon adet) 2003* 9.192 2004* 7.819 2005* 8.397 2006 8.401 2007 10.515 2008 11.258 Kaynak:*BESD-B R, YUM-B R (BESD-B R, YUM-B R tarafından yapılan ticari i letmelerdeki yumurta üretimi tahmin çalı malarından alınmı tır. 8
Tablo 2.4: Parent Stok thalatına Ba lı Olarak Hesaplanmı Civciv ve Yumurta Üretimi YILLAR BEYAZ PARENT STOK G R ÜRET LEN C VC V YUMURTA ÜRET M KAHVE RENG BEYAZ+ KAHVE RENG BEYAZ KAHVE RENG BEYAZ+ KAHVE RENG BEYAZ KAHVE RENG BEYAZ+ KAHVE RENG 2004 303.207 128.140 431.347 19.775.379 11.986.697 31.762.076 4.764.088.293 3.055.423.401 7.819.511.694 2005 256.466 148.584 405.050 22.931.021 10.750.092 33.681.113 5.466.014.979 2.931.179.643 8.397.194.622 2006 280.982 159.180 440.162 21.966.017 12.443.231 34.409.248 5.697.950.780 2.703.441.151 8.401.391.931 2007 290.872 78.460 369.332 24.758.853 11.465.759 36.224.612 7.025.414.742 3.489.598.739 10.515.013.481 2008 285.615 192.117 477.732 26.785.140 8.925.962 35.711.102 8.108.146.543 3.150.321.192 11.258.467.735 2009* 20.484.974 12.258.688 32.743.662 8.368.344.031 2.723.449.890 11.091.793.921 Kaynak:YUM-B R * Tahmini veriler 9
Tablo 2.5 : Türkiye nin Yumurta hracatı (2000-2008) YIL M KTAR(KG) DE ER (FOB, USD F YAT (FOB, USD/KG) 2000 3.839.420 3.642.310 0.949 2001 19.582.877 18.818.630 0.960 2002 2.091.545 3.887.553 1.858 2003 8.005.033 10.902.436 1.361 2004 10.757.952 13.915.863 1.293 2005 10.861.840 18.630.748 1.715 2006 12.174.946 18.927.905 1.554 2007 49.097.857 68.115.508 1.387 2008 82.704.188 119.946.213 1.450 Kaynak:Ege hracatçılar Birli i Grafik 2.1: Türkiye nin Yumurta hracatı (2000-2008) Kaynak:Ege hracatçılar Birli i 10
Tablo 2.6: Türkiye Aylık Yumurta hracatı (2008) AYLAR M KTAR(KG) TUTAR ($) B R M F YATI $/KG OCAK 4.177.562 6.652.079 1,59 UBAT 3.336.346 4.683.887 1,40 MART 2.732.567 3.378.115 1,24 N SAN 4.829.935 6.551.205 1,36 MAYIS 4.503.043 5.712.289 1,27 HAZ RAN 4.549.142 4.796.541 1,05 TEMMUZ 8.186.628 8.841.639 1,08 A USTOS 6.256.657 11.440.667 1,83 EYLÜL 8.172.449 12.705.808 1,55 EK M 12.561.418 20.386.731 1,62 KASIM 11.856.278 16.975.215 1,43 ARALIK 11.548.162 17.822.037 1,54 TOPLAM 82.704.188 119.946.213 1,45 Kaynak:Ege hracatçılar Birli i 11
Tablo 2.7 : Türkiye nin Ülkeler Bazında Yumurta hracatı (2008) GT P NO HRAÇ ÜRÜNÜ ÜLKE M KTAR (Kg) TUTAR ($) 19 1011 0 Damızlık Kuluçkalık Tavuk Yumurtası 19 9011 0 Di er Kuluçkalık Tavuk Yumurtası Azerbeycan-Nahçivan 668.903 2.345.695 Gürcistan 177.340 774.316 Irak 1.193.236 4.384.332 Kuzey Kıbrıs Türk.Cum. 54.712 312.064 Suriye Arap Cum. 317.262 965.849 Suudi Arabistan 864.800 3.110.220 Azerbeycan-Nahçivan 253.720 765.320 Irak 4.095.628 6.022.850 Kuzey Kıbrıs Trk.Cum. 16.386 73.872 Özbekistan 47.712 183.846 Suudi Arabistan 516.850 1.869.671 30 12 0 Sofralık Yumurta 90 1019 0 Di er Kümes Hay. Yumurtası Angola 21.480 33.920 Azerbeycan-Nahçivan 672.824 1.013.443 Bursa Serbest Bölge 0 0 Ege Serbest Bölge 187.085 309.368 Irak 64.758.996 85.562.656 srail 256.552 395.406 Katar 21.625 28.000 Kuzey Kıbrıs Türk Cum. 558.447 980.016 Mersin Ser. Bölge 1.019.363 2.270.916 Suriye Arap Cumhuriyeti 6.998.768 8.540.533 Azerbeycan-Nahçivan 2.500 3.930 TOPLAM 82.704.188 119.946.213 Kaynak:Ege hracatçılar Birli i 12
Tablo 2.8: Haftalık Üretici Yumurta Fiyatları. YTL/adet (2008) HAFTA DUBLE ESK ANA YEN ANA YARKA P L Ç KILAVUZ 1 0,150 0,148 0,143 0,135 0,125 0,105 2 0,130 0,128 0,123 0,115 0,105 0,085 3 0,135 0,133 0,128 0,120 0,110 0,090 4 0,135 0,133 0,128 0,120 0,110 0,090 5 0,115 0,113 0,108 0,100 0,090 0,075 6 0,125 0,123 0,118 0,110 0,100 0,085 7 0,135 0,133 0,128 0,120 0,110 0,095 8 0,135 0,133 0,128 0,120 0,110 0,095 9 0,125 0,123 0,118 0,110 0,100 0,085 10 0,125 0,123 0,118 0,110 0,100 0,085 11 0,130 0,128 0,123 0,115 0,105 0,090 12 0,130 0,128 0,123 0,115 0,105 0,009 13 0,110 0,108 0,103 0,095 0,085 0,070 14 0,105 0,103 0,098 0,090 0,080 0,065 15 0,105 0,103 0,098 0,090 0,080 0,065 16 0,110 0,108 0,103 0,095 0,085 0,070 17 0,117 0,115 0,110 0,102 0,092 0,077 18 0,117 0,115 0,110 0,102 0,092 0,077 19 0,095 0,093 0,088 0,080 0,070 0,055 20 0,095 0,093 0,088 0,080 0,070 0,055 21 0,095 0,093 0,088 0,080 0,070 0,055 22 0,095 0,093 0,088 0,080 0,070 0,055 23 0,090 0,085 0,080 0,070 0,060 0,045 24 0,090 0,085 0,080 0,070 0,060 0,045 25 0,102 0,100 0,095 0,090 0,085 0,070 26 0,108 0,106 0,101 0,096 0,091 0,076 27 0,098 0,108 0,103 0,098 0,093 0,078 28 0,110 0,108 0,103 0,098 0,093 0,078 29 0,110 0,108 0,103 0,098 0,093 0,078 30 0,115 0,113 0,108 0,103 0,098 0,083 13
31 0,120 0,118 0,113 0,108 0,103 0,088 32 0,130 0,128 0,123 0,113 0,108 0,090 33 0,150 0,148 0,143 0,133 0,128 0,110 34 0,158 0,156 0,151 0,141 0,136 0,118 35 0,162 0,160 0,151 0,141 0,136 0,118 36 0,135 0,133 0,124 0,114 0,109 0,091 37 0,125 0,123 0,114 0,104 0,099 0,081 38 0,125 0,123 0,114 0,104 0,099 0,081 39 0,125 0,123 0,114 0,104 0,098 0,081 40 0,125 0,123 0,114 0,104 0,099 0,081 41 0,135 0,133 0,124 0,114 0,109 0,091 42 0,145 0,143 0,134 0,124 0,119 0,101 43 0,155 0,153 0,144 0,134 0,129 0,111 44 0,160 0,158 0,149 0,139 0,134 0,116 45 0,150 0,148 0,139 0,129 0,124 0,106 46 0,158 0,156 0,147 0,137 0,132 0,114 47 0,168 0,166 0,157 0,147 0,142 0,124 48 0,168 0,166 0,157 0,147 0,142 0,124 49 0,168 0,166 0,157 0,147 0,142 0,124 50 0,178 0,176 0,167 0,157 0,152 0,134 51 0,168 0,166 0,157 0,147 0,142 0,124 52 0,168 0,166 0,157 0,147 0,142 0,124 Ortalama 0,129 0,127 0,121 0,112 0,105 0,087 Kaynak: Yum-Bir tarafından tavsiye edilen fiyatlar esas alınmı tır. 14
28 31 34 37 40 43 46 49 52 Grafik 2.2: Haftalık Yumurta Fiyatlarının Kar ıla tırması(2008)* 0,200 F YATLAR (YTL/Adet) 0,180 0,160 0,140 0,120 0,100 0,080 0,060 0,040 0,020 0,000 DUBLE YEN ANA P L Ç ESK ANA YARKA KILAVUZ 1 10 13 16 19 22 25 4 7 HAFTALAR Kaynak: YUM-B R *:Yum-Bir tarafından açıklanan yumurta fiyatları esas alınmı tır Grafik 2.3: Yumurta hracat Fiyatı ile ç Piyasa Fiyatı Kar ıla tırması (2008) Kaynak: YUM-B R * hracat fiyatına tüm ihracat destekleri dâhil edilmi tir. 15
Grafik 2.4: Aylık Yem Hammadde Fiyatları (2008) 2500 2000 1500 TL/TON 1000 500 0 Ocak ubat Mart Nisan Mayıs Haziran Tem. A us. Eylül Ekim Kasım Aralık Mısır 430 440 470 500 490 480 460 420 390 390 380 380 Mısır Gluteini* 990 990 1100 1100 1110 1100 1110 1110 1110 1110 1110 1110 Ham Soya Ya ı* 1446 1646 2142 2145 2295 2154 2100 1920 1676 1722 1623 1415 Tam Soya Ya ı 755 840 930 942 883 915 870 790 794 829 880 760 Soya Küspesi 696 720 773 748 690 732 731 661 670 710 712 690 Yemlik Bu day 483 509 529 546 517 503 503 500 510 460 450 440 Ayçiçe i Küspesi(28 Protein) 370 390 360 380 350 320 280 220 170 185 160 145 DCP* 950 1046 1385 1385 1600 1560 1560 1460 1560 1900 1800 1800 Kaynak: * YUM-B R ve TÜRK YEM-B R 16
Tablo 2.9 :Ortalama Karma Yem Fiyatları YTL/Ton (2008) AYLAR ETL K P L Ç YEM YUMURTA YEM SÜT YEM BES YEM OCAK 730 600 550 540 UBAT 750 620 550 540 MART 780 640 570 560 N SAN 800 670 580 565 MAYIS 820 680 590 570 HAZ RAN 830 685 560 540 TEMMUZ 839 687 560 540 A USTOS 780 615 500 495 EYLÜL 770 595 500 495 EK M 760 590 500 495 KASIM 760 590 485 480 ARALIK 790 570 460 450 Kaynak: TÜRK YEM-B R ve YUM-B R Grafik 2.5: Ortalama Aylık Yem Fiyatları (2008) 900 ETL K P L Ç YEM SÜT YEM YUMURTA YEM BES YEM 800 F YATI (YTL/Ton) 700 600 500 400 300 Ocak ubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz A us. Eylül Ekim Kasım Aralık AYLAR Kaynak: TÜRK YEM-B R ve YUM-B R (KDV hariç pe in satı fiyatlarıdır.) 17
Grafik 2.6: 2008 Yılında Aylık Yumurta Maliyeti ile Satı Fiyatlarının Kar ıla tırması Kaynak: YUM-B R *Yumurta maliyeti ikinci dönem yumurta yemi fiyatı dikkate alınarak ve yarka maliyeti ilave edilerek hesaplanmı tır. Tablo 2.10: Türkiye de Ki i Ba ına Yumurta Üretimi YILLAR YUMURTA ÜRET M (Milyon Adet) NÜFUS (1000) K BA INA ÜRET M (Adet) 2000 7.245 67.803 106 2001 8.194 68.838 116 2002 7.809 69.770 112 2003 9.192 70.692 130 2004 7.819 71.610 109 2005 8.397 72.520 115 2006 8.401 73.423 114 2007 10.515 70.587 149 2008 11.258 71.517 157 *Üretim rakamlarına köy yumurtası dâhil edilmemi tir. 18
Tablo 2.11: Bazı Ülkelerde Yıllık Yumurta Tüketimi (Adet/Ki i/yıl) ÜLKELER 2004 2005 ÜLKELER 2004 2005 ABD 257 255 rlanda 142 143 Almanya 210 206 sveç 202 202 Arjantin 170 174 sviçre 182 186 Avustralya 160 165 talya 222 223 Avusturya 228 228 Japonya 330 330 Brezilya 130 130 Kanada 185 187 Çek Cumhuriyeti 238 238 Macaristan 296 296 Çin 320 320 Meksika 341 344 Danimarka 241 244 Portekiz 178 178 Finlandiya 153 153 Rusya 247 259 Fransa 253 253 ili 166 166 G.Afrika 105 107 Tayland 105 105 Hindistan 43 46 Türkiye 109 115 Hollanda 181 183 Y.Zelanda 211 222 ngiltere 174 172 Yunanistan 130 115 ran 133 133 Dünya 142 144 Kaynak:Executive quite to world poultry(2007) 19