Güvenlik Bilgi Formlar n n Düzenlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Tebliği ne (R.G. Tarih: 11 Mart 00, Say : 469) Tehlikeli Kimyasallar Yönetmeliği ne (RG Tarih: 11 Temmuz 1993, Sayı:1634) uygun olarak hazırlanmıştır. Haz rlama Tarihi : 01.09.004 Son Düzenleme Tarihi : 03.11.008 1 Kimyasal Ürün ve Firma Kimliği Linde Gaz A.Ş. Gebze Organize Sanayi Bölgesi, 300. Sokak, PK 41480, Gebze, Kocaeli, Türkiye Acil Durum Telefonu : 0 6 678 74 00 Telefon : 0 6 678 74 00 Faks : 0 6 678 75 00 Web adresi : www.lindegaz.com.tr E-mail : pazarlama@lindegaz.com.tr Ürün ad : Medikal Oksijen, basınçlı gaz halinde Kimyasal ad : Oksijen Kullan m alan : Medikal uygulamada oksijen yaygın bir şekilde yaşam destekleyici olarak akut ve kronik akciğer hastalığı ve kalp rahatsızlığı olan hastalarda oksijenasyonu arttırmada ve zehirlenmiş hastaların tedavisinde kullanılır. Anestezi esnasında verilir. Oksijen aynı zamanda iyice kontrol edilmiş koşullar altında yüksek basınç odalarında da kullanılır. Bileşimi / İçindekiler Hakkında Bilgi Maruz kalma sınırları: () TLV ACGIH: Amerika Devlet Sanayi Hijyeni Görevlileri Birliği, Eşik Sınır Değeri (3) LD: Farelerde öldürücü miktar, LC: Farelerde öldürücü konsantrasyon 3 Tehlikelerin Tan t m Acil durum gözden geçirmesi Sıkıştırılmış gazdır. Oksitleyicidir. Yanmayı destekler. Yanıcı malzemeler ile şiddetli reaksiyona girebilir. %75 den yüksek konsantrasyonların devamlı solunması mide bulantısı, baş dönmesi, solunum zorluğu ve çırpınmaya neden olabilir. Vücuda giriş yolu Cilt ile temas Cilt yolu ile emilme Sağlığa etkileri Göz ile temas Evet Yutma Bileşen Oksijen Formül: O Cas No: 778-44-7 EEC No: 31-956-9 PEL-OSHA (1) % Hacim 99.5 min TLV-ACGIH () Uygulaması yok Par-Pat Tüzüğü LD 50 veya LC 50(3) Maruz kalma sınırları Hassasiyet Üreme ile ilgili zarar Sinerjistik etkileri Bilinmiyor Tahriş Teratojen Mutajen Kanserojen etkileri 11.07.1993 Tarih 1634 sayılı Resmi Gazete de yayınlanan Tehlikeli Kimyasallar Yönetmeliği'ne göre tehlikeli madde olarak sınıflandırılmıştır. (1) PEL OSHA: A.B.D İş Güvenliği İşçi Sağlığı İşçi Sağlığı İdaresi nce İzin Verilen Maruz Kalınma Sınırı Göze etkileri Cilde etkileri 1/5
Güvenlik Bilgi Formlar n n Düzenlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Tebliği ne (R.G. Tarih: 11 Mart 00, Say : 469) Tehlikeli Kimyasallar Yönetmeliği ne (RG Tarih: 11 Temmuz 1993, Sayı:1634) uygun olarak hazırlanmıştır. Haz rlama Tarihi : 01.09.004 Son Düzenleme Tarihi : 03.11.008 Yutma etkileri a etkileri Oksijen zehirleyici değildir. %75 den daha yüksek yoğunluklarda uzun süre solunması koordinasyonu, dikkati etkileyebilir, yorgunluk veya solunum yollarında tahrişe neden olabilir. Oksijen yüksek basınçlarda solunduğunda zararlı olur. Maruz kalınan basınca ve süreye bağlı olarak saf oksijen yüksek basınçlarda (örneğin; dalgıçlar) kramplara, baş dönmesine, nefes almada zorluğa, kasılmalara, ödeme ve ölüme neden olabilir. Küvözlerdeki yüksek oksijen yoğunlukları görsel bozukluklar ve prematüre bebeklerde körlüğe neden olmuştur. Yüksek oksijen yoğunlukları öncelikle tam gelişmemiş gözleri etkiler. Gaza maruz kalındığında ağırlaşan tıbbi durumlar Bilinmiyor. 4 İlk Yard m Tedbirleri Gözler Gerek yoktur. Cilt Gerek yoktur. Yutma Ürün oda sıcaklığında gaz halinde olduğu için yutma söz konusu değilidir. Normal çalışma koşullarında oksijene aşırı maruz kalınması düşünülemez. Havada yüksek oksijen yoğunlukları yangın ve patlama tehlikesi içerir. OKSİJENİN BASINÇ ALTINDA SOLUNDUĞU TÜM VAKALARDA DERHAL TIBBİ MÜDAHALEDE BULUNULMASI ZORUNLUDUR ( örneğin; oksijen tüplü dalma aygıtı). Bilinci yerinde olan kişiye yardım edilerek gazla kirlenmemiş bir alana götürülmeli ve temiz hava soluması sağlanmalıdır. Gazla kirlenmiş alandan çabuk uzaklaşmak çok önemlidir. Daha sonraki tedavi semptomik ve destek tedavi olmalıdır. Tedavi eden doktoru, hastanın hyperoxia geçiriyor olabileceği konusunda uyarmak gerekmektedir. 5 Yang n ile Mücadele Tedbirleri Parlama koşulları Alev almaz ancak oksitleyicidir Parlama noktası Kendiliğinden tutuşma sıcaklığı Alt patlama sınırı(% olarak havada bulunma oranı) Yöntem Yangın ve patlama tehlikesi Yüksek oksijen konsantrasyonu tutuşmayı şiddetle hızlandırır. Organik maddelerin veya oksijenle tepkimeye girebilir başka malzemelerin tutuşmasını/patlamasını başlatır veya yardımcı olur. Yangın ortamında kaldığı zaman tüp, hararete bağlı artan basınçtan dolayı şiddetle patlayabilir. Söndürme aracı Tehlikeli yanma ürünleri Yanıcıya ve miktara bağlı olarak değişir Mekanik şoka hassasiyet Yanabilen karışımlar ile kıvılcım tehlikesi oluşturabilir Statik elektrik boşalmasına hassasiyet Yanabilen karışımlar ile kıvılcım tehlikesi oluşturabilir Üst patlama sınırı(% olarak havada bulunma oranı) Tüplerin soğutulmasını sağlamak için uzaktan su tutulmalıdır. Tutuşan malzemeye uygun yangın söndürme aracı kullanılır. Yangın ile mücadele talimatı Mümkünse, yangının devamını sağlayan oksijenin yayılması durdurulmalıdır. Yangın ile mücadele ekibi solunum koruma cihazı takmalı ve aleve dayanıklı elbise giymelidir. Yangına maruzkalan tüpler alevler söndükten sonra da bir süre daha soğutmaya devam edilmelidir. /5
Güvenlik Bilgi Formlar n n Düzenlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Tebliği ne (R.G. Tarih: 11 Mart 00, Say : 469) Tehlikeli Kimyasallar Yönetmeliği ne (RG Tarih: 11 Temmuz 1993, Sayı:1634) uygun olarak hazırlanmıştır. Haz rlama Tarihi : 01.09.004 Son Düzenleme Tarihi : 03.11.008 6 Kaza Sonucu Yay lmaya Karş Tedbirler Etkilenen alandan tüm personel tahliye edilmelidir. Uygun koruyucu donanım kullanılmalıdır. Sızıntı, tutuşabilir veya yanıcı malzemelerin yakınında ise ciddi bir yangın ve patlama tehlikesi vardır. Ortamda uygun havalandırma yapılmalıdır. Tüm tutuşturucu kaynaklar etkisiz hale getirilmelidir. Eğer sızıntı kullanıcının donanımında ise onarıma başlamadan önce, kesinlikle gaz boruları inert gaz ile süpürülmelidir. Sızıntı tüpte veya tüp vanasında ise, 1. Bölümde belirtilen Linde tesisi aranmalıdır. 7 Kullanma ve Depolama Elektrik sınıflandırması: Tehlikesiz Medikal gazlar sadece medikal amaçlı kullanılmalıdır. Hiç bir zaman yağ vegresle temas ettirilmemeldir. Basınç şokunu önlemek için tüp vanası yavaşça açılmalıdır. Bu gazla kullanılacak ekipman kullanım sıcaklığına, basıncına ve oksijene uyumlu olmalıdır. Oksijen metal oksitlere neden olur ve bunlar nem ile birleşirse malzemeler koruyucu rollerini (pas oluşması) kaybederler. SO, Cl, tuz vb. maddeler, nem ile oksijenli ortamda (örn:hava) metallerin paslanma hızını arttırır. Karbon ve düşük kalay çelikleri oksijen taşıyıcı olarak endüstriyel klasmanda düşük kabul edilebilir. Yüksek basınç uygulamalarında paslanmaz çelikler, bakır ve bakır alaşımlarının yanısıra, nikel ve nikel alaşımları, pirinç bakır, silikon alaşımları, Monel, Inconel ve berilyum da kabul edilebilir. Kalay, gümüş veya kurşun kalay alaşımları iyi conta malzemeleridir. Teflon, teflon kompozitleri veya Kel-F tercih edilen metalik olmayan conta malzemeleridir. Oksijen, sadece iyice havalandırılmış yerlerde kullanılmalıdır. Kullanım dışındayken, tüplerin kapakları takılı kalmalıdır. Tüpler sürüklenmemeli, kaydırılmamalı veya yuvarlanmamalıdır. Tüplerin taşınmalarında tüp arabaları kullanılmalıdır. Tüpler, tüp dolum basıncından daha düşük basınçta çalışan boru veya tesisata bağlacak ise basınç düşürücü regülatör kullanılmalıdır. Hiçbir şekilde, ürünün tüpten çıkış hızını yükseltmek için tüp ısıtılmamalıdır. Tüpe geri dönüşü önlemek için çıkış hattı üzerinde geri döndürmesiz vana (check valve) kullanılmalıdır. Alev geri tepmesine karşı regülatör çıkışına bir alev tutucu takılmalıdır. Tüpler, fiziksel hasardan korunmalıdır. Serin, kuru, iyice havalandırılmış, parlayıcı ve yanıcı maddelerden uzak yerlerde bulundurulmalı ve yoğun trafik olan yerlerin ve acil çıkışların uzağında tutulmalıdır. ilk giren ilk çıkar envanter sistemi kullanılarak dolu tüplerin uzun zaman depoda kalmaları önlenmelidir. SİGARA İÇİLMEZ VE AÇIK ALEV KULLANILMAZ uyarıları depolama alanında veya kullanım alanında asılı bulundurulmalıdır. Depolama ve kullanım alanlarında tutuşturma kaynağı bulunmamalıdır. Gaz kesinlikle tüpten başka bir tüpe veya kaba aktarılmamalıdır. GAZ TÜPLERİ İÇİN GENEL UYARI: Hiçbir zaman basınçlı gaz tüpleri veya kriyojenik (çok düşük sıcaklıklarda sıvılaştırılmış) gaz tüpleri (LC ler) kapalı bir alanda örneğin; otomobil bagajında, minibüs içinde veya kapalı kasa aracın içinde taşınmamalıdır. Bir kaçak yangın, patlama, boğulma veya zehirlenmeye neden olabilir. 8 Maruz Kalma Kontrolleri / Kişisel Korunma Çalışma sırasında maruz kalma kontrolleri Havadaki oksijen konsantarsyonunun % 3.5 in üstüne çıkmasına neden olabilecek gaz birikimini önlemek için ortamın havalandırılması sağlanmalıdır. Gözlerin/yüzün korunması İşe uygun koruyucu yüz siperi veya gözlük kullanılmalıdır. Cildin korunması İşe uygun malzemeden yapılmış koruyucu eldiven kullanılmalıdır. korunması Tam yüz maskeli solunum cihazı acil durumda kullanılmak üzere hazır bulundurulmalıdır. 3/5
Güvenlik Bilgi Formlar n n Düzenlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Tebliği ne (R.G. Tarih: 11 Mart 00, Say : 469) Tehlikeli Kimyasallar Yönetmeliği ne (RG Tarih: 11 Temmuz 1993, Sayı:1634) uygun olarak hazırlanmıştır. Haz rlama Tarihi : 01.09.004 Son Düzenleme Tarihi : 03.11.008 Diğer/genel koruma İşe uygun emniyet ayakkabıları kullanılmalıdır. 9 Fiziksel ve Kimyasal Özellikler Fiziki durum (gaz, sıvı, katı) Gaz Erime noktası -19 C Kritik sıcaklık -118 C Koku ve görünüm Kokusuz, renksiz gaz Yağ/su dağıtım katsayısı 10 Kararl l k ve Reaktivite Kararlılık : Kararlı Uyuşmayan malzemeler: Tüm yanıcı, organik ve parlayıcı malzemeler Tehlikeli ayrışım ürünleri: Gazın özgül ağırlığı (hava=1) 1.106 Kaynama noktası (1 atm de) -183 C Çözünürlük (H O, 1 bar, 0 C) 0.0489 vol/vol Ph Gönüllü kişilerde maske yolu ile 6 saat boyunca % 90-95 oksijen soluduklarında soluk borusu tahrişi ve bitkinlik görülmüştür. Diğer semptomlar (deney sırasında solunum borusuna tüp yerleştirilmesinden dolayı ortaya çıkmış olabilir) şunlardır; Sinüzit, konjunktivit, ateş ve akut bronşit. Zehirlenme, köpeklerde çevre basıncında saf oksijeni 36 saat boyunca soluduktan sonra başlamıştır, 48 saat sonra rahatsızlık, 60 saat sonra da ölüm görülmüştür. 1 Ekolojik Bilgi Yayınlanmış herhangi bir veri yok. 13 Bertaraf Bilgileri Tankta kalan gaz veya kullanmayan gaz havaya atılmamalıdır. Tüp (veya gazın içinde bulunduğu başka bir cins kabı) uygun tehlike ikaz etiketi üzerinde olarak, vana muhafazası veya tüp kapağı takılı olarak, varsa vana tapası takılı olarak, Linde ye veya Linde Yetkili Satıcısı na iade edilmelidir. Kullanılmayan gaz uygun şekilde bertaraf edilecektir. 14 Taş mac l k Bilgisi Tehlikeli polimerizasyon: Meydana gelmez. Parametre A.D.R Tehlike s n f Doğru sevk ad Oksijen, basınçlı 11 Toksikolojik Bilgi Cilt ve göz Tam gelişmemiş retina dolaşımı oksijenin toksik seviyelerine daha fazla duyarlıdır. Premature doğmuşlarda, 150 mm HG den yüksek arteryal oksijen tansiyonu retrolental fibroplasiye neden olabilir. Sürekli körlük birkaç ay sonra oluşabilir. Bir erişkinde ciddi retina hasarı rapor edilmiştir. Bir miyasteni gravis hastasında, hasta 150 gün %80 oksijen soluduktan sonra, iyileşmeyen retina atropisi (dumuru) oluşmuştur. Tehlike s n f kodu 1O Tan mlama no UN 107 Etiket bilgisi. ve Sevk etiketi Alev almayan/zehirli olmayan gaz. Oksitleyici 4/5
Güvenlik Bilgi Formlar n n Düzenlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Tebliği ne (R.G. Tarih: 11 Mart 00, Say : 469) Tehlikeli Kimyasallar Yönetmeliği ne (RG Tarih: 11 Temmuz 1993, Sayı:1634) uygun olarak hazırlanmıştır. Haz rlama Tarihi : 01.09.004 Son Düzenleme Tarihi : 03.11.008 15 Mevzuat Bilgileri TS EN 70 1 e göre Kod Numrası 4050 Çok yüksek oksitleyici (havaya eşit veya daha yüksek oksitlenme potansiyeline sahip) gazdır. Yaşam destekleyici gazdır. Orta basınç aralığında (35 bar...50 bar dahil) sıkıştırılmış gaz. Korozif olmayan gaz. 11.07.003 tarih 1634 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Tehlikeli Kimyasallar Yönetmeliği ne göre; Sembol O: Oksitleyici Mevzuat risk ibareleri R8 Yanıcı maddelerle temasında yangına sebep olabilir. Mevzuat güvenlik tavsiyeleri S17 Yanıcı maddelerden uzak tutun. S1 Kullanım sırasında sigara içmeyin. 16 Diğer Bilgiler Linde ye ait sıvı tankları ve tüpleri (LC ler) Linde Gaz A.Ş. nin açık yazılı izni olmadan başka bir kuruluş tarafından tekrar doldurulamaz. Sözlü olarak verilmiş ve ima edilmiş garantilerin reddedilmesi Bu belgenin hazırlanışında mümkün olduğunca özen gösterilmesine rağmen Linde olarak herhangi bir garanti verilmesi ve burada bulunan bilgilerin doğru ve eksiksiz olmalarına ilişkin bir iddiada bulunulması söz konusu değildir. Bu bilgilerin kullanıcının amaçlarına uygunluğu ile ilgili veya kullanımından doğan sonuçlardan dolayı Linde hiçbir sorumluluk kabul etmez. Gerçek ve/veya tüzel kişiler buradaki bilgilerin kendi özel amaçlarına uygunluğu konusunda kendileri karar vermelidir. 5/5