DERS 4 İÇERİK Yüksek seviyeli programlama dilleri Düşük sevyeli programlama dilleri Assembler Derleyici Program algoritmalarında yapılan işlemleri Ders 4, Slayt 2 1
GİRİŞ Mikroişlemciler dersinde giriş seviyesi bilgisayar donanım bilgisi ile birlikte bu donanım üzerine tanımlı bir programlama bilgisi verilir. Dolayısıyla bu derste temel olarak mikroişlemcilerin programlamasını göreceğiz. Bunu diğer programlama dillerinden (C, Fortran, Matlab vs.) farklı kılan nedir? Ders 4, Slayt 3 Yüksek seviyeli programlama dilleri: Farklı program parçalarının paralel yürütülebildiği, değişken ve dizilerin geniş bir esneklik çerçevesinde tanımlanabildiği ve de kompleks aritmetik işlemlerin kullanışlı bir formda ifade edilip, yürütülebildiği programlama dilleridir. Bunlar işletildikleri donanıma bağlılık göstermeyip standart komutlar ile çalıştırılırlar. Ders 4, Slayt 4 2
Düşük seviyeli programlama dilleri: Bilgisayarın hafıza hücresi, kütük (veya kaydedici - register) gibi temel donanım bileşenlerini kontrol etmekte kullanılan dolayısıyla üzerinde çalıştırıldığı işlemci için belirlenmiş temel komutları kullanan programlama dilleridir. Ders 4, Slayt 5 Makine dili (machine code): Belirli bir işlemci için her biri farklı bir işlevi ifade eden bit-dizileri şeklinde tanımlanmış komutlarıdır. Örnek: Zilog Z80 işlemcisi için tanımlı 00000101 bit-dizisi şeklindeki komut CPU nun B isimli yazmacının değerinin 1 azaltmasını ifade eden makian dili komutudur. Ders 4, Slayt 6 3
Assembler (assembly code): Yine belirli bir işlemcinin makina kodunun daha okunur ve anlaşılır olması için anımsatıcı kodlarla ifade edildiği bir formudur. Örnek: yukarıdaki işlemci için verilen komut DEC B şeklindeki ifade edilir. Bu anımsatıcı olması için decrease kelimesinden türetilmiştir. Ders 4, Slayt 7 Ders 4, Slayt 8 Derleyici (compiler): Bir programlama dilinde hazırlanmış ve adına kaynak (source) denilen komutlar dizisini yani bilgisayar programını hedef (target) olarak adlandırılan başka bir programlama dilinde yazılmış komutlar dizisine dönüştüren bilgisayar programlarıdır. Genellikle bu dönüşüm yüksek-seviyeli bir programlama dilinden makine dili veya assembly dili gibi daha düşük seviyeli bir programlama diline dönüşüm şeklinde olur. derleyici Kaynak program Hedef program 4
Bir bilgisayar programı algoritmasında kullandığımız en temel işlemler nelerdir? Bilgisayara Giriş dersi (I. Yy) notlarından bir örneğe göz atalım. ÖRNEK:Girilen bir sayının Negatif, Pozitif veya Sıfır olduğunu bulan algoritmayı yazınız ve akış diyagramını çiziniz. Ders 4, Slayt 9 Program Algoritmaları ALGORİTMA: AKIŞ DİYAGRAMI: A1: Başla A2: Sayıyı (X) giriniz A3: Eğer X > 0 ise 'POZITIF' yaz A4: Eğer X < 0 ise 'NEGATİF' yaz A5: Eğer X = 0 ise 'SIFIR' yaz. A6: Bitir Başla X=? X>0 doğru X<0 Bitir yanlış yanlış SIFIR yaz doğru POZITIF yaz NEGATİF yaz Ders 4, Slayt 10 5
Program Algoritmaları Bu veya diğer benzerlerini inceleyip bir bilgisayar programı algoritmasında en çok kullanılan işlemleri belirleyecek olursak bunlar: Aritmetik işlemler ve atama işlemleri Karar verme işlemleri Program veri GİRİŞ ve ÇIKIŞ işlemleri şeklinde gruplandırılabilirler. Burada GİRİŞ ve ÇIKIŞ işlemleri donanım bilgileri göz önünde bulundurularak incelenebileceği için bu noktada ihmal edilecektir!!! Ders 4, Slayt 11 Mikroişlemciler dersinde giriş seviyesi bilgisayar donanım bilgisi ile birlikte bu donanım üzerine tanımlı bir programlama bilgisi verilir! (TEKRAR) Dolayısıyla bu derste herhangi bir proglamla dersinde olduğu gibi ancak bu sefer söz konusu mikroişlemciler ile onların donanım özellikleri de göz önünde bulundurularak programlamanın nasıl yapıldığı incelenecek. Ders 4, Slayt 12 6
Bir programlama dili ile veriler işlenir. Bunun için de verilerin saklanabilmesi ve üzerlerinde işlemler yapılabilmesi gerekir. Bu amaçla I) dilin veri saklamada kullanılan değişken yapısı ve II) dilde aritmetik ve atama işlemlerinin karar verme işlemlerinin bazı başka işlemlerin (açıklanacak) nasıl yapıldığı kavramları bilinmelidir. Mikroişlemciler ile programlamada da bu iki kavramın ne şekilde yapıldığı incelenir. Ders 4, Slayt 13 Bu derste bunlar sırasıyla PIC 16F84 PIC 1677 TI C6270 işlemcileri için anlatılacaklar. Bir sonraki derste ilk olarak PIC 16F84 işlemcisini inceleyelim... Ders 4, Slayt 14 7
DERS 4 - SON - -Kaynak: -1) Mikroişlemciler Mikrobilgisayarlar, Eşref Adalı, ISBN 975-511-175-1 8