Durometre PCE 1000 Versiyon 1.0 Oluşturma Tarihi: 22.06.2016
İçindekiler 1 Giriş...3 1.1 Genel...3 1.2 Ölçüm Yöntemi...3 2 Güvenlik Bilgisi...4 3 Özellikler...5 4 Sistem Açıklaması...6 4.1 Cihaz...6 4.2 Ekran...7 5 Açıklamalar...7 6 İşletim...8 6.1 Ölçüm öncesi hazırlıklar...8 6.1.1 Örnek...8 6.1.2 Bağlama...9 6.2 Çalışma şeması...10 6.3 Açma...10 6.4 Menü...11 6.4.1 Etki Yönü...11 6.4.2 Malzeme ayarları...11 6.4.3 Sertlik ölçeği...11 6.4.4 Ortalama süre...12 6.4.5 Depolama...12 6.4.6 Okuma / veri silme...12 6.4.7 Seri numarasını kontrol etme...12 6.4.8 Fabrika ayarlarına dönme...13 6.4.9 Ölçüm moduna dönme...13 6.5 Ölçüm...14 6.6 İstatistik değerleri görüntüleme...14 6.7 Kalibrasyon...15 6.8 Batarya şarj etme...15 7 Geri Dönüşüm...16 8 İletişim...16 2
1 Giriş 1.1 Genel PCE Teknik Cihazlardan, PCE 1000 cihazını satın aldığınız için teşekkür ederiz. PCE 1000 taşınabilir sertlik test ölçüm cihazı, hızlı bir şekilde metalik yüzeylerde test için uygundur. Fabrikada, kullanılmakta olan malzemenin sertliğinin bilinmesi ve malzemenin test edilebilmiş olması çok önemlidir. Sertlik ölçüm cihazı Rockwell B & C, Vickers HV, Brinell HB, Shore HS ve Lebb HL parametlerini bir araya getirmektedir. Taşınabilirliği sayesinde, ürünlerin kalite kontrolü ve teknik servisi için çok kullanışlı bir cihazdır. Yoğun dizaynı ve şarj edilebilir batarya, cihazın kullanımını kolaylaştırmıştır. PCE 1000 sertlik ölçüm test cihazı her pozisyonda kullanılabilir fakat veri depolama veya veri aktarımı yapamamaktadır. 1.2 Ölçüm Yöntemi Leeb ölçüm metodu ilk olarak 1978 yılında uygulanmıştır. Etkilenen nesnenin tepki hızı ve çarpma hızının 1000 ile çarpımından bulunur. Sert malzemenin geri tepme hızı yüksektir. Leeb sertlik değeri, bir grup malzemenin ( örneğin: alüminyum, çelik) arasında doğrudan bağlantı kurabilmektedir. En yaygın Metal parçalar için diğer sertlik birimlerinin ( HB, HV, HRC, vs.) HL değerlerini aktarmak için yardımcı tablolar vardır. Küresel ölçüm ucu ile hidrolik çarpma, yüzeye doğru savrulur ve sonra geri sıçrar. Çarpma ve geri tepme hızı, 1 mm uzaklıktan ölçülen aşağıdaki yöntemler kullanılarak hesaplanır: Bobin geçerken, mıknatıs ile hidrolik çarpma elektrik gerilimine neden olmaktadır. Elektrik gerilimi, mıknatıs hızı ile orantılı bir orana sahiptir. Leeb sertlik değeri aşağıdaki formül ile hesaplanır: HL = 1000 x (VB / VA) HL: Leeb Sertliği VB: Geri Hız VA: Geliş hızı 3
Hidrolik çarpma bobini geçtiğinde, burada stres eğrisini görebilirsiniz. Eğer bir malzemenin sertliği istatiksel yöntem ile çözülürse, ölçüm değeri uygulanmış basınç tarafından etkilenir ( 720 HLD 720 HLC). Farklı hidrolik çarpmalar, farklı değişim tablolarını yönlendirmektedir. 2 Güvenlik Bilgisi Cihazı ilk defa kullanmadan önce, kullanım kılavuzunun tamamını dikkatli bir şekilde okuyun. Cihaz yalnızca nitelikli personeller tarafından kullanılmalıdır ve yalnızca PCE Teknik Cihazlar personeli tarafından tamir edilmelidir. Kullanım kılavuzuna uyulmaması nedeniyle ortaya çıkan zararlar veya yaralanmalar garanti kapsamında değildir. Cihaz yalnızca uygun görülen sıcaklık aralığında çalışmalıdır. Kasa yalnızca PCE Teknik Cihazlar nitelikli personeli tarafından açılmalıdır. Cihaz üzerinde teknik değişiklik yapmayın. Yalnızca kuru bez ile temizleyiniz. Daima cihazı kuru ve serin bir yerde tutunuz. Kullanıcı kılavuzu PCE Teknik Cihazlar tarafından yayınlanmıştır ve hiçbir garanti vermemektedir. Eğer sorunuz varsa, PCE Teknik Cihazlar ile iletişime geçebilirsiniz. 4
3 Özellikler Ekran LCD aydınlatmalı ekran Hassaslık ±3 HL @ HL = 800 (0,4 %) Ölçüm aralığı Ölçüm birimi Malzemeler Depolama Hidrolik çarpma Güç Güç Kaynağı 170...960 HL HL, HRC, HRB, HB, HV, HS, HRA, σb 9 farklı malzeme 99 kayıt D Otomatik DC 9 V Ni-MH Akü Çevre sıcaklığı 0... +50 C Maks. Numune sıcaklığı 120 C Minimum sertlik tabakası Numunenin minimum kalınlığı Boyutlar Ağırlık 0,8 mm 3 mm 100 x 60 x 33 mm 150 g 5
4 Sistem Açıklaması 4.1 Cihaz M tuşu: Menü, Minimum, maksimum ve ortalama değerlerinin hesaplanması, yukarı ayar C tuşu: Ayar değiştirme, ayarı aşağı doğru, aşağı ayar 6
4.2 Ekran 5 Açıklamalar Sembol LD HB HRB HRC HSD HV σb Anlamı Hidrolik çarpma D ile sertlik değeri Brinell sertlik değeri Rockwell B sertlik değeri Rockwell C sertlik değeri Shore sertlik değeri Vickers sertlik değeri Çekme dayanımı 7
6 İşletim Kullanım Kılavuzu 6.1 Ölçüm öncesi hazırlıklar 6.1.1 Örnek Hidrolik darbe ölçer tipi Numunelerin ağırlıklarına göre sınıflandırılması Ağır Orta Ağırlıkta Hafif D >5 kg 2 5 kg 0,05 2 kg Hidrolik darbe ölçer yüzeye etki etiği zaman ağırlığı ve darbe enerjisi düşünüldüğünde nispeten yüksek etki gücü sahiptir. D tipi cihazın maksimum etki gücü 900 Newtondur. - Test edilecek olan objenin yüzey sıcaklığı 120 C altında olmalıdır. - Test objesi yanlış bir ölçümden kaçınmak için pürüzsüz taşlanmış bir yüzeye sahip olmalıdır. Bu hatalı ölçümler kaba taşlama veya çıta makinesi tarafından açılmış oluklardan sebeple oluşuyor olabilir. - Test objesinin sesi 2 µm i aşmamalıdır. - Kompakt formda ve 5 kg üzeri ağırlığa sahip olan test objeleri hazırlığa ihtiyaç duymaz. - Çıkıntılı parçalı veya ince taraflı, 2-5 kg arası veya daha ağır objeler dengeli yeraltına konumlandırılmalıdır. Bu sayede hidrolik darbe ölçerle temaslarında kırılmazlar veya deforme olmazlar. Eğer kırılma veya deforme olma gerçekleşirse Leeb değerlerinde yanlışlık vardır. - Aynı zamanda çıkıntılı parçalı veya ince taraflı olan büyük test cisimleri de kırılma veya deforme olma durumlarıyla karşılaşabilir. - 2 kg ağırlığın altındaki test cisimleri ise yeraltında sağlam bir yerle birleştirilmelidir. - Test yapılacak olan cismin sertleştirilmiş tabakası 0,8mm den ince olmamalıdır. - Ölçümün yapılacağı zemin manyetik olmamalıdır. - Objelerin kavisli yüzleri en az 30mm çapa sahip olmalıdır. Aksi takdirde destek halkasına ihtiyaç vardır. - Etki kuvvetiyle çalışan ölçüm cihazları sadece darbe ölçer test objesine vuruş anında kılavuz tüpünün belirli noktasında ise düzgün çalışır. Eğer dairesel veya silindirik objeler ölçümü yapılacak olan objenin içinde ise, ölçüm doğru gerçekleşemeyebilir. 8
6.1.2 Bağlama - Temel tabaka ve test objesi arasında kalan bağlantı yüzeyi düz ve hizalı olmalı. - Bağlantı bileşiğinin ince ve eşit katmanını test objesinin bağlantı yüzeyine uygulayın. - Test objesine çevirerek yeraltının üstünden sıkıca bastırınız. - Etkinin yönü bağlantı yüzeyine dik olmalıdır. - Bağlantı numunesinin kalınlığı en az 5mm olmalıdır. - Güvenilir bir ölçüm gerçekleştirebilmek için, test objesi doğru bir şekilde bağlanmış olmalı. Eğer değil ise bu ölçümler arasında farklılıklara sebep olur. Aynı zamanda Leeb değerleri çok küçük ve farklı olabilir ve darbe ölçer objeye çarptığında tıkırtı sesleri meydana gelir. 9
6.2 Çalışma şeması 6.3 Açma Cihazın üzerindeki açma düğmesine bastığınızda ölçüm moduna geçecektir. 10
6.4 Menü M düğmesine basılı tutun. MENU kelimesi yanıp sönmeye başlayacaktır. Bu sizin darbenin yönünü ayarlamanız ( DIRE ) gereken yerdir. Materyal özelliklerini ( MATE ), sertlik ölçeği ( CONV ) ve zaman ( AVER ) ayarlarını yapacağınız pencereyi görene kadar M tuşuna basılı tutmaya devam edin. Sonunda normal ölçme moduna geçişiniz gerçekleşecektir. 6.4.1 Etki Yönü M tuşuna basılı olduğunda DIRE simgesi görününce darbe yönünü belirlemek için C e basmalısınız. 6.4.2 Malzeme ayarları MATE bölümüne ulaştığınızda tercih ettiğiniz materyal seçilene kadar C tuşuna basmalısınız. M1: Çelik / Dökme Çelik M2: Soğuk İşlenmiş Çelik M3: Paslanmaz Çelik M4: Gri Demir Döküm M5: Küresel Grafit Demir M6: Dökme Alüminyum M7: Pirinç M8: Bronz M9: Bakır Alaşım 6.4.3 Sertlik ölçeği CONV simgesini gördükten sonra istediğiniz sertlik ölçeği (HLD, HRC, HRB, HB, HV, HS, HRA, vb.) seçilene kadar C tuşuna basınız. 11
6.4.4 Ortalama süre AVER simgesini gördüğünüzde, tercih ettiğiniz zaman moduna (0, 3, 4, 5) ulaşana kadar C tuşuna basınız. 6.4.5 Depolama SAVE simgesini gördüğünüzde, depolama fonksiyonunu açmak veya kapatmak isteğinize bağlı olarak 1 veya 2 kez basınız. Bu işlem 99 değerin kaydolmasını sağlayarak daha sonra okumanızı mümkün kılar. Eğer depolama fonksiyonu erişim dışı ise sol alt köşede LCD -00 görüntülenir. Bütün ölçülen değerler otomatik olarak kaydedilir. 6.4.6 Okuma / veri silme MEMR simgesini gördükten sonra okuma moduna giriş yapmak için C tuşuna basınız. Ölçülen değerleri görebilmek için M ve C tuşlarına aynı anda basınız. Eğer ölçülmüş değer bulunmuyorsa LCD de NOD sembolü belirir. M ve C tuşları kayıtlı verilere ulaşmayı sağlar. M ve C tuşuna 5 saniye boyunca aynı anda basılı tutarsanız okuma modundan çıkabilir ve verileri temizleyebilirsiniz. 6.4.7 Seri numarasını kontrol etme SN simgesini gördüğünüzde, seri numaralarını görmek için C tuşuna basınız. Görüntülendikten sonra M tuşuna basarsanız bir önceki menüye dönmenizi sağlayacaktır. 12
6.4.8 Fabrika ayarlarına dönme DSET simgesini ekranda görüntüledikten sonra aralarında seçim yapmanız üzere iptal işlemi için ESC ve fabrika ayarlarına yapılandırma için rds ekranda görüntülenene kadar C tuşuna basınız. 6.4.9 Ölçüm moduna dönme M tuşuna bir kez daha basılı tutup ölçüm moduna dönebilirsiniz. Sertlik ölçer ekranda 000 görüntüleyecektir. 13
6.5 Ölçüm 1. Açmak için cihaz üstünde ki devir düğmesine basın. 2. Kilitlenene kadar hidrolik çarpmaya kadar hidrolik çarpmayı rulo pimi itin. 3. Sıkıca ölçülecek olan yüzeye cihazı bastırın. 4. Bir ölçüm yapmak için cihazın üstündeki devir düğmesine basın. 6.6 İstatistik değerleri görüntüleme Eğer gerekirse ölçtükten sonra belli zamanlarda M ye birkaç kez basınız. Ekrana bir kere basarak ortalama değeri, iki kere basarak en düşük değeri ve üç kere basarak maksimum değeri görüntüleyebilirsiniz. Not: Ölçüm sırasında gerçekçi olmayan bir değer olması durumunda, yani istatistik değerleri parçası olmayan değeri silmek için C tuşuna basın. Aksi takdirde ortalama hesaplama yanlış olacaktır. 14
6.7 Kalibrasyon Bu cihaz belirli bir süre kullanıldıktan sonra, ölçüm ucu etkilerine maruz kalmış olacak. Bu hatalı ölçümlere neden olabilir. Bu durumda cihazı yeniden kalibre etmenizi öneririz. - Kalibrasyon HLD ölçeğine göredir. - Bu arada üç kez ayarlanması gerekir. - Kalibre etmek için test bloğu üzerinde üç ölçüm yapmak gerekir. - Kalibrasyon modu açılana kadar C tuşuna basılı tutun. Ekranın sol tarafında ADJ belirecektir. - Standart değeri azaltmak ya da arttırmak için C veya M ye basın. - Kalibrasyonu bitirmek için M ye basılı tutun. - Ayarları kaydetmeden iptal etmek için C ye basılı tutun. Not: Eğer sapma şartnamede yazılı olandan daha yüksek ise, cihazı kalibre etmeyin. Eğer hidrolik çarpma değiştirilirse kalibrasyonu siliniz. 6.8 Batarya şarj etme Batarya göstergesi LCD ekranda göründüğünde bu size pili şarj etmeniz gerektiğini hatırlatır. Ölçümler hala alınabilir ama kalan süre sınırlıdır. Hataları önlemek için pili değiştirin veya şarj edin. Cihazın sağ tarafındaki sokete pil şarj cihazı takın. Bataryayı tamamen şarj etmek 12-15 saati bulabilir. 15
7 Geri Dönüşüm Toksik olmalarından dolayı piller, ev türü atıklarla birlikte atılamazlar. Geri dönüşüm için pil toplama noktalarına bırakmalıdır. Pil toplama noktası: PCE Teknik Cihazlar Paz. Tic. Ltd. Şti. Halkalı Merkez Mah. Pehlivan Sok. No.6/C Küçükçekmece / İstanbul Cihazdan düzgün bir şekilde kurtulmak için bize gönderebilirsiniz. Cihazın parçalarını değerlendirebiliriz ya da cihaz, mevcut düzenlemelere uygun olarak bir geri dönüşüm şirketine gönderilir. 8 İletişim Eğer ürün yelpazemiz veya ölçüm cihazı ile ilgili sorularınız olursa PCE Teknik Cihazları ile irtibata geçiniz. Posta: PCE Teknik Cihazlar Paz. Tic. Ltd. Şti Halkalı Merkez Mah. Pehlivan Sok. No.6/C 34303 Küçükçekmece / İstanbul Telefon: 0212 471 11 47 Faks: 0212 705 53 93 E-Posta: info@pce-cihazlari.com.tr WEEE-Reg.-Nr.DE69278128 16