XII. TEFSİR AKADEMİSYENLERİ KOORDİNASYON TOPLANTISI KUR AN ve SAHÂBE SEMPOZYUMU (22-23 MAYIS 2015 / SİVAS) Editör Prof. Dr. Hasan KESKİN Yrd. Doç. Dr. Abdullah DEMİR Sivas 2016
Cumhuriyet Üniversitesi Yayınları Eser Adı Kur an ve Sahâbe Editör Prof. Dr. Hasan KESKİN Yrd. Doç. Dr. Abdullah DEMİR Redaksiyon ve Dizgi Yrd. Doç. Dr. Abdullah Demir Adres Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Sivas/Türkiye ilahiyat@cumhuriyet.edu.tr Tel: (0346) 219 12 15/16 Fax: (0346) 219 12 18 Eserde yer alan tebliğ ve müzakere metinlerinde ileri sürülen görüşlerin ilmî ve hukukî sorumluluğu yazarlarına aittir. Yazılar, yayıncı kuruluştan izin alınmadan kısmen veya tamamen bir başka yerde yayımlanamaz. Basın Yeri ve Tarihi Rektörlük Basımevi: Sivas, 2016
XII. TEFSİR AKADEMİSYENLERİ KOORDİNASYON TOPLANTISI KUR AN VE SAHÂBE SEMPOZYUMU ONURSAL BAŞKANLARI Âlim BARUT / Sivas Valisi Sami AYDIN / Sivas Belediye Başkanı Prof. Dr. Faruk KOCACIK / Cumhuriyet Üniversitesi Rektörü SEMPOZYUM DÜZENLEME KURULU Salih AYHAN /Vali Yardımcısı Mahir KUZUCU/ Belediye Başkan Yardımcısı Ahmet ÖZAYDIN/ Belediye Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Hüseyin YILMAZ / Cumhuriyet Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Ali ERKUL / Cumhuriyet Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Sabri ERTURHAN / Cumhuriyet Ü. İlahiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Recep TOPARLI / Cumhuriyet Ü. Edebiyat Fak. Öğr. Üyesi Prof. Dr. Hasan KESKİN / Cumhuriyet Ü. İlahiyat Fakültesi Öğr. Üyesi Prof. Dr. Talip ÖZDEŞ / Cumhuriyet Ü. İlahiyat Fakültesi Öğr. Üyesi Prof. Dr. Ömer F. YAVUZ / Cumhuriyet Ü. İlahiyat Fakültesi Öğr. Üyesi Doç. Dr. Ömer ASLAN / Cumhuriyet Ü. İlahiyat Fakültesi Öğr. Üyesi SEMPOZYUM KOORDİNATÖRÜ Prof. Dr. Hasan KESKİN / Cumhuriyet Ü. İlahiyat Fakültesi Öğr. Üyesi SEMPOZYUM SEKRETARYASI Yrd. Doç. Dr. Abdullah DEMİR / Cumhuriyet Ü. İlahiyat Fak. Öğr. Üyesi Yrd. Doç. Dr. Adem ÇİFTÇİ / Cumhuriyet Ü. İlahiyat Fak. Öğr. Üyesi Arş. Gör. Zeynep CERAN / Cumhuriyet Ü. İlahiyat Fakültesi Arş. Gör. Arş. Gör. Esma KORUCU / Cumhuriyet Ü. İlahiyat Fakültesi Arş. Gör. Arş. Gör. Ramazan ÇINAR / Cumhuriyet Ü. İlahiyat Fakültesi Arş. Gör. Arş. Gör. Maruf ÇAKIR / Cumhuriyet Ü. İlahiyat Fakültesi Arş. Gör.
SEMPOZYUM BİLİM VE DANIŞMA KURULU Prof. Dr. Celal KIRCA / Erciyes Üniversitesi İlahiyat Fak. Öğr. Üyesi Prof. Dr. Ömer DUMLU / Dokuz Eylül Ü. İlahiyat Fak. Öğr. Üyesi Prof. Dr. Sadık KILIÇ / Atatürk Ü. İlahiyat Fak. Öğr. Üyesi Prof. Dr. İsmail ÇALIŞKAN / Yıldırım Beyazıt Ü. İslami İ.Fak. Öğr. Üyesi Prof. Dr. Hasan KESKİN / Cumhuriyet Ü. İlahiyat Fakültesi Öğr. Üyesi Prof. Dr. Talip ÖZDEŞ / Cumhuriyet Ü. İlahiyat Fakültesi Öğr. Üyesi Prof. Dr. Ömer F. YAVUZ / Cumhuriyet Ü. İlahiyat Fakültesi Öğr. Üyesi Prof. Dr. Zekeriya PAK / K. Sütçü İmam Ü. İlahiyat Fak. Öğr. Üyesi Prof. Dr. Ömer KARA / Atatürk Ü. İlahiyat Fak. Öğr. Üyesi Prof. Dr. Mesut OKUMUŞ / Ankara Ü. İlahiyat Fak. Öğr. Üyesi Prof. Dr. Abdülhamit BİRIŞIK / Marmara Ü. İlahiyat Fak. Öğr. Üyesi Prof. Dr. Yaşar DÜZENLİ / İstanbul Ü. İlahiyat Fak. Öğr. Üyesi Prof. Dr. Ali AKPINAR / Necmettin Erbakan Ü. İlahiyat Fak. Öğr. Üyesi Prof. Dr. İbrahim GÖRENER / Erciyes Ü. İlahiyat Fakültesi Öğr. Üyesi Doç. Dr. Ömer ASLAN / Cumhuriyet Ü. İlahiyat Fakültesi Öğr. Üyesi
İÇİNDEKİLER Takdim Editör 5-6 Açılış Konuşmaları Prof. Dr. Hasan KESKİN / Sempozyum Koordinatörü 7-9 Prof. Dr. Sabri ERTURHAN / CÜ İlahiyat Fakültesi Dekanı 11-14 Prof. Dr. Faruk KOCACIK / CÜ Rektörü 15-16 Sami AYDIN / Sivas Belediye Başkanı 17-18 Âlim BARUT / Sivas Valisi 19-20 Açılış Tebliği Kur an da Sahâbenin Sunuluşu ve Günümüze Yansımalar Prof. Dr. Sadık KILIÇ 21-64 I. Oturum Sahâbenin Kur an-ı Kerîmle İlişkisi Oturum Başkanı: Prof. Dr. Ali AKPINAR Sahâbe ve Sonraki Müslümanların Kur an a Muhatap Oluş Keyfiyetinin O nu Anlamaya Etkisi Prof. Dr. Hasan ELİK 67-82 Mekke Döneminde Sahâbe ve Davranışlarının Âyetlere Yansıması Yrd. Doç. Dr. Hekim TAY 83-99 Kur an ı İçselleştirme Biçimi Olarak Sahâbenin Tilaveti Prof. Dr. Mehmet ÜNAL 101-121 Müzakere 123-128 Kur an ve Sahâbe Sempozyumu (22-23 Mayıs 2015 Sivas)
2 İçindekiler Kur an ve Sahâbe II. Oturum Sahâbenin Kur an Tefsiri Oturum Başkanı: Prof. Dr. Ömer DUMLU Sahâbe Neslinin Kur an la İlişkisi ve Bu İlişkinin Tefsir Açısından Önemi Prof. Dr. Mustafa ÖZTÜRK 131-161 Rivayet ve Dirayet Bağlamında Sahâbe Tefsiri Prof. Dr. Ömer Faruk YAVUZ 163-170 Tefsirde Sahâbenin Öznelliği Doç. Dr. Mevlüt ERTEN 171-196 Sahâbe Tefsirinde Dil Olgusu Yrd. Doç. Dr. Ahmet GÜL 197-210 Müzakere 211-214 III. Oturum Tartışmalı Yönleriyle Sahâbe Tefsiri Oturum Başkanı: Prof. Dr. Sadreddin GÜMÜŞ Sahâbenin Tefsir İhtilafları Prof. Dr. İsmail ÇALIŞKAN 217-242 Said b. Mansûr un Tefsirinde Sahâbe Tefsir Rivayetleri Prof. Dr. Mehmet Akif KOÇ 243-251 Abdullah b. Abbas a İsnad Edilen ve Tartışma Konusu Olan Rivayetler Yrd. Doç. Dr. Harun SAVUT 253-275 Sahâbenin İsrailiyat Algısı Yrd. Doç. Dr. Nihat UZUN 277-308 Müzakere 309-310 XII. Tefsir Akademisyenleri Koordinasyon Toplantısı
Kur an ve Sahâbe İçindekiler 3 IV. Oturum Sahâbe Tefsirinde Öne Çıkan Simalar Oturum Başkanı: Prof. Dr. Yaşar DÜZENLİ Kur an ı Okuma ve Anlamada Farklı Bir Sima: Hz. Ömer Prof. Dr. Erdoğan BAŞ 313-327 Taberî nin Camiu l-beyân ında Abdullah b. Mesud un Âyet Açıklamaları Yrd. Doç. Dr. Davud ŞAHİN 329-354 Hanım Sahâbilerin Kur an ı Anlama Metotu Dr. Serpil BAŞAR 355-380 Hz. Âişe ve Kur'an'ı Tefsiri (Taberi Tefsiri Örneği) Doç. Dr. Sevgi TÜTÜN 381-400 Müzakere 401-402 V. Oturum Tefsir Dersleri ve Sorunları Prof. Dr. Celal KIRCA/Oturum Başkanı 405-412 Lisans Programında Verilen Tefsir Anabilim Dalına Ait Derslerin Seviyeleri ve Öğretim Yöntemleri Üzerine Bir Değerlendirme Prof. Dr. İbrahim GÖRENER 413-433 Müzakere 435-436 VI. Oturum Değerlendirme Oturum Başkanı: Prof. Nasrullah HACIMÜFTÜOĞLU Prof. Dr. Abdülhamit BİRIŞIK 439-445 Prof. Dr. Talip ÖZDEŞ 447-449 Prof. Dr. Ömer KARA 451-453 2016 Yılı Koordinasyon Toplantısı Kararı 455-456 Kur an ve Sahâbe Sempozyumu (22-23 Mayıs 2015 Sivas)
4 İçindekiler Kur an ve Sahâbe Kapanış Konuşmaları Prof. Dr. Hüseyin YILMAZ 457-458 Prof. Dr. Hasan KESKİN 459-460 EK-1 Sempozyum Programı ve Katılımcı Listesi 461-470 EK-2 Sempozyum ve Toplantı Tanıtım Yazısı 471-479 EK-3 Sempozyum Fotoğrafları 481-491 XII. Tefsir Akademisyenleri Koordinasyon Toplantısı