1. KİMYASAL ÜRÜN VE FİRMA TANITIMI Ürünün Adı : KALSİYUM OKSİT Ürünün Kimyasal Formülü : CaO Kullanım Alanları : İnşaat harç ve sıvalarında bağlayıcı; Demir-çelik endüstrisinde safsızlaştırıcı; Çevre denetiminde arıtma kimyasalı; Asitli toprakların rehabilitasyonunda ph dengeleyicisi; Çeşitli kimyasal maddelerin elde edilmesinde ara reaksiyon kimyasalı veya nihai ürün bileşeni; Yol zemin inşaatlarında katkı maddesi olarak pek çok alanda kullanılır. Firma Tanımı : KİMTAŞ KİREÇ SAN. VE TİC. A.Ş. Atatürk Caddesi, No:174/1, Ekim Apartmanı, Kat:5, Daire:10 Alsancak İZMİR Tel: 0 232 463 63 73; Faks: 0 232 463 06 92 www.kimtas.com ; merkez.ofis@kimtas.com Acil Durum Telefonu : 0 232 463 63 73 2. BİLEŞİMİ VE İÇİNDEKİLER HAKKINDA BİLGİ Moleküler CAS EINECS Ticari İsmi Ağırlığı Numarası Numarası Kalsiyum Oksit, Sönmemiş Kireç 56,08 g/mol 1305-78-8 215-138-9 1
3. TEHLİKELERİN TANITIMI Tahriş Edici: gözlerde ve terleme halinde ciltte tahriş. Yanmaz: yangın halinde ürün yanıcı değildir. Semboller; Xi: tahriş edici, R41: Göz ile temasında hasar yapma riski Nemli ortamlarda yanık oluşturabilir. Gözlerde önemli derecede hasara neden olabilir. Solunum ve gastro-intestinal yollarını tahriş edebilir. Tehlike limiti: 5 mg/m 3 Su ile reaksiyona girip, ısı açığa çıkararak, kalsiyum hidrat (sönmüş kireç) formuna dönüşür. 4. İLK YARDIM ÖNLEMLERİ BELİRTİLERİ Solunması Durumunda : Boğazda tahriş ve ağrı, öksürme, hapşırma Göz İle Teması Durumunda : Aşırı yanma, leke oluşumu, yanıklar Deri İle Teması Durumunda : Kaşınma, leke oluşumu, deri terli ise yanma Yutulması Durumunda : Boğazda tahriş ve ağrı, karında ağrı, kramp, ishal İLKYARDIM UYGULAMASI Solunması Durumunda : Boğaz ve burun en az 15 dk bol su ile yıkanır. Göz İle Teması Durumunda : Göz kapağı ters çevrilerek en az 15 dk bol su ile yıkanır. Temiz bir pamuk parçası ile parça varsa alınır. Bölgenin nötralize edilmesi için tıbbi yardım sağlanır. Deri İle Teması Durumunda : Kireç bulaşmış kıyafetler çıkartılır. Temas eden bölge bol su ile yıkanır, sonra sabun ve suyla bölge iyice temizlenir. Yutulması Durumunda : Bol miktarda süt ve su içilir, tıbbi yardım sağlanır. TIBBİ EKİBE BİLGİLENDİRME: Kirecin doymuş çözeltisinin ph değeri 12,3 dür. Asitler ile kuvvetli bir şekilde reaksiyona girerek ısı açığa çıkarır. 5. YANGINLA MÜCADELE ÖNLEMLERİ Ürün yanıcı ya da patlayıcı özellikte değildir. Ancak su ve asitlerle reaksiyona girmektedir ve ısı açığa çıkartmaktadır. Bu nedenle yangın sırasında kireç ıslatılmamalıdır. Tozlu söndürme sistemleri ile yangına müdahale gereklidir. 2
6. KAZA SONUCU YAYILMA ÖNLEMLERİ KİŞİSEL ÖNLEMLER : Göz ve deri temasından kaçının. 8. maddede yer alan koruyucu ekipmanları kullanın. ÇEVRESEL ÖNLEMLER : Yer üstü sularına karışmamasına özen gösterin. Sulu süspansiyonları bazik karakterde reaksiyon gösterip, balık ve deniz canlılarında zehir etkisi yaratır. TEMİZLEME YÖNTEMİ : Büyük miktarların temizliği için mekanik kuru tahliye sistemleri kullanın. Küçük miktarlar için ise bol miktarda su kullanınız. 7. ELLEÇLEME VE DEPOLAMA 7.1.Elleçleme : Havalandırmalı veya açık alanlarda gerçekleştiriniz. 7.2.Depolama : Kuru, rutubetten arınmış, açık havadan ve asitlerden uzak yerlerde depolayınız. Su geçirmez tanklarda veya ambalajlarda saklayınız. Tanklarda, taşıma ve saklama için alüminyum tank kullanmayınız. Ürün nemli olduğu takdirde alüminyum ile reaksiyona girerek hidrojen üretir. 8. MARUZİYET KONTROLLERİ / KİŞİSEL KORUNMA 8.1. Maruziyet Sınır Değerleri: İşsel teşhir standardı 5 mg/m 3 dür. 8.2.Maruziyet Kontrolleri: 8.2.1. Mesleki Maruziyet Kontrolleri 8.2.1.1. Solunum sisteminin korunması: Havalandırılmamış ve tozlu yerlerde CE EN 149:2001 standardına uygun maske kullanınız. 8.2.1.2. Ellerin korunması: CE EN 420-EN 388 normlarına uygun güvenlik eldiveni kullanınız. Sönmüş kireç reaktif bir ürün olmadığı için yılda iki kere değiştirilmesi uygundur. 8.2.1.3. Gözlerin korunması: EN 166:2001 EN 170:2001 normlarına uygun güvenlik gözlüğü kullanınız 8.2.1.4. Cildin korunması: Uzun kollu üst giyim, su geçirmez ayakkabı, ayakkabıyı da kaplayan pantolon giyiniz. 8.2.2. Çevresel Maruziyet Kontrolleri Çevrenin korunmasına yönelik, işletme Emisyon İzni Belgesi ve İşyeri Açma Ruhsatı (GSM) belgelerine sahiptir. 3
9. FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLER 9.1. Genel Özellikler 9.1.1. Görünüş: Toz, granül ya da kelle görünümündedir ve beyaz renklidir. 9.1.2. Koku: Kokusuzdur. 9.2. Önemli Sağlık, Güvenlik ve Çevre Bilgileri ph : 12,3 (20 C C de doymuş çözeltisinde) Erime Noktası ( o C) : 2614 Kaynama Noktası ( o C) : 2850 Alev Alma Sıcaklığı ( o C) : Yanıcı değildir Patlayıcılık Özellikleri : Patlayıcı değildir Oksitleme Özellikleri : Nemli ortamda Alüminyum, Prinç ve Kurşunu oksitler. Nispi Yoğunluk (g/cm 3 ) : 3,35 Buhar Basıncı : Uçucu değildir Buhar Yoğunluğu : Uçucu değildir Buharlaşma Hızı : Uçucu değildir Çözünürlük (g/l) : 1,25 (20 o C) ; 0,54 (100 o C) 10. KARARLILIK VE TEPKİME 10.1. Kaçınılması Gerekli Durumlar Çok uzun süre atmosfer ile temasta bırakılırsa, havadaki karbondioksiti (CO 2) bünyesinde absorplayarak kireç taşına (CaCO 3) dönüşür. Bu reaksiyonun hızı çok yavaştır. 10.2. Kaçınılması Gereken Malzemeler Kalsiyum oksit, nemli ortamda alüminyum ile hidrojen gazı çıkararak reaksiyona girer ve alüminyum malzemenin hızlı bir şekilde bozulmasına neden olur. Alüminyum malzeme ile alkali malzemeler temas etmemelidir. 2 Al + CaO + 7 H 2O [Ca(OH) 2 + 2 Al] Ca(Al(OH) 4) 2 + 3 H 2 10.3. Tehlikeli Bozunma / Ayrışma Koşulları CaO, su ile ekzotermik reaksiyona girerek kalsiyum hidroksit oluşur. CaO + H 2O Ca(OH) 2 + 1155 kj/kg CaO CaO, asitler ile ekzotermik nötralleşme tepkimesine girerek kalsiyum tuzlarına dönüşür. 4
11. TOKSİKOLOJİ BİLGİSİ Kalsiyum oksit toksik bir ürün değildir. o Ağızdan alınma: LD 50 > 2000 mg/kg bw (OECD 425, fareler üzerinde yapılan testler) o Deri yolu ile alınma: LD 50 > 2500 mg/kg bw (OECD 402, tavşanlar üzerinde hidrat formuyla yapılan testler) Bakteri mutasyonu testleri: Negatif (Ames testi, OECD 471) Havaya toksik etkisi konusu bilinmemektedir. 12. EKOLOJİ BİLGİSİ 12.1. Ekotoksisite Balıklar üzerine toksik etkisi; o Tatlı su balıkları için; LC 50 = 50,6 mg/l (96 saat, kalsiyum hidroksit formunda) o Deniz balıkları için; LC 50 = 457 mg/l ( 96 saat, kalsiyum hidroksit formunda) Su omurgasızlarına toksik etkisi; o Tatlı su omurgasızları için; EC 50 = 49,1 mg/l (48 saat, kalsiyum hidroksit formunda) o Deniz omurgasızları için; LC 50 = 158 mg/l (96 saat, kalsiyum hidroksit formunda) Su bitkilerine toksik etkisi; o Tatlı su algleri için; EC 50 = 184,57 mg/l (72 saat, kalsiyum hidroksit formunda) o Deniz algleri için; NOEC = 48 mg/l (72 saat, kalsiyum hidroksit formunda) Mikroorganizmalar; Arıtma suyuna ya da çöp yığınlarına katıldığı zaman ph ve sıcaklığı yükselterek dezenfektan görevini görür. Katıldığı ortamın ph değerini çok yükseltir. Su ortamlarının ph dengelemesi için faydalı bir üründür, ancak fazladan katılan 1 g/l CaO bile ph değerinin 12 den yüksek olmasına neden olur ve su hayatını olumsuz etkiler. Bunun için kontrollü ph dengelemesi yapılmalıdır. 12.2. Mobilite (Hareketlilik): Bilgi bulunmamaktadır. 12.3. Kalıcılık ve Bozunabilirlik: Bilgi bulunmamaktadır. 5
12.4. Biyobirikim Potansiyeli: Bilgi bulunmamaktadır. 13. BERTARAF ETME BİLGİLERİ Stok fazlası ya da uzun süre bekleme sonrasında istenilen özelliği kaybetmesi sonrasında ürün; Bazı Tehlikesiz ve İnert Atıkların Geri Kazanımı Tebliği, Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ya da Avrupa Atık Kataloğu nda atık tanımları içerisinde yer almamaktadır. Ürünün kendisi ve türevleri doğal kaynaklı olduğu için; yol stabilizasyonunda, killi toprakların ıslahında, asidik maden pasalarının nötralleştirilmesinde değerlendirilebilir. Ürün, tehlikeli sınıfına giren bir kimyasal ile kullanıldıktan sonra bertaraf edilmek isteniyorsa, tehlikeli kimyasalın tabi olduğu tebliğ ya da yönetmek hükümleri uygulanmalıdır. Ürün ambalajları ise Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği ne göre imha edilebilir. Ayrıca ambalajlar, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı lisanslı toplayıcılarına da teslim edilebilir. 14. TAŞIMACILIK BİLGİSİ Sınırlandırma ADR/RID : listelenmemiştir IMDG IATA : listelenmemiştir : listelenmemiştir 14.1. UN Numarası: UN 1910 14.2. UN Uygun Sevk Adı: Kalsiyum Oksit 14.3. UN Risk Sınıfı: 8 (IMDG / Değişiklik 34-08) 14.4. Ambalaj Grubu: Grup 3 (Hava taşımacılığında) 14.5. Çevresel Risk: Yok 6
Semboller: Risk safhaları: GÜVENLİK BİLGİ FORMU 15. MEVZUAT BİLGİSİ Güvenlik safhaları: Xi: tahriş edici R41: gözlerde ciddi hasar riski S2: çocukların ulaşabilecekleri yerlerden uzak tutunuz. S8: konteynırı nemli ortamdan uzak tutunuz. S24: deri ile temastan kaçınınız. S25: göz ile temastan kaçınınız. S26: göz ile temas halinde, derhal bol su ile yıkayınız ve tıbbi müdahale sağlayınız. S38: yetersiz havalandırma halinde, uygun solunum cihazı kullanınız. 16. DİĞER BİLGİLER Bilgiler ulaşılabilen kaynaklardan iyi niyet doğrultusunda, geçerliliği ve etkinliği her ne surette olursa olsun herhangi bir dayanak oluşturması hususunda herhangi bir teminat oluşturmadan bilgi amacı ile hazırlanmıştır. Kullanıcı faaliyetlerine ilişkin olan tüm düzenlemeleri bilmek ve uygulamak ile yükümlüdür. Ürünün kullanımı ile ilgili olarak gerekli tedbirleri almaya yalnızca kendisi yükümlüdür. 16.1. Revizyonlarda Yapılan Değişiklikler İlgili yönetmelik (2008-27092) esaslarına göre hazırlanan ilk yayındır. 7