TIBBİ MİKROBİYOLOJİ ANABİLİM DALI Program Yürütücüsü Programın Kadrolu Öğretim Üyeleri : Prof. Dr. İ.Halil ÖZEROL :Prof. Dr. M.Sait TEKEREKOĞLU Prof. Dr. Selma AY Doç. Dr. Çiğdem KUZUCU Doç. Dr. Barış OTLU Doç. Dr. Yusuf YAKUPOĞULLARI Programa Kabul İçin Gerekli Ön Koşullar: Yüksek Lisans: Fen-Edebiyat ve Fen Fakültesi Biyoloji Bölümleri, Tıp Fakültesi Tıbbi Biyolojik Bilimler Bölümü mezunları kabul edilir. Öğrencilerin hafta içi mesai saatlerinde rutin laboratuar çalışmalarına katılmaları zorunludur. Doktora: Tıp, Diş Hekimliği, Veteriner Fakülteleri mezunları, Tıbbi Mikrobiyoloji Yüksek Lisans Programı mezunları ve Sağlık Bakanlığına bağlı olarak ihtisas yapmış olanlar kabul edilir. Öğrencilerin hafta içi mesai saatlerinde rutin laboratuar çalışmalarına katılmaları zorunludur. YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 3841004992004 Akademik Kazanımlar 1 0 1 3841000012004 Uzmanlık Alanı 2 0 0 3841000022004 Tez Çalışması 0 1 0 3841000032004 Seminer - - - 3841000042004 Tıbbi Bakteriyoloji I 2 0 2 3841000052004 Tıbbi Bakteriyoloji II 2 2 3 3841000062004 Genel Viroloji 2 0 2 3841000072004 Temel İmmünoloji ve Serolojik Yöntemler 2 2 3 3841000082011 Genel Mikoloji 2 2 3 3841000092011 Özel Çalışma 1 2 2 3841000102004 Sterilizasyon 2 0 2 3841000112004 Bakteri Genetiği 2 0 2 SEÇMELİ DERSLER 3841004982004 Hücre 3 0 3 3841004972007 Biyoistatistik 3 0 3 3841000122004 Bakteri Fizyolojisi 2 0 2 Akademik Kazanımlar I. Blok. Sağlık Bilimlerinde Bilgi Erişimi: Veri tabanları, ilgili dizinler, kütüphanenin kullanımı, tarama yapma stratejileri. II.Blok. Tıbbi Etik: Tıbbi etiğin tanımı, deney ve araştırmalarda etik kuralları, yayın etiği, etik kurullar. III. Blok. Araştırma Projelerinde Planlama ve Yazım: Deneysel araştırma projelerinde genel düzen, proje yazımında genel kurallar. IV. Blok. Tez ve Makale Yazımı: İnönü Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Lisansüstü Tez Hazırlama Yönergesi. Bilimsel makale nedir? Bilimsel makale nasıl yazılır?
Uzmanlık Alanı Tez Çalışması Seminer Tıbbi Bakteriyoloji I Bakteriyel infeksiyonların patogenezi, bakteriyel virulans faktörleri, bakterilerin vücuda giriş yolları, bakteriyel infeksiyonlara karşı korunmada aktif ve pasif immünizasyon, konak ile mikroorganizma arasındaki ilişkiler, normal mikrobiyal flora. Tıbbi Bakteriyoloji II Solunum yollarında sindirim yolunda, gastrointestinal sistemde, genital yollarda, idrar yollarında ve diğer vücut bölgelerinde infeksiyona yol açan bakteriler,oluşturduğu hastalıkların klinik ve epidemiyolojik özellikleri ve özgül laboratuvar tanı yöntemleri. Genel Viroloji Virusların yapısı, çoğalması, sınıflandırılması, fiziksel ve kimyasal etkenlere karşı duyarlılıkları, patogenez, antiviral ilaçlar ve virusların tanısında kullanılan laboratuvar yöntemleri. Temel İmmünoloji ve Serolojik Yöntemler Doğal ve özgül immun yanıt mekanizmaları, immun yanıtının oluşumu ve düzenlenmesi, serolojik deneylerin tanısal önemleri, aglütinasyon, presipitasyon, kompleman birleşmesi, ELISA, floresan antikor deneyi gibi serolojik testlerin uygulanışı ve prensipleri. Genel Mikoloji: Mantarların genel özellikleri, sınıflandırılması, tıbbi önemi olan mayalar, küfler ve dimorfik mantarlar, mantar infeksiyonlarının klinik ve epidemiyolojik özellikleri, tanı ve tedavi yöntemleri. Özel Çalışma Yüksek lisans öğrencisi öğretim üyesinin uygun göreceği bir konuda, kaynak tarar, materyal toplar, deney sistemi kurar ve bulgularını öğretim üyesi ile birlikte tartışır. Sterilizasyon: Besiyeri sterilizasyonu, cam malzemelerin sterilizasyonu, otoklav ve pastör fırını kullanımı, ısı, ışık kimyasal ve fiziksel sterilizasyon yöntemleri, sterilizasyon ve dezenfeksiyon kontrolü. Bakteri Genetiği: Bakterilerde genetik metaryelin özellikleri, plasmitler, transpozonlar, bakteriyofojlar, bakteriler arasında genetik madde aktarımı, rekonbinasyon, mutasyon ve mutajenler, bakteri genetiğinin tıpta, endüstride ve diğer alanlarda uygulamaları. SEÇMELİ DERSLER HÜCRE 1.BLOK : Biyomoleküller Canlı hücrelerdeki kimyasal reaksiyonların Enzimatik reaksiyonların genel özellikleri Oksidasyon-redüksiyon reak. C-C bağlarının oluşumu ve yıkımı. Internal yeniden düzenlemeler Grup Transferleri Konndenzasyon reaksiyonları Makromoleküller ve monomerik sub üniteleri. Prebiyotik evrim (kimyasal evrim)
Prokaryotik hücrelerin evrimi. Eukaryotik hücrelerin evrimi. 2.BLOK : 3.BLOK : 4.BLOK : Hücrenin Tanımı, şekli, büyüklüğü, sayısı, Sitoplazma/ sitosol/şekili unsurlar Şekilli Oluşumlar Membransel organeller Hücre Zarı (plasmalemma) Hücre yüzeyinin uğradığı morfolojik değişimler Mikrovilluslar, sterosilyalar, kinosilyalar, Endositoz (pinositoz, fagositoz), ekzositoz Hücre bağlantıları Ergastoplazma (ribozomlar, endoplazmik retikulum) Golgi aygıtı Lizozomlar Mikrocisimler Mitokondriyonlar İpliksel organeller Sentrozom Mekik iplikleri Çeşitli fibriller Sitoplazmik inklüzyonlar Nukleus Nukleolemma Nukleolus Nukleoplazma Homeostasis Biyolojik Membranlar Hücre içi organların fizyolojik fonksiyonları Hücre membranında madde geçişi; basit ve kolaylaştırılmış difüzyon, aktif taşıma. Hücresel haberleşme ve ikinci mesajcılar İyon kanalları Hücre içi reseptörler ve post reseptör olaylar Hücre-eksrasellüler matrix bağlantılarının molekül elemanları Hücrenin uyarılması ve potansiyel değişiklikleri Kontrol mekanizmaları Hücre-mikroçevre etkileşimi DNA ve RNA nın özellikleri DNA replikasyonu ve rekombinasyon Genetik şifre ve transkripsiyon Translasyon ve proteinler Kromozom yapısı ve genlerin kromozom üzerine organizasyonu Hücre döngüsü ve kontrolü Mayoz bölünme ve anomalileri Prokaryotlarda ve ökaryotlar da gen ifadesinin düzenlenmesi.
BİYOİSTATİSTİK Dersin Amacı: Özellikle biyoistatistiğin konuları öğrenme, doğru kullanım ve doğru yorumlayabilme becerisi kazandırmadır. Dersin İçeriği: Frekans dağılımları ve tanımlayıcı istatistiksel ölçüler. Tablo ve grafikler önemlilik testleri, basit doğrusal regresyon ve kolesterol. Çok yönlü varyans analizleri, çoklu regresyon analizi. Bakteri Fizyolojisi Bakteriyel metabolizma, enerji üretim yolları, bakterilerin beslenmesi için gerekli maddeler,üremeye etki eden çevresel koşullar
DOKTORA PROGRAMI 3841004992004 Akademik Kazanımlar 1 0 1 3841005012004 Uzmanlık Alanı 2 0 0 3841005022004 Tez Çalışması 0 1 0 3841005032004 Seminer I - - - 3841005042004 Seminer II - - - 3841005052011 Anaerop Bakteriler 2 2 3 3841005062004 Uygulamalı Klinik Bakteriyoloji I 2 2 3 3841005072004 Uygulamalı Klinik Bakteriyoloji II 2 2 3 3841005082011 Moleküler Mikrobiyoloji 2 2 3 3841005092011 İleri İmmünoloji 2 2 3 3841005102004 Tıbbi Viroloji 3 0 3 3841005112011 Antimikrobik Maddeler 2 2 3 3841005122011 Özel Araştırma 2 2 3 3841005132011 Hastane İnfeksiyonları Kontrolü 2 2 3 3841005142011 Tıbbi Mikoloji 2 2 3 3841005152004 Besin Zehirlenmesi 2 2 3 SEÇMELİ DERSLER 3841004982004 Hücre 3 0 3 3841004972007 Biyoistatistik 3 0 3 3841005162004 Mikrobiyolojide Bilgisayar Kullanımı 1 2 2 3841005172004 Mikroorganizma ve Biyolojik Savaş 2 0 2 Uzmanlık Alanı Tez Çalışması Seminer I Seminer II Anaerop Bakteriler Anaerop bakterilerin sınıflanmasındaki son gelişmeler, anaerop infeksiyonların tanısı için örneklerin alınması ve transportu, anaerop kültür sistemleri, anaerop bakterilerin idantifikasyonunda kullanılan testler, anaerop bakterilerde duyarlılık testleri, sporlu ve sporsuz anaerop bakteri infeksiyonlarının klinik epidemiyolojik ve tanısal özellikleri. Uygulamalı Klinik Bakteriyoloji I Mikrobiyolojide kullanılan optik sistemler mikroorganizmaları boyamada kullanılan maddelerin özellikleri, boyama yöntemleri, besiyerlerinin hazırlanışı ve sterilizasyonu, kültür için muayene maddelerinin alınması ve transportu, alınan muayane maddelerin mikroskobik inceleme yöntemleri, mikroorganizmaların üremelerinin belirlenmesi, üretilen bakterilerin idantifkasyonunda kullanılan biyokimyasal testler, hastane infeksiyonlarının kontrolünde örneklerin alınması değerlendirilmesi.
Uygulamalı Klinik Bakteriyoloji II Boğaz kültürü solunum yolu örneklerinin mikroskobik, makroskobik incelenmesi ve kültürü, genital yollardan alınan örneklerin, idrar, dışkı, kan, BOS gibi örneklerin kültürü, üretilen mikroorganizmaların tanımlanması ve antibiyotik duyarlılıkların yapılması, mikropları incelemek için örneklerin alınması, mikroskobik inceleme ve kültür yöntemleri, tanıda kullanılan yöntemler parazitolojik tanı yöntemleri. Moleküler Mikrobiyoloji Hibridizasyon ve bloting teknikleri, in vitro nükleik asit amplifikasyon teknikleri, PCR ile nükleik asit amplifikasyonu için örneklerin hazırlanması, spesifik probe ve primerlerin seçimi, amplifikasyon ürünün gösterilme yöntemleri, PCR teknolojisinin kullanım alanları, faydaları ve geleceği. Nükleik asit sequence nin belirlenmesi ve bu aşamada PCR teknolojisinin önemi. İleri İmmünoloji Doku uygunluk antijenlerinin immun yanıttaki rolleri, doku antijenlerinin saptanması, transplantasyon immunolojisi tümör ümmunolojisi, immunulojik reaksiyonlara bağlı olarak ortaya çıkan hastalıklar, kompleman sistemi ve immun yanıttaki rolü, immun yetmezlik. Tıbbi Viroloji İnsanda hastalık oluşturan DNA ve RNA virüslerinin biyolojik özellikleri, oluşturdukları infeksiyonları klinik ve epidemiyolojik özellikleri, tedavide kullanılan maddeler, viral hastalıklarda laboratuvar tanı yöntemleri, yeni geliştirilen viral aşılar. Anti Mikrobik Maddeler Antibiyotik ve sentetik kemoterapoliklerin sınıflandırılması, etki mekanizmaları ve direnç sorunu, dezenfektan ve antiseptik olarak kullanılan maddelerin etki mekanizmaları, herhangi bir antimikrobiğin etkinliğinin belirlenmesi yöntemleri. Özel Araştırma Doktora öğrencisi, öğretim üyesinin uygun göreceği bir konuda, kaynak tarar, materyal toplar, deney sistemi kurar ve bulgularını öğretim üyesi ile birlikte tartışır. Hastane İnfeksiyonları Kontrolü 1-İnfeksiyon kontrolünde idaresi ve sorumluluklar, 2-Surveyans, kayıtlar, raporlar, 3-Sterilizasyon, 4-Fiziksel ve kimyasal dezenfeksiyon, 5-Çevrenin araçgereç ve derininde kontaminasyonu, 6-Kliniklerde infeksiyon kontrolü, 7-Viral Hepatit ve HİV infeksiyonlarının kontrolü, 8-Ameliyathane asepsi, 9-Çamaşırhane, mutfak hijyeni ve klinik çöplerinin atılımı, 10-Antibiyot ve Kemoterapotik alanların kullanımı, 11-Aşılama ve özgül proflaksi, 12-İnfeksiyon kontrolünde mesleki sağlık servisi, 13-Toplumda infeksiyon kontrolü. Tıbbi Mikoloji Bakteriyel metabolizma, enerji üretim yolları, bakterilerin beslenmesi için gerekli maddeler, üremeye etki eden çevresel koşullar. Besin Zehirlenmesi Besin zehirlenmesine etken olan mikroorganizmalar, bulaşma yolları, besin zehirlenmesinde laboratuvar tanısı, alınacak önlemler.
SEÇMELİ DERSLER Mikrobiyolojide Bilgisayar Kullanımı 1-Mikrobiyolojide bilgisayar kullanımına giriş, bilgisayarın tanıtılması, 2-Araştırmalarda elde edilen verilerin bilgisayara kaydı, 3-Bilgisayar ve internet kullanımı, kaynaklara ulaşma, sunu hazırlama teknikleri, 4-Kaynakların otomatik düzenlenmesinde bilgisayardan yararlanma, 5-Bilgisayarla resim işleme, grafik hazırlama ve bunların makalelerde kullanımı, 6-Tıbbi veri tabanların hazırlanması ve kullanılması, 7-İnternette tıbbi organizasyonlarca sunulan kayıtlara ulaşma ve bu kayıtlardan yararlanma. Mikroorganizma ve Biyolojik Savaş 1-Biyoterörizme giriş, tarihçesi, kullanılan mikroorganizmaların özellikleri ve biyoterörizmin amaçları, 2- Biyolojik savaş etkenlerinin özellikleri, 3- Bakteriyel, viral, mikotik, ve toksik biyolojik savaş etkenleri, 4- Biyolojik savaş veya biyoterörist saldırıların tanımlanması, 5- Biyolojik silah kullanılan olaylarda örnek toplama, 6-Biyolojik silah kullanılan olaylarda laboratuvar çalışmaları, 7-Biyolojik savaş etkenlerinin ayırt edilmesi, 8-Biyoterörizm ve antibiyotikler, 9-Biyoterörizme cevap, 10-Biyolojik savaş etkenlerine bağlı infeksiyonlara karşı alınacak önlemler, 11-Biyolojik savaş etkenlerine karşı hazırlanan aşılar ve kullanımı.