ERZURUM KÜLTÜR VE EĞİTİM VAKFI YAYINEVİ THE PUBLISHING HOUSE OF ERZURUM CULTURE AND EDUCATION FOUNDATION EKEV AKADEMİ DERGİSİ EKEV ACADEMIC REVIEW SOSYAL BİLİMLER SOCIAL SCIENCES
Editör/Editor in Chief Abdülhak Halim ULAŞ Alan Editörleri Nurettin CEVİZ, Fatih KARCIOĞLU, Veysel GÜLLÜCE, Cahit EPÇAÇAN Yayın Koordinatörleri Muammer CENGİZ, Büşra KOÇAK, Meryem ÖZDEMİR Yayın Danışma Kurulu Ömer AYDIN, Abdullah AYDINLI, Sayın Dalkıran, A. Osman GÜNDOĞAN, Erkan OKTAY, Mustafa KARA, Turgut KARABEY, Nadim MACİT, Ramazan ÖZEY, Mustafa TİFTİK, Mustafa BAKTIR, M. Faruk TOPRAK, Osman TÜRER, Niyazi USTA, Cafer Sadık YARAN, Mustafa YILDIRIM, M. Erol KILIÇ, Sibkat KAÇTIOĞLU, Musa YILDIZ İngilizce Editörü: Ali Osman ENGİN Hakem Kurulu/Advisory Board Hakkı Acun Mustafa Ağırman Hayati Akyol Halis Albayrak Ömer Mahir Alper İstanbul Üniv. Ali Fuat Arıcı Dumlupınar Üniv. Nevzat Y. Aşıkoğlu Cumhuriyet Üniv. Mansur Atalay Erciyes Üniv. İrfan Aycan Hidayet Aydar İstanbul Üniv. Yaşar Aydemir Mahmut Aydın OMU Üniv. Ömer Aydın İstanbul Üniv. Abdullah Aydınlı Sakarya Üniv. Yaşar Aydınlı Uludağ Üniv. Tevhit Ayengin Çanakkale Üniv. Hüseyin Bağcı ODTÜ Abdülkerim Bahadır Selçuk Üniv. Fehim Bakırcı Seyfi Başkan Sebahattin Bayram Selim Başar Yunuz Berkli Gültekin Boran Ramazan Çağlayan Kırıkkale Üniv. Şaban Çalış Selçuk Üniv. İsmat Cemiloğlu Nurettin Ceviz Tevfik Cephe Abdullah Çelik Harran Univ. Ahmet Çelik Altan Çetin Süleyman Çiğdem Selçuk Coşkun Sayın Dalkıran Uşak Üniv. Şehmus Demir Mehmet Dağ Osman Demirdöven Mukadder Eken Ali Osman Engin Abdullah Ertaş Nurşen Özkul Fındık Nurten Gökalp Muhammet Görür Ramazan Gözen Atılım Üniv. Hüseyin Güllüce Veysel Güllüce E. Zeynep Günal Cengiz Gündoğdu Himmet Hülür Afyon Kocatepe Üniv. M. Zeki İbrahimgil Tuncay İmamoğlu M.Zeki İşcan Atatürk Üniv Ramazan Kaplan Kerem Karabulut Faruk Karaca Muhittin Karakaya Polis Akademisi Fatih Karcıoğlu Reşat Karcıoğlu Atatürk Üniv Korhan Kaya M. Dursun Kaya Mehmet Kavukcu Sadık Kılıç Ahmet Kırkkılıç Alaaddin Kızıltan Not: İsim listesi soyadı sırasına göre düzenlenmiştir. ISSN-1301-6229 Fahrettin Korkmaz Ali Köse Marmara Üniv. Alev Kuru Aziz Kutlar Cumhuriyet Üniv. Erol Kürkçüoğlu Mustafa Macit Erkan Oktay Salim Öğüt Turan Öndeş Derya Örs Ankara Üniv H. Ahmet Özdemir Selçuk Üniv. Ali Özel Dumlupınar Üniv. Üstün Özen Hüseyin Özer Sinan Öge Atatürk Üniv Ramazan Özey Marmara Üniv. M. Kayahan Özgül Ahmet Özgür Ali Rafet Özkan Kastamonu Üniv. Halidun Özkan M.Hanefi Palabıyık Fazlı Polat Osman Pehlivan KTÜ Erkan Perşembe Ondokuz Mayıs Üniv. Kazım Sarıkavak Selahattin Sönmezsoy Yüzüncüyıl Üniv. A. Hamit Sunel Bilkent Üniv. H. İbrahim Şimşek Hitit Üniv. Mehmet Takkaç Burhanettin Tatar OMU Üniv. Müge Tavil Ö. Doğan Temur Dumlupınar Üniv. Özlem Doğan Temur Dumlupınar Üniv. Ahmet Topal M. Faruk Toprak Ankara Üniv Selahattin Tozlu Cemal Tosun Gül Tunçel Lokman Turan Mustafa Turan Süleyman Tülücü Osman Türer M. Fehmi Türker KTÜ Mustafa Uçar Anadolu Üniv. Ahmet Ulusoy KTÜ Veli Urhan Niyazi Usta OM Üniv. Muhammet Uşak Zirve Üniv. Uğur Ünal A. Halim ULAŞ İsmail Ünver Alemdar Yalçın E. Semih Yalçın Hüseyin Yaşar Dokuz Eylül Üniv. Okan Yaşar ÇOM Üniv. Davut Yaylalı Eyüp Bekir Yazıcı Hakkı Yazıcı Uğur Yavuz Ruhattin Yazoğlu İbrahim Yıldırım Cumhuriyet Üniv. Mustafa Yıldırım Musa Yıldız Abdulkadir Yılmaz Nihat Yatkın Hüseyin Yurttaş
ISSN-1301-6229 EKEV AKADEMİ DERGİSİ Yıl: 17, Sayı: 55, Bahar 2013 Year: 17, Number: 55, Spring 2013 Sahibi/Owner Erzurum Kültür Eğitim Vakfı Yayınevi Adına Hüsnü Kutlu ULAŞ Yayın Müdürü/Legal Representative Mehmet Ali GEDİK Türkçe/İngilizce Redaksiyon/ T/E Redaction EKEV Akademi Dergisi EKEV AKADEMİ DERGİSİ Ulusal Hakemli bir dergidir. Dergide yayınlanan tüm yazıların sorumluluğu yazarlarına aittir. İzin alınmadan kısmen veya tamamen herhangi bir şekilde basılamaz ve çoğaltılamaz. Yayın Kurulu dergiye gönderilen yazıları yayınlayıp yayınlamamakta serbesttir. Gönderilen yazılar iade edilmez. Yazışma Adresi/ Correspondence Address EKEV Akademi Dergisi Terminal Cad. Amiller Apt. A / Blok Kat 3 No: 5 Erzurum Tel: 0442 231 44 92 e-posta:dergi@ekevakademi.org web: www.ekevakademi.org Makale Takip ve İletişim: Büşra KOÇAK 05342384493 Meryem ÖZDEMİR 05347796080 Osman Nuri KARADAYI 05303440228 Baskı/Printed by Bizim Büro Basımevi Yayın Dağ. Tic.Ltd.Şti. G.M.K. Bulv. Pınar Apt. 32/C Demirtepe-ANKARA Tel: (0312) 229 99 28-29 Dizgi/Typed by Leyla Taşkesen Gençlik Cad. Şehit Erdönmez Sok. 5/4 Tel: 0.312 231 41 97 taskesenleyla@hotmail.com Abone Badeli/Subscription Rate Kurum : 100 TL. Normal : 40 TL. Fiyatı : 15 TL. Banka TL HESAP NO: Abdülhak Halim ULAŞ adına IBAN: TR59 0001 5001 5800 8507 4610 92 VakıfBank Erzurum Palandöken Şubesi
İÇİNDEKİLER Adnan ADIGÜZEL Ali NAMLI Mehmet DAĞ Kadir POLATER Şükrü KEYİFLİ Mustafa ÖZTOPRAK Hüseyin GÜLLÜCE Hayreddin KIZIL Bedriye REİS Metin GÜVEN Abdurrahman YAZICI Muvahhidler Devleti nin Tarihi Sürecinde Rota Değişimi (İdris B. Yakup Me mun Dönemi)... 1 Tasavvuf Kültüründe ve Tasavvufî/İşârî Tefsirlerde Ashâb-ı Kehf Kıssası... 21 İlahiyat Lisans Tamamlama (İLİTAM) Programlarında Kur ân Dersi - Müfredat, Materyal Hazırlama ve Karşılaşılan Sorunlar... 37 Kur an a Göre Bilgi-İman İlişkisi ve Yakîn Kavramı... 55 Cami İçi Din Eğitimi ve İletişimi Süreci Olarak Hutbeler... 71 Ahkâm Hadis Kitaplarındaki Bölüm Başlıklarının Şekillenmesi ve Sebepleri... 89 Mevlânâ nın Yaşadığı VII/XIII. Asırda Belh ve Konya nın İlmî ve Tasavvufî Durumuna Genel Bir Bakış... 101 Mitra dan Mithras ın Sırları na Mitraizm in Kuruluş Serüveni... 113 Gazâlî ye Göre Sözde Sûfîler ve Yanılgı Noktaları... 137 Motivasyon ve Dindarlık İlişkisi: Akademik Motivasyon ve İçsel Dinî Motivasyon İlişkisi Üzerine Tecrübî Bir Araştırma... 151 İslam Miras Hususu ile Türk Medeni Kanunu Miras Sisteminin Mukayesesi... 167 Ferzende İDİZ Adî b. Müsâfir, Adeviyye Tarîkatı ve Yezîdîlik... 181 Ahmed ÜRKMEZ Ahmet Hamdi FURAT Tenkit Temelli Türkçe Hadis Çalışmaları Bibliyografyası... 201 İslam Hukukunda Avcılık (Fıkıh Kitaplarındaki Kitabu s-sayd Bahsinden Modern Avcılığa Bakış... 225
الصوفي: الشعر "أبو مدين الصوفي: "أبو التلمساني مدين أنموذجا" التلمس رضوان حممدسعيد عجاج إيزويل تجليات الحب اإللهي ب وفلسفته في اإللهيالشعر وفلسفته "دراسة... تتناول العالقة "دراسةبني تتناول احلب العالقة الصويف بني واحلب الصويف العذري"واحلب العذري" 243 Yusuf KARATAŞ İşlevleri Açısından Arapçada Edilgen يل Yapı... 275
CONTENTS Adnan ADIGÜZEL Ali NAMLI Mehmet DAĞ Kadir POLATER Şükrü KEYİFLİ Mustafa ÖZTOPRAK Hüseyin GÜLLÜCE Hayreddin KIZIL Bedriye REİS Metin GÜVEN Abdurrahman YAZICI The Counterrevolution in the Almohad Dynasty (The Change of Route During the Rule of Idris b. Yakup al-mamun)... 1 The Story of Ashab al-kahf in Sufism Culture and Tafsir al-ishari... 21 Quran Courses in İLİTAM Programe (Curriculum, Material Preparation and Problems )... 37 The Relation Between Knowladge, Belief and Concept of Yakin Acccording to Qur an... 55 Religious Education for Mosques and Khutbah as a Communication Proccess... 71 Formation and Causes of Section Titles in the Books of Hadith of Judgment... 89 The Scientific and Mystical Position of Balkh and Konya in VII/XIII th Century, When Mawlânâ Live in it... 101 From Mithra to Mithras Mysteria, Adventure of Foundation of Mithraism... 113 Extreme Sufis and Points of Sufi Deception According to Ghazal... 137 Relation of Motivation and Religiosity: An Empirical Research on the Relation of Academic Motivation and Intrinsic Religious Motivation... 151 The Comparison of Islamic Inheritance Law and Turkish Civil Code Inheritance System... 167 Ferzende İDİZ Adî B. Müsâfir, Adeviyye Cult and Yazidi Belief... 181 Ahmed ÜRKMEZ A Bibliography on Criticism Based Hadith Studies in Turkish... 201 Ahmet Hamdi FURAT Hunting in Islamic Law... 225
رضوان حممدسعيد عجاج إيزويل Yusuf KARATAŞ Manifestations of Divine Love and Philosophy in the Art of Sufi Poetry: Abu Madyan Al-Telemsani Model... 243 The Functions of the Passive Stucture in Arabic Language... 275