Ergonomi (IE 316) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Ergonomi IE 316 Güz 2 2 0 3 5 Ön Koşul Ders(ler)i Dersin Dili Dersin Türü Dersin Seviyesi Ders Verilme Şekli İngilizce Zorunlu Bölüm Dersleri Lisans Yüz Yüze Dersin Öğrenme ve Öğretme Teknikleri Dersin Koordinatörü Anlatım, Gösteri, Sorun/Problem Çözme, Takım/Grup Çalışması Dersin Öğretmen(ler)i Öğr. Gör. Hande Eryılmaz Dersin Asistanı
Dersin Amacı Dersin Eğitim Çıktıları Dersin İçeriği Öğrenciler, insan faktörü ile ilgili tasarım konularını saptama, tanımlama, sınırlama ve çözüme kavuşturma amacına yönelik olmak üzere mühendislik tasarım sürecini uygulayabilme yeteneği kazanmalıdır. Öğrencilerin, özellikle göstergeler, kontrol sistemleri, iş istasyonu ve/veya ofis tasarımını, insan performansını ve bireysel ve/veya toplumsal refahı arttırtacak şekilde, çevresel faktörler, yönetmelikler ve iş güvenliği standartları ile uyumlaştırması beklenmektedir. Bu dersi başarıyla tamamlayabilen öğrenciler; Öğrenci, insan-makina sistemlerinin tasarımına yetecek kadar bilgi birikimine sahip olmalıdır. Öğrenci, insan-makina sistemlerinin tasarımında, insan unsurunu, özellikle dikkate almalıdır. Öğrenci, insan unsuru ile ilgili olarak ortaya çıkan problemleri saptama, formüle etme, çözme ve uygulama becerisi kazanmış olmalıdır. Öğrenci, insan faktörü ile ilgili bilgileri elde edebilme ve geçerliliklerini belirleyebilme becerisi kazanmış olmalıdır. Öğrenci, insan faktörü konularının analizinde, bilgisayar olanaklarını kullanabilme becerisi kazanmış olmalıdır. Öğrenci, yıliçi projeleri aracılığıyla başarılı ekip çalışması yapabilmelidir. Öğrenci, çevresel faktörler, yönetmelikler ve iş güvenliği standartlarının uygulanması ilgili olarak uygun seçimler yapabilmelidir. Temel ergonomik kavramlar. İnsanın, sistem tasarımı ve performansı açısından dikkate alınması gerekli anatomik ve fizyolojik özellikleri. Bilgi işleme süreci ve gösterge ve kontrol sistemlerinin tasarımıyla ilişkisi. Antropometri ve makine-teçhizat, araç-gereç, iş istasyonu ve büro tasarımında antropometrik veri kullanımı. Gösterge ve kontrollerin tasarımı. Çalışma ortamı faktörlerinin etüdü ve ergonomik çalışma ortamı tasarımı.
Haftalık Konular ve İlgili Ön Hazırlık Çalışmaları HaftaKonular Ön Hazırlık 1 Ergonomiye giriş. s. 1-36 2 İnsanın anatomik ve fizyolojik özelliklerinin İnsan-Makina sistemlerinin tasarımı ve performansının değerlendirilmesi açısından önemi. 3 İnsanın anatomik ve fizyolojik özelliklerinin İnsan-Makina sistemlerinin tasarımı ve performansının değerlendirilmesi açısından önemi. 4 İnsanın anatomik ve fizyolojik özelliklerinin İnsan-Makina sistemlerinin tasarımı ve performansının değerlendirilmesi açısından önemi. 5 Mühendislik antropometrisine giriş ve antropometrik verilerin ekipman, araç-gereç ve iş istasyonu/ofis tasarında kullanımı. 6 Mühendislik antropometrisine giriş ve antropometrik verilerin ekipman, araç-gereç ve iş istasyonu/ofis tasarında kullanımı. 7 Mühendislik antropometrisine giriş ve antropometrik verilerin ekipman, araç-gereç ve iş istasyonu/ofis tasarında kullanımı. 8 Arasınav 9 Gürültü, aydınlatma, iklim ve kimyasal faktörler açısından çalışma ortamı analizi ve tasarımı. s.39-50 s.50-82 s.217-231 s.85-106 s.108-132 s.195-209 s.325-353 s.493-508 s.162-177
10 Gürültü, aydınlatma, iklim ve kimyasal faktörler açısından çalışma ortamı analizi ve tasarımı. s.162-177 11 İş güvenliği-osha s.179-193 12 Arasınav 13 İnsanın bilgi işleme süreci ve insan-makina ara yüzünün tasarımı. 14 İnsanın bilgi işleme süreci ve insan-makina ara yüzünün tasarımı. s.379-404 15 Gösterge ve kontrol tasarımı s.457-491 16 Genel Sınav s.404-420 s. 423-441 Kaynaklar Ders Kitabı: Diğer Kaynaklar: 1. Lehto, M.R.,Landry,S.J., Buck,J., Introduction to Human Factors and Ergonomics for Engineers, CRC Press, 2007. 1. Sanders, M.S., McCormick, E.J., Human Factors in Engineering and Design, 7th Edition, McGraw-Hill Inc., New York, USA, 1993. 2. Su, B. A., Ergonomi, Atılım University, Ankara, 2000. 3. Erkan, N., Ergonomi, MPM Yayınları: 373, Ankara, 1997. 4. Woodson, W. E., B. Tillman, P. Tillman, Human Factors Design Handbook, McGraw-Hill Inc., 1992. 5. Bridger, R.S., Introduction to Ergonomics, McGraw-Hill Inc., 1995. Değerlendirme Sistemi
Çalışmalar Sayı Katkı Payı Devam/Katılım - - Laboratuar - - Uygulama - - Alan Çalışması - - Derse Özgü Staj - - Küçük Sınavlar/Stüdyo Kritiği - - Ödevler 4 15 Sunum - - Projeler 1 10 Seminer - - Ara Sınavlar/Ara Juri 2 45 Genel Sınav/Final Juri 1 30 Toplam 8 100 Yarıyıl İçi Çalışmalarının Başarı Notu Katkısı Yarıyıl Sonu Çalışmalarının Başarı Notuna Katkısı 70 30 Toplam 100 Ders Kategorisi
Temel Meslek Dersleri Uzmanlık/Alan Dersleri Destek Dersleri İletişim ve Yönetim Becerileri Dersleri Aktarılabilir Beceri Dersleri Dersin Öğrenim Çıktılarının Program Yeterlilikleri ile İlişkisi # Program Yeterlilikleri / Çıktıları Katkı Düzeyi 1 2 3 4 5 1 Matematik, fen bilimleri ve endüstri mühendisliği konularında yeterli bilgi birikimi; bu alanlardaki kuramsal ve uygulamalı bilgileri mühendislik problemlerini modelleme ve çözme için uygulayabilme becerisi. 2 Karmaşık mühendislik problemlerini saptama, tanımlama, formüle etme ve çözme becerisi; bu amaçla uygun analiz ve modelleme yöntemlerini seçme ve uygulama becerisi.
3 Karmaşık bir sistemi, süreci, cihazı veya ürünü gerçekçi kısıtlar ve koşullar altında, belirli gereksinimleri karşılayacak şekilde tasarlama becerisi; bu amaçla modern tasarım yöntemlerini uygulama becerisi. (Gerçekçi kısıtlar ve koşullar, tasarımın niteliğine göre; ekonomi, çevre sorunları, sürdürülebilirlik, üretilebilirlik, etik, sağlık, güvenlik, sosyal ve politik sorunlar gibi öğeleri içerirler.) 4 Mühendislik problemlerinin incelenmesi için deney tasarlama, deney yapma, veri toplama, sonuçları analiz etme ve yorumlama becerisi. 5 Mühendislik problemlerinin incelenmesi için deney tasarlama, deney yapma, veri toplama, sonuçları analiz etme ve yorumlama becerisi. 6 Disiplin içi ve çok disiplinli takımlarda etkin biçimde çalışabilme becerisi; bireysel çalışma becerisi. 7 Türkçe sözlü ve yazılı etkin iletişim kurma becerisi; en az bir yabancı dil bilgisi. 8 Yaşam boyu öğrenmenin gerekliliği bilinci; bilgiye erişebilme, bilim ve teknolojideki gelişmeleri izleme ve kendini sürekli yenileme becerisi. 9 Mesleki ve etik sorumluluk bilinci. 10 Proje yönetimi ile risk yönetimi ve değişiklik yönetimi gibi iş hayatındaki uygulamalar hakkında bilgi; girişimcilik, yenilikçilik ve sürdürebilir kalkınma hakkında farkındalık. 11 Mühendislik uygulamalarının evrensel ve toplumsal boyutlarda sağlık, çevre ve güvenlik üzerindeki etkileri ile çağın sorunları hakkında bilgi; mühendislik çözümlerinin hukuksal sonuçları konusunda farkındalık. 12 İnsan, malzeme, bilgi, teçhizat ve enerji içeren entegre sistemlerin tasarlanması, geliştirilmesi, uygulanması ve iyileştirilmesi konularında beceri. 13 Sistem entegrasyonunu sağlamaya yönelik uygun analitik ve deneysel yöntemler ile hesaplama yöntemleri konusunda bilgi.
ECTS/İş Yükü Tablosu Aktiviteler Sayı Süresi (Saat) Toplam İş Yükü Ders saati (Sınav haftası dahildir: 16 x toplam ders saati) 16 2 32 Laboratuar 12 2 24 Uygulama Derse Özgü Staj Alan Çalışması Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi Sunum/Seminer Hazırlama 15 2 30 Projeler 1 20 20 Ödevler 4 6 24 Küçük Sınavlar/Stüdyo Kritiği Ara Sınavlara/Ara Juriye Hazırlanma Süresi Genel Sınava/Genel Juriye Hazırlanma Süresi 2 3 6 1 4 4 Toplam İş Yükü 140