KIRGIZİSTAN CUMHURİYETİ GENÇLİK, EMEK VE İSTİHDAM BAKANLIĞI KIRGIZİSTAN TÜRKİYE MANAS ÜNİVERSİTESİ NİTELİKLİ İŞGÜCÜ GELİŞTİRME PROJESİ NİGEP САПАТТУУ ЖУМУШЧУ КАДРЛАРДЫ ДАЯРДОО ДОЛБООРУ САЖУКАД HAYVANCILIK ATÇILIK İŞLETME ELEMANI BİŞKEK-2012
Bu modül, Kırgızistan Cumhuriyeti Gençlik, Emek ve İstihdam Bakanlığı ile Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi arasında gerçekleştirilen, Nitelikli İşgücü Geliştirme Projesi (NİGEP- САЖУКАД) kapsamında KTMÜ Öğretim Elemanları tarafından hazırlanmış olan ve eğiticiler ile öğrencilere rehberlik etmeye yönelik öğrenme materyalidir. Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi tarafından ücretsiz olarak verilmiştir. PARA İLE SATILMAZ. NİGEP- САЖУКАД TURİZM ALANI-ÖNBÜRO MODÜLÜ Sayfa 2
İÇİNDEKİLER AÇIKLAMALAR GİRİŞ BİRİNCİ BÖLÜM ATÇILIK İŞLETMELERİ ÖĞRENME FAALİYETİ 1.ATÇILIK İŞLETMELERİNİN GENEL YAPISI VE BAŞARILI OLMA KOŞULLARI 1.1.ATÇILIK İŞLETMELERİNDE GENEL OLARAK YAPILAN GÜNLÜK İŞLER 2.ATLARDA BAKIM, BESLEME VE YÖNETİM 3. ATLARDA LAKTASYON VE SAĞIM 4. YEM BİLGİSİ VE HAYVAN BESLEME (RASYON HAZIRLAMA) 4.1.TAY BAKIMI VE BESLEMESİ 4.2. AT BAKIMI VE BESLEMESİ 5. ATLARDA ÜREME VE SUNİ TOHUMLAMA 5.1.ATLARIN İLK KEZ DAMIZLIKTA KULLANILMASI VE DAMIZLIK SEÇİMİ 6. AT YETİŞTİRİCİLİĞİNDE KAYIT TUTMA, DEĞERLENDİRME VE NUMARALAMA 7. HAYVAN SAĞLIĞI VE KORUYUCU SAĞLIK ÖNLEMLERİ 8.SÜRÜ YÖNETİMİ VE ATÇILIKTA YILLIK İŞ TAKVİMİ 9. AT EĞİTİMİ 9.1. BİNİCİLİK EĞİTİMİ 10.TIRNAK BAKIMI VE PEDİKÜRLÜK 10.1.NAL VE NALBANTLIK 11. AT BARINAKLARI VE TAVLALARIN MODERNİZASYONU 12. EYER, KOŞU TAKIMLARI VE TIMAR 13. HİPPOTHERAPEUTEN 14. KESİM VE KARKAS DEĞERLENDİRME ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME İKİNCİ BÖLÜM ÜÇÜNCÜ BÖLÜM DÖRDÜNCÜ BÖLÜM MODÜL DEĞERLENDİRME CEVAP ANAHTARI KAYNAKÇA NİGEP- САЖУКАД TURİZM ALANI-ÖNBÜRO MODÜLÜ Sayfa 3
AÇIKLAMALAR KOD ALAN PROGRAM ADI KAZANILACAK UNVAN MODÜLÜN TANIMI SÜRE ÖNKOŞUL MODÜLÜN AMACI YETERLİLİKLER EĞİTİM ÖĞRETİM ORTAMLARI VE DONANIMLARI ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME NİGEP tarafından verilecektir. Hayvancılık Atçılık İşletmeleri At Yetiştirme ve Bakıcısı Atçılık İşletme Elemanı 80 saat (Türkçe eğitimi süresi hariç) Genel Amaç Öğrenci bu modül ile, atçılık işletmelerindeki hizmet standartlarına göre at yetiştirme ve bakıcılığını gerçekleştirebilir. 1.Atlar ve at yetiştiriciliği hakkında genel bilgi sahibi olabilir. 2. Atçılık işletmelerindeki tüm bakım ve temizlik işlerini yapabilir. 3. Atların besleme yöntemlerini ve yemlemeyi yapabilir. 4. Kızgın hayvanları tespit edebilir ve çiftleştirme metotlarını öğrenir. 5. Sağlıklı ve hasta atların normal ve anormal davranışlarını ayırabilir. 6. At yetiştiriciliğinin kayıtları tutabilir. 7. Sürü yönetimini ve yıllık iş takibini yapabilir. Bilgisayar laboratuarı, sürü yönetimi ve rasyon hazırlama yazılımı, at yetiştirme işletmesi Uygulamalı olarak atçılık işletmesinde değerlendirme yapılabilir. NİGEP- САЖУКАД TURİZM ALANI-ÖNBÜRO MODÜLÜ Sayfa 4
GİRİŞ Kırgızistan 362.433 başlık at varlığına sahiptir. Ancak at etinin dış satımda payı yoktur. Kırgızistan da besi hayvancılığının geleneksel ve özel bir kolu olan at yetiştiriciliği, bu konuda bir ülke markası oluşturulabilmesi için yüksek bir potansiyele sahiptir. Orta Asya Cumhuriyetleri ne özgü olan attan besi hayvanı olarak yararlanma geleneği Kırgızistan da da ülke ekonomisinin ve kültürün önemli bir parçasıdır. Kırgızistan ın coğrafik avantajlarını kullanarak, besi atı yetiştiriciliğinde ülke markası yaratması ve bu alanda dünyada önemli bir yer edinmesi mümkün görünmektedir. Yetiştirilen besi atlarının dış pazarlara satılması ülkenin gelirlerinin artırılmasında önemli bir rol oynayabilir. Ayrıca artan üretim bu sektöre bağlı sanayii kollarının gelişmesini de teşvik etmiş olacaktır. Kırgızistan da at eti üretimi toplam et üretimi içerisinde %11 lik bir paya sahiptir. Ancak at yetiştiriciliği halen geleneksel metotlarla yapılmaktadır. Kırgızistan at eti ihraç etmemesine rağmen et fiyatları her yıl yükselmekte, dolayısıyla iç piyasadaki at eti talebi üretimden daha hızlı artmaktadır. Bu durum Kırgızistan ın, artan iç talebini at eti ithal etmeden karşılayabilmesi için kendi üretimini artırmasını zorunlu hale getirmektedir. Kırgızistan da at yetiştiriciliği hemen hemen tümüyle halk elinde (%39) ve özel çiftliklerde (%59) halen geleneksel metotlarla yapılmaktadır. At yetiştiriciliği tümüyle iç piyasaya dönük olarak daha çok kımızı et üretimi amacıyla yapılmaktadır. Kırgızistan ın sahip olduğu potansiyele rağmen kırmızı et üretimi istikrarsız bir seyir izlemekte hatta son yıllarda bir düşüş eğilimi göstermekte ancak et fiyatları da artmaktadır Atçılık potansiyeli ve altyapısı oldukça güçlü olan Kırgızistan da at yetiştiriciliği genellikle atadan görme usullerle ve geleneksel olarak yapılmaktadır. Kırsalda yaşayan her Kırgız çocuk yaşta ata binmekte ve at ile ilgili konulara yatkın olmaktadır. Özellikle atların bakımı, eğitimi ve tırnak ile ilgili işlemlerin ülkeye has olması diğer ülkelerdeki atçıların dikkatini çekmektedir. Tırnak bakımı (Pedikür) için Türkiye ye Kırgızistan dan elemanlar yüksek ücretlerle dönemsel olarak götürülmektedir. Uygulanacak bu kurs ile Veteriner hekimler ve Zooteknistler eğitici olarak, kursiyerlerde at yetiştirme ve bakıcısı olarak yetiştirilecektir. Meslek ve dil eğitimini gören eğiticiler kursiyerlerin eğitiminde rol alarak kursiyerlerin AT YETİŞTİRİCİ VE BAKICISI mesleğine sahip olmaları sağlanacaktır. Sahip olacakları at yetiştiricisi ve bakıcısı meslek sertifikası ile Kırgızistan ve diğer ülkelerde çok rahat iş bulma imkanına sahip olabileceklerdir. Artık atçılık işletme sahipleri işletmesindeki atlarını mesleği At Yetiştiricisi ve Bakıcısı olan elemanlara teslim etmek istemektedirler. Ücretleri ise genellikle ortalama olarak Türkiye şartlarında 3000 doların üzerinde olmaktadır. NİGEP- САЖУКАД TURİZM ALANI-ÖNBÜRO MODÜLÜ Sayfa 5
BİRİNCİ BÖLÜM BÜYÜKBAŞ HAYVANCILIK İŞLETMELERİ ÖĞRENME FAALİYETİ 1 AMAÇ Öğrenci bu modül ile, atçılık işletmelerinde at yetiştiricisi ve bakıcısı mesleğini yapabilecek standartlarda uygulamalı olarak eğitilmesi. ARAŞTIRMA Öğrenciler en az 20 baş at işletmesine giderek, işletmelerdeki rutin işler ve at yetiştirme ve bakıcılarının görevlerini araştırması. 1.1. BÜYÜKBAŞ HAYVANCILIK İŞLETMELERİNİN TANIMI At yetiştiriciliği; atların doğum, tayların bakımı, büyütülmesi, çiftleştirme ve yıllık iş takvimlerine göre periyodik olarak yapılması gereken diğer işler kursun genel amacını oluşturmaktadır. Işletmelerdeki verim ve ekonomik gelişme genel olarak 24 saat atlarla iç içe olan at bakıcısının bilgi ve yeteneğine göre şekil almaktadır. At yetiştiricisi ve bakıcısının bilgi, yetenek ve tercübesi işletmedeki başarının temel şartıdır. At yetiştiricisi ve bakıcısının alacağı eğitimler aşağıda verilmiştir. -Atçılık İşletmelerinin Genel Yapısı ve Başarılı Olma Koşulları -Atçılık İşletmelerinde Genel Olarak Yapılan Günlük İşler -Atlarda Bakım, Besleme ve Yönetim -Atlarda Laktasyon ve Sağım -Yem bilgisi ve Hayvan Besleme (Rasyon Hazırlama) -Atlarda Üreme ve Suni Tohumlama -Atların İlk Kez Damızlıkta Kullanılması ve Damızlık Seçimi -At Yetiştiriciliğinde Kayıt Tutma, Değerlendirme ve Numaralama -Hayvan Sağlığı ve Koruyucu Sağlık Önlemleri -Sürü Yönetimi ve Atçılıkta Yıllık İş Takvimi -Tay Bakımı ve Beslemesi -At Bakımı ve Beslemesi -At Eğitimi -Binicilik Eğitimi -Tırnak Bakımı ve Pedikürlük -At Barınakları ve Tavlaların Modernizasyonu -Nal ve Nalbantlık -Eyer, Koşu Takımları ve Tımar -Hippotherapeuten -Kesim ve Karkas Değerlendirme NİGEP- САЖУКАД TURİZM ALANI-ÖNBÜRO MODÜLÜ Sayfa 6
UYGULAMA Eğitimlerin büyük çoğunluğu teorik olarak verilen konuların uygulamalı olarak atçılık işletmelerinde yapılması şeklinde yürütülecektir. Uygulamalar eğitimin %80 nini oluşturacaktır. At yetiştirme ve bakıcılığı mesleği ancak uygulamalı olarak verilecek eğitimle başarılı olunacak bir meslektir. ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME Kurs sonunda kursiyerlerin değerlendirilmesi yazılı olarak objektif testlerle, uygulamalı olarak da bizzat büyükbaş hayvancılık işletmelerinde uygulamalı olarak değerlendirme yapılacaktır. MODÜL DEĞERLENDİRME (YETERLİLİK ÖLÇME) CEVAP ANAHTARI KAYNAKÇA NİGEP- САЖУКАД TURİZM ALANI-ÖNBÜRO MODÜLÜ Sayfa 7