GÜVENLİK BİLGİ FORMU 1. ÜRÜN ve FİRMA BİLGİLERİ Ürün Adı : NİTRİK ASİT Ürün Tipi : NİTRİK ASİT SOLÜSYONU Ürün kodu : SP-KS-209 Hazırlayan : Ertek Kimya Kalite ve Çevre Departmanı Kimyasal Formül : HNO 3 Hazırlama Tarihi : 03.03.2004 Üretici Firma : Ertek Kimya Tic. ve San. Ltd. Şti. Adres : Esenkent Mah. Methiye Sok. No:1 Ümraniye İSTANBUL / TURKEY Telefon : 90 0216 499 50 00 90 0216 499 50 01 Fax : 90 0216 499 50 02 E-mail&Web sitesi : info@ertekkimya.com; www.ertekkimya.com 2. BİLEŞİM/İÇERİKLE İLGİLİ BİLGİLER Maddenin Kimyasal Adı: Nitrik Asit Sinonimleri: Nitrik Asit%55 Bileşim maddesi Cas No Yüzde Tehlike Nitrik asit 7697-37-2 55-57 % Var Su 7732-18-5 45 % Yok 3. ZARARLARIN TANIMLANMASI En önemli tehlikeleri: Nitrik asit koroziftir. Vücutta ağır yanıklara sebep olabilir. Buharları solunum sistemini tahrip eder. Ölüme sebebiyet verebilen pulmaner ödeme neden olabilir. Göz:Gözle temasında koroziftir.yanmalara sebep olur. Cilt:Ciltle temasında koroziftir ve yanmalara sebep olur.tahriş etme etkisi ürünün konsantrasyonuna ve ciltte kalma süresine bağlı olarak değişir. Yutma:Yutulduğunda zararlıdır.sindirim sistemini tahriş eder. Soluma:Solunum sisteminde yanmalara sebep olur.buhar basıncı düşük olduğunda kısa sürede havaya karışır. Kronik:Uzun süreli ciltle temasında dermotolojik rahatsızlıklar görülebilir. Çevre:Suda yaşayan canlılar için zararlıdır. Spesifik tehlikeleri: Yükseltgen madde olarak sınıflandırılmaz. Ancak yanıcı materyaller ile reaksiyona girerek yükseltgen özellik gösterir. İndirgen maddeler, metaller ve bazı diğer maddeler ile şiddetli reaksiyon verir. Parçalanma ürünleri azot oksitler ve hidrojendir. Sayfa:1/5
4. İLK YARDIM ÖNLEMLERİ Teneffüs edilirse: Eğer teneffüs edilmişse hasta temiz havaya çıkarılmalı, solumuyorsa suni teneffüs yaptırılmalıdır. Solumada güçlük varsa oksijen verilmelidir. Derhal doktor çağırarak müdahalede bulunulmalıdır. Ciltle temas ederse: Temas etme durumunda kirlenmiş giysi ve ayakkabıları çıkarırken cilt bol su ile 15 dakika süre ile yıkanmalıdır. Giysiler tekrar kullanılmadan önce yıkanmalıdır. Gözle temas ederse: Derhal akan suyla göz kapaklarını açık tutarak 30 dakika yıkayın. Tahriş hissedilirse doktora gösterin. Yutulursa: Kusturmayın. Hastanın bilinci yerindeyse ağzını suyla yıkayın ve bolca su içirin. Hastanın bilinci yerinde değilse ağızdan bir şey vermeyin. Derhal doktor çağırın. 5. YANGIN SÖNDÜRME ÖNLEMLERİ Uygun yangın söndürme maddesi: Çevredeki koşullara uygun yangın söndürücü maddeler su spreyi, karbondioksit, kuru kimyasallar veya köpük Yangında kalan üründe oluşan spesifik zararlar: Yanıcı değil, ancak kuvvetli yükseltgen özelliğinden dolayı yanıcı materyaller ile reaksiyona girerek, yangına sebebiyet verir ve toksik dumanlar oluşturur ( azot oksitleri ). Güçlü indirgen materyaller ile bir araya geldiğinde patlayabilir. Bir çok metal ile reaksiyona girerek hidrojen gazı açığa çıkarır. Bu da havada patlayıcı karışım oluşturur. Yangınla mücadelede gerekli koruyucu teçhizat: Pozitif basınçla çalışan tam yüz maskesi olarak kullanılan solunum cihazı ile yangınla mücadele elbisesi giyilmelidir. Ek bilgi:yangında kullanılan kirlenmiş suyun kanalizasyona karışmasına izin vermeyin. 6. KAZA SONUCU ORTAMA YAYILDIĞINDA ALINACAK ÖNLEMLER Kişisel önlemler: Ortam havalandırılmalıdır.koruyucu teçhizat kullanılmalıdır. (Bölüm 8'e bakın )Bölge tamamen izole edilerek, gereksiz ve korunaksız şahısların bölgeye girmesi engellenmelidir. Çevresel Önlemler: Kanalizasyona / Yüzeysel suya / Yer altı suyuna karışmasını önleyin.su kanallarının kaza sonucu kirlenmesi halinde yetkililere haber verin. Temizleme / Toplama yöntemleri: Az miktardaki döküntüleri bol su ile yıkayın.çok miktardaki döküntüleri alkali maddeler ile nötralize edin.nötralize edildikten sonra sıvı tutucu maddeler ( kuru kum, toprak ) ile emdirin.yanıcı maddeler ( testere talaşı ) kullanmayın. Kimyasal atık kaplarına koyun. Kaplar, paslanmaz çelik 1.4541 ( DIN 17440 ) veya plastik ( PVC, uygun polietilen ) olmalıdır. Karbon çeliği ve polipropilen kaplar kullanmayın. 7. İŞLEME VE DEPOLAMA Kullanma: Gözle, deriyle ve elbiselerle temasından kaçınılmalıdır. Ambalajlar sıkıca kapatılmış şekilde muhafaza edilmelidir. Kesinlikle asitin üstüne su eklemeyin. Eklenmesi halinde kontrol edilemeyen kaynama ve sıçramalar olabilir. Kesinlikle sıcak su kullanmayın. Seyreltme yapıldığında, asidi suya yavaş yavaş ve az miktarlarda ilave edin. Uygun havalandırma sağlayın. Sayfa:2/5
Depolama: Soğuk, kuru, iyi havalandırılmış yerde muhafaza edin.asite dayanaklı zeminler ve iyi drenajlı ortamlarda depolayın.güçlü bazlar, indirgen materyaller ve yanıcı maddelerden uzak tutun.iyi kapatılmış kaplarda, sıcaktan, sudan ve direk güneş ışığından koruyun.fiziksel hasarlara ve korozyona karşı kapları koruyun.kaplar tercihen paslanmaz çelik 1.4541 ( DIN 17440 ) olmalıdır. 8. MARUZİYET YÖNETİMİ VE KİŞİSEL KORUMA Maruz kalma limitleri: TLV/TWA : 2 ppm = 5,2 mg/m 3 ACGIH ( Tab. 199596) TLV/STEL : 4 ppm = 10 mg/m 3 ACGIH ( Tab. 199596) Kişisel korunma: Genel koruyucu ve sıhhi önlemler.gıda maddelerinden, içeçeklerden ve yem maddelerinden uzak tutun.sıvı bulaşmış giysileri çıkarın.molalardan sonra ve mesai sonunda ellerinizi yıkayın.gözlerinize ve cildinize değmesinden kaçının. Solunum sisteminin korunması: Yoğun bir şekilde maruz kalınıyorsa, havalı giysi,başlık ve çevredeki havadan bağımsız olan, yüzü tamamen kapatan koruyucu cihaz kullanın. Ellerin korunması: Lastik bot, PVC eldiven, PVC giysi. Gözlerin korunması: Gözü kor uyucu önlemler.koruma gözlüğü ve yüzü koruyucu siperlik kullanın.ortamda, gözü yıkamak için göz duşu bulundurun. 9. FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLERİ Görünüş:Sıvı Fiziksel görünüş : 55-57 % çözelti Renk: Berrak, hafif sarı Buharlaşma yoğunluğu(hava=1): 2 Koku : Keskin kokulu Ateşleme sıcaklığı: - Çözünürlük: Suyla her oranda karışır Erime Noktası: Saptanmamış Kaynama noktası: 103,4 C( % 20 ); 120,4 C ( % 60 ) Vizkozite: Saptanmamıştır Molekül ağırlığı: Saptanmamıştır Yoğunluk: 1.345-1.350gr/cm 3 (20 C) Akışkanlık : Saptanmamıştır Parlama Noktası: Saptanmamıştır Donma Noktası : 17 C ( % 20 ); 22,4 C ( % 60 ) Buhar Basıncı(20 C'da): 0.77 kpa ( % 60 ) Buharlaşma yoğunluğu: Saptanmamıştır Ph(susuz ): < 1 (20 C) 10. STABİLİTE VE REAKTİVİTE Stabilite: Bilinen kullanım ve depolama koşullarında stabil Kaçınılması gereken durumlar: Yüksek sıcaklık. Temas etmemesi gereken maddeler: Yanıcı materyaller, indirgen maddeler, alkaliler, metal tozları, hidrojen sülfit, alkoller, kloratlar, karbitler,karbon çeliği, bakır ve diğer metaller ve onların alaşımları. Sayfa:3/5
Tehlikeli reaksiyonlar / ayrışım ürünleri:yanıcı materyaller ile bir araya gelince yangına sebep olabilir.indirgen maddeler, güçlü bazlar, organik materyaller ve kloratlar ile şiddetli reaksiyon verir.bir çok metal ile reaksiyonunda hidrojen ve toksik azot oksitler açığa çıkarır.su ile ekzotermik reaksiyon verir. 11. ZEHİRLİLİK BİLGİSİ Genel:Nitrik asit vücudun her yerinde koroziftir. Toksikolojik veri: Nitrik asit ( % 55 ) toksikolojik deney değerleri Teneffüsten LC50 244 ppm (NO 2 ) / 30 M (fare) Ağızdan LDL0 430 mg / kg (insan) Soluma: Karışımları ve buharları, burun, boğaz, nefes borusu ve bronşlarda tahrişe sebep olabilir.ağır maruz kalmalar sonucu ciğerlerde birikme ve ölüme sebebiyet verebilen pulmaner ödem ortaya çıkabilir.buharına ve karışımlarına uzun süreli ve sık sık maruz kalındığında, tedavisi mümkün olmayan ciğer fonksiyonu bozuklukları ve dişlerde sararma ve dökülmeler ortaya çıkabilir. Deri ile temas: Ağır yanığa, ağrı ve kahverengimsi lekelere sebep olabilir.seyreltik çözeltisine uzun süreli ve sık sık maruz kalındığında, tahriş, kızarıklık, kurumaya sebep olabilir. Gözle temas: Ani ağrı, ağır yanık ve körlüğe sebep olabilen kornea tahribatı yapar. Yutma: Ağızda, boğazda, yemek borusu ve midede ani yanma ve ağrıya neden olabilir. 12. EKOLOJİK BİLGİ Hareketlilik ( Mobilite ): Suda çözünür.toprakta yüksek hareketlilik gösterir. Kalıcılık ve bozunabilirlik: Toprakta ve suda yavaş parçalanma eğilimi gösterir. Biobirikim: Ürün biobirikim için düşük potansiyel gösterir. Ekotoksisite: Çevreye dökülmesinden sakınılmalıdır.nitrik asit, asit yapısından dolayı düşük konsantrasyonlarda bile suda yaşayan canlılar için zararlıdır.atılması için öncelikle nötralize edimesi gereklidir.tlm ( 96 saat ) : 10100 ppm Bitki örtüsü için zarara sebep olabilir. 13. BERTARAF BİLGİLERİ Evsel atıklarla beraber tasfiye edilmesi yasaktır. Kanalizasyona ulaşmasını önleyin.tasfiyesi resmi makamların yönetmeliklerine göre yapılır. 14. TAŞINMA BİLGİLERİ Karayolu ile ilgili bilgiler ( ADR ): ADR Numarası : 80 / 2031 Sayfa:4/5
Denizyolu ile nakliye ( IMDG ): IMDG Numarası : 8185 Tremkart no : 9B / 80G05 Hava yolu ile nakliye ( ICAO ): 15. YASAL BİLGİLER C:Aşındırıcı R-İBARELERİ S-İBARELERİ R-36/37/38 Gözleri, solunum sistemini ve cildi tahriş edicidir. R-35 Ciddi yanıklara neden olur. R-65 Zararlı: Yutulması halinde akciğerde hasara neden olabilir. S-2 Çocukların ulaşabileceği yerlerden uzak tutun. S-23 Gaz / Duman / Buhar / Aerosollerini solumayın. S-24/25 Göz ve cilt ile temastan kaçının. S-27/28 Cilt ile teması halinde bulaşan giysiyi hemen çıkarın ve bol miktarda su ile hemen yıkayın. S-30 Kesinlikle üzerine su dökmeyin ve ilave etmeyin. S-29/35 Kanalizasyona boşaltmayın, atığını ve kabını güvenli bir biçimde bertaraf edin. S-36/37/39 Çalışırken uygun koruyucu giysi, koruyucu eldiven, koruyucu gözlük / maske kullanın. 16. DİĞER BİLGİLER Burada verilen bilgiler güvenli bilgilerdir. Ancak, yazılanlar bizim bu günkü bilgilerimize dayanır ve maddenin özelliklerine dair bir garanti vermez. Oluşan kanunlar ve tayinler, ürünümüzü alanların kendi sorumluluklarına göre dikkate alınmalıdır.bu malzeme güvenlik veri kartı, tedarikçilerimizin vermiş olduğu bilgiler ve mevcut bilgilerimiz esasına göre hazırlanmıştır. Verilen tüm bilgiler,güvenli bir kılavuz olması amacıyla tasarlanmıştır. Bir garanti belgesi veya kalite sertifikası özelliği taşımamaktadır. bu malzeme güvenlik veri kartının amacı,ürüne güvenli depolama ve kullanım için bir tanımlama yapmaktır. Verilen bilgiler metinde tanımlanmadıkça diğer ürünlerle karışım veya herhangi bir oluşum biçimine değil sadece ürünün kendisine uygulanır. Bu malzeme güvenlik veri kartındaki tüm bilgilerin, yayınlanma tarihindeki doğruluğuna inanıyoruz. Burada verilen bilgileri tüm kullanıcıların, ürünü elinde bulunduranların, elden çıkartanların veya ürün ile herhangi bir teması olanların okuyup anlamasını garanti altına almak bu güvenlik veri kartını taleb eden kişinin sorumluluğundadır. Sayfa: 5/5