Bölgedeki kaz lardan elde edilen eserler ile amphoralar, Knidos, Burgaz, Hisarönü kaz lar ndan elde edilen piflmifl toprak, cam eserler, sikke ve süs eflyalar n sergilendi i Marmaris Müzesi, Marmaris kent merkezinin en önemli tarihi yap s olan Kale nin çerisindedir. ÖNEML ÖRENYERLER M Z Halicarnassos : Bodrum kalesinin bulundu u yar mada üstünde Zephyria ad nda küçük bir kentçik olarak geliflmifltir. Kurucusu Troezenli Posedion o lu Anthes dir. Aioller, Iyonlar ve ard ndan güney ege k y lar na gelen Dorlar yörede alt kent ve birlik oluflturmufllard r. Halicarnassos, ünlü tarihçi Herodot un do um yeridir. Kentte bulunan Masolleion, Karya satrap Mausolios un ölümüyle efli ve k zkardefli Artemisia taraf ndan M.Ö. 350 y l nda yap lan ünlü an t mezar en önemli tarihi yap d r. Labranda Ören yeri : Milas n kuzeyindeki Kocayayla da bulunan Labranda Türkiye nin en iyi korunmufl antik kentlerinden birisidir. M.Ö. 5 yy. ait kentin 2 girifl kap s bulunur. Zeus Tap - na, Stoa, kült yemeklerinin yendi i Andron, saray oldu u san lan büyük yap lar ve teras evleri kal nt lar görülebilmektedir. Herakleia Ören yeri : Çamiçi köyünde bulunan antik kent Hellen standartlar nda infla edilmifltir. Özellikle duvar savunmas duvar teknikleri, sa lam kuleler bak m ndan incelenmesi gerekir. Agoras, bir kaya üzerinde kurulu Athena Tap na ev avlusunda yer alan Bouleuterion, Endym on Suna ve yukar da tiyatrosu, kentin zeytin a açlar ve gnays kayal klar aras na saç lm fl önemli yap lard r. Stratonikeia Ören yeri : Yata an ilçesindeki eski ad Idrias olan kent, M.Ö. 281-261 y llar aras nda tahta bulunan Seleukos kral Antiokhus un kar s Stratonike ad na kent yenilenmifltir. Kentte kesme tafllarla tahkim edilmifl kale kal nt lar, ana girifl kap s kentin tam ortas nda Bouleuterion (Küçük tiyatro) bat s nda bu alan n an tsal girifl kap s, bat da gymnasion, tiyatro ve oda mezarlar antik kent gezisinde karfl - n za ç kacak kal nt lard r. Lagina Ören Yeri : Yata an ilçesine ait di er önemli kent olan Lagina, ay fl n n ve yol ay r - m n n tanr ças olan Hekate nin tap na yla ünlüdür. Lagina kaz lar Osman Hamdi Bey taraf ndan yap lm fl ve ele geçen kabartmalar stanbul Arkeoloji Müzesine tafl nm flt r. Kedrai Ören yeri : Marmaris ilçe s n rlar içerisinde yer alan Sedirler anlam na gelen, Sedir adas üzerinde kurulu kentte kule ve duvarlar yla Dor düzeninde Apollon Tap na ile adan n do u kesiminde kuzeye bakan ve oldukça iyi durumda tiyatrosu vard r. Adan n alt n sar s kumlar nda öykülenen Kleopetra ile sevgilisi Antion us un adada bulufltuklar söylenmektedir. Knidos Ören Yeri : Datça yar madas n n en uç noktas nda yer alan Knidos, bölgenin en etkileyici ören yeridir. Bilimde, mimarl kta ve sanat- 98 darecinin Sesi - May s-haziran 2010 - Say :139
Egenin ncisi Mu la n n Turizm De erleri S ahip oldu u do al güzellikler ve kültürel zenginliklerle Ülkemizin en gözde turizm merkezlerinden biri olan Mu la, Dünyaca ünlü destinasyonlar ve geliflmifl turizm altyap - s yla y lda yaklafl k 3 milyon yabanc, 4 milyon da yerli turist a rlayarak dünya turizminde bir marka haline gelmifltir. limiz, zengin kültür ve tabiat varl klar ve turizm potansiyeli ile ülkemize önemli düzeyde ekonomik girdi sa lamakta ve her geçen y l bu pay artt rmaktad r. ngiltere nin en prestijli gazetesi The Times n Türkiye nin 6 Gizli Cennetleri olarak seçti i yerlerden 5 i ilimizde olup, bunlar Fethiye fiövalye Adas, Fethiye Faralya Köyü, Marmaris Selimiye ve Sö üt köyleri, Ula-Akyaka beldesidir. 2009 y l nda sunmufl olduklar hizmetler ve hizmet kalitesiyle dünya çap nda ödül alm fl iflletmelerimiz turizm sektöründe hizmet kalitesinin artt r lmas yönünde yap lan çal flmalar m - z teflvik etmektedir. Dünyaca ünlü tur operatörlerinin kendi kategorilerinde seçtikleri en iyi oteller hakl gururumuz olmufltur. rili ufakl turkuaz rengi koylar yla mavi yolculu un yafland özel çevre koruma alt na al - nan cennet köflelerimizden birisidir. Sandras da nda bulunan çok say daki endemik bitki türleriyle do as n n korundu u ilimizde yetiflen s la a açlar, ada çay, çan çiçe i, papatya, yüksük otu, peygamber çiçe i bölgenin en tan nm fl bitki türleridir. Ülkemizin ve dünyan n gözde turizm merkezlerinden olan Bodrum, Marmaris, Dalyan, Dalaman, Köyce iz ve Fethiye, modern konaklama tesisleriyle sezon boyunca çok say da yerli ve yabanc turiste ev sahipli i yapmaktad r. 96 darecinin Sesi - May s-haziran 2010 - Say :139
Yayla Turizminde Mu la ya 3 km mesafede Karaba lar Yaylas, Fethiye-Antalya yolu üzerindeki Seki Yaylas, Göcek ve yak n ndakilerin yaz n ç kt klar Karanfil Yaylas, Fethiye-Çameli yolunun Arpac k s n rlar içinde bulunan Koru Yaylas, Köyce iz A la Yaylas, Kavakl dere Mentefle Yerküpe Yaylas ve Gökçukuru Yaylas göze çarpar. K y ve deniz turizminde; Bodrum ve çevresi (Turgutreis, Yalkavak, Gökçebel, Gümüfllük, Gündo an, Göltürkbükü, Ortakent, Bitez, Gümbet, Akyarlar, Kad kalesi, Karaincir, Aspat Ba la, Torba, Güvercinlik, Yal çiftli i); Milas ve çevresi ( Ören, Çökertme, Güllük, Bo- aziçi köyü, Bafa gölü); Ula ve çevresi (Akyaka, Sedir adas ); Marmaris ve çevresi (Günnücek, Yalanc Bo az, çmeler, Fosforlu Ma ara, Cennet adas, Turunç, Kumlubük, Selimiye, Bozburun, Hisarönü, Bördübet koyu, Çiftlik); Datça ve çevresi (Karg Koyu, Gebekum, Domuzbükü, Ova ve Haynt Bükleri, Karaincir koyu, Çiftlik koyu, Kurucabük) öne ç kmaktad r. Özellikle son zamanlarda yerli ve yabanc pek çok turistin ilgisini çeken Mavi yolculu un güzergah stanbul dan bafllay p Antalya ya kadar uzanmakta ise de, Bodrum la Antalya-Demre aras ndaki Ege ve Akdeniz koylar, mavi yolculu un esas ve a rl kl bölümünü oluflturur. Bodrum, Marmaris, Datça, Fethiye ve Göcek mavi yolculukta önemli u rak yerlerindendir. Termal Turizmde Köyce iz Sultaniye Kapl cas, Gel Girme Çamur Banyosu, Bodrum Karaada Kapl cas,dalaman ncebel Thermemarin Kapl cas, Fethiye Girmeler Kapl cas ; Müzelerimiz Türkiye nin tek önemli su alt ve bat k müzesi olan Bodrum Sualt Arkeoloji Müzesi nde, Karya, Ion, Roma, Bizans, Selçuklu ve Osmanl dönemine ait pek çok önemli eser sergilenmektedir Baflta Telmessos olmak üzere Fethiye çevresindeki antik yerleflimlerde sürdürülen kaz larda elde edilen buluntular n, Tunç, Arkaik, Helenistik, Roma ve Bizans dönemine ait arkeolojik eserlerin, Mentefle, Osmanl ve yak n döneme ait etnografik eflyalar n sergilendi i Fethiye Müzesi görülmeye de erdir. 5-9 milyon y l önce yaflam fl hayvan ve bitkilere ait fosillerin sergilendi i Turolian Park Do a Tarihi Bölümü, Mu la n n çeflitli yörelerinden giyim kuflam ve kullan m eflyalar n n sergilendi i etnografya bölümü ve Stratonikeia antik kenti buluntular n n sergilendi i arkeoloji bölümü ile Mu la Müzesi, il merkezimizde bulunmaktad r. darecinin Sesi - May s-haziran 2010 - Say :139 97
ta çok ileri düzeyi olan kentte, astronomi ve matematik bilimcisi Endoksus, Doktor Euruphon, ünlü Ressam Polygnotos ve dünyan n yedi harikas ndan biri say lan skenderiye Feneri nin mimar Sostik Ratos yaflam flt r. Knidos antik ça da en çok ç plak Aphrodite heykeli ile ünlenmifltir. Dünyada ilk ç plak tanr ça heykeli olan Aphrodite heykelini o dönemlerde de görmeye gelenler oldu u bilinmektedir. Ancak heykel bugüne kadar bulunamam flt r. Kaidesi yerindedir. Datça n n güneyinde, Emecik yolu üzerinde Sar liman çevresinde de eski Knidos un izlerine rastlan lmaktad r. Buradaki en önemli kal nt Apollon Tap na d r. Kaunos Ören yeri : Dalyan dan tekne ile de ulafl labilen antik kent, fiimdiki Çand r köyünde bulunan o dönemlerde önemli bir liman kentiydi. Zamanla denizin alüvyonlarla dolmas yla liman özelli ini kaybetti. Heredota göre Kaunoslular Karia n n yerli halk ndan ama kendilerini Giritli say yorlard. Kenti Miletos un o lu Kaunos kurmufltur. Dalyan dan da görülebilen kaya mezarlar M.Ö. 4 yy.da yap lm fl, Roma döneminde de kullan lm flt r. Kentte bulunan akropol 152 metre yükseklikteki tepeye kurulmufltur. Tiyatrosu Akropol ün ete indedir. Ayr ca Roma Hamam ve tap nak vard r. Son zamanlarda yap lan kaz larda Stoa ortaya ç kar lm flt r. Telmessos Ören yeri : Likya bölgesinin önemli kentlerinden olan Telmessos Fethiye ilçe s n rlar içerisinde yer al r. M.Ö. 5 yy. da kenti Likya tanr s Apollon un kurdu u tahmin ediliyor. Yamaçta bulunan Amintas kral mezar Ion stilinde ve tap nak türünde an t mezard r. fiehrin güneyinde yükselen tepenin üzerinde Telmessos akropolünde Aziz John flövalyelerinin yapt san lan bir kalenin kal nt lar vard r. Amfi Tiyatrosu Bizans döneminde Arena olarak kullan lm flt r. Xanthos Ören yeri : Kalkan-Fethiye karayolunun 17 km.sinde K n k ilçesinde ve Eflen çay n n kenar ndan sa a ç kan 500 m.lik yolla kente ulafl labilmektedir. Lykia birli inin baflkenti olan Xanthos un kuruluflunun M.Ö. 1200 lere uzand tahmin edilmektedir. Yang nlarla ve savafllarla s k s k tahrip olan kentin her defas nda büyük çabalarla yeniden yap ld bilinmektedir. Bizans döneminde piskoposluk merkezi olan Xanthos Arap ak nlar sonras nda terk edilmifltir. fiehre K n k tan ç k ld nda ilk kal nt lar Helenistik kap ya aittir. Yolun sonunda Roma dönemine ait kemer kal nt lar bulunmaktad r. Yolun sa ndaki an t kal nt lar ise, ngiltere ye götürülen muhteflem Nereidler an t - n n kalan bölümüdür. Bu an t flimdi restore edilerek British Museum 7.Salonunda sergilenmektedir. Yine yolun sonunda tiyatronun ve Likya mezar an t yla kaya mezarlar n n üzerindeki Hrpyler an t da ngiltere de sergilenmektedir. Akropolde ayr ca Agora ve Bizans bazilikas da vard r. Bu akropolün hemen karfl s nda Roma Akropolü yer al r. Burada Bizans bazilias, kaya mezar ve Piller an t ile aslanl mezar kal nt lar görülebilir. darecinin Sesi - May s-haziran 2010 - Say :139 99
Patara Ören yeri : Antik kente ulaflmak için Kalkan a 10 km. kala Patara-Gelemifl köyü yol ayr m ndan 6 km, ünlü Patara plaj na ulaflmak içinse 7 km gitmek gerekmektedir. Kentin nekropolü oldu u san lan kal nt lar aras nda Lykia tipi lahitler, Roma devri mezar an tlar göze çarpmaktad r. Bir Likya kenti olan Patara, Lykia birli inin en önemli kentlerinden birisiydi. Birli in toplant - lar n n burada yap ld tahmin edilmektedir. Bir inan fla göre kenti su perisi Lykia ile tanr Apollon un o lu Patonus kurmufltur. Roma döneminde de önemli liman kenti olan Patara, hububat deposu ve sevki aç s ndan kullan lm fl ve hristiyanlarca da önemli say lm flt r. Noel Baba olarak bilinen Saint Nicholas n da Pataral oldu u söylenir. Patara da kal nt lar n en görkemlilerinden Roma Zafer tak görülmektedir. Hamamlar, Bizans bazilikas, Korinth nizam nda tap nak bulunmaktad r. Tiyatro tepenin yamac ndad r ve önemli bölümü kumlar alt ndad r. Tepede de Athena Tap na vard r. Patara plaj ndan içeriye rüzgarla tafl nan kumlar n önüne geçilebilmesi için setler oluflturulmufltur. Kumsal, çevredeki kumsallar n en uzunu ve en görkemlisidir, deniz s d r. Hiç durmayan rüzgar nedeniyle windsurf için de çok uygundur. Ayr ca deniz kaplumba alar n n yumurta b rakt klar yerler aras nda oldu undan koruma alt ndad r. Kayaköy Ören yeri : M.Ö. 14.yy.da Bizansl lar taraf ndan kurulmufltur. 1922 mübadelesinden önce 4000 haneli 25000 nufuslu bir yerleflim alan olan Kayaköy flimdi bofl bir hayalet flehir görünümündedir. Rumca Lövissi olan Kayaköy o dönemlerde doktoru, kiliseleri, okullar, posta hizmetleri ve bas mevi bulunan önemli bir yerleflim merkezi olmal. Bölgenin eski ad yla Makri ad nda bir gazetenin bu köyde bas lm fl oldu unu görüyoruz. Evler koruma alt nda oldu undan çat lar sökülmüfl, bofl ve kaderine terk edilmifl flekilde beklemektedir. Köyün turizm potansiyeli yüksektir. Ayr ca Oenoanda ve Balbura antik kentlerinin yerleri tespit edilmifl olup kaz lar na henüz bafllan lmam flt r. 100 darecinin Sesi - May s-haziran 2010 - Say :139