EMİNE AYDIN: Aslen Tokatlı olan yazar, Ankara doğumludur. Rize de başladığı orta öğretimini Erenköy Kız Lisesi nde tamamladıktan sonra, Boğaziçi Üniversitesi Tarih Bölümü nden mezun oldu. Evli ve iki çocuk annesi yazarın, Çocuklar İçin İslam Tarihi ve Çocuklar İçin Hadis Kitabı isminde, iki kitabı daha vardır. 1 Osmanlı Tarihi nden küçük hikâyeler, ilginç anektodlar ve çok şaşırtıcı bilgiler Yayın no: 195 EKMEK ARASI TARİH-1 Genel yayın yönetmeni: Ergün Ür İç düzen/kapak: Zafer Yayınları Isbn: 978 605 4965 22 9 Sertifika no: 14452 Uğurböceği Yayınları, Zafer Yayın Grubu nun bir kuruluşudur. Talatpaşa Mah. İmrahor Cad. Terasevler Sitesi, 1-A,Kağıthane - İstanbul Tel: (0 212) 446 21 00 - Faks: (0 212) 446 01 39 www.zafer.com - zafer@zafer.com www.facebook.com/zaferyayinlari - www.twitter.com/zaferyayinlari copyright 2014 1. Baskı: Ekim, 2014 Baskı-cilt: Altınoluk Matbaacılık, 0 212 671 07 07 Emine Aydın Resimleyen: Sevgi İçigen
içindekiler Sunuş... 9 Gözcü maymun tayfalar... 13 Blue Jean dedikleri... 16 Berber... 19 Sultan Süleyman ın cenaze namazları... 21 İlk sporcu transferi... 23 İs odası... 25 Tesadüf yok!... 27 Tavukların sahibi... 29 Yadigar-ı cihadiye... 32 Osmanlı bayramları... 34 Denize uçan börek tepsisi... 36 Ağustos sünnet zamanı... 40 Yavuz Padişah... 42 Bir adalet örneği... 44
içindekiler içindekiler Bin gümüş kuruş... 47 İrlanda ya yardım... 50 Sultan ın okuma saati... 53 Hangi düğün daha muhteşem?... 55 Kazlıçeşme nin kazları... 57 Kül dökücüler... 60 Bir soru bir cevap... 62 Keçiboynuzu... 64 Padişah az vermez!... 67 İlk insanlı roket... 69 Şaka... 71 Eğri minare nasıl düzeltildi?... 73 Tavuk besleme yasağı... 76 Taşlar yerine otursun diye... 78 Şah ın mücevherleri... 80 En tatlı kazanç... 82 Trenin yolu... 84 Osmanlı fırıncıları... 86 Akıncılar... 89 İlk toplu iş sözleşmesi... 91 Kayıp saat... 93 Ertuğrul faciası... 96 Mahmut Paşa nın nohutlu pilavı... 100 Osmanlı inceliği... 102 II. Bayezıd ın mektubu... 104 Muhteşem ve Kanunî... 106 Emanetler camiye... 108 Hediye tesbihler... 110 Astaze... 112 Dünyanın en eski ikinci metrosu... 116 Mehmet Emin Efendi nin mutfağı... 118 Osmanlı kasapları... 120 Ustaya saygı... 122 Saliha Sultan... 124 Kuşkonmaz Camii... 128 Zimem defterleri... 130 II. Abdülhamid Han ve Pastör... 132 Üç akçe fazla... 136
Sunuş Evet bu kesinlikle bir tarih kitabı! Ama asla bir ders kitabı değil! Elbette okuduklarınızdan çıkaracağınız bazı dersler olacak; ama merak etmeyin hiçbiri sınavda çıkmayacak! Bu kitabı, evde, okulda, parkta, bahçede, otobüste, metrobüste, vapurda, trende, uçakta.. yani canınızın istediği her yerde kolayca okuyabilirsiniz. Zaten ismini de bu yüzden Ekmek Arası Tarih koyduk. Sizi zorlayacak bir kitap değil bu! Neredeyse bir hikâye kitabı. Zaten tarih dediğimiz şey de, bir bakıma, bizden öncekilerin yaşadığı ya da başkalarına yaşattığı yüzbinlerce küçük hikâyeden oluşan kocaman bir hikâye değil mi? İçinde küçük hikâyeler, ilginç anektodlar ve
çok şaşırtıcı bilgilerin yer aldığı bu kitabı ve dizinin bundan sonraki kitaplarını okurken eğleneceksiniz; eğlenirken de hoşunuza gidecek ve hiç unutmak istemeyeceğiniz pek çok bilgi de yanınıza kâr kalacak. Burada size anlatılanlar mümkün olduğu kadar güvenilir kaynaklardan derlendi ama elbette yüzyıllar içinde anlatıla anlatıla aslında hiç yaşanmadığı ya da anlatıldığı gibi yaşanmadığı halde, tarihin kervanına karışmış bir takım olaylar, bizim kitabımızın sayfaları arasına da karışmış olamaz mı? Elbette olabilir! Ancak eninde sonunda tek hedefi size tarihin eğlenceli bir şey olabileceğini göstererek sevdirmek olan böyle bir kitap için bunun ne sakıncası var? İyisi mi bir an önce kendinize oturacak ya da yaslanacak hatta belki de sırt üstü uzanabilecek rahat bir yer bulun ve kitapçıdan yeni çıkmış çıtır çıtır Ekmek Arası Tarih in keyfini çıkarın... 1 Uğurböceği Yayınları
Gözcü maymun tayfalar Maymunları bilirsiniz, oldukça zeki yaratıklardır. Üstelik çok da beceriklidirler. Tırmanma konusunda üzerlerine yoktur, neredeyse düz duvara tırmanır maymunlar. Gözleri de çok açıktır. Ve bu açıkgöz hayvanlar, uzağı çok iyi görürler. Sultan II. Bayezıd dan sonra, Osmanlı Devleti, denizciliğe büyük önem vermeye başladı ve kurulan güçlü donanma sayesinde koca Akdeniz de hakimiyet sağladı. 12 13
Ekmek Arası Tarih-I Bir deniz savaşında en çok lazım gelen şey, düşman gemisini erkenden görebilmektir. Bunun için günümüzde pek çok elektronik gözetleme cihazı, radarlar, acayip teleskoplar falan kullanılır. Peki ya yüzyıllar önce? Yelkenli kadırgaların deryalarda cirit attığı zamanlarda? O zamanlarda en gözüpek gemiciler geminin yüksek direklerine çıkar ve oradan ufku tarardı. Ancak çalkantılı deniz yolculuklarında, fırtınalı havalarda o direğin tepesinde durmak pek kolay bir iş değildi. Levendler çoğu zaman kendilerini direğe sıkıca bağlar ve gözcülük vazifesini öyle yaparlardı. Ufukta bir karartı gördüklerinde ise bas bas bağırır ve aşağıdakileri uyarırlardı. Osmanlı donanması bu önemli iş için çok acayip bir yol bulmuştu: Maymunlar! Az önce bahsettiğimiz üstün özelliklerinden dolayı, Afrika dan getirilen bir takım iri maymunlar, Gelibolu ve İstanbul daki tersanelerde bir güzel eğitilir ve tayfa olarak gemilere verilirdi. Maymunlar, en yüksek gemi direklerine bile Ekmek Arası Tarih-I hızlıca çıkar ve ta en tepede rahatça oturup etrafı gözetlerlerdi. Bir düşman gemisi gördüklerinde ise bas bas bağırır ve ortalığı ayağa kaldırırlardı. Tepedeki maymunun çığlığını duyan levendler (deniz askerleri) hızlıca vaziyet alır ve henüz kendilerini farketmemiş ama az sonra farkedecek olan düşman gemisinden önce hücum hazırlıklarını tamam ederlerdi. 14 15