GÜNE BŞLRKEN 30 Haziran 2009...ekonomikarastirma@halkbank.com.tr... YURTİÇİ GELİŞMELER Yurtiçi Piyasalar-Döviz B ankalararası döviz piyasasında dolar kuru bugün açılışta, Euro dolar paritesinin yukarı yönlü hareketine paralel olarak düne göre gerileyerek, 1.5300/1.5360 TL seviyelerinde işlem görüyor. Bankalararası piyasanın dünkü spot kapanışında en iyi dolar alış ve satış kotasyonları 1.5340/1.5375 olmuştu. Merkez Bankası dün gösterge dolar kurunu 1.5301/1.5375, euro kurunu 2.1469/2.1573 TL, pariteyi ise 1.4031 olarak ilan etti. Bu kurlara göre TL yılbaşından bu yana dolar karşısında yüzde 0.55, euro karşısında yüzde 0.64 değer kaybetti. Bugün döviz piyasasında euro dolar paritesi ile iç ve dış piyasalardaki verilerin yanı sıra IMF anlaşmasına yönelik haberler yakından takip edilecek. USD/YTL 1,8 1,7 1,6 1,5 1,4 1,3 1,2 1,1 Yurtiçi Piyasalar Borsa vrupa borsalarındaki olumlu hava ve IMF anlaşmasına yönelik olumlu beklentilerle Cuma günü 36,200 direncini kıran ve düne de alıcılı başlayan İMKB-100 endeksi, kapanışa doğru gelen kâr realizasyonuna bağlı satışlarla gerilemesine rağmen, günü yüzde 0.23 hafif artışla 36,841.11 puandan kapattı. İMKB üzerinde ağırlığı yüksek olan bankacılık endeksi dünü yüzde 0.1 artışla 80,234.76 puandan kapattı. İMKB de işlem hacmi ise Cuma gününe göre yüzde 4.5 artarak 2.54 milyar TL seviyesinde gerçekleşti. Endeks dün itibariyle, 2008 yılsonu kapanışına göre yüzde 37.14 değer kazandı. 60.000 55.000 50.000 45.000 40.000 35.000 30.000 25.000 20.000 15.000 10.000 IMKB-100 ENDEKSİ 1
Yurtiçi Piyasalar Faiz B ono-tahvil piyasasında, 2 Şubat 2011 vadeli gösterge kıymet, dün hem spot piyasada hem de valörlüde yüzde 11.92 seviyesinden kapandı. Bu sabah itibariyle de yüzde 11.89 seviyesinden işlem görüyor. Gösterge tahvil yüzde 9.14 olan fonlama maliyetinin üstünde seyrediyor. 27 25 23 21 19 17 15 13 11 GÖSTERGE THVİL FİZİ % TCMB FİZİ(bileşik)% 9 Yurtiçi Piyasa Gelişmeleri T ürkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) bugün 1. çeyrek Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) verisini açıklayacak. Türkiye de büyümenin küresel kriz nedeniyle 3. çeyrekte beklenenin çok altında gelmesi ve 4. çeyrekte yüzde 6.2 düşüş göstererek negatife dönmesi ile 2008 yılı büyümesi yüzde 1.1 olarak gerçekleşmiştir. 2009 yılının ilk aylarında hem sanayi üretimindeki hem de kapasite kullanım oranındaki sert düşüşler, yılın ilk çeyreğinde 2008 yılının son çeyreğinden daha hızlı bir gerileme görüleceğine işaret etmektedir. (Reuters anketine göre GSYH nin ilk çeyrekte yüzde 11.6 daralması bekleniyor) Ekonomide pozitif büyümenin ancak 2009'un son çeyreğinden itibaren görülmesini öngördüklerini belirten Merkez Bankası Başkanı Durmuş Yılmaz da büyüme ile ilgili açıklamalarında, 2009'da ilk çeyrekte GSYH'de daralma çift haneli olabilir demişti. İlk çeyrekle ilgili olumsuz görünümün ardından 2. çeyrekle beraber Türkiye ekonomisinde yukarı dönüş işaretleri görülmeye başlanmıştır. İkinci çeyrekte sanayi üretimi verilerinden ve kapasite kullanım oranı verisinden daralmanın yavaşladığını görüyoruz. Özellikle vergi indirimlerinin piyasalarda yarattığı olumlu hava indirim uygulanan sektörlerde stokların eritilmesine yol açtı. Bu durumun üretime yansıması gecikmeli olduğu için 2. çeyrekte 1. çeyreğe göre sanayi üretiminde ve kapasite kullanımında bir düzeltme hareketi yaşanacağına düşünüyoruz. 2009 yılının tamamı için ise iyimser senaryo altında küresel krizin etkilerinin yılın 2. yarısında hafifleyeceği beklentileri ile yıllık büyümenin yüzde 4 daralma şeklinde olacağını tahmin ediyoruz. Reuters anketine göre 2009 yılında Türkiye Ekonomisi nin yüzde 5 daralması bekleniyor. Hükümet'in açıkladığı Orta Vadeli Program'da ise Türkiye Ekonomisi nin 2009 yılında yüzde 3.6 daralacağı tahmin ediliyor. ncak Orta Vadeli Program'da başta GSYH olmak üzere diğer makro ekonomik büyüklüklerin yeniden belirlenmesi bekleniyor. 12 Dönemler İtibariyle GSYH Büyüme Oranı (%) 10 8 6 6,8 6,2 5,3 9,4 8,4 6,9 4,7 7,3 4 2,8 2 1,2 1,1 0-2 -4-6 -8-5,7 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008-I 2008- II 2008- III -6,2 2008- IV 2008 2
TÜİK bugün ayrıca Mayıs ayı dış ticaret verilerini açıklayacak. Reuters'ın banka ve aracı kurum ekonomistlerinin katılımıyla hazırladığı ankete göre, Mayıs ayında dış ticaret açığının 3.2 milyar dolar olması bekleniyor. Nisan ayında ihracat geçen yılın aynı ayına göre yüzde 33.3 azalışla 7.58 milyar dolar, ithalat yüzde 43.4 azalışla 10.12 milyar dolar ve dış ticaret açığı yüzde 61 azalarak 2.54 milyar dolar olarak gerçekleşmişti. Ocak-Nisan döneminde ise ihracat geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 27.9 azalışla 32.08 milyar dolar, ithalat ise yüzde 42 azalışla 38.91 milyar dolar olarak gerçekleşmişti. Reuters anketine göre, 2008 yılında 70 milyar dolar olan dış ticaret açığının 2009 yılında 35 milyar dolar olması bekleniyor. YURTDIŞI GELİŞMELER Yurtdışı Piyasalar Döviz D olar yatırımcıların güvenli liman alımlarını EUR/USD bırakması ile değer kaybetti. Merkez 1,60 Bankası nın yeni bir rezerv para oluşturulması görüşünü yinelemesiyle dolar Cuma günü euro 1,50 karşısında değer kaybetmiş ve Çin daha öncede bu konudaki görüşünü açıklamış ve sonrasında Çin 1,40 Merkez Bankası Başkanı nın ülkenin rezerv kur politikasını bir anda değiştirmeyeceğini söylemesi 1,30 ise dolar haftaya euro karşısında değer kazanarak başlamıştı. Euro dolar paritesi dün en düşük 1,20 1.3981, en yüksek 1.4103 aralığında seyretmesinin ardından günü 1.4075 seviyesinden 1,10 kapatarak bir önceki güne göre hafif değer kazandı. Euro dolar paritesi sabah itibariyle 1.4150 seviyelerine yükseldi. Bu hafta vrupa Merkez Bankası faiz kararının yanı sıra BD işsizlik oranı ve tarım dışı istihdam verileri parite üzerinde etkili olacaktır. Japon yeni ise dün dolar karşısında en düşük 95.13 ve en yüksek 96.17 aralığında seyretmesinin ardından günü 96.13 seviyesinden kapattı. Sabah itibariyle ise 95.52 seviyesinden işlem görüyor. 3
Yurtdışı Piyasalar Borsalar BD borsaları gerileyen doların petrol fiyatlarında artışı desteklemesine paralele olarak değer kazanan enerji şirketlerinin etkisi ile yükseldi. Dün Dow Jones yüzde 1.08, S&P endeksi yüzde 0.91 ve Nasdaq endeksi yüzde 0.32 değer kazandı. BD borsa vadeli işlemleri ise sabah itibariyle artış yönünde işlem görüyor. Borsalardaki dünkü yükselişin ardından küresel risk endeksi VIX in Eylül 2008 nin başından bu yana en düşük seviye olan 26 seviyesine indiğini görüyoruz. Bu da risk algısındaki azalmaya işaret ediyor. vrupa borsa vadeli işlemleri ise vrupa borsalarının güne yükselişle başlayacağını işaret ediyor. 1.600 1.500 1.400 1.300 1.200 1.100 1.000 900 800 700 600 DOW JONES VE S&P BORS ENDEKSLERİ S&P 500 (sol eksen) Dow Jones (sağ eksen) 14.000 12.000 10.000 8.000 6.000 4.000 2.000 BD de bu hafta ekonomik veriler açısından yoğun olacak. BD de bugün Nisan ayı S&P CaseSchiller konut fiyatları endeksi ve Haziran ayı Chicago PMI endeksi, Çarşamba günü haftalık mortgage başvuruları endeksi, Haziran ayı DP özel sektör istihdam raporu, Haziran ayı ISM imalat endeksi ve Mayıs ayı bekleyen konut satışları, Perşembe günü haftalık işsizlik maaşı başvuruları, Haziran ayı işsizlik oranı ve tarım dışı istihdam verileri açıklanacak. sya'da borsalar genelde % 1-2 arasında yükseldi. Japon Nikkei endeksi yüzde 1.79 değer kazandı. Yükselişte enerji hisseleri başı çekiyor. Yurtdışı Piyasalar Petrol/ltın P etrol 73 doların üzerine çıkarak 8 ayın en yüksek seviyesine ulaştı ve dün yüzde 3.4 yükseldi. Petrol, Nijerya'da bir petrol platformuna yapılan saldırının ardından New York'ta 71 dolara çıkmıştı. sya'da yükselişini sürdüren petrole doların zayıflaması destek veriyor. Cuma gününü varil başına 69.16 dolar seviyesinden kapatan petrol fiyatları, dün itibariyle ise varil başına 68 dolar seviyelerine kadar gerilemişti. ltın fiyatları ise petrol fiyatlarındaki artışa paralel olarak bugün ons başına 944 dolar seviyesinden işlem görüyor. ltın dün ons başına 937 dolar seviyesinden kapatmıştı. Yurtdışı Piyasa Gelişmeleri BD Chicago Merkez Bankası FED tarafından dün yapılan açıklamaya göre, BD deki mevcut ekonomik faaliyetler ve enflasyon baskıları ile ilgili bilgi sağlayan önemli bir gösterge olan Ulusal Faaliyet Endeksi Mayıs ayında -2.3 değerini aldı. çıklamada ayrıca Nisan ayında -2.06 değerini alan veri -2.27 olarak revize edildi. Endeksteki hareketlerin, ekonomik genişleme ve daralma aynı zamanda enflasyon baskılarının artış ve düşüş dönemlerini yakından takip ettiği biliniyor. Ulusal Faaliyet Endeksinin, 2007 yılının ğustos ayından beri ekside seyretmesi, büyümede aşağı yönlü bir eğilime işaret ediyor. Bugün çılışlar S abah itibariyle EUR/USD 1.4072 1.4152, GBP/USD 1.6548 1.6744, USD/JPY 95.35 96.32, USD/CHF 1.0780-1.0838, altın fiyatları ons başına 938.60 944.70 dolar, BD ham petrolü 72.77 dolar ve Brent ham petrolü 72.39 dolar seviyelerinde işlem görüyor. LIBOR oranları; 1 ay 0.30875, 3 ay 0.59688, 6 ay 1.11750, 1 yıl 1.59750, EURIBOR oranları; 1 ay 0.764, 3 ay 1.108, 6 ay 1.322, 1 yıl 1.510, TRYIBOR oranları 1 ay 9.1000, 3 ay 9.7950, 6 ay 10.8000, 1 yıl 11.2588, gösterge 10 yıllık BD Hazine tahvili getirisi %3.4806, 2030 vadeli Türkiye tahvili 152.063/153.750 seviyelerinde bulunuyor. 4
Orkide SLTIK/Bölüm Müdürü...0212 3930395...orkide.ercumentsaltik@halkbank.com.tr... Mustafa TEMİZKN/Uzman Yrd.... 0212 3930358...mustafa.temizkan@halkbank.com.tr... Türkiye Halk Bankası.Ş. Hazine Yönetimi, bilgilendirme amacıyla sunduğu bu yayının hazırlanmasında gerekli özeni ve dikkati göstermesine rağmen, oluşabilecek hata ve eksikliklerden ve yayının ticari amaçlı kullanımından doğabilecek zararlardan sorumlu tutulamaz. Sunulan bilgi, görüş ve veriler herhangi bir yatırım aracını alım veya satım önerisi olarak kabul edilemez. Bilgiler Reuters dan alınmıştır. 5