T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ÇIRAKLIK VE YAYGIN EĞİTİM GENEL MÜDÜRLÜĞÜ BERBERLİK ALANI KALFALIK ÇERÇEVE ÖĞRETİM PROGRAMI 2005 ANKARA
BERBERLİK ALANI ÇERÇEVE ÖĞRETİM PROGRAMI Günümüzde insanların görünüşlerine verdikleri önem büyük ölçüde artmıştır. Görünümün temel unsurları ise kıyafet ve saç bakımıdır. Yaşanan teknolojik gelişmeler ve kozmetik ürünlerdeki çeşitlilik ise sektörün gelişimini tetiklemiştir. Bu nedenle berberlik hızla değişen bir dinamizm içine girmiştir. Alanın hızla değişimi; alanda çalışan kişilerin yeterliklerinin de artmasını gerektirmiştir. Berberlik Alanı Programı nda 3. seviyede; 1. Kuaförlük 2. Erkek berberliği meslekleri yer almaktadır. Sektör tarama ve inceleme çalışmaları sonucunda bu alanda faaliyet gösteren meslekler saptanmıştır. Sektörde çalışan kişilerin görüş ve önerilerinden yola çıkılarak mesleklere özgü yeterlikler ayrıntılı olarak çıkarılmıştır. Mesleklere ilişkin olarak saptanan bu yeterlilikler, hazırlanacak olan öğretim programları ile modüllerin temel dayanağını ve içeriğini oluşturacaktır. Öğretim programlarının ve modüllerin hazırlanmasının her aşamasında, iş hayatının iş gücüne dönük ihtiyaçlarının tüm yönleriyle dikkate alınması için sektörel kuruluşlarla karşılıklı görüş alışverişi ve iş birliği gerçekleştirilmiştir. Meslek elemanlarına ulusal ve uluslararası iş gücünden beklenen yeterliklerde araştırmalar yapılmış, ilgili odaların da görüşleri alınarak bunlar program çalışmalarına aktarılmıştır. Bu doğrultuda Berberlik Alanı ve altında yer alan mesleklerde uluslararası ve ulusal düzeyde standartlara uygun, her yaşta ve düzeyde bireye eğitim olanağı sağlayan programları hazırlamak hedeflenmiştir. 1
SEKTÖR ALAN ALANIN TANIMI ALANIN AMACI DAL/MESLEK PROGRAMLARI TANIMLARI VE AMAÇLARI GİRİŞ KOŞULLARI İSTİHDAM ALANLARI EĞİTİM-ÖĞRETİM ORTAMLARI VE DONANIMLARI EĞİTİMCİLER ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME BELGELENDİRME ALAN ÖĞRETİM PROGRAMI Berberlik Berberlik Berberlik Alanı altında yer alan dallar / mesleklere yönelik eğitim ve öğretim verilen alandır. Berberlik Alanı altında yer alan mesleklerde, sektörün ihtiyaçları doğrultusunda gerekli olan meslekî yeterlikleri kazanmış nitelikli meslek elemanları yetiştirmek amaçlanmaktadır. 1. KUAFÖRLÜK TANIMI: Saç kesimi, saç boyama ve saç şekillendirme gibi işlemlere yönelik eğitim ve öğretim verilen daldır. AMACI: Saç kesimi, saç boyama ve saç şekillendirme yeterliklerine sahip meslek elemanları yetiştirmektir. 2. ERKEK BERBERLİĞİ TANIMI: Saç kesimi, sakal - bıyık tıraşı ve saç şekillendirme gibi işlemlere yönelik eğitim ve öğretim verilen daldır. AMACI: Saç kesimi, sakal - bıyık tıraşı ve saç şekillendirme yeterliklerine sahip meslek elemanları yetiştirmektir. 1. Berberlik Alanı nın altında yer alan mesleklerin gerektirdiği işleri yapacak ruhsal ve bedensel engeli bulunmamak 2. İlköğretim mezunu olmak 3. Alan altındaki dalların birinde faaliyet gösteren bir iş yeri ile sözleşme yapmış olmak Berberlik Alanı ndan mezun olan öğrenciler, seçtikleri dal / meslekte kazandıkları yeterlikler doğrultusunda Berberlik sektöründe; 1. Kuaför salonlarında, 2. Erkek berberi salonlarında, 3. Araç gereç ve kozmetik ürün satışı yapan firmalarda istihdam olunabilir. 1. Meslekî eğitim merkezleri ve sektördeki işletmelerde eğitim verilmektedir. 2. Programın uygulanabilmesi için Berberlik Alanı standart donanımları ve mesleklerin gerektirdiği ekipmanlar sağlanmalıdır. Öğretmenler: Programın uygulanmasında, Berberlik Alanı nda yüksek öğrenimi ve sektör deneyimi olan öğretmenler görev almalıdır. Diğer eğiticiler: Programın uygulanmasında Berberlik Alanı nda sektör deneyimi olan usta öğretici, teknisyen ve meslek elemanlarından yararlanılabilir. Çeşitli ölçme araçları kullanılarak öğrencilerin; 1. Dersin altındaki modüllerin sonunda kazandığı yeterlikler ölçülecektir. 2. Dersin sonunda modüller ile kazandıkları bilgi, beceri ve tavırları ölçülecektir. 3. Ölçme sonuçları dönem ve yıl sonunda değerlendirilecektir. 4. Okulda, işletmede ve kendi kendilerine yaptıkları tüm öğrenim faaliyetleri değerlendirilecektir. Seçtiği dalın / mesleğin yeterliklerini kazanan öğrenci kalfalık belgesi alabilecektir. 2
YATAY VE DİKEY GEÇİŞLER EĞİTİM SÜRESİ ÖĞRETİM YÖNTEM VE TEKNİKLERİ İŞ BİRLİĞİ YAPILACAK KURUM VE KURULUŞLAR ÖĞRENCİ KAZANIMLARI EĞİTİM ÖĞRETİM FAALİYETLERİ Alanda mesleklere yönelik geniş tabanlı yeterlikler kazandırmak hedeflenmiştir. 1. Alanında kalfalık belgesi alan öğrenciler açık liseye ve açık meslek lisesine geçişlerinde almış oldukları dersler değerlendirilir. 2. Alanda eğitimini tamamlayarak kalfalık belgesi alan öğrenci Berberlik Alanı ndaki dallarda ustalık belgesi için gerekli olan ustalık eğitimine devam edebilir. 3. Berberlik Alanı nda eğitim alan veya mezun olan öğrenci gerekli modülleri tamamlayarak dallar / meslekler arasında geçiş yapabilir. 1. Alan programının kalfalık toplam eğitim süresi 3 öğretim yılı (6 dönem) olarak planlanmıştır. 2. Eğitim süresinin okul, işletme ve bireysel öğrenme için ayrılmış dağılımı, Berberlik Alanı Haftalık Ders Çizelgesi, dersler ve modüller ile ilgili açıklamalarda belirtildiği gibi uygulanır. Modüler öğretime yönelik olarak bireysel öğrenme yöntem ve teknikleri uygulanır. 1. Öğretmenler öğrencilere rehberlik eder. 2. Öğrenciler kendi kendine öğrenmeye teşvik edilir. 3. Öğrencilerin aktif olması sağlanır. 4. Öğrenciler araştırmaya yönlendirilir. 5. Öğrenciler kendi kendilerini değerlendirebilir. 6. Öğrencilere yeterlik kazandırmaya yönelik yöntem ve teknikler uygulanır. Öğrenciler, programın gerektirdiği öğretim faaliyetleri, istihdam olanakları ve planlama konularında çevredeki üniversiteler, sivil toplum örgütleri, meslek odaları, firmalar ve meslek elemanları ile iş birliği yapılarak yönlendirilir. Programın sonunda seçtiği dala/mesleğe yönelik olarak öğrenci; 1. Tüm alanlardaki ortak temel, bilgi ve becerileri kazanabilecektir. 2. Berberlik Alanı nın temel yeterliklerine sahip olabilecektir. 3. Dalın / mesleğin gerektirdiği görev ve işleri yapabilecektir. 4. Dalın / mesleğin gerektirdiği özel meslekî yeterlikleri kazanabilecektir. Berberlik Alanı Haftalık Ders Çizelgesi nde yer alan dersler ve bu derslerin altındaki modüllerin içeriğindeki eğitim öğretim uygulamaları yapılır. 3
DERSLER BERBERLİK ALANI Kuaförlük ve Erkek Berberliği Meslek Dalları ÇIRAKLIK İ HAFTALIK DERS ÇİZELGESİ (EN AZ İLKÖĞRETİM MEZUNLARI İÇİN) 1. 2. 3. GENEL BİLGİ DERSLERİ 4. 5. 6. TOPLAM DERS SAATİ TÜRKÇE 2 2 2 2 - - 128 MATEMATİK VE MESLEK MATEMATİĞİ İŞLETME BİLGİSİ VE TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ DİN KÜLTÜRÜ VE MESLEK AHLÂKI 2 2 2 2 - - 128 - - - - 2 2 64 - - - - 1 1 32 MESLEKÎ BİLGİSAYAR - - - - 1 1 32 GENEL BİLGİ DERSLERİ TOPLAMI 4 4 4 4 4 4 384 ALAN ORTAK MESLEK DERSLERİ ORTAK BECERİ 2 - - - - - 32 SAÇA RENK VERME TEKNİKLERİ 2 2 - - - - 64 SAÇA KALICI ŞEKİL VERME TEKNİKLERİ - - 2 2 - - 64 İŞ ANALİZİ - - 2 2 - - 64 SAÇ BAKIMI 2 2 - - - - 64 SAÇ KESİMİ - 2 2 2 - - 96 ALAN ORTAK DERSLERİ TOPLAMI 6 6 6 6 - - 384 DAL MESLEK DERSLERİ HİJYEN - - - - 2 2 64 Erkek Berberliği Kuaförlük SAÇA GEÇİCİ ŞEKİL VERME TEKNİKLERİ (ERKEK) SAKAL VE BIYIK TIRAŞI - - - - 2 2 64 - - - - 2 2 64 HİJYEN - - - - 2 2 64 SAÇA GEÇİCİ ŞEKİL VERME TEKNİKLERİ ( BAYAN) DAL MESLEK DERSLERİ TOPLAMI - - - - 4 4 128 - - - - 6 6 192 GENEL TOPLAM 10 10 10 10 10 10 960 İŞLETMEDE MESLEKÎ EĞİTİM 200 iş günü 200 iş günü 200 iş günü 4800 4
BERBERLİK ALANI Kuaförlük ve Erkek Berberliği Meslek Dalları ÇIRAKLIK İ HAFTALIK DERS ÇİZELGESİ (EN AZ ORTAÖĞRETİM KURUMU MEZUNLARI İÇİN) DERSLER 1. 2. 3. ALAN ORTAK MESLEK DERSLERİ TOPLAM DERS SAATİ ORTAK BECERİ 2 - - 32 SAÇA RENK VERME TEKNİKLERİ 3 3-96 SAÇA KALICI ŞEKİL VERME TEKNİKLERİ - 2-32 İŞ ANALİZİ - 2-32 SAÇ BAKIMI 1 - - 16 SAÇ KESİMİ 4 3-112 ALAN ORTAK MESLEK DERSLERİ TOPLAMI 10 10-320 DAL MESLEK DERSLERİ Erkek Berberliği Kuaförlük HİJYEN - - 3 48 SAÇA GEÇİCİ ŞEKİL VERME TEKNİKLERİ ( ERKEK) - - 4 64 SAKAL VE BIYIK TIRAŞI - - 3 48 HİJYEN - - 4 64 SAÇA GEÇİCİ ŞEKİL VERME TEKNİKLERİ ( BAYAN) - - 6 96 DAL MESLEK DERSLERİ TOPLAMI - - 10 160 GENEL TOPLAM 10 10 10 480 İŞLETMEDE MESLEKÎ EĞİTİM 200 iş günü 100 iş günü 2400 5
BERBERLİK ALANI ÇERÇEVE ÖĞRETİM PROGRAMI UYGULAMALARINA İLİŞKİN AÇIKLAMALAR Berberlik Alanı; Kuaförlük ve Erkek Berberliği meslek dallarında saç kesimi, saç boyama ve saç şekillendirme gibi işlemlerin gerçekleştirildiği, bu işlemler ile toplumun günlük temizlik gibi ihtiyaçlarının karşılandığı bir alandır. Öğrenciler her dönem görmüş oldukları meslek dersleri altındaki modüllerin teorik eğitimlerini okul ortamında, pratik (beceri) eğitimini ise sözleşme yapmış oldukları işletmelerde her yıl için en az 200 iş günü olmak kaydıyla modülleri tamamlayacaklardır. Her ders içinde yer alan modüllerin süreleri o modülün okul ortamı ve işletmede uygulanacak toplam süresini belirtmektedir. Okul ortamında modüllere ayrılacak süreler haftalık ders çizelgesindeki toplam ders saati dikkate alınarak zümre kararıyla belirlenir. İşletmelerde beceri eğitiminin içeriği her yıl görmüş oldukları modüllerin içinde yer alan uygulama konularına paralel olacaktır. Ders içeriği; sektör temsilcileri, okuldaki program koordinatörleri, değişim önderleri ve alan öğretmenlerinin kararı ile planlanarak uygulanır. 1 ve 2. sınıf alan ortak olarak okutulur ve öğrenci ilgi duyduğu dala 2. sınıfın sonunda karar verir. Mezun olan öğrenci öğrenimi sırasında seçtiği dalda / meslekte kalfalık belgesi almaya hak kazanır. Öğrencilerin alan ve dal seçimlerinde bölgesel istihdam olanakları dikkate alınır. Alan ortak derslere Berberlik Alanı öğretmenleri, dal derslerine ise dala uygun alan öğretmenlerinin girmesi uygun olacaktır. Tüm eğitim ve öğretim etkinliklerinde, öğrencilerin başarısını arttıracak bireysel öğretim yöntem ve teknikleri uygulanmalıdır. BERBERLİK ALANI ÇERÇEVE ÖĞRETİM PROGRAMINDA YER ALAN DERSLER ORTAK GENEL KÜLTÜR DERSLERİ Talim ve Terbiye Kurulunun belirlemiş olduğu dersler, ders saatleri ve programları uygulanır. ORTAK DERSLER Bütün alanlarda ortak okutulacak olan dersler; üretken, bilim ve teknoloji üretimine yatkın, beceri düzeyi yüksek iş gücü yetiştirilmesini sağlayan, öğrencilerin ilgi ve yönelimlerine uygun meslek seçimlerini yapabilme, iyi ilişkiler kurabilme, işe uyum sağlayabilme yeterliği kazandırmayı amaçlayan derslerdir. ORTAK BECERİ DERSİ Öğrencilere yaşam boyu öğrenme ve kendini sürekli geliştirme konusunda gerekli temel bilgi ve becerilerin verildiği derstir. Tüm meslek elemanlarının sahip olması gerekli düşünme, öğrenme, öz yönetim, takım çalışması ve demokratik vatandaşlık hakları ile ilgili becerileri kazandırmak amaçlanmaktadır. Temel Beceriler 40/32 Düşünme, öğrenme ve öz yönetim becerileri kazanabilecektir. Anahtar Beceriler 40/32 Takım çalışması ve demokratik vatandaşlık hakları ile ilgili becerileri kazanabilecektir. Girişimcilik 40/32 İşletme, finansman, pazarlama, reklam, satış, iş hukuku, kariyer gelişimi ve iş kurma becerileri kazanabilecektir. İş Güvenliği ve İşçi İşçi sağlığı mevzuatına uyarak iş güvenliği önlemlerini 40/32 Sağlığı alabilecektir. Çevre Koruma 40/32 Çevre korumaya katkıda bulunabilecektir. 6
MESLEK ALAN DERSLERİ Berberlik Alanı ve bütün dalları ile ilgili ortak yeterlikleri ve meslekî yeterlikleri kazandırmayı amaçlayan derslerdir. ORTAK ALAN DERSLERİ Ortak alan dersleri, Berberlik Alanı nda yer alan meslekler / dallar için temel bilgi ve becerileri kapsayan ders grubunu oluşturur. Alan ve dalların özelliklerine göre programa yerleştirilmiştir. İŞ ANALİZİ DERSİ Müşterinin saçını yapısına, durumuna, sağlığına, fiziksel görüntüsüne, yaşantısına ve günün modasına göre değerlendirme işlemini yapabilmesi için gerekli bilgi ve becerilerin verildiği derstir. Bu ders ile öğrenci; müşterinin saç yapısına, durumuna, sağlığına, fiziksel görüntüsüne, yaşantısına ve günün modasına göre değerlendirme işlemini yapabilecektir. Saçın Yapısı 40/32 Saçı; yapısına, durumuna ve sağlığına göre değerlendirebilecektir. Yüz Şekilleri 40/32 Saçı; kişinin fiziksel görüntüsüne, yaşantısına ve günün modasına göre değerlendirebilecektir. SAÇ BAKIMI DERSİ Saç sağlığına uygun bir şekilde yıkama, kremleme ve bakım işlemlerini yapabilmesi için gerekli bilgi ve becerilerin verildiği derstir. Bu ders ile öğrenci, saç sağlığına uygun bir şekilde saç yıkama, kremleme ve saç bakım işlemlerini yapabilecektir. Saç Yıkama ve Kremleme 40/32 Saçı yıkayarak kremleme işlemlerini yapabilecektir. Saç Bakımı İşlemleri 40/32 Saçı kozmetik ürünleri kullanarak saç ve saçlı deri bakımı yapabilecektir. SAÇA KALICI ŞEKİL VERME TEKNİKLERİ DERSİ Permanant ve defrize işlemlerini uygulayabilmesi için gerekli bilgi ve becerilerin verildiği derstir. Bu ders ile öğrenci, saça permanant ve defrize işlemlerini uygulayabilecektir. Permanant 40/32 Saça permanant işlemini yapabilecektir. Defrize 40/32 Saça defrize işlemini uygulayabilecektir. SAÇA RENK VERME TEKNİKLERİ DERSİ Saça boyama, dekolorasyon, röfle, meç ve balyaj işlemlerini uygulayabilmesi için gerekli bilgi ve becerilerin verildiği derstir. Bu ders ile öğrenci; saça boyama, dekolorasyon, röfle, meç ve balyaj işlemlerini uygulayabilecektir. 7
Saç Boyama 40/32 Saça boyama işlemini uygulayabilecektir. Dekolorasyon 40/32 Saça dekolorasyon işlemini uygulayabilecektir. Röfle, Meç ve Balyaj 40/32 Saça röfle, meç ve balyaj işlemlerini uygulayabilecektir. SAÇ KESİMİ DERSİ Saç kesim işlemi için gerekli bilgi ve becerilerin verildiği derstir. Bu ders ile öğrenci, modele uygun saç kesim işlemini yapabilecektir. Saç Kesim Hazırlığı 40/32 Saç kesim işleminin yapıldığı ortamı ile kullanılan araç ve gereçleri hazırlayabilecektir. Saç Kesim Yöntemleri 40/32 Saç kesim yöntemlerini uygulayabilecektir. Saç Kesimi İşlemleri 40/32 Saç kesim işlemini modele göre yapabilecektir. MESLEK/DAL DERSLERİ Berberlik Alanı nda yer alan mesleklere özel ve mesleği destekleyici yeterlikleri kazandıracak meslek/dal dersleri son sınıfta yer alan derslerdir. ERKEK BERBERLİĞİ DALI HİJYEN DERSİ İş ortamını; hijyen, aydınlatma, havalandırma ve salon düzeni kurallarına göre hazırlaması için gerekli bilgi ve becerilerin verildiği derstir. Bu ders ile öğrenci; iş ortamını hijyen, aydınlatma, havalandırma ve salon düzeni kurallarına göre hazırlayabilecektir. Hijyen ve Aydınlatma 40/32 İş ortamını hijyen ve aydınlatma koşullarına göre hazırlayabilecektir. Havalandırma ve Salon İş ortamını havalandırma ve salon düzeni 40/32 Düzeni koşullarına göre hazırlayabilecektir. SAÇA GEÇİCİ ŞEKİL VERME TEKNİKLERİ (ERKEK) DERSİ Saç sağlığına zarar vermeden maşa, vac, fön, vigo, akroş ve elle şekil verme işlemlerini uygulayabilmesi için gerekli bilgi ve becerilerin verildiği derstir. Bu ders ile öğrenci; saç sağlığına zarar vermeden maşa, vac, fön, vigo, akroş ve elle şekil verme işlemlerini yapabilecektir. Saça Geçici Şekil Verme Saça geçici şekil verme işleminde kullanılan araç, 40/32 Hazırlığı gereç ve kozmetik ürünleri hazırlayabilecektir. Saça geçici şekil verme işlemlerini saç sağlığına Saça Geçici Şekil Verme 40/32 zarar vermeden uygulayabilecektir. 8
SAKAL VE BIYIK TIRAŞI DERSİ Sakal ve bıyık tıraşı işlemini yapabilmesi için gerekli bilgi ve becerilerin verildiği derstir. Bu ders ile öğrenci sakal ve bıyık tıraşı işlemini yapabilecektir. Sakal ve Bıyık Tıraş Sakal ve bıyık tıraşında kullanılan araç gereçleri 40/32 Hazırlığı hazırlayabilecektir. Sakal ve bıyık tıraşını müşteri isteğine göre Sakal ve Bıyık Tıraşı 40/32 yapabilecektir. KUAFÖRLÜK DALI HİJYEN DERSİ İş ortamını; hijyen, aydınlatma, havalandırma ve salon düzeni kurallarına göre hazırlaması için gerekli bilgi ve becerilerin verildiği derstir. Bu ders ile öğrenci; iş ortamını hijyen, aydınlatma, havalandırma ve salon düzeni kurallarına göre hazırlayabilecektir. Hijyen ve Aydınlatma 40/32 İş ortamını hijyen ve aydınlatma koşullarına göre hazırlayabilecektir. Havalandırma ve Salon İş ortamını havalandırma ve salon düzeni 40/32 Düzeni koşullarına göre hazırlayabilecektir. SAÇA GEÇİCİ ŞEKİL VERME TEKNİKLERİ ( BAYAN) DERSİ Saç sağlığına zarar vermeden maşa, vac, fön, elle şekil verme, vigo ve akroş işlemlerini uygulayabilmesi için gerekli bilgi ve becerilerin verildiği derstir. Bu ders ile öğrenci; saç sağlığına zarar vermeden maşa, vac, fön, elle şekil verme, vigo ve akroş işlemlerini yapabilecektir. Fön ve Mizanpli İşlemleri 40/32 Saça fön ve mizanpli işlemleri ile saç sağlığına zarar vermeden geçici şekil verebilecektir. Vigo ve Maşa İşlemleri 40/32 Saça vigo ve maşa işlemleri ile saç sağlığına zarar vermeden geçici şekil verebilecektir. Vac ve El ile Şekil Verme 40/32 Saça vac ve el ile şekil verme işlemlerini saç sağlığına zarar vermeden geçici şekil verebilecektir. Topuz ve Akroş İşlemleri 40/32 Saça topuz ve akroş işlemlerini saç sağlığına zarar vermeden geçici şekil verebilecektir. İŞLETMELERDE MESLEKÎ EĞİTİM İşletmelerde meslekî eğitimin içeriğini her okul, her dönem dala/mesleğe ait görmüş oldukları modüllerin içeriğinde yer alan uygulama konularına paralel oluşturur. Ders içeriği; sektör temsilcileri, okuldaki program koordinatörleri, değişim önderleri ve alan öğretmenlerinin kararı ile planlanarak uygulanır. 9