SİRKÜLER RAPOR 2006-22

ULUSLARARASI DENETİM DANIŞMANLIK VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK A.Ş. www.dmf.com.tr dmf@dmf.com.tr Farabi Sokak 12/11 06680 Çankaya, Ankara Tel: 0.312.428 67 50 Faks: 0.312.428 67 53 SİRKÜLER RAPOR 2006-22 39 SERİ NO'LU SM, SMMM VE YMM KANUNU GENEL TEBLİĞ TASLAĞI 4325 sayılı Olağanüstü Hal Bölgesinde ve Kalkınmada Öncelikli Yörelerde İstihdam Yaratılması ve Yatırımların Teşvik Edilmesi ile 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun kapsamında birden fazla takvim yılına sirayet eden inşaat ve onarma işi yapan mükelleflere ödenen istihkaklar üzerinden hesap dönemi içinde indirim oranı uygulanmaksızın tevkif edilen vergilerin, hesap dönemi sonu itibariyle 4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (b) fıkrasında yer alan vergi indirimi uygulamasına tabi tutulması ve indirim uygulaması nedeniyle oluşan vergi farkı tutarının yeminli mali müşavir tasdik raporuna istinaden mükelleflere iade edilmesi, bu tebliğin konusunu teşkil etmektedir. 1- İadeye İlişkin Genel Hususlar Bilindiği üzere; Gelir Vergisi Kanununun 42 nci maddesinde, "Birden fazla takvim yılına sirayet eden inşaat ve onarma işlerinde kar veya zarar işin bittiği yıl kati olarak tespit edilir ve tamamı o yılın geliri sayılarak, mezkur yıl beyannamesinde gösterilir." hükmüne yer verilmiştir. Aynı Kanunun 94 üncü maddesinin (3) numaralı bendinde, 42 nci madde kapsamına giren işler dolayısıyla bu işleri yapanlara (kurumlar dahil) ödenen istihkak bedelleri üzerinden gelir vergisi tevkifatı yapılması öngörülmüş, maddenin Bakanlar Kuruluna verdiği yetkiye dayanılarak 93/5148 ve 2003/6577 sayılı Bakanlar Kurulu Kararları ile anılan tevkifata ilişkin oran % 5 olarak belirlenmiştir. 4325 sayılı Kanunun 01/01/1998 tarihinde yürürlüğe giren 3 üncü maddesinde ise, a) Bu maddenin yürürlük tarihi ile 31/12/2000 tarihi arasında; Olağanüstü Hal Bölgesi kapsamında sayılan illerde yeni işe başlayan gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin, bu illerdeki iş yerlerinde fiilen ve sürekli olarak 10 ve daha fazla işçi çalıştırmaları şartıyla, münhasıran bu iş yerlerinden elde ettikleri kazançları işe başlama tarihinden itibaren yatırım dönemi dahil 5 vergilendirme dönemi gelir ve kurumlar vergisinden müstesnadır. Bu kazançlar hakkında; 5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 25 inci maddesinin ikinci fıkrası ile 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin 6 numaralı bendinin (b) alt bendi hükümleri uygulanmaz. b) (a) fıkrasında belirtilen gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin anılan fıkradaki istisna süresinin sonundan başlamak ve 31/12/2007 tarihinde sona ermek üzere, bu illerdeki işyerlerinde fiilen ve sürekli olarak on ve daha fazla işçi çalıştırmaları şartıyla, münhasıran bu işyerlerinden elde ettikleri kazançları üzerinden hesaplanan gelir ve kurumlar vergisinden aşağıda belirtilen oranlarda indirim yapılır. İndirim oranı; 10 işçi çalıştıranlarda % 40, 51 ve daha yukarı işçi çalıştıranlarda % 60' dır. 11 ile 50 arasında (50 dahil) işçi çalıştıranlar için uygulanacak indirim oranı, % 40 oranına her bir işçi için 0.5 puan eklemek suretiyle bulunur. hükümleri yer almaktadır. 4325 sayılı Kanunda yer alan indirim ve istisna uygulamaları ile ilgili hususlar, 27/02/1998 tarih ve 23271

sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 1 Seri No.lu Olağanüstü Hal Bölgesinde ve Kalkınmada Öncelikli Yörelerde İstihdam Yaratılması ve Yatırımların Teşvik Edilmesi Genel Tebliğinde(1) açıklanmıştır. Bu düzenlemelere göre, 4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (b) fıkrası uyarınca vergi indirimi, maddenin (a) fıkrasında belirtilen gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin aynı fıkrada yer alan istisna süresinin sonundan başlamak ve 31/12/2007 tarihinde sona ermek üzere, bu illerdeki işyerlerinde fiilen ve sürekli olarak on ve daha fazla işçi çalıştırmaları şartıyla, münhasıran bu işyerlerinden elde ettikleri kazançları üzerinden hesaplanan gelir ve kurumlar vergisine indirim oranının uygulanması suretiyle hesaplanmaktadır. Öte yandan, 4325 sayılı Kanun kapsamında birden fazla takvim yılına sirayet eden inşaat ve onarma işi yapan mükelleflere ödenen istihkaklar üzerinden hesap dönemi içinde indirim oranı uygulanmaksızın tevkif edilen vergilerin, hesap dönemi sonu itibariyle aynı kanunun 3 üncü maddesinin (b) fıkrasında yer alan vergi indirimi uygulamasına tabi tutulması ve indirim uygulaması nedeniyle oluşan vergi farkı tutarının, tebliğin izleyen bölümlerinde yer alan açıklamalar çerçevesinde yeminli mali müşavir tasdik raporuna istinaden mükelleflere iade edilmesi mümkün bulunmaktadır. Söz konusu işler nedeniyle ödenen istihkaklar üzerinden yapılması gereken tevkifat, vergi sorumlularınca yerine getirilmesi gereken bir görev olduğundan ve bunların yaptıkları ödemeler sırasında vergi indiriminden yararlanacak mükellefin özel şartlarını (4325 sayılı Kanun kapsamındaki işyerlerinde fiilen ve sürekli olarak on ve daha fazla işçi çalıştırılıp çalıştırılmadığı, vergi indirimi oranının hesaplanmasında dikkate alınacak işçi sayısı gibi) bilmelerine imkan bulunmadığından, vergi sorumlularınca tevkifat oranlarından herhangi bir indirim yapılmayacaktır. 2- Yeminli Mali Müşavirlerce Yapılacak Tasdik İşlemleri a) Tasdike İlişkin Genel Esaslar: 4325 sayılı Kanun kapsamında birden fazla takvim yılına sirayet eden inşaat ve onarma işi yapan mükelleflere ödenen istihkaklar üzerinden hesap dönemi içinde indirim oranı uygulanmaksızın tevkif edilen vergilerin indirim uygulaması nedeniyle oluşan fark kadarlık kısmının söz konusu mükelleflere iade edilmesi, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 227 nci maddesi hükmünün Bakanlığımıza verdiği yetkiye istinaden, bu Tebliğ ile belirlenen şartlara uygun olarak yeminli mali müşavirlerce düzenlenecek tasdik raporunun ibrazı şartına bağlanmıştır. Dolayısıyla, bu mükelleflere yapılan istihkak ödemeleri üzerinden, hesap dönemi itibariyle ödemeyi yapanlarca indirim oranı uygulanmaksızın tevkif edilecek vergi tutarları ve hesaplanan indirim oranı ile Kanunun 3 üncü maddesinin (b) bendi hükmünde yer alan şartların gerçekleşip gerçekleşmediği gibi hususlar yeminli mali müşavirlerce tasdik raporuna bağlanacak ve fazladan yapılan vergi tevkifatı bu rapora istinaden mükelleflere iade edilecektir. Mükelleflere yapılacak söz konusu iadeye ilişkin hususlara tam tasdik (yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannamesi ve eklerinin tasdiki) raporunda yer verilmiş olması durumunda, ayrıca tasdik raporu düzenlenmesine gerek bulunmamaktadır. Öte yandan, bu çerçevede yapılacak iadelerde; iade talebinin 100.000 YTL yi aşmadığı durumlarda yeminli mali müşavir tasdik raporu ibrazı zorunlu olup, bu tutarın aşılması durumunda aşan kısmın iadesi vergi inceleme elemanlarınca düzenlenecek vergi inceleme raporu sonucuna göre yerine getirilecektir. İade talebinin 10.000 YTL yi aşmadığı durumlarda yeminli mali müşavir tasdik raporu ibrazı zorunlu bulunmayıp, bu durumda konuya ilişkin; 2

1. Kapsama dahil illerdeki işyerlerinde çalışanların sayısının tespiti bakımından sosyal güvenlik kurumu dört aylık bordroları veya aylık prim ve hizmet belgeleri ile muhtasar beyanname asıl veya onaylı örneklerinin, 2. Hakediş faturalarının asıl veya onaylı örneklerinin, 3. Tevkifat tutarları ve bu tutarların ilgili vergi dairesine yatırıldığını gösteren ve tevkifatı yapan vergi sorumlusu tarafından onaylanmış listenin ibrazı yeterli olacaktır. Bu Tebliğde yer alan parasal hadlere ilişkin Bakanlığımızca bir belirleme yapılmadığı takdirde izleyen yıllarda yeniden değerleme oranında artırılarak uygulama yapılacaktır. Bu şekilde yapılacak hesaplamalarda 1.000 YTL den küçük tutarlar dikkate alınmayacaktır. b) Tasdik Raporunda Bulunması Gereken Bilgiler: 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununun(2) 12 nci maddesinin Maliye Bakanlığı na verdiği yetkiye göre yayımlanan Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları, Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin(3) 7 nci maddesi ile yeminli mali müşavirler tarafından vergi mevzuatı açısından tasdiki yapılabilecek olan konu ve belgeler belirlenmiştir. Söz konusu Yönetmeliğin 7 nci maddesinin son fıkrasında ise, tasdik işlemi yapılırken aranacak asgari bilgi, şekil şartları ile tasdike ilişkin diğer usul ve esasların Bakanlığımızca çıkartılacak tebliğlerle belirleneceği ve Yönetmelikte belirtilen konuların ve belgelerin tasdikine ilişkin olarak Bakanlığımızca tebliğ çıkartılmadıkça, yeminli mali müşavirlerin bu konu ve belgelerle ilgili olarak tasdik işlemi yapamayacakları belirtilmiştir. Buna göre, 4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (b) fıkrası uyarınca gerçekleştirilecek vergi iadesine ilişkin olarak düzenlenecek Yeminli Mali Müşavirlik İndirim İadesi Tasdik Raporunda bulunması gereken zorunlu bilgiler, rapor dispozisyonu, raporların teslimi ve yeminli mali müşavirlerin düzenleyecekleri raporlarla ilgili sorumluluklarına ilişkin usul ve esaslar aşağıda açıklanmış olup, 4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (b) fıkrasında yer alan hüküm ile bu hükmün uygulanmasına ilişkin düzenlemeler ve Tebliğ düzenlemeleri birlikte mütalaa olunacaktır. Yeminli Mali Müşavirlik İndirim İadesi Tasdik Raporu, bu Tebliğin (1) ve (2) numaralı eklerini oluşturan rapor kapağı ile rapor dispozisyonuna uygun olarak hazırlanacaktır. Ayrıca, 4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (b) fıkrasında yer alan hüküm ve bu Tebliğ kapsamında indirim tutarının belirlenebilmesi açısından lüzumlu bulunan; kapsama dahil illerdeki işyerlerinde çalışanların sayısının tespitine yönelik sosyal güvenlik kurumu dört aylık bordroları veya aylık prim ve hizmet belgeleri ile muhtasar beyannameleri, hakediş faturaları, tevkifat tutarları ve bu tutarların ilgili vergi dairesine yatırıldığını gösteren ve tevkifatı yapan vergi sorumlusu tarafından onaylanmış bir liste ile raporu düzenleyen yeminli mali müşavirin gerekli gördüğü incelemeyle ilgili diğer belgelerin de rapora eklenmesi gerekmektedir. Yeminli mali müşavirlerce yapılacak tasdik işleminin tam tasdik işlemi dışında ve münhasıran indirim iadesinin tasdikine ilişkin olması halinde, 11 Sıra No.lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğinin(4) ekine uygun olarak düzenlenecek Tasdik Sözleşmesi nin I inci bölümünde yer alan Tasdik Konusu başlıklı sütun, 17- Yeminli Mali 3

Müşavirlik İndirim İadesi Tasdik Raporu şeklinde kodlanacaktır. c) Yeminli Mali Müşavirler Tarafından Düzenlenecek Olan Yeminli Mali Müşavirlik İndirim İadesi Tasdik Raporunun Vergi Dairelerine Teslim Edilmesi Yeminli Mali Müşavirlik İndirim İadesi Tasdik Raporları, yeminli mali müşavirler tarafından tam tasdik raporlarının teslimine ilişkin esaslar çerçevesinde ilgili vergi dairelerine teslim edilecektir. Yeminli Mali Müşavirlik İndirim İadesi Tasdik Raporları, tevkifatın yapıldığı yılın bitimini takip eden yıllık beyanname verme süresi sonundan itibaren ibraz edilebilecektir. Aynı husus, özel hesap dönemine tabi mükellefler için de geçerli bulunmaktadır. Ayrıca, önceki hesap dönemlerine ilişkin olarak düzenlenecek raporların da bu sürede ibraz edilmesi halinde söz konusu iadenin yapılması mümkün bulunmaktadır. d) Yeminli Mali Müşavirlerin Müteselsil Sorumluluğu Yeminli mali müşavirler, gerçek durumu tespit etmek için her türlü belgeden yararlanmak ve Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları, Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre her türlü inceleme tekniklerini kullanmak zorundadırlar. Yeminli mali müşavirlerce söz konusu belgelerin sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı olup olmadığı araştırılacak, şüphelenilen durumlarda ilgililerin mükellefiyet kayıtları vergi dosyalarından ve diğer kamu idarelerinden bilgi alınarak tetkik edilecektir. İmza ve mühür kullanmak suretiyle tasdik yapan ve tasdik raporu düzenleyen yeminli mali müşavirler, tasdikin kapsamı ile sınırlı olmak üzere tasdikin doğruluğundan sorumludurlar. Yeminli mali müşavirler; yaptıkları tasdikin doğru olmaması nedeniyle, tasdik raporunda yer alan mevzuata aykırı hususların tespit edilmesi halinde; alınması gereken vergilerden, kesilecek cezalardan ve hesaplanacak gecikme faizlerinden mükellefler ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulurlar. Tebliğ olunur. (1) 27/02/1998 tarih ve 23271 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır. (2) 13/06/1989 tarihli ve 20194 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır. (3) 02/01/1990 tarihli ve 20390 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır. (4) 16/12/1993 tarih ve 21790 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır. EK 1: Yeminli Mali Müşavirlik İndirim İadesi Tasdik Raporu Kapak Örneği EK 2: Yeminli Mali Müşavirlik İndirim İadesi Tasdik Raporu Dispozisyonu 4

EK:1 Rapor Sayısı: YMM../...-... Rapor Ekleri :....../.../... YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK İNDİRİM İADESİ TASDİK RAPORU İncelemeyi Yapan Adı Soyadı : Yeminli Mali Müşavirin Bağlı Olduğu Oda : Büro Adresi : Telefon Numarası : Dayanak Sözleşmenin Günü : Sayısı : Mükellefin Adı Soyası : (Unvanı) Adresi : Vergi Dairesi : Vergi Kimlik No.su : Telefon Numarası : e-posta Adresi : İnceleme Dönemi : Konusu : İadesi Uygun Görülen Tevkifat : Tutarı SONUÇ : 5

EK:2 YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK İNDİRİM İADESİ TASDİK RAPORU RAPOR DİSPOZİSYONU I-GENEL BİLGİ Bu bölümde en az aşağıdaki bilgiler yer alacaktır. 1-Mükellefin adı, soyadı (unvanı), iştigal konusu, bağlı olduğu vergi dairesi ve hesap numarası, adresi, 2-Pay oranı % 10 ve daha fazla olan ortakların adı-soyadı (unvanı), varsa bağlı oldukları vergi dairesi ve vergi kimlik numarası ve adresleri, 3-Mükellefin merkez ve şube işyerlerinin sayısı ve adresleri, 4-Mükellefin merkez ve şube işyerinin ticaret sicil kaydı ve sicil numarası, 5-Mükellefin kapsama dahil illerdeki işyerlerinin sayısı ve adresleri, 6-Mükellefin kapsama dahil illerdeki işyerinin ticaret sicil kaydı sicil numarası ile Ticaret ve /veya Sanayi Odası kaydı ve numarası, 7-Kapsama dahil illerdeki işyerlerinde çalışanların sayısı (sosyal güvenlik kurumu dört aylık dört aylık bordroları veya aylık prim ve hizmet belgelerindeki işçi sayısı bilgileri ile muhtasar beyannamesinde belirtilen işçi sayısı), 8-İstisna ve indirim dönemine ilişkin bilanço ve gelir tabloları, 9-Kapsama dahil işyerlerine ilişkin genel bilgiler, 10-Kapsama dahil illerde yeni işyerlerinin faaliyete geçtiği tarihler, 11-İndirim hükmünün münhasıran kapsama dahil illerde mevzuat hükümlerine göre tevkif edilen vergiye uygulanıp uygulanmadığı, 12-Muhasebeden veya muhasebe denetiminden sorumlu olanların adları ile serbest muhasebeci, serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli mali müşavir unvanı alıp almadıkları, 13-Gerekli görülen diğer hususlar. II- USUL İNCELEMELERİ Bu bölümde en az aşağıdaki bilgilere yer verilecektir. 1-Yasal defterlerin tasdikine ilişkin bilgiler, 6

2-Defter kayıtlarına dayanak teşkil eden belgelerin ilgili mevzuat hükümlerine uygun olup olmadığı ve gerçeği yansıtıp yansıtmadığı, 3-Defter kayıtlarının 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ve Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri ile genel muhasebe kurallarına uygun olup olmadığı, 4-Kapsama dahil illerdeki işyerlerinde elde edilen hasılat ve giderlerin defterlerde ayrıca gösterilip gösterilmediği, 5-Beyannamelerin zamanında verilip verilmediği, 6-Mükellefin 4325 sayılı Kanunun 3/b maddesindeki indirim için öngörülen şartları taşıyıp taşımadığının ve yararlanılacak indirim gerçek tutarının belirlenmesinde takip edilen inceleme ve kanıt toplama yöntem ve teknikleri, 7-Gerekli olan diğer bilgiler. III- HESAP İNCELEMELERİ YMM tasdik raporunda en azından aşağıdaki bilgilerin bulunması gerekmektedir. - Mükellefin vergi teşvikleri açısından 4325 sayılı Kanun kapsamında sayılan illerde 1/1/1998-31/12/2000 tarihleri arasında işe yeni başlayıp başlamadığı, - Kapsama dahil illerdeki işyerlerinde fiilen ve sürekli olarak en az 10 ve daha fazla işçi çalıştırıp çalıştırılmadığı, - Asgari 10 işçi çalıştırma şartının vergilendirme döneminin tamamında yerine getirilip getirilmediği, - Kapsama dahil illerde aynı mükellefin birden fazla işyeri açması halinde bu işyerlerinde çalışan işçi sayısının toplu olarak asgari şartı sağlayıp sağlamadığı, - Mevzuat hükümlerine göre indirim konusu işlemlere ait maliyetler ile hasılata ilişkin belgelerin sahte ve muhteviyatı itibariyle yanıltıcı olup olmadığının tespiti; şüphelenilen durumlarda ilgililerin mükellefiyet durumlarına ilişkin olarak vergi dairelerinden ve diğer kamu idarelerinden bilgi alınarak gerekli araştırmanın yapılıp yapılmadığı, - Kapsama dahil illerde yeni açılan işyeri veya işyerlerinin fiziki durumu, işyerinin kapasitesi ve hasılat durumunun fiilen uyumlu olup olmadığı, - Kapsama dahil işyerinin kuruluş işlemlerinin ticaret sicili, ticaret ve/veya sanayi odası kayıtları ile sosyal güvenlik kurumu kayıtları üzerinden araştırılması ve denetlenmesi, - Kapsama dahil iller dışında mükellefin diğer illerde de faaliyetlerinin bulunup bulunmadığının araştırılması ve indirime konu olan ve olmayan tevkifatların tutarları, - Kayıt ve belgeler ile fiili durumun birbirini doğrulayıp doğrulamadığı, 7

- Mükelleflerin işlemlerinin 4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (b) bendi çerçevesinde incelendiği, indirimden yararlanmak için aranılan şartların mevcut olduğu, belirtilen indirim tutarının gerçek olduğu ve fiili durum ile belge ve kayıtların birbiriyle uyumlu ve ilgili mevzuata uygun olduğu, - Gerekli görülecek diğer hususlar. IV- SONUÇ Bu bölümde yeminli mali müşavirler, mükelleflerin işlemlerinin 4325 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (b) bendi çerçevesinde incelendiğini, indirimden yararlanmak için aranılan şartların mevcut olduğunu, belirtilen indirim tutarının gerçek olduğunu ve fiili durum ile belge ve kayıtların birbiriyle uyumlu ve ilgili mevzuata uygun olduğunu kesin olarak ifade edeceklerdir. YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR Adı - Soyadı İmza Mühür 8