T.C. NEVŞEHİR HACI BEKTAŞ VELİ ÜNİVERSİTESİ FEN EDEBİYAT FAKÜLTESİ ÇAĞDAŞ TÜRK LEHÇELERİ VE EDEBİYATLARI BÖLÜMÜ LİSANS TEZ YAZIM KILAVUZU NEVŞEHİR MAYIS 2017
BİRİNCİ BÖLÜM TEZ YAZIM BİÇİMİ VE GÖRÜNÜMÜ Tez çalışması biçim ve görünüm bakımından aşağıdaki özellikleri taşımalıdır. 1.1. Tez Teslim Biçimi 1.1.1. Kâğıt Özellikleri Tez çalışması A4 (21 x 29,7 cm) ölçüsünde en az 80 g/m2 kâğıda basılmalıdır. Tez, kâğıt israfını önlemek için arkalı önlü olacak şekilde de çoğaltılabilir. 1.1.2. CD Bölüm Başkanlığımızın ve Danışmanın onay vermesi durumunda tez, CD olarak da teslim edilebilir. 1.2. Sayfa Düzeni Tezin ciltlenmesinde kolaylık sağlamak için her sayfanın sol kenarından 4 cm, üst kenarından 3 cm, alt ve sağ kenarlarından ise 2,5 cm genişliğinde boşluk bırakılmalıdır. 1.3. Sayfaların Numaralandırılması Tez çalışmasında tüm sayfaların numaraları sayfanın sağ altında verilmelidir. Ön sayfaların numaralandırılmasında Romen rakamları (I, II, III, IV vb.) kullanılmalıdır. Ön sayfaların numaralandırılmasına tezin Özet kısmı ile başlanmalı ve Giriş kısmına kadar Romen rakamları ile numaralandırma yapılmalıdır (bk. Ek 4 ). Bu numaralandırmada iç kapak ile onay sayfasında rakamlar görünmemelidir. Tezin metin kısımlarının numaralandırılmasında ise sayma sayıları (1, 2, 3 vb.) kullanılmalıdır. Tez metninde sayfaların numaralandırılmasına tezin Giriş kısmı ile başlanmalı ve tezin sonuna kadar numaralandırma yapılmalıdır. Tez metninin temel başlıklarının ilk sayfalarında numaralar görünmemelidir (Giriş, Bölümler, Sonuç, Kaynakça ve Ekler şeklinde verilen kısımların ilk sayfaları için geçerlidir). 1.4. Yazı Tipi ve Harf Büyüklüğü Tez yazımında Times New Roman kullanılmalıdır. Metin 12 punto ile yazılmalıdır. Tezin tamamında, seçilen yazı tipi ve boyutu kullanılmalıdır. Bölüm başlıkları iki punto büyük (14 punto), alt başlıklar metinle aynı büyüklükte (12 punto), dipnotlar iki punto küçük (10 punto) yazılmalıdır. Bölüm başlıkları ve alt başlıklar koyu yazılmalıdır. Yazı rengi siyah olmalıdır.
1.5. Bölüm Başlıklarının Yazılışı Tezin her bölümü yeni bir sayfada başlamalıdır. Bölüm başlıkları BÜYÜK HARFLERLE, 14 punto büyüklükte, koyu ve ortalanmış olarak yazılmalıdır. Alt bölüm başlıkları ise sayfanın soluna bitişik biçimde ve koyu olarak yazılmalıdır. 1.6. Satır Aralıkları Türkçe Özet, İngilizce Özet, dipnotlar, tablo ve şekillerin içi, tablo başlıkları ve şekil altı açıklamaları tek satır aralığı ve hem aralık öncesi hem de aralık sonrası 0 nk olacak şekilde yazılmalıdır. Tez metni bir buçuk (1,5) satır aralığında yazılmalıdır. Tez metninde sadece numaralı bir başlıktan hemen sonra gelecek ilk paragraf için aralık öncesi 0 nk aralık sonrası 6 nk; diğer tüm paragraflarda ise hem aralık öncesi hem de aralık sonrası 0 nk olmalıdır. 1.7. Paragraflar Paragraf başı dâhil olmak üzere hiçbir paragrafta girinti yapılmamalı, iki yana yaslı hizalanmalı ve paragraflar arasında bir satır boşluk bırakılmalıdır. 1.8. Alıntı Yapma: Kaynaklardan yapılan doğrudan yapılan aktarmalarda alıntı, hiçbir şekilde değiştirilmeden (yazım hataları dâhil) tezde yer alır. 40 kelimeden daha kısa olan alıntılar tırnak işaretleri içinde yazılır. 40 kelime ve daha uzun alıntılar, ilk bakışta bunun bir alıntı olduğunun anlaşılabilmesi için, sıkıştırılmış paragraf şeklinde verilir. Bu amaçla, tüm paragraf soldan satır başı hizasından bloklanıp soldan itibaren 5 boşluk içeriden girintili olacak şekilde yazılır. Aynen aktarılan parçadan bazı cümle veya ifadelerin çıkarılması hâlinde, çıkarmanın yapıldığı yere üç nokta (...) konur. Ana düşünce değişmeksizin, özgün biçim ve içeriğe uyma zorunluluğu olmadan yazarın kendi anlatımıyla yapılan bilgi alıntılarına dolaylı alıntı denir. Burada önemli olan alıntılanan bilginin yazarın kendi cümleleriyle ve metinle bütünlük sergileyecek şekilde alıntılanmasıdır. Dolaylı alıntılarda, tırnak işaretleri ya da sıkıştırılmış paragraf gibi herhangi özel bir işaret ve biçim kullanılmaz. Doğrudan veya dolaylı her türlü alıntılamada, alıntının yapıldığı kaynağın gösterilmesi zorunludur. Kaynak gösterilmeden yapılan alıntı, intihal (bilimsel hırsızlık) olarak adlandırılır. Kaynak gösterme işi, her aktarmanın nereden yapıldığını ayrı ayrı gösterecek şekilde, anında yapılır ve bu kaynaklar ayrıca Kaynaklar listesinde verilir.
1.9. Kaynak Gösterme (Atıf Sistemi) Tezde MLA (MODERN LANGUAGE ASSOCİATİON) YÖNTEMİ (Metin İçi Yöntem) kullanılacaktır. 1.9.1. Metin İçi Kaynak Gösterme Yöntemi Metin içi kaynak göstermede Yazar-Tarih yöntemi kullanılacaktır. Bu yönteme göre atıf, metinde ilgili kelimeden sonra açılan bir parantezin içine yazarın soyadı ve yayın yılı yazılarak yapılmalıdır. Ayrıca istenildiğinde sayfa numaraları da parantez içinde verilebilir. Metin içi kaynak gösterme örnekleri: Metin içinde genel bir atıf gösterme söz konusuysa ve metnin bütününe gönderme yapılıyorsa (yazarın soyadı yıl yazmak yeterlidir: (Karataş 2013). Belirli bir sayfadan alıntı yapılmış ya da ilgili fikirler belirli bir kısımdan alınmışsa kaynak, sayfasıyla birlikte şu şekilde yazılır: (Çeribaş 2012: 41). Alıntı bir makaleden yapılmışsa, alıntının yapıldığı sayfa numarası parantez içi bilgilerde yer verilir: (Harbalioğlu 2016: 98). Makalenin bütününe gönderme yapılmışsa bu kez parantez içi bilgilerde de sayfa aralıkları belirtilmelidir: (Harbalioğlu 2016: 97-105). Bir yazarın aynı yıl içinde birden çok çalışmasından yararlanılması halinde yayın yılının sağ tarafına a, b, c, gibi harfler yazılmalı ve bunlar kaynakçada aynı şekilde gösterilmelidir: Erdem Uçar 2016a, Erdem Uçar 2016b). Metin içinde alıntı ya da gönderme yapılan metnin yazarı birden fazlaysa yazarların soyadları arasında ve bağlacı kullanılır: (Kulamshaeva ve Kırgız 2010). Ancak yazar sayısı üçten fazlaysa ilk yazarın soyadından sonra vd. (ve diğerleri) ifadesi kullanılır: (Erdem Uçar vd. 2015). Metin içinde 40 sözcükten uzun alıntılar içeriden, tek (1,0) satır aralığı vererek ana metinden daha küçük (10 punto) puntoyla yazılır. 1.9.2. Dipnot Metinde içeriği genişletici, güçlendirici veya ilave nitelikteki bilgiler verilirken dipnot kullanılır. Dipnot, sayfanın altında metin hizası sınırları içinde, metinden dipnot çizgileriyle ayrılan yazı alanında yer alır. Dipnot, metin içinde kullanılan yazı karakteriyle aynı olmak üzere tek (1,0) satır aralığı ve 10 puntoyla yazılır. Dipnot çizgisi, yazı alanının sol kenarından başlayan, yaklaşık olarak 4 cm uzunluğunda
yatay bir çizgidir. Dipnot rakamla ( 1,2,3...) numaralandırılır. Dipnot ile numara arasında boşluk bırakılmaz ve herhangi bir noktalama/belirtme işareti kullanılmaz. 1.10. Kaynakça Tek Yazarlı Kitap SOYAD, Ad (Yayım Yılı), Kitabın Adı, Yayımlayan, Yayım Yeri. ÇERİBAŞ, Mehmet (2012), Kırgız Türklerinde Manasçılık Geleneği ve Manasçılar, Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü, Ankara. Çok Yazarlı Kitap SOYAD, Ad; SOYAD, Ad ve SOYAD, Ad (Yayım Yılı) Kitabın Adı, Yayımlayan, Yayım Yeri. ERDEM, Mehmet Dursun; KARATAŞ, Mustafa ve HİRİK, Erkan (2015), Yeni Türk Dili, Maarif Mektepleri, Ankara. Metni Yayıma Hazırlanan Mesnevi ve Diğer Yazmalar Yazarın Adı (Yayım Yılı) Eserin Adı, Yayımlayan, Yayım Yeri. Tâcî-zâde Cafer Çelebi (1994), Heves-nâme, (Haz.: Necati Sungur), Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara. Yazma Yazar/Şair, Eserin Adı, Bulunduğu Kütüphane, Bölüm No. Adlî, Dîvân, British Library, Türkçe Yazmalar Bölümü, No: OR 9475. Kurum Yazarlı Kitap Eserin Adı (Yayım Yılı), Yayımlayan, Yayım Yeri. İmlâ Kılavuzu (2000), Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara. Çeviri Kitap SOYAD, Ad (Yayım Yılı), Kitabın Adı, çev. / haz., Yayımlayan, Yayım Yeri.
ONG, Walter J. (2012), Sözlü ve Yazılı Kültür, çev. Sema Postacıoğlu Banon, Metis Yayınları, İstanbul. Editörlü Kitap SOYAD, Ad (Edt.), (Yayım Yıl), Kitap Adı, Yayımlayan, Yayım Yeri. HARBALİOĞLU, Neşe (Edt.) (2017), Çağdaş Uygur Hikâyelerinden Seçmeler, Gazi Kitabevi, Ankara. Editörlü Kitapta Bölüm SOYAD, Ad (Yayım Yılı), Bölüm Başlığı, (Editörün Adı Soyadı), Kitabın Adı, Yayımlayan, Yayım Yeri, s. (sayfa aralığı). ÇERİBAŞ, Mehmet (2016), Halk Bilim Araştırmalarının Tarihi, (Edt. Mustafa Aça), Halk Bilimi El Kitabı, Kömen Yayınları, Konya, s. 71-195. Editörsüz ya da Editörü Belli Olmayan Kitapta Bölüm SOYAD, Ad (Yayım Yılı), Bölümün Adı, Kitabın Adı, Yayımlayan, Yayım Yeri. PARLATIR, İsmail (2001), Bilimsel Yazıların Hazırlanmasında Uygulanacak Kurallar, Türk Dili ve Kompozisyon Bilgileri, Yargı Yayımevi, Ankara, s.433-449. Tez SOYAD, Ad (Yıl), Tezin Adı, Üniversite ve Enstitü Adı, Tezin Türü, Yer. KULAMSHAEVA, Baktygul, (2008), Kırgız Hikâye ve Destanlarında Anlatı Zamanları: Atadan Kalgan Tuyak Hikâyesi ile Manas ve Er Töştük Destanları Örneğinde, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Ankara. Sözlük SOYAD, Ad (Yayım Yılı) Sözlüğün Adı, C. (Cilt), Yayımlayan, Yayım Yeri. AYVERDİ, İlhan (2016), Misallî Büyük Türkçe Sözlük, C. I, Kubbealtı Neşriyat, İstanbul.
Tek Yazarlı Makale SOYAD, Ad (Yıl) Makalenin Adı, Derginin Adı, Cilt, S. (Sayı), s. (sayfa aralığı). ERDEM UÇAR, Filiz Meltem (2016), Çağatay Türkçesinde Tasvir Fiilleri, Türkbilig Türkoloji Araştırmaları Dergisi, S. 32, s. 21-56. Çok Yazarlı Makale SOYAD, Ad ve SOYAD, Ad (Yıl) Makalenin Adı, Derginin Adı, Cilt, S. (Sayı), s. (sayfa aralığı). KULAMSHAEVA, Baktygul ve KIRGIZ, Ayşe Nur (2010), Van Kırgızlarının Köroğlu Destanında Sıra, Turkish Studies, C. S. 5, s. 1677-1711. Bildiri SOYAD, Ad (Yayım Yılı), Bildirinin Başlığı, Etkinliğin Adı (Etkinlik Tarihi ve Yeri) Yayımlayan, Yayım Yeri, s. (sayfa aralığı). ÇERİBAŞ, Mehmet (2014) Avanos Yöresinde Uğurlamalar, Karşılamalar, Kutlamalar ve Bunların İşlevsel Halk Bilimi Kuramına Göre İncelenmesi, Avanos Sempozyumu (23-25 Ekim 2014, Nevşehir) Bildirileri, Grafiker Yayınları, Ankara, s. 511-530. Ansiklopedi Maddesi SOYAD, Ad (Yayım Yılı) Maddenin Adı, Ansiklopedinin Adı, C. (Cilt), Yayımlayan, Yayım Yeri, s. (sayfa aralığı). BAYRAM, Yavuz (2006) Servi, Türk Dünyası Edebiyat Kavramları ve Terimleri Ansiklopedik Sözlüğü, C.5, Atatürk Kültür Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayını, Ankara, s.279-282. Televizyon ya da Radyo Programı Programın Adı (Türü) Yayıncı (Yayım Tarihi). Tarihin Arka Odasında (Tartışma Programı) Habertürk TV ( 10.02.2014).
Belgesel, Film (Yerli) SOYAD, Ad (Yön.) (Yapım Yılı), Belgeselin/Filmin Adı, Yapımcı Firma (Yap.) / Dağıtımcı Firma (Dağ.), Yapım Yeri. DİRİKLİK, Salih (Yön.) (1986), Ölümünün Ellinci Yılında Mehmet Akif Ersoy, TRT (yap.), Ankara. Belgesel, Film (Yabancı) SOYAD, Ad (Yön.) (Yapım Yılı), Belgeselin/Filmin Türkçe Adı (Belgeselin/Filmin Orijinal Adı), Yapımcı Firma (Yap.) / Dağıtımcı Firma (Dağ.), Yapım Yeri. NOURIDSANY, Claude (Yön.) (2004), Yaradılış: Büyük Sır (Genesis), Umut Sanat (Dağ.), Fransa-İtalya. Kaynak Kişi K.K.1) İsim SOYAD, Yaş, Doğum Yeri, Eğitim Durumu (Tarih).
İKİNCİ BÖLÜM TEZ DÜZENİ 2.1. Dış Kapak Tezin dış kapağı beyaz karton cilt ile ciltlenmelidir. Tez başlığı 14 punto, büyük ve koyu harflerle, diğer yazılar ise 12 punto olarak yazılmalıdır. Ayrıca üniversite ve birim bilgilerini içeren üst bilgi koyu harflerle yazılmalı ve dış kapakta üniversitenin logosu yer almalıdır. (bk. Ek 1). 2.2. Ön / Özel Sayfalar 2.2.1. Boş Sayfa Tezin dış karton kapağı açıldıktan sonra gelen ilk sayfasıdır ve tamamıyla boş olmalıdır. 2.2.2. İç Kapak Sayfası İç kapak sayfası dış kapak sayfasındaki sırt yazısı dikkate alınmadan dış kapak sayfası ile tamamen aynı olacak şekilde düzenlenmelidir. 2.2.3. Onay Sayfası Tez çalışmasının kabul edildiğini ve onaylandığını gösteren sayfadır (bk. Ek 2). 2.2.4. Özet Tezin amacını, tez çalışmasında kullanılan yöntemleri, çalışmadan elde edilen bulguları ve sonuçları kapsayacak ve en az 250 kelimeden oluşacak şekilde hazırlanmalıdır. 2.2.5. Ön Söz Bu bölümde, tezi hazırlayan tarafından vurgulanmak istenen çalışma ile ilgili ek bilgilerden, çalışmayı kısıtlayıcı ve/veya olumlu etkenlerden kişisel görüş ve dileklerden söz edilir. Gerekiyorsa bu bölümün son kısmında, tez çalışmasında ve tezin hazırlanmasında doğrudan katkısı bulunan kişilerle, doğrudan ilgili olmadığı halde olağan görevi dışında katkıda bulunmuş kişi ve kuruluşlara teşekkür edilir.
2.2.6. İçindekiler Tez çalışması içinde yer alan numaralandırılmış tüm başlıklar bir bütün halinde verilmelidir (bk. Ek 4 ). Her alt başlık bağlı olduğu başlığa göre 0,75 cm girintili olacak şekilde yazılmalıdır. 2.2.7. Kısaltmalar ve Simgeler Tez çalışmasında kullanılan tüm kısaltmalar ve simgeler bu kısımda verilmelidir. Tezde kısaltmalar kullanılırken Türk Dil Kurumunun Kısaltmalar Dizini esas alınmalıdır. Kısaltmalar ve simgeler, alfabetik sıraya göre alt alta dizilmeli, her kısaltmanın veya simgenin karşısına açıklamalarıyla birlikte yazılmalıdır. Tez metninde bir ifade eğer kısaltma ve simge olarak kullanılacaksa; ilk kez kullanıldığı yerde açık hali yazılmalı ve bu açık ifadenin yanında parantez içinde yapılan kısaltma veya simge verilmelidir. Kısaltma ve simgelerin ilk kez verilmesi ile tez metninde bu ifadelerin daha sonraki kullanımlarında ise sadece kısaltması veya simgesi kullanılmalıdır. 2.3. Tez Metni Tez metninde, yazım ve dil bilgisi kuralları açısından kaynak olarak Türk Dil Kurumunun yayınladığı Yazım Kılavuzu ve sözlükleri esas alınmalıdır. Tez çalışma metni; Giriş, Bölümler (ana bölümler ve her birisinin alt bölümleri), Sonuç olmak üzere üç temel kısımdan oluşur. Bu üç temel kısım ile ilgili açıklamalar aşağıda verilmiştir: 2.3.1. Giriş Bu kısımda tezin konusu, amacı, önemi ve yöntemi açık bir şekilde belirtilmeli, kuramsal çerçeve oluşturulmalı ve bölümlerin kısaca açıklaması yapılmalıdır. 2.3.2. Bölümler Tezin giriş kısmı yazıldıktan sonra, tezin metin kısmını oluşturan ana bölümler ile alt bölümlerinin yazıldığı kısımlardır. 2.3.3. Sonuç Tez çalışmasındaki tüm bölümlerin yazımı tamamlandıktan sonra, çalışmadan elde edilen bulguların ve sonuçların değerlendirilerek yazıldığı kısımdır.
2.4. Kaynakça Tez çalışma metni içinde kaynak olarak yararlanılan tüm yayınların bu tez yazım kılavuzunda belirtilen formata uygun olarak sunulduğu kısımdır. 2.5. Ekler Tez çalışmasında ek kullanılması halinde bu kısımda sırasıyla verilmelidir. 2.6. Öz Geçmiş Tez çalışmasını yapan öğrencinin kişisel bilgilerinin, eğitim durumunun, varsa yayınlarının ve iş deneyimlerinin yer aldığı kısımdır.
Yazarın Adı SOYADI Tezin Başlığı Lisans Tezi Nevşehir Yıl EKLER Ek 1. Dış Kapak Sayfası T.C. NEVŞEHİR HACI BEKTAŞ VELİ ÜNİVERSİTESİ FEN EDEBİYAT FAKÜLTESİ ÇAĞDAŞ TÜRK LEHÇELERİ VE EDEBİYATLARI BÖLÜMÜ TEZİN ADI LİSANS TEZİ Yazarın Adı SOYADI Danışman Unvanı, Adı SOYADI Nevşehir Ay Yıl
Ek 2. Onay Sayfası Onay Sayfası.. danışmanlığında tarafından hazırlanan. adlı bu çalışma, Danışman tarafından Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Bölümünde Lisans Bitirme Tezi olarak kabul edilmiştir.... /... /... İmza Danışman UYGUNDUR.../.../... İmza Bölüm Başkanı Ad SOYAD
Ek 3. Özet Sayfası TEZİN BAŞLIĞI Tez Yazarının Adı SOYADI Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi Bölüm, Lisans Bitirme Tezi, Ay Yıl Danışman: Unvanı Adı SOYADI ÖZET.. Anahtar Kelimeler:
Ek 4. İçindekiler Sayfası İÇİNDEKİLER ONAY SAYFASI...ii TEŞEKKÜR...v ÖZET vi ÖN SÖZ......viii İÇİNDEKİLER..ix KISALTMALAR VE SİMGELER...x GİRİŞ..1 BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ BÖLÜMÜN BAŞLIĞI 1.1. Birinci Bölümün İlk Alt Başlığı.....16 1.1.1. Birinci Bölümün İlk Alt Başlığının İlk Alt Başlığı.....18 1.1.2. Birinci Bölümün İlk Alt Başlığının İkinci Alt Başlığı....25 1.2. Birinci Bölümün İkinci Alt Başlığı...30 İKİNCİ BÖLÜM İKİNCİ BÖLÜM BAŞLIĞI 2.1. İkinci Bölümün İlk Alt Başlığı...... 36 2.1.1. İkinci Bölümün İlk Alt Başlığının İlk Alt Başlığı......37 2.1.2. İkinci Bölümün İlk Alt Başlığının İkinci Alt Başlığı..... 48 2.2. İkinci Bölümün İkinci Alt Başlığı...... 57 SONUÇ...70 KAYNAKÇA....80 EKLER...85 ÖZ GEÇMİŞ...86