TMMOB MAKİNA MÜHENDİSLERİ ODASI ULUSAL ENDÜSTRİ-İŞLETMEÜ İ İ MÜHENDİSLİĞİ KURULTAYI bildiriler kitabı 19-20 Ekim 2001 KOCAELİ Aralık 2001/Ankara Yayın No : E/2001/285
s, i tmmob makina mühendisleri odası Sümer Sok. 36/1-A 06440 Demirtepe / ANKARA Tel: (0312) 231 31 59 Faks: (0312) 231 31 65 e-posta: mmo@mmo.org.tr http: / /www. mmo.org.tr Yayın No: E/2001/285 ISBN: 975-395-512-X A I Bu yapıtın yayın hakkı Makina Mühendisleri Odası'na aittir. Kitabın hiçbir bölümü değiştirilemez. MMO'nın izni olmadan kitabın hiçbir bölümü elektronik, mekanik vb. yollarla kopya edilip kullanılamaz. Kaynak gösterilmek kaydı ile alıntı yapılabilir. Aralık 2001 / Ankara İ Baskı: Kardelen Ofset (0312) 435 37 90 İrtt "
SUNUŞ Ülkemizde sanayi ve hizmet sektörlerinde önemleri gün geçtikçe daha da artan Endüstri ve İşletme Mühendislerinin (EİM) Odamız bünyesindeki örgütlülüğünü geliştirmek, elde edilecek birikimleri paylaşmak ve toplumsal yarara dönüştürmek amacıyla Odamız; yürüttüğü Endüstri ve İşletme Mühendisliği Meslek Dalı Ana Komisyonu ve 3 aylık periyotlarla yayımladığı Endüstri Mühendisliği Dergisi çalışmalarının yanı sıra, 1997 yılından bu yana iki yılda bir Ulusal Endüstri-İşletme Mühendisliği Kurultaylarını gerçekleştirmektedir. İlki "Endüstri-İşletme Mühendislerinin Eğitimi ve Mevcut Durumu" konusunda İzmir'de, ikincisi "21. Yüzyılda Endüstri-İşletme Mühendisliği" başlığıyla Ankara'da düzenlenen Kurultaylarımızın üçüncüsü "Endüstri-İşletme Mühendisliğinin Dünü, Bugünü ve Yarını" başlığıyla 19-20 Ekim 2001 tarihlerinde Kocaeli'nde gerçekleştirilmiştir. Kurultayda Endüstri-İşletme Mühendislerinin; kendilerini bugüne kadar nasıl ifade ettikleriyle, dünü; nerelerde istihdam edildikleri, iş yaşamında koydukları katkılarıyla, bugünü; dünyadaki gelişmeleri izlenerek, yarım değerlendirilmiş; ülke sorunlarına bakışları ortaya konulmuştur. Odamız adına Kocaeli Şubemizin sekreteryalığını yaptığı III. Ulusal Endüstri-İşletme Mühendisliği Kurultayının gerçekleşmesini sağlayan Düzenleme, Yürütme ve Danışmanlar Kurulu üyelerine, Kocaeli Şube Yönetim Kurulu üyelerine ve çalışanlarına, bildiri sunan ve panelist olarak katılan meslektaşlarımıza, uzmanlara, katılımcılara ve tüm emeği geçenlere teşekkür ederiz. Kurultayın ve kitabın sanayileşen bağımsız ve demokratik bir Türkiye için katkı sağlaması dileğiyle... TMMOB Makina Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu Aralık 2001
DÜZENLEME KURULU A.Ekber ÇAKAR Tülay Çördük YENER Dilek ÇALIŞAN Nedret YAYLA Tayfun ÇAYLAN Orhan SAĞLAM Ayşegül ALTABAN Sibel ÖNAL İlyas EROL Doğan MAHALLELİ İlknur ATEŞ Şükrü CESUR Mahmut ÖZŞAHİN Eser PİRGAN Mehmet SELAM Şerafettin ŞAHİN Tuba YALÇIN Ali DENİZ Hakan ÖNAÇAN Mustafa GENİŞ Emin Rıdvan OĞUZ Nükhet ÖZKAN Derya GİRGİN Güliz ÖLÇER Hüseyin GÜZELAYDIN Mustafa ÇAPAN Kasım BAYNAL Y.Kenan SARIOĞLU Çağın KARAKOÇ Gülsen AKMAN Celal ÖZKALE Suat ÖNDER MMO MERKEZ MMO MERKEZ MMO ANKARA Şb. MMO ANTALYA Şb. MMO BURSA Şb. MMO BURSA Şb. MMO DENİZLİ Şb. MMO ESKİŞEHİR Şb. MMO İÇEL Şb. MMO İÇEL Şb. MMO İSTANBUL Şb. MMO İZMİR Şb. MMO İZMİR Şb. MMO İZMİR Şb. MMO KAYSERİ Şb. MMO KOCAELİ Şb. MMO KOCAELİ Şb. MMO KOCAELİ Şb. MMO KOCAELİ Şb. MMO KOCAELİ Şb. MMO ZONGULDAK Şb. YÜRÜTME KURULU Ferial Arnas IŞIK Ufuk SAKA Doç.Dr. Zerrin ALADAĞ Rukiye DEMİR KURULTAY SEKRETERİ Alpaslan GÜVEN TMMOB MMO KOCAELİ ŞUBE
DANIŞMANLAR KURULU ft"'»i Müfit AKYOS Prof.Dr.Kuban ALTINEL Prof.Dr.Demir ASLAN Necip ATILGAN Sait ATINÇ Doç.Dr.Semra BARLA Doç.Dr.Miraç BAYHAN Doç.Dr.Demet BAYRAKTAR Yard.Doç.Dr.Erkan BAYRAKTAR Meriç BEBİTOĞLU Yrd.Doç.Semra BORAN Haşmet Çakmak Prof.Dr.Nesim ERKİP Cüneyt ERSİN Doç.Dr.Sinan KAYALIGİL Oğuz KONNOLU Doç.Dr.Gülser KOKSAL Nihat KURTULUŞ Nedim MEZHEPOĞLU Niyazi OĞUZ Prof.Dr.İlhan OR Necdet ÖZDEMİR Dr. Ümit ÖZEN Doç.Dr.Lerzan ÖZKALE Prof Dr. Sedat SARMAN Prof.Dr.Ataç SOYSAL Oğuz ŞAHİN Prof.Dr.Ümit ŞENESEN Mustafa ŞİMŞEK Turgay ŞİRVAN Seçkin ŞİŞMANOĞLU Zuhal TANRIVERDİ ŞEYDA TOPALOĞLU Tansel TÜRKMEN Oğuz TÜRKYILMAZ Turgut ÜZER Nezih YAŞAR Prof.Dr. Nükhet YETİŞ Selahattin YILDIZ TEKNOLOJİK YÖN.DANIŞ. BOĞAZİÇİ Üniv. DOKUZEYLÜL Üniv. YAŞAR HOLD. TÜRK TRAKTÖR İ.T.Ü. DOKUZEYLÜL Üniv. İ.T.Ü. BEYKENT Üniv. TELSİM A.Ş. SAKARYA Üniv. KALİTE SİSTEM ODTÜ EGE PORCAN ODTÜ ERDEMİR T.A.Ş. ODTÜ A.Elektro Mekanik Dış.Tic SERGİ LTD.ŞTİ. MMO İZMİR Şb. BOĞAZİÇİ Üniv. HE SHELL CO.OF TUR. SABANCI HOLD. İ.T.Ü. DOKUZEYLÜL Üniv. İ.T.Ü. OMNİ MÜH.LTD.ŞTİ. İ.T.Ü. Birleşik Metal İş Sen. MMO İZMİR Şb. AKÜTEK A.Ş. DELPHI PACKERD DOKUZEYLÜL Üniv. EDO Yönetim Danış. MEG İnş.San.ve Tic.A.Ş. BEKSA A.Ş. MMO İSTANBUL Şb. TUSİDER KEY DANIŞMANLIK i- t <
TMMOB MAKİIMA MÜHENDİSLERİ ODASI III. ULUSAL ENDÜSTRİ - İŞLETME MÜHENDİSLİĞİ KURULTAYI 19-20 EKİM 2001 Kocaeli Üniversitesi Turizm ve Otelcilik Yüksek Okulu Uygulama Oteli DERBENT/KOCAELİ PROGRAM I. GÜN - 19 EKİM 2001 CUMA 09.30-10.00 : Kayıt 10.00-10.30 : Açılış Oturumu Açılış Konuk Konuşmacılar 10.45-12.45 : I. OTURUM Dünden Bugüne / Bugünden Yarına EİM.'ler Prof. Dr. Ataç SOYSAL (İ.T.Ü. İşi. Fak. End. Müh. Böl.) Prof. Dr. Ayhan TORAMAN (İ.T.Ü. İşi. Fak. End. Mh. Bl.) Prof. Dr. İlhan OR (B.Ü. End. Müh. Böl.) 14.00-15.00 : II. OTURUM Meslek Yaşam Öyküsü Dr. Adnan ERKMENOL 15.15-17.15 : III. OTURUM Bir EİM Etkinliği Olarak Endüstriyel Şirketlerde İnsanın Yerinin Belirlenmesi Turgut ÜZER (BEKSA A.Ş.) Endüstri İşletme Mühendisliğinde İnternet Temelli Yöneylem Araştırması Eğitimi İ.T.Ü.'den Bir Uygulama Örneği Prof. Dr. Ataç SOYSAL, Prof. Dr. Füsun ÜLENGİN, Yrd. Doç. Dr. Y. İlker TOPÇU (İ.T.Ü. İş. Fak. End. Müh. Böl.) Endüstri Mühendisliğinde Lisansüstü Eğitimin Yeniden Yapılandırılması Prof. Dr. Ataç SOYSAL, Prof. Dr. Füsun ÜLENGİN, Yrd. Doç. Dr. Y. İlker TOPÇU, Şule ÖNSEL ŞAHİN (İ.T.Ü. İşi. Fak. End. Müh. Böl.)
i i. Yetkinliklere Dayalı Stratejik İnsan Kaynakları Yönetimi Işık KOLBAŞI, Haldun TURAN (OTOKAR A.Ş) Erdemir Stratejik Yönetim Modeli Hatice YURTSEVER (ERDEMİR T.A.Ş.) Erdemir ve Stratejik Yönetim Anlayışı İle Kazanılan Katılımcılık Ruhu İ. Yücel SEYREK (ERDEMİR T.A.Ş.) II. GUN - 20 EKİM 2001 CUMARTESİ 09.30-11.30 : IV. OTURUM E-Türkiye İçin Nasıl Bir Eylem Planı ve EİM.lerinin Katkısı Doç. Dr. Mustafa AKGÜL (Bilkent Üniv. End. Müh. Böl.) Değişimdeki Tümsek ve Çukurlar ve EİM.leri Prof. Dr. Sedat SARMAN (D.Ü. End. Müh. Böl.) Değirmendere Belediyesi Yönetim Organizasyonunda Yükselen İnsan Unsuru Ertuğrul AKALIN (Değirmendere Bld. Bşk.) Çağdaş Yerleşimlerde Endüstri Mühendisleri Doç. Dr. Zerrin ALADAĞ, Yıldız YULUĞKURAL, Celal ÖZKALE (KOU End. Müh. Böl.) 11.45-13.00 : V. OTURUM Türkiyenin Sanayileşme ve Teknoloji Politikaları Aykut GÖKER (TTGV) Enerji Sektöründe ve Politikalarında Planlama Süreçlerine EİM.-'lerin Katkısı Prof. Dr. Çağlar GÜVEN (ODTÜ End. Müh. Böl.) Teknoloji Yönetimi ve EİM.'leri Müfit AKYOS 14.00-14.30 : VI. OTURUM Meslek Yaşam Öyküsü Gürol GERÇEL, Mustafa TEMİZ 14.30-15.30 : VII. OTURUM Anket Sunumu Prof. Dr. Erdal EMEL (U.Ü. End. Müh. Böl.) Doç. Dr. Emin KAHYA (Osmangazi Üniv. End. Müh. Bölümü) 16.00-18.00 : PANEL Yakın Geleceği Yaratmakta EİM.leri İİ
İÇİNDEKİLER Açılış Konuşmaları 1 I. OTURUM Dünden Bugüne/Bugünden Yarına Endüstri - İşletme Mühendisleri 9 Prof. Dr. Ataç SOYSAL, Prof. Dr. Ayhan TORAMAN, Prof. Dr. İlhan OR I. Oturum Soru ve Cevaplar 25 II. OTURUM Meslek Yaşam Öyküsü 41 Dr. Adnan ERKMENOL III. OTURUM Endüstri'de İnsan ve Endüstri-İşletme Mühendisleri 55 Turgut ÜZER İnternet Temelli Yöneylem Araştırması Eğitimi: İTÜ'den Bir Uygulama Örneği 61 Prof. Dr. Ataç SOYSAL, Prof. Dr. Füsun ÜLENGİN, Yrd. Doç. Dr. Y. İlker TOPÇU Endüstri Mühendisliğinde Lisansüstü Eğitimin Yeniden Yapılandırılması 73 Prof Dr. Ataç SOYSAL, Prof Dr. Füsun ÜLENGİN, Yrd. Doç. Dr. Y. İlker TOPÇU, Şule Önsel ŞAHİN Yetkinliklere Dayalı Stratejik İnsan Kaynakları Yönetimi 85 Işık KOLBAŞİ, Haldun TURAN Erdemir Stratejik Yönetim Modeli 91 Hatice YURTSEVER
Erdemir ve Stratejik Yönetim Anlayışı İle Kazanılan Katılımcılık Ruhu 101 /. Yücel SEYREK III. Oturum Soru ve Cevaplar 107 IV. OTURUM E-Türkiye İçin Nasıl Bir Eylem Planı ve Endüstri-İşletme Mühendislerinin Katkısı 115 Doç. Dr. Mustafa AKGÜL Değişimdeki Tümsek ve Çukurlar ve EİM.leri 119 Prof. Dr. Sedat SARMAN Değirmendere Belediyesi Açısından Kamu Yöneiminde Endüstri-İşletme Mühendisleri 129 Ertuğrul AKALIN Çağdaş Yerleşimlerde Endüstri Mühendisleri 141 Doç. Dr. Zerrin ALADAĞ, Yıldız YULUĞKURAL, Celal ÖZKALE IV. Oturum Soru ve Cevaplar 155 V. OTURUM Bilim ve Teknolojide Değişim Değişen Mühendislik Profili Endüstri ve İşletme Mühendisleri İçin Yeni Bir Misyon 163 Aykut GÖKER Enerji Sektöründe ve Politikalarında Planlama Süreçlerine Endüstri-İşletme Mühendislerin Katkısı 169 Prof. Dr. Çağlar GÜVEN Teknoloji Yönetimi ve Endüstri-İşletme Mühendisleri 177 Müfit AKYOS V. Oturum Soru ve Cevaplar 189 VI. OTURUM Meslek Yaşam Öyküsü 197 Ferial Arnas IŞIK, Mustafa TEMİZ
VI. Oturum Soru ve Cevaplar 209 VII. OTURUM Anket Sunumu 215 PANEL "Yakın Geleceği Yaratmakta Endüstri - İşletme Mühendisleri" 241 Panel Tartışmaları 251 Sonuç Bildirgesi 263