BİLGİSAYAR TEKNOLOJİSİ VE PROGRAMLAMA TEKNİKERİ TANIM Bilgisayarları ve bilgisayar çevre birimlerini kuran, çalıştıran, bakım ve onarımını yapan kişidir. GÖREVLER Bilgisayar teknolojileri ve programlama teknikerleri; bilgisayar mühendisinin gözetimi ve denetimi altında; Bilgisayar sistem kuruluşu için araştırma, planlama ve kuruluşu gerçekleştirme aşamalarının her birinde kendisine verilen şu görevleri yapar, Network bilgisayar sistemlerinin analizlerini yaparak ağ yapısını çıkarır, sistemi kurar ve çalıştırır, Kişisel (bireysel) ve network bilgisayar ortamlarının bakımını ve varsa arızaların tespit edilerek onarımını yapar, Sistemlerin güncelleştirilmesinde gerekli olan birimlerin (bellek, harddisk, diğer kartlar) seçimini yaparak sisteme monte eder ve çalışır hale getirilmesini sağlar, Bilgi işlem merkezlerinde gerekli donanım ve ağ güvenliği işlerini yürütebilir, İşletim sistemlerini kurar. KULLANILAN ALET VE MALZEMELER Elektronik ölçü aletleri(volt,gerilim ölçme, akım ölçme, direnç ölçme), Osiloskop (elektronik sinyallerin analizinde kullanılan alet), Ağ kablosu test cihazı vb., Elektronikçi tipi takımları (pense, karga burun, cımbız, çeşitli tornavidalar), Özel entegre söküm ve lehimleme aletleri. MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER Bilgisayar teknolojileri ve programlama teknikerleri olmak isteyenlerin; Matematik ve fiziğe ilgili ve bu alanda başarılı, Şekil ilişkilerini görebilme yeteneği ve mantığı güçlü, Sorumluluk sahibi ve dikkatli, Ayrıntıya dikkat edebilen, kimseler olmaları gerekir. Yabancı dil bilgisi meslekte başarıyı artırıcı bir özelliktir. ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI Bilgisayar teknolojileri ve programlama teknikerleri; genellikle kapalı, temiz, bol ışıklı ve klimalı ortamlarda çalışırlar. Ağ yapılandırılması çalışmalarında tırmanma, eğilme, uzanma 1
vb. hareketleri sıklıkla yaparlar, bina içinde veya dışında, tozlu kirli ortamlarla karşılaşırlar. Herhangi bir bilgisayar firmasının bölge sorumluluğunda çalışıldığında, diğer illere, bölgelere gidileceğinden sıklıkla seyahat etmeleri gerekir. Çalışırken mühendisler, teknisyenler, operatörler, müşteriler ve diğer çalışanlarla iletişim halindedirler. MESLEK EĞİTİMİ MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER Meslek eğitimi, aşağıdaki meslek yüksekokullarının Bilgisayar Teknolojisi ve Programlama bölümünde verilmekte iken, bu bölüm adının Bilgisayar Programcılığı olarak değişmesi nedeniyle, Bilgisayar Teknolojisi ve Programlama adıyla artık öğrenci alınmamaktadır. Bu nedenle D- Meslek Eğitimi bölümünde bulunan bilgiler Bilgisayar Teknolojisi ve Programlama bölümü eğitiminin verildiği zamandaki araştırılan bilgileri kapsamaktadır. Meslek eğitimi, aşağıda belirtilen üniversitelerin bünyesinde bulunan meslek yüksekokullarının Bilgisayar Teknolojisi ve Programlama bölümünde verilmektedir. Abant İzzet Baysal Üni.(Bolu) Gerede MYO, Adnan Menderes Üni. Aydın MYO, Afyon Kocatepe Üni. Bolvadin MYO, Atatürk Üniversitesi Erzurum MYO, Ankara Üni. Çankırı MYO, Kastamonu MYO, Anadolu Üni. Eskişehir MYO, Celal Bayar Üni. (Manisa) Kırkağaç MYO, Cumhuriyet Üni. Sivas MYO, Cumhuriyet Üni. (Sivas) Gürün MYO, Çanakkale Onsekiz Mart Üni.Çanakkale MYO, Çukurova Üni. (Adana) Kozan MYO, Karaisali MYO, Kadirli MYO, Ceyhan MYO, Adana MYO, Dicle Üni. Diyarbakır MYO, Ergani MYO, Dokuz Eylül Üni. (İzmir) İzmir MYO, Dumlupınar Üni. (Kütahya)Pazaryeri MYO, Tavşanlı MYO, Ege Üni. (İzmir) Tire MYO, Ege MYO, Erciyes Üni. (Kayseri) Kayseri MYO, Fatih Üni. (İstanbul) Ankara MYO, Fırat Üni.(Elazığ)Teknik Bilimler MYO, Gazi Üni. (Ankara)Çorum MYO, Gaziantep Üni.Gaziantep MYO, Besni MYO, Gölbaşı MYO, Gaziosmanpaşa Üni.(Tokat) Niksar, Reşadiye, Turhal, Zile MYO, İnönü Üni. (Malatya)Malatya MYO, İstanbul Üni. Teknik Bilimler MYO, İstanbul Kültür Üni. Tekn.Bil. MYO, Kadir Has Üni.(İstanbul) Tekn.Bil. MYO, Kafkas Üni. (Kars)Iğdır MYO, 2
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üni. Elbistan MYO, Göksun MYO, Kahramanmaraş MYO, Andırın MYO, Karadeniz Teknik Üni. (Trabzon ) Beşikdüzü MYO, Kırıkkale Üni. MYO, ÖN EĞİTİMDE BAŞARILI OLUNMASI GEREKEN DERSLER Matematik, Fizik, Güncel Elektronik Bilgisi, Yabancı Dil. MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI Meslek liselerinin Bilgi İşlem, Bilgisayar, Bilgisayar Donanım, Bilgisayar İşletimi, Bilgisayar İşletimi Teknisyenliği, Bilgisayar Programcılığı, Bilgisayar Yazılım, Bilişim Teknolojileri bölümlerinden mezun olanlar Bilgisayar Teknolojisi ve Programlama ön lisans programına sınavsız geçiş için başvurabilirler. Gereken koşullara sahip oldukları takdirde yerleştirilebilirler. Meslek liselerinin sınavsız geçiş için belirlenen bölümleri dışındaki bölümlerden ya da liselerden mezun olanlar/olacaklar ise sınavsız yerleştirme sonunda kontenjan kalırsa ek yerleştirme ile açık olan programlara isteklerine ve ÖSS puanlarına göre yerleştirilebileceklerdir. Bunun için bu kişilerin ÖSYM Başkanlığınca yapılan Öğrenci Seçme Sınavına (ÖSS) girmeleri ve yeterli Sayısal (SAY-1) puanı almaları gerekir. EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ Eğitimin süresi 2 yıldır. Eğitim süresince öğrencilere; matematik, fizik, bilgisayar, temel elektronik, dijital elektronik, bilgisayarlı tasarım, bilgisayar donanım, işlem kontrol, programlama, mikro işlemciler, bilgisayar sistem arıza, bilgisayar ağları gibi meslek derslerinin yanında, Türk Dili, Yabancı Dil, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi gibi genel kültür dersleri verilmektedir. Program özellikle donanım bilgilerinin yanı sıra yazılım bilgilerine yer verir; buna bağlı olarak programlama dilleri, veri tabanı yönetim sistemleri, işletim sistemleri, internet uygulamaları vb. programlama tekniklerini içeren dersleri kapsar. Ayrıca, 1. Sınıfta 8 hafta, 2. Sınıfta 4 hafta işletmelerde yaz stajı yaptırılmaktadır. EĞİTİM SONUNDA ALINAN BELGE-DİPLOMA VE UNVAN Eğitimini başarı ile tamamlayanlara "Bilgisayar Teknolojisi ve Programlama ön lisans diploması ve "Bilgisayar Teknolojileri ve Programlama Teknikerleri" unvanı verilir. 3
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI Bilgisayar teknolojileri ve programlama teknikerleri kamu sektörüne ait bilgisayar kullanılan bütün kuruluşlarda çalışabildiği gibi, mali ve finans sektörü, iletişim sektörü vb. özel şirketlerin, bankaların bilgi işlem merkezlerinde iş bulabilirler. Kendi adlarına işyeri açabilirler. Bilgisayar satış ve teknik destek hizmeti veren firmalarda teknik servis elemanı olarak görev alabilirler. EĞİTİM SÜRESİNCE VE EĞİTİM SONRASI KAZANÇ EĞİTİM SÜRESİNCE Mesleki eğitim süresince isteyen öğrenciler Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumunun sağlamış olduğu öğrenim kredisi ve yurt hizmetlerinden faydalanırlar. Vakıfların, kamu ve özel kurum ve kuruluşlarının sağladığı burslardan yararlanabilirler. Ankara, İstanbul, İzmir gibi büyük illerde ders saatleri dışında özel şirketlere, kısa zamanda tamamlanması zorunlu projelerde destek verme konusunda part-time çalışma olanağı bulabilmektedirler. EĞİTİM SONRASI Eğitim sonunda; kamu sektöründe çalışanlar 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine göre aylık alırlar. Ücretler kıdeme göre ve yıllık belirlenen oranlarda artış göstermektedir. Özel şirketlerde çalışıldığında ücretler anlaşmalara göre belirlenmektedir. Genellikle ilk işe başlayışta asgari ücretin 1,5-2 katı civarında ücret alınmaktadır. Deneyimi olanlarda kazanç asgari ücretin 4-5 katına ulaşmaktadır. MESLEKTE İLERLEME "Bilgisayar Teknolojisi ve Programlama" ön lisans programını başarı ile bitirenler ÖSYM tarafından açılan Dikey Geçiş Sınavı'nda başarılı oldukları takdirde; Bilgi Teknolojileri Bilgisayar Bilimleri, Bilgisayar Mühendisliği, Bilgisayar Öğretmenliği, Bilgisayar Sistemleri Öğretmenliği, Bilgisayar Teknolojisi ve Bilişim Sistemleri, Bilgisayar ve Enformasyon Sistemleri, Bilgisayar - Enformatik, Bilgisayar ve Kontrol Öğretmenliği, Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Öğretmenliği, Bilişim Sistemleri Mühendisliği, Bilişim Sistemleri ve Teknolojileri, Elektronik ve Bilgisayar Öğretmenliği, 4
Enformasyon Teknolojileri, Fizik, İstatistik, İstatistik ve Bilgisayar Bilimleri, Kontrol Öğretmenliği, Matematik-Bilgisayar, Meteoroloji Mühendisliği, Uygulamalı Matematik ve Bilgisayar, Uzay Mühendisliği, Yazılım Mühendisliği lisans programlarına dikey geçiş yapabilirler. BENZER MESLEKLER Bilgisayar Öğretmeni, Bilgisayar Programcısı, Elektronik Teknikeri Kontrol Sistemleri Teknikeri EK BİLGİLER - YARARLANILAN BİLGİ KAYNAKLARI Meslek elemanları, Üniversiteler Yüksek Öğretim Programları ve Meslekler Rehberi (Prof. Dr. Yıldız KUZGUN) 2000, ÖSYS (Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sistemi) Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu-2008, Meslek Yüksekokulları ile Açık Öğretim Ön lisans Programları Mezunlarının Lisans Öğrenimine Dikey Geçiş Sınavı (DGS) 2010 Kılavuzu, Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sistemi (ÖSYS) 2010 Kılavuzu, Mesleki ve Teknik Ortaöğretim Kurumlarından Meslek Yüksekokulları ile Açıköğretim önlisans programlarına sınavsız geçiş kılavuzu 2008-MSG, www.osym.gov.tr, Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) Üyesi Kuruluşlar. DAHA AYRINTILIU BİLGİ İÇİN BAŞVURULABİLECEK YERLER İlgili Eğitim Kurumları, Ulusal Meslek Bilgi Sistemi http://mbs.meb.gov.tr/ Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü Ankara Meslek Bilgi Merkezi, Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Türkiye İş Kurumu İl ve Şube Müdürlükleri. 5