TÜKETİCİ FİYATLARI ENDEKSİ (TÜFE) BİLGİ NOTU HAZİRAN 2013 Türkiye İstatistik Kurumu 03/07/2013 tarihinde 2013 yılı Haziran ayı Tüketici Fiyatları Endeksi (TÜFE) haber bültenini yayımladı. 2013 yılı Haziran ayında TÜFE; Bir önceki aya göre % 0,76, Bir önceki yılın Aralık ayına göre % 4,00, Bir önceki yılın aynı ayına göre % 8,30, On iki aylık ortalamalara göre % 7,47 artış göstermiştir. Ana harcama grupları itibarı ile aylık en yüksek artış % 1,99 ile eğitim grubunda olurken, en fazla düşüş % 1,74 ile giyim ve ayakkabı grubunda olmuştur. İstatistiki Bölge Birim Sınıflaması Düzey 2 de bulunan 26 bölge içinde aylık en yüksek artış % 1,52 oranı ile Kastamonu, Çankırı, Sinop bölgesinde gerçekleşmiştir. 2013 yılı Haziran ayında TÜFE de eğitim, gıda ve alkolsüz içecekler, ulaştırma ile eğlence ve kültür grupları fiyatlarında gerçekleşen yüksek oranlı artışların etkisi ile % 0,76 artış kaydedilmiştir. Böylece, CNBC-e 2013 yılı Haziran ayı enflasyon anketine göre TÜFE de aylık bazda ortalama % 0,10 artış beklenirken, TÜFE piyasa beklentilerinin 0,66 puan üstünde gerçekleşmiştir. 2013 yılı Haziran ayında TÜFE bir önceki aya göre % 0,76 artarken, ana harcama grupları itibariyle en yüksek artış % 1,99 ile eğitim grubu, en yüksek düşüş ise % 1,74 ile giyim ve ayakkabı harcama grubunda görülmüştür (Tablo 1, Grafik 1). İktisadi Raporlama ve İstatistik Müdürlüğü Sayfa 1
Ana harcama grupları itibariyle TÜFE; Eğitimde % 1,99, Gıda ve alkolsüz içeceklerde % 1,82, Ulaştırmada %1,49, Eğlence ve kültürde % 1,45, Lokanta ve otellerde % 0,62, Konutta % 0,28, Ev eşyasında % 0,21, Sağlıkta % 0,14, Haberleşmede % 0,07, Çeşitli mal ve hizmetlerde % 0,05 artış olurken, Giyim ve ayakkabıda % 1,74 ve Alkollü içecekler ve tütünde % 0,01 düşüş olmuştur. Tablo 1. 2013 Yılı Haziran Ayında Ana Harcama Gruplarına Göre Tüketici Fiyatları Endeksi Değişim Oranları (2003=100) Ana Harcama Grupları Bir önceki aya Bir önceki yılın Bir önceki yılın Oniki aylık göre değişim Aralık ayına göre aynı ayına göre ortalamalara göre oranı TÜRKİYE 0,76 4,00 8,30 7,47 Gıda ve alkolsüz içecekler 1,82 5,24 12,88 7,61 Alkollü içecekler ve tütün -0,01 15,19 16,09 13,08 Giyim ve ayakkabı -1,74 5,97 5,26 7,04 Konut 0,28 1,59 6,73 10,02 Ev eşyası 0,21 2,64 4,09 6,00 Sağlık 0,14 2,02 1,88 1,87 Ulaştırma 1,49 3,10 7,72 5,19 Haberleşme 0,07 0,79 5,53 5,65 Eğlence ve kültür 1,45 2,56 1,93 2,59 Eğitim 1,99 4,93 6,19 5,53 Lokanta ve oteller 0,62 4,29 8,93 9,31 Çeşitli mal ve hizmetler 0,05 0,59 4,78 8,35 İktisadi Raporlama ve İstatistik Müdürlüğü Sayfa 2
Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık 6,13 6,51 6,16 6,37 7,31 7,03 7,29 7,80 8,28 8,30 8,87 9,07 8,88 9,19 10,61 10,43 10,43 11,14 Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ Grafik 1. Tüketici Fiyatları Endeksi (Bir Önceki Aya Göre Değişim Oranları) 2,50 2,00 1,65 1,50 1,00 0,50 0,00 0,30 0,66 0,42 0,15 0,76-0,50-1,00-1,50-2,00 2012 2013 Bir önceki yılın aynı ayına göre TÜFE % 8,30 artmıştır. Bu artış, 2013 yılı ilk yarısında gerçekleşen en yüksek oranlı artıştır. Ana harcama grupları itibariyle bir önceki yılın aynı ayına göre en yüksek oranlı artış % 16,09 ile alkollü içeceklerler ve tütün harcama grubunda gerçekleşmiştir. Aynı referans dönemi için artışın en düşük olduğu ana harcama grubu ise % 1,88 ile sağlık olmuştur (Grafik 2). Grafik 2. Tüketici Fiyatları Endeksi (Bir Önceki Yılın Aynı Ayına Göre Değişim Oranları) 14,00 12,00 10,00 8,00 6,00 4,00 2,00 0,00 2012 2013 İktisadi Raporlama ve İstatistik Müdürlüğü Sayfa 3
2013 yılı Haziran ayında bir önceki aya göre fiyatı en fazla artış gösteren seçilmiş maddeler sıralamasında; şoför eğitim kurs ücreti % 95,56 ile ilk sırayı alırken bunu, % 46,95 ile yurtiçi bir hafta ve daha fazla süreli turlar, % 35,83 ile sivri biber izlemiştir. 2013 yılı Haziran ayında bir önceki aya göre fiyatı en fazla düşüş gösteren mal ve hizmetler ise % 18,99 ile taze fasulye, % 13,95 ile salatalık, % 8,06 ile tavuk eti olmuştur. Bir önceki aya göre 2013 yılı Haziran ayında özel kapsamlı TÜFE göstergelerinden H çekirdek fiyat göstergesinde (işlenmemiş gıda ürünleri ve alkollü içkiler, tütün ürünleri ile altın hariç) % 0,43; I çekirdek fiyat göstergesinde (enerji, gıda, alkolsüz içecekler, alkollü içkiler ile türün ürünleri ve altın hariç) % 0,41 artış olmuştur. Bir önceki yılın aynı ayına göre ise H çekirdek fiyat göstergesinde % 6,11, I çekirdek fiyat göstergesinde % 5,57 artış olmuştur. 2013 yılı Haziran ayında, bir önceki aya göre en yüksek artış % 0,87 ile K özel kapsamlı fiyat göstergesinde, bir önceki yılın aynı ayına göre en yüksek oranlı artış ise % 8,13 ile C özel kapsamlı fiyat göstergesinde gerçekleşmiştir. Türkiye İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflaması (İBBS) Düzey 2 ye göre 26 istatistiki bölge içinde, 2013 yılı Haziran ayında bir önceki aya göre en yüksek oranlı artışın olduğu bölge, % 1,52 ile Kastamonu, Çankırı, Sinop bölgesi olurken, en düşük artışın olduğu bölge % 0,35 ile Ankara bölgesidir (Tablo 2). Bir önceki yılın aynı ayına göre ise fiyatlarda en yüksek oranlı artış % 10,49 ile Gaziantep, Adıyaman, Kilis bölgesinde, en düşük oranlı artış % 6,72 ile İzmir bölgesinde kaydedilmiştir. 2013 yılı Haziran ayında endekste kapsanan 437 maddeden; 75 maddenin ortalama fiyatlarında değişim olmazken, 224 maddenin ortalama fiyatlarında artış ve 138 maddenin de ortalama fiyatlarında düşüş gerçekleşmiştir. İktisadi Raporlama ve İstatistik Müdürlüğü Sayfa 4
Tablo 2. 2013 Yılı Haziran Ayında İstatistiki Bölgelere göre Tüketici Fiyatları Endeksi Değişim Oranları (2003=100) İstatistiki Bölgeler (İBBS) Düzey 2 Bir önceki aya göre değişim oranı Bir önceki yılın Aralık ayına göre Bir önceki yılın aynı ayına göre Oniki aylık ortalamalara göre TÜRKİYE 0,76 4,00 8,30 7,47 TR10 (İstanbul) 0,68 4,29 8,77 8,06 TR21 (Tekirdağ, Edirne, Kırklareli) 1,32 5,05 9,86 8,17 TR22 (Balıkesir, Çanakkale) 0,94 4,14 8,99 7,54 TR31 (İzmir) 1,02 4,13 6,72 7,32 TR32 (Aydın, Denizli, Muğla) 0,87 3,36 7,91 6,64 TR33 (Manisa, Afyon, Kütahya, Uşak) 1,14 2,99 8,44 7,77 TR41 (Bursa, Eskişehir, Bilecik) 0,85 4,18 8,09 7,31 TR42 (Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu, Yalova) 0,93 4,47 8,59 7,59 TR51 (Ankara) 0,35 3,96 8,63 7,49 TR52 (Konya, Karaman) 0,97 4,39 8,53 7,45 TR61 (Antalya, Isparta, Burdur) 0,84 4,46 7,98 7,05 TR62 (Adana, Mersin) 0,39 4,12 8,72 7,67 TR63 (Hatay, K.Maraş, Osmaniye) 0,63 3,57 7,79 6,86 TR71 (Kırıkkale, Aksaray, Niğde, Nevşehir, Kırşehir) 1,47 4,59 8,89 7,57 TR72 (Kayseri, Sivas, Yozgat) 0,83 3,63 8,48 7,08 TR81 (Zonguldak, Karabük, Bartın) 0,89 3,87 8,80 7,44 TR82 (Kastamonu, Çankırı, Sinop) 1,52 3,43 8,07 6,80 TR83 (Samsun, Tokat, Çorum, Amasya) 1,11 3,70 8,84 7,61 TR90 (Trabzon, Ordu, Giresun, Rize, Artvin, Gümüşhane) 0,73 3,71 7,94 7,46 TRA1 (Erzurum, Erzincan, Bayburt) 1,06 4,82 8,76 7,52 TRA2 (Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan) 0,42 3,77 8,24 7,67 TRB1 (Malatya, Elazığ, Bingöl, Tunceli) 1,22 3,61 8,34 7,73 TRB2 (Van, Muş, Bitlis, Hakkari) 0,76 4,03 7,79 6,95 TRC1 (Gaziantep, Adıyaman, Kilis) 0,96 4,17 10,49 7,74 TRC2 (Şanlıurfa, Diyarbakır) 0,45 4,22 9,48 7,92 TRC3 (Mardin, Batman, Şırnak, Siirt) 0,97 3,31 8,39 6,86 Bu konuyla ilgili haber bültenine www.tuik.gov.tr adresinden ulaşabilirsiniz. İktisadi Raporlama ve İstatistik Müdürlüğü Sayfa 5