SURİNAM ÜLKE PROFİLİ Hazırlayan : Esin ŞEN Uzman T.C. Ekonomi Bakanlığı İhracat Genel Müdürlüğü 2015
İÇİNDEKİLER 1. TEMEL SOSYAL GÖSTERGELER... 3 2. TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELER... 3 3. DIŞ TİCARETİ... 4 3. 1. DIŞ TİCARET GÖSTERGELERİ... 4 3. 2. ÜRÜNLER İTİBARİ İLE DIŞ TİCARETİ... 4 3. 2. 1. İhraç Ettiği Başlıca Ürünler... 4 3. 3. 2. İthal Ettiği Başlıca Ürünler... 6 3. 3. BAŞLICA ÜLKELER İTİBARI İLE DIŞ TİCARETİ... 8 3. 3. 1. İhracat Yaptığı Başlıca Ülkeler... 8 3. 3. 2. İthalat Yaptığı Başlıca Ülkeler... 8 3. 4. TÜRKİYE İLE TİCARET... 8 3. 4. 1. Türkiye Surinam Dış Ticaret Değerleri... 9 3. 4. 2. Türkiye nin Surinam a İhracatında Başlıca Ürünler... 9 3. 4. 3. Türkiye nin Surinam dan İthalatında Başlıca Ürünler... 10 T.C. Ekonomi Bakanlığı - İhracat Genel Müdürlüğü 2015 2
1. TEMEL SOSYAL GÖSTERGELER Devletin Adı Surinam Cumhuriyeti Başkenti Paramaribo (243.640) Yönetim Biçimi Cumhuriyet Resmi Dili Flemenkçe Yüzölçümü 163.820 km 2 Dini Hindu (%27,4), Protestan (%25,2), Katolik (%22,8), İslam (%19,6), Yerli inanış (%5) Para Birimi Surinam Doları (Sr $) = 3,30 ABD $ Kaynak: EIU 2. TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELER 2011 2012 2013 2014* 2015* GSYİH (milyar $) 4,363 4,826* 5,038* 5,297 5,552 Reel GSYİH Büyüme (%) 5,2 4,7* 4,1* 2,9 2,7 Nüfus (milyon) 0,540 0,542 0,547* 0,563 0,558 Kişi başı GSYİH (ABD $) satın 14.462,9 15.379,2* 16.079,7* 16.623,4 17.062,2 alma gücü paritesi Tüketici Fiyat Enflasyonu (ort, %) 15,2 4,3 0,5 3,8 2,1 İşsizlik Oranı (%) 8,0 8,5* 8,5* 8,9 8,9 Cari İşlemler Dengesi (milyon $) 0,251 0,164-0,198-0,368-0,433 Döviz kuru (ortalama, Sr$:ABD$) 2,75 3,30 3,30* 3,30 3,30 Kaynak: IMF(www.imf.org), *Tahmini T.C. Ekonomi Bakanlığı - İhracat Genel Müdürlüğü 2015 3
3. DIŞ TİCARETİ 3. 1. Dış Ticaret Göstergeleri (Bin ABD Doları) YIL İHRACAT İTHALAT HACİM DENGE 2002* 485.285 432.575 917.860 52.710 2003* 559.159 605.364 1.164.523-46.205 2004 807.598 739.655 1.547.253 67.943 2005 997.421 1.049.926 2.047.347-52.505 2006 1.174.596 1.013.149 2.187.745 161.447 2007 1.359.057 1.044.269 2.403.326 314.788 2008* 1.598.062 1.581.324 3.179.386 16.738 2009 1.401.839 1.390.098 2.791.937 11.741 2010 2.025.567 1.397.500 3.423.067 628.067 2011 2.466.872 1.637.826 4.104.698 829.046 2012 2.380.469 1.732.785 4.113.254 647.684 2013 2.204.441 2.308.498 4.512.939-104.057 2014* 1.917.671 1.826.728 3.744.399 90.943 *Mirror Data (06.10.2015) 3. 2. ÜRÜNLER İTİBARİ İLE DIŞ TİCARETİ 3. 2. 1. İhraç Ettiği Başlıca Ürünler (Bin ABD Doları) GTİP Ürün Adı 2012 2013 2014* Toplam 2.380.469 2.204.441 1.917.671 '9999 Başka yerde belirtilmemiş ürünler 2.058.881 1.857.710 1.508.027 Petrol yağları ve bitümenli minerallerden '2710 elde edilen yağlar 128.594 183.535 199.804 '1006 Pirinç 68.206 39.557 51.293 '4403 Yuvarlak ağaçlar 13.085 12.484 18.342 Etil alkol, alkollü içkiler ve likör-alkol '2208 derecesi % 80'den az, tağyir edilmemiş 9.523 14.189 15.022 '2402 Tütün/tütün yerine geçen maddelerden purolar, sigarillolar ve sigaralar 5.530 7.401 11.290 '9015 Arazi ölçme, hidrografik, oşinografik, jeofizik vb. Alet ve cihazları, telemetrel 1.389 1.047 9.087 T.C. Ekonomi Bakanlığı - İhracat Genel Müdürlüğü 2015 4
'2202 Sular (tatlandırıcılı, lezzetlendirilmiş) 12.138 5.520 6.325 Toprak, maden, cevheri taşıma, ayırma, '8430 seçme vb. İş makineleri 2.198 1.167 6.149 '4409 Kenarına, yüzüne şekil verilmiş ağaçlar 2.611 4.015 5.509 Tıp, cerrahi, dişçilik, veterinerlik alet ve '9018 cihazları 63 3.089 3.898 '1507 Soya yağı ve fraksiyonları (kimyasal olarak değiştirilmemiş) 1.578 566 3.676 '3925 Plastikten inşaat malzemesi 3.110 3.853 3.572 Kümes hayvanlarının etleri ve yenilen '0207 sakatatı 269 119 3.353 '7204 Demir/çelik döküntü ve hurdaları, bunların külçeleri 6.155 4.665 3.107 '3402 Yıkama, temizleme müstahzarları-sabunlar hariç 2.662 2.698 3.091 '8431 Ağır iş makine ve cihazlarının aksamı, parçaları 7.539 2.072 2.601 '8426 Gemi vinçleri, maçunalar, halatlı vinçler, döner köprüler 620 5.983 2.451 '4407 Uzunlamasına kesilmiş, biçilmiş ağaç; kalın >=6 mm 3.205 3.328 2.352 '3923 Eşya taşıma ambalajı için plastik mamulleri, tıpa, kapak, kapsül 685 690 2.248 '8905 Fener, yangın söndürme, tarak gemileri, yüzer vinçler vb. 0 2.595 1.922 '7602 Alüminyum döküntü ve hurdaları 1.541 1.464 1.477 '7326 Demir/çelikten diğer eşya 612 102 1.427 Ortopedik cihazlar, kırıklara mahsus '9021 cihazlar, işitme cihazı vb. 47 538 1.405 '8413 Sıvılar için pompalar, sıvı elevatörleri 678 756 1.389 Yatlar, diğer eğlence ve spor teknesi; '8903 kürekli kayık, kano 181 27 1.382 '9406 Prefabrik yapılar 1.882 2.243 1.362 '7404 Bakır hurda ve döküntüler 1.505 1.018 1.278 Tarifenin başka yerinde yer almayan gıda '2106 müstahzarları 1.071 972 1.248 '3924 Plastikten sofra, mutfak ve diğer ev eşyası, tuvalet eşyası 750 681 1.219 '8429 Dozerler, greyder, skreyper, ekskavatör, küreyici, yükleyici vb. 574 267 1.142 '8205 Camcı elması, kaynak lambası, mengene, örs, tornavida vb. 43 52 1.133 '4818 Tuvalet kağıtları, kağıt havlu, mendil, kumaş, masa örtüsü vb 769 698 1.005 '8548 Pil, batarya, akümülatör. Döküntü/hurda vb. Yerde belirtilmeyen makine vb. Aks./p 1.064 1.360 1.002 '2103 Sos ve müstahzar; çeşni/lezzet verici karışımlar; hardal unu, irmiği ve hazır har 624 799 915 T.C. Ekonomi Bakanlığı - İhracat Genel Müdürlüğü 2015 5
'8704 Eşya taşımaya mahsus motorlu taşıtlar 124 184 864 '7308 Demir/çelikten inşaat ve aksamı 81 3.065 854 '2203 Biralar (malttan) 662 606 831 '8703 Otomobil, steyşın vagonlar, yarış arabaları 711 401 808 '8414 Hava-vakum pompası, hava/gaz kompresörü, vantilatör, aspiratör 88 24 799 *Mirror Data (06.10.2015) 3. 3. 2. İthal Ettiği Başlıca Ürünler (Bin ABD Dolar) GTİP Ürün Adı 2012 2013 2014 Toplam 1.732.785 2.308.498 1.826.728 '2710 Petrol yağları ve bitümenli minerallerden elde edilen yağlar 261.880 481.583 375.056 '8704 Eşya taşımaya mahsus motorlu taşıtlar 57.961 72.412 70.172 '8429 Dozerler, greyder, skreyper, ekskavatör, küreyici, yükleyici vb. 71.608 59.166 69.223 '8703 Otomobil, steyşın vagonlar, yarış arabaları 64.044 54.729 52.502 '8517 Telli telefon-telgraf için elektrikli cihazlar 19.442 24.995 38.516 '2815 Sodyum hidroksit (kostik soda) potasyum hidroksit (kostik potas) 47.722 34.235 27.560 '2523 Çimento 26.782 27.631 24.379 '7308 Demir/çelikten inşaat ve aksamı 10.521 31.465 23.502 Kümes hayvanlarının etleri ve '0207 yenilen sakatatı 24.386 22.248 22.669 '8544 İzole edilmiş tel, kablo; diğer izole edilmiş elektrik iletkenleri; fiber optik k 18.991 24.041 22.000 '8431 Ağır iş makine ve cihazlarının aksamı, parçaları 22.418 18.928 18.687 '2402 Tütün/tütün yerine geçen maddelerden purolar, sigarillolar ve sigaralar 16.949 17.701 18.110 '8413 Sıvılar için pompalar, sıvı elevatörleri 19.881 32.805 18.063 '2106 Tarifenin başka yerinde yer almayan gıda müstahzarları 20.577 19.597 17.335 '8906 Diğer gemiler (savaş gemileri ve kurtarma gemileri dahil, kürekli hariç) 88 253 15.718 '3824 Kimya ve bağlı sanayide kullanılan kimyasal ürünler 4.039 5.881 15.549 '8474 Toprak, taş, metal cevheri vb. Ayıklama, eleme vb. İçin makineler 27.004 14.238 15.314 T.C. Ekonomi Bakanlığı - İhracat Genel Müdürlüğü 2015 6
'3923 Eşya taşıma ambalajı için plastik mamulleri, tıpa, kapak, kapsül 15.942 17.192 14.708 '8471 Otomatik bilgi işlem makineleri, üniteleri 12.169 16.852 14.568 '3917 Plastikten tüpler, borular, hortumlar; conta, dirsek, rakor vb 10.953 16.826 14.499 '4011 Kauçuktan yeni dış lastikler 23.320 15.868 13.957 Toprak, maden, cevheri taşıma, '8430 ayırma, seçme vb. İş makineleri 8.153 6.134 13.781 '1701 Kamış/pancar şekeri ve kimyaca saf sakkaroz (katı halde) 15.284 15.183 13.631 '2202 Sular (tatlandırıcılı, lezzetlendirilmiş) 11.276 14.251 12.686 '2837 Siyanürler, oksisiyanürler ve kompleks siyanürler 10.281 18.478 12.183 '7326 Demir/çelikten diğer eşya 4.407 7.795 12.176 Tedavide/korunmada kullanılmak üzere hazırlanan ilaçlar '3004 (dozlandırılmış) 9.943 11.822 12.046 '4819 Kağıt/karton vb. esaslı kutu, kılıf, torba vb. eşya 12.677 12.977 11.945 '1507 Soya yağı ve fraksiyonları (kimyasal olarak değiştirilmemiş) 13.081 12.500 11.181 '8504 Elektrik transformatörleri, statik konvertisörler, endüktörler 5.328 8.431 11.080 '3102 Azotlu mineral/kimyasal gübreler 8.379 10.022 11.067 '9999 Başka yerde belirtilmemiş ürünler 9.631 13.457 11.060 Haşarat öldürücü, dezenfekte edici, '3808 zararlıları yok edici 9.365 9.556 11.040 '2309 Hayvan gıdası olarak kullanılan müstahzarlar 7.909 11.483 10.601 '8428 Kaldırma, istifleme, yükleme, boşaltma makine ve cihazları 2.682 2.574 9.849 '8409 İçten yanmalı, pistonlu motorların aksam-parçaları 5.529 6.752 9.787 '8502 Elektrojen grupları, rotatif elektrik konvertisörleri 4.763 27.919 9.647 '8708 Kara taşıtları için aksam, parçaları 13.175 15.739 9.375 Demir/çelik yassı mamul, kaplı, '7210 sıvanmış (600mm. Den geniş) 10.578 8.842 9.196 '8479 Kendine özgü fonksiyonlu makine ve cihazlar 7.577 4.606 9.052 *Mirror Data (06.10.2015) T.C. Ekonomi Bakanlığı - İhracat Genel Müdürlüğü 2015 7
3. 3. BAŞLICA ÜLKELER İTİBARI İLE DIŞ TİCARETİ 3. 3. 1. İhracat Yaptığı Başlıca Ülkeler (Bin ABD Doları) Sıra Ülkeler 2012 2013 2014 Toplam 2.380.469 2.204.441 1.917.671 1 ABD 244.562 245.128 466.619 2 BAE 802.495 748.668 421.912 3 İsviçre 531.684 494.028 261.236 4 Belçika 217.655 185.372 162.327 5 Guyana 84.022 95.993 139.824 6 Kanada 128.944 113.888 111.464 7 Trinidad ve Tobago 34.727 37.642 69.660 8 Hollanda 37.790 29.087 53.048 9 Jamaika 56.398 41.052 43.466 10 Fransa 44.893 44.324 39.746 11 Barbados 34.522 64.796 35.624 12 Çin 8.706 13.623 33.188 13 Brezilya 21.407 11.754 16.284 14 Venezuela 360 383 7.928 15 Panama 832 626 7.577 53 Türkiye 81 20 96 *Mirror Data (06.10.2015) 3. 3. 2. İthalat Yaptığı Başlıca Ülkeler (Bin ABD Doları) Sıra Ülkeler 2012 2013 2014 Toplam 1.732.785 2.308.498 1.826.728 1 ABD 461.451 463.133 501.688 2 Hollanda 319.784 311.313 263.705 3 Trinidad ve Tobago 319.586 403.587 194.320 4 Çin 113.114 114.319 122.553 5 Hollanda Antilleri 24.160 150.823 117.025 6 Saint Lucia 1.900 49.135 113.016 7 Japonya 51.491 56.992 56.009 8 Brezilya 57.495 47.414 38.937 9 Antigua ve Barbuda 18.995 70.397 30.039 10 Fransa 13.131 14.577 29.494 11 Kolombiya 18.654 21.457 26.223 12 Dominik Cum. 27.458 28.003 25.399 13 Almanya 13.291 17.421 23.763 14 Panama 23.624 24.981 22.623 15 Meksika 10.723 17.576 19.871 28 Türkiye 4.458 3.679 7.195 *Mirror Data (06.10.2015) T.C. Ekonomi Bakanlığı - İhracat Genel Müdürlüğü 2015 8
3. 4. TÜRKİYE İLE TİCARET 3. 4. 1. Türkiye Surinam Dış Ticaret Değerleri (Bin ABD Dolar) Yıl İhracat İthalat Hacim Denge 2004 1.713 2 1.714 1.711 2005 2.980 11 2.991 2.969 2006 2.777 0 2.777 2.777 2007 2.973 87 3.060 2.886 2008 4.027 47 4.074 3.980 2009 3.098 75 3.173 3.022 2010 3.071 117 3.187 2.954 2011 4.822 251 5.073 4.570 2012 6.257 163 6.420 6.094 2013 4.919 32 4.950 4.887 2014 12.139 133 12.272 12.006 2014 / (1-8 ) 6.821 86 6.906 6.735 2015 / (1-8 ) 14.068 167 14.235 13.901 Kaynak: TÜİK 3. 4. 2. Türkiye nin Surinam a İhracatında Başlıca Ürünler (Bin ABD Dolar) GTİP Ürün adı 2012 2013 2014 Toplam 6.257 4.919 12.139 9406 Prefabrik yapılar 122 2.141 7214 Demir veya alaşımsız çelikten çubuklar (dövülmüş, sıcak 127 169 2.088 haddelenmiş 3923 Plastiklerden eşya taşınmasına veya ambalajlanmasına 384 797 1.227 mahsus malzeme, tıpa, kapak, kapsül 7216 Demir veya alaşımsız çelikten profiller 249 212 1.098 7208 Demir veya alaşımsız çelikten yassı hadde ürünleri (genişlik 133 16 710 >= 600 mm) (sıcak haddelenmiş) 9619 Hijyenik havlular ve tamponlar, bebek bezleri ve benzeri 271 183 394 hijyenik eşya 7213 Demir veya alaşımsız çelikten filmaşin (sıcak haddelenmiş, 223 127 306 kangal halinde) 3401 Sabunlar, yüzey aktif organik ürünler ve müstahzarlar 223 227 300 8703 Binek otomobilleri ve esas itibariyle insan taşımak üzere 279 imal edilmiş diğer motorlu taşıtlar 3402 Yıkama, temizleme müstahzarları (sabunlar hariç) 79 116 275 9403 Diğer mobilyalar ve bunların aksam ve parçaları 57 165 259 1905 Ekmek, pasta, kek, bisküvi ve diğer ekmekçi mamüller, 192 281 249 hosti, boş ilaç kapsülü mühür güllacı, pirinç 3924 Plastikten sofra, mutfak, ev, sağlık veya tuvalet eşyası 129 148 223 2102 Mayalar ve cansız diğer tek hücreli mikroorganizmalar 174 183 223 7323 Demir veya çelikten sofra, mutfak veya diğer ev işlerinde 55 145 kullanılan eşya ve aksamı 3907 Poliasetaller, diğer polieterler, epoksi reçineler, polikarbonatlar, alkit reçineler, polialiesterler 60 80 131 T.C. Ekonomi Bakanlığı - İhracat Genel Müdürlüğü 2015 9
7306 Demir veya çelikten diğer ince ve kalın borular ve içi boş 89 123 profiller 6908 Cilalı veya sırlı seramikten döşeme veya kaplama karoları ve 143 50 95 kaldırım taşları 6402 Dış tabanı ve yüzü kauçuk veya plastik maddeden olan diğer 41 65 90 ayakkabılar 2106 Tarifenin başka yerinde yer almayan gıda müstahzarları 82 106 70 7615 Aluminyumdan sofra, mutfak ve ev işlerinde kullanılan eşya 31 68 ile sağlığı koruyucu eşya ve bunların aksamı 8701 Traktörler 41 60 6203 Erkekler ve erkek çocuk için takım elbise, takım, ceket, 6 1 59 blazer, pantolon, tulum ve şort 1806 Çikolata ve kakao içeren diğer gıda müstahzarları 64 62 57 1904 Hububat veya hububat ürünlerinin kabartılması veya 23 53 kavrulması suretiyle elde edilen gıda mamülleri 6302 Yatak çarşafı, masa örtüleri, tuvalet ve mutfak bezleri 37 50 3922 Plastiklerden banyo küveti, duş, eviye, lavabo, bide, 37 62 49 alafranga tuvalet, kapaklar ve oturaklar 3307 Traş müstahzarları, vücut deodorantları, banyo 21 51 48 müstahzarları, tüy dökücüler, vb. 9405 Diğer aydınlatma cihazları, ışıklı panolar, ışıklı tabelaları ve 48 102 46 benzer eşya 7308 Demir veya çelikten inşaat ve inşaat aksamı 30 44 1901 Malt hülasası; un, nişasta ve malt esaslı müstahzarlar 31 75 44 3926 Plastikten diğer eşya 18 21 42 7210 Demir veya alaşımsız çelikten yassı hadde mamulleri, 35 genişliği 600 mm veya daha fazla olanlar 8215 Sofra ve mutfak eşyası (kaşık, çatal, kepçe, spatula vb.) 12 34 6109 Tişörtler, fanilalar, atletler, kaşkorseler ve diğer iç giyim 9 10 34 eşyası (örme) 1512 Ayçiçeği, aspir, pamuk tohumu yağları ve bunların 52 34 fraksiyonları (kimyasal olarak değiştirilmemiş) 3917 Plastikten hortumlar, borular ve bağlantı elemanları 54 55 32 3214 Macunlar, reçineli çimentolar ve boyacılıkta kullanılan dolgu ve sıvama maddeleri 5703 Halılar ve dokumaya elverişli maddelerden diğer yer kaplamaları (tufte edilmiş) 8 31 3 31 3. 4. 3. Türkiye nin Surinam dan İthalatında Başlıca Ürünler (Bin ABD Dolar) GTİP Ürün adı 2012 2013 2014 Toplam 163 32 133 4407 Uzunlamasına kesilmiş, biçilmiş ağaç; kalınlık > 6 mm 43 53 4403 Yuvarlak ağaçlar 85 48 0106 Canlı diğer hayvanlar 18 3 22 4101 Sığır (bufalo dahil) ve at cinsi hayvanların ham post ve derileri 16 11 8 T.C. Ekonomi Bakanlığı - İhracat Genel Müdürlüğü 2015 10