01 07 2014 Sayı 27
Genel Değerlendirme Şubat 2014 TEPAV İstihdam İzleme Bülteni nin -Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) Şubat 2014 verilerinin değerlendirildiği- 27. sayısında sigortalı ücretli istihdamı, kadın istihdamı, işyeri, esnaf, çiftçi ve kamu çalışanı sayısında geçen aya ve geçen yıla göre en fazla artış gösteren iller ve sektörler incelenmiştir. Türkiye genelinde sigortalı ücretli sayısı Şubat 2014 te geçen yıla göre 738 bin artarak 12 milyon 486 bine ulaşmıştır. Esnaf ve çiftçi sayısı ile geçen yıla göre 114 bin azalarak 2 milyon 855 bine düşmüştür. Kamu çalışanı sayısı ise geçen yıla göre 166 bin artarak 2 milyon 837 bine ulaşmıştır. Buna göre kayıtlı istihdam Şubat 2014 te geçen yıla göre 790 bin artarak 18 milyon 178 bin olmuştur. Kayıtlı istihdam geçen yıla göre yüzde 4,5 artmıştır. Mevsimsellikten arındırılmış serilere göre kayıtlı istihdam Şubat 2014 itibariyle tarihteki en yüksek seviyeye ulaşmıştır. İstihdamın en fazla arttığı 10 sektörün 2 sini inşaat, 7 sini hizmetler sektörü oluştururken, imalat sanayiden sadece giyim eşyaları imalatı sektörü ilk 10 a girmiştir. Geçen yıla göre sigortalı ücretli istihdamı 738 artmış görünse de 24 sektörde 156 bin istihdam azalışı olmuştur. İmalat sanayinin artış oranı, genel artış oranının altında kalmıştır. Son 1 yılda sağlanan her 100 yeni istihdamın 20 si imalat sanayi tarafından sağlanmıştır. Sigortalı ücretli istihdamı geçen yıla göre 81 ilin 73 ünde artarken, 8 inde azalmıştır. Geçen yıla göre oransal artışta ilk 15 ilin 8 ini Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi ndeki iller oluşturmuştur. Sigortalı ücretli kadın istihdamı geçen yıla göre 239 bin (yüzde 8) artarken, geçen aya göre ise 40 bin (yüzde 1,2) artmıştır. Kadın istihdamındaki artış oranı, genel artış oranının üzerinde gerçekleşmiştir. Son 1 yılda sağlanan her 3 yeni istihdamın 1 ini kadınlar oluşturmuştur. Sigortalı ücretli kadın istihdamının en fazla arttığı ilk 10 sektörün 8 ini hizmetler sektörü, 2 sini ise imalat sanayi sektörler oluşturmuştur. Son 1 yılda istihdam edilen her 5 kadından 1 i imalat sanayide istihdam edilmiştir. Geçen yıla göre 81 ilin 75 inde kadın istihdamı artarken sadece 6 sında azalmıştır. Oransal artışlarda ise geçen yıla göre kadın istihdamını yüzde 21,6 artıran Batman ilk sırada gelmektedir. Kadın istihdamının ildeki toplam istihdama oranının en düşük olduğu iller arasında Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi ndeki illerin ağırlığı dikkat çekmektedir. Yalnızca Tunceli, bölgeden kadın istihdamının ildeki toplam istihdama oranında 4. sırada yer almaktadır.
Kadın esnaf yoğunluğunun düşük olduğu illerin başında yine Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi ndeki iller gelmektedir. Kadın çiftçi yoğunluğunun en fazla olduğu iller arasında Karadeniz Bölgesi ndeki illerin ağırlıklı olduğu görülmektedir. İlk 15 ilin 8 i Karadeniz Bölgesi nde yer almaktadır. Kadın çiftçi sayısının en az olduğu illerde de Doğu ve Güneydoğu Bölgesi ndeki iller öne çıkmaktadır. Kadın kamu çalışan sayısı genellikle büyükşehirlerde ve sosyo-ekonomik olarak gelişmiş şehirlerde daha fazladır. Kadın kamu çalışanı sayısının en az olduğu illerde yine Doğu ve Güneydoğu daki iller öne çıkmaktadır. Geçen yıla göre Türkiye genelinde faaliyet gösteren işyeri sayısı 71 bin (yüzde 4,6), geçen aya göre ise yaklaşık 6 bin (yüzde 0,3) artmıştır. Geçen yıla göre en çok işyeri açılan sektörlerin tamamını hizmet sektörünün alt sektörleri oluşturmuştur. Geçen yıla göre işyeri sayısı azalan hiç il olmamıştır, 81 ilin tamamında işyeri sayısı artmıştır. Oransal artışlar incelendiğinde, ilk sırada Şırnak yer almaktadır. Şırnak ta işyeri sayısı geçen yıla göre yüzde 16,2 artmıştır. Türkiye genelinde esnaf sayısı geçen yıla göre yaklaşık 2 bin (yüzde 0,1) azalırken, geçen aya göre 38 bin (yüzde 2) artmıştır. 81 ilin 50 sinde geçen yıla göre esnaf sayısı azalmıştır. Oransal artışlara bakıldığında Batman da esnaf sayısının geçen yıla göre yüzde 20,8 arttığı görülmektedir. Çiftçi sayısı Türkiye genelinde geçen yıla göre 112 bin (yüzde 10,8) azalırken, geçen aya göre 11 bin (yüzde 1,2) artmıştır. Önceki aylarda da olduğu gibi çiftçi sayısı geçen yıla göre 81 ilin tamamında azalmıştır. Kamu çalışanı sayı geçen yıla göre 166 bin (yüzde 6,2) artarken, geçen aya göre 9 bin (yüzde 0,3) artmıştır. Geçen yıla göre 81 ilin tamamında kamu çalışanı sayısı artmıştır. İşsizlik ödeneğine başvuru yapanların sayısı geçen yıla göre 6 binin üzerinde (yüzde 11,1) artarken geçen aya göre 23 bin (yüzde 26,7) azalmıştır. İşsizlik ödeneği alanların sayısı ise geçen yıla göre 141 (yüzde 0,5), geçen aya göre 13 bin (yüzde 31,2) azalmıştır. www.tepav.org.tr 3
İstihdam Artışı En Fazla İnşaat ve Ticaret Sektörlerinde Gerçekleşti Türkiye genelinde sigortalı ücretli istihdamı geçen yıla göre 738 bin (yüzde 6,3), geçen aya göre ise 67 bin (yüzde 0,5) artmıştır. Sektörler bazında bakıldığında geçen yıla göre en çok artış yaklaşık 171 bin ilave istihdam ile bina ve çevre düzenlenme faaliyetlerinde olmuştur. Bu sektörü, 88 bin artış ile bina inşaatı, 59 bin artış ile toptan ticaret ve 55 binerlik artışlar ile yiyecek ve içecek hizmetleri ve perakende ticaret sektörleri takip etmiştir. Sigortalı ücretli istihdamının en fazla arttığı 10 sektörün 2 sini inşaat, 7 sini hizmetler sektörü oluştururken, imalat sanayiden sadece giyim eşyaları imalatı sektörü ilk 10 a girmiştir. Oransal artışta da geçen yıla göre en fazla artış yüzde 84,7 ile ev içi çalışanların faaliyetlerinde olmuştur. Bina ve çevre düzenleme faaliyetleri sektöründe geçen aya göre ise 16 bin istihdam artışı sağlanmıştır. Tablo 1. Sigortalı Ücretli (4/a) Çalışan Sayısı En Fazla Artan 10 Sektör (Şubat; 2014-2013) Şekil 1. Sigortalı Ücretli (4/a) Çalışan Sayısı En Fazla Değişen 10 Sektör (Şubat; 2014-2013) Bina ve Çevre Düzenleme Sektör Yıllık artış Aylık artış* 170.538 16.488 Bina İnşaatı 88.138 8.737 Toptan Ticaret 59.451 5.811 Yiyecek ve içecek Hizmeti 55.150 6.758 Perakende Ticaret 55.078 207 Büro Yönetimi ve Desteği Giyim Eşyaları Motorlu Kara Taşıtlarının Toptan ve Perakende Ticareti ve Onarımı Bina Dışı Yapıların İnşaatı Güvenlik ve Soruşturma 46.488 9.535 30.426 3.576 25.638 3.776 24.842 7.698 19.742 3.525 Tüm Sektörler 737.975 66.851 Ev içi çalışanların faaliyetleri Bina ve çevre düzenleme faaliyetleri Kanalizasyon Gayrimenkul faaliyetleri Diğer mesleki, bilim ve teknoloji faaliyetleri Posta ve kurye faaliyetleri Ham petrol ve doğal gaz çıkarımı İstihdam faaliyetleri Bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetleri Toptan ve perakende ticareti 28.8% 28.2% 27.9% 26.2% 20.0% 19.1% 34.4% 58.4% 55.8% 84.7% 0.0% 50.0% 100.0% www.tepav.org.tr 4
24 Sektördeki İstihdam Azalışı 156 Bini Buldu Geçen yıla göre sigortalı ücretli istihdamı 738 artmış görünse de 24 sektörde 156 bin istihdam azalışı olmuştur. Geçen yıla göre istihdam en fazla diğer hizmet faaliyetlerinde (81 bin) azalmıştır. Bu sektörü, 16 bin istihdam azalışı ile özel inşaat faaliyetleri, 10 bin azalış ile makine ve ekipman kurulumu ve onarımı sektörü takip etmektedir. Geçen yıla göre istihdamın en çok azaldığı 10 sektörün 3 ünü imalat sanayi sektörleri, 1 ini inşaat sektörü, 6 sını ise hizmetler sektörleri oluşturmuştur. Geçen yıla göre oransal olarak istihdam en fazla diğer hizmet faaliyetleri (yüzde 27,5) sektöründe azalmıştır. Tablo 2. Sigortalı Ücretli (4/a) Çalışan Sayısı En Fazla Azalan 10 Sektör (Şubat; 2014-2013) Şekil 2. Sigortalı Ücretli (4/a) Çalışan Sayısı En Fazla Değişen 10 Sektör (Şubat; 2014-2013) Sektör Yıllık azalış Aylık artış* Diğer Hizmet Özel İnşaat Makine ve Ekipman Kurulumu ve Onarımı İnsan Sağlığı Hizmetleri Kara ve Boru Hattı Taşımacılığı -81.156 6.277-15.861-814 -9.989-261 -9.650 2.000-9.529 1.358 Ana Metal Sanayi -9.495-1.222 İdari Danışmanlık Veterinerlik Hizmetleri Suyun Toplanması, Arıtılması ve Dağıtılması Kimyasal Ürünlerin -6.871-4.338-2.054-540 -1.304-131 -1.247 721 Tüm Sektörler 737.975 66.851-27.5% -26.9% -26.4% -18.8% -11.3% -8.5% -7.6% -7.6% -6.7% -6.6% Diğer hizmet faaliyetleri Tütün ürünleri imalatı Veterinerlik hizmetleri İyileştirme ve diğer atık yönetim Balıkçılık ve su ürünlerü yetiştiriciliği Suyun toplanması arıtılması ve Kok kömürü ve petrol ürünleri imalatı Kamu yönetimi ve savunma;zorunlu Kumar ve müşterek bahis faaliyetleri Makine ve ekipman kurulumu ve onarımı -30.0% -20.0% -10.0% 0.0% www.tepav.org.tr 5
Son 1 Yılda İmalat Sanayide 149 Bin İstihdam Artışı Oldu İmalat sanayi sektörlerinde istihdam geçen yıla göre 149 bin (yüzde 4,5), geçen aya göre ise 15 bin (yüzde 0,4) artmıştır. İmalat sanayinin artış oranı, genel artış oranının altında kalmıştır. Son 1 yılda sağlanan her 100 yeni istihdamın 20 si imalat sanayi tarafından sağlanmıştır. İmalat sanayide geçen yıla göre istihdamı en çok artan sektörlerin başında 30 bin yeni istihdam ile giyim eşyaları imalatı gelmektedir. Bu sektörü, yaklaşık 18 bin artış ile gıda ürünleri imalatı, 16 binerlik artışlar ile mobilya imalatı ve motorlu taşıt imalatı sektörleri takip etmiştir. 24 imalat sanayi sektöründen sadece 7 sinde geçen yıla göre istihdamda yaklaşık 24 bin azalış olmuştur. İmalat sanayide geçen yıla göre oransal olarak ne fazla artış yüzde 18 ile diğer imalatlar sektöründe olmuştur. Tablo 3. İmalat Sanayide Sigortalı Ücretli (4/a) Çalışan Sayısı En Fazla Artan 10 Sektör (Şubat; 2014-2013) Şekil 3. İmalat Sanayide Sigortalı Ücretli (4/a) Çalışan Sayısı En Fazla Değişen 10 Sektör (Şubat; 2014-2013) Sektör Yıllık artış Aylık artış* Giyim Eşyaları Gıda Ürünleri 30.426 3.576 17.617 2.065 Mobilya 16.166 2.170 Motorlu Kara Taşıtı ve Römork Metalik Olmayan Ürünlerin Fabrikasyon Metal Ürünleri Elektrikli Teçhizat Makine ve Ekipman Kauçuk ve Plastik Ürünlerin 15.642 2.408 15.008 2.955 13.518 3.558 11.173 763 10.166 953 9.306 836 Diğer İmalatlar 7.556 890 Tüm İmalat Sanayi 149.385 15.187 Diğer imalatlar Kağıt ve kağıt ürünleri imalatı Motorlu kara taşıtı ve römork imalatı Mobilya imalatı Elektrikli teçhizat imalatı İçecek imalatı Ağaç, ağaç ürünleri ve mantar üretimi Eczacılık ve eczacılığa ilişkin malzeme imalatı Metalik olmayan ürünlerin imalatı Deri ve ilgili ürünler imalatı 9.2% 8.5% 7.8% 7.6% 11.2% 11.0% 9.9% 12.8% 12.2% 18.0% 0.0% 10.0% 20.0% www.tepav.org.tr 6
İstihdamı En Hızlı Artan 15 İlden 8 i Doğu ve Güneydoğu Anadolu da Sigortalı ücretli istihdamı geçen yıla göre 81 ilin 73 ünde artarken, 8 inde azalmıştır. Geçen yıla göre sigortalı ücretli istihdamı en fazla Ağrı da azalmıştır. Ağrı yı Bayburt, Çankırı ve Ardahan takip etmektedir. En fazla artan iller ise İstanbul, Ankara, Antalya, İzmir, Bursa, Kocaeli ve Gaziantep olmuştur. İstanbul da istihdam geçen yıla göre 216 bin, geçen aya göre 30 bin artmıştır. Oransal olarak sigortalı ücretli istihdamı geçen yıla göre yüzde 16 artışla en fazla Bingöl de artmıştır. Bingöl ü, yüzde 14,3 artışla Batman, yüzde 13,8 artışla Yalova ve yüzde 13,5 artışla Şırnak takip etmektedir. Geçen yıla göre oransal artışta ilk 15 ilin 8 ini Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi ndeki iller oluşturmuştur. Tablo 4. Sigortalı Ücretli (4/a) Çalışan Sayısı En Fazla Artan 15 İl (Şubat; 2014-2013) Şekil 4. Sigortalı Ücretli (4/a) Çalışan Sayısı En Fazla Değişen 15 İl (Şubat; 2014-2013) İller Yıllık artış Aylık artış* İstanbul 215.972 29.820 Ankara 46.731 6.877 Antalya 43.549 4.407 İzmir 35.871 3.640 Bursa 29.735 3.243 Kocaeli 25.176 1.906 Gaziantep 22.868 2.473 Konya 19.744 2.683 Adana 16.150 1.154 Tekirdağ 15.948 1.374 Hatay 15.814 1.437 Kayseri 15.241 2.322 Sakarya 13.864 1.067 Denizli 12.458 1.162 Manisa 12.054 915 Bingöl Batman Yalova Şırnak Bitlis Hatay Mardin Antalya Hakkari Sakarya Karabük Burdur Gaziantep Yozgat 16.0% 14.3% 13.8% 13.5% 12.8% 12.2% 11.5% 10.8% 10.7% 10.0% 9.9% 9.9% 9.7% 9.7% Tüm İller 737.975 66.851 Urfa 9.4% 0.0% 5.0% 10.0% 15.0% 20.0% www.tepav.org.tr 7
Son 1 Ayda 40 Bin Kadın İstihdam Edildi Sigortalı ücretli kadın istihdamı geçen yıla göre 239 bin (yüzde 8) artarken, geçen aya göre ise 40 bin (yüzde 1,2) artmıştır. Kadın istihdamındaki artış oranı, genel artış oranının üzerinde gerçekleşmiştir. Son 1 yılda sağlanan her 3 yeni istihdamın 1 ini kadınlar oluşturmuştur. Kadın istihdamında en fazla artış 60 bin yeni istihdam ile bina ve çevre düzenleme faaliyetlerinde olmuştur. Bu sektörü, 34 bin artışla perakende ticaret, 21 bin artışla yiyecek ve içecek hizmetleri ve 20 bin artış ile büro yönetimi ve desteği faaliyetleri izlemiştir. Sigortalı ücretli kadın istihdamının en fazla arttığı ilk 10 sektörün 8 ini hizmetler sektörü, 2 sini ise imalat sanayi sektörler oluşturmuştur. Oransal artışlara bakılınca ise ev içi çalışanların faaliyetlerinde geçen yıla göre yüzde 89,8 artış olduğu görülmüştür. Tablo 5. Sigortalı Ücretli (4/a) Kadın Çalışan Sayısı En Fazla Artan 10 Sektör (Şubat; 2014-2013) Şekil 5. Sigortalı Ücretli (4/a) Kadın Çalışan Sayısı En Fazla Değişen 10 Sektör (Şubat; 2014-2013) Bina ve Çevre Düzenleme Sektör Yıllık artış Aylık artış* 59.892 7.926 Perakende Ticaret 33.688 3.475 Yiyecek ve İçecek Hizmeti Büro Yönetimi ve Desteği Giyim Eşyaları 21.231 2.071 20.723 2.647 18.960 1.160 Toptan Ticaret 17.872 1.655 Eğitim 15.477 5.505 Ev İçi Çalışanların Gıda Ürünleri 9.276 1.247 9.195 1.714 Konaklama 7.869 884 Tüm Sektörler 238.637 40.226 (Kadın) Ev içi çalışanların faaliyetleri Bina ve çevre düzenleme faaliyetleri Madenciliği destekleyici hizmet Ağaç, ağaç ürünleri ve mantar üretimi Posta ve kurye faaliyetleri Kanalizasyon Diğer mesleki, bilim ve teknoloji faaliyetleri Gayrimenkul faaliyetleri Yiyecek ve içecek hizmeti faaliyetleri Toptan ve perakende ticaret ve motorlu 89.8% 68.3% 62.5% 45.5% 43.9% 40.5% 33.4% 28.9% 18.8% 18.7% 0.0% 40.0% 80.0% 120.0% www.tepav.org.tr 8
İmalat Sanayideki Her 3 Kadından 1 i Hazır Giyimde İstihdam Edildi İmalat sanayide istihdam edilen sigortalı ücretli kadın sayısı geçen yıla göre yaklaşık 49 bin (yüzde 6,6), geçen aya göre ise 3 binin (yüzde 0,4) üzerinde artmıştır. Son 1 yılda istihdam edilen her 5 kadından 1 i imalat sanayide istihdam edilmiştir. Kadın istihdamının en fazla arttığı imalat sanayi sektörlerinin başında 19 bin istihdam artışı ile giyim eşyaları imalatı ve 9 bin istihdam artışı ile gıda ürünleri imalatı gelmektedir. Ağaç ürünleri sektöründeki kadın istihdamı ise geçen yıla göre yüzde 45,5 artmıştır. Tablo 6. İmalat Sanayide Sigortalı Ücretli (4/a) Kadın Çalışan Sayısı En Fazla Artan 10 Sektör (Şubat; 2014-2013) Şekil 6. İmalat Sanayide Sigortalı Ücretli (4/a) Kadın Çalışan Sayısı En Fazla Değişen 10 Sektör (Şubat; 2014-2013) Sektör Yıllık artış Aylık artış* Giyim Eşyaları Gıda Ürünleri Fabrikasyon Metal Ürünleri Elektrikli Teçhizat Ağaç, Ağaç Ürünleri ve Mantar Ürünleri Kauçuk ve Plastik Ürünler Motorlu Kara Taşıtı ve Römork 18.960 1.160 9.195 1.714 3.470 226 3.052 39 2.875 55 2.791 108 2.686-152 Ağaç, ağaç ürünleri ve mantar üretimi Diğer imalatlar Mobilya imalatı Motorlu kara taşıtı ve römork imalatı Elektrikli teçhizat imalatı Kağıt ve kağıt ürünleri imalatı 16.7% 15.8% 15.8% 14.9% 13.9% 45.5% Mobilya 2.570 192 Metalik Olmayan Ürünlerin 2.158 321 Diğer İmalatlar 1.810 216 İçecek imalatı Eczacılık ve eczacılığa ilişkin malzeme imalatı 12.1% 10.8% İmalat Sanayi 48.579 3.316 (Kadın) Metalik olmayan ürünler imalatı 10.1% Gıda ürünleri imalatı 9.1% 0.0% 20.0% 40.0% 60.0% www.tepav.org.tr 9
Batman, Kadın İstihdamını En Fazla Artıran İl Oldu Geçen yıla göre sigortalı ücretli kadın istihdamını en fazla artıran illerin başında İstanbul (89 bin) gelmektedir. İstanbul da son 1 aydaki kadın istihdamı artışı 10 binin üzerinde gerçekleşti. Geçen yıla göre artışta İstanbul u 15 bin artış ile İzmir, 13 bin artış ile Antalya ve 12 bin artış ile Bursa takip etmektedir. Geçen yıla göre 81 ilin 75 inde kadın istihdamı artarken sadece 6 sında azalmıştır. Oransal artışlarda ise geçen yıla göre kadın istihdamını yüzde 21,6 artıran Batman ilk sırada gelmektedir. Batman ı yüzde 17,9 artış ile Artvin, yüzde 17,6 artış ile Hatay ve yüzde 17,5 artış ile Bingöl takip etmektedir. Tablo 7. Sigortalı Ücretli (4/a) Kadın Çalışan Sayısı En Fazla Artan 15 İl (Şubat; 2014-2013) Şekil 7. Sigortalı Ücretli (4/a) Kadın Çalışan Sayısı En Fazla Değişen 15 İl (Şubat; 2014-2013) İller Yıllık artış Aylık artış* İstanbul 88.961 10.157 İzmir 15.281 1.582 Antalya 12.708 1.429 Bursa 11.734 1.583 Kocaeli 8.101 653 Ankara 7.826 5.586 Adana 5.559 557 Tekirdağ 5.185 444 Gaziantep 5.046 625 Sakarya 4.104 464 Hatay 4.071 481 Konya 3.959 819 Aydın 3.814 321 Mersin 3.689 301 Samsun 3.676 324 Batman Artvin Hatay Bingöl Kırıkkale Gaziantep Burdur Kahramanmaraş Iğdır Karabük Bilecik Sakarya Antalya Amasya 21.6% 17.9% 17.6% 17.5% 16.0% 15.8% 14.4% 14.1% 13.9% 13.4% 13.4% 12.4% 12.1% 11.9% Tüm İller 238.637 40.226 Aydın 11.8% 0.0% 10.0% 20.0% 30.0% www.tepav.org.tr 10
Tunceli, Kadın İstihdam Yoğunluğunun En Yüksek Olduğu 4. İl Kadın istihdamının ilin toplam istihdamına oranına bakıldığında yüzde 33,5 ile ilk sırada Edirne yer alırken, yüzde 9,4 ile son sırada Şırnak yer almaktadır. İldeki kadın istihdam yoğunluğunun en fazla olduğu iller Edirne, Denizli, Karaman, Tunceli, Düzce, İzmir, İstanbul ve Kırklareli olarak sıralanmaktadır. İldeki kadın istihdam yoğunluğunun en az olduğu iller ise Şırnak, Siirt, Mardin, Urfa, Van, Bitlis ve Muş olarak sıralanmaktadır. Kadın istihdamının ildeki toplam istihdama oranının en düşük olduğu iller arasında Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi ndeki illerin ağırlığı dikkat çekmektedir. Yalnızca Tunceli, bölgeden kadın istihdamının ildeki toplam istihdama oranında 4. sırada yer almaktadır. Şekil 8. Kadın İstihdam Oranının En Yüksek Olduğu 15 İl (Şubat; 2014-2013) Şekil 9. Kadın İstihdam Oranının En Düşük Olduğu 15 İl (Şubat; 2014-2013) Edirne 33.5% Şırnak 9.4% Denizli 31.0% Siirt 9.9% Karaman 30.9% Mardin 10.6% Tunceli 30.5% Urfa 12.5% Düzce 30.3% Van 13.2% İzmir 30.3% Bitlis 13.4% İstanbul 30.2% Muş 13.8% Kırklareli 30.0% Ağrı 14.3% Ordu 29.7% Gaziantep 14.4% Tekirdağ 29.1% Batman 14.4% Giresun 28.8% Kahramanmaraş 14.8% Bursa 28.6% Sinop 28.2% Aydın 27.9% Bolu 27.7% 0.0% 10.0% 20.0% 30.0% 40.0% Yozgat Diyarbakır Hakkari Konya 15.6% 15.8% 16.1% 16.4% 0.0% 10.0% 20.0% www.tepav.org.tr 11
En Az Kadın Esnaf Siirt te Faaliyet Gösteriyor İldeki kadın esnaf sayısının ildeki toplam esnaf sayısına oranına bakıldığında yüzde 26,8 ile ilk sırada Eskişehir yer almaktadır. Eskişehir i, İzmir, Yalova, Bilecik, Kocaeli ve Uşak takip etmektedir. Kadın esnaf sayısının toplam esnaf sayısına oranının en düşük olduğu il ise yüzde 5,2 ile Siirt tir. Siirt i, Şırnak, Bitlis, Van, Ağrı, Hakkari ve Muş izlemektedir. Kadın esnaf yoğunluğunun düşük olduğu illerin başında yine Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi ndeki iller gelmektedir. Şekil 10. Kadın Esnaf (4/b) Oranının En Yüksek Olduğu 15 İl (Şubat; 2014-2013) Şekil 11. Kadın Esnaf (4/b) Oranının En Düşük Olduğu 15 İl (Şubat; 2014-2013) Eskişehir 26.8% Siirt 5.2% İzmir 26.3% Şırnak 6.1% Yalova 26.0% Bitlis 6.4% Bilecik 26.0% Van 6.6% Kocaeli 25.0% Ağrı 7.7% Uşak 25.0% Hakkari 7.9% Çanakkale 24.8% Muş 8.0% Karabük 24.5% Batman 8.3% Balıkesir 24.4% Bingöl 8.8% İstanbul 24.3% Urfa 8.9% Bursa 24.2% Ardahan 9.7% Tekirdağ 23.7% Diyarbakır 10.4% Kırklareli 23.4% Kilis 10.5% Ankara 23.2% Kars 11.2% Muğla 23.0% Bayburt 11.3% 20.0% 22.0% 24.0% 26.0% 28.0% 0.0% 5.0% 10.0% 15.0% www.tepav.org.tr 12
En Çok Kadın Çiftçi Karadeniz Bölgesi nde Çalışıyor İldeki kadın çiftçi sayısının ildeki toplam çiftçi sayısına oranına bakıldığında yüzde 42,9 ile ilk sırada Rize yer almaktadır. Rize nin ardından Bartın, Zonguldak, Karabük ve Burdur gelmektedir. Kadın çiftçi yoğunluğunun en fazla olduğu iller arasında Karadeniz Bölgesi ndeki illerin ağırlıklı olduğu görülmektedir. İlk 15 ilin 8 i Karadeniz Bölgesi nde yer almaktadır. Kadın çiftçi sayısı yoğunluğunun en düşük olduğu illerin başında ise Siirt gelmektedir. Siirt i, Van, Ağrı, Diyarbakır, Kars, Erzurum, Bitlis, Muş, Bingöl ve Ardahan takip etmektedir. Kadın çiftçi sayısının en az olduğu illerde de Doğu ve Güneydoğu Bölgesi ndeki iller öne çıkmaktadır. Şekil 12. Kadın Çiftçi (4/b) Oranının En Yüksek Olduğu 15 İl (Şubat; 2014-2013) Şekil 13. Kadın Çiftçi (4/b) Oranının En Düşük Olduğu 15 İl (Şubat; 2014-2013) Rize 42.9% Siirt 2.9% Bartın 33.3% Van 3.2% Zonguldak 31.7% Ağrı 3.7% Karabük 31.6% Diyarbakır 3.9% Burdur 31.4% Kars 4.4% Trabzon 28.7% Erzurum 4.6% Denizli 27.6% Bitlis 4.7% Uşak 27.3% Muş 4.9% Giresun 26.5% Yalova 25.3% Çanakkale 23.6% Bolu 22.6% Kütahya 21.4% Gümüşhane 20.7% Amasya 20.1% 0.0% 20.0% 40.0% 60.0% Bingöl Ardahan Şırnak Mardin Niğde Bayburt Tokat 4.9% 5.0% 6.2% 8.2% 8.6% 8.7% 8.7% 0.0% 2.0% 4.0% 6.0% 8.0% 10.0% www.tepav.org.tr 13
Kadın Kamu Çalışanı Yoğunluğu Büyükşehirlerde Daha Fazla İldeki kadın kamu çalışanı sayısının ildeki toplam kamu çalışanı sayısına oranına bakıldığında yüzde 40,8 ile ilk sırada İzmir yer almaktadır. İzmir i, İstanbul, Antalya, Bursa, Denizli, Aydın ve Eskişehir izlemektedir. Kadın kamu çalışan sayısı genellikle büyükşehirlerde ve sosyo-ekonomik olarak gelişmiş şehirlerde daha fazladır. Kadın kamu çalışanı sayısı yoğunluğunun en düşük olduğu il Hakkari dir. Hakkari yi, Şırnak, Siirt, Bingöl, Bayburt ve Tunceli takip etmektedir. Kadın kamu çalışanı sayısının en az olduğu illerde yine Doğu ve Güneydoğu daki iller öne çıkmaktadır. Şekil 14. Kadın Kamu Çalışanı (4/c) Oranının En Yüksek Olduğu 15 İl (Şubat; 2014-2013) Şekil 15. Kadın Kamu Çalışanı (4/c) Oranının En Düşük Olduğu 15 İl (Şubat; 2014-2013) İzmir 40.8% Hakkari 12.5% İstanbul 39.5% Şırnak 16.8% Antalya 39.2% Siirt 19.0% Bursa 38.5% Bingöl 19.7% Denizli 38.3% Bayburt 20.7% Aydın 38.1% Tunceli 20.8% Eskişehir 37.8% Bitlis 21.4% Adana 36.7% Batman 23.5% Mersin 36.0% Gümüşhane 23.9% Kocaeli 35.9% Mardin 24.0% Samsun 35.6% Muş 24.0% Ankara 35.5% Çankırı 24.1% Muğla 35.4% Erzincan 24.1% Manisa 35.4% Ağrı 24.9% Düzce 35.4% Van 25.0% 32.0% 34.0% 36.0% 38.0% 40.0% 42.0% 0.0% 10.0% 20.0% 30.0% www.tepav.org.tr 14
En Çok İşyeri Perakende Sektöründe Açıldı Geçen yıla göre Türkiye genelinde faaliyet gösteren işyeri sayısı 71 bin (yüzde 4,6), geçen aya göre ise yaklaşık 6 bin (yüzde 0,3) artmıştır. Geçen yıla göre işyeri sayısı en çok perakende ticaret (10 bin) sektöründe arttı. Perakende ticareti, ev içi çalışanların faaliyetleri (10 bin), bina ve çevre düzenleme faaliyetleri (10 bin), yiyecek ve içecek hizmeti faaliyetleri (8 bin) ve toptan ticaret (8 bin) takip etmiştir. Geçen yıla göre en çok işyeri açılan sektörlerin tamamını hizmet sektörünün alt sektörleri oluşturdu. Oransal olarak artışa bakıldığında, ev içi çalışanların faaliyetlerinde işyeri sayısı geçen yıla göre yüzde 90,2 artmıştır. Geçen aya göre perakende ticaret sektöründe yaklaşık 6 bin işyeri kapandı. Tablo 8. İşyeri Sayısı (4/a) En Fazla Artan 10 Sektör (Şubat; 2014-2013) Şekil 16. İşyeri Sayısı (4/a) En Fazla Değişen 10 Sektör (Şubat; 2014-2013) Sektör Yıllık artış Aylık artış* Perakende Ticaret 10.391-5.885 Ev içi çalışanların faaliyetleri 90.2% Ev İçi Çalışanların Bina ve Çevre Düzenleme Yiyecek ve İçecek Hizmeti 9.958 1.187 9.867 1.655 8.340 1.416 Toptan Ticaret 8.289 1.153 Büro Yönetimi ve Desteği Motorlu Kara Taşıtlarının Toptan ve Perakende Ticareti ve Onarımı Gayrimenkul Hukuki ve Muhasebe 5.578 775 4.496 558 2.082 222 1.652 250 Eğitim 1.568 135 Tüm Sektörler 70.828 5.622 İstihdam faaliyetleri Gayrimenkul faaliyetleri Bina ve çevre düzenleme faaliyetleri Kanalizasyon Posta ve kurye faaliyetleri Diğer mesleki, bilim ve teknoloji faaliyetleri Kütüphane, arşiv ve müzeler Bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetleri Toptan ve perakende ticaret ve motorlu 44.8% 23.0% 22.2% 20.5% 20.0% 19.6% 19.1% 17.6% 13.1% 0.0% 50.0% 100.0% www.tepav.org.tr 15
İşyeri Sayısı En Hızlı Şırnak ta Arttı İller bazında işyeri sayısına bakıldığında geçen yıla göre işyeri sayısı en fazla İstanbul da (19 bin) artmıştır. İstanbul u, 6 bin artışla Ankara, 4 bin artışla Antalya ve İzmir, 3 bin artışla Bursa takip etmektedir. Geçen yıla göre işyeri sayısı azalan hiç il olmamıştır, 81 ilin tamamında işyeri sayısı artmıştır. Oransal artışlar incelendiğinde, ilk sırada Şırnak yer almaktadır. Şırnak ta işyeri sayısı geçen yıla göre yüzde 16,2 artmıştır. Şırnak ı, yüzde 15,9 ile Kilis, yüzde 15,3 ile Mardin ve yüzde 14,4 ile Urfa izlemektedir. İşyeri sayısı oransal olarak en çok artan 15 ilin 14 ü Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi nde yer almaktadır. Tablo 9. İşyeri Sayısı (4/a) En Fazla Artan 15 İl (Şubat; 2014-2013) Şekil 17. İşyeri Sayısı (4/a) En Fazla Değişen 15 İl (Şubat; 2014-2013) İller Yıllık artış Aylık artış* İstanbul 19.393 1.546 Ankara 5.734 427 Antalya 3.950 336 İzmir 3.658 326 Bursa 2.993 230 Gaziantep 2.517 216 Konya 1.737 172 Kayseri 1.734 147 Kocaeli 1.564 134 Adana 1.341 101 Urfa 1.303 110 Mersin 1.253 89 Kahramanmaraş 1.247 108 Tekirdağ 1.173 92 Hatay 1.170 1.546 Tüm İller 70.828 5.622 Şırnak Kilis Mardin Urfa Iğdır Kahramanmaraş Van Tunceli Bingöl Gaziantep Batman Muş Diyarbakır Adıyaman Kars 16.2% 15.9% 15.3% 14.4% 11.2% 11.0% 10.2% 9.6% 9.3% 9.1% 8.8% 8.4% 7.9% 7.8% 7.6% 0.0% 10.0% 20.0% www.tepav.org.tr 16
Batman daki Esnaf Sayısı Son 1 Yılda Yüzde 21 Arttı Türkiye genelinde esnaf sayısı geçen yıla göre yaklaşık 2 bin (yüzde 0,1) azalırken, geçen aya göre 38 bin (yüzde 2) artmıştır. 81 ilin 50 sinde geçen yıla göre esnaf sayısı azalmıştır. Geçen yıla göre esnaf sayısı en fazla Mersin, Kocaeli, Eskişehir, Ankara, İzmir ve Samsun da azalmıştır. Esnaf sayısının en fazla arttığı illerin başında ise Antalya, Adana, Urfa, Gaziantep, Bursa ve Batman gelmektedir. Oransal artışlara bakıldığında ise Batman da esnaf sayısının geçen yıla göre yüzde 20,8, Urfa da ise yüzde 10,6 arttığı görülmektedir. Oransal azalışta ise ilk sırada yüzde 8,2 azalış ile Eskişehir gelmektedir. Tablo 10. Esnaf Sayısı (4/b) En Fazla Değişen 15 İl (Şubat; 2014-2013) Şekil 18. Esnaf Sayısı (4/b) En Fazla Değişen 15 İl (Şubat; 2014-2013) İller Yıllık artış Aylık artış* Mersin -3.221 188 Kocaeli -2.263-1.654 Eskişehir -1.312-101 Ankara -1.189 6.609 İzmir -1.055 5.428 Samsun -1.016-2.740 İstanbul -694 29.811 Zonguldak -658-729 Diyarbakır -629 188 Hatay -498 2.222 Uşak -457-1.126 Denizli -424 351 Çanakkale -328 648 Amasya -310 82 Ordu -299-293 -8.2% -8.0% -7.5% -7.0% -6.4% -5.2% -5.0% -4.7% -4.0% -4.0% -3.9% -3.8% -2.9% -2.6% Eskişehir Ardahan Mersin Kocaeli Diyarbakır Zonguldak Kars Şırnak Artvin Amasya Uşak Samsun Bingöl Kırıkkale Tüm İller -1.758 38.326-2.6% -10.0% -8.0% -6.0% -4.0% -2.0% 0.0% Rize www.tepav.org.tr 17
Çiftçi Sayısındaki Azalma Devam Ediyor Çiftçi sayısı Türkiye genelinde geçen yıla göre 112 bin (yüzde 10,8) azalırken, geçen aya göre 11 bin (yüzde 1,2) artmıştır. Önceki aylarda da olduğu gibi çiftçi sayısı geçen yıla göre 81 ilin tamamında azalmıştır. Geçen yıla göre çiftçi sayısı en fazla Samsun (6 bin), Konya (6 bin), Manisa (5 bin), Antalya (5 bin) ve Hatay da (4 bin) azalmıştır. Geçen yıla göre oransal azalışa bakıldığında ise Bitlis in ilk sırada yer aldığı görülmektedir. Bitlis i çiftçi sayısı geçen yıla göre yüzde 24,2 azalırken, Samsun da yüzde 17,7, Çorum da ve Batman da yüzde 16,4 ve Kocaeli nde yüzde 16,2 azalmıştır. Tablo 11. Çiftçi Sayısı (4/b) En Fazla Değişen 15 İl (Şubat; 2014-2013) Şekil 19. Çiftçi Sayısı (4/b) En Fazla Değişen 15 İl (Şubat; 2014-2013) İller Yıllık azalış Aylık azalış* Samsun -6.223 457 Konya -6.006 277 Manisa -5.184-18 -24.2% -17.7% -16.4% Bitlis Samsun Çorum Antalya -4.732 892-16.4% Batman Hatay -4.050-315 -16.2% Kocaeli Mersin -3.925-363 -16.0% Sakarya Balıkesir -3.871 1.887 Bursa -3.233 1.964 Ordu -2.957-90 Denizli -2.762-40 -15.8% -15.8% -15.7% Ordu Trabzon Gümüşhane İzmir -2.597-122 -15.2% Muş Sakarya -2.573-16 -15.2% Düzce Aydın -2.525 334 Adana -2.446-171 Urfa -2.324 155 Tüm İller -112.174 11.319-14.8% -14.6% -14.0% Artvin Zonguldak Bayburt -13.4% Erzurum -30.0% -20.0% -10.0% 0.0% www.tepav.org.tr 18
Kamu Çalışanı Sayısı En Fazla Bolu da Arttı Kamu çalışanı sayı geçen yıla göre 166 bin (yüzde 6,2) artarken, geçen aya göre 9 bin (yüzde 0,3) artmıştır. Geçen yıla göre 81 ilin tamamında kamu çalışanı sayısı artmıştır. Kamu çalışanı sayısı en fazla İstanbul da (22 bin) artmıştır. İstanbul dan sonra kamu çalışanı sayısı en fazla İzmir (9 bin), Adana (6 bin), Bursa (6 bin), Antalya (5 bin) ve Ankara (5 bin) artmıştır. Oransal artışlar incelediğinde en fazla artışın yüzde 19,6 ile Bolu da olduğu görülmektedir. Bolu yu yüzde 19,3 ile Hakkari, yüzde 13,7 Van ve yüzde 12,4 ile Şırnak takip etmektedir. Tablo 12. Kamu Çalışanı (4/c) Sayısı En Fazla Artan 15 İl (Şubat; 2014-2013) Şekil 20. Kamu Çalışanı (4/c) Sayısı En Fazla Değişen 15 İl (Şubat; 2014-2013) İller Yıllık artış Aylık artış* İstanbul 22.236 612 İzmir 9.195 741 Adana 5.887 192 Bursa 5.609 360 Bolu Hakkari Van Şırnak 13.7% 12.4% 19.6% 19.3% Antalya 4.928 223 Iğdır 11.8% Ankara 4.712 145 Bilecik 11.8% Van 4.290 347 Konya 4.140 319 Kayseri 4.059 151 Diyarbakır 4.021 376 Urfa 3.874 332 Karabük Bingöl Urfa Osmaniye 10.7% 10.7% 10.2% 10.1% Mersin 3.865 321 Tekirdağ 9.9% Gaziantep 3.746-168 Kilis 9.9% Kocaeli 3.519 199 Hatay 3.471 218 Tüm İller 165.955 8.908 Kayseri Adana Tunceli 9.4% 9.3% 9.2% 0.0% 5.0% 10.0% 15.0% 20.0% 25.0% www.tepav.org.tr 19
İşsizlik Ödeneğine Başvuran ve Alan Sayısı Geçen Aya Göre Azaldı İşsizlik ödeneğine başvuru yapanların sayısı geçen yıla göre 6 binin üzerinde (yüzde 11,1) artarken geçen aya göre 23 bin (yüzde 26,7) azalmıştır. İşsizlik ödeneğine başvuru en çok İstanbul, Ankara, Gaziantep ve Adana da artmıştır. İşsizlik ödeneği alanların sayısı ise geçen yıla göre 141 (yüzde 0,5), geçen aya göre 13 bin (yüzde 31,2) azalmıştır. İşsizlik ödeneği alanların sayısı da en fazla Gaziantep, Samsun, Balıkesir ve Çorum da artmıştır. Tablo 13. İşsizliği Ödeneğine Başvuru Sayısı En Fazla Artan 15 İl (Şubat; 2014-2013) Tablo 14. İşsizliği Ödeneği Alan Sayısı En Fazla Artan 15 İl (Şubat; 2014-2013) İller Yıllık değişim Aylık değişim İller Yıllık değişim Aylık değişim İstanbul 2.305-3.763 Gaziantep 399 159 Ankara 532-1.604 Samsun 117-172 Gaziantep 454 138 Balıkesir 113-300 Adana 437-316 Çorum 102-23 Mersin 380-98 Eskişehir 88-346 Samsun 318-255 Hatay 73-104 Antalya 263-1.553 Adana 72-193 Balıkesir 235-618 Bolu 68-37 İzmir 230-915 Sakarya 58-164 Kahramanmaraş 197-682 Antalya 56-726 Çorum 196-149 Mersin 51-181 Hatay 191-229 Bilecik 45 17 Bursa 184-1.377 Ankara 38-800 Kayseri 183-604 Kırklareli 36-44 Sakarya 134-253 Kars 31-24 Tüm İller 6.375-23.289 Tüm İller -141-13.177 www.tepav.org.tr 20