Hemoglobinopati Verilerimiz Hemoglobinopatiler çalışma grubu www.hemoglobinopatiler.org
Hemoglobinopatiler Çalışma Grubu Koordinatörü: Yeşim Aydınok Koordinatör yardımcısı: TPHD Eritrosit Hastalıkları ve Hemoglobinopatiler Alt Komite Başkanı: 2010-2012: Fatma Gümrük 2012 - : Zeynep Karakaş Destekleyicisi: Türk Pediatrik Hematoloji Derneği Teknik Destek: Pleksus Bilişim Teknolojileri Finansal sponsoru: Novartis www.hemoglobinopatiler.org
Hemoglobinopatiler Veritabanı, hastalık ile ilgili verilerin, internet ortamında hızlı veri girişi ile kayıt altına alınması ve güvenle saklanması amacıyla kurulmuştur. Böylece, hemoglobinopati hastalarımızın kayıt ve izlemine ait bilgi, bulgu ve verilerin, basılı dosyalar yerine dijital ortamda tutulması ve hızla değerlendirilmeye hazır bulunması olanağı sunulmaktadır. Hemoglobinopatiler Veritabanı, hastalarımızın demografik bilgilerini içeren açılış sayfası ve hasta izlem formları şeklinde düzenlenmiştir. Veritabanına tüm veri girişleri, sistem tarafından kayıt ve gizliliği açısından güvence altına alınmaktadır. Kullanıcı onayı olmadıkça bu bilgi ve veriler üçüncü şahıslarla paylaşılamaz ve kullanılamazdır. Hemoglobinopatiler Veritabanı, ülkemizde hemoglobinopati olgularının gerçek sayı, dağılım ve demografik özellikleri konusunda doğru bilgilere ulaşılabilmesi olanağını da sunmaktadır. Sadece hastalarımızın demografik bilgilerini içeren ilk kayıt sayfasının, yine hasta kimlik bilgileri saklı tutularak bir ortak havuzda toplanması konusunda Hemoglobinopatiler Veritabanı kullanıcılarının onayı çok kıymetli olacaktır. Koordinatöre Erişim İçin Koordinatör: Dr. Yeşim Aydınok Koordinatör Yardımcısı: Dr. Zeynep Karakaş Teknik Sorularınız İçin www.hemoglobinopatiler.org
Lütfen giriş yapacağınız bölümü seçiniz Beta Talasemi ve hemoglobin varyantları Hasta Kayıt Kullanıcılar Merkezler Veri Paylaşımı Kişisel Bilgiler Çıkış Koordinatöre Erişim İçin Teknik Sorularınız İçin www.hemoglobinopatiler.org
TOPLAM 1548 MAJOR HEMOGLOBİNOPATİ Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi, Pediatrik Hematoloji BD 296 Istanbul Üniversitesi,İstanbul Tıp Fakültesi, Pediatrik Hematoloji BD 231 Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi, Pediatrik Hematoloji BD 127 Kanuni Sultan Süleyman E.A.H. Pediatrik Hematoloji BD 103 Diyarbakir Çocuk Hastalıkları Hastanesi, Pediatrik Hematoloji 82 Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi, Pediatrik Hematoloji BD 79 Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi, Pediatrik Hematoloji BD 72 Dr. Behçet Uz Çocuk Hastalıkları ve Cerrahisi E.A.H. Pediatrik Hematoloji 68 Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi, Pediatrik Hematoloji BD 60 Meram Üniversitesi Tıp Fakültesi, Pediatrik Hematoloji BD 54 Antakya Devlet Hastanesi, Pediatrik Hematoloji Bölümü 49 Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi, Pediatrik Hematoloji BD 46 Aydın Devlet Hastanesi, Hematoloji Bölümü 40 Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi, Pediatrik Hematoloji BD 38 Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Pediatrik Hematoloji BD 34 Okmeydanı E.A.H. Pediatrik Hematoloji, Pediatrik Hematoloji 31 Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi, Pediatrik Hematoloji BD 31 Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi, Pediatrik Hematoloji BD 28 Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi, Hematoloji BD 22 Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi, Hematoloji BD 21 Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, Pediatrik Hematoloji BD 18 Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi, Pediatrik Hematoloji BD 18
Orak hücreli anemi kayıtlarının sisteme dahil edilmediği düşünüldü Tanı Kayıtlı hasta sayısı Tekrar kayıt Net hasta sayısı β Talasemi Major 1361 30*2 1331 88 β Talasemi İntermedia 127 1*3 125 8,3 β/s Talasemi 10-10 0,7 Orak hücreli anemi (SS) 36-36 2,3 HbH 10-10 0,7 Diğer 2 2 Veri yok 2 2 Toplam 1548 32 1516 100 766 Erkek ve 750 Kız hasta %
Bölgelere göre merkezlerimizde izlenen hasta populasyonu 419 426 İstanbul Tıp; 231 Kanuni Sultan Süleyman; 103 Uludağ Üniversitesi; 60 Okmeydanı;31 Meram Tıp; 54 Ankara Tıp; 34 Ege Üniversitesi; Erciyes 296 Tıp; 31 Behçet Uz; 68 Aydın Devlet; 118 40 Çukurova Tıp; 79 274 Osmangazi Tıp; 18 Akdeniz Tıp; 72 Adnan Menderes 279 Tıp;18 Antakya Harran Devlet; Tıp; 127 49 Mersin Diyarbakır Tıp; 60 Çocuk; 82 Süleyman Gaziantep Demirel Tıp; 46 Tıp; 21 Dicle Tıp; 28 www.hemoglobinopatiler.org
Hemoglobinopati olgularının yaşadığı iller 14 212 6 11 12 46 137 111 69 8 8 13 13 19 71 6 6 65 20 9 40 14 55 41 40 28 59 20 35 6
Hemoglobinopatili Olgu Sayısı Hastaların %90 ı 20 yaş altındaydı 600 564 500 475 400 300 200 100 0 329 125 5 18 >1964 1964-1973 1974-1983 1984-1993 1994-2003 2004-2013 >50 yıl 40-49 yıl 30-39 yıl 20-29 yıl 10-19 yıl 0-9 yıl Doğum tarihi www.hemoglobinopatiler.org
Hemoglobinopatili hastaların ebeveynlerinde kan bağı 14% 44% Var (n=637) Yok (n=670) Bilinmiyor (n=209) 42% Kan bağı bulunan ebeveynlerin %51 de 1. 0 kuzen evliliği var www.hemoglobinopatiler.org
Hastaların sosyal güvenceleri 3% 8% SGK YEŞİLKART 2022 BİLİNMİYOR 15% 73% www.hemoglobinopatiler.org
15 yaş üzeri hemoglobinopati olgularımızın iş ve okul durumu 152; (21%) 152; (21%) 175; (25%) öğrenci Memur; 51 (%30) çalışıyor İşçi; 74 (%42) çalışmıyor Serbest meslek; bilinmiyor 27 (%15) 228; Diğer; 21 (%12) (33%) Bilinmiyor; 2 (%1) %40 okuyor ve %30 çalışıyor
Sosyal durum 79 evli çiftimiz var 26 ı çocuk sahibi www.hemoglobinopatiler.org
Hemoglobinopati kontrol programının değerlendirilmesi www.hemoglobinopatiler.org
Hemoglobinopati Kontrol Programı Kalıtsal Kan Hastalıklarıyla Mücadele Kanunu Kanun No:3960 Resmi Gazete: 30.12.1993-21804 Sağlık Bakanlığı hastalığın tanı ve tedavisindeki iyileşmelere odaklandı ve kontrol programı 2000 yılına kadar 4 şehirle (Antakya, Antalya, Muğla, İzmir) sınırlı kaldı. 2000 yılında, hemoglobinopatilerin tanı ve tedavisinde standardizasyonu sağlamak ve hastalığı kontrol altına almak üzere çalışmalar yoğunlaştı. Kalıtsal Kan Hastalıklarından Hemoglobinopati Kontrol Programı ile Tanı ve Tedavi Merkezleri Yönetmeliği yayınlanarak yürürlüğe girdi. Resmi Gazete: 24.10.2002-24916
Hemoglobinopati tarama programı 33 ilde uygulanmaya başlandı Kırklareli Edirne ISTANBUL Tekirdag Kocaeli Bolu Canakkale Sakarya Bursa Bilecik ANKARA Eskisehir Kutahya Manisa IZMIR Konya Denizli Aydin Isparta Karaman Muğla Burdur Antalya Icel Kayseri Diyarbakir Batman Kahramanmaras Sanliurfa Adana Gaziantep Hatay Erzurum
T.C. Sağlık Bakanlığı AÇSAP kayıtları (2002) Tanı Kayıtlı hasta sayısı % β talasemi major 2573 57 β talasemi intermedia 722 16 βs talasemi 90 2 Orak hücreli anemi (SS) 1038 23 Anormal hemoglobinler 90 2 Toplam 4513 100 T.C. S.B., AÇSAP Genel Müdürlüğü: Hemoglobinopati Kontrol Programı. Türkiye Klinikleri Hematoloji Onkoloji Talasemi Özel sayısı 3(1): 1-4, 2010.
merkez sayısı T.C. Sağlık Bakanlığı ruhsatlı hemoglobinopati merkezleri 45 40 35 30 25 20 15 10 5 0 5 18 34 1 2 3 4 5 3 4 5 5 2004 2005 2006 2007 2008 38 1. Basamak 2. Basamak 3. Basamak 40 T.C. S.B., AÇSAP Genel Müdürlüğü: Hemoglobinopati Kontrol Programı. Türkiye Klinikleri Hematoloji Onkoloji Talasemi Özel sayısı 3(1): 1-4, 2010.
major hemoglobinopatili doğum (n) T.C. Sağlık Bakanlığı 2002-2008 arası Hemoglobinopatili doğum verileri 250 200 150 196 202 156 133 2002 yılı; 4513 2002-2008; 938 Toplam; 5451 100 50 0 66 40 31 31 27 25 17 3 5 6 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 Talasemi major Orak hücreli anemi T.C. S.B., AÇSAP Genel Müdürlüğü: Hemoglobinopati Kontrol Programı. Türkiye Klinikleri Hematoloji Onkoloji Talasemi Özel sayısı 3(1): 1-4, 2010.
Çalışma grubumuz ve T.C. Sağlık Bakanlığı (2008) hasta kayıt verileri Tanı Kayıtlı hasta sayısı Tekrar kayıt Net hasta sayısı T.C.S.B 2008 β Talasemi Major 1361 30*2 1331 3329 β Talasemi İntermedia 127 1*3 125 722 β/s Talasemi 10-10 90 Orak hücreli anemi (SS) 36-36 1220 HbH 10-10 - Diğer 2 2 90 Veri yok 2 2 - Toplam 1548 32 1516 5451 766 Erkek ve 750 Kız hasta
major hemoglobinopatili doğum (n) T.C. Sağlık Bakanlığı ve çalışma grubumuzda major hemoglobinopatili doğum verileri 300 TM+SS (T.C. Sağlık Bakanlığı) 250 262 242 TM (T.C. Sağlık Bakanlığı) Hemoglobinopati çalışma grubu 200 150 196 202 187 156 164 100 50 0 50 55 133 66 65 61 30 43 53 30 23 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 T.C. S.B., AÇSAP Genel Müdürlüğü: Hemoglobinopati Kontrol Programı. Türkiye Klinikleri Hematoloji Onkoloji Talasemi Özel sayısı 3(1): 1-4, 2010.
Hemoglobinopatili doğum sayısı Hemoglobinopati kontrol programı sonrası hemoglobinopatili doğum sayıları 70 60 50 40 60 Önce Sonra 66 65 62 55 61 50 43 53 62 46 48 30 20 20 10 0 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 Doğum Tarihi Tekrar olgular dikkate alınarak 1516 hasta üzerinden analiz gerçekleştirilmiştir.
Hemoglobinopati kontrol programı sonrasında hasta çocuk doğuranlarda evlilik öncesi tarama 2004 doğanlar n=379 %58 ebeveyni 2003 evlenenler n=145 tarama var n=60 tarama yok n=83 bilgi yok n=2 Evlilik tarihi bilinmeyen n=93 var n=35 tarama yok n=28 bilgi yok n=30 ebeveyni <2003 evlenenler n=141 var n=23 tarama yok n=118 %84 30 hastanın ebeveyni kontrol programı uygulanan iller dışında evlenmiştir Tekrar olgular dikkate alınarak 1294 hasta üzerinden analiz gerçekleştirilmiştir.
2004 yılı ve sonrası hasta bebek sahibi olan ebeveynlerin evlilik öncesi tarama bildirimi Hemoglobinopatili hasta çocuk; 379 Hemoglobinopati taraması yapılan; 147 çift (%40) Çiftlere yapılan bildirim n % Her ikisi taşıyıcı çift 84 57.5 Biri taşıyıcı çift 14 Her ikisi taşıyıcı değil 6 13.7 Bilgi verilmemiş 42 28.8 Veri yok 1 Çiftlerin %42.5 a bilgi verilmemiş veya hatalı bilgi verilmiş Tekrar olgular dikkate alınarak 1294 hasta üzerinden analiz gerçekleştirilmiştir.
Evlenilen İl Bilgi verilmemiş Çiftlerden biri taşıyıcı Taşıyıcı değil Adana 1 1 Afyon 1 Ankara 2 Antalya 1 Aydın 2 Batman 1 1 Burdur 1 Diyarbakır 3 Gaziantep 2 Hatay 4 1 1 İstanbul 1 2 1 İzmir 5 2 1 Kırklareli 1 Manisa 1 1 Muğla 1 1 1 Malatya 1 1 Şanlıurfa 1 1 Bilinmiyor 20 1
Her ikisinin de taşıyıcı olduğu bildirilen çiftlerde (n=84) prenatal tanı durumu Prenatal tanı n % Yapılmış 18 21.4 Yapılmamış 64 76.2 Bilgi yok 2 2.4 Tekrar olgular dikkate alınarak 1294 hasta üzerinden analiz gerçekleştirilmiştir.
Her ikisinin de taşıyıcı olduğu bildirilen çiftlerden (n=84) prenatal tanı yapılmayanlar Evlenilen İl Prenatal tanı yok Antalya 3 Aydın 6 Batman 8 Bitlis 1 Burdur 1 Denizli 2 Diyarbakır 2 Edirne 1 Hatay 11 Isparta 1 Evlenilen İl Prenatal tanı yok İzmir 7 Konya 2 Kütahya 1 Muğla 3 Siirt 3 Şırnak 1 Şanlıurfa 3 Kars 1 Yalova 1 Tekrar olgular dikkate alınarak 1294 hasta üzerinden analiz gerçekleştirilmiştir.
Hatay Hatay da evlenen çift sayısı; 40 Evlilik öncesi tarama yapılan; 18 2003 ve sonrası evlenip tarama yapılamayan 3 Tarama sonucu; 14 çifte her ikisi taşıyıcı olduğu bildirilmiş 4 çifte sonuç bildirilmemiş Her ikisi taşıyıcı olduğu bilinen 14 çiftten 11 ine prenatal tanı yapılmamış
İzmir İzmir de evlenen çift sayısı; 42 Evlilik öncesi tarama yapılan; 19 2003 ve sonrası evlenip tarama yapılmayan 3 Tarama sonucu; 11 çifte her ikisi taşıyıcı olduğu bildirilmiş 5 çifte sonuç bildirilmemiş 3 çifte hatalı sonuç bildirimi yapılmış Her ikisi taşıyıcı olduğu bilinen 11 çiftten 7 ine prenatal tanı yapılmamış
Batman Batman da evlenen çift sayısı; 30 Evlilik öncesi tarama yapılan; 10 2003 ve sonrası evlenip tarama yapılmayan 6 2 çiftin evlilik tarihi bilinmiyor Tarama sonucu; 8 çifte her ikisi taşıyıcı olduğu bildirilmiş 1 çifte sonuç bildirilmemiş 1 çifte hatalı sonuç bildirimi yapılmış Her ikisi taşıyıcı olduğu bilinen 8 çiftten HİÇBİRİNE prenatal tanı yapılmamış
Aydın Aydın da evlenen çift sayısı; 38 Evlilik öncesi tarama yapılan; 11 2003 ve sonrası evlenip tarama yapılmayan 3 1 çiftin evlilik tarihi bilinmiyor Tarama sonucu; 9 çifte her ikisi taşıyıcı olduğu bildirilmiş 2 çifte hatalı sonuç bildirimi yapılmış Her ikisi taşıyıcı olduğu bilinen 9 çiftten 6 na prenatal tanı yapılmamış
Tarama programı başlatıldıktan sonra Hemoglobinopatili doğumların nedenleri 2003 yılından önce evlilikler 2003 yılı sonrasında evlenmesine karşın evlilik öncesi tarama uygulanmayanlar Evlilik öncesi taramada değerlendirme hataları veya bilgilendirme eksiklikleri Prenatal tanının yapılmayışı www.hemoglobinopatiler.org
Hemoglobinopati olgularımızda hastalık özellikleri www.hemoglobinopatiler.org
552 β-talasemi allelinden ilk 8 i tüm mutasyonlarının %90 nını oluşturuyordu Mutasyon n % IVSI-110 (G->A) 275 50 IVSI-1 (G->A) 48 8,7 IVSI-6 (T->C) 45 8,1 Codon 8 (-AA) 30 5,4 IVSII-745 (C->G) 26 4,7 IVSII-1 (G->A) 25 4,5 Codon 39 (C->T) 21 3,8-30 (T->A) 21 3,8 Codon 44 (-C) 15 2,7 Codon 5 (-CT) 13 2,4 IVSI-5 (G->C) 12 2,2 Mutasyon n % Codon 8/9 (+G) 5 0,9 Codon 30 (G->C) 3 0,5 IVSI-130 (G->A) 3 0,5 IVSI-2 (T->A) 2 0,4 IVSI-116 (T->G) 2 0,4 Codon 36/37 (-T) 2 0,4 Codon 27 (C->T) 2 0,4 Codon 22 (7bp del) 1 0,2-28 (A->C) 1 0,2 Diğer 27 Bilinmiyor 970
Hemoglobinopatilerde splenektomi Talasemi major n=1122 Talasemi intermedia n=114 8% 9% 36% 32% 56% 59% Yok Var Bilinmiyor www.hemoglobinopatiler.org
Hemoglobinopati/Splenektomi sayısı Hemoglobinopatilerde yaş gruplarına göre splenektomi sıklığı 600 500 564 Yok Var 475 400 329 300 200 204 183 100 0 20 1984-1993 1994-2003 2004-2013 %66 %32 %4 www.hemoglobinopatiler.org
Talasemi İntermedia olgularında transfüzyon Talasemi İntermedia (n=114) Transfüzyon /yıl n Yok 37 0-4 18 5-8 14 >8 39 bilinmiyor 6 www.hemoglobinopatiler.org
Hemoglobinopati olgularının %95 i demir şelasyon monoterapi rejimi kullanıyor 8% 8% Kombine tedavi n DFO+DFP 39 DFO+DFX 16 DFX+DFP 4 84% n=1024 deferoksamin deferipron deferasiroks
Hemoglobinopati olgularımızda kök hücre nakil durumunun değerlendirilmesi www.hemoglobinopatiler.org
Hemoglobinopati olgularımızda kök hücre nakil durumu KHN yapılan hasta sayısı 84 Donör kaynağı Başarılı Başarısız Kardeş 62 12 MRD 1 1 MUD - 1 Kaynak bilinmiyor 1 1 Toplam 64 15 5 nakil sonucu bilinmiyor www.hemoglobinopatiler.org
Hemoglobinopati olgularımız arasında kök hücre nakli adaylığı Hasta yaşı (yıl) Sağlıklı kardeşi var HLA belirsiz <10 131 49 10-20 162 39 >20 88 19 Toplam 381 107 HLA uygun www.hemoglobinopatiler.org
Hemoglobinopati olgularımızda yaşam www.hemoglobinopatiler.org
Deaths in 5 years UK Talasemi Kayıtlarında 5 yıllık zaman dilimlerinde ölüm nedenleri 50 45 40 35 30 25 20 15 10 5 0 1950-1954 1955-1959 1960-1964 1965-1969 1970-1974 1970s 1975-1979 Modell B et al. J Cardiovasc Magn Reson 2008;10:42 1980-1984 1985-1989 Regular transfusion 1980s 1990-1994 DFO infusion 1995-1999 2000-2004 Unknown Other Malignancy Iron overload Infection BMT complication Anemia Mortality reduced by 71% compared to 1995-1999 cohort
Deaths due to heart or liver disease, n Yunanistan da kardiyak ölümlerin azaldığı bildirilmektedir Voskaridou E et al. Ann Hematol 2012;91:1451 1458
Yaşam alt çalışması Ege Üniversitesi; 296 Kanuni Sultan Süleyman E.A.H. 105 İstanbul Üniversitesi; 224 Toplam; 625 hasta 29 exitus 16 Ege Üniversitesi hastası 7 Kanuni Sultan Süleyman E.A.H. 6 İstanbul Üniversitesi hastası www.hemoglobinopatiler.org
Yaşam alt çalışması Exitus nedeni n Kardiyak 16 Enfeksiyon 6 Hepatik 1 Anemi 1 Saptanamayan 5 www.hemoglobinopatiler.org
TPHD e ve tüm katkıda bulunanlara teşekkürler Hemoglobinopati Çalışma Grubu; Dr. Zeynep Karakaş (Koordinatör Yardımcısı), Dr. Ezgi Uysalol, Dr. Nihal Karadaş, Dr. Yeşim Oymak, Dr. Süheyla Ocak,Dr. Gönül Aydoğan, Dr. Arzu Akçay, Dr. Banu Oflaz, Dr. Yurdanur Kılınç, Dr. Akif Yeşilipek, Dr. Canan Vergin, Dr. Adalet Meral, Dr. Melike Evim, Dr. Ümran Çalışkan, Dr. Hüseyin Tokgöz, Dr. Şule Ünal, Dr. Ali Bay, Dr. Selda Kahraman, Dr. Selma Ünal, Dr. Talia İleri, Dr. Zümrüt Uysal, Dr. Didem Atay, Dr. Türkan Patıroğlu, Dr. Mehmet Akif Özdemir, Dr. Murat Söker, Dr. Naci Tiftik, Dr. Aydan Akdeniz, Dr. Güçhan Alanoğlu, Dr. Özcan Bör, Dr. Mediha Akcan. www.hemoglobinopatiler.org yesim.aydinok@ege.edu.tr