DÖNEM : 18 CİLT : 33 YASAMA YILI : 3 T. B. M. M. TUTANAK DERGİSİ 20 nci Birleşim 20. 10. 1989 Cuma İÇİNDEKİLER I. GEÇEN TUTANAK ÖZETİ II. GELEN KÂĞITLAR III. SEÇİMLER 1. Cumhurbaşkanı Seçimi IV. SORULAR VE CEVAPLAR A) YAZILI SORULAR VE CEVAPLARI 1. İzmir Milletvekili M. Hıran Bayazıt'ın, deniz suyunun sulama suyuna karışmasını önlemek için Gediz Nehri ağzına mekanik bir sistem yapılmasının mümkün olup olmadığına ilişkin sorusu ve Bayındırlık ve tskân Bakam Cengiz Altınkaya'mn yazılı cevabı (7/826) 2. Tunceli Milletvekili Kamer Genc'in, Tunceli tli Pülümür İlçesi Cumhuriyet Mahallesinde yaptırılan deprem konutlarının tapulanmn ne zaman verileceğine ilişkin sorusu ve Bayındırlık ve tskân Bakam Cengiz Altınkaya'mn yazılı cevabı (7/835) Sayfa 50 51 53 53:61 61 61 61:62 62:63
I. GEÇEN TUTANAK ÖZETİ TBMM Genel Kurulu saat 15.00'te açıldı. tzmir Milletvekili Ahmet Ersin'in, İhracat rejimi Kararnamesiyle ilgili gündem dışı konuşmasına Devlet Bakanı Güneş Taner, Hatay Milletvekili Mustafa Murat Sökmenoglu'nun, gelişen şartlar içinde Cumhurbaşkanlığı seçimi konusunda gündem dışı konuşmasına Devlet Bakanı Mehmet Yazar, Hakkâri Milletvekili Cumhur Keskin'in, Hakkâri tli ve çevresindeki son gelişmelere ilişkin gündem dışı konuşmasına da Devlet Bakanı Recep Ercüment Konukman; Cevap verdiler. Hatay Milletvekili Mustafa Murat Sökmenoglu'nun, gündemde yer alan bütün sözlü sorularını geri aldığına ilişkin önergesi okundu; soru önergelerinin geri verildiği bildirildi. Kocaeli Milletvekili Alaettin Kurt ve 35 arkadaşının, müteahhitlik sektörünün sorunları konusunda genel görüşme açılmasına ilişkin önergesinin (8/10) yapılan öngörüşmesınden sonra kabul edilmediği açıklandı. Cumhurbaşkanlığı seçimi yapmak için, alman karar gereğince 20 Ekim 1989 Cuma günü saat 15.00'te toplanmak üzere birleşime saat 18.00'de son verildi. Başkan Başkanyekili Ayttkk Kötü Kâtip Üye Ordu Ertuğrul Ozdemir Kâtip Üye Çanakkale Mümin Kahraman 50
II. GELEN KÂĞITLAR 20. 10. 1989 Cama Yazüt Soru Önergeleri 1. tzmir Milletvekili Mehmet ibran Bayazıt'ın, sosyal güvenlik kurumlarından maaş almakta olan kadın emeklilerin, S.S.K.'dan emekli iken ölen baba veya annelerinden de maaş alabilmeleri için yasal düzenleme yapılıp yapılmayacağına ilişkin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanından yazılı soru önergesi (7/917) (Başkanlığa geliş tarihi : 18.10.1989) 2. tzmir Milletvekili Mehmet İbran Bayazıt'ın, tzmir Karşıyaka tlçesi Cengizhan Mahallesinde sağlık ocağı açılmasına ihtiyaç bulunup bulunmadığına ilişkin Sağlık Bakanından yazılı soru önergesi (7/918) (Başkanlığa geliş tarihi : 18.10.1989) 3. Çorum Milletvekili Rıza Ilıman'ın, tüp bebek edinmek isteyen kamu görevlilerinin bu nedenle yapacakları harcamaların Devlet tarafından karşılanıp karşılanmayacağına ilişkin Sağlık Bakanından yazılı soru önergesi (7/919) (Başkanlığa geliş tarihi : 18.10.1989) 4. Diyarbakır Milletvekili Fuat Atalay'ın, ülkemizde üretilen ve Sovyetler Birliğinden ithal edilen doğal gazın miktar ve maliyetine ve doğal gaz şebekeleri için yapılan harcamalara ilişkin Devlet Bakanından yazılı soru önergesi (7/920) (Başkanlığa geliş tarihi : 18.10.1989) 5. Çorum Milletvekili Rıza Ilıman'ın, hasat mevsimi öncesinde yağan dolu nedeniyle, Çorum tli Merkez İlçesine bağlı köylerde hasar tespiti yapılmadığına ilişkin Tarım Orman ve Köyişleri Bakanından yazılı soru önergesi (7/921) (Başkanlığa geliş tarihi : 18.10.1989) 51
BİRİNCİ OTURUM Açılma Saati : 15.00 BAŞKAN : Yıldırım AKBULUT KÂTİP ÜYELER : Ertnğrul özdemlr (Ordu), Mümin Kahraman (Çanakkale) BAŞKAN Türkiye Büyük Millet Meclisinin 20 nci Birleşimini açıyorum. Toplantı yetersayısı vardır. Gündeme geçiyoruz. HASAN FEHMİ GÜNEŞ () Sayın Başkan, bir talebim vardır. Bu toplantıda SHP milletvekilleri yoktur. Gördüğünüz gibi, muhafelet partisinden kimse yoktur. Bu toplantıda sadece ANAP Grubu üyeleri vardır. Bunun tescil edilmesini rica ediyorum. (ANAP sıralarından gürültüler) BAŞKAN Lütfen, sayın milletvekilleri... Lütfen efendim... HASAN FEHMİ GÜNEŞ () Bunun tescil edilmesi için yoklama yapılmasını talep ediyorum. BAŞKAN Efendim, İçtüzüğümüz hükümleri muvacehesinde, Başkan tereddüde düştüğü anda yoklama yapar. Görüyorum ki, beni tereddüde düşürecek bir durum şu anda mevcut değil efendim. (ANAP sıralarından alkışlar) Hiç şüpheye yer bırakmayacak bir şekilde, toplantı yetersayısı vardır. Tekraren ifade ediyorum efendim. HASAN FEHMİ GÜNEŞ () Sadece bir grubun üyeleri vardır, diğerleri yoktur. Bu da, tereddütlere mahal bırakmayacak kadar açıktır. BAŞKAN Böyle bir konuyu benim zapta geçirmeye yetkim olmadığı gibi, doğru olduğu kanaatini de taşımıyorum; çünkü, toplantı yetersayısı vardır. Biraz sonra Meclisin oluşumunun nasıl tecelli edeceğini hiçbirimizin bilmesi mümkün değildir. HASAN FEHMİ GÜNEŞ () Efendim, doğruyu zapta geçireceksiniz; çünkü, bu bir doğrudur. (ANAP sıralarından gürültüler) BAŞKAN Lütfen... Sayın milletvekilleri... Lütfen efendim... Lütfen... HASAN FEHMİ GÜNEŞ () öyleyse, ben de, ANAP Grubunu kendi sorumluluğu ile başbaşa bırakıyor ve terk ediyorum. (ANAP sıralarından gürültüler) BAŞKAN Sayın milletvekilleri, lütfen... KADİR DEMİR () Sayın Başkan, konuşan sayın milletvekili, muhalefet partileri milletvekillerinin burada olmadığını söylüyor; halbuki, milletvekilleri, kapının önünde beklemektedir efendim. Milletvekili kapının önünde beklemez. BAŞKAN Efendim, müsaade ederseniz, gündemimize geçelim. İSMAİL ÜĞDÜL (Edirne) Milletvekilleri burada. BAŞKAN Sayın milletvekilleri, lütfen,.. Foto muhabirleri, lütfen... MUSTAFA NAZİKOĞLU (Rize) Sayın Başkan, lütfen görev yapın ve seçime geçin. 52
III. SEÇİMLER 1. Cumhurbaşkanı Seçimi. BAŞKAN Gündemimize göre, Cumhurbaşkanının seçimini yapacağız. Cumhurbaşkanlığı için aday gösterme önergeleri vardır; bunlan sırasıyla okutuyorum : Türkiye Büyük Millet Meclisi Sayın Başkanlığına Cumhurbaşkanlığı adaylığına Milletvekili Sayın Turgut özal'ı arz ve teklif ede 17.10.1989 riz. Leyla Yeniay Köseoğlu Mehmet Akarca Samsun Muhittin Karaman Gümüşhane Cengiz Tuncer Antalya Sabri Araş Kars Hasan Tanrıöver Gaziantep Kâmran İnan Bitlis M. Zeki Uzun Tokat Altan Kavak Nuri Gökalp Sait Ekinci Burdur Yavuz Köymen Giresun Lutfullah Kayalar Yozgat Eyüp Cenap Gülpınar Şanlıurfa M. Hilmi özen Ülkü Güney Gümüşhane Halil Şıvgın A. Bülent öncel Şanlıurfa Cumhurbaşkanlığı adaylığına Milletvekili Sayın Turgut özal'ı arz ve teklif ede 17.10.1989 riz. Ledin Badas Adana Mehmet Ali Bilici Adana Raşit Daldal Niğde Sadettin Ağacık Kastamonu İsmet. Oktay Eskişehir M. Ali Doğuştu Bingöl H. Sabri Keskin Kastamonu Mustafa Taşar Talat Zengin Malatya Sabahattin Araş Erzurum Ertuğrul özdemir Ordu Sezai Pekuslu Mustafa Demir Şanlıurfa Mükerrem Taşçıoğlu Sivas Ramiz Sevinç İzmir Mustafa Kalemli Kütahya Mehmet Keçeciler Metin Balıbey Afyon Ali Rıfkı Atasever Tekirdağ Mahmut Karabulut Sivas Cavit Kavak Kerem Güneş Kars Gürbüz Yılmaz Ordu M. Necat Eldem 53
T.B.M.M. B:20 20.10.1989 0:1 ilhan Aküzüm Kars Mehmet Kahraman Erzurum Hamdi Özsoy Afyon Mustafa Kızıloglu Afyon Kâmran Karaman Hatay Muhyettin Mutlu Bitlis Ersin Taranoğlu Sakarya Erol Zeytinoğlu Eskişehir Abdulkadir Aksu Diyarbakır N. Mehmet Kaşıkçı Kayseri Mustafa Balcılar Eskişehir tlker Genlik Çanakkale Selahattin Mumcuoglu Van Necat Tunçsiper Balıkesir Nevzat Durukan Bolu Adil Erdem Bayazıt Kahramanmaraş Ömer Okan Çağlar Aydın Ahmet Avcı Uşak Mustafa Namlı Çorum Şamil Kazokoğlu Bolu Şadan Tuzcu Rize Hayrettin Kurbetli Trabzon Nabi Poyraz Ordu Ersin Koçak Adana Kudret Bölükoğlu Balıkesir tsmet lavgaç Bursa Ali Pınarbaşı Ali Babaoğlu Nevşehir Edip Uğur Balıkesir Ferruh tlter Mustafa Dinek Mustafa Bozkurt Aydın Ali Sami Akkaş Balıkesir Mümtaz Güler Uşak M. Rauf Ertekin Kütahya tbrahim öztürk Adana Murat Başesgioğlu Kastamonu Şakir Şeker Sivas Abdulmecit Yağan Kayseri Mehmet Seven Bilecik Işılay Saygın tzmir Cemal özbilen Kırklareli M. Uğur Ener Kütahya Avni Akkan Trabzon Metin Yaman Erzincan Cumhurbaşkanlığı adaylığına Milletvekili Sayın Turgut özal'ı arz ve teklif ederiz. 17.10.1989 Metin Emiroğlu Malatya S. Halil özsoy Kayseri Yalçın Koçak Sakarya Mehmet Onur Kahramanmaraş 54 Ercan Vuralhan Hasan Çakır Antalya
Şevki Göğüsger Kırşehir Metin Gürdere Ibkat Muzaffer Ana Denizli Burhan Cahit Gündüz tzmir Galip Demird Malatya Mehmet Sağdıç Tevfik Ertürk İlker Tuncay Çankırı Yasin Bozkurt Kars H. Hüsnü Doğan tzmir Recep Ercüment Konukman Ayçan Çakıroğullan Denizli Türkiye Büyük Millet Meclisi Sayın Başkanlığına Cumhurbaşkanlığı adaylığına Milletvekili Sayın lurgut özal'ı arz ve teklif ede 17.10.1989 riz. Muzaffer Atılgan Zeynel Aslan Adıyaman Ali Talip Özdemir Adnan Tutkun Amasya Adnan Yıldız tstanbuf Ali Tanrıyar Nurettin Yılmaz Mardin Şener İşleten Edirne Ali Çiftçi Çankırı Arif Ağaoğlu Adıyaman Göksel Kalaycıoğlu A. Mesut Yılmaz Rize Alaattin Fırat Muş Murat Batur Şanlıurfa Mehmet Yenişehirlioğlu Manisa Süleyman Şükrü Zeybek Muğla Hazım Kutay Türkiye Büyük Millet Meclisi Sayın Başkanlığına rız. Cumhurbaşkanlığı adaylığına Milletvekili Sayın Turgut özal'ı arz ve teklif ede- 17.10.1989 Orhan Demirtaş Mehmet Çevik İbrahim özdemir tsmail Üğdül Edirne Onural Şeref Bozkurt Mehmet Bülent Çaparoğlu Malatya Ayhan Uysal ' Çanakkale Behiç Sadi Abbasoğlu 55 Ahmet Akgün Albayrak Adana Ahmet Karaevli Tekirdağ Yılmaz Hocaoğlu Adana \aşar Albayrak
Seçkin Fırat Bolu Sudi Türel Ülkü Söylemezoğlu Kahramanmaraş Mehmet Şimşek Hikmet Biçentürk tçel İsmail Dayı Balıkesir Mustafa Nazikoğlu Rize Kaya Opan Sivas Mustafa Rıfkı Yaylalı Erzurum Mustafâ Şahin Kayseri Temel Gündoğdu Ömer Faruk Macun Zonguldak Mehmet Yüzügüler Aydın Kemal Tarhan İzmir Aldülbaki Albayrak Bülent Atasayan Kocaeli Mustafa Parlak Rize Mehdin Işık Muş Mustafa Hikmet Çelebi Gaziantep Ayhan Reyhan Sakallıoğlu Sakarya Kâmil Çoşkunoğlu Faik Tarımcıoğlu Bitlis Mehmet Deliceoğlu Adıyaman Mahmut Orhon Yozgat Mehmet Akdemir Gaziantep Ahmet Altıntaş Muğla Mehmet Ali Karadeniz Giresun Reşit Ülker Türkiye Büyük Millet Meclisi Sayın Başkanlığına Cumhurbaşkanlığı için aday olduğumu ve gereğini saygılarımla arz ederim. 17.10.1989 (ANAP sıralarından alkışlar) Türkiye Büyük Millet Meclisi Sayın Başkanlığına Turgut Özal Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 102 nci maddesine göre, gizli oyla seçileceği belirtilen Cumhurbaşkanlığına adaylığımı koyuyorum. Gereğine, müsaadelerinizi saygılarımla.arz ve rica ederim. 18.10.1989 (ANAP sıralarından alkışlar) Fethi Çelikbaş Burdur Türkiye Büyük Millet Meclisinin, 20 Ekim 1989 günkü oturumunda başlayacak Cumhurbaşkanlığı seçimleri için, Cumhurbaşkanı Adayı olarak, Milletvekili Sayın Turgut özal'ı aday gösteriyoruz. Gereğini saygıyla arz ederiz. 56
T3JV1.M. B : 20 20. 10. 1989 O : 1 Kadir Demir Vehbi Dinçerler Hatay Kemal Akkaya Samsun Haydar Koyuncu Rıza Şimşek Erzurum Kâzım Oksay Bolu Mehmet Perçin Adana Nizamettin özdoğan Elazığ Fahrettin Kurt Trabzon Abdurrahman Karaman Adıyaman Ali Rıza Yılmaz tçd Mehmet Emin Seydagil Muş Mehmet Özalp Aydın İhsan Bedirhanoğlu Van Güneş Taner Bahri Kibar Ordu Saffet Sert Adil Küçük Bahri Karakeçili Şanlıurfa Ziya Ercan Ali Bozer tçd Nihat Kitapçı Erzurum Nihat Türkcr Afyon Fenni tslimyeli > Balıkesir Nurettin Dilek Diyarbakır Namık Kemal Zeybek İrfan Başyazıcıoğlu Kayseri Mehmet Gedik Bursa Mümin Kahraman Çanakkale İmren Aykut Cemil Çiçek Yozgat Ali lopçuoğlu Kahramanmaraş Necati Akına Şanlıurfa Mehmet Pürdeloğlu Hatay Cezmi Erat Ağrı İbrahim özel Burdur İsmail Safa Giray Ali Er İçel Kemal Birlik Siirt Rüştü Kâzım Yücelen İçel Ahmet Günebakan Gaziantep rız. Cumhurbaşkanlığı Adaylığına, Milletvekili Sayın Turgut özal'ı arz ve teklif ede- 18.10.1989 Bahattin Çaloğlu Artvin Yaşar Eryılmaz Ağrı Barlas Doğu Mehmet Yazar Kayseri Cengiz Altınkaya Aydın Yılmaz Sanioğlu Ordu 57 Mahmut Oltan Sungurlu Gümüşhane Rıfat Diker Ali Şakir Ergin Yozgat
Bülent Akarcalı istanbul Abdurrahman Bozkır Hayrettin Elmas istanbul Ahmet Kurtcebe Alptemoçin Bursa Mehmet Yaşar Ağrı Nevzat Aksu Çorum Alpaslan Pehlivanlı Gökhan Maraş Kırşehir Abdullah Tenekeci Kudbettin Hamidi Siirt ilhan Aşkın Bursa Beşir Çelebioğlu Mardin Aydın Arvasi Van Burhan Kara Giresun Cengiz Dağyar Antalya ibrahim Cebi Trabzon Fahir Sabuniş Bursa Reşit Çelik Van Pertev Aşçıoğlu Zonguldak Ertuğrul Ünlü Bursa Necmettin Şeyhoğlu Çankırı Eyüp Aşık Trabzon Türkiye Büyük Millet Meclisi Sayın Başkanlığına Cumhurbaşkanlığı Adaylığına, istanbul Milletvekili Sayın Turgut ozal'ı, arz ve teklif ediyoruz. 17.10.1989 Saygılarımızla. ihsan Nuri Topkaya Ordu Cumhur Ersümer Çanakkale Mehmet Topaç Uşak Cumhurbaşkanlığı Adaylığına, aday olarak istanbul Milletvekili Sayın Turgut Ozal'ı arz f ediyoruz. 19.10.1989 ygılarımızla. Mümtaz Özkök Sakarya Avni Akyol istanbul Naim Geylani Hakkâri Işın Çelebi izmir Hasan Celâl Güzel Gaziantep Yılmaz Altuğ Sivas ismail Şengün Denizli Ünal Yaşar Gaziantep Adnan Kahveci istanbul Yusuf Bozkurt özal Malatya Togay Gemalmaz Erzurum 58
BAŞKAN Sayın milletvekilleri, bu duruma göre, Cumhurbaşkanı seçimi için iki aday bulunmaktadır; Milletvekili Sayın Turgut özal ve Burdur Milletvekili Sayın Fethi Çelikbaş. Sayın milletvekilleri, Anayasamızın 102 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, Cumhurbaşkanı seçimi gizli oyla yapılacaktır. Cumhurbaşkanı seçilebilmek için ilk iki oylamada, üye tamsayısının üçte iki çoğunluğu, üçüncü oylamada ise üye tamsayısının salt çoğunluğu aranacaktır. Üçüncü oylamada salt çoğunluk sağlanamazsa, bu oylamada en çok oy alan iki aday için dördüncü oylama yapılacakve dördüncü oylamada salt çoğunluğu alan aday Cumhurbaşkanı seçilmiş olacaktır. Hiçbir itiraz ve kuşkuya yer vermeden, Anayasa ve İçtüzüğün istediği gizliliğin bütün icaplarını yerine getirmek için, gizli oylamanın ne şekilde yapılacağını arz ediyorum : İki Sayın Kâtip Üye, Başkanlık Divanı Kürsüsünün sağ tarafındaki komisyon sırasında yer alacaklardır. Kâtip üyelerden biri, adı okunan milletvekiline mühürlü oy pusulası ve zarf verecek, diğer üye ise, oy pusulası ve zarf verilen milletvekilini yoklama cetvelinden işaretleyecektir.. Oyunu kullanacak sayın üye, Kâtip Üyelerden, mühürlü oy pusulası ile zarfı aldıktan sonra, oy hücresine girecek, oy pusulasına adaylardan birinin adını ve soyadını yazdıktan sonra, oy pusulasını hücrede zarfa koyacaktır. Bilahara hücreden çıkacak ve kürsü üzerine konulan oy kutusuna zarfı atacaktır. Hücrelere aynı renk tükenmez kalemler konmuştur, sayın üyeler bu kalemleri kullanacaklardır. Sayın üyelerin oylamada dikkat edecekleri hususları arz ediyorum : Adaylardan birinin sadece adının veya sadece soyadının yazılması tereddüt doğuracağından, adayın adı ve soyadı veya en azından adının baş harfi ile soyadının yazılması gereklidir. Sadece adının veya sadece soyadının yazılması halinde, adayın kim olduğu tereddütsüz anlaşılmakta ise oy geçerli sayılacaktır. Ayrıca, oy pusulasında oyun kime ait olduğunu belirleyecek herhangi bir işaret, imza, karalama veya renkli kalem kullanma gibi durumlarda oy geçersiz sayılacaktır. Geçerli oy hiçbir surette işaret taşımayacaktır. Adayın adı ve soyadına hiçbir eklenti yapılmayacaktır. Oy pusulasına, adları okunmuş bulunan adayların dışında bir isim yazıldığında, bu oylar, Anayasamızın 102 nci maddesi uyarınca geçersiz sayılacaktır. İki Sayın Kâtip Üye lütfen yerlerini alsınlar. Birinci tur oylamada kullanılacak tek mühürlü oy pusulaları ve zarflar sayın kâtip üyelere verilsin. Oylamanın sayım ve dökümü için, ad çekmek suretiyle, beş kişilik bir Tasnif Komisyonu tespit ediyoruz : Mustafa Dinek ()?.. Burada. Enis Tütüncü (Tekirdağ)?.. Yok. Baki Durmaz (Afyon)?.. Yok. 59
Ömer Türkçakal (Kocaeli)?.. Yok. Necat Tunçsiper (Balıkesir)?.. Burada. Hasan Zengin (Manisa)?.. Yok. Deniz Baykal (Antalya)?.. Yok. Musa Gökbel (Muğla)?.. Yok. Veli Aksoy (İzmir)?.. Yok. Yusuf Bozkurt Özal (Malatya)?.. Burada. Mehmet Kahraman (Diyarbakır)?.. Yok. Ahmet Edip Uğur (Balıkesir)?.. Burada. Avni Akkan (Trabzon)?.. Burada. Tasnif Komisyonuna seçilen üyelerin isimlerini okuyorum : 1. Mustafa Dinek. 2. Necat Tunçsiper. 3. Yusuf Bozkurt özal. 4. Ahmet Edip Uğur. 5. Avni Akkan. Oylamaya Adana tünden başlıyoruz. (Oylar toplandı) BAŞKAN Oyunu kullanmayan sayın üye var mı? Yok. Oylama işlemi bitmiştir. Tasnif Komisyonu üyeleri yerlerini alsınlar. Oy kutusu Tasnif Heyetine verilsin. (Oyların ayırımı yapıldı) BAŞKAN Sayın milletvekilleri, Tasnif Komisyonu tutanağı gelmiştir; okutuyorum : Cumhurbaşkanı seçimi için yapılan 1 inci tur oylamaya 285 üye katılmış ve neticede aşağıda adları yazılı sayın adaylar hizalarında gösterilen oyları almışlardır. Saygı ile arz olunur. Tasnif Komisyonu Üye Mustafa Dinek Üye Ahmet Edip Uğur Balıkesir Üye Necat Tunçsiper Balıkesir Üye Avni Akkan Trabzon Üye Yusuf Bozkurt özal Malatya Turgut özal : Fethi Çelikbaş : Boş : Geçersiz : 247 18 17 3 Toplam 285 60
T.BJU.M. B : 20 20. 10. 1989 O : 1 BAŞKAN Sayın milletvekilleri, bu sonuca göre, Cumhurbaşkanı seçimi için, Anayasanın 102 nci maddesinde öngörülen üçte iki çoğunluk sağlanamamıştır. Bu durumda, Genel Kurulun S.10.1989 tarihli 13 üncü Birleşiminde Anayasanın 102 nci maddesine uygun olarak alınan karar gereğince, ikinci oylama, 24 Ekim 1989 Salı günkü birleşimde yapılacaktır. Cumhurbaşkanı seçimini yapmak için, 24 Ekim 1989 Sah günü saat 15.00'te toplanmak üzere birleşimi kapatıyorum. Kapanma Saati : 1638 ' IV. SORULAR VE CEVAPLAR A) YAZILI SORULAR VE CEVAPLARI 1. izmir Milletvekili M. Turan Bayazü'tn, deniz suyunun sulama suyuna kartsmastm önle mek için Gediz Nehri ağztna mekanik bir sistem yapûmastnm mûmkûn olup olmadtğtna ilişkin so ve Baytndtrltk ve iskân Bakam Cengiz AÜtnkaya'ntn yazık cevabı (7/826) Aşağıdaki sorumun Bayındırlık ve tskân Bakanı tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Saygılarımla. Soru : M. Turan Bayazıt İzmir Deniz suyunun nehir ve çay yataklarım işgal ederek sulamaya olumsuz etkide bulunması sık sık yaşanılan bir doğa olayıdır. Gediz Havzasında bu yıl karşılaşıldığı gibi, toprak şeddinin geç yapılması, tatlı suyun kaçmasına ve deniz suyunun kanallara dolmasına neden olabilmektedir. Bu itibarla; 1. Tatlı ve tuzlu suyun kontrolünü daha rasyonel ve zamanında yapabilmek için Gediz nehri ağzına mekanik bir sistem yapımı teknik ve fizibilite açısından mümkün müdür? 2. Mümkünse ne zaman yapılabilir? 3. Mümkün değilse nasıl bir önlem alınması düşünülebilir? T. C. Bayındırlık ve îskân Bakanlığı Basın ve Halkla ilişkiler Müşavirliği 20.10.1989 Sayı : A-13/-230/62-63-01/3558 Konu : İzmir Milletvekili M. Turan Bayazıt'in Yazılı Soru önergesi. tlgî: T.B.M.M. Başkanlığının 22 Eylül 1989 gün ve Kan. Kar. Md. : 7/826-3263/15886 sayılı yazısı. 61
Deniz suyunun sulama suyuna karışmasını önlemek için Gediz Nehri ağzına mekanik bir sistem yapılmasının mümkün olup olmadığına dair, tzmir Milletvekili Mehmet ibran Bayazıt'ın yazılı soru önergesi incelenmiştir. Gediz havzasında "Aşağı Gediz Projesi" içinde sulamaya açılan alanlar 107725 ha'dır. Gediz nehrinin mansap kesimini kapsayan bölgesindeki tarım alanları denize komşu olup; kot ve drenaj yetersizliği, hafif bünye, aşırı geçirimlilik, tuzluluk ve sodyumluluk nedenleriyle sulama dışında bırakılan alanlar haricinde, tamamı Menemen sulaması kapsamında yer almaktadır. Tüm bu alanlara sulama suyu, Gediz nehri üzerindeki Emiralem regülatöründen verilmekte olup, regülatör mansabı ile deniz arasındaki nehir yatağında, sulamadan dönen drenaj suyu dışında su bulunması söz konusu değildir. Bu nedenle, Gediz nehri mansap kısmındaki yatakta görülen suyun, sulama suyu olarak değerlendirilmesi ve kullanmaya çalışılması sulama tekniği yönünden yanlıştır. Ancak, kuraklık nedeniyle eksik su ile sulama yapılan 1989 yılı sulama mevsiminde, Gediz nehrinin mansap kısmındaki suyun, vatandaşlarca sulama suyu olarak kullanma-eğiliminin görülmesi üzerine, su numuneleri alınarak analizleri yapılmış ve sulamaya uygun olmadığı belirlenmiştir. Bu durum yöre halkına ve muhtarlara duyurulmasına rağmen; ısrarla söz konusu suyun kullanımı devam ettiğinden, yapılacak sulamadan doğacak zararların sorumluluğunun kendilerine ait olacağının bilinmesi şartıyla, Gediz nehri mansap kesimi bir şedde ile kapatılmıştır. Kapama işleminden sonra da su kalitesindeki değişikliği gözlemlemek için tekrar analiz yapılmış, suyun yine sulamaya uygun olmadığı tespit edilmiştir. Gediz nehri mansap kesiminde bulunan araziler, allüvyal karakterli geçirimli topraklardır. Bu sebeple nehir ağzının kapatılmış olması, tabansuyu hareketini kesmemiş ve derinde daha tuzlu suyun bulunması da bu olayı pekiştirmiştir. Yapılan açıklamalar ışığında konu değerlendirildiğinde; kapama yapılması, tasarlanabilecek kesimlerin hafif bünyeli geçirgen topraklar olması nedeniyle deniz suyu girişini kesememektedir. Sulama mevsiminde bütün suyun sulama kanallarına alınması ve Gediz yatağına su bırakılmaması sonucunda, Gediz yatağında sulamaya uygun olmayan atık sular bulunmakla birlikte, nehir ağzının şişebilir lastik bentlerle kapatılması konusu da teknik yönden tetkik edilecektir. Bilgilerinize arz ederim. Cengiz Altınkaya Bayındırlık ve tskân Bakanı 2. Tunceli Milletvekili Kamer Genc'in, Tunceli ili Pülümür ilçesi Cumhuriyet Mah yaptmlan deprem konutlarvun tapulartntn ne zaman verileceğine ilişkin sorusu ve Baymdtr Bakanı Cengiz Altmkaya'nm yazüı cevabı (7/835) Aşağıdaki sorumun Bayındırlık ve tskân Bakanınca yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 62 Kamer Genç Tunceli
Tunceli tli Pülümür İlçesi Cumhuriyet Mahallesi'nde deprem nedeniyle yapılan prefabrik evlerin kuraları 13.9.1968 gün ve 644 sayı ile Pülümür Noterliğince çekilmiş ve anılan prefabrik evlerin hak sahipleri belli olmuştur. Aradan 11 yıl geçmesine rağmen ilgililere herhangi bir tapu verilmemiştir. Sözü geçen hak sahiplerinin tapuları ne zaman verilecektir? T. C. Bayındırlık ve tskân Bakanlığı Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği Sayı : A-13/-230/62-63-01/3560 20.10.1989 Konu : Tunceli Milletvekili Kamer Genc'in Yazılı Soru önergesi. İLGİ: T.B.M.M. Başkanlığının 28 Eylül 1989 gün ve Kan. Kar. Md. : 7/835-3308/16014 sayılı yazısı. Tunceli tli Pülümür İlçesi Cumhuriyet Mahallesinde yaptırılan deprem konutlarının tapularının ne zaman verileceğine dair ilgi yazı ilişiğinde alınan Tunceli Milletvekili Kamer Genc'e ait yazılı soru önergesi incelenmiştir. Hak sahiplerine teslim edilen söz konusu konutların kesin maliyetlerini tespit çalışmalarının tamamlanmasını müteakip, tapuların dağıtımı için Valiliğine talimat verilecektir. Bilginize arz ederim. Cengiz Altınkaya Bayındırlık ve tskân Bakanı 63
T.B.M.M. B :20 20. 10. 1989 O :2 Türkiye Büyük Millet Meclisi GÜNDEMİ 20 NCt BİRLEŞİM 20. 10. 1989 Cuma Saat : 15.00 1 BAŞKANLIĞIN GENEL KURULA SUNUŞLARI 2 ÖZEL GÜNDEMDE YER ALACAK İŞLER 1. Cumhurbaşkanı seçimi. 3 SEÇİM 4 OYLAMASI YAPILACAK İŞLER 5 GENEL GÖRÜŞME VE MECLİS ARAŞTIRMASI YAPILMASINA DAİR ÖNGÖRÜŞMELER 6 SÖZLÜ SORULAR 7 KANUN TASARI VE TEKLİFLERİYLE KOMİSYONLARDAN GELEN DİĞER İŞLER