RAYLI SİSTEMLER ELEKTRİK ELEKTRONİK TEKNİKERİ TANIM Demiryollarında enerji tesisleri, elektrikli işletme tesisleri ile santrallerin ve sinyalizasyonun, kent içi raylı ulaşım sistemlerinin elektrik ve elektronik aksamının ayarlarını ve düzenli kontrolünü, bakım ve onarımını, sistemin her zaman aktif halde tutulma işlemini yapan kişidir. GÖREVLER Gelen arıza bildirimi üzerine arızanın türüne göre gerekli aletleri temin ederek arıza mahalline gider, Araştırma, inceleme ve ölçümler (empedans, akım, gerilim, frekans vb.) yaparak arızanın kaynağını ve yerini tespit eder, Sorumluluk alanına giren önem ve büyüklükteki arızaları gidermek amacıyla yetkisi dahilinde enerjiyi kesip arızayı giderme yolunu seçer, Sorumluluk alanını aşan arızalarda kendi üstlerine gerekli bilgileri verir, Sinyalizasyon sisteminin ve kataner sisteminin bakım ve onarımın yapar. Periyodik bakım ve kontrol işlemlerini yapar KULLANILAN ALET VE MALZEMELER Elektrik tesislerinin kontrolü için gerekli olan çeşitli elektrik ölçü aletleri (voltmetre, ampermetre, avometre, mikrometre, kompresör vb.) Elektrik tesislerinin yapım, bakım ve onarımlarında kullanılan malzeme, el takımları, anahtar takımları el ölçme elemanları, test cihazları vb., MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER Raylı Sistemler Elektrik Elektronik Teknikeri olmak isteyenlerin; Fizik ve matematik derslerine ilgili ve bu alanlarda başarılı Mekanik yeteneği gelişmiş, Herhangi bir vücut özürü (engeli) olmayan, Yönergeyi izleyebilen, Dikkatli, tedbirli ve sabırlı, Çabuk ve doğru karar verebilen kimseler olmaları gerekir. ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI 1
Raylı Sistemler Elektrik Elektronik Teknikerleri çalışmalarını, işin niteliğine göre hem kapalı mekanlarda hem de açık havada kalabalık, soğuk, sıcak, yağışlı hava koşullarında yürütürler. Görevi yaparken dikkatsizlik önemli kazalara ve çok büyük mali kayıplara yol açabilir.. Görev yaptığı kimselerle ekip halinde ve koordineli olarak çalışırlar. MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER Mesleğin eğitimi, Anadolu Üniversitesi Porsuk Meslek Yüksekokulu (Eskişehir) Raylı Sistemler Elektrik Elektronik Teknolojisi programında verilmektedir. ÖN EĞİTİMDE BAŞARILI OLUNMASI GEREKEN DERSLER Fen Bilimleri (Fizik), Matematik, MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI Meslek liselerinin; Elektrik, Elektronik, Elektrik- Elektronik, Elektrik Tesisat ve Pano Monitörlüğü, Elektromekanik Taşıyıcılar, Biyomedikal Cihaz Teknolojisi, Raylı Sistemler Teknolojisi, Elektrik-Elektronik Teknolojisi, Endüstriyel Elektronik, Endüstriyel Mekanik, Endüstriyel Otomasyon Teknolojisi, Endüstriyel Otomasyon Teknolojisi (Elektronik), Endüstriyel Otomasyon Teknolojisi (Mekanik/Makine), Gemi Elektroniği ve Haberleşme, Kontrol ve Enstrümantasyon Teknolojisi, Mekatronik, Otomatik Kumanda, Telekomünikasyon, Tıp Elektroniği, Uçak Bakım Teknisyenliği ve Elektroniği, Uçak Bakımı ve Elektroniği, Uçak Elektroniği, Cer (Demiryolu), Genel Hizmetler (Demiryolu), İşletmecilik (Demiryolu), Tesisler (Demiryolu), Yol (Demiryolu) bölümlerinden mezun olanlar Raylı Sistemler Elektrik Elektronik Teknoloji önlisans programına sınavsız geçiş için başvurabilirler. Gereken koşullara sahip oldukları takdirde yerleştirilebilirler. Ortaöğretim Başarı Puanları, okul türleri, Mesleki ve Teknik Eğitim Bölge leri (METEB) leri ve mezuniyet yılları dikkate alınarak kontenjan dahilinde yerleştirilebilirler. Meslek liselerinin sınavsız geçiş için belirlenen bölümleri dışındaki bölümlerden ya da liselerden mezun olanlar/olacaklar ise ÖSYM tarafından yapılan Yükseköğretime Geçiş Sınavına (YGS) girmeleri ve yeterli YGS-1 puanı almaları halinde sınavsız yerleştirme sonunda kontenjan kalırsa ek yerleştirme ile açık olan programlara istedikleri takdirde yerleştirilebileceklerdir. EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ 2
Mesleğin eğitimi liseden sonra 2 yıldır. 2 yıllık (4 yarıyıl) eğitim boyunca öğrenciler aşağıda yer alan dersleri almaktadırlar. 1.Yarıyılda; Temel Bilgi Teknolojisi, Matematik I, Raylı Sistem Bilgisi, İş Güvenliği, Teknolojinin Bilimsel İlkeleri I, Teknik Resim, 2. Yarıyılda; Matematik II, Raylı Sistem Trafiği, Devre Analizi, Ölçme Tekniği, Teknolojinin Bilimsel İlkeleri II, 3. Yarıyılda; Kent İçi Raylı Ulaşım Sistemleri I, Enerji Tesisleri, Elektrik İşletme Tesisleri I, Haberleşme Teknolojisi, Elektronik, 4. Yarıyılda; Kent İçi Raylı Ulaşım Sistemleri II, Elektrik İşletme Tesisleri II, Demiryolu Haberleşmesi, Santral Teknolojisi, Sinyal Tekniği, Bunun yanı sıra 1. yılın 1. ve 2. yarıyıl dönemlerinde, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi, Türk Dili, Yabancı Dil gibi kültür derslerini alırlar. Öğrenciler Personel Bilgisi, Genel Yol Bilgisi, Genel Raylı Sistem İşletmeciliği, Genel Makine Bilgisi, Demiryollarının Tarihi Gelişimi, Bilgisayar destekli devre Analizi, Topografya gibi mesleki dersleri seçmeli ders olarak okumaktadırlar. Ayrıca, 30 iş günü staj yapma zorunluluğu bulunmaktadır. EĞİTİM SONUNDA ALINAN BELGE-DİPLOMA VE UNVAN Eğitimini tamamlayarak mezun olanlara önlisans diploması ve Raylı Sistemler Elektrik ve Elektronik Teknikeri unvanı verilir. ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI Demiryolu ulaşımının güvenli, hızlı olması ve ülke ekonomisi ile endüstrileşmesinde giderek artan bir öneme sahip olduğu son yıllarda ülkemizde de anlaşılmıştır. Tüm dünyada demiryolu ulaşımının giderek hızla gelişmesi, elektrifikasyon ve sinyalizasyona yönelik yeni uygulamalar, geçmiş yıllara göre daha karmaşık hale gelen demiryolu trafiğinin güvenli bir şekilde gerçekleşmesinin önemini de artırmıştır. Meslek elemanları TCDD Genel Müdürlüğü ve bazı büyükşehir belediyelerince taşeron firmalara verilen metro ve tramvay yapımı işleri bu meslekte çalışma alanlarıdır. Raylı sisteme yönelik toplu taşıma uygulamasının ülke genelinde yaygınlaştırılması durumunda bu meslekte iş bulma olanağı daha da artacaktır. EĞİTİM SÜRESİNCE VE EĞİTİM SONRASI KAZANÇ EĞİTİM SÜRESİNCE Meslek eğitimi boyunca isteyen öğrenciler Kredi ve Yurtlar Kurumunca verilen yüksek öğrenim ve harç kredisinden ve yurtlarından faydalanabilirler. EĞİTİM SONRASI 3
Kamu sektöründe istihdam edilenler, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabiidir. Teknik hizmetler sınıfında 10. derecenin 2. kademesi ile göreve başlarlar. Maaşları her yıl bütçe kanununa göre belirlenmektedir. Ortalama olarak net asgari ücretin 1-1,5 katı civarında ücret almakta olup, belirli dönemlerde yapılan artışlardan faydalanmaktadırlar. Özel sektörde görev yapan teknikerlerin ücretleri firmalara göre değişmekle birlikte, ilk işe başlayışta net asgari ücretten biraz fazla olmaktadır. Çalışılan süre arttıkça ve verilen hizmetin niteliğine göre ücret de artmaktadır. MESLEKTE İLERLEME Raylı Sistemler Elektrik ve Elektronik Teknolojisi önlisans programını başarı ile bitirenler ÖSYM tarafından açılan Dikey Geçiş Sınavı nda başarılı oldukları takdirde; Elektrik Mühendisliği, Elektrik Öğretmenliği, Elektrik-Elektronik Mühendisliği, Elektronik Mühendisliği, Elektronik Öğretmenliği, Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği, Elektronik ve Haberleşme Öğretmenliği, Fizik, ve Açıköğretim lisans proğramlarından İktisat- İşletme bölümüne de lisans programlarına dikey geçiş yapabilirler. BENZER MESLEKLER Elektrik Elektronik Teknisyeni Elektrik Teknisyeni Elektronik Teknisyeni Elektrik Teknikeri, Elektronik Teknikeri Elektrik Elektronik Teknikeri Elektrik Mühendisi Elektronik Mühendisi Elektrik Elektronik Mühendisi. YARARLANILAN BİLGİ KAYNAKLARI Meslek elemanları, ÖSYM ÖSS Sınav Klavuzu 2010, ÖSYS (Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sistemi) Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu-2008, Meslek Yüksekokulları ile Açıköğretim Önlisans Programları Mezunlarının Lisans Öğrenimine Dikey Geçiş Sınavı 2010 Kılavuzu, Okul ders kitapları, Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar. DAHA AYRINTILI BİLGİ İÇİN BAŞVURULABİLECEK YERLER 4
İlgili eğitim kurumları, Türkiye İş Kurumu Bilgi Merkezi, Türkiye İş Kurumu web sayfası www.iskur.gov.tr Ulusal Meslek Bilgi Sistemi http://mbs.meb.gov.tr/ 5