Avrupa Anayasa Mahkemeleri Konferansı 1. Giriş Avrupa Anayasa Mahkemeleri Konferansı ilk olarak 1972 yılında Dubrovnikʹte toplanmıştır. Konferans her üç yılda bir yapılan kongrelerle gündeme gelmektedir. Türkiye 2006 yılı itibariyle 39 ülkenin üye olduğu bölgesel bir işbirliği organizasyonuna 1987 yılında yedinci devlet olarak katılmıştır. Konferansın amacı; üye devletler arasında anayasa yargısı alanında bilgi alışverişi sağlamak, yapısal, kurumsal ve çalışma yöntemleri ile ilgili olarak düşünceleri paylaşmak, demokrasi, insan haklarının korunması ve hukuk devletinin güvencesi olan anayasa mahkemelerinin bağımsızlığının güçlendirilmesiyle ilgili önemler almaktır. 2. Avrupa Anayasa Mahkemeleri Konferansına Evsahipliği Yapan Ülkeler Kongre Tarih Evsahibi Anayasa Mahkemesi I 1972 Yugoslavya (Dubronivik) II 1972 1974 Almanya (Baden Baden) III 1974 1976 İtalya (Roma) IV 1976 1978 Avusturya (Viyana) V 1978 30.10.1981 İsviçre (Lozan) VI 1.11.1981 27.10.1984 İspanya (Madrid) VII 28.10.1984 30.4.1987 Portekiz (Lizbon) VIII 1.5.1987 10.05.1990 Türkiye (Ankara) IX 11.05.1990 13.05.1993 Fransa (Paris) X 14.05.1993 09.05.1996 Macaristan (Budapeşte) XI 10.05.1996 21.05.1999 Polonya (Varşova) XII 22.05.1999 17.05.2002 Belçika (Brüksel) XIII 18.05.2002. 19.05.2005 Kıbrıs Rum Yönetimi (Lefkoşe) XIV 07.05.2005 05.06.2008 Litvanya (Vilnius)
3. Üye Ülkeler Ülke İsmi Üyelik Toplantı Yeri Tarihi Almanya Federal Republic of Germany 1972 Dubrovnik Avusturya Republic of Austria 1972 Dubrovnik İtalya Italian Republic 1972 Dubrovnik İsviçre Swiss Confederation 1978 Viyana İspanya Kingdom of Spain 1981 Lozan Portekiz Portuguese Republic 1984 Madrit Fransa French Republic 1987 Lizbon Türkiye Republic of Turkey 1987 Lizbon Belçika Kingdom of Belgium 1990 Ankara Polonya Republic of Poland 1990 Ankara Macaristan Republic of Hungary 1992 Paris Hırvatistan Republic of Croatia 1994 Budapeşte Kıbrıs Republic of Cyprus 1994 Budapeşte Romanya Romania 1994 Budapeşte Slovenya Republic of Slovenia 1994 Budapeşte Andorra Principality of Andorra 1996 Budapeşte Rusya Russian Federation 1996 Budapeşte Çek Cumhuriyeti Czech Republic 1997 Varşova Litvanya Republic of Lithuania 1997 Varşova Bulgaristan Republic of Bulgaria 1997 Varşova
Slovakya Slovak Republic 1997 Varşova Malta Republic of Malta 1997 Varşova Liechtenstein Principality of Liechtenstein 1997 Varşova Makedonya Republic of Macedonia 1999 Varşova Arnavutluk Republic of Albania 2000 Brüksel Ermenistan Republic of Armenia 2000 Brüksel Azerbaycan Azerbaijani Republic 2000 Brüksel Bosna Bosnia and Herzegovina 2000 Brüksel Gürcistan Georgia 2000 Brüksel Letonya Republic of Latvia 2000 Brüksel Moldavya Republic of Moldova 2000 Brüksel Ukrayna Ukraine 2000 Brüksel Lüksemburg Grand Duchy of Luxembourg 2002 Brüksel Estonya Republic of Estonia 2003 Lefkoşe İrlanda Ireland 2003 Lefkoşe Norveç Kingdom of Norway 2003 Lefkoşe Danimarka Kingdom of Denmark 2006 Vilnius Dağlık Karadağ Republic of Montenegro 2006 Vilnius Sırbistan Republic of Serbia 2006 Vilnius 4. Son Hazırlık Toplantısı (Vilnius, 7 8 Eylül 2006) 2 7 Haziran 2008 tarihinde Litvanya nın başkenti Vilnius ta toplanacak olan Avrupa Anayasa Mahkemeleri Konferansının hazırlık toplantısı 7 8 Eylül 2006 tarihinde Vilniusʹta yapıldı.
Toplantıya Anayasa Mahkemesi adına Başkan Tülay Tuğcu ve Genel Sekreter Kemal Başlar katıldı. Hazırlık toplantısında ilk görüşülen konu üyelik başvurları hakkında olmuştur. Danimarka, Dağlık Karadağ ve Sırbistanʹın tam üyelik, Fasʹın gözlemci statüsüne üyeliğine ilişkin başvuruları kabul edildi. Danimarkaʹnın yaptığı başvuru, Danimarka Anayasasının 121. maddesi gereğince Danimarka Yüksek Mahkemesinin Parlamento kararlarını denetlenmesine olanak vermemesi nedeniyle reddedildi. İsrailʹin yaptığı başvuru ise İsrailʹin ʺAvrupaʺ kıtasında yer almaması nedeniyle kabul görmedi. Hazırlık toplantısı gündeminin ikinci önemli konusu 2008 yılında düzenlenecek toplantının konusunun belirlenmesine ilişkindi. Hazırlık toplantısı üyeleri öneriler arasından ʺAnayasa Yargısında Yasama İhmali (Eksik Düzenleme)ʺ başlığını 14. Konferans Konusu olarak seçtiler. Toplantıda görüşülen bir başka konu konferansın ambleminin belirlenmesine ilişkindi. Görüşmelerde amblemde yer alan yıldızların sayısının üye devletler sayısınca arttırılması ile Avrupa Birliği bayrağında olduğu gibi sabitlenmesi üzerinde duruldu. Yapılan oylamada yıldızların üye ülkeler sayısınca arttırılmasına karar verildi. Kongrede ele alınan son konu, Avrupa Anayasa Mahkemeleri Konferansı Tüzüğünün değiştirilmesine ilişkindi. Değişiklik tekliflerinin içerisinde en önemlisi Konferansın kurumsal bir yapıya kavuşturulması amacıyla bir BÜRO oluşturulmasına ilişkindi. Tüzüğün değiştirilmesine yönelik değişiklik önerileri 2/3 çoğunluk sağlanamadığından kabul edilmemiştir. Aşağıda 7 Eylül 2006 tarihinde Vilnius ta alınan kararlara yer verilmektedir.
KARAR I Tüzük Madde 9 ve Yönetmelik Madde 10 a uygun olarak, Litvanya Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi Başkanı Egidijus Küris in konuşması dinlenmiş, kaydıyla alınan çoğunluk oylarıyla Hazırlık Toplantısı gündemi önerisiyle ilgili Litvanya Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi tarafından önerilen Avrupa Anayasa Mahkemeleri Konferansı XIV. Kongre Hazırlık Toplantısı Başkanlar Kurulu Gündemi kabul edilmiştir. KARAR II Tüzük Madde 9.2 ye uygun olarak, Litvanya Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi Başkanı Egidijus Küris in konuşması dinlenmiş, kaydıyla alınan çoğunluk oylarıyla Hazırlık Toplantısı gündemi önerisiyle ilgili Litvanya Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi Başkanı Egidijus Küris in, Avrupa Anayasa Mahkemeleri Konferansı XIV. Kongre Hazırlık Toplantısı na başkanlık etmesi kabul edilmiştir. KARAR III
Danimarka Yüksek Mahkemesi nin Avrupa Anayasa Mahkemeleri Konferansı na tam üyelik istemi ele alınmış, Danimarka Yüksek Mahkemesi Başkanı Torben Melchior un konuşması dinlenmiş, Hazırlık Toplantısı katılımcılarının olurları alınmış, kaydıyla alınan çoğunluk oylarıyla Danimarka Yüksek Mahkemesi nin Avrupa Anayasa Mahkemeleri Konferansı tam üyeliğine alınmasıyla ilgili Danimarka Yüksek Mahkemesi Avrupa Anayasa Mahkemeleri Konferansı na tam üye olarak kabul edilmiştir. KARAR IV Karadağ Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi nin Avrupa Anayasa Mahkemeleri Konferansı na tam üyelik istemi ele alınmış, Karadağ Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi Başkanı Mladen Vukčević in konuşması dinlenmiş, Hazırlık Toplantısı katılımcılarının olurları alınmış, kaydıyla alınan çoğunluk oylarıyla Karadağ Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi nin Avrupa Anayasa Mahkemeleri Konferansı tam üyeliğine alınmasıyla ilgili Karadağ Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi Avrupa Anayasa Mahkemeleri Konferansı na tam üye olarak kabul edilmiştir.
KARAR V Sırbistan Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi nin Avrupa Anayasa Mahkemeleri Konferansı na tam üyelik istemi ele alınmış, Sırbistan Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi Yargıcı Bosa Nenadić in konuşması dinlenmiş, Hazırlık Toplantısı katılımcılarının olurları alınmış, kaydıyla alınan çoğunluk oylarıyla Sırbistan Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi nin Avrupa Anayasa Mahkemeleri Konferansı tam üyeliğine alınmasıyla ilgili Sırbistan Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi Avrupa Anayasa Mahkemeleri Konferansı na tam üye olarak kabul edilmiştir. KARAR VI İsrail Devleti Yüksek Mahkemesi nin Avrupa Anayasa Mahkemeleri Konferansı na tam üyelik istemi ele alınmış, Hazırlık Toplantısı katılımcılarının olurları ve karşı görüşleri alınmış, kaydıyla alınan çoğunluk oylarıyla İsrail Devleti Yüksek Mahkemesi nin Avrupa Anayasa Mahkemeleri Konferansı tam üyeliğine alınmasıyla ilgili 16 17 Ekim 2003 tarihlerinde Lefkoşa da yapılan Avrupa Anayasa Mahkemeleri Konferansı XIII. Kongre Hazırlık Toplantısı sırasında İsrail Devleti Yüksek Mahkemesi nin tam üyelik başvurusuyla ilgili alınan Karar IV ün yürürlüğünün devam etmesi kabul edilmiştir.
KARAR VII Hollanda Yüksek Mahkemesi nin Avrupa Anayasa Mahkemeleri Konferansı na tam üyelik istemi ele alınmış, Hollanda Yüksek Mahkemesi Temsilcisi Oscar de Savornin Lohman ın konuşması dinlenmiş, Hollanda Anayasası nın 120. Maddesi hükümleri çözümlenmiş, Hazırlık Toplantısı katılımcılarının olurları ve karşı görüşleri alınmış, kaydıyla alınan çoğunluk oylarıyla Hollanda Yüksek Mahkemesi nin Avrupa Anayasa Mahkemeleri Konferansı tam üyeliğine alınmasıyla ilgili 1. Hollanda Yüksek Mahkemesi nin Avrupa Anayasa Mahkemeleri Konferansı na tam üye olarak alınmaması kabul edilmiştir. 2. Hollanda Yüksek Mahkemesi ne, Avrupa Anayasa Mahkemeleri Konferansı na kısmi üye olarak katılması önerilmiştir. KARAR VIII Fas Krallığı Anayasa Konseyi nin Avrupa Anayasa Mahkemeleri Konferansı etkinliklerine gözlemci olarak katılma istemi ele alınmış, Hazırlık Toplantısı katılımcılarının olurları alınmış, kaydıyla alınan çoğunluk oylarıyla Fas Krallığı Anayasa Konseyi nin Avrupa Anayasa Mahkemeleri Konferansı etkinliklerine gözlemci olarak alınmasıyla ilgili Fas Krallığı Anayasa Konseyi ne, Avrupa Anayasa Mahkemeleri Konferansı etkinliklerine gözlemci olarak katılması kabul edilmiştir.
KARAR IX İspanya Anayasa Mahkemesi nin İspanyolcanın Avrupa Anayasa Mahkemeleri Konferansı nın resmi dillerinden biri olması istemi ele alınmış, İtalya Anayasa Mahkemesi nin İtalyancanın Avrupa Anayasa Mahkemeleri Konferansı nın resmi dillerinden biri olması istemi ele alınmış, İspanya Anayasa Mahkemesi Başkanı Emilia Casas ve İtalya Anayasa Mahkemesi Başkanı Franco Bile nin konuşmaları dinlenmiş, İspanya Anayasa Mahkemesi ne ve İtalya Anayasa Mahkemesi ne Avrupa Anayasa Mahkemeleri Konferansı Tüzük 12.2 ile sağlanan olanağı kullanarak Avrupa Anayasa Mahkemeleri Konferansı XIV. Kongre düzenleyicilerinden, masrafları kendilerince karşılanmak üzere adı geçen dillere çeviri yapılmasını istemeleri önerilmiştir, kaydıyla alınan çoğunluk oylarıyla İtalyanca ve İspanyolcanın Konferans resmi dilleri arasında yer almasıyla ilgili 1. İspanya Anayasa Mahkemesi ve İtalya Anayasa Mahekemsi nin İspanyolca ve İtalyancanın Avrupa Anayasa Mahkemeleri Konferansı resmi dilleri arasına alınması istemleri kabul edilmemiştir. 2. İtalyanca ve İspanyolcanın Avrupa Anayasa Mahkemeleri Konferansı XIV. Kongre çalışma dilleri arasında yer alması kabul edilmiş ve Avrupa Anayasa Mahkemeleri Konferansı XIV. Kongre düzenleyicilerinden belirtilen dillere, bedeli İtalya Anayasa Mahkemesi ve İspanya Anayasa Mahkemesi tarafından karşılanmak kaydıyla eş zamanlı çeviri yapılmasının istenmesi kabul edilmiştir.
KARAR X Litvanya Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi nin şu konulardaki önerileri ele alınmış; 1. Avrupa Anayasa Mahkemeleri Konferansı Tüzük Değişiklik ve Eklerinin kabul edilmesi, 2. Avrupa Anayasa Mahkemeleri Konferansı Yönetmelik Değişiklik ve Eklerinin kabul edilmesi, Litvanya Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi Başkanı Egidijus Küris in öenrilerle ilgili konuşması dinlenmiş, Hazırlık Toplantısı katılımcılarının olurları ve karşı görüşleri, Tüzük değişiklikleriyle ilgili bir Kurul oluşturulması önerisiyle birlikte ele alınmış, kaydıyla alınan çoğunluk oylarıyla Tüzük ve Yönetmelik değişiklikleri ve Tüzük değişikliği için bir Kurul oluşturulmasıyla ilgili 1. Avrupa Anayasa Mahkemeleri Konferansı Tüzük değişiklik ve ekleri ve Yönetmelik değişiklikleri kabul edilmemiştir. 2. Tüzük değişikliği için bir Kurul oluşturulması kabul edilmemiştir. KARAR XI Litvanya Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi nin Avrupa Anayasa Mahkemeleri Konferansı Amblemi ile ilgili önerisi ele alınmış, Litvanya Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi Başkanı Egidijus Küris in konuşması dinlenmiş, Hazırlık Toplantısı katılımcılarının olurları alınmış, Avrupa Anayasa Mahkemeleri Konferansı Amblemi ndeki yıldız sayısının Tam Üye sayısına eşit olması öngörülmüş, kaydıyla alınan çoğunluk oylarıyla Avrupa Anayasa Mahkemeleri Konferansı Amblemei ile ilgili Avrupa Anayasa Mahkemeleri Konferansı Amblemi kabul edilmiştir.
Karar Eki: Avrupa Anayasa Mahkemeleri Konferansı Amblem örneği KARAR XII Avrupa Anayasa Mahkemeleri Konferansı XIV. Kongre konusundaki öneriler alınmış, Litvanya Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi Başkanı Egidijus Küris in söz konusu işbirliğini onayan konuşması dinlenmiş, Hazırlık Toplantısı katılımcılarının öneri ve görüşleri alınmış, Avrupa Hukuk Yoluyla Demokrasi Kurulu (Venedik Komisyonu) ile süregelen dostane işbirliğinin ilerletilmesi kabul edilmiştir. KARAR XIII Litvanya Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi nin, Avrupa Hukuk Yoluyla Demokrasi Kurulu (Venedik Komisyonu) ile yapılacak işbirliği önerisi önerisi ele alınmış,
Avrupa Hukuk Yoluyla Demokrasi Kurulu (Venedik Komisyonu) Sekreteri Gianni Buquicchio ve Avrupa Hukuk Yoluyla Demokrasi Kurulu (Venedik Komisyonu) Anayasal Adalet Dairesi Başkanı Schnutz Rudolf Dürr ün konuşmaları dinlenmiş, Litvanya Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi Başkanı Egidijus Küris in konuşması dinlenmiş, kaydıyla alınan çoğunluk oylarıyla Avrupa Anayasa Mahkemeleri Konferansı XIV. Kongre ile ilgili 1. Avrupa Anayasa Mahkemeleri Konferansı XIV. Kongresi 2 7 Temmuz 2008 tarihlerinde Vilnüs te düzenlenecektir. 2. Avrupa Anayasa Mahkemeleri Konferansı XIV. Kongre nin konusu Anayasa Yargısında Yasama Eksiklikleri Sorunları olacaktır. 3. Litvanya Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi ele alınacak olan Anayasa Yargısında Yasama Eksiklikleri Sorunları konusunda, ulusal raporların hazırlanması için de gerekli olan ve konunun değişik boyutlarını yansıtan anketi hazırlayacaktır. Anket, Konferans resmi dillerinde hazırlanacak ve 15 Kasım 2006 tarihine kadar bütün Konferans üyelerine gönderilecektir. Konferans üyeleri öneri, yanıt ve açıklamalarını 15 Ocak 2007 tarihine kadar göndereceklerdir. Anketin son basımının hazırlanması ve tüm üyelere gönderilmesi gereken son tarih 30 Mart 2007 dir. 4. Konferans üyelerinin ulusal raporlarını kendi dillerinde ve İngilizce ya da Fransızca dillerinin birinde hazırlamaları (Tüzük Madde 12.4) ve Litvanya Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi ne 15 Ekim 2007 tarihine kadar göndermeleri kararlaştırılmıştır. Gönderilecek ulusal raporlar Belçika Tahkim Mahkemesi tarafından yönetilen Avrupa Anayasa Mahkemeleri Konferansı resmi internet sitesinde yayınlanacağından bu raporlar aynı zamanda elektronik ortamda Litvanya Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi ne gönderilecektir. 5. Litvanya Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi, anketi dikkate alarak Avrupa Anayasa Mahkemeleri Konferansı XIV. Kongre baş raportör ya da raportörlerini belirleyecek, ayrıca gerekmesi durumunda Kongre alt konularıyla ilgili tartışmaların yöneticilerini ve bu alt konuların raportörlerini belirleyecektir. 6. Litvanya Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi ve diğer üyeler tarafından XIV: Kongre ye konuk ya da gözlemci konumunda katılmak üzere çağrılacaklar aşağıda belirtilmiştir: AİHM Başkanı ve Litvanya yargıcı; Avrupa Toplulukları Adalet Divanı Başkanı ve Litvanya yargıcı; Avrupa Adalet Divanı Avrupa Bidayet Mahkemesi Başkanı ve Litvanya yargıcı; Uluslararası Ceza Mahkemesi Başkanı; Venedik Komisyonu heyeti; kurulmakta olan Asya Devletleri Anayasa Mahkemeleri Konferansı Başkanı; İbero Amerika Anayasa Yargısı Konferansı Başkanı; Fransızca Kullanan Anayasa Mahkemeleri Birliği Başkanı; Güney Afrika Yargıçlar Kurulu Başkanı; Fransızca Kullanan Batı Afrika Yüksek Yargı Organları Başkanı; Şili Anayasa Mahkemesi Başkanı; Arap Ülkeleri Anayasa Mahkemeleri Birliği Başkanı; Kazakistan Cumhuriyeti Anayasa Konseyi Başkanı; Moğolistan Anayasa Mahkemesi Başkanı; Kore Anayasa Mahkemesi Başkanı; Litvanya Yüksek Mahkeme Başkanı; Litvanya Yargıtay Başkanı; eski Litvanya Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi başkanları; Uluslararası Anayasa Hukuku Birliği Başkanı; Litvanya Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi yargıçları. Bu liste, Kongre tarihinin yaklaşmasıyla birlikte daha da özelleşebilir ve ekleme yapılabilir.
KARAR XIV Litvanya Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi ev sahipliğinde yapılan Avrupa Anayasa Mahkemeleri Konferansı XIV. Kongre Hazırlık Toplantısı yaklaşık bütçesi ele alınmış, Litvanya Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi Başkanı Egidijus Küris in konuşması dinlenmiş, kaydıyla alınan çoğunluk oylarıyla Avrupa Anayasa Mahkemeleri Konferansı XIV. Kongre ile ilgili 1. Litvanya Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi ev sahipliğinde yapılan Avrupa Anayasa Mahkemeleri Konferansı XIV. Kongre Hazırlık Toplantısı yaklaşık bütçesi kabul edilmiştir. 2. Avrupa Anayasa Mahkemeleri Konferansı XIV. Kongre Hazırlık Toplantısı giderlerinin, eşit biçimde ve katılan temsilci sayısına göre Tam Üyeler tarafından karşılanmasına karar verilmiştir. Hazırlık Toplantısı na katılan konuklardan toplantı giderlerine katılmalarının istenmemesine karar verilmiştir. 3. Litvanya Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi katılımcıların ve konukların yemek ve katıldıkları kültürel etkinliklere dair giderleri karşılayacaktır. 4. Avrupa Anayasa Mahkemeleri Konferansı XIV. Kongre Hazırlık toplantısı süresince yapılan İtalyanca çeviri toplam ortak giderler arasında yer almamıştır ve bu gider İtalya Anayasa Mahkemesi tarafından karşılanacaktır.