OF İLÇESİNİN TARİHİ Of Adının Menşei İle İlgili Görüşler Başlangıçtan Trabzon un Fethine Kadar Of

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "OF İLÇESİNİN TARİHİ Of Adının Menşei İle İlgili Görüşler Başlangıçtan Trabzon un Fethine Kadar Of"

Transkript

1 OF İLÇESİNİN TARİHİ Of, Trabzon İlinin en doğusunda yer alan ve tarihi çok eskilere dayanan köklü bir ilçesidir. İlçenin arazisini, Of tan Karadeniz e dökülen Solaklı, Baltacı ve İyidere derelerinin aşağı havzaları oluşturur. Oldukça derin vadilerle parçalanan bu arazinin güneyinde Hayrat ve Dernekpazarı İlçeleri, batısında Sürmene İlçesi, doğusunda Rize İli ve kuzeyinde Karadeniz yer alır. Of, Osmanlı Döneminde oldukça geniş bir alan kaplamasına rağmen, 1948 yılında Çaykara nın, 1990 da Hayrat ın ilçe statüsüne getirilmesiyle giderek küçülmüştür. Of İlçesinin tarihi, içinde yer aldığı Doğu Karadeniz Bölgesinin tarihi ile eski çağlardan itibaren günümüze kadar paralellik göstermektedir. Bu nedenle ilçenin geçmişini öteki birimlerden bağımsız olarak değerlendirmek imkânsızdır. Çünkü bölgedeki diğer yerleşim birimleri ile aynı kaderi paylaşarak günümüze ulaşabilmiştir. Of Adının Menşei İle İlgili Görüşler Of ilçesinin tarihine girmeden önce, Of isminin nereden geldiğini savunan bir takım görüşleri sıralayalım: Birinci görüş; çok yaygın olarak dile getirilen Yunanca Ofis (Yılan) kelimesinden türediğidir. Bölgenin parçalı bir arazi yapısına sahip olması nedeniyle yollarının tıpkı bir yılan kıvrımı gibi şekil almasından dolayı bu ismin verildiği söylenmektedir. İkinci görüş; eski çağlarda yörenin Turani kökenli ve silah yapımında oldukça usta olan boylarla meskun olması dolayısıyla, isminin de Güney Sibirya Türklerinde silah anlamına gelen Op kelimesinin halk dilinde Of şeklini almasıdır. Üçüncü görüş; Kuman menşeli Ofşin ya da Afşin (anlamı hiddetli bir tavırla vatanını korumak) kelimesinin giderek halk dilinde Of şekliyle anılmasıyla türemiştir. Fakat bu son görüş bir rivayet olarak irdelenmeye değerdir. Başlangıçtan Trabzon un Fethine Kadar Of Trabzon ve çevresinin tarihi MÖ li yıllara kadar geriye gitmektedir. Bölgede ilk siyasi birliği Hititler (Eti) kurdular. Hititler yörede meskun ve ilkel olmayan kavimleri kısa bir süre yönetimleri altında bulundurduktan sonra geri çekilmişlerdir. Özellikle demircilikte usta olan bu kavimler çeşitli isimler altında bölgenin dağlık kesimine yayılmışlardır. Doğu Karadeniz Bölgesi Tarihi veya bölgenin en önemli şehri olan Trabzon un Tarihi ele alındığında, özellikle batılı tarihçilerin büyük çoğunluğu genel olarak Yunanlı yerleşmecilerin (kolonistlerin) bölgeye gelmelerini başlangıç safhası olarak değerlendirmektedirler. Hâlbuki bölgede Yunanlı Kolonistler gelmeden önce bir takım kabileler yerleşik durumda idi. Charles Texier, Fallmaerayer, Pullant, Heredot, Ş. Günaltay, vs. gibi tarihçilere göre, bu yerel kabileler Orta Asya kökenli Turani kavimlerin uzantılarıydı. MÖ yılları arasında Karadeniz in kuzeyinde etkinlik sahasını genişleten Kimmerler ve ardından onları bölgeden söküp atan İskitler (Sakalar) Kafkasya üzerinden Anadolu ve Mezopotamya ya düzenledikleri askeri harekâtlar sonucunda Doğu Karadeniz Bölgesinin dağlık ve denize bakan kesimlerine peyderpey yerleşmişlerdir. Yerleşenler çeşitli kabile isimleri altında, birbirlerinden bağımsız biçimde küçük siyasi birimler kurarak etkinliklerini sürdürmüşlerdir. Oldukça hareketli, savaşçı ve madencilik alanında hayli ilerlemiş olan bu küçük topluluklar, ilerleyen dönemlerde bile bölgeye hakim olmak isteyen büyük güçlere karşı (Pers, Roma, vs.) coğrafi özelliklerin de yardımıyla direnebilmişlerdir. Yunanlı kolonistlerden önce bölgede yerleşmiş olan ve koloni çağında bile etkinlikleri devam eden bu kavimlerin isimlerine ve yerleşim sahalarına ilişkin ilk bilgilere Ksenophon tarafından yazılan Anabasis (Onbinlerin Dönüşü) isimli eserde rastlamaktayız. Ona göre, Trabzon un merkez olduğu bölgede Driller, Khalybiler, Kolkhlar, Taokhlar, Makronlar (Çan -Tzan- Sanni ), Mossynoikler, Tibarenler, Heptakommenler ve Hellenler yaşamaktaydı. Ksenophon eserinde, MÖ. 401 tarihinde bölgeden geçtiğinde, bölge halklarının Perslere bağlı olmayıp bağımsız biçimde yaşadıklarına müşahede etmişti. Ayrıca bu kavimlerden Khalybilerin ve Tibarenlerin demircilik alanında oldukça başarılı olduklarını da not düşmektedir. Örneğin bugün, Çaykara İlçesi dâhilinde bulunan Haldizen (Demirkapı) Köyünün isminin Khalybi (veya daha sonraları Khaldie) kavminden geldiği kuvvetli bir ihtimaldir. İsim etimolojik olarak incelendiğinde Khaldi + zen yani Khaldi ülkesi, yeri, yurdu anlamını vermektedir. Yunanlı kolonistlerin Karadeniz kıyılarına yerleşmeleri ilk olarak MÖ.875 te Sinop ta gerçekleşti. Ardından yapılan ticaretin gelir getirmesi ve bölgenin potansiyelinin anlaşılması sonucunda bu kolonilerin sayısı artmış, Trabzon a da MÖ. 756 yılında gelerek kolonilerini kurmuşlardır. Roma İmparatoru Neron zamanında Trabzon Şehri ve çevresinin, Perslere karşı girişilen seferler için uygun bir ikmal merkezi olabileceği anlaşılınca MS. 64 yılında kesin olarak ele geçirilmiştir. Bu döneme kadar, bölge yaklaşık 3 4 asır bir Pers asilzadesi tarafından kurulan Pontos Devleti nin yarı idaresi altında idi. Neticede, bölge Roma İmparatorluğunun sözde egemenliğine girse de, Romalılar yerli halka tam anlamıyla nüfuz edememiş ve denetim sağlayamamışlardı. Bölgenin coğrafi yapısının oldukça parçalanmış, yerlilerin savaşçı ve itaatsiz olması bu egemenliği kısıtlayan en önemli faktör olmuştur. Roma İmparatorluğunun MS. 395 te Doğu ve Batı olmak üzere ikiye ayrılmasından sonra bölge, Doğu Roma olarak nitelenen Bizans İmparatorluğunun payına düşer. Bu hakimiyet, 1204

2 yılında Latinlerin başkent İstanbul u işgal etmelerine kadar sürer. Bu tarihten sonra 1461 yılına kadar, yine Bizans İmparatorluğunun uzantısı olan ve Bizans hanedanlarından Komnenosların kurmuş olduğu Trabzon Rum Devleti nin egemenliğinde kalır. 4. yüzyıl başlarında Hiristiyanlığın Roma İmparatorluğunca resmen din olarak kabul edilmesinden sonra, bu din halk arasında hızla ve serbestçe yayılmaya başladı. Daha önce Doğu Karadeniz de yaşayan sözünü ettiğimiz paganist inançlara mensup yerel kavimler de yavaş yavaş hırıstiyanlığa geçmeye başladılar. Hırıstiyanlaşan bu gruplar, tedrici biçimde hem Doğu Kilisesinin (Ortodoks) hem de devletin resmi dili olan Yunanca/Rumcayı öğrenmek zorunda bırakılmışlardır. Özellikle 10. yüzyıldan sonra, İncil in dili dışında bir dilde konuşulan her kelime cehenneme gitmek için işlenen bir günah olarak hesaplanacaktır şeklinde, papazlar tarafından yapılan telkinler bu dili benimsemede oldukça etkili olmuştur. Bu durum, yerel halkın kendi dilleriyle karışık bir Yunanca veya halk tarafından bilinen şekliyle Rumca konuşmalarına neden olmuştur. İzlenen bu Bizans siyaseti, yerel dillerin, inançların ve geleneklerin büyük bir çoğunluğunun belleklerden silinmelerine, kısaca yerli unsurların asimile olmalarına kadar varmıştır. Trabzon yöresi Bizans İmparatorluğu ve Trabzon Rum Devleti döneminde bile yoğun bir şekilde değişik boylara mensup Türkler tarafından iskana sahne olmuştur. Gerek tarihi kaynaklar, gerekse toponomi ve onamastik (yer ve şahıs isimleri) ilimleri bu iskan hareketlerinin nerelere ve ne zaman yapıldığını gün ışığına çıkarmaktadır. Bizans İmparatorluğunun kurulduğu yıllarda (MS. 395) Anadolu ya karşı yapılan ilk akın, Karadeniz in kuzeyine yerleşmiş olan Hunlar tarafından gerçekleştirilmiştir yıllarında Kafkasya geçitlerini aşarak Erzurum üzerinden Anadolu ya giren Hunlar; Antakya yı ele geçirerek Suriye ve Filistin e, arkasından geri dönerek Orta Anadolu ya yönelmiş ve aynı rotayı izleyerek Kuzeydoğu Anadolu üzerinden bölgeyi terk etmişlerdir. Hunlardan sonra Sabar/Sibir/Sabirlerde ( ) aynı doğrultuda hareket ederek Orta Anadolu ya kadar ulaşmışlar, sonra geri çekilerek Kuzey Kafkasya daki merkez üslerine varmışlardı. Bu ilk seferler bir tür bölgeyi keşif seferi olarak da tanımlanabilir. İlerleyen devirlerde bir çok Türk boyu da bazen aynı yolları kullanarak, bazen de İran üzerinden Anadolu ya ulaşacak ve bölgeyi yurt tutacaklardır. Özellikle Kafkasya üzerinden Anadolu ya gelenler daha çok birer doğal geçit olan Kür ve Çoruh vadilerinden bu sızmaları gerçekleştirmişlerdir. Bu akınlar sonucunda bir kısım boylar maiyetleri ile birlikte Çoruh Havzasının kuzey kısımlarında bulunan dağları aşarak Karadeniz kıyılarına hakim olan ve doğal sığınak konumunda bulunan vadilere yerleşmeye başlamışlardır. Örneğin, Çaykara nın güneyindeki Haldizen Geçidi, Solaklı Vadisine yerleşenler için önemli bir geçiş noktası olmuştur. Aynı biçimde Maçka ve Sürmene deki yüksek yaylalar da aynı işlevi görmüşlerdir. Sözü edilen doğal geçitlerden Uz (Oğuz), Kuman/Kıpçak, Peçenek, vs. gibi büyük boylara mensup gruplarla, bunlara bağlı Kaliz (Hazar), Çik, Mak (Uz) gibi küçük oymaklar da bölgeye yerleşmişlerdir. Bütün bu grupların yerleştikleri sahaları toponomi ilmi sayesinde ortaya çıkarmak mümkündür. Bölgemizle ilgili örnekler verecek olursak; Uz/Oğuz (Araplar Guz diye tanımlamaktadırlar) boyunun isimi taşıyan yerleşim birimleri; Uzmesahor (Yomra/Özdil), Uz (Arsin/Oğuz), Uz Mezrası (Sürmene/Yazıoba Köyüne ait), Guzari (Akçaabat/Adacı Beldesi, Benlitaş Mahallesi), vs. şeklinde sıralanabilir. Ayrıca bölgemizde soğuk ve verimsiz yerler için kullanılan Guz, Uz yerler manası da Uzlara dayanmaktadır. Peçenek Boyunun ismini taşıyan yerleşim birimleri: Nefs-i Paçan (Çaykara/Maraşlı), Mezra-i Paçan (Çaykara/Taşlıgedik), Paçan Vahtanç (Çaykara/Koldere), Şinek Paçan (Çaykara/Ataköy); Uzların uzantısı olan Makların isimleri ile anılan yerleşim birimleri: Makavla (Sürmene/Petekli), Kalciye Ma a Maklavita (Trabzon/Toklu), Makdanos Mahallesi (Çaykara/Soğanlı), Maki (Hayrat/Pınarca), Hola Makidanos (Dernekpazarı/Ormancık); Çiklere ait yerleşim birimleri de: Zigana/Çiganoy Vadisi (Maçka), Çikoli (Sürmene/Yokuşbaşı), Çikaren (Dernekpazarı / Dağeteği Köyünün bir mahallesi), vs. şeklinde sıralanabilir. 11. ve 14. yüzyıllarda Doğu Karadeniz e özellikle dağlık kesime damgasını vuranlar Kafkasya üzerinden Kuzey Anadolu ya giren Kuman/Kıpçak Türkleridir. Karadeniz in kuzeyindeki geniş steplerde yaşayan Kumanların büyük bir kısmı batıya yönelerek Balkanlara göçerken, diğerleri bölgede kalmıştır. Gerek Rusların, diğer Türk boylarının baskıları ve gerekse kendi aralarındaki sorunlar nedeniyle bunların bir kısmı da kafileler halinde zaman zaman Kafkasları aşarak Gürcistan a ve Kuzey-doğu Anadolu ya gelerek bölgeyi yurt tutmuşlardır. İlk büyük kafile, 1118 te Gürcü Kralı David tarafından davet edilmek suretiyle Gürcistan a girdi. Yaklaşık ailelik Kuman kitlesinin büyük bir kısmının Selçuklu sınırına yerleştirilmesi planlanmıştı. Kumanlardan teşkil etmiş olduğu birliklerle büyük başarılar elde eden David, ülkesinin sınırlarını genişletmiş ve başkentlerini Tiflis e nakletmişti. Aynı zamanda David Oltu ve Çoruh Vadisindeki Türkmenleri bölgeden uzaklaştırarak, Kumanları yerleştirmiştir. Böylece, Ardahan, Göle, Oltu, Çıldır, Tortum, Şavşat, Ardanuç, Yusufeli gibi yöreler Kumanlar tarafından iskan edilmiş oldu. Gürcistan a giren Kumanlar sadece askeri alanda değil, ülke yönetiminde de oldukça etkindiler. Özellikle annesi bir Kuman prensesi olan ünlü Gürcü Kraliçesi Tamara döneminde ( ) devlet yönetimindeki etkinlikleri giderek artmıştır. Bu durum Gürcü kökenli idareciler arasında oldukça göze batmaktaydı. Bu nedenle, Kraliçe baskılara dayanamayarak baş komutan olan Kubasar Beği görevinden almak zorunda kalmıştır. Kubasar Beğ in ahfadı da ilerleyen dönemde topraklarından

3 ayrılıp Doğu Karadeniz dağlarını aşarak Trabzon ve Rize ye yayılmışlardır. Etkinlikleri Osmanlı Döneminde de tımar sahibi Kumbasar oğulları olarak sürmüştür. Kraliçe Tamara döneminde Gürcistan a ikinci büyük Kuman-Kıpçak göçü gerçekleşmiştir. Yeni gelen Kumanları eskilerinden ayırmak için Yeni Kıpçaklar olarak tanımlanmışlardır. Yine Kafkasya üzerinden yapılan bu göç Kuman Başbuğunun kardeşi Sevinç tarafından idare edilmiştir te İstanbul Latin işgaline (Haçlılar) uğrayınca, Kraliçe Tamara yakın akrabası Komnenos Hanedanının varisleri olan David ve Alexius u, Gürcistan da Kumanlardan oluşturduğu bir orduyla İstanbul a gönderdi. Fakat bunlardan Alexius Trabzon u merkez edinerek, Bizans İmparatorluğunun uzantısı olan Trabzon Rum Devletini kurdu. Bu kez Trabzon Rum Devletinin kurulması ve savunulmasında hizmet eden Kumanlar çeşitli idari ve askeri görevlere atandılar. Trabzon yöresine yerleşen Kumanlar hırıstıyanlığı kabul etmelerine rağmen, Türk kimliklerinden kopmamış oldukları, hatta kendi etnik kimliğini simgeleyen Öz Türkçe isimler kullandıkları Trabzon Rum Devletine ait belgelerden ve Osmanlı döneminde tutulan Tahrir Defterlerindeki kayıtlardan anlaşılmaktadır. Trabzon Rum Devleti devrinde Giresun dan Rize ye kadar olan bölgeye yayılan Kuman Türklerine ait yer ve şahıs isimleri tarihi kayıtlarda mevcut olup günümüzde bile kullanılmaktadır. Kuman Türklerinin ismini taşıyan birimler; Aşağı ve Yukarı Kumanit (Sürmene/ Aşağı ve Yukarı Çavuşlu), Kumanit (Of / Kumludere), Kumanandoz Yaylası (Tonya), Kumano Deresi (Vakfıkebir), Kuman Yurdu Yaylası (Tirebolu) Kumanovacık Yaylası (Espiye), vs. şeklinde sıralanabilir. Ayrıca şimdiki Dernekpazarı nın eski ismi Kondu ise tamamen Türkçe bir kelime olup, oturdu, yerleşti anlamına gelmektedir. Osmanlı fethi öncesi kurulduğu muhtemel olan Kondu nun ismi o dönemden itibaren kullanılarak günümüze kadar ulaşmıştır. Kumanların bölgedeki varlığına en önemli delillerden biri de bugün bile kullanılan sülale ve aile isimleridir. Kumanlara bağlı Cordan sülalesinin ismi, Arhavi ve Çaykara da köy, mahalle, dere ve tepe isimleri olarak verilmiştir. Cordanlardan başka Konguroğlu, Demircioğlu, Şişmanoğlu, Uzunoğlu, Saraloğlu gibi soy isimleri taşıyan ve oldukça kalabalık olan aileler de Kuman oymaklarının uzantılarıdır. Bölgeye ait Kuman kökenli köy ve şahıs isimlerini çoğaltmak mümkündür. Kuman oymaklarından Komar oymağı, ismini Komarit (Of/Barış) ve Komera (Trabzon/ Yalıncak ) köylerine vermiştir. Kuman özel adlarından Ayaz, Balaban, Balta, Barkan, Boğa, Çakan, Çora, Kaba, Kaban, Kaçmaz, Kara, Karaca, Karaduman, Kepenek, Koç, Koçali, Koçkar, Kolbas, Külünk, Tepret,Tolun, Toruntay, Ulaş, vs. bölgede yer ve soy isim olarak sıklıkla rastlanılmaktadır. Yukarıda bahsedilen Türk grupları genellikle bölgeye Kafkasya üzerinden giren gruplardır. Bunun dışında özellikle 1071 Malazgirt Meydan Muharebesiyle Selçukluların önderliğinde Anadolu yu yurt edinen Oğuz boylarının bölgeye doğru sürekli bir yayılmacı etkinliği olmuştur. Bu kez, İran üzerinden Anadolu ya yönelen göçlerle gelen Oğuzlar; Doğu, Orta ve Batı Anadolu da olduğu kadar Karadeniz Bölgesi olarak tabir edilen Kuzey Anadolu da da yoğunlaşmışlardır. Selçuklular devrinde bölge birkaç kez ülke sınırları içine dahil edilmek istenmiş ise de bu arzu yerine getirilememiş, fakat Trabzon Rum Devletine ait sınırlar oldukça küçültülmüş, ele geçirilen arazilere Çepniler yerleşmiştir yüzyıllarda Trabzon Rum Devletinin batı sınırı neredeyse bugünkü Trabzon Vilayeti sınırına kadar gerilemiştir. Selçuklular, ardından 14. yüzyılda Doğu Anadolu ve Azerbaycan da sivrilip yükselen Ak Koyunlu Türk Devleti zamanında bölge, İslam hukukuna göre bir darü l-harb diyarı olarak nitelenmiş ve yoğun akınlara sahne olmuştur. Bayburt, Erzurum, Kars ve Azerbaycan yörelerinde geçen ve 16. yüzyılda kaleme alınan ünlü Dede Korkut Hikayelerinde Trabzon hiristiyanları ile yapılan mücadeleler sık sık dile getirilmektedir. Trabzon Rum Devleti nin, İslam toprakları ile sınır olan Çaykara ve Maçka yöreleri bu mücadelenin en yoğun olduğu uç alanlardı. Bu nedenle sözü geçen yörelere yüzyıllar arasında Kafkaslardan girip Hristiyanlığı benimseyen Kuman Türklerinin, Müslümanlığı benimsemiş komşu Oğuz Türklerine karşı bakışını olumsuz biçimde değiştirmiştir. Fetih ve Fetih Sonrası Of 14. ve 15. yüzyıllarda Batı Anadolu ve Rumeli de gelişmesini sürdüren ve döneminin en önemli gücü sayılan Osmanlı Devleti, 1453 yılında İstanbul un fethiyle birlikte bir İmparatorluk seviyesine ulaşmıştır. Fatih Sultan Mehmed gerçekleştirdiği bu fethin hemen sonrasında, Anadolu nun bütünlüğünü sağlamaya yönelerek bir takım girişimlerde bulunmuştur. Bu hedeflerden biri de Bizans ın devamı niteliğinde olan Trabzon Rum Devletini ortadan kaldırmak, böylece doğuya (İran a) ve kuzeye (Kafkasya ya) doğru açılan kapıyı ele geçirmekti. Bu nedenle düzenlemiş olduğu seferle 26 Ekim 1461 de Trabzon u feth ederek Osmanlı sınırlarına katmıştır. Trabzon un ele geçirilmesiyle birlikte o dönemde Doğu Anadolu ve Azerbaycan da hüküm süren güçlü Ak Koyunlu Türk Devleti ile komşu olunmuştur. Ayrıca Anadolu da Hırıstiyanların yönetiminde kalan son bölge olan Trabzon da Türk topraklarına katılmış oldu. Fethin ardından Trabzon ve yöresi Trabzon Sancağı adı altında bir idari birim olarak Osmanlı idari sistemi içerisinde yerini almıştır. O dönemde Trabzon sancağı şimdiki Rize, Trabzon, Gümüşhane, Giresun (güney kesimleri hariç) illerini kapsamaktaydı. Bu günkü Of ise sancağa bağlı bir kaza merkezi olarak kalmış; Çaykara, Hayrat ve Dernekpazarı ilçeleri ise Of kazasının sınırlarına dahil edilmişti. Kısaca Of, 15. yüzyılın ortalarından 20. yüzyılın ortalarına kadar yaklaşık beş asır bölgenin merkezi konumunda kalmıştır.

4 Osmanlı fethi sonrası kaza haline getirilen Of, Osmanlı toprak sistemine göre birçok tımara bölünüp rütbeli askerlere dirlik olarak dağıtıldı. Dirlikler bir köyün arazisinden oluşabileceği gibi, gelirinin düşüklüğüne göre birkaç köyün birleştirilmesiyle de olabilmekteydi. Dirlik veya yaygın tabiriyle tımar sahibi sipahi, kendi gelirine göre yeterli asker beslemek sorumluğundaydı. Görevleri sadece bunlarla sınırlı kalmayıp, bir takım zirai, idari ve iktisadi anlamda sorumlulukları üstlenmekteydiler. Of Kazasında tımar sahiplerinin büyük bir kısmı, Trabzon la hemen hemen aynı dönemde fethedilen Arnavutluk ve Mora civarından yöreye sürgün olarak aktarılan Arnavut kökenli asilzadeler idi. Bunların Arnavut asıllı olduklarını 16. yüzyılda kaydedilen Trabzon Tahrir Defterlerinden öğrenmekteyiz. Defterlerde an sürgünan-ı Mora veya Murad veled-i İskender Arnavud şeklinde kaydedilen bu sipahiler, genellikle İslamiyet i kabul ettikten sonra devletçe görevlendirilmişlerdir. Bunun yanında zaman zaman hıristiyan sipahilere de rastlanmaktadır. Bunlar da genelde yörenin ileri gelen kişileri olup sahip oldukları arazileri (Baştina) kendilerinde kalmak şartıyla devlet hizmetine girmişlerdir. Geri kalan tımar sahipleri ise Trabzon un fethinde yararlılık gösteren askerler veya Trabzon a yakın yörelerden bölgeye aktarılan rütbeli askerlerdi. Fetih sonrası oluşturulan tahrir defterlerinden yörede yer alan köylerin isimlerini, bunların şu anki coğrafi dağılımını, nüfusunu, mensup oldukları dinlerini, yörede yetişen belli başlı ürünleri ve bunlardan devletin sipahi vasıtasıyla tahsil ettikleri vergileri (Osmanlı mali sistemine göre resm), vs. kolayca tespit etmek mümkündür. Bölgenin Türkleşmesi ve İslamlaşması hakkında bilgiler oldukça sınırlıdır. Fakat, yöredeki ani artışı sırf ihtida yani yerlilerin İslamiyeti benimsemelerine bağlayamayız. Bu nedenle, ortaya çıkan duruma biraz kuşkuyla bakılmalıdır. Çünkü bu uçurum niteliğindeki artış ancak zorunlu iskanla açıklanabilir. Zorunlu iskana tabi tutulanların listesi olmadığından dolayı, bu iskanın ne zaman ve nerelere yapıldığı tam olarak anlaşılamamaktadır. Fakat bilinen gerçek şudur ki, Osmanlı Devletinde zorunlu iskan hareketlerinin daima uygulandığı (özellikle yüzyıllar) ve fethedilen yörenin Türkleşmesine önem verildiğidir. Bu bağlamda, Trabzon ve Rize yöresine gerek Orta ve Güney Anadolu dan (Karaman - Maraş vs.) gerekse Doğu Anadolu dan (Kars, Erzurum) ve Azerbaycan dan Türkler tedrici biçimde getirilerek zorunlu iskana tabi tutulmuşlardır. Bunların dışında Doğu Anadolu ve Azerbaycan da hakim olan Sünni Ak Koyunlu Türk Hanedanın yıkılıp yerine Şii Safevi Hanedanının iş başına gelmesiyle birlikte, Safevilere tabi olmak istemeyen Sünni Türk gruplar Trabzon ve Rize ye yerleştirilmişlerdir. Bugün bile ismi geçen yörelerde çoğu kez Azeri ağzının çeşitli biçimleri belirgin olarak varlığını sürdürmektedir. Bölgenin müslümanlaşması ile ilgili olarak 16. yüzyılda bölgeye gelen Maraşlı Hoca Saçaklızade Osman Efendinin dini telkinleri çok etkili olmuştur. Geldiği dönem ve faaliyetleri hakkında çelişkilerle dolu açıklamalar mevcut ise de onun toplum üzerindeki manevi etkisinin uzun bir süre sürdüğü muhakkaktır. 17. ve 18. yüzyıllarına ait arşiv belgelerinin çokluğu sayesinde, yörenin tarihine ışık tutabilecek bir takım bulgulara ulaşabilmekteyiz. Sözü geçen dönemler genel olarak Osmanlı Devleti nin duraklama ve gerileme dönemi olarak adlandırılmaktadır. Bu dönemde, devleti etkileyen iç ve dış sorunlar doğal olarak taşraya da yansımış, idari ve mali yapıyı etkilemiştir yüzyıllarda bölge dini, ekonomik ve hukuki boyutta önemli bir hareketliliğe sahiptir. Bu dönemde yörede İslam dini kök salmış ve halkın çoğunluğu bu dine girmiştir. Of Kazası üzerine yapılan bir çalışmada, bölgede yaşayanların toplu olarak İslamiyet e geçiş zamanının 17. yüzyıla denk geldiği öne sürülmektedir. Yine derlenen çeşitli belgelerden, sözü edilen dönemlerde bölge sakinlerini etkileyen en önemli sorunların başında, yayla-mera ve orman ihtilafları, arazi davaları, ehl-i örf olarak tabir edilen idarecilerin özellikle vergiler hususunda çıkardıkları zorluklar, usulsüz uygulamalar ve eşkıya olayları gelmektedir. Bütün bu sorunların yanında, yöre sakinleri devletin öngörmüş olduğu sorumlulukları yerine getirmeye çalışarak günlük hayatına devam etmiştir. Bunun en güzel örneklerinden biri de 1694 tarihinde, devam etmekte olan Osmanlı Avusturya Savaşı için Trabzon ve ona bağlı kazalardan toplam nefer temin edilmesidir. Bir belgeye göre; Macaristan Seferi için Trabzon yöresinden temin edilen mecmu neferden başka zikr olunan kazalarda sakin ağa ve çavuş ve emlak sahibi kudretli zevattan her ne kadar varsa bayrak açtırub ve üzerlerine başbuğ nasb ve Ruz-ı Hızırda Edirne de toplanılması emredilmiş ve Of Kazasından 1000 nefer gönderilmesi uygun görülmüştü yılında ise Karadeniz in Kafkasya sahillerindeki Anapa ve Soğucak kalelerinin Rus Kossaklarının saldırılarına karşı savunulması için Trabzon Sancağından asker toplatılması emredilmiş ve Of Kazasından Sarıalioğlu 200, Canoğlu 150 ve Saraçoğlu 200 nefer askerle bu sefere iştirak etmiştir). Bölgede meydana gelen karışıklıkların başında halkı oldukça bunaltan ve çevreyi etkisi altına alıp dilediği gibi sömüren eşkiyalar gelmekteydi. Of Kazasının bütününde, özellikle 18. yüzyılda yaygınlaşan eşkiyalık hareketleri, sosyo-ekonomik açıdan köyleri harabeye çevirmiştir. Bu hareketler yöreyi oldukça etkilemiştir. Çünkü, bölgenin dağlık ve ormanlık arazilerle çevrili olması meskun köylerin ve hanelerin dağınık olması, eşkiyalık hareketleri için oldukça elverişli şartlar oluşturmaktaydı. Bu eşkiyalık hareketlerinin birinde, bölge tarihi için oldukça mühim bir gelişme ortaya çıkmıştır. Bu gelişme 1709 (Hicri 1121) tarihinde bölgede vuku bulan kargaşanın önlenmesi için bazı köylerin zorla boşaltılıp Kafkasya nın Karadeniz kıyılarında yeniden inşa edilen Anagra (Gagra) kalesine toptan sürgün edilmesidir.

5 1709 (1121) tarihli bir fermanda zorla iskan hareketinin hangi olaylar sonucunda ortaya çıkmış olduğu detaylı bir şekilde anlatılmıştır. Trabzon Valisi Abdullah Paşa ya gönderilen bu fermana göre, avarız ve bedel-i nüzüllerin (olağanüstü vergiler) tahsili için Of kazasına gönderilen görevlilere, kazaya bağlı Zeno (Akköse), Kondu (Dernekpazarı), Zisino (Bölümlü), Hola-i Kebir, Kadahor (Çaykara), Paçan (Maraşlı) ve Fotinos (Kabataş) köyleri ahalileri ile adı geçen köylere dışarıdan gelip yerleşen bazı kabilelere mensup kişiler engel olmaya çalışmışlardır. Talep edilen vergilerin toplanması için yapılan ihtarlara aldırış etmemiş, üstelik silahlanıp sarp mahallere yerleşmiş ve yakın köylerden de yandaşlar bularak hareketlerine devam etmişlerdir. Ayrıca adı geçen gruplar eskiden beri kurulan hafta pazarını da bulunduğu mevkiden yıkıp kendilerine yakın yere nakletmeleriyle birlikte olaylar büyümeye başlamıştır. Bu kez eşkiyalar bölgedeki diğer köylere saldırarak yağmalama, ırza geçme, zorla nikahlama suretiyle çevrede baskı ve kötülüklerini artırmışlardır. Üstelik, Of Kadısının evini de basarak tehdit etmiş ve yağmalamışlardır. Bütün bunlardan dolayı, eşkiyalığın kontrol altına alınabilmesi için başka bir bölgeye zorunlu sürgüne tabi tutulması kararlaştırılmıştır. Bu nedenle karar gereğince adı geçen köy ahalileri ile dışarıdan gelen kabile mensuplarının... Gürcistan hududunda indiha-i serhaddi İslamiyede müceddiden bina olunan Anagra Kal ası havalisine vaki arazi-i hali ani r-ra iye ve ikamet... için gönderilmesi uygun bulunmuştur. Bu iskan hareketinin gerçekleştirilmiş olduğu bir yıl sonra gönderilen başka bir belgeden anlaşılmaktadır. 18. yüzyıl başında ortaya çıkan bu olaya ve sonuçlarına bakıldığında; Günümüz Çaykara sının üç yerleşim birimi (Kadahor, Paçan ve Fotinos) ve 1990 a kadar Çaykara ya bağlı olan Kondu (Dernekpazarı) İlçesi ve ona bağlı Zeno (Akköse) Köyü ile Of İlçesine bağlı Zisino (Bölümlü) ve Hola-i Kebir köyleri bu durumdan etkilenmişlerdir. Tümü Solaklı Vadisinde bulunan köylerin sakinlerinden hepsinin mi yoksa bir kısmının mı gönderildiği belli değildir. Fakat, bölgenin bu olaydan derinden etkilendiği ve nüfusunun bir kısmını kaybettiği bir gerçektir. Eşkiyalık hareketleri bununla sınırlı değildir. Örneğin 1711 de (hicri 1123) Of Kazasına bağlı çeşitli köylerde meskûn ahaliden oluşan bir eşkıya çetesinin, çevre köylere baskınlar düzenleyip yağma, katliam ve ırza saldırı olaylarını gerçekleştirdiği, bu nedenle kadın erkek birçok kişinin bunlara hedef olarak boğazlanması karşısında, ormanlık ve dağlık arazilere sığınan çetenin yakalanıp cezalandırılması emredilmişti. Bu vahşi çetenin 19. YY da yaptığı acı olaylar Ofluların yaşadığı en acı olaylardandır. 19. yüzyıla gelindiğinde genel olarak Osmanlı Devleti ni uğraştıran Ayanlar Meselesi ön plandadır. O dönemde, merkezden bağımsız olarak taşraya hakim olan yerel ayanlar, devlet içinde devlet misali hakim oldukları yöreleri dilediğince idare edip halkı iktisadi ve idari anlamda kendi amaçları doğrultusunda kullanma yoluna gitmişlerdir. Bu durum, ülkenin Rumeli ve Anadolu vilayetlerinde oldukça yaygınlaşmış ve devlet otoritesinin azalmasına neden olmuştur. Ayanların taşradaki bu olağanüstü nüfuz mücadelesi merkezi yönetimi uzlaşmacı yöntemlere itmiştir. Bu nedenle Padişah II. Mahmud 1808 de, ayanlarla Sened-i İttifak adı altında uzlaşmacı bir belge imzalayarak onların varlığını kabul etmiş ve devleti dağılmanın eşiğinden geri çekmeye çalışmıştır. Ayanların yol açmış olduğu bu kargaşa döneminde Osmanlı Devletindeki Ayan İsyanlarının en yoğun ve en etkin olduğu yörelerden biri de Samsun dan Batum a kadar uzanan Trabzon Eyaletiydi. Bu bölgede gücü elinde bulunduran ayanlar yılları arasında beş ayrı isyan gerçekleştirmişler ve bölgeyi zaman zaman tümüyle kontrol altına almışlardır. Ayrıca bölgedeki ayanların, kendi aralarında akrabalık tesis ederek güçlerini ve dostluklarını pekiştirmesi merkezi otoriteyi oldukça güç durumda bırakmıştır. Örneğin, bölgede en etkin durumda bulunan Tuzcuoğlu Memiş Ağa nın 1817 de Of ta katledilmesinden sonra ortaya çıkan isyanlarda ( ) damadı Kalcıoğlu Osman Bey ön plandadır. Çevrenin zengin ve saygın ailelerinden olan TUZCUOĞULLARI ndan TUZCUOĞLU Memiş Ağa Osmanlı Devletinde Ayan rütbesine ulaşmış. (Rize Ayanı) O sırada Trabzon Valisi olan Haznedaroğlu Süleyman Paşa ile para sorunu yüzünden anlaşamadığı ve büyük bir ihtimalle de halktan alınan vergilerin devlete ulaştırılmaması, halka yaptığı baskılar onu devletle karşı karşıya getirmiştir. Tuzcuoğlu Memiş Ağa İsyanı ( ) yaklaşık üç yıl kadar sürmüş ve Hopa dan Ordu ya kadar bütün bölgeyi etkilemiştir. İsyan döneminde Trabzon Şehrini ele geçirmiş (1816) bunun sonucunda, merkezi otoriteyi temsil eden görevliler (vali, kaymakam, vs. ) şehri terk ederek Ünye ye sığınmışlardır. Merkezi otoritenin Memiş Ağa nın işgalleri sonucunda sarsılmasıyla harekete geçen

6 hükümet güçleri, Trabzon u karadan ve denizden kuşatmış, ayrıca Memiş Ağa nın yanında yer alan bir takım güçleri de kendi saflarına çekerek etkisiz hale getirmişlerdir yılı Ağustos unda işgal edilen Trabzon, yaklaşık 4 ay sonra tekrar hükümet kontrolüne girmiştir. Bu hareket sonucunda Rize ye kaçan Memiş Ağa, burada tutunamayacağını anlayınca Of a yönelerek, Çakıroğlu İsmail Ağa ya sığınmıştır. Trabzon Valisi, Memiş Ağa nın ortadan kaldırılması için Padişaha müracaat ederek Erzurum Valisinin de emrindeki kuvvetlerle Bayburt Çaykara üzerinden hareket etmek suretiyle bölgedeki hükümet güçleriyle birleşerek Of un kuşatılmasını istemiştir. Nitekim, bu harekat gerçekleştirilerek 26 Ekim 1817 de Tuzcuoğlu Memiş Ağa, misafir olarak bulunduğu Of un Maki (Pınarca) köyünde yakalanarak idam edilmiş ve ilk Tuzcuoğlu isyanı bastırılmıştır. Vasiyeti üzerine Mezarı Alano Makot köyündedir. Ardından tekrar alevlenen ayan isyanları (ki yine Tuzcuoğulları ön plandadır) 1834 te tümüyle bastırılmış, merkezi otorite tekrar kurularak bölgenin iç emniyeti sağlanmıştır tarihli Trabzon Vilayet Salnamesinin Of Kazasına ait bilgilerine bakıldığında, 16. yüzyıldan 19. yüzyıla kadar geçen sürede bölgede bir çok değişikliklerin olduğu gözlenmektedir. Bu değişikliklerden birincisi, köy seviyesinde bulunan yerleşim birimlerindeki artıştır. Bilindiği gibi, 1583 tarihli Trabzon Sancağı Tahrir Defterinde 75 adet köy var iken, bu sayı yenileri de eklenerek 1876 tarihli Vilayet Salnamesinde 100 e ulaşmıştır. Bu köylerden yaklaşık 40 adeti günümüz Of İlçesi sınırlarında kalmış, diğerleri Çaykara ile yakın dönemde ilçe statüsüne getirilen Dernekpazarı ve Hayrat ilçelerine bağlanmıştır. Buna göre günümüz Of İlçesi göz önünde bulundurulduğunda, nüfusu ya (kadın nüfusu ile yaklaşık ), hane sayısı e ulaştığı ve daha çok vadi yamaçlarında yoğunlaştığı anlaşılmaktadır. Bu arada, nüfusu kalabalık olan köyler (erkek nüfusu 200 ü aşanlar) Zisino (Bölümlü), Çufaruksa (Uğurlu), Küçükhol (Cumapazarı), Melinoz (Ballıca), Mapsino (Gürpınar), Mavrant-ı Ulya (Fındıkoba), Çoruk (Erenköy), vs. şeklinde sıralanmaktadır. Diğerleri ise orta ve küçük ölçekli yerleşimleri birimleri görünümündedir. Aynı tarihte eldeki verilerden İslam dininin bölgeye tümüyle egemen olduğunu görmekteyiz. Çünkü, istatistik veriler incelendiğinde gayr-i Müslimlerin ödemekle yükümlü oldukları bedel-i askeriye vergisinin, aşağıdaki tabloda da görüleceği gibi bir iki köyde ödendiği (3.437 kuruş) anlaşılmaktadır. Yine aynı verilere göre, Of Kazası (bu günkü Of, Çaykara, Hayrat ve Dernekpazarı ilçeleri) dahilinde tahsil edilen bedel-i askeriye (toplam kuruş) vergisinin % 42 si şimdiki sınırları içinde kalan Zisino, Calek ve Halt köylerindeki Hıristiyanlardan toplandığı ortaya çıkmaktadır. Örneğin 1872 tarihli Vilayet Salnamesinde Of Kazasına bağlı toplam 103 köyde, sadece 83 hanelik bir hırıstıyan nüfus barınmakta olup, bunların büyük bir bölümü şimdiki Hayrat İlçesine bağlı birkaç köyde meskûn durumdaydı Vilayet Salnamesi verilerinden, yörede kırsal yaşama hakim olan tarım ve hayvancılığın en önemli geçim kaynağı olduğu anlaşılmaktadır. Bu verilerde, Of Kazasına bağlı köylerde yetiştirilen büyük ve küçükbaş hayvanlar ayrı ayrı listelenmişlerdir. Listede yer alan yöresi köylerinin yaylalara yakın olması ve bölgenin bu açıdan büyük bir potansiyele sahip olması dolayısıyla, hayvancılığın oldukça önemsendiğini gözler önüne sermektedir. Yine aynı verilerde, şimdiki Of İlçesinden toplanan vergilerde Aşar Vergisi kuruşla ilk sırayı almakta, ardından diğer karma vergiler (toplam ) gelmektedir yılı istatistik verileri incelendiğinde, Of Kazası geneli ile bugünkü Of İlçesi karşılaştırıldığında oldukça ilginç oranlar ortaya çıkmaktadır. Buna göre, köylerin yaklaşık % 39 u (Of 41, toplam 103); nüfusun (sadece erkek nüfus) % 26,7 i (Of 6.353, toplam ); hanelerin % 27.4 ü (Of 1623, toplam 5.920); aşar vergisinin % 29.4 ü (Of , toplam ); ve diğer karma vergilerin % 38 i (Of , toplam ) günümüz Of İlçesinin payına düşmektedir. Of Kazasının genelini göz önünde bulundurursak, ortaya çıkan oranların günümüz Of İlçesinin için hiçte küçümsenmeyecek derecede olduğunu düşünebiliriz TEN SONRAKİ OLAYLAR VE OF UN İŞGALİ

7 Of yöresinin yaşadığı en önemli tarihi olaylardan birisi de Haziran 1914 te fiilen başlayan I. Dünya Savaşı ve onun getirmiş olduğu yıkımlardır. Bilindiği gibi Avrupa da savaş henüz çıktığı yıllarda, Osmanlı Devleti, savaşan grupların her hangi birine katılmayarak tarafsız kalmıştı. Fakat gelişen olaylar, Osmanlı Devletini de Almanya nın liderliğindeki İttifak Devletleri safında savaşa sürüklemiştir. Jeopolitik açıdan oldukça önemli bir konumda bulunan Osmanlı Devleti nin savaşa katılmasıyla birlikte, cepheler çoğalmış ve İttifak Devletlerinin Avrupa daki işleri hafiflemişti. Türk insanı, yurt savunması için Irak, Kanal (Filistin), Çanakkale, Kafkasya, vs. gibi cephelerde aynı anda savaşmak zorunda kalmış ve büyük zayiatlar vermiştir. Bunlardan Kafkasya Cephesi, Doğu Anadolu üzerinden Rusya ya karşı açılanıdır. Bu cephenin açılmasındaki esas amaç, Kafkasya dan girip Rusları arkadan kuşatmak ve Doğu Avrupa da etkisiz hale getirmekti. Fakat umulan olmadı ve kış mevsiminde Sarıkamış üzerinden Ruslara karşı yapılan taarruz, büyük bir talihsizlik ve ağır bir yenilgi ile sonuçlandı. Rusların karşı harekâta başlamaları ile birlikte, bütün Doğu Anadolu ve Doğu Karadeniz bölgeleri tehlike altına girerek, Osmanlı Ordusunun tedrici olarak geri çekilmesine neden olmuştur. İki yönden ilerleyen Rus kuvvetleri, yıllarında Erzurum, Bayburt, Muş, Van, Bitlis, Erzincan, Rize, Trabzon ve Gümüşhane yi ele geçirerek Anadolu yu tehdit eder duruma gelmişlerdir. Erzurum ve Trabzon yönünde ilerlemeyi hedefleyen Rus kuvvetleri, Erzurum yönünde hızlı hareket ettiği halde, aynı hızı denizden de desteklenmesine rağmen Trabzon yönünde Karadeniz sahilinden düzenlediği işgal hareketinde gösteremedi. Bunun en önemli nedenleri arasında, arazinin oldukça engebeli ve savunmaya elverişli olması önemliydi. Ayrıca, bölge ahalisinin toplanarak oluşturdukları çetelerle de vur-kaç taktiği uygulayarak Rusları yer yer durdurmaya muvaffak olmuşlardır. Bu yüzden sahilden Trabzon a doğru yapılan Rus işgal harekâtı ilk anda sadece kıyı kesimiyle sınırlı kalmış ve iç kesimlere etki edememiştir. İlerleyen Ruslar, 24 Şubat 1916 da Rize yi, 15 Mart 1916 da Of u, 18 Nisan 1916 da Trabzon u işgal ettiler. Rus işgaline karşı ilk önemli yerel direniş Rize nin işgalinden hemen sonra Of ile Rize arasındaki Baltacı Deresi nde olmuştur. Bu direniş yaklaşık bir ay kadar sürmüştür. Of un işgalinden sonra da daha çok yörenin iç kesimlerinin savunulmasına yönelik küçük boyutlu ve dağınık biçimdeki çete faaliyetleri devam etmiştir. Of un işgali beraberinde, Solaklı Vadisinin savunulması için düzenlenen direnişi getirdi. Ruslar yöredeki direnişi kırarak Soğanlı ve Demirkapı geçitlerinden Bayburt Ovasına inmeyi, dolayısıyla buradaki Rus Ordusuyla birleşmeyi hedeflemişti. Bir ikinci hedef olarak da Çaykara nın batısında bulunan yüksek yaylaları aşıp, dağlardan aşağı inerek, sahilde ilerleyen Rus ordusunu uğraştıran Türk direnişçilerini etkisiz hale getirmek ve işgali kolaylaştırmaktı. Hedeflerini iyi belirlemelerine rağmen, Rusların bu tasarısı ilk aşamada pek faydalı olamamıştır. Zira yörenin gerçek sahipleri olan Türk çeteciler, Ruslara büyük kayıplar verdirdiler. Fakat sayıca üstün olan Ruslar, bir süre sonra Çaykara nın aşağı kesiminde yer alan köyleri Şinek e (Ataköy) kadar işgal etmeyi başardılar. Yöre halkı, kıyıdan uzakta olduğu için Trabzon un sahil kesimindeki halk gibi muhacir çıkmaya fırsat bulamadığından, daha çok dağlara doğru çekilmiş ve direnişlerine devam etmişlerdir. Ruslara karşı önemli direnişlerden biri de yine Çaykara sınırları dahilinde bulunan Sultan Murat Yaylasında vuku bulmuş, büyük kahramanlıklar gösterilerek yörenin savunulmasında örneği görülmemiş çarpışmalar meydana gelmiştir. I. Dünya Savaşı sırasında Osmanlı devleti ordusu 20 Aralık Ocak 1915 tarihlerindeki Sarıkamış harekatında ağır kış şartları nedeniyle başarısız olunca geri çekilir. Bunu fırsat bilen Rus orduları Ermeni çeteleri ile birlikte karşı taarruza geçerler. 27 Mart 1915 te Artvin, Ruslar tarafından işgal edilir. 28 Mart ta Hüseyin Avni Paşa Lazistan Havalisi kumandanlığına getirilir. Ruslar, daha önce İngilizlerle anlaşarak doğuda İran ı, kıyıda da Trabzon u istilaya karar vermişlerdir. Gayeleri, Trabzon limanını ikmal yeri olarak kullanıp bütün Anadolu ya sahip olmaktı. Bunu gerçekleştirmek için yoğun gayret göstermişler ve hızla Trabzon üzerine harekete geçmişlerdir. Rize yi işgalden sonra Rus ordusu bir mukavemet görmeden Of un Eskipazar mevkiine kadar ilerledi. Bölge komutanı Hüseyin Avni Paşa da karşı mukavemete geçmek için Of a geldi. Bölgedeki çarpışmalar sebebiyle Lazistan Müfrezesi nin yekünü 4000 den 700 e inmişti. Avni Paşa nın düşmanı geri püskürtmek için yoğun bir faaliyete girdiği anlaşılmaktadır. Nitekim Of kazası dahilinde bulunan ağalardan Hacıfazlıoğlu Behram Ağa, Çakıroğlu İbrahim Ağa, Hacıfettahoğlu Abdullah Ağa, Sarıalioğlu Ömer Ağa, Osman Celebioğlu İbrahim Ağa, Çakıroğlu Hasan

8 Efendi ve Çakıroğlu Halim Ağa ya gönderdiği emirde, bunların mıntıkalarında bulunan Harbe ve darbe muktedir kişilerin toplanmasını istemiştir. Lazistan Kumandanı Avni Paşa Pazarönü köyünde 28 Şubat 1916 da Of ileri gelenlerine yaptığı konuşmada şunları söylemiştir: Burada düşmanla savaşacağız. Askerlerimle birlikte düşmanla savaşmak isteyenlere silah vereceğim. Savaşmak istemeyenler olabilir, onlar da askerlerim için cephane taşısınlar. Bunu da yapmayan olursa, askerlerim için istihkâm kazsınlar. Bunu da yapmam diyen olursa askerlerime dua etsinler. Bunu da yapmam diyenleri Vallahi asarım, billahi asarım. Bu arada Of Müftüsü Bakkaloğlu Hüseyin Efendi ye de bir mektup göndererek orduya asker tedariki için her türlü yetkiyi vermiştir. Avni Paşa, geri çekilen askerlerle Of un bütün köylerinden ve yakın kazalardan toplanan gönüllülerle Baltacı Deresi nin batı yanında Ruslara karşı bir savunma hattı oluşturdu. Bu savaşa Trabzon Hapishanesindeki mahkumlarda izin alarak, bir müfreze halinde gönüllü olarak katılmışlardır. Baltacı deresindeki Türk direnişi karşısında Ruslar şaşkına dönmüştü. Türk kuvvetleri, Rusları İyidere nin gerisine atmıştı. Bu arada Of halkı arasında örgütlenmeler baş göstermeye başlamıştır. Of da Milis kuvvetleri oluşturulmasında özellikle üç isim oldukça önemlidir. Bunlar: Çakıroğlu İsmail Ağa, Sarıalioğlu Ömer Ağa, Cansızoğlu İbrahim Ağa dır. Bu kişiler Of havalisinde nüfuzlu ailelerin önde gelen isimleri oldukları için bu örgütlenmede başı çekmişlerdir. Of ta oluşturulan bu yerel güçlerle düşman arasındaki bir aya yakın İyidere ve Kelali (Kumludere) sırtlarında çetin savaşlar olmuştur. Bu savaştaki cephe durumları: Kuvvetler: Cepheler: Türk Ordusu, kişi-rus ordusu, kişi Eskipazar-Kuruş (Sivrice Hattı) Kuruş-Keler Sahil boyu (Kıyıcık Ayazma Sırtları) Bu cepheler stratejik bir önem de taşırlar. Çünkü Kelali ve Kuruş havzası düşmanı tam karşılayan ve aynı zamanda Karadeniz den doğabilecek bir düşman hamlesini de görme pozisyonuna sahiptir. Nitekim de herşey planlandığı gibiydi. Düşman karşıdan görünüyordu. Deniz ise kontrol altında tutuluyordu. Ruslar düzenli orduyla savaşırken, Türkler de yakın ilçelerden toplanmış milislerden oluşan kuvvetlerle savaşıyordu. Savaşın en şiddetli belirgin günleri şu tarihlerdir: 7 Mart 1916: Düşman ilk saldırıya başladı. Düşman Baltacı deresinden geri atıldı. 26 şehit verdik. 8 Mart 1916: İki gün savaş yapıldı, düşman geri çekildi Mart 1916: Düşman karadan ve denizden saldırdı. Çevre yakıldı. 200 kumandan 380 şehit verdik. 12 Mart 1916: 11. Alayımız Sürmene ye nakledildi. Kelali tepelerinden verilen kahramanca savaş başarısız sonuçlandı. Çevreden göç başladı. 13 Mart 1916: Savaş her iki taraf bütün şiddetiyle devam etti. Rus donanması savaşa girdi. 14 Mart 1916: Türk ün Oflu nun göğsünü kabartan bir savaş oldu. Düşman 600 ölü, 800 yaralı verdi. Öyle ki Sakarya dan önce Baltacı deresi kana bulandı. 15 Mart 1916: Donanma sığınağından Ruslar karaya asker çıkarmaya devam etmişler. Rus ordusu bütün gücüyle sivil halkın üzerine yüklenmiş ve onların ölülerinin üzerinden geçerek 15 Mart 1916 da Of a girdi. Ruslar Of a girdikten sonra sahilden batıya doğru (Sürmene) Solaklı vadisinden de Taşhan, Cumapazarı ve Kondu (Dernekpazarı) ya doğru ilerlemeye başlamıştı. Bölge tamamen işgal edilmişti. Göçlerin başlamasıyla düşman Of ta kimseyi göremedi ve buna şaşırmıştı. Ruslar Solaklı vadisinde yukarı doğru giderken Oflular yine çete savaşlarıyla Rusları geri püskürtmeye çalışıyorlardı. Ama Rusların İspir e asker çıkarmasıyla Of tamamen işgal edilmiş oldu.

9 Rus kuvvetleri, Dernekpazarına gelmeden iki gruba ayrıldılar. Birinci grup Bölümlü-Erenköy (Zisino-Çoruk) vadisinden Kacalak Dağına çıkarak, Manahos vadisine kaçmış ve Seveho (Ormanseven), Cida (Dirlik), Aksu ve Günesera (Köprübaşı) köylerini ele geçirmişlerdir. Bu gruptan bir kol İstalya Dağından kuzeye doğru ilerleyerek Humurgan ve Zarha sahiline inerek 30 Mart 1916 da Sürmene yi işgal etmiştir. İkinci grup ise Dernekpazarından Çaykara istikametine yol alarak Çaykara yı ele geçirirler. Buradan da Ataköy (Şinek)e çıkarak burada karargâh kurarlar. Rus orduları kumandanı Çaykara (Katahor)da ordugâh kurup, faaliyetleri izlemek için her gün Ataköy e çıkardı. Çaykara dan takviye kuvvet alan Ruslar Ataköyden Uzungöl (Serah) ve Sultan Murat istikametinde işgal faaliyetlerine devam ettiler. Rusların niyeti, Çaykara ve Sürmene de bulunan vadilerden güneye doğru sarkarak Çoruh vadisinden ilerleyen kuvvetleri ile bağlantı kurup Bayburt u ele geçirmek idi. 20 Nisan 1916 da Rus kuvvetleri Madur Dağı nın güneyinde Leman Suyu ve Hanları ve Öküzlü yaylasına kadar ilerler. Ancak Leman Suyu ndan mevzilenmiş olan Türk kuvvetleri tarafından geri çekilmeye mecbur edilir. Ruslar güneye doğru ilerlerken köylerde ve yaylalardan büyük katliamlar yaparlar bu katliamları Ermenilere yaptırırlar. Ruslar güneye doğru silah, cephane ve asker sevk edebilmek için Solaklı deresi ve Sürmene nin Karadere vadilerine yol inşaatına başladılar. Bu yolları birbirine bağlamak için yaylalar kesiminde, doğu-batı yönünde halk arasında Top yolu olarak anılan geniş patikalar inşa ettiler. Yol yapımında köy ve yaylalarda bulunan çocuk ve ihtiyarları çalıştırdılar. 28 Nisan 1916 da Çaykara nın güneyinde bulunan Karaçam (Ogene) köyünden ilerleyen Rus kuvvetleri, Soğanlı Dağlarında bulunan askerlerimiz tarafından durdurulur. 3 Mayıs ta Mecit yaylalarının kuzeyinden Karakaban Dağı na ve Soğanlı dağlarında yayla önüne ilerlemeye çalışan Rus güçleri geri püskürtülür. 10 Mayıs ta Soğanlı cephesinde Arpaözü (İpsil) köyüne doğru ilerleyen Rus kuvvetleri, bu bölgede bulunan Gagart geçitinden Bayburt a varamayacağını anlayan Ruslar kuvvetlerini batı yönüne kaydırarak Sultan Murat tepelerini tuttular. Sürmene nin Karadere vadileri boyunca ilerleyen bir Rus kolu da Arpalı-Yarımca tepelerine mevzilendi. Ruslar ın keşif kolları Leman Suyu na kadar uzanmıştı. 13 Mayıs 1916 da Leman Suyu ve Heneke ye saldıran Rus kuvvetleri geri püskürtülür. Ruslar, Solaklı nın doğusundan tekrar taarruza geçmek için Ataköy deki kuvvetlerine takviye yaparlar. 14 Mayıs 1916 da Ataköy den hareket eden bir Rus kolu, Demirkapı ya gelir ve burada Milisler tarafından kovulur. 15 Mayıs ta Ziyaret dağı-taşkesen cephesine Ruslar ın yaptığı saldırı geri püskürtülür. 16 Mayıs ta tekrar Demirkapı ya bir tabur ve 4 mitralyözle saldırıya geçerler. Beş saat süren çarpışmalardan sonra milislerimiz geri çekilmeye mecbur kalır. Of un yukarı kesimlerinde (şu anki Çaykara ve Dernek ilçeleri sınırları içerisinde) savaş devam ederken, sahil kesiminde ise durum şöyle idi: Of kesin işgal edilince Of ta, Of a bağlı merkezi konuma sahip iç kısımlarda savaş teşkilatları oluşturuldu. Bölgede savaş görevlileri: Trabzon Valisi Cemal Azmi Bey, Kaza İdaresi Amiri, Müftü Bakkaloğlu Hüseyin Sabri Efendi, Of Bölgesi Kumandanı Binbaşı Ethem Necdet Bey. Of Bölgesi Savaş Teşkilatı: Çakıroğlu Hasan Efendi, Sarıalioğlu Ömer Ağa, Saitoğlu Hasan Efendi, Sadullah Efendi, Çakıroğlu Rüstem Ağa, Tellioğlu Halim Ağa, Nuhoğlu Esat Gençağa, Kancaoğlu Rasim, Kemaçoğlu Reşit, Boturoğlu Hasan, Hacı Bektaşoğlu Ömer, Ramoğlu Hafız Ahmet, Abdikoğlu Sefer, Hüseyin, Ahmetefendioğlu Hacı Mustafa. Taşhan Teşkilatı: Hacı Haşim, Balek Kamil, Gevrekoğlu Abdullah. Araköy (Cumapazarı) Teşkilatı: P.Salihoğlu Mehmet, Hacı Paşalıoğlu Mehmet Tufan, Memişoğlu İsmail Efendi. Serindere (Yarakar) Teşkilatı: Horozoğlu Hasan, Ahmetoğlu Osman Bey, Hacı Mustafaoğlu Mahmut. Dernek (Kondu) ve Çaykara (Katahor) savaş teşkilatları da kurularak düşmanın iç bölgelerdeki girişini engellemek gaye edinilmişti. 2 Nisan da Karadere hattına ilerleyen Rus kuvvetleri, burada mevzilenen askerler tarafından durdurulur. 3 Nisan da Trabzon a silah ve cephane boşaltan Midilli gemisinin Sürmene önlerinde bir Rus gemisini batırır ve Sürmene deki Rus kuvvetlerini bombalar.

10 8 Nisan da Sürmene ye denizden 5000 asker çıkartan Ruslar bütün güçleriyle Karadeniz deki Türk mevzilerine yüklenerek, yanlara doğru tırmanırlar. Karadeniz deki Aho Tepesi Türk cephesinin merkezi idi. Çanakkale den henüz gelen alaylar siperlerdeki yerlerini almadan direnişin 12. gününde buradaki Türk kuvvetlerinin bir kısmı dağlara doğru çekilirken bir kısmı da Trabzon a doğru çekilir. 15 Nisan 1916 da Karadeniz den geçen Ruslar 18 Nisan da Trabzon u işgal ederler. Sürmene ve Of vadilerinden Bayburt istikametine ilerleyen Rus kuvvetlerinin amacı Kop Dağı ve Çoruh vadisinden ilerleyen Rus kuvvetleriyle birleşerek Bayburt taki 3. Ordumuzu imha etmekti. Bayburt taki 3. Ordumuz, karşı taarruza geçerek Sürmene-Of istikametinde denize ulaşmayı ve Rus kuvvetlerini imha etmeyi ve Trabzon u kurtarmayı planlıyordu. Hazırlıklarını tamamladıktan sonra 1916 yılının Haziran ayında harekete geçti. Sultan Murat tan (Çaykara) Pistoklu Hanları (Maçka) arasındaki 60 km lik cephede gece baskını şeklinde hücuma geçtiler. (22 Haziran) 29. Alayın 1. ve 4. Taburları ile Milo müfrezesi Sultan Murat istikametindeki Yarmice sırtlarına, 23. fırka Bahçecik-Salarot istikametine hücum eder. 22 Haziran sabahı 9. fırka Uladur dağını, 33. fırka Polut dağını 1 günlük muharebeler sonucu 1500 esir alınmış, 3000 kadar Rus askerini de ortadan kaldırmıştı. 23 Haziran 1916 günü, Çoruh Cephesi Sol Cenah Müfrezesi Solaklı deresi boyunca, Of istikametinde çekilen Rus kuvvetlerini takip etti. Rusların 23 Haziran 1916 saat te, 33. Piyade tümeni cephesine Polat ta başlattığı taarruz, saat da süngü hücumu ile geri atıldı. Rus perişan bir halde Sürmene istikametinde çekilmektedir. 23 Haziran 1916 yılında çoğu Çanakkale Savaşından dönen Miralay Kazım kumandasındaki birliğimiz Ruslar ın keşif kolunu Sürmene nin Yurt yaylasında pusuya düşürerek tümünü süngüden geçirmiştir. Yörede çete savaşları devam ederken ikinci büyük taarruz Sultan Murat Tepesi nde başladı. Alayın Sultan Murat Hanları önünde başlattığı taarruzda metre aralıklarla kazılan siperlerde boğaz boğaza bir mücadele yapıldı. Topçu ateşi desteğinde Rusların bütün siperleri ele geçirildi. Burada Ruslar a büyük zayiat verildi. Ruslar ın kayıpları 1000 den fazla ölü ve çok sayıda esirdir. Daha önce birliği ile burada şehit olacağını gören Seyfeddin Bey ve kahraman Mehmetçikler Şüheda tepesini Ruslar dan almayı başardılar. Fakat bir subay, bir astsubay ve 70 er şehit verdik. Ruslar Şüheda Tepesindeki bozgundan sonra Kazan Kıran mevkiine kadar püskürtülmüştür ve buradaki ormanlık bölgeye giren Rus askerlerinin birçoğu çevre köylerden gelen köylüler tarafından öldürülerek silahları alınmıştır. 27 Haziran da Harmantepe-Kabanbaşı hattında 36 saat devam eden muharebelerde 60. Alayımız 7 zabıt ve 150 nefer şehit vererek Rusları geri püskürttüler. Türk kuvvetleri sahile inerek Trabzon u kurtarmak için emir beklerken Rusların Kop ve Çorup istikametinde Bayburt taki 3. Ordu ile taarruzları şiddetlenince hareket yavaşlar. 16 Temmuz da Bayburt un Ruslar tarafından işgal edilmesi üzerine Türk kuvvetleri çember içinde kalmamak için Harmantepe mevzilerini gelen bir emir üzerine boşaltarak süratle Nil ve Zülfe dağı istikametine çekilirler. Günümüzde Harmantepe ve Sultanmurat şehitlerinin mezarları olması münasebetiyle, bu yerler halkça ziyaret mekânları olarak kabul edilir. Düşman Of a iyice yerleşmesinden sonra Of lu için zor günler başlamış oludu. Düşman zulmüne uğramak istemeyen ve de düşmanı kendi memleketinde görmek istemeyen Of lular düşmanın gitmediği yerlere göçe başladılar. Muhacirlik halkı alıp götürüyordu. Bu göç sahilden batıya doğru idi. Ta ki Terme, Çarşamba, Samsun ve Bafra ya kadar uzanan bir göçdü bu, Halk, neyi var neyi yok önüne katarak ve muhacirlik türküleri söyleyerek uzun ama yorucu bir yolculuğa bıraktı kendini. Of ta kalan halk ise kıtlıktan, hastalıktan bir türlü kurtulamıyordu. Üstü üstüne Of ta bulunan Rumlar, Ermeniler, Urus kışkırtması ile Oflular a büyük zulümler yapıyordu. Ayrıca bu etnik gruplar Of un ticari hayatını da ellerinde tutanlardı. Gözde meslekleri icra ederlerdi. (Demirci, Kalaycı, Manifaturacı, Bakırcı vs)

11 Rumlar ve Ermeniler çeteleşerek halkı iyice ablukaya almaya çalışıyorlar, fırsat bu fırsat diyerek tüm güçleri ile kötülüklerini sergiliyorlardı. Of un işgali ile Ruslar: Of-Çaykara-Bayburt yolunu yaptırdılar. Öyle ki bu yolda çalışan Türkler e de Manat (O zamanki Rus para birimi) veriyorlardı. Bu yolun yapılmasındaki başlıca amaç denizden gelen Rus askerini iç bölgelere kolayca ulaştırılabilmesi idi. OF UN İŞGALDEN KURTULUŞU 1916 yılından beri Rum çetelerinin saldırıları devam ederken, Müslüman Türk köylüleri de yavaş yavaş silahlanmaya ve çetelere karşı özel savunma tedbirleri almaya başlamışlardı. Belki sayıları düşman askerinden fazla değildi ama kahramanlık türküleri onları coşturmaya yetiyordu. Ezilmedim ben milletçe ömrümde, Yalan olmaz doğru vardır sözümde, Sen Urussun ben Türküm özümde, Savrul düşman hiçsin benim gözümde yılına girerken Trabzonlular böylesine bir ruh ile örgütlenme yolunu tutmuşlardı yılı, Trabzonlular a ümit belirtileri getirdi. Rus halkı savaştan bıkmıştı ve bitkinliğini açıkça göstermeye başlamıştı. Rusyanıın büyük şehirlerinde yiyecek sıkıntısı vardı. Karapazar almış yürümüştü, ordudan kaçmalar oluyordu. İstanbul da Talat Paşa kabinesinin kurulduğu, Amerika nın Almanlar la ilişkilerini kestiği 1917 Şubatında Rusya da ayaklanmalar başladı. Martta işçi ve askerlerden kurulu bir geçici hükümet işbaşına geçti. Rus Çar ı II. Nikola nın tahtına kardeşi Mihail e bırakması, Mihail in de tahttan vazgeçmesi üzerine; Rusya da Çarlık sona erdi. Tüm devlet yönetimi geçici Kerenski hükümetinin elinde kaldı. Geçici hükümet; bir Rus un başkanlığında bir Türk, bir Gürcü ve Ermeni delegeden kurulu Komiteyi Kafkasya ya gönderip orayı yönetmekle görevlendirdi. Kısacası Ruslar kendi başlarının derdine düşmüşlerdi. Bu nedenle Rumlarla olan ilgilerini ve yaptıkları yardımları kestiler. Bu hal Pontos hayalcilerini şaşırttı. Pontosçular gizliden çalışmaya başladılar ve Trabzon daki Kiliseler, okullar kulüplerde faaliyet göstermeye başladılar. Yunanlılardan yardım istediler yılında Rusya da Bolşevik ayaklanmaları başladı. Kerenski Hükümeti devrildi. Sovyet idaresi ve Maverayı Kafkas Seym i (Yasama Meclisi) kuruldu. Kafkasya için 11 kişilik bir hükümet kuruldu. Fakat Rusya da bir çökme başlamıştı. Yedek tümenlerdeki askerler kaçıyorlardı. Cephelerdeki askerler de kaçmaya başlayınca Rusların Kafkasya cephesi söküldü. Türklerin 2. Ordu birlikleri savaşmadan Muş u geri aldılar. Fakat Trabzon daki 5. Rus Kolordusu kıpırdamıyor ve bu nedenle Trabzon daki Rus işgali devam ediyordu Aralık ayında Kudüs ü savunma ile ilgili 7. Türk Ordusu tümüyle gitti, 4. Ordu, Yıldırım Orduları Grubuna katıldı. Kafkasya da Gürcistan, Ermenistan, Azerbaycan Milli Hareketi başladı. Osmanlı devleti içinde bulunduğu İttifak Devletleri imzaladığı Brest Litovsk Ateşkes Antlaşmasıyla (15 Aralık 1917) ve Ruslarla Erzincan Mütarekesi ( ) yapıldı. Ruslar Doğu Anadolu daki birliklerini resmen geri çekmeyi kabul ettiler. Fakat Ermeniler bu mütarekeyi kabul etmediler. Vilayet-i Sitte denen Türk ülkesini büyük Ermenistan ın bir parçası olduğu iddiasıyla işgal etmeye başladılar. Van, Hınıs ve Erzincan a 6000 kadar gönüllü onlara katıldı. Trabzon bölgesi tam bir asayişsizlik içinde idi. Bunun üzerine Enver Paşa, Rus işgalindeki yerlerin ancak askeri kuvvetlerle kurtarılabileceğine hükmederek Vehip Paşa ya ileri hareket emrini verdi. Türk Kafkas Cephesi Komutanlığı da den itibaren, Erzincan mütarekesinin ortadan kalktığını ilan etti.

12 12 Şubat 1918 de, Vehip Paşa Komutasındaki 3. Kafkas Ordusu ileri harekataa girişti. Trabzon lu Albay Hacı Hamdi Bey komutasındaki 37. Tümen, Giresun daki 123. Alay ile takviye edilerek Trabzon üzerine yola çıktı. Bölgedeki çeteleri temizleyerek ilerleyen birlikler, 15 Şubat 1918 de Vakfıkebir i, 17 Şubat 1918 de Akçaabat ı geri aldılar. Birkaç gün içinde çevreyi temizleyerek Ruslar ın Karadeniz deki Türk sınırını geçtikleri günü tam 2. yıl dönümünde Trabzon a girdiler. Trabzon 24 Şubat 1918 de Ruslardan geri alındı. Türkler in doğuya doğru ilerleyen birlikleri 28 Şubat 1918 de Of u da düşmandan geri aldılar. Of un işgaliyle göç eden muhacirler tekrar geriye dönmeye başladılar. MİLLİ MÜCADELEDE OF Osmanlı Devleti doğu sınırlarını güvenlik altına almasına rağmen, 1918 yılı sonlarında kötü yazgıdan kendini kurtaramamıştır. 30 Ekim 1918 de imzaladığı Mondros Ateşkes Antlaşmasıyla yenilgiyi kabul eden Osmanlı Devleti, bir müddet sonra şartları daha ağır olan Sevr Antlaşması yaptırımıyla karşı karşıya kalmıştır. Ülke yer yer İtilaf Devletlerinin işgaline düşerken, ülke içinde yaşayan azınlıklar da bir takım isteklerde bulunmaya ve mirastan pay almaya çalışıyorlardı. Bu azınlıklardan en etkili olanlardan biri Doğu Karadeniz de yaşayan Rumlardı. Amaçları bölgede bağımsız bir Rum Pontos devleti ihya etmekti. Rus işgali devrinde de yörenin Türk ahalisine çok kötülükler yapan Rumların bu istekleri yöre halkı arasında büyük tepkiyle karşılandı. Mondros Mütarekesinde Vilayet-i Sitte adı altında altı vilayeti birleştirdikten sonra Trabzon Vilayeti de Pontus Rumlara bırakılmıştı. Trabzon halkı bunu kabullenemezdi. Nitekim yurdun her yerinde olduğu gibi Trabzon merkezinde ve ilçelerinde de mücadele cemiyetleri kurulmuş vatanı kurtarmak için çalışmalar başlamıştı. İşte bu cemiyetlerden biri de Of ta kurulmuştur. Of Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Bu cemiyet başkan Sarıalizade Ömer Ağa ve Çakırzade Hasan Tahsin Efendi önderliğinde kurulmuştur. Bu cemiyet, Trabzon Muhafaza-i Hukuk-i Milliye Cemiyeti ne bağlı olarak kurulmuştur. Bu cemiyetin üyesi olan Merkez Müderrisi Yunus Efendi (Politoğlu) Erzurum Kongresine Of u temsilen Trabzon Cemiyetinin bir üyesi olarak katıldı. Aşağıya aldığımız mektup o günlerde Ofluların mücadelesi ve kararlılığını göstermektir. Yeğenim Sami, Mektubunuzu aldım. Hattıhareketinize dair olan malumata memnun oldum. Erzurum un vaziyetini bilemiyorum. Trabzon vilayetinde Barutçuzade Faziletli Hacı Ahmet, Sürmene de İsmail Çebizade Hacı Osman, Of ta Sarı Ali zade Ömer Ağa, Rize de Mataracızade Mehmet Efendiler riyasetinde ve bütün eşrafı mahalliyenin iştirakiyle bu acı ve ibretamiz şartlar içinde Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti kurulmuş ve şube teşkilatları da kezalik bütün kaza ve sancaklarda yapılmıştır! Bu teşekkül sair bilumum vilayet ve kazalarda da vuku bulunsa vatanımızın ve dolayısıyle hak ve hayatımızın kurtulabileceği kanaati kat isindeyim. Zaten her hangi bir işin başlangıcı kavi iman ve sarsılmaz bir azme dayanmazsa o işten hayır beklenemez. Cenab-ı Hakk ın bu mevzuda mümin kullarına bir ayeti kerimesiyle yaptığı müjdeyi de bilvesile hatırlamak isterim, manası: (Böyle bir hal vukuunda korkmayınız, hepiniz birlik ediniz.) buyurmuştur. Yolunuza açıklıklar, bu teşebbüsünüze nailiyet diler, size ve mesai arkadaşlarınıza sevgi ile selam ve hürmetler eder, mektubunuzu bekler, Hüdaya emanet eylerim. 18 Şubat Müdafaa-i Hukuk azasından Dayınız Çakırzade Hasan Tahsin Bölgede durumun kontrol altına alınmasından sonra, her Türk gibi Of halkından da yurdun kurtarılması için verilen Milli Mücadeleye katkıda bulunanların sayısı oldukça fazla olmuştur. Nihayet, Mudanya Ateşkes Antlaşmasıyla (11 Ekim 1922) yurda saldıran düşman orduları geri çekilmek zorunda kalmıştır. Ardından başlayan ve sonuca varılan Lozan Görüşmeleri ile ülkenin bağımsızlığı temin edilmiş, 29 Ekim 1923 te de Cumhuriyet ilan edilerek yeni bir devreye girilmiştir.

13 CUMHURİYET DÖNEMİNDE OF Cumhuriyet idaresinde Of, yine eski sınırlarını koruyarak Osmanlı devrinde olduğu gibi Trabzon Vilayeti sınırlarına dâhil edilmiştir yılında bucak statüsüne getirilen Çaykara, 1 Ocak 1948 yılında yapılan yeni düzenlemeyle birlikte müstakil kaza/ilçe statüsünü kazanarak ayrılmıştır. O dönemde, bugünkü Dernekpazarı ilçesi de Çaykara sınırlarına dâhil edilmişti. Of İlçe merkezini Trabzon, Rize ve Bayburt a bağlayan yollar inşa edilmeye, eğitim kurumları kurulmaya ve kamu hizmetine yönelik gerekli faaliyetler hızlandırılmaya başlanmıştır. Bu arada bazı köyler de yeni bucak merkezleri olarak sivrilmeye başlamıştır (Bölümlü, Cumapazarı, Gürpınar örnekleri) yılında çıkartılan bir kanunla Hayrat Bucağı da Trabzon İlinin yeni bir ilçesi olarak Of tan ayrılmıştır. Böylelikle Of un yaklaşık 40 köyü yeni kurulan bu ilçeye bağlanmıştır. Günümüzde, Of bağlı yerleşim birimi sayısı 55 civarında olup, yörenin çehresi de her geçen gün değişmektedir. Sonuç olarak; Of ve çevresi çok eski çağlardan beri Trabzon yöresine yerleşmek isteyenler için bir geçit işlevi görmüştür. Araştırmalardan bölgeye ilk yerleşenlerin Turani kavimler olduğu gerçeği ortaya çıkmaktadır. Miladi asırlarda Kafkasya üzerinden gelen Kuman-Kıpçak ve Peçenek Türkleri bölgeye kitleler halinde gelip yerleşmişlerdir. Bunu Trabzon Rum Devletinin resmi kilise kayıtlarındaki Türkçe şahıs isimleri, bölgede yer alan bazı Türkçe yer adlarının etimolojik yapılarının incelenmesi ve günümüzde yörede konuşulan Türkçe ağızlarının araştırılması kanıtlamaktadır. Günden güne büyüyen Of, Trabzon ilinin en önemli ilçelerinden biridir.

MİLLİ MÜCADELE TRENİ www.egitimhane.com

MİLLİ MÜCADELE TRENİ www.egitimhane.com MİLLİ MÜCADELE TRENİ TRABLUSGARP SAVAŞI Tarih: 1911 Savaşan Devletler: Osmanlı Devleti İtalya Mustafa Kemal in katıldığı ilk savaş Trablusgarp Savaşı dır. Trablusgarp Savaşı, Mustafa Kemal in ilk askeri

Detaylı

Edirne Tarihi - Bizans Döneminde Edirne. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı

Edirne Tarihi - Bizans Döneminde Edirne. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Edirne Tarihi - Bizans Döneminde Edirne Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Aralık 25, 2006 2 İçindekiler 0.1 Hadrianopolis ten Edrine ye : Bizans Dönemi.......... 4 0.2 Hadrianopolis Önce Edrine

Detaylı

TARİH BOYUNCA ANADOLU

TARİH BOYUNCA ANADOLU TARİH BOYUNCA ANADOLU Anadolu, Asya yı Avrupa ya bağlayan bir köprü konumundadır. Üç tarafı denizlerle çevrili verimli topraklara sahiptir. Dört mevsimi yaşayan iklimi, akarsuları, ormanları, madenleriyle

Detaylı

Türklerin Anayurdu ve Göçler Video Ders Anlatımı

Türklerin Anayurdu ve Göçler Video Ders Anlatımı Türklerin Anayurdu ve Göçler Video Ders Anlatımı III. ÜNİTE TÜRKLERİN TARİH SAHNESİNE ÇIKIŞI VE İLK TÜRK DEVLETLERİ ( BAŞLANGIÇTAN X. YÜZYILA KADAR ) A- TÜRKLERİN TARİH SAHNESİNE ÇIKIŞI I-Türk Adının Anlamı

Detaylı

9 EYLÜL 1922 BAKİ SARISAKAL

9 EYLÜL 1922 BAKİ SARISAKAL 9 EYLÜL 1922 BAKİ SARISAKAL 9 EYLÜL 1922 Güzel İzmir imizin kurtuluşu, bugün doksan birinci yılına basıyor. Bu mutlu günü anarken, harp tarihinde eşi görûlmiyen Başkomutanlık Meydan Muharebesindeki geniş

Detaylı

Yazar Administrator Perşembe, 26 Nisan 2012 17:25 - Son Güncelleme Cumartesi, 19 Mayıs 2012 14:22

Yazar Administrator Perşembe, 26 Nisan 2012 17:25 - Son Güncelleme Cumartesi, 19 Mayıs 2012 14:22 Batman'ın tarihi hakkında en eski bilgiler halk hikayeleri, mitler ve Heredot tarihinde verilmektedir. Ortak verilere göre MED kralı Abtyagestin'in torunu Kyros karsıtı Erpagazso M.Ö. 550 yilinda yenilince

Detaylı

Edirne Tarihi - Edirne nin Yaşadığı İşgaller. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı

Edirne Tarihi - Edirne nin Yaşadığı İşgaller. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Edirne Tarihi - Edirne nin Yaşadığı İşgaller Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Aralık 25, 2006 2 İçindekiler 0.1 Edirne nin Yaşadığı İşgaller - Dört İşgal Dönemi........ 4 0.2 İlk Rus İşgal

Detaylı

ŞANLIURFA YI GEZELİM

ŞANLIURFA YI GEZELİM ŞANLIURFA YI GEZELİM 3. Gün: URFA NIN KALBİNDEN GÜNEŞİN BATIŞINA GEZİ TÜRKİYE NİN GURURU ATATÜRK BARAJI Türkiye de ki elektrik üretimini artırmak ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi ndeki 9 ili kapsayan tarım

Detaylı

İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... III GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ DÜNYADA SİYASİ DURUM 1. Üçlü İttifak... 5 2. Üçlü İtilaf...

İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... III GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ DÜNYADA SİYASİ DURUM 1. Üçlü İttifak... 5 2. Üçlü İtilaf... İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... III GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ DÜNYADA SİYASİ DURUM 1. Üçlü İttifak... 5 2. Üçlü İtilaf... 7 a. Fransız-Rus İttifakı (04 Ocak 1894)... 7 b. İngiliz-Fransız

Detaylı

Musul Sorunu'na Lozan'da bir çözüm bulunamadı. Bu nedenle Irak sınırının belirlenmesi ileri bir tarihe bırakıldı.

Musul Sorunu'na Lozan'da bir çözüm bulunamadı. Bu nedenle Irak sınırının belirlenmesi ileri bir tarihe bırakıldı. MUSUL SORUNU VE ANKARA ANTLAŞMASI Musul, Mondros Ateşkes Anlaşması imzalanmadan önce Osmanlı Devleti'nin elinde idi. Ancak ateşkesin imzalanmasından dört gün sonra Musul İngilizler tarafından işgal edildi.

Detaylı

İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK TARİHİ TEST

İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK TARİHİ TEST İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK TARİHİ TEST TANER ÖZDEMİR DETAY TARİHÇİ TÜRK TELEKOM NURETTİN TOPÇU SOSYAL BİLİMLER LİSESİ TARİH ÖĞRETMENİ İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRK TARİHİ TEST 1 1) Türklerin Anadolu ya gelmeden önce

Detaylı

AKÇAABAD VAKFIKEBĠR NÜFUS KÜTÜĞÜ - (1835-1845)

AKÇAABAD VAKFIKEBĠR NÜFUS KÜTÜĞÜ - (1835-1845) AKÇAABAD VAKFIKEBĠR NÜFUS KÜTÜĞÜ - (1835-1845) C. Yunus Özkurt Osmanlı döneminde ilk genel nüfus sayımı, II. Mahmud döneminde 1831 (Hicri: 1246) yılında alınan bir karar ile uygulanmaya başlamıştır (bundan

Detaylı

A) Siyasi birliklerini geç sağlamaları. B) Sömürge alanlarını ele geçirmek istemeleri. C) Sanayi devrimini tamamlayamamaları

A) Siyasi birliklerini geç sağlamaları. B) Sömürge alanlarını ele geçirmek istemeleri. C) Sanayi devrimini tamamlayamamaları 1. Almanya ve İtalya'nın; XIX. yüzyıl sonlarından itibaren İngiltere ve Fransa'ya karşı birlikte hareket etmelerinin en önemli nedeni olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilebilir? A) Siyasi birliklerini

Detaylı

Kalem İşleri 60. Ağaç İşleri 61. Hünkar Kasrı 65. Medrese (Darülhadis Medresesi) 66. Sıbyan Mektebi 67. Sultan I. Ahmet Türbesi 69.

Kalem İşleri 60. Ağaç İşleri 61. Hünkar Kasrı 65. Medrese (Darülhadis Medresesi) 66. Sıbyan Mektebi 67. Sultan I. Ahmet Türbesi 69. İÇİNDEKİLER TARİHÇE 5 SULTANAHMET CAMİ YAPI TOPLULUĞU 8 SULTAN I. AHMET 12 SULTAN I. AHMET İN CAMİYİ YAPTIRMAYA KARAR VERMESİ 15 SEDEFKAR MEHMET AĞA 20 SULTANAHMET CAMİİ NİN YAPILMAYA BAŞLANMASI 24 SULTANAHMET

Detaylı

SORU CEVAP METODUYLA TEKRAR (YÜKSELİŞ-DURAKLAMA VE AVRUPA)

SORU CEVAP METODUYLA TEKRAR (YÜKSELİŞ-DURAKLAMA VE AVRUPA) SORU CEVAP METODUYLA TEKRAR (YÜKSELİŞ-DURAKLAMA VE AVRUPA) Osmanlı devletinde ülke sorunlarının görüşülüp karara bağlandığı bugünkü bakanlar kuruluna benzeyen kurumu: divan-ı hümayun Bugünkü şehir olarak

Detaylı

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Yakın Doğu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi ne aittir. Bu ders içeriğinin bütün hakları saklıdır. İlgili kuruluştan

Detaylı

UNUTULAN SAVAŞLAR / KUTÜ L-AMMARE ZAFERİ

UNUTULAN SAVAŞLAR / KUTÜ L-AMMARE ZAFERİ UNUTULAN SAVAŞLAR / KUTÜ L-AMMARE ZAFERİ Yrd. Doç. Dr. A. Poyraz GÜRSON Atılım Üniversitesi Halkla İlişkiler Bölümü Dr. A. Poyraz Gürson, İlk-ortaöğretim ve liseyi İzmir Karşıyaka'da tamamlamayı müteakip

Detaylı

İÇİNDEKİLER... ÖN SÖZ... BİRİNCİ BÖLÜM SİYASİ, COĞRAFİ DURUM VE ASKERÎ GÜÇLER

İÇİNDEKİLER... ÖN SÖZ... BİRİNCİ BÖLÜM SİYASİ, COĞRAFİ DURUM VE ASKERÎ GÜÇLER İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... ÖN SÖZ... BİRİNCİ BÖLÜM SİYASİ, COĞRAFİ DURUM VE ASKERÎ GÜÇLER III XI 1. Siyasi Durum... 1 a. Dış Siyasi Durum... 1 b. İç Siyasi Durum... 2 2. Coğrafi Durum... 5 a. Çanakkale

Detaylı

T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük DİRİLİŞİN DESTANI: SAKARYA

T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük DİRİLİŞİN DESTANI: SAKARYA 1 Kütahya- Eskişehir Savaşı nda ordumuz Sakarya Nehri nin doğusuna çekilmişti. 2 TEKÂLİF-İ MİLLİYE NİN SAKARYA SAVAŞI NA ETKİSİ Tekâlif-i Milliye kararları daha uygulamaya yeni başlandığı için Sakarya

Detaylı

Tokat ın 68 km güneybatısında yer alan Sulusaray, Sabastopolis antik kenti üzerinde kurulmuştur.

Tokat ın 68 km güneybatısında yer alan Sulusaray, Sabastopolis antik kenti üzerinde kurulmuştur. Çekerek ırmağı üzerinde Roma dönemine ait köprüde şehrin bu adı ile ilgili kitabe bulunmaktadır. Tokat ın 68 km güneybatısında yer alan Sulusaray, Sabastopolis antik kenti üzerinde kurulmuştur. Antik Sebastopolis

Detaylı

Samaruksayı Seyir olarak bilinen köyün eski adı, Cumhuriyetin ilk yıllarında,

Samaruksayı Seyir olarak bilinen köyün eski adı, Cumhuriyetin ilk yıllarında, İKİSU KÖYÜ YERİ VE NÜFUSU İkisu Köyü, bağlı olduğu Yomra İlçesi nin güneybatısında yer alır. Yomra İlçesi ne 4 km., Trabzon İli ne 16 km. uzaklıktadır. Bu uzaklıklar köyün giriş uzaklığıdır. Köyün girişindeki

Detaylı

SİVEREK'TE TARİHİ ESERLER VE CAMİLER

SİVEREK'TE TARİHİ ESERLER VE CAMİLER SİVEREK'TE TARİHİ ESERLER VE CAMİLER» Genel Bilgi» Ulu Camii» Gülabibey Camii» Sulu Camii» Haliliye Camii» Eski Hükümet Konağı ve Gazipaşa İlkokulu» Yeraltı Hamamı» Abdalağa Hamamı» Hanlar» Serap Çeşmesi...»

Detaylı

KURTULUŞ SAVAŞI CEPHELER

KURTULUŞ SAVAŞI CEPHELER KURTULUŞ SAVAŞI CEPHELER DOĞU VE GÜNEY CEPHELERİ KURTULUŞ SAVAŞI DOĞU VE GÜNEY CEPHESİ DOĞU CEPHESİ Ermeniler XIX. Yy`a kadar Osmanlı topraklarında huzur içinde yaşadılar, devletin çeşitli kademelerinde

Detaylı

İÇİNDEKİLER... SAYFA NUMARASI 1. Genelkurmay Başkanlığının Afyon ve Kocaeli mıntıkalarındaki duruma dair 3 Ekim 1921 tarihli Harp BELGELER

İÇİNDEKİLER... SAYFA NUMARASI 1. Genelkurmay Başkanlığının Afyon ve Kocaeli mıntıkalarındaki duruma dair 3 Ekim 1921 tarihli Harp BELGELER İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... BELGELER III SAYFA NUMARASI 1. Genelkurmay Başkanlığının Afyon ve Kocaeli mıntıkalarındaki duruma dair 3 Ekim 1921 tarihli Harp Raporu... 1 2. Ali İhsan Paşa nın Güney

Detaylı

HALFETİ İLÇEMİZ. Halfeti

HALFETİ İLÇEMİZ. Halfeti HALFETİ İLÇEMİZ Halfeti Şanlıurfa merkez ilçesine 112 km mesafede olan ilçenin yüzölçümü 646 km² dir. İlçe; 3 belediye, 1 bucak, 36 köy ve 23 mezradan oluşmaktadır. Batısında Gaziantep iline bağlı Araban,

Detaylı

BÜLTEN İSTANBUL AZİZ BABUŞCU. FİLİSTİN MESELESİ 2 5 te B İ L G İ NOTU. Öğretmenler ile öğrenciler yıllar sonra bir araya geldi

BÜLTEN İSTANBUL AZİZ BABUŞCU. FİLİSTİN MESELESİ 2 5 te B İ L G İ NOTU. Öğretmenler ile öğrenciler yıllar sonra bir araya geldi 2 de Öğretmenler ile öğrenciler yıllar sonra bir araya geldi AK Parti İstanbul İl Kadın Kolları nda AK Öğretmenler ile öğrenciler yıllar sonra bir araya gelmenin mutluluğunu yaşadı. 8 de YIL: 2012 SAYI

Detaylı

DOĞU ANADOLU YA İLK SELÇUKLU AKINI

DOĞU ANADOLU YA İLK SELÇUKLU AKINI DOĞU ANADOLU YA İLK SELÇUKLU AKINI ATİLLA BALIBEY E Posta:a.balibey@mynet.com Giriş: Türkler in Anadolu ya tarihi kayıtlarla sabit ilk girişi; 395 396 yıllarında, Hun Türkleri tarafından gerçekleştirilmiştir.

Detaylı

II. MAHMUT (1808-1839) DÖNEMİ TANER ÖZDEMİR DETAY TARİHÇİ

II. MAHMUT (1808-1839) DÖNEMİ TANER ÖZDEMİR DETAY TARİHÇİ II. MAHMUT (1808-1839) DÖNEMİ TANER ÖZDEMİR DETAY TARİHÇİ TÜRK TELEKOM NURETTİN TOPÇU SOSYAL BİLİMLER LİSESİ TARİH ÖĞRETMENİ Halk arasında gâvur padişah ve püsküllü bela olarak adlandırılan padişah II.

Detaylı

Sakarya ili kültür ve turizm bakımından önemli bir potansiyele ve çeşitliliğe sahiptir. İlde Taraklı Evleri gibi

Sakarya ili kültür ve turizm bakımından önemli bir potansiyele ve çeşitliliğe sahiptir. İlde Taraklı Evleri gibi TARİH Tarihi kaynaklar bize, Adapazarı yerleşim bölgesinde önceleri Bitinya'lıların, ardından Bizanslıların yaşadıklarını bildirmektedir. Öte yandan, ilim adamlarının yaptıkları araştırmalara göre; Sakarya

Detaylı

ÇANAKKALE SAVAŞI NDA SAĞLIKÇILAR. Yrd. Doç. Dr. Burhan SAYILIR

ÇANAKKALE SAVAŞI NDA SAĞLIKÇILAR. Yrd. Doç. Dr. Burhan SAYILIR ÇANAKKALE SAVAŞI NDA SAĞLIKÇILAR Yrd. Doç. Dr. Burhan SAYILIR Yaralıların Cepheden Sevki Cephe Yuva Sargıyeri Araba Durakları Seyyar, Harp, Menzil Hastaneleri Memleket Hastaneleri AÇIKLAMA Bu kartlarda

Detaylı

Dersin Adı İSLAM TARİHİ Sınıf 12 İSLAM TARİHİ

Dersin Adı İSLAM TARİHİ Sınıf 12 İSLAM TARİHİ Dersin Adı İSLAM TARİHİ Sınıf 12 İSLAM TARİHİ Tarihi Öğretim Yılı Dönemi Sırası 2014-2015 2 1 B GRUBU SORULARI 12.Sınıflar Öğrencinin Ad Soyad No Sınıf Soru 1: Aşağıdaki yer alan ifadelerde boşluklara

Detaylı

HAÇLI SEFERLERi Orta Çağ'da Avrupalıların Müslümanların elinde bulunan ve Hristiyanlarca kutsal sayılan Kudüs ve çevresini geri almak için

HAÇLI SEFERLERi Orta Çağ'da Avrupalıların Müslümanların elinde bulunan ve Hristiyanlarca kutsal sayılan Kudüs ve çevresini geri almak için HAÇLI SEFERLERi Orta Çağ'da Avrupalıların Müslümanların elinde bulunan ve Hristiyanlarca kutsal sayılan Kudüs ve çevresini geri almak için düzenledikleri seferlere "Haçlı Seferleri" denir. Haçlı Seferlerinin

Detaylı

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000)

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) 14.08.2014 SIRA SIKLIK SÖZCÜK TÜR AÇIKLAMA 1 1209785 bir DT Belirleyici 2 1004455 ve CJ Bağlaç 3 625335 bu PN Adıl 4 361061 da AV Belirteç 5 352249 de

Detaylı

MAĞARALARI VE YERLEŞİM ALANI

MAĞARALARI VE YERLEŞİM ALANI TÜRKİYE DOĞAL VE KÜLTÜREL VARLIKLARI ENVANTERİ ENV. NO. 58.01.0.02 ÇİMENYENİCE KÖYÜ, KÖROĞLU TEPELERİ, I39-a4 MAĞARALARI VE YERLEŞİM ALANI İL SİVAS İLÇE HAFİK MAH.-KÖY VE MEVKİİ Çimenyenice Köyü GENEL

Detaylı

TÜRKİYE ve IRAK. I I. TARİHSEL ARKA PLAN: ABD İŞGALİNE KADAR TÜRKİYE-IRAK İLİŞKİLERİ İngiliz Ordusu, 30 Ekim 1918'de imzaladığı Mondros Mütarekesi'ne rağmen, kuzeye doğru yaptığı son bir hamle ile Musul

Detaylı

Bu durum, aşağıdakilerden hangisin gösteren bir kanıt olabilir?

Bu durum, aşağıdakilerden hangisin gösteren bir kanıt olabilir? DÜNYA GÜCÜ OSMANLI 1. Anadolu Selçuklu Devleti zamanında ve Osmanlı İmparatorluğu nun Yükselme döneminde Anadolu daki zanaatkarlar lonca denilen zanaat gruplarına ayrılarak yöneticilerini kendileri seçmişlerdir.

Detaylı

SURUÇ İLÇEMİZ. Suruç Meydanı

SURUÇ İLÇEMİZ. Suruç Meydanı SURUÇ İLÇEMİZ Suruç Meydanı Şanlıurfa merkez ilçesine 43 km uzaklıkta olan ilçenin 2011 nüfus sayımına göre toplam nüfusu 100.912 kişidir. İlçe batısında Birecik, doğusunda Akçakale, kuzeyinde Bozova İlçesi,

Detaylı

YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH BÖLÜMÜ LİSANSÜSTÜ PROGRAMLARI

YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH BÖLÜMÜ LİSANSÜSTÜ PROGRAMLARI YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH BÖLÜMÜ LİSANSÜSTÜ PROGRAMLARI TARİH TEZLİ YÜKSEK LİSANS Tezli yüksek lisans programında eğitim dili Türkçedir. Programın öngörülen süresi 4

Detaylı

Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923)

Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923) Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923) Lozan Antlaşması, Türk Kurtuluş Savaşı nı sona erdiren antlaşmadır. Bu antlaşma ile Misak-ı Milli büyük ölçüde gerçekleşmiştir. Şekil 1. Kasım 1922 de Lozan Konferansı

Detaylı

ATATÜRK. Mustafa Kemal Atatürk, 1881 yılında Selanik'te doğdu. Babası Ali Rıza Efendi, annesi Zübeyde

ATATÜRK. Mustafa Kemal Atatürk, 1881 yılında Selanik'te doğdu. Babası Ali Rıza Efendi, annesi Zübeyde ATATÜRK Mustafa Kemal Atatürk, 1881 yılında Selanik'te doğdu. Babası Ali Rıza Efendi, annesi Zübeyde Hanımdır. Doğup büyüdüğü Selanik, o dönemde önemli bir kültürel merkezdi. XIX. yüzyılın son çeyreğinde

Detaylı

AVRUPA VE OSMANLI (18.YÜZYIL) GERİLEME DÖNEMİ

AVRUPA VE OSMANLI (18.YÜZYIL) GERİLEME DÖNEMİ AVRUPA VE OSMANLI (18.YÜZYIL) GERİLEME DÖNEMİ 1. Osmanlı İmparatorluğu nun Gerileme Devrindeki olaylar ve bu olayların sonuçları göz önüne alındığında, aşağıdaki ilişkilerden hangisi bu devir için geçerli

Detaylı

Göç yani hicret dini bir vazifedir.insanların dinlerini daha iyi yaşamaları,hayatlarını devam ettirebilmeleri için göç bir ihtiyaçtır.

Göç yani hicret dini bir vazifedir.insanların dinlerini daha iyi yaşamaları,hayatlarını devam ettirebilmeleri için göç bir ihtiyaçtır. TÜRKİYE'DEKİ GÖÇLER VE GÖÇMENLER Göç güçtür.hem güç ve zor bir iştir hem de güç katan bir iştir. Göç yani hicret dini bir vazifedir.insanların dinlerini daha iyi yaşamaları,hayatlarını devam ettirebilmeleri

Detaylı

American Tank Company (Ruhi) vs Afrika Schützenkompanie (Levent) 1750 pts & Mid-War Hold the Line

American Tank Company (Ruhi) vs Afrika Schützenkompanie (Levent) 1750 pts & Mid-War Hold the Line American Tank Company (Ruhi) vs Afrika Schützenkompanie (Levent) 1750 pts & Mid-War Hold the Line 25 Ağustos 2013 Pazar Brifing: Görev isminden de anlaşılacağı gibi hattı tutan bir birliğe bir diğerinin

Detaylı

III.BÖLÜM A - KARADENİZ BÖLGESİ HAKKINDA

III.BÖLÜM A - KARADENİZ BÖLGESİ HAKKINDA III.BÖLÜM Bu bölümde ağırlıklı olarak Kızılırmak deltasının batı kenarından başlayıp Adapazarı ve Bilecik'in doğusuna kadar uzanan ve Kastamonu yu içine alan Batı Karadeniz Bölümü, Kastamonu ili, Araç

Detaylı

Kazak Hanlığı nın kuruluşunun 550. yılı dolayısıyla Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümümüzce düzenlenen Kazak

Kazak Hanlığı nın kuruluşunun 550. yılı dolayısıyla Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümümüzce düzenlenen Kazak Kazak Hanlığı nın kuruluşunun 550. yılı dolayısıyla Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümümüzce düzenlenen Kazak Hanlığı ve Kazakistan konulu bu toplantıda Kısaca Kazak

Detaylı

T.C. SİNOP ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLGİLER ENSTİTÜSÜ TARİH TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

T.C. SİNOP ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLGİLER ENSTİTÜSÜ TARİH TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI T.C. SİNOP ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLGİLER ENSTİTÜSÜ TARİH TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI I. YARIYIL II. YARIYIL Adı Adı TAR 501 Eski Anadolu Kültür 3 0 3 TAR 502 Eskiçağda Türkler 3 0 3 TAR 503 Eskiçağ Kavimlerinde

Detaylı

KAYACIK KÖYÜ HAKKINDA GENEL BİLGİLER. Kayacık Köyü nün isminin kaynağı hakkında iki rivayet bulunmaktadır. Bunlar şöyle açıklanabilir.

KAYACIK KÖYÜ HAKKINDA GENEL BİLGİLER. Kayacık Köyü nün isminin kaynağı hakkında iki rivayet bulunmaktadır. Bunlar şöyle açıklanabilir. Araştırmanın Yapıldığı Kayacık Köyü Hakkında Genel Bilgiler KAYACIK KÖYÜ HAKKINDA GENEL BİLGİLER KAYACIK İSMİNİN KAYNAĞI Kayacık Köyü nün isminin kaynağı hakkında iki rivayet bulunmaktadır. Bunlar şöyle

Detaylı

TEOG Tutarlılık. T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük

TEOG Tutarlılık. T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük 2015-2016 8. Sınıf TEOG Tutarlılık T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Sorularımızın TEOG sorularıyla benzeşmesi, bizler için olduḡu kadar, bu kaynaklardan beslenen yüz binlerce öḡrenci ve yüzlerce kurum

Detaylı

KARTEPE-MAŞUKİYE-SAPANCA GEZİMİZ

KARTEPE-MAŞUKİYE-SAPANCA GEZİMİZ KARTEPE-MAŞUKİYE-SAPANCA GEZİMİZ Okulumuz Gezi İnceleme ve Tanıtma Kulübümüz 17-18 Ocak 2015 tarihinde bir gece konaklamalı KARTEPE-MAŞUKİYE-SAPANCA gezisi gerçekleştirdi.. 17 Ocak 2015 Cumartesi sabahı

Detaylı

TESALYA (YUNANİSTAN) SAVAŞI PULLARI (21-4-1898)

TESALYA (YUNANİSTAN) SAVAŞI PULLARI (21-4-1898) TESALYA (YUNANİSTAN) SAVAŞI PULLARI (21-4-1898) 1897 Türk-Yunan Savaşı (TESELYA SAVAŞI) Teselya savaşları nın aslı Girit adası olayları ile başlamıştır, 1894 Haziran'ında Rumlar Halepa Sözleşmesi'nin uygulanmasını

Detaylı

HELEN VE ROMA UYGARLIKLARI

HELEN VE ROMA UYGARLIKLARI HELEN VE ROMA UYGARLIKLARI DERS NOTLARI-ŞİFRE ETKİNLİK TANER ÖZDEMİR DETAY TARİHÇİ TÜRK TELEKOM NURETTİN TOPÇU SOSYAL BİLİMLER LİSESİ TARİH ÖĞRETMENİ HELEN UYGARLIĞI Makedonyalı İskender in doğu ile batı

Detaylı

EMEVİLER VE ABBASİLER DÖNEMİ

EMEVİLER VE ABBASİLER DÖNEMİ EMEVİLER VE ABBASİLER DÖNEMİ DERS NOTLARI VE ŞİFRE TANER ÖZDEMİR DETAY TARİHÇİ TÜRK TELEKOM NURETTİN TOPÇU SOSYAL BİLİMLER LİSESİ TARİH ÖĞRETMENİ EMEVİLER Muaviye tarafından Şam da kurulan ve yaklaşık

Detaylı

128 ADA 27 VE 32 PARSEL NUMARALI TAŞINMAZLARA YÖNELİK 1/5000 ÖLÇEKLİ AÇIKLAMA RAPORU

128 ADA 27 VE 32 PARSEL NUMARALI TAŞINMAZLARA YÖNELİK 1/5000 ÖLÇEKLİ AÇIKLAMA RAPORU AKÇAKALE KÖYÜ (MERKEZ/GÜMÜŞHANE) 128 ADA 27 VE 32 PARSEL NUMARALI TAŞINMAZLARA YÖNELİK 1/5000 ÖLÇEKLİ NAZIM İMAR PLANI AÇIKLAMA RAPORU 2016 AKÇAKALE KÖYÜ-MERKEZ/GÜMÜŞHANE 128 ADA 27 VE 32 NUMARALI PARSELLERE

Detaylı

GÖÇ DUVARLARI. Mustafa ŞAHİN

GÖÇ DUVARLARI. Mustafa ŞAHİN Mustafa ŞAHİN 07 Eylül 2015 GÖÇ DUVARLARI Suriye de son yıllarda yaşanan dram hepimizi çok üzmekte. Savaştan ötürü evlerini, yurtlarını terk ederek yeni yaşam kurma ümidiyle muhacir olan ve çoğunluğu göç

Detaylı

Cilt:3 Sayı:5 Ağustos 2013 Issn: 2147-5210. www.thestudiesofottomandomain.com

Cilt:3 Sayı:5 Ağustos 2013 Issn: 2147-5210. www.thestudiesofottomandomain.com Cilt:3 Sayı:5 Ağustos 2013 Issn: 2147-5210 www.thestudiesofottomandomain.com Osmanlı Belgelerinde Kafkasya Göçleri, Yayına Hazırlayanlar: Kemal Gurulkan, Dr. Ali Osman Çınar, Yusuf İhsan Genç, Uğurhan

Detaylı

A. Sırp İsyanları B. Yunan İsyanları

A. Sırp İsyanları B. Yunan İsyanları A. Sırp İsyanları B. Yunan İsyanları SIRP İSYANLARI Osmanlı İmparatorluğu na 15. yüzyılın ortalarında katılan Sırbistan da, İmparatorluğun diğer yerlerinde olduğu gibi, âdil bir yönetim kurulmuştu. Sırp

Detaylı

Katolikler bir hac yolculuğu gibi kilise yolunda dua ederek yürüyorlar

Katolikler bir hac yolculuğu gibi kilise yolunda dua ederek yürüyorlar 1845 Kapusen rahiplerin gelişi: Gürcistan'da yaşayan İtalyan asıllı 8 kapusen rahip yaşadıkları ülkeyi terk etmek zorunda kalmışlardı. Yolculuk sırasında Karadeniz üzerinden geçerken bu bölgede yalnız

Detaylı

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ 01 07 2014 Sayı 27 Genel Değerlendirme Şubat 2014 TEPAV İstihdam İzleme Bülteni nin -Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) Şubat 2014 verilerinin değerlendirildiği- 27. sayısında sigortalı

Detaylı

Sosyal bilgiler öğretmeninin verdiği bu bilgiye dayanarak Mustafa Kemal Paşa ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Sosyal bilgiler öğretmeninin verdiği bu bilgiye dayanarak Mustafa Kemal Paşa ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir? S-1 Sosyal bilgiler öğretmeni: (ikinci Meşrutiyet in ilanının ardından (Meşrutiyet karşıtı gruplar tarafından çıkarılan 31 Mart Ayaklanması, kurmay başkanlığını Mustafa Kemal in yaptığı Hareket Ordusu

Detaylı

DOĞU KARADENİZ & YAYLALAR & BATUM

DOĞU KARADENİZ & YAYLALAR & BATUM ( 27 AĞUSTOS 1 EYLÜL ) DOĞU KARADENİZ & YAYLALAR & BATUM DOĞU KARADENİZ GEZİLERİNDE Yurdumuzun eşsiz mozaiğinden değişik bir bölümü izleyeceksiniz. Bu bölgede size ilginç gelecek bir kültüre, apayrı insan

Detaylı

Yunan Medeniyeti kendinden sonraki Hellen ve Roma Medeniyetleri üzerinde etkili olmuştur.

Yunan Medeniyeti kendinden sonraki Hellen ve Roma Medeniyetleri üzerinde etkili olmuştur. Yunan Grek Uygarlığı Video Ders Anlatımı YUNAN (GREK) (M.Ö. 1200 336) Akalara son veren DORLAR tarafından kurulan bir medeniyettir. Yunan Medeniyeti kendinden sonraki Hellen ve Roma Medeniyetleri üzerinde

Detaylı

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER BÖLGEMİZİ TANIYALIM TESTİ. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır.

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER BÖLGEMİZİ TANIYALIM TESTİ. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır. PLATO: Çevresine göre yüksekte kalmış, akarsular tarafından derince yarılmış geniş düzlüklerdir. ADA: Dört tarafı karayla

Detaylı

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ 19 05 2014 Sayı 26 Genel Değerlendirme Ocak 2014 TEPAV İstihdam İzleme Bülteni nin -Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) Ocak 2014 verilerinin değerlendirildiği- 26. sayısında sigortalı ücretli istihdamı, kadın

Detaylı

Bu durumun, aşağıdaki gelişmelerden hangisine ortam hazırladığı savunulabilir?

Bu durumun, aşağıdaki gelişmelerden hangisine ortam hazırladığı savunulabilir? 1)Birinci İnönü Savaşının kazanılmasından sonra halkın TBMM ye ve düzenli orduya güveni artmıştır. Bu durumun, aşağıdaki gelişmelerden hangisine ortam hazırladığı savunulabilir? A)TBMM seçimlerinin yenilenmesine

Detaylı

SEL FELAKETİNE YÖNELİK ACİL YARDIM PROJESİ-AFGANİSTAN

SEL FELAKETİNE YÖNELİK ACİL YARDIM PROJESİ-AFGANİSTAN SEL FELAKETİNE YÖNELİK ACİL YARDIM PROJESİ-AFGANİSTAN İHH Projeler Birimi Nisan 2014 PROJENİN KONUSU Bu proje Afganistan ın üç şehrinde, Badğis, Serpul ve Cevizcan, büyük hasara sebep olan sel felaketinde

Detaylı

2007-2010 İzmir İli Arkeolojik Yüzey Araştırmaları

2007-2010 İzmir İli Arkeolojik Yüzey Araştırmaları 2007-2010 İzmir İli Arkeolojik Yüzey Araştırmaları Menderes İlçesi: Menderes ilçesine bağlı Oğlananası Köyü ne yakın, köyün 3-4 km kuzeydoğusunda, Kısık mobilyacılar sitesinin arkasında yer alan büyük

Detaylı

SİYASİ PARTİLERİN SEÇİM YARIŞI HIZ KESMİYOR

SİYASİ PARTİLERİN SEÇİM YARIŞI HIZ KESMİYOR BÜLTEN 21.05.2015 SİYASİ PARTİLERİN SEÇİM YARIŞI HIZ KESMİYOR 7 Haziran genel seçimine günler kala nefesler tutuldu, gözler yapılan anket çalışmalarına ve seçim vaatlerine çevrildi. Liderlerin seçim savaşının

Detaylı

1-MERKEZ TEŞKİLATI. A- Hükümdar B- Saray

1-MERKEZ TEŞKİLATI. A- Hükümdar B- Saray 1-MERKEZ TEŞKİLATI A- Hükümdar B- Saray MERKEZ TEŞKİLATI Önceki Türk ve Türk-İslam devletlerinden farklı olarak Osmanlı Devleti nde daha merkezi bir yönetim oluşturulmuştu.hükümet, ordu ve eyaletler doğrudan

Detaylı

ve AHLAK BÝLGÝSÝ TESTÝ

ve AHLAK BÝLGÝSÝ TESTÝ SOSYAL BÝLGÝLER - DÝN KÜLTÜRÜ ve AHLAK BÝLGÝSÝ TESTÝ 1 [ 9 ] A kitapçýðý soru numarasý B kitapçýðý soru numarasý 1[9] Anadolu uygarlýklarýndan Ýyonyalýlar denizcilik ve deniz ticaretiyle uðraþmýþlardýr.

Detaylı

KAFKAS İSLAM ORDUSUNUN İLERİ HAREKÂTI VE BAKÜ

KAFKAS İSLAM ORDUSUNUN İLERİ HAREKÂTI VE BAKÜ Tarih Bilinci Dr. Bilâl N. ŞİMŞİR E. Büyükelçi Tarihçi-yazar KAFKAS İSLAM ORDUSUNUN İLERİ HAREKÂTI VE BAKÜ SAVAŞLARI KAFKAS İSLAM ORDULARI KOMUTANLIĞINA ATANMIŞ OLAN NURİ PAŞA, 25 MAYIS TA GENCE YE VARINCA

Detaylı

Iğdır Sevdası AVUKAT SEVDA DOĞAN

Iğdır Sevdası AVUKAT SEVDA DOĞAN Iğdır Sevdası AVUKAT SEVDA DOĞAN Cömert, cefakâr, cana yakın bir insandır Musa Doğan (1923-1992). Dostlarını seven; vefa ve yardımını kimseden esirgemeyen örnek bir insandır o. Siyasete il genel meclisi

Detaylı

Ö:1/5000 25/02/2015. Küçüksu Mah.Tekçam Cad.Söğütlü İş Mrk.No:4/7 ALTINOLUK TEL:0 533 641 14 59 MAİL:altinoluk_planlama@hotmail.

Ö:1/5000 25/02/2015. Küçüksu Mah.Tekçam Cad.Söğütlü İş Mrk.No:4/7 ALTINOLUK TEL:0 533 641 14 59 MAİL:altinoluk_planlama@hotmail. ÇANAKKALE İli, AYVACIK İLÇESİ, KÜÇÜKKUYU BELDESİ,TEPE MAHALLESİ MEVKİİ I17-D-23-A PAFTA, 210 ADA-16 PARSELE AİT REVİZYON+İLAVE NAZIM İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ AÇIKLAMA RAPORU Ö:1/5000 25/02/2015 Küçüksu Mah.Tekçam

Detaylı

Ateş Ülkesi'nde Ateşgâh Ateşgâh ı anlatmak istiyorum bu hafta sizlere. Ateş Ülkesi ne yolculuk ediyorum bu yüzden. Birdenbire pilot, Sevgili yolcular

Ateş Ülkesi'nde Ateşgâh Ateşgâh ı anlatmak istiyorum bu hafta sizlere. Ateş Ülkesi ne yolculuk ediyorum bu yüzden. Birdenbire pilot, Sevgili yolcular Ateş Ülkesi'nde Ateşgâh Ateşgâh ı anlatmak istiyorum bu hafta sizlere. Ateş Ülkesi ne yolculuk ediyorum bu yüzden. Birdenbire pilot, Sevgili yolcular hazır olun düşüyoruz diyor. Düşüyoruz ama ben dâhil

Detaylı

AKDENİZ İN KUCAĞINDAKİ TARİH ;MAMURE Kapıdaki gişeye yaklaşıp kaleye girmek için ücret ödemek istedim. O sırada gişede oturan hanım görevlinin

AKDENİZ İN KUCAĞINDAKİ TARİH ;MAMURE Kapıdaki gişeye yaklaşıp kaleye girmek için ücret ödemek istedim. O sırada gişede oturan hanım görevlinin AKDENİZ İN KUCAĞINDAKİ TARİH ;MAMURE Kapıdaki gişeye yaklaşıp kaleye girmek için ücret ödemek istedim. O sırada gişede oturan hanım görevlinin elindeki Posta Gazetesi ne takıldı gözüm.görevli hanımın gözü

Detaylı

İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK DERSİ BENZER SORULAR

İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK DERSİ BENZER SORULAR İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK DERSİ BENZER SORULAR TEOG Sınav Sorusu-3 ANABİLİM Ödev Testi 3. Atatürk ün çocukluk yıllarını geçirdiği Selanik şehrinin aşağıdaki özelliklerinden hangisi, şehirde farklı

Detaylı

Konya İli Beyşehir İlçesi Fasıllar Anıtı ve Çevresi Yüzey Araştırması 2013 Yılı Çalışmaları

Konya İli Beyşehir İlçesi Fasıllar Anıtı ve Çevresi Yüzey Araştırması 2013 Yılı Çalışmaları Konya İli Beyşehir İlçesi Fasıllar Anıtı ve Çevresi Yüzey Araştırması 2013 Yılı Çalışmaları Yrd. Doç. Dr. Yiğit H. Erbil, Hacettepe Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Konya İli Beyşehir İlçesi Fasıllar Anıtı

Detaylı

Kütahya Gazeteciler Cemiyeti Ziyareti:

Kütahya Gazeteciler Cemiyeti Ziyareti: Türk Ocakları Genel Merkezi Merkez Yönetim Kurulu Üyesi Efendi BARUTCU, Türk Ocakları nın 100 üncü kuruluş yıldönümü kutlamaları çerçevesinde, Sönmeyen Ocak Türk Ocakları ve Türkiye nin Geleceği konulu

Detaylı

LAZ VE MİGRELİ TARİHİ

LAZ VE MİGRELİ TARİHİ LAZ VE MİGRELİ TARİHİ Ünsal, V. (2006). "Doğu Karadeniz'in Tarihi Coğrafyası". Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8 (2), 129-144, İpek, N. (1994). "Birinci Dünya Savaşı Esnasında Karadeniz

Detaylı

Kent Devleti nden Akdeniz İmparatorluğuna: İtalya da Fetih ve Genişleme

Kent Devleti nden Akdeniz İmparatorluğuna: İtalya da Fetih ve Genişleme Kent Devleti nden Akdeniz İmparatorluğuna: İtalya da Fetih ve Genişleme Geçmiş İ.Ö. 5. yüzyıldan 3. yüzyıla kadar Roma, bir yandan sınıf çatışmalarına sahne olurken öte yandan İtalya yarımadasındaki diğer

Detaylı

OSMANLI YAPILARINDA. Kaynak: Sitare Turan Bakır, İznik

OSMANLI YAPILARINDA. Kaynak: Sitare Turan Bakır, İznik OSMANLI YAPILARINDA İZNİK ÇİNİLERİ Kaynak: Sitare Turan Bakır, İznik Çinileri, KültK ltür r Bakanlığı Osmanlı Eserleri, Ankara 1999 Adana Ramazanoğlu Camii Caminin kitabelerinden yapımına 16. yy da Ramazanoğlu

Detaylı

M.Ö. 1200' LERDEN GÜNÜMÜZE ANADOLU UYGARLIKLARI

M.Ö. 1200' LERDEN GÜNÜMÜZE ANADOLU UYGARLIKLARI M.Ö.. 1200' LERDEN GÜNÜMÜZE G ANADOLU UYGARLIKLARI M.Ö.. II. binin sonlarında, nda, boğazlar üzerinden Anadolu'ya olan Deniz Kavimleri GöçG öçleri köklk klü değişikliklere ikliklere neden olur. Anadolu'nun

Detaylı

Dört Halife Dönemi Hazreti Ebubekir ve Hazreti Ömer Devri Ders Notu

Dört Halife Dönemi Hazreti Ebubekir ve Hazreti Ömer Devri Ders Notu Dört Halife Dönemi Hazreti Ebubekir ve Hazreti Ömer Devri Dört Halife Dönemi Hazreti Ebubekir ve Hazreti Ömer Devri Ders Notu 1. HZ. EBU BEKİR DÖNEMİ (632-634) a.yalancı peygamberlerle mücadele edildi.

Detaylı

Türk Süperetnosu, Dünya Sistemi ve Turan Petrolleri

Türk Süperetnosu, Dünya Sistemi ve Turan Petrolleri Türk Süperetnosu, Dünya Sistemi ve Turan Petrolleri geyerek Türk tarihinin Turan'da gelişmiş en son süperetnosunu yok sayma yoluna Rus tarihçileri tarafından gidilmiştir. Tatar süperetnosunu Kazak, Özbek,

Detaylı

Şehir devletlerinin merkezlerinde tapınak bulunurdu. Yönetim binası, resmî yapılar ve pazar meydanları tapınağın etrafında yer alırdı.

Şehir devletlerinin merkezlerinde tapınak bulunurdu. Yönetim binası, resmî yapılar ve pazar meydanları tapınağın etrafında yer alırdı. M.Ö 2000 den itibaren Eski Yunan da ve Ege de polis adı verilen şehir devletleri ortaya çıkmıştır. Bunlardan en önemlileri Atina,Sparta,Korint,Larissa ve Megara dır. Şehir devletlerinin merkezlerinde tapınak

Detaylı

Roma ve Bizans Dönemi Tarihi Eserleri. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı

Roma ve Bizans Dönemi Tarihi Eserleri. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Roma ve Bizans Dönemi Tarihi Eserleri Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Aralık 25, 2006 2 İçindekiler 0.1 Antik Yerleşimler......................... 4 0.2 Roma - Bizans Dönemi Kalıntıları...............

Detaylı

SELANİK ALMANYA VE FRANSA KONSOLOSLARININ ÖLDÜRÜLMESİ 1876

SELANİK ALMANYA VE FRANSA KONSOLOSLARININ ÖLDÜRÜLMESİ 1876 SELANİK ALMANYA VE FRANSA KONSOLOSLARININ ÖLDÜRÜLMESİ 1876 BAKİ SARISAKAL SELANİK ALMANYA VE FRANSA KONSOLOSLARININ ÖLDÜRÜLMESİ 1876 Bosna-Hersek ve Bulgaristan olaylarının devam ettiği sırada Selanik

Detaylı

TEMEL GÖSTERGELER Coğrafi yapı

TEMEL GÖSTERGELER Coğrafi yapı RAMAZAN 2013 KENYA TEMEL GÖSTERGELER Coğrafi yapı Güneyinde Tanzanya, batısında Uganda, kuzeybatısında Sudan, kuzeyinde Etiyopya ve doğusunda Somali olan bir doğu Afrika ülkesidir. Hint Okyanusu na kıyısı

Detaylı

PROGRAM EKİNİN GAYRİ RESMİ ÇEVİRİSİDİR. E K L E R EK 1.1... 4 DAİMİ İKAMET EDENLERİN SAYISI, TOPLAM NÜFUS, İLLERE GÖRE ŞEHİR VE KIRSAL

PROGRAM EKİNİN GAYRİ RESMİ ÇEVİRİSİDİR. E K L E R EK 1.1... 4 DAİMİ İKAMET EDENLERİN SAYISI, TOPLAM NÜFUS, İLLERE GÖRE ŞEHİR VE KIRSAL PROGRAM EKİNİN GAYRİ RESMİ ÇEVİRİSİDİR. E K L E R EK 1.1... 4 DAİMİ İKAMET EDENLERİN SAYISI, TOPLAM NÜFUS, İLLERE GÖRE ŞEHİR VE KIRSAL YERLEŞİMLERDEKİ NÜFUS %'Sİ... 4 EK 1.2... 6 KİŞİ BAŞI REEL GSYİH,

Detaylı

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Yakın Doğu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi ne aittir. Bu ders içeriğinin bütün hakları saklıdır. İlgili kuruluştan

Detaylı

Title of Presentation. Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL

Title of Presentation. Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL Title of Presentation Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL İçindekiler 1- Yeni Büyük Oyun 2- Coğrafyanın Mahkumları 3- Hazar ın Statüsü Sorunu 4- Boru Hatları Rekabeti 5- Hazar

Detaylı

Sunum ve Sistematik 1. BÖLÜM: MUSTAFA KEMAL İN HAYATI

Sunum ve Sistematik 1. BÖLÜM: MUSTAFA KEMAL İN HAYATI Sunum ve Sistematik 1. BÖLÜM: MUSTAFA KEMAL İN HAYATI KONU ÖZETİ Bu başlık altında, ünitenin en can alıcı bilgileri, kazanım sırasına göre en alt başlıklara ayrılarak hap bilgi niteliğinde konu özeti olarak

Detaylı

Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi

Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi tarafından tam algılanmadığı, diğer bir deyişle aynı duyarlılıkla değerlendirilmediği zaman mücadele etmek güçleşecek ve mücadeleye toplum desteği sağlanamayacaktır.

Detaylı

2. İstanbul Boğazı 31 kilometre uzunluğundadır. 3. İstanbul Boğazı Asya ve Avrupa yı birbirinden ayırır. 4. İstanbul Boğazını turistler çok severler.

2. İstanbul Boğazı 31 kilometre uzunluğundadır. 3. İstanbul Boğazı Asya ve Avrupa yı birbirinden ayırır. 4. İstanbul Boğazını turistler çok severler. İstanbul Boğazı İstanbul Boğazı Karadeniz ve Marmara Denizi ni birbirine bağlar. Asya ve Avrupa kıtalarını birbirinden ayırır. İstanbul u da ikiye böler. Uzunluğu 31 kilometredir. Genişliği ise 700 metre

Detaylı

Makedonya Cumhuriyeti ; 1991 yılında Yugoslavya Sosyalist Federatif Cumhuriyeti nin iç savaşlara girdiği dönemde bağımsızlığını ilan etmiştir.

Makedonya Cumhuriyeti ; 1991 yılında Yugoslavya Sosyalist Federatif Cumhuriyeti nin iç savaşlara girdiği dönemde bağımsızlığını ilan etmiştir. Makedonya Cumhuriyeti ; 1991 yılında Yugoslavya Sosyalist Federatif Cumhuriyeti nin iç savaşlara girdiği dönemde bağımsızlığını ilan etmiştir. Kuzeyde Sırbistan ve Kosova batıda Arnavutluk, güneyde Yunanistan,

Detaylı

100. Yılında Çanakkale ye Develi den güzel bir ziyaret gerçekleştirildi. Fethinin 562. Yılı olması münasebetiyle gezinin ilk yarısı İstanbul a

100. Yılında Çanakkale ye Develi den güzel bir ziyaret gerçekleştirildi. Fethinin 562. Yılı olması münasebetiyle gezinin ilk yarısı İstanbul a 100. Yılında Çanakkale ye Develi den güzel bir ziyaret gerçekleştirildi. Fethinin 562. Yılı olması münasebetiyle gezinin ilk yarısı İstanbul a ayrıldı. İki önemli tarih, iki önemli şehir bu gezide buluştu.

Detaylı

T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Meteoroloji Genel Müdürlüğü DEĞERLENDİRMESİ MAYIS 2015-ANKARA

T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Meteoroloji Genel Müdürlüğü DEĞERLENDİRMESİ MAYIS 2015-ANKARA T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Meteoroloji Genel Müdürlüğü 20142012 YILI ALANSAL YILI YAĞIŞ YAĞIŞ DEĞERLENDİRMESİ MAYIS 2015-ANKARA T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Meteoroloji Genel Müdürlüğü 2014

Detaylı

OSMANLI DEVLETI NDE TAŞRA VE EYALET YÖNETIMI

OSMANLI DEVLETI NDE TAŞRA VE EYALET YÖNETIMI OSMANLI DEVLETI NDE TAŞRA VE EYALET YÖNETIMI OSMANLI DA TAŞRA TEŞKILATI TAŞRA VE EYALET YÖNETIMI İstanbul un merkez kabul edildiği Osmanlı Devleti nde, başkentin dışındaki tüm topraklar için taşra ifadesi

Detaylı

SU KANALI PROJESİ - ETİYOPYA

SU KANALI PROJESİ - ETİYOPYA SU KANALI PROJESİ - ETİYOPYA İHH Projeler Birimi PROJENİN KONUSU Bu proje, Etiyopya nın Bale bölgesine bağlı olan Selke Deyu köyünün kuruluşundan bu yana temiz su ihtiyacını karşılayamamasından dolayı

Detaylı

Prokopius'un Trabzon Seyahati (*)

Prokopius'un Trabzon Seyahati (*) Prokopius'un Trabzon Seyahati (*) A. Mican Zehiroğlu azehiroglu@gmail.com MS.554 yılında, Prokopius tarafından yazılan Yapılar isimli eserde; Justinianus dönemindeki imar faaliyetleri anlatılır. Antik

Detaylı