Mikroişlemciler. Alper Bayrak Abant İzzet Baysal Üniversitesi Bolu

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Mikroişlemciler. Alper Bayrak Abant İzzet Baysal Üniversitesi Bolu"

Transkript

1 Mikroişlemciler Alper Bayrak Abant İzzet Baysal Üniversitesi Bolu 2014

2 Sunuma Genel Bakış Sunuma Genel Bakış I 1 Mikroişlemci Mikroişlemci Nedir? Mikroişlemci İç Yapısı 2 Mikrodenetleyici Mikrodenetleyici Nedir? Mikrodenetleyici temel bileşenleri 3 Mikrodenetleyici Mimarileri 4 Mikrodenetleyici Çeşitleri 5 PIC Mikrodenetleyiciler PIC nedir? PIC Mikrodenetleyici Çeşitleri ve Donanım Özellikleri PIC Bellek Çeşitleri PIC Programlamak İçin Gerekenler

3 Mikroişlemci Mikroişlemci Nedir? Mikroişlemci Nedir? Mikroişlemci, bir bilgisayar sisteminde programların işletilmesinden sorumlu olan ve tüm bileşenleri merkezi şekilde kontrol eden entegre devredir. Kısacası bilgisayarın beynidir.

4 Mikroişlemci Mikroişlemci Nedir? Mikroişlemci Nedir?

5 Mikroişlemci Mikroişlemci Nedir? Mikroişlemci İç Yapısı

6 Mikroişlemci Mikroişlemci İç Yapısı Mikroişlemci İç Yapısı ALU: Aritmetik ve mantıksal hesaplamalardan, transferlerden, kaydırmalardan sorumlu olan işlemcinin en önemli birimidir. Kaydediciler: Mikroişlemci içerisindeki veri yada adres bilgileri kaydedicilerde tutulur. Sayıları her mikroişlemci ailesi için farklı olabilir. Kontrol birimi: Tüm işlemlerin sırasını belirler ve gerekli denetim işaretlerini üretir. Zaman (Saat darbesi üretim) birimi: Tüm devre içerisindeki birçok fonksiyonel birimin senkronize bir şekilde çalışması için gerekli olan saat işaretini üretir.

7 Mikroişlemci Mikroişlemci İç Yapısı Mikroişlemci İç Yapısı Dahili Yollar: Mikroişlemci içindeki tüm birimlerin veri alışverişini ve birimlerin kontrolünü sağlamak için birimleri birbirine bağlayan yollara denir. Adres, veri ve kontrol yolları olarak üç tiptir. Yolların bit genişliği mikroişlemcilere özeldir. Bununla birlikte, günümüz mikroişlemcileri önbellek (cache memory), grafik hızlandırma birimleri (GPU), multimedya komutları (MMX), matematik işlemci birimi (FPU) ve diğer birimleri de içermektedir.

8 Mikrodenetleyici Mikrodenetleyici Nedir? Mikrodenetleyici Nedir? Mikrodenetleyici, işlemci (CPU), hafıza (RAM/ROM) ve giriş-çıkış (I/O ports) birimlerinin tek bir entegre paketi içerisine yerleştirilmesi ile gerçekleştirilmiş özel amaçlı bir bilgisayardır. Günümüzde üretilen birçok mikro denetleyici, özellik ve türlerine göre PWM, ADC, USB, USART, CAN, SPI, I 2 C, LCD gibi ara birim ve özel amaçlı kaydedicilere de sahiptir. Mikrodenetleyiciler, yazılım olmadan hiçbir işe yaramazlar, ancak içerisine yazılan program vasıtasıyla istenilen bir işlemi gerçekleştirebilirler.

9 Mikrodenetleyici Mikrodenetleyici Nedir? Mikrodenetleyici Nedir? Günlük hayattaki kullandığımız kişisel bilgisayarlar pek çok işlevi yerine getirebilecek genel amaçlı bilgisayarlardır. Mikrodenetleyiciler ise sadece bir iş için programlanmış özel amaçlı bilgisayarlardır. Mikrodenetleyiciler düşük güçte çalışırlar. Bir bilgisayar 50W civarı güç harcarken mikrodenetleyiciler sadece 50 mw civarında güç harcarlar. Mikrodenetleyiciler genelde küçük ve düşük fiyatlı çiplerdir. Bir çok parçadan oluşan kompleks bir devreyi kolayca küçük boyutlara ve daha az maliyete indirmenizi sağlar.

10 Mikrodenetleyici Mikrodenetleyici Nedir? Mikrodenetleyici Nedir? Günümüzde entegre üretimi yapan birçok firma (Intel, Atmel, Michrochip, National Semiconductror, Texas Instruments, vb.) mikro denetleyici üretmektedir. Mikro denetleyiciler birbirlerinden sahip oldukları üniteler(adc, PWM, Zamanlayıcı, SPI, vb), giriş/çıkış bacak sayıları, çalışma hızları, veri ve program yolu genişliği, bellek kullanım şekilleri açılarından farklılıklar arz etmektedirler.

11 Mikrodenetleyici Mikrodenetleyici Nedir? Mikrodenetleyici Nedir? Bir mikrodenetleyici genel olarak aşağıdaki birimlerden oluşur: CPU (Merkezi işlem ünitesi) RAM (Rastgele erişimli bellek) EPROM/PROM/ROM (Sadece okunur bellek) I/O (Girdi/çıktı) Timers (Zamanlayıcılar) Interrupt controller (Kesmeler)

12 Mikrodenetleyici Mikrodenetleyici temel bileşenleri Mikrodenetleyici temel bileşenleri

13 Mikrodenetleyici Mikrodenetleyici temel bileşenleri Mikrodenetleyicilerin, Mikroişlemcilere Sağladığı Üstünlükler Mikrodenetleyicili sistemin tasarımı ve kullanımı mikroişlemcili sisteme göre daha az karmaşık olup, masrafı da daha azdır. Mikrodenetleyicili bir sistemin çalışması için elemanın kendisi ve bir osilatör kaynağının olması yeterlidir. Mikrodenetleyicilerin küçük ve ucuz olması, bunların tüm elektronik kontrol devrelerinde kullanılmasını sağlamaktadır.

14 Mikrodenetleyici Mikrodenetleyici temel bileşenleri Mikrodenetleyicilerin, Mikroişlemcilere Sağladığı Üstünlükler MİKROİŞLEMCİLER MİKRODENETLEYİCİLER Sadece CPU içerir,ram, ROM, I/O, timer vb. ayrıca bağlanır. CPU, RAM, ROM, I/O, timer vb. birimler tek bir çip içerine konulmuştur. Pahalıdır. Ucuzdur. Genel amaçlıdır. Tek amaçlıdır. Bilgisayarlarda kullanılmaktadır. Alarmlı saatlerde, mikrodalga fırınlarda, bulaşık ve çamaşır makinelerinde, buzdolaplarında, dijital kameralarda vb. gibi elektronik kontrol gerektiren birçok cihazda kullanılmaktadırlar.

15 Mikrodenetleyici Mimarileri Mikrodenetleyici Mimarileri Mikro denetleyici mimari özellikleri (yapıları) iki farklı referans noktası temel alınarak sınıflandırılabilir, bunlar; Hafıza organizasyonu açısından mikro denetleyici mimarileri Komut isleme tekniği açısından mikro denetleyici mimarileri

16 Mikrodenetleyici Mimarileri Mikrodenetleyici Mimarileri Mikro denetleyiciler, mimarileri bellek organizasyonu referans alınarak Princeton / Von Neuman ve Harvard mimarileri olmak üzere iki farklı gruba ayrılabilir. Bu mimariler ABD savunma bakanlığının askeri amaçlı bir proje için açtığı tasarım yarışması sonucu ortaya çıkarılmışlardır. Von Neuman mimarisi Princeton Üniversitesi tarafından, Harvard mimarisi ise Harvard Üniversitesi tarafından tasarlanmıştır. İlk mikroişlemcilerde o günkü teknolojiye uygun olan Von Neuman mimarisi tercih edilse de, daha sonraki süreçte mikroişlemci / mikro denetleyici teknolojindeki gelişmelerle Harvard mimarisi özellikle mikrodenetleyici tasarımında standart hale gelmiş bulunmaktadır.

17 Mikrodenetleyici Mimarileri Mikrodenetleyici Mimarileri Günümüzde bu iki mimari yapının özelliklerini de içeren, karışık (hibrid) mimariye sahip mikrodenetleyicilerde (MAXQ ailesi) bulunmaktadır. Hibrid mimariye sahip mikro denetleyicilerde, iki mimarinin üstün olan özellikleri kullanılarak performans artışı elde edilmesi amaçlanmaktadır. Mikro denetleyiciler genelde Harvard mimarisine uygun olarak tasarlanırken, Von Neuman mimarisi kişisel bilgisayarlarda (PC) tercih edilmektedir.

18 Mikrodenetleyici Mimarileri Von Neuman Mimarisi Bilgisayarlarda ilk kullanılan ve adını mimariye yön veren ünlü matematikçi John von Neuman dan alan bir mimari yaklaşımıdır. Bazı kaynaklarda Princeton mimarisi de denilmektedir. Von Neuman mimarisinde, veri ve komutlar bellekten tek bir yoldan mikroişlemciye getirilerek işlenmektedir. Program ve veri aynı bellekte bulunduğundan, komut ve veri gerekli olduğunda aynı iletişim yolunu kullanırlar

19 Mikrodenetleyici Mimarileri Von Neuman Mimarisi Von Neuman mimarisinde, veri bellekten alınıp işledikten sonra tekrar belleğe gönderilmesinde çok zaman harcanır. Bu işlemler bilgisayarı yavaşlattığından, bilgisayar tasarımcılarının tabiriyle bir dar boğaz oluşturmaktadır. Bundan başka, veri ve komutlar aynı bellek biriminde depolandığından, yanlışlıkla komut diye veri alanından kod getirilmesi sıkıntılara sebep olmaktadır. Bu mimari yaklaşıma sahip olan bilgisayarlar günümüzde, verilerin işlenmesinde, bilginin derlenmesinde ve sayısal problemlerde olduğu kadar endüstriyel denetimlerde de başarılı bir şekilde kullanılmaktadır.

20 Mikrodenetleyici Mimarileri Von Neuman Mimarisi Bellek erişiminde, hızlı belleklerden sayılan -önbelllek (cach memory) sistemlerinin kullanılmasıyla büyük bant genişliği ve düşük gecikme elde edilerek Von Neuman mimarisinin darboğazı aşılabilir. Ön-bellekler, komut ve veri olmak üzere ikiye ayrılmış ve işlemcinin içerisine yerleştirilmiştir.

21 Mikrodenetleyici Mimarileri Harvard Mimarisi Harvard mimarili bilgisayar sistemlerinde, von Neuman mimarisinden farklı olarak veri ve komutlar farklı belleklerde tutulmaktadır. Buna göre, veri ve komut aktarımında iletişim yolları da bir birinden bağımsız yapıdadır. Komutla birlikte veri aynı saykılda farklı iletişim yolundan ilgili belleklerden alınıp işlemciye getirilebilir. Getirilen komut işlenip ilgili verisi veri belleğinden alınırken sıradaki komut, komut (program) belleğinden alınıp getirilebilir. Bu önden alıp getirme işlemi, dallanma haricinde hızı iki katına çıkarabilmekledir.

22 Mikrodenetleyici Mimarileri Harvard Mimarisi Harvard mimarisi günümüzde daha çok sayısal sinyal işlemcileri (DSP) ve mikro denetleyicilerde kullanılmaktadır. PIC mikro denetleyicilerde Harvard mimarisini kullanmaktadır.

23 Mikrodenetleyici Mimarileri Komut İşleme Tekniği Açısından Mikro denetleyici Mimarileri Farklı yapıda komut setlerinin mikroişlemcilerde kullanımı ile iki farklı yapıda mikroişlemci / mikro denetleyici mimarisi ortaya çıkmıştır: Karmaşık Komut Seti Kullanan Bilgisayarlar (Complex Instruction Set Computer - CISC). Azaltılmış Komut Seti Kullanan Bilgisayarlar (Reduced Instruction Set Computer - RISC)

24 Mikrodenetleyici Mimarileri RISC ve CISC mikro denetleyici mimarilerinin karşılaştırılması RISC ve CISC işlemciler birbirleri ile hız, komut işleme tekniği, kullanılan komut yapısı ve transistor sayılarına (donanım yapısına) göre karşılaştırılabilirler. Hız; İki işlemci mimarisi arasındaki hız farkı, kullanılan komut işleme teknikleri sonucu oluşur. CISC işlemcilerde kademeli komut işleme tekniği kullanılırken, RISC işlemcilerde kanal komut işleme tekniği (pipeline) kullanılır.

25 Mikrodenetleyici Mimarileri RISC ve CISC mikro denetleyici mimarilerinin karşılaştırılması CISC tekniği ile aynı anda tek bir komut işlenebildiği ve komutun, işlenmesi bitmeden yeni bir komut üzerinde çalışmaya başlanamaz. RISC tekniğinde ise, aynı anda çok sayıda komut işlenmektedir. Komutların birbirini takip etmesi nedeni ile her bir komut bir birim uzunluktadır ve her işlem adımında bir komuta ait işlemler bitirilir. RISC işlemciler, genellikle aynı saat frekansında çalışan CISC işlemcilere göre daha hızlıdır.

26 Mikrodenetleyici Mimarileri RISC ve CISC mikro denetleyici mimarilerinin karşılaştırılması Transistor sayısı; CISC işlemcilerde kullanılan transistor sayısı, RISC işlemcilere göre daha fazladır. Daha fazla sayıda transistor kullanılması, daha geniş alan gereksinimi ve daha fazla ısı ortaya çıkarır, oluşan daha fazla ısı nedeniyle soğutma ihtiyacı ortaya çıkar ve soğutma işlemi, ısı dağıtıcısı veya fanlar kullanılarak gerçekleştirilir.

27 Mikrodenetleyici Mimarileri RISC ve CISC mikro denetleyici mimarilerinin karşılaştırılması Tasarım; RISC işlemciler, CISC işlemcilere göre daha basit yapıda olduklarından daha kolay tasarlanırlar. Komut yapısı; RISC mimarisi, CİSC in güçlü komutlarından yoksundur ve aynı işlemi yapmak için daha fazla komuta gereksinim duyar. Sistemde güçlü komut eksikliği, ikinci bir yardımcı işlemci ya da ayrı bir pipeline bölümü yardımı ile giderilebilir.

28 Mikrodenetleyici Çeşitleri Mikrodenetleyici Çeşitleri Üretici firma bakımından bilinen çok sayıda mikrodenetleyiciler vardır. Bunlardan en bilinenleri; Microchip firmasının PIC mikrodenetleyicileri, Intel firmasının MCS mikrodenetleyicileri, Atmel firmasının AVR, AT mikrodenetleyicileri, Motorola 68HC mikrodenetleyicileri, TI firmasının MSP430 mikrodenetleyicileri.

29 Mikrodenetleyici Çeşitleri Mikrodenetleyici Çeşitleri Mikrodenetleyiciler arasında şu farklar bulunabilir: Mimari farkı: Harvard, Von Neuman, Kelime genişliği:4,8,16,32,64bit, Komut setleri:risc,cisc komut işleme tekniği, Kaydedici çeşitleri ve sayıları, Adresleme yöntemleri, Kesme sayıları ve özellikleri, Hız/güç/boyut özellikleri, Çalışma frekansları, Gerekli çevresel birimler, Programlama dilleri çeşitliliği (Basic, C, Pascal, Assembly vs.).

30 Mikrodenetleyici Çeşitleri Mikrodenetleyici Çeşitleri Hangi üreticinin seçileceği konusunda genellikle tasarımcılar komut setini, programlamasını ve programlama için gerekli programları iyi bildikleri üreticiyi seçmektedir. Zaten her üreticinin bir ürünü için, bir başka üreticinin ürettiği hemen hemen aynı işi yapacak bir ürün bulunabilmektedir. Hangi üreticinin seçileceğine karar verildikten sonra sıra o üreticiye ait hangi mikrodenetleyicinin seçileceğine gelir.

31 Mikrodenetleyici Çeşitleri Mikrodenetleyici Çeşitleri Mikrodenetleyici seçiminde öne çıkan bazı kriterler şunlardır: a-) Fiyat, b-) Performans, c-) Veri ve program bellek kapasitesi, d-) 8, 16 veya 32 bitlik veri yolu uzunluğu, e-) Yüksek frekanslarda çalışabilme özelliği; f-) Fiziksel boyutu, g-) Güç tüketimi, h-) Farklı bir çok dille (Basic, C, Pascal, Assembly) programlanıp, derlenebilmesi i-) Mimari yapısı (Harvard, RISC,..) j-) Üretici firmanın başta simülatör programı olmak üzere kaynak desteği, k-) Çevresel arabirim desteği (USART, ADC, USB,...) l-) Giriş- Çıkış pin/bacak sayısı

32 PIC Mikrodenetleyiciler PIC nedir? PIC nedir? PIC, Microchip firması tarafından üretilen, Harvard mimarisine ve RISC işlemcisine sahip bir mikro denetleyicidir. PIC, Peripheral Interface Controller (Çevresel Arayüz Denetleyicisi) isminin kısaltılmış halidir. PIC mikrodenetleyicileri, veri yolu genişliği baz alınarak 8-bit (PIC10, PIC12, PIC16, PIC18), 16-bit (PIC24F,dsPIC) ve 32-bit (PIC32) olarak 3 grupta sınıflandırılabilir.

33 PIC Mikrodenetleyiciler PIC Mikrodenetleyici Çeşitleri ve Donanım Özellikleri PIC Çeşitleri PIC ailelerine isim verilirken kelime boyu (word length) göz önüne alınmıştır. Mikroişlemciler veya mikro denetleyiciler kendi içlerindeki dâhili veri saklama alanları olan registerleri arasındaki veri alış verişini farklı sayıdaki bitlerle yaparlar. Örneğin, 8051 mikro denetleyicilerde yonga içersindeki veri alış verişini 8-16 bit ile yaparken yeni çıkan Pentium işlemcilerde 64 bitlik dahili veri yolları ile iletişim kurarlar. Bir CPU ya da MCU nun dahili veri yolu uzunluğuna kelime boyu denir.

34 PIC Mikrodenetleyiciler PIC Mikrodenetleyici Çeşitleri ve Donanım Özellikleri PIC Çeşitleri Bir CPU veya MCU, chip dışındaki harici ünitelerle veri alış verişini kaç bit ile yapıyorsa buna veri yolu bit sayısı denir. 8 bit (8 bit veri yolu) PIC10 and PIC12 (8 pin) PIC16 series (minimum 14 - maksimum 44 pin) PIC18 series (minimum 18 - maksimum 80 pin) 16-bit (16-bit veri yolu) mikrodenetleyiciler PIC24F, PIC24H dspic30, dspic33 (PIC24 tabanlı) 32-bit (32-bit veri yolu) mikrodenetleyiciler PIC32MX series (minimum 64 - maksimum 100 pin)

35 PIC Mikrodenetleyiciler PIC Mikrodenetleyici Çeşitleri ve Donanım Özellikleri PIC Çeşitleri Microchip in 2004 yılında ürettiği ve dspic adını verdiği mikrodenetleyici diğer PIC lerden farklıdır. Bu yeni tip mikrodenetleyiciler, DSP teknolojisinin özelliklerini barındırır ve genellikle çok yüksek hızda veri algılama ve işleme uygulamalarında kullanılmak üzere tasarlanmışlardır. C programlama dili ile programlamaya yatkın bir komut seti vardır. Bu tip mikrodenetleyiciler, 24-bit çekirdek yapısı ve 16 bit veri yoluna sahiptir.

36 PIC Mikrodenetleyiciler PIC Mikrodenetleyici Çeşitleri ve Donanım Özellikleri PIC Çeşitleri PIC 16 Serisi PIC16F5XX Serisi PIC16F6XX Serisi (Örn: PIC16F628 (18-pin)) PIC16F7XX Serisi PIC16F8XX Serisi (Örn: PIC16F84 (18-pin), PIC16F877 (40-pin)) PIC16F9XX Serisi PIC16F15XX Serisi PIC16F18XX Serisi

37 PIC Mikrodenetleyiciler PIC Mikrodenetleyici Çeşitleri ve Donanım Özellikleri 8 bit PIC mikrodenetleyiciler ve özellikleri

38 PIC Mikrodenetleyiciler PIC Mikrodenetleyici Çeşitleri ve Donanım Özellikleri PIC Kılıf Türleri

39 PIC Mikrodenetleyiciler PIC Mikrodenetleyici Çeşitleri ve Donanım Özellikleri PIC Kılıf Türleri PIC ler çok farklı kılıf (package) biçimlerinde piyasaya sunulmaktadırlar. Standart Dual In-line Package (DIP) olarak ambalajlanmış olan PIC ler 0.3 inç genişliğindedir. Her iki tarafında 0.1 inç aralıklarla yerleştirilmiş pinler (16F84A için 9) bulunmaktadır. 28 pin li DIP kılıflı olanların bazıları 0.63 inç bazıları 0.6 inç genişliğindedir. Farklı pin sayısına sahip başka DIP ambalajlı PIC ler de bulunmaktadır.

40 PIC Mikrodenetleyiciler PIC Mikrodenetleyici Çeşitleri ve Donanım Özellikleri PIC Kılıf Türleri Uygulama baskı devresinin özelliği ve montaj kolaylığı göz önüne alınarak uygun PIC kılıf seçimi yapılabilir. Aşağıda piyasada en yaygın bulunan kılıf türleri verilmiştir. Plastic DIP (PDIP) Ceramic DIP (CERDIP) Plastic Leaded Chip Carrier (PLCC) Ceramic Chip Carrier (CERQUAD) Plastic Small Outline (SOIC) Plastic Shrink Small Outline (SSOP) Plastic Thin Flatpack (TQFP) Side Brazed DIP (JW) Plastic Thin Shrink Small Outline (TSOP)

41 PIC Mikrodenetleyiciler PIC Mikrodenetleyici Çeşitleri ve Donanım Özellikleri PIC Bellek Çeşitleri PIC ler üç farklı özellikte program belleği yapısı ile üretilmektedirler. ROM (Read Only Memory): Sadece Okunabilir bellek EPROM (Erasable PROgramable Memory): Silinebilir ve programlanabilir bellek Flash-EEPROM (Electrically Erasable PROgrammable Memory): Elektriksel olarak silinebilir ve programlanabilir bellek

42 PIC Mikrodenetleyiciler PIC Bellek Çeşitleri PIC Bellek Çeşitleri Her bir bellek tipinin kullanılacağı uygulamaya göre avantajları ve dezavantajları vardır. Bu avantajlar; fiyat hız, defalarca kullanmaya yatkınlık gibi faktörlerdir.

43 PIC Mikrodenetleyiciler PIC Bellek Çeşitleri ROM ROM belleğine sahip PIC lerin programları üretim esnasında yazılırlar. EPROM ve EEPROM eşdeğerlerine nazaran fiyatları oldukça düşüktür. Bu tip PIC ler çok miktarda üretilecek bir ürünün maliyetini düşürmek amacıyla seçilir. PIC üzerine defalarca yazmak mümkün olmadığından uygulama geliştirmek için uygun değildir. Microchip, ROM bellekli PIC lere parça numarası verirken CR (PIC16CR62, PIC16CR84 gibi) harflerini kullanır.

44 PIC Mikrodenetleyiciler PIC Bellek Çeşitleri EPROM EPROM silici denilen özel aygıtlarla yeniden programlanabilir belleklerdir. Bunun için ultraviyole (UV-Mor Ötesi) ışını altında belirli süre tutmak gerekir. Enerji kesilse bile program bellekte kalır. Microchip, EPROM bellekli PIC lere parça numarası verirken C (PIC12C508, PIC16C745 gibi) harfini kullanır.

45 PIC Mikrodenetleyiciler PIC Bellek Çeşitleri Flash-EEPROM Böyle bir belleğe sahip bir PIC içerisine program yazmak için PIC programlama kartı vasıtasıyla elektriksel sinyal gönderilir. Enerji kesilse bile program bellekte kalır. Programı silmek veya yeni bir program yazmak istendiğinde PIC programlayıcı kartından yine elektriksel sinyal gönderilir. Bu tip belleğe sahip olan PIC ler genellikle uygulama geliştirme çalışmalarında kullanılırlar. Flash-EEPROM belleğe sahip olan PIC lerde F harfi (Örneğin PIC16F84 gibi) Flash belleği ifade eder.

46 PIC Mikrodenetleyiciler PIC Bellek Çeşitleri EEPROM ve Flash-EEPROM arasındaki fark Flash belleğe yazma hızı daha yüksektir. Hız farkının oluş sebebi şudur: EEPROM belleğe her defasında bir baytlık veri yazılabilir veya okunabilirken, Flash-EEPROM belleğe bir defasında blok halinde veri yazılabilir veya okunabilir. Flash bellekler daha ucuzdur. Garanti edilen verinin bellek üzerinde kalma süresi 10 yıldır

47 PIC Mikrodenetleyiciler PIC Bellek Çeşitleri EEPROM ve Flash-EEPROM arasındaki fark Flash bellekler EEPROM a göre daha çabuk yıpranır ve zarar görürler (yaklaşık yazma-silme işleminden sonra). Bunun sebebi flash bellek birden fazla bellek bölgesini aynı anda silmek zorundadır. Sadece bir baytı değiştirmek için tüm bloğu silmek ve tekrar yazmak gerekir. Buda flash belleğin çabuk yıpranmasının sebebidir. İlk kullanılan EEPROM lar 100 defa silme-yazma işlemi gerçekleştirirken, günümüz teknolojisinde kullanılan EEPROMlar da fazla yazma-silme işlemini yerine getirebilmektedirler.

48 PIC Mikrodenetleyiciler PIC Bellek Çeşitleri PIC Tercih Nedenleri Piyasada bir çok mikrodenetleyici üreten firma olduğundan bahsetmiştik. Bunlar içinde neden Microchip firmasının ürettiği PIC lerin seçildiği sorusu akla gelebilir. Bunun en temel sebebi Microchip firmasının web sayfaları üzerinden sağladığı teknik destektir. Tüm mikrodenetleyicilere ilişkin ayrıntılı bilgiler ve farklı mikrodenetleyiciler ile yapılmış, farklı uygulama örnekleri firma tarafından ücretsiz olarak dağıtılmaktadır.

49 PIC Mikrodenetleyiciler PIC Bellek Çeşitleri PIC Tercih Nedenleri Hepsinden önemlisi, firma devamlı geliştirmekte olduğu MPLAB adlı simülasyon programını da ücretsiz olarak dağıtmaktadır. Böylece PIC programlamak isteyen birkişi, assembly editor, derleyici, simülatör ve programlayıcı ihtiyaçlarının hepsini tek bir program ile ve ücretsiz olarak gidermiş olmaktadır. Sadece Assembly değil Basic (PicBasicPro) ve C(HitechPicC,CCSC) ve Pascal dilleri ile de derlenebilirler.

50 PIC Mikrodenetleyiciler PIC Bellek Çeşitleri PIC Tercih Nedenleri Firmanın sağladığı bu desteğe bağlı olarak gelişen bir başka avantaj ise, bu konu ile ilgili kaynağın çok olmasıdır. Ayrıca PIC ler az sayıda komut içeren komut kümelerine sahiptirler ve kolayca programlanabilirler. PIC ler karmaşık olmayan osilatör, reset, besleme devreleri ile sağlıklı olarak çalışabilirler. Elbette en büyük avantajlarından birisi de ekonomik olarak oldukça uygun fiyatlara edinilebilmeleridir.

51 PIC Mikrodenetleyiciler PIC Bellek Çeşitleri Yüzlerce PIC modelinden hangisini seçeceksiniz? Giriş/Çıkış port sayısı, Çevresel arabirim desteği(usart, USB, vb), Bellek kapasitesi (RAM, EEPROM, flash,..), Çalışma hızı, Fiziksel boyutu, Güç tüketimi, Maliyeti.

52 PIC Mikrodenetleyiciler PIC Programlamak İçin Gerekenler PIC Programlamak İçin Gerekenler PIC mikrodenetleyicilerinin programlanması için gereken donanımlar aşağıda sıralanmıştır: PIC mikrodenetleyicisi (16F84 vs. gibi) Kişisel bilgisayar Metin editörü Derleyici (Compiler) PIC programlama devre kartı PIC yükleme yazılımı

53 PIC Mikrodenetleyiciler PIC Programlamak İçin Gerekenler PIC Programlamak İçin Gerekenler Kişisel Bilgisayar Assembly program kodlarını kolayca yazabilmek, doğru ve hızlı bir şekilde PIC in program belleğine gönderebilmek için bilgisayara ihtiyaç vardır. Program kodlarının PIC e yazdırma işlemi paralel veya seri port a bağlanan bir elektronik devre aracılığıyla yapılır.

54 PIC Mikrodenetleyiciler PIC Programlamak İçin Gerekenler PIC Programlamak İçin Gerekenler Metin Editörü Program kodlarını yazıp bir metin dosyası oluşturmak için windows işletim sistemi içerisindeki NotPad gibi bir editör kullanılabilir. Bu derste, MicroC Pro programının kendi metin editörü kullanılacaktır.

55 PIC Mikrodenetleyiciler PIC Programlamak İçin Gerekenler PIC Programlamak İçin Gerekenler Derleyici Bir programlama dilinde yazılmış olan kaynak kodunu başka bir dile (genellikle makine koduna) çeviren yazılım. Bu derste, MicroC Pro derleyicisi kullanılacaktır.

56 PIC Mikrodenetleyiciler PIC Programlamak İçin Gerekenler PIC Programlamak İçin Gerekenler PIC Programlama Devre Kartı Makine dilindeki program kodlarını PC den alıp PIC mikrodenetleyicisine yazmak için bir elektronik devreye ihtiyaç vardır. Bu elektronik devre bir çok üretici tarafından piyasada satılmaktadır.

57 PIC Mikrodenetleyiciler PIC Programlamak İçin Gerekenler PIC Programlamak İçin Gerekenler Program Yükleme Yazılımı PIC programlama devre kartı ile PC den PIC e makine dilindeki programı yazdırabilmek için devre kartıyla uyumlu bir programlayıcı yazılımına ihtiyaç vardır.

58 PIC Mikrodenetleyiciler PIC Programlamak İçin Gerekenler PIC Simülasyon Program Yükleme Yazılımı Labcenter Electronic firmasının bir ürünü olan Proteus programı, görsel olarak elektronik devrelerin simülasyon ve analizini yapabilen, çok kolay bir şekilde otomatik PCB oluşturabilen, oldukça yetenekli bir programdır. Klasik simülasyon programlarından en önemli farkı mikrodenetleyiciler için oluşturulmuş.hex dosyalarını kullanarak mikro denetleyici simülasyonu yapabilmesidir. PROTEUS programı ISIS ve ARES olmak üzere iki alt programdan oluşur. ISIS te elektronik devre çizimi gerçekleştirilirken, bunun yanında devrenin analizi de yapılabilmektedir. ARES te ise ISIS te çizilmiş olan devreler ARES ortamına aktarılmak suretiyle baskı devre çizimi gerçekleştirilebildiği gibi manuel olarak da baskı devre çizimi yapılabilmektedir

EEM 306 Mikroişlemciler ve Lab. Doç.Dr. Mehmet SAĞBAŞ

EEM 306 Mikroişlemciler ve Lab. Doç.Dr. Mehmet SAĞBAŞ EEM 306 Mikroişlemciler ve Lab. Doç.Dr. Mehmet SAĞBAŞ Sayısal Sistemler ASIC (Application Specific Integrated Circuits) Belirli bir işlev için tasarlanırlar Performansları yüksektir Maliyetleri yüksektir

Detaylı

BİLGİSAYAR MİMARİSİ. Komut Seti Mimarisi. Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü

BİLGİSAYAR MİMARİSİ. Komut Seti Mimarisi. Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü BİLGİSAYAR MİMARİSİ Komut Seti Mimarisi Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü Komut Seti Mimarisi Bilgisayarın hesaplama karakteristiklerini belirler. Donanım sistemi mimarisi ise, MİB(Merkezi İşlem Birimi),

Detaylı

Hacettepe Robot Topluluğu

Hacettepe Robot Topluluğu Hacettepe Robot Topluluğu PIC Assembly Dersleri 1. Ders: PIC Programlamaya Giriş HUNRobotX - PIC Assembly Dersleri 1. Ders: PIC Programlamaya Giriş Yazan: Kutluhan Akman, Düzenleyen: Canol Gökel - 4 Haziran

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Bülent ÇOBANOĞLU

Yrd. Doç. Dr. Bülent ÇOBANOĞLU Yrd. Doç. Dr. Bülent ÇOBANOĞLU Kaynakça; Interfacing PIC Microcontrollers Embedded Design by Interactive Simulation, Martin BATES, PIC Microcontroller and Embedded Systems, Muhammed Ali Mazidi, www.cobanoglu.wikispaces.com

Detaylı

Mikrobilgisayar Sistemleri ve Assembler

Mikrobilgisayar Sistemleri ve Assembler Mikrobilgisayar Sistemleri ve Assembler Bahar Dönemi Öğr.Gör. Vedat MARTTİN Konu Başlıkları Mikrobilgisayar sisteminin genel yapısı,mimariler,merkezi işlem Birimi RAM ve ROM bellek özellikleri ve Çeşitleri

Detaylı

İçİndekİler. 1. Bölüm - Mİkro Denetleyİcİ Nedİr? 2. Bölüm - MİkroDenetleyİcİlerİ Anlamak

İçİndekİler. 1. Bölüm - Mİkro Denetleyİcİ Nedİr? 2. Bölüm - MİkroDenetleyİcİlerİ Anlamak XIII İçİndekİler 1. Bölüm - Mİkro Denetleyİcİ Nedİr? Mikrodenetleyici Tanımı Mikrodenetleyicilerin Tarihçesi Mikroişlemci- Mikrodenetleyici 1. İki Kavram Arasındaki Farklar 2. Tasarım Felsefesi ve Mimari

Detaylı

Embedded(Gömülü)Sistem Nedir?

Embedded(Gömülü)Sistem Nedir? Embedded(Gömülü)Sistem Nedir? Embedded Computing System de amaç; elektronik cihaza bir işlevi sürekli tekrar ettirmektir. Sistem içindeki program buna göre hazırlanmıştır. PC lerde (Desktop veya Laptop)

Detaylı

Öğr.Gör. Dr. Bülent ÇOBANOĞLU

Öğr.Gör. Dr. Bülent ÇOBANOĞLU Öğr.Gör. Dr. Bülent ÇOBANOĞLU B 'Bilgisayar' terimi, latincede hesaplamak anlamına gelen 'computere' kelimesinden üretilen 'computer' sözcüğünün Türkçe'ye çevrilmesinden gelmektedir. Bilgisayar sistemleri

Detaylı

Mikroişlemciler Dersi. PIC Mikro denetleyiciler ve Programlama

Mikroişlemciler Dersi. PIC Mikro denetleyiciler ve Programlama Mikroişlemciler Dersi PIC Mikro denetleyiciler ve Programlama Kaynaklar ile ilgili iki web sitesi: - http://www.mikroe.com - http://www.microchip.com/ - Ders sunuları - Sakarya üniversitesi e-kütüphane

Detaylı

MEB YÖK MESLEK YÜKSEKOKULLARI PROGRAM GELİŞTİRME PROJESİ. 1. Tipik bir mikrobilgisayar sistemin yapısı ve çalışması hakkında bilgi sahibi olabilme

MEB YÖK MESLEK YÜKSEKOKULLARI PROGRAM GELİŞTİRME PROJESİ. 1. Tipik bir mikrobilgisayar sistemin yapısı ve çalışması hakkında bilgi sahibi olabilme PROGRAMIN ADI DERSIN KODU VE ADI DERSIN ISLENECEGI DÖNEM HAFTALIK DERS SAATİ DERSİN SÜRESİ ENDÜSTRİYEL ELEKTRONİK MİK.İŞLEMCİLER/MİK.DENETLEYİCİLER-1 2. Yıl, III. Yarıyıl (Güz) 4 (Teori: 3, Uygulama: 1,

Detaylı

Bir mikroişlemci temel olarak üç kısımdan oluşur. Bunlar merkezi işlem birimi (CPU), giriş çıkış birimi (G/Ç) ve bellektir.

Bir mikroişlemci temel olarak üç kısımdan oluşur. Bunlar merkezi işlem birimi (CPU), giriş çıkış birimi (G/Ç) ve bellektir. 1 1.GİRİŞ 1.1 Mikroişlemciler Mikroişlemci herhangi bir sistemde merkezi işlem birimidir ve bulunduğu sistemde aritmetik ve mantıksal işlemleri yürütür. Merkezi İşlem Birimi (Central Processing Unit: CPU),

Detaylı

Adres Yolu (Address Bus) Bellek Birimi. Veri Yolu (Databus) Kontrol Yolu (Control bus) Şekil xxx. Mikrodenetleyici genel blok şeması

Adres Yolu (Address Bus) Bellek Birimi. Veri Yolu (Databus) Kontrol Yolu (Control bus) Şekil xxx. Mikrodenetleyici genel blok şeması MİKRODENETLEYİCİLER MCU Micro Controller Unit Mikrodenetleyici Birimi İşlemci ile birlikte I/O ve bellek birimlerinin tek bir entegre olarak paketlendiği elektronik birime mikrodenetleyici (microcontroller)

Detaylı

CUMHURİYET MESLEKİ VE TEKNİK ANADOLU LİSESİ BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİNİN TEMELLERİ DERSİ DERS NOTLARI BELLEKLER

CUMHURİYET MESLEKİ VE TEKNİK ANADOLU LİSESİ BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİNİN TEMELLERİ DERSİ DERS NOTLARI BELLEKLER BELLEKLER Genel olarak bellekler, elektronik bilgi depolama üniteleridir. Bilgisayarlarda kullanılan bellekler, işlemcinin istediği bilgi ve komutları maksimum hızda işlemciye ulaştıran ve üzerindeki bilgileri

Detaylı

BÖLÜM 2 8051 Mikrodenetleyicisine Giriş

BÖLÜM 2 8051 Mikrodenetleyicisine Giriş C ile 8051 Mikrodenetleyici Uygulamaları BÖLÜM 2 8051 Mikrodenetleyicisine Giriş Amaçlar 8051 mikrodenetleyicisinin tarihi gelişimini açıklamak 8051 mikrodenetleyicisinin mimari yapısını kavramak 8051

Detaylı

MİKROBİLGİSAYAR SİSTEMLERİ. Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu

MİKROBİLGİSAYAR SİSTEMLERİ. Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu MİKROBİLGİSAYAR SİSTEMLERİ Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu Dersin Amacı Mikroişlemciler Mikrodenetleyiciler PIC Mikrodenetleyiciler Micro BASIC Programlama Kullanılacak Programlar MSDOS DEBUG PROTEUS

Detaylı

B.Ç. / E.B. MİKROİŞLEMCİLER

B.Ç. / E.B. MİKROİŞLEMCİLER 1 MİKROİŞLEMCİLER Mikroişlemci (Mikroprocessor) Nedir? Merkezi İşlem Birimi, (CPU Central Processing Unit) olarak adlandırılır. Bilgisayar programının yapmak istediği işlemleri yürütür. CPU belleğinde

Detaylı

Bilgisayar Mühendisliğine Giriş. Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN

Bilgisayar Mühendisliğine Giriş. Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN Bilgisayar Mühendisliğine Giriş Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN Mikroişlemci Nedir? Bir bilgisayarın en önemli parçası Mikroişlemcisidir. Hiçbir bilgisayar mikroişlemci olmadan çalışamaz. Bu nedenle Mikroişlemci

Detaylı

27.10.2011 HAFTA 1 KALICI OLMAYAN HAFIZA RAM SRAM DRAM DDRAM KALICI HAFIZA ROM PROM EPROM EEPROM FLASH HARDDISK

27.10.2011 HAFTA 1 KALICI OLMAYAN HAFIZA RAM SRAM DRAM DDRAM KALICI HAFIZA ROM PROM EPROM EEPROM FLASH HARDDISK Mikroişlemci HAFTA 1 HAFIZA BİRİMLERİ Program Kodları ve verinin saklandığı bölüm Kalıcı Hafıza ROM PROM EPROM EEPROM FLASH UÇUCU SRAM DRAM DRRAM... ALU Saklayıcılar Kod Çözücüler... GİRİŞ/ÇIKIŞ G/Ç I/O

Detaylı

8. MİKROİŞLEMCİ MİMARİSİ

8. MİKROİŞLEMCİ MİMARİSİ 1 8. MİKROİŞLEMCİ MİMARİSİ Gelişen donanım ve yazılım teknolojilerine ve yonga üreticisine bağlı olarak mikroişlemcilerin farklı komut tipleri, çalışma hızı ve şekilleri vb. gibi donanım ve yazılım özellikleri

Detaylı

Bilgisayar Sistemleri

Bilgisayar Sistemleri Bilgisayar Sistemleri Bilgiyi giriş olarak alan, bunu belli bir kurala göre işleyen ve sonucu çıktı olarak veren sisteme basit olarak bilgisayar denir. Makine olarak tanımlanan bilgisayar, veriyi belli

Detaylı

BİLGİSAYAR MİMARİSİ. Mimariye Giriş. Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü

BİLGİSAYAR MİMARİSİ. Mimariye Giriş. Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü BİLGİSAYAR MİMARİSİ Mimariye Giriş Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü Ders Bilgileri Not Değerlendirmesi: Pop-up Quiz/Ödev : % 20 Ara Sınav : % 30 Final : % 50 Ders İçeriği Temel Bilgisayar Mimarisi

Detaylı

MİKRODENETLEYİCİLER. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL

MİKRODENETLEYİCİLER. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL MİKRODENETLEYİCİLER Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL DERSİN AMACI Mikroişlemciler Mikroişlemcilerin Yapısı Mikrodenetleyiciler PIC mikrodenetleyiciler KULLANILACAK PROGRAMLAR PROTEUS ISIS 7 PROF Micro BASIC EDITOR

Detaylı

GAZİANTEP ÜNİVERSİTESİ

GAZİANTEP ÜNİVERSİTESİ GAZİANTEP ÜNİVERSİTESİ Fizik Mühendisliği Bölümü Pic Basic Pro ile PIC Programlama Ders Notları Hazırlayan: Kamil KAYA 2012 Mikrodenetleyiciler: Mikrodenetleyicilerin tanımına girmeden önce kısaca mikroişlemcilere

Detaylı

1 GİRİŞ 1 Bu Kitap Kimlere Hitap Eder 1 Kitabın İşleyişi 2 Kitabın Konuları 3 Kitabı Takip Etmek İçin Gerekenler 6 Kaynak Kodu ve Simülasyonlar 6

1 GİRİŞ 1 Bu Kitap Kimlere Hitap Eder 1 Kitabın İşleyişi 2 Kitabın Konuları 3 Kitabı Takip Etmek İçin Gerekenler 6 Kaynak Kodu ve Simülasyonlar 6 İÇİNDEKİLER VII İÇİNDEKİLER 1 GİRİŞ 1 Bu Kitap Kimlere Hitap Eder 1 Kitabın İşleyişi 2 Kitabın Konuları 3 Kitabı Takip Etmek İçin Gerekenler 6 Kaynak Kodu ve Simülasyonlar 6 2 KİTAPTA KULLANILAN PROGRAMLAR

Detaylı

BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ

BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ Hesaplama, saklama gibi çeşitli işlemler amacıyla bilgisayara verilen sayı, yazı, resim, ses, ölçüm vb. değerlerden oluşan her türlü sayısal, alfasayısal bilgiler veri olarak adlandırılmaktadır.

Detaylı

Bilgisayar Donanım 2010 BİLGİSAYAR

Bilgisayar Donanım 2010 BİLGİSAYAR BİLGİSAYAR CPU, bellek ve diğer sistem bileşenlerinin bir baskı devre (pcb) üzerine yerleştirildiği platforma Anakart adı verilmektedir. Anakart üzerinde CPU, bellek, genişleme yuvaları, BIOS, çipsetler,

Detaylı

Mikrobilgisayar Mimarisi ve Programlama

Mikrobilgisayar Mimarisi ve Programlama Mikrobilgisayar Mimarisi ve Programlama 1. Hafta Mikroişlemcilere Giriş Doç. Dr. Akif KUTLU Yrd. Doç. Dr. Ahmet ÖZCERİT akutlu@sdu.edu.tr aozcerit@sakarya.edu.tr Ders web sitesi: http://www.8051turk.com/

Detaylı

Donanımlar Hafta 1 Donanım

Donanımlar Hafta 1 Donanım Donanımlar Hafta 1 Donanım Donanım Birimleri Ana Donanım Birimleri (Anakart, CPU, RAM, Ekran Kartı, Sabit Disk gibi aygıtlar, ) Ek Donanım Birimleri (Yazıcı, Tarayıcı, CD-ROM, Ses Kartı, vb ) Anakart (motherboard,

Detaylı

DONANIM. 1-Sitem birimi (kasa ) ve iç donanım bileşenleri 2-Çevre birimleri ve tanımlamaları 3-Giriş ve çıkış donanım birimleri

DONANIM. 1-Sitem birimi (kasa ) ve iç donanım bileşenleri 2-Çevre birimleri ve tanımlamaları 3-Giriş ve çıkış donanım birimleri DONANIM 1-Sitem birimi (kasa ) ve iç donanım bileşenleri 2-Çevre birimleri ve tanımlamaları 3-Giriş ve çıkış donanım birimleri DONANIM SİSTEM BİRİMİ ÇEVREBİRİMLERİ Ana Kart (Mainboard) Monitör İşlemci

Detaylı

MİKROİŞLEMCİLER. Mikroişlemcilerde Kullanılan Yeni Teknolojiler ve Mikroişlemcilerin Rakipleri

MİKROİŞLEMCİLER. Mikroişlemcilerde Kullanılan Yeni Teknolojiler ve Mikroişlemcilerin Rakipleri MİKROİŞLEMCİLER MİKROİŞLEMCİLER Mikroişlemcilerde Kullanılan Yeni Teknolojiler ve Mikroişlemcilerin Rakipleri Mikroişlemcilerde Kullanılan Yeni Teknolojiler Mikroişlemcilerin performanslarının arttırılmasına

Detaylı

MİKROİŞLEMCİLER. Mikroişlemcilerin Tarihsel Gelişimi

MİKROİŞLEMCİLER. Mikroişlemcilerin Tarihsel Gelişimi MİKROİŞLEMCİLER Mikroişlemcilerin Tarihsel Gelişimi Mikroişlemcilerin Tarihi Gelişimi Mikroişlemcilerin tarihi gelişimlerini bir kerede işleyebildikleri bit sayısı referans alınarak dört grupta incelemek

Detaylı

DERS 3 MİKROİŞLEMCİ SİSTEM MİMARİSİ. İçerik

DERS 3 MİKROİŞLEMCİ SİSTEM MİMARİSİ. İçerik DERS 3 MİKROİŞLEMCİ SİSTEM MİMARİSİ İçerik Mikroişlemci Sistem Mimarisi Mikroişlemcinin yürüttüğü işlemler Mikroişlemci Yol (Bus) Yapısı Mikroişlemci İç Veri İşlemleri Çevresel Cihazlarca Yürütülen İşlemler

Detaylı

Bellekler. Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar

Bellekler. Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar Bellekler 1 Bellekler Ortak giriş/çıkışlara, yazma ve okuma kontrol sinyallerine sahip eşit uzunluktaki saklayıcıların bir tümdevre içerisinde sıralanmasıyla hafıza (bellek) yapısı elde edilir. Çeşitli

Detaylı

İşletim Sistemlerine Giriş

İşletim Sistemlerine Giriş İşletim Sistemlerine Giriş İşletim Sistemleri ve Donanım İşletim Sistemlerine Giriş/ Ders01 1 İşletim Sistemi? Yazılım olmadan bir bilgisayar METAL yığınıdır. Yazılım bilgiyi saklayabilir, işleyebilir

Detaylı

RF İLE ÇOK NOKTADAN KABLOSUZ SICAKLIK ÖLÇÜMÜ

RF İLE ÇOK NOKTADAN KABLOSUZ SICAKLIK ÖLÇÜMÜ RF İLE ÇOK NOKTADAN KABLOSUZ SICAKLIK ÖLÇÜMÜ Fevzi Zengin f_zengin@hotmail.com Musa Şanlı musanli@msn.com Oğuzhan Urhan urhano@kou.edu.tr M.Kemal Güllü kemalg@kou.edu.tr Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği

Detaylı

Bil101 Bilgisayar Yazılımı I. M. Erdem ÇORAPÇIOĞLU Bilgisayar Yüksek Mühendisi

Bil101 Bilgisayar Yazılımı I. M. Erdem ÇORAPÇIOĞLU Bilgisayar Yüksek Mühendisi Bil101 Bilgisayar Yazılımı I Bilgisayar Yüksek Mühendisi Kullanıcıdan aldığı veri ya da bilgilerle kullanıcının isteği doğrultusunda işlem ve karşılaştırmalar yapabilen, veri ya da bilgileri sabit disk,

Detaylı

MİKROİŞLEMCİ MİMARİLERİ

MİKROİŞLEMCİ MİMARİLERİ MİKROİŞLEMCİ MİMARİLERİ Mikroişlemcilerin yapısı tipik olarak 2 alt sınıfta incelenebilir: Mikroişlemci mimarisi (Komut seti mimarisi), Mikroişlemci organizasyonu (İşlemci mikromimarisi). CISC 1980 lerden

Detaylı

BM-311 Bilgisayar Mimarisi. Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

BM-311 Bilgisayar Mimarisi. Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü BM-311 Bilgisayar Mimarisi Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Konular Bilgisayar Bileşenleri Bilgisayarın Fonksiyonu Instruction Cycle Kesmeler (Interrupt lar) Bus

Detaylı

PIC Mikro denetleyiciler ve Programlama. Öğr.Gör.Bülent ÇOBANOĞLU

PIC Mikro denetleyiciler ve Programlama. Öğr.Gör.Bülent ÇOBANOĞLU PIC Mikro denetleyiciler ve Programlama Değerlendirme BaĢarı Puanı: Yıl içi %60+ Final %40 Yıl içi ise; Vize*60+Q1*10+Q2*10+Ödev*15+Devam*5 BaĢarı Ortalaması 40 altı olan FF dir. Diğer notlar, çana göre

Detaylı

Yrd.Doç.Dr. Celal Murat KANDEMİR

Yrd.Doç.Dr. Celal Murat KANDEMİR Bilgisayar Mimarisi Anahatlar ve Mimariye Giriş Yrd.Doç.Dr. Celal Murat KANDEMİR ESOGÜ Eğitim Fakültesi - BÖTE twitter.com/cmkandemir Yardımcı Kaynaklar Computer organization and architecture : principles

Detaylı

Von Neumann Mimarisi. Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar 1

Von Neumann Mimarisi. Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar 1 Von Neumann Mimarisi Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar 1 Sayısal Bilgisayarın Tarihsel Gelişim Süreci Babage in analitik makinası (1833) Vakumlu lambanın bulunuşu (1910) İlk elektronik sayısal bilgisayar

Detaylı

PIC Kontrollü LED Sürücü Devresi

PIC Kontrollü LED Sürücü Devresi PIC Kontrollü LED Sürücü Devresi Pic - Tengu Japon Mitolojisinde uzun burunlu bir cin olan Tengu burada mikro denetleyiciler ile LED Sürücülerde gösterilmiştir. M u r a t E R M İ Ş H i t i t Ü n i v e

Detaylı

KONTROL VE OTOMASYON KULÜBÜ

KONTROL VE OTOMASYON KULÜBÜ KONTROL VE OTOMASYON KULÜBÜ C DİLİ İLE MİKROKONTROLÖR PROGRAMLAMA EĞİTİMİ Serhat Büyükçolak Ahmet Sakallı 2009-2010 Güz Dönemi Eğitimleri Mikrokontrolör Gömülü sistemlerin bir alt dalı olan mikrokontrolör

Detaylı

Sistem Programlama. Kesmeler(Interrupts): Kesme mikro işlemcinin üzerinde çalıştığı koda ara vererek başka bir kodu çalıştırması işlemidir.

Sistem Programlama. Kesmeler(Interrupts): Kesme mikro işlemcinin üzerinde çalıştığı koda ara vererek başka bir kodu çalıştırması işlemidir. Kesmeler(Interrupts): Kesme mikro işlemcinin üzerinde çalıştığı koda ara vererek başka bir kodu çalıştırması işlemidir. Kesmeler çağırılma kaynaklarına göre 3 kısma ayrılırlar: Yazılım kesmeleri Donanım

Detaylı

A. 8051 Ailesi MCU lar

A. 8051 Ailesi MCU lar A. 8051 Ailesi MCU lar (Endüstri Standardı Mikrokontrolör Ailesi) 1 MİKROİŞLEMCİ LERE GİRİŞ Her yerdeki Mikroişlemciler / The Ubiquitous Microprocessors 1981 de yayımlanan Microprocessors and Programmed

Detaylı

Temel Kavramlar-2. Aşağıda depolama aygıtlarının kapasitelerini inceleyebilirsiniz.

Temel Kavramlar-2. Aşağıda depolama aygıtlarının kapasitelerini inceleyebilirsiniz. Temel Kavramlar-2 Byte = 8 Bit in bir araya gelmesiyle oluşan bellektir. Bilgisayarın tanıdığı harf rakam ve özel karakterlerden her biri 1 byte lık yer kaplar. Yani her bir harfin 1 veya 0 dan oluşan

Detaylı

Öğr.Gör. Dr. Bülent ÇOBANOĞLU

Öğr.Gör. Dr. Bülent ÇOBANOĞLU Öğr.Gör. Dr. Bülent ÇOBANOĞLU B PIC MİKRODENETLEYİCİ VE AİLESİ PIC, Microchip firması tarafından üretilen, Harvard mimarisine ve RISC işlemcisine sahip bir mikro denetleyicidir. [1] PIC kelimesi, Peripheral

Detaylı

DERS 1 GİRİŞ İÇERİK - PIC DSP

DERS 1 GİRİŞ İÇERİK - PIC DSP DERS 1 GİRİŞ İÇERİK Mekanik Bilgisayarlar Elektronik Bilgisayarlar Mikroişlemciler Mikroişlemci Uygulama Alanları Mikroişlemci Türleri Mikrodenetleyiciler - PIC DSP İşlemciler TMS32C6000 Ders 1, Slayt

Detaylı

PIC Programlama. Devrim Çamoğlu

PIC Programlama. Devrim Çamoğlu PIC Programlama Devrim Çamoğlu İçİndekİler XIII İçİndekİler 1. Bölüm - Temel Kavramlar Mikrodenetleyici Tanımı Mikroişlemci-Mikrodenetleyici 1. Mikro İşlemcili Bir Sistemde Kavramlar 2. Tasarım Felsefesi

Detaylı

Electronic Letters on Science & Engineering 5(1) (2009) Available online at www.e-lse.org

Electronic Letters on Science & Engineering 5(1) (2009) Available online at www.e-lse.org Electronic Letters on Science & Engineering 5(1) (2009) Available online at www.e-lse.org Traffic Signaling with Sensor and Manual Control Sıtkı AKKAYA Erciyes Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Elektrik

Detaylı

Düşünelim? Günlük hayatta bilgisayar hangi alanlarda kullanılmaktadır? Bilgisayarın farklı tip ve özellikte olmasının sebepleri neler olabilir?

Düşünelim? Günlük hayatta bilgisayar hangi alanlarda kullanılmaktadır? Bilgisayarın farklı tip ve özellikte olmasının sebepleri neler olabilir? Başlangıç Düşünelim? Günlük hayatta bilgisayar hangi alanlarda kullanılmaktadır? Bilgisayarın farklı tip ve özellikte olmasının sebepleri neler olabilir? Bilgisayar Bilgisayar, kendisine verilen bilgiler

Detaylı

Birol Çapa Özen Özkaya. 2008-2009 Güz Dönemi Eğitimleri

Birol Çapa Özen Özkaya. 2008-2009 Güz Dönemi Eğitimleri Birol Çapa Özen Özkaya 2008-2009 Güz Dönemi Eğitimleri Gömülü sistemlerin bir alt dalı olan mikrokontrolör tabanlı sistemler öncelikle çok geniş kullanım alanına sahiptir. Doğru elektronik donanımlarla

Detaylı

B.Ç. / E.B. MİKROİŞLEMCİLER

B.Ç. / E.B. MİKROİŞLEMCİLER 1 MİKROİŞLEMCİLER RESET Girişi ve DEVRESİ Program herhangi bir nedenle kilitlenirse ya da program yeniden (baştan) çalıştırılmak istenirse dışarıdan PIC i reset yapmak gerekir. Aslında PIC in içinde besleme

Detaylı

BELLEK BİRİMLERİ BELLEK BİRİMLERİ

BELLEK BİRİMLERİ BELLEK BİRİMLERİ BELLEK BİRİMLERİ BELLEKLER BELLEK BİRİMLERİ Bellek Nedir İşlemcinin istediği bilgileri en hızlı şekilde işlemciye ulaştıran ve bilgileri geçici olarak saklayan depolama birimidir Belleğin Görevi İşlemcinin

Detaylı

1. PS/2 klavye fare 2. Optik S/PDIF çıkışı 3. HDMI Giriş 4. USB 3.0 Port 5. USB 2.0 Port 6. 6 kanal ses giriş/çıkış 7. VGA giriş 8.

1. PS/2 klavye fare 2. Optik S/PDIF çıkışı 3. HDMI Giriş 4. USB 3.0 Port 5. USB 2.0 Port 6. 6 kanal ses giriş/çıkış 7. VGA giriş 8. İşlemci: İşlemci,kullanıcıdan bilgi almak, komutları işlemek ve sonuçları kullanıcıya sunmak gibi pek çok karmaşık işlemi yerine getirir. Ayrıca donanımların çalışmasını kontrol eder. İşlemci tüm sistemin

Detaylı

ENF 100 Temel Bilgi Teknolojileri Kullanımı Ders Notları 2. Hafta. Öğr. Gör. Dr. Barış Doğru

ENF 100 Temel Bilgi Teknolojileri Kullanımı Ders Notları 2. Hafta. Öğr. Gör. Dr. Barış Doğru ENF 100 Temel Bilgi Teknolojileri Kullanımı Ders Notları 2. Hafta Öğr. Gör. Dr. Barış Doğru 1 Konular 1. Bilgisayar Nedir? 2. Bilgisayarın Tarihçesi 3. Günümüz Bilgi Teknolojisi 4. Bilgisayarların Sınıflandırılması

Detaylı

Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu Bilgi teknolojileri ve Programcılığı Bölümü DERS 1 - BİLGİSAYAR VE ÇEVRE ÜNİTELERİ

Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu Bilgi teknolojileri ve Programcılığı Bölümü DERS 1 - BİLGİSAYAR VE ÇEVRE ÜNİTELERİ Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu Bilgi teknolojileri ve Programcılığı Bölümü DERS 1 - BİLGİSAYAR VE ÇEVRE ÜNİTELERİ Bilgisayar, kendine önceden yüklenmiş program gereğince

Detaylı

NEDEN 8051. 8051 & ADuC8xx EĞİTİM NOTLARI Bölüm-2 Selim Dilmaç Neden 8051

NEDEN 8051. 8051 & ADuC8xx EĞİTİM NOTLARI Bölüm-2 Selim Dilmaç Neden 8051 NEDEN 8051 8051 ailesi, INTEL firması tarafından 1980 lerin başında piyasaya sunulan dünyanın en popüler 8-bit mikrokontrolör ailesidir. INTEL den sonra, bu MCU (Micro Controller Unit) ailesi ile uyumlu

Detaylı

RAM Standartları, Spesifikasyonları, Test Yöntemleri

RAM Standartları, Spesifikasyonları, Test Yöntemleri RAM Standartları, Spesifikasyonları, Test Yöntemleri Bilgisayar endüstrisindeki kişiler genelde Hafıza terimi yerine geçici komutları ve görevleri tamamlamak için gerekli dataları tutmak anlamıyla RAM(Random

Detaylı

Ünite-2 Bilgisayar Organizasyonu. www.cengizcetin.net

Ünite-2 Bilgisayar Organizasyonu. www.cengizcetin.net Ünite-2 Bilgisayar Organizasyonu Bilgisayar Nedir? Belirli bir sonuç üretmek amacıyla; mantıksal kıyaslamalardan sonuç çıkarabilen, büyük miktarlarda bilgiyi depolayabilen ve gerektiğinde bu bilgileri

Detaylı

BİLGİSAYAR MİMARİSİ. Bilgisayar Bileşenleri Ve Programların Yürütülmesi. Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü

BİLGİSAYAR MİMARİSİ. Bilgisayar Bileşenleri Ve Programların Yürütülmesi. Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü BİLGİSAYAR MİMARİSİ Bilgisayar Bileşenleri Ve Programların Yürütülmesi Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü Program Kavramı Bilgisayardan istenilen işlerin gerçekleştirilebilmesi için gereken işlem dizisi

Detaylı

MIKROBILGISAYARLAR ve PIC PROGRAMLAMA TEST ÇALIŞMA SORULARI

MIKROBILGISAYARLAR ve PIC PROGRAMLAMA TEST ÇALIŞMA SORULARI MIKROBILGISAYARLAR ve PIC PROGRAMLAMA TEST ÇALIŞMA SORULARI S1. Aşağıdaki eleman ya da birimlerden hangisi genel bir bilgisayar sisteminin donanımsal yapısında yer almaz? a) Mikroişlemci (CPU) b) Bellek

Detaylı

Yazılım Çeşitleri. Uygulama Yazılımları. İşletim Sistemleri. Donanım

Yazılım Çeşitleri. Uygulama Yazılımları. İşletim Sistemleri. Donanım Yazılım Yazılım Bilgisayarlar üretildikleri anda içlerinde herhangi bir bilgi barındırmadıkları için bir işlevleri yoktur. Bilgisayarlara belirli yazılımlar yüklenerek işlem yapabilecek hale getirilirler.

Detaylı

5. HAFTA KBT104 BİLGİSAYAR DONANIMI. KBUZEM Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi

5. HAFTA KBT104 BİLGİSAYAR DONANIMI. KBUZEM Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi 5. HAFTA KBT104 BİLGİSAYAR DONANIMI Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi 2 Konu Başlıkları Bellekler İç Bellekler ROM Bellek RAM Bellek Dış Bellekler Sabit Disk Sürücüleri

Detaylı

4-Deney seti modüler yapıya sahiptir ve kabin içerisine tek bir board halinde monte edilmiştir.

4-Deney seti modüler yapıya sahiptir ve kabin içerisine tek bir board halinde monte edilmiştir. MDS 8051 8051 AİLESİ DENEY SETİ 8051 Ailesi Deney Seti ile piyasada yaygın olarak bulunan 8051 ailesi mikro denetleyicileri çok kolay ve hızlı bir şekilde PC nizin USB veya Seri portundan gönderdiğiniz

Detaylı

PLC (Programlanabilir Kontrol Cihazı) TABANLI SİSTEMLERİN İNTERNET ÜZERİNDEN İZLENMESİ

PLC (Programlanabilir Kontrol Cihazı) TABANLI SİSTEMLERİN İNTERNET ÜZERİNDEN İZLENMESİ PLC (Programlanabilir Kontrol Cihazı) TABANLI SİSTEMLERİN İNTERNET ÜZERİNDEN İZLENMESİ Derya Birant, Alp Kut Dokuz Eylül Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü İÇERİK Giriş PLC nedir? PLC lerin Uygulama

Detaylı

MİKROİŞLEMCİLER 1 Ders 1

MİKROİŞLEMCİLER 1 Ders 1 MİKROİŞLEMCİLER 1 Ders 1 Ders Kitabı: The 80x86 IBM PC and Compatible Computers Assembly Language, Design, and Interfacing Muhammad ali Mazidi, Janice Gillipsie Mazidi Öğr.Gör. Mahmut YALÇIN 09.03.2011

Detaylı

BİLGİSAYAR KULLANMA KURSU

BİLGİSAYAR KULLANMA KURSU 1 2 KURS MODÜLLERİ 1. BİLGİSAYAR KULLANIMI 3 1. Bilişim (Bilgi ve İletişim) Kavramı Bilişim, bilgi ve iletişim kelimelerinin bir arada kullanılmasıyla meydana gelmiştir. Bilişim, bilginin teknolojik araçlar

Detaylı

İşletim Sistemi. BTEP205 - İşletim Sistemleri

İşletim Sistemi. BTEP205 - İşletim Sistemleri İşletim Sistemi 2 İşletim sistemi (Operating System-OS), bilgisayar kullanıcısı ile bilgisayarı oluşturan donanım arasındaki iletişimi sağlayan ve uygulama programlarını çalıştırmaktan sorumlu olan sistem

Detaylı

Şekil-1. Dr. Özgür AKIN

Şekil-1. Dr. Özgür AKIN Şekil-1 Dr. Özgür AKIN GİRİŞ Mikroişlemci Nedir? Mikroişlemcileri Birbirinden Ayıran Özellikler Mikroişlemciyi Oluşturan Birimler ve Görevleri Bellekler Mikrodenetleyiciler Mikroişlemci ve Mikrodenetleyiciler

Detaylı

EEM 306 Mikroişlemciler ve Lab. Doç.Dr. Mehmet SAĞBAŞ

EEM 306 Mikroişlemciler ve Lab. Doç.Dr. Mehmet SAĞBAŞ EEM 306 Mikroişlemciler ve Lab. Doç.Dr. Mehmet SAĞBAŞ 1 Mikrodenetleyici Anatomisi Çevre Birimler (Peripherals) Timers Watchdog Timer Program sonsuz döngüye girdiğinde işlemciyi resetler İletişim Arayüzleri

Detaylı

BİL386 MİKROBİLGİSAYARLI SİSTEM TASARIMI

BİL386 MİKROBİLGİSAYARLI SİSTEM TASARIMI T.C. FIRAT ÜNĠVERSĠTESĠ TEKNĠK EĞĠTĠM FAKÜLTESĠ ELEKTRONĠK VE BĠLGĠSAYAR EĞĠTĠMĠ BİL386 MİKROBİLGİSAYARLI SİSTEM TASARIMI (Ders Notları) Ġbrahim TÜRKOĞLU ELAZIĞ 2010 İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1. GİRİŞ 1.1. Mikroişlemciler

Detaylı

MC6800. Veri yolu D3 A11. Adres yolu A7 A6 NMI HALT DBE +5V 1 2. adres onaltılık onluk 0000 0. 8 bit 07FF 2047 0800 2048. kullanıcının program alanı

MC6800. Veri yolu D3 A11. Adres yolu A7 A6 NMI HALT DBE +5V 1 2. adres onaltılık onluk 0000 0. 8 bit 07FF 2047 0800 2048. kullanıcının program alanı GİRİŞ Günümüzde kullanılan bilgisayarların özelliklerinden bahsedilirken duyduğumuz 80386, 80486 Pentium-III birer mikroişlemcidir. Mikroişlemciler bilgisayar programlarının yapmak istediği tüm işlerin

Detaylı

İÇİNDEKİLER 1. KLAVYE... 11 2. KLAVYE RB0... 19 3. KLAVYE RBHIGH... 27 4. 4 DİSPLAY... 31

İÇİNDEKİLER 1. KLAVYE... 11 2. KLAVYE RB0... 19 3. KLAVYE RBHIGH... 27 4. 4 DİSPLAY... 31 İÇİNDEKİLER 1. KLAVYE... 11 Satır ve Sütunlar...11 Devre Şeması...14 Program...15 PIC 16F84 ile 4x4 klavye tasarımını gösterir. PORTA ya bağlı 4 adet LED ile tuş bilgisi gözlenir. Kendiniz Uygulayınız...18

Detaylı

Belleğin Görevi. RAM ve sabit diske erişim zamanları karşılaştırması

Belleğin Görevi. RAM ve sabit diske erişim zamanları karşılaştırması BELLEKLER BELLEKLER Genel olarak bellekler, elektronik bilgi depolama üniteleridir. Bilgisayarlarda kullanılan bellekler, işlemcinin istediği bilgi ve komutları maksimum hızda işlemciye ulaştıran ve üzerindeki

Detaylı

DERS BİLGİ FORMU ASENKRON VE SENKRON MAKİNALAR (0860120192-0860170102) ELEKTRİK VE ENERJİ. Okul Eğitimi Süresi

DERS BİLGİ FORMU ASENKRON VE SENKRON MAKİNALAR (0860120192-0860170102) ELEKTRİK VE ENERJİ. Okul Eğitimi Süresi ) ASENKRON VE SENKRON MAKİNALAR (0860120192-0860170102) (Proje, İş Yeri ) Kredisi Bu derste, her türlü asenkron ve senkron elektrik makinalarının uçlarının bulunması, devreye bağlanması ve çalıştırılması

Detaylı

PROGRAMLANABİLİR LOJİK DENETLEYİCİ İLE DENEYSEL ENDÜSTRİYEL SİSTEMİN KONTROLÜ

PROGRAMLANABİLİR LOJİK DENETLEYİCİ İLE DENEYSEL ENDÜSTRİYEL SİSTEMİN KONTROLÜ PROGRAMLANABİLİR LOJİK DENETLEYİCİ İLE DENEYSEL ENDÜSTRİYEL SİSTEMİN KONTROLÜ Öğr.Gör. Mehmet TAŞTAN Celal Bayar Üniversitesi Kırkağaç M.Y.O 45700-Kırkağaç/Manisa Tel:0-236-5881828 mehmettastan@hotmail.com

Detaylı

KONU 1 BİLGİSAYAR VE ÇEVRE ÜNİTELERİ

KONU 1 BİLGİSAYAR VE ÇEVRE ÜNİTELERİ Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu Elektrik ve Elektronik Teknolojisi KONU 1 BİLGİSAYAR VE ÇEVRE ÜNİTELERİ Bilgisayar, kendine önceden yüklenmiş program gereğince çeşitli bilgileri

Detaylı

Bilgisayar (Computer) Bilgisayarın fiziksel ve elektronik yapısını oluşturan ana birimlerin ve çevre birimlerin tümüne "donanım" denir.

Bilgisayar (Computer) Bilgisayarın fiziksel ve elektronik yapısını oluşturan ana birimlerin ve çevre birimlerin tümüne donanım denir. Bilgisayar (Computer) Bilgisayarın fiziksel ve elektronik yapısını oluşturan ana birimlerin ve çevre birimlerin tümüne "donanım" denir. Bilgisayar ve Donanım Ana Donanım Birimleri Anakart (Motherboard,

Detaylı

Bilişim Teknolojileri

Bilişim Teknolojileri Bilişim Teknolojileri Arş.Görev.Semih ÇALIŞKAN 1.Hafta İÇİNDEKİLER Bilgisayar nedir? Donanım nedir? Yazılım nedir? Giriş nedir? İşlem nedir? Bellek nedir? Çıkış nedir? BİLGİSAYAR NEDİR? Bilgisayar, kullanıcıdan

Detaylı

(Random-Access Memory)

(Random-Access Memory) BELLEK (Memory) Ardışıl devreler bellek elemanının varlığı üzerine kuruludur Bir flip-flop sadece bir bitlik bir bilgi tutabilir Bir saklayıcı (register) bir sözcük (word) tutabilir (genellikle 32-64 bit)

Detaylı

BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ TASARIM PROJESİ ÇALIŞMASI PİC PROGRAMLAMA İLE BASİT UÇAK OYUNU MEHMET HALİT İNAN BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BAHAR 2014 KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ

Detaylı

YMT216 MİKROİŞLEMCİLER VE PROGRAMLAMA

YMT216 MİKROİŞLEMCİLER VE PROGRAMLAMA T.C. FIRAT ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ YAZILIM MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ YMT216 MİKROİŞLEMCİLER VE PROGRAMLAMA (Ders Notları) İbrahim TÜRKOĞLU ELAZIĞ 2012 İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1. GİRİŞ BÖLÜM 2. MİKROİŞLEMCİ

Detaylı

Mikroişlemciler-IMikrodenetleyiciler. Alper Bayrak Abant İzzet Baysal Üniversitesi Bolu

Mikroişlemciler-IMikrodenetleyiciler. Alper Bayrak Abant İzzet Baysal Üniversitesi Bolu Mikroişlemciler-I Mikrodenetleyiciler Alper Bayrak Abant İzzet Baysal Üniversitesi Bolu 2014 Sunuma Genel Bakış Sunuma Genel Bakış I 1 Mikrodenetleyiciler 8051 Mikrodenetleyici Ailesi 8051 Mikrodenetleyicisinin

Detaylı

PORTLAR Bilgisayar: VERİ:

PORTLAR Bilgisayar: VERİ: PORTLAR 1.FARE 2. YAZICI ÇİZİCİ TARAYICI 3.AĞ-İNTERNET 4.SES GİRİŞİ 5.SES ÇIKIŞI(KULAKLIK) 6.MİKROFON 7.USB-FLASH 8.USB-FLASH 9.MONİTÖR 10.PROJEKSİYON 11.KLAVYE BİLGİSAYAR NEDİR? Bilgisayar: Kullanıcıdan

Detaylı

MPLAB IDE ve ISIS ile ASSEMBLY DİLİNDE UYGULAMA GELİŞTİRMEK

MPLAB IDE ve ISIS ile ASSEMBLY DİLİNDE UYGULAMA GELİŞTİRMEK MPLAB IDE ve ISIS ile ASSEMBLY DİLİNDE UYGULAMA GELİŞTİRMEK 1.1 Programın Başlatılması 1.2 Yeni Proje Oluşturma 1.3 MCU Seçimi Yrd.Doç.Dr.Bülent Çobanoğlu 1.4 MCU Programlama Dil Seçimi 1.5 Proje İsmi

Detaylı

Bir analitik cihaza bir bilgisayar takılması için en az iki neden vardır: Ölçmelerin kısmen veya tamamen otomatikleştirilmesi.

Bir analitik cihaza bir bilgisayar takılması için en az iki neden vardır: Ölçmelerin kısmen veya tamamen otomatikleştirilmesi. 1 MİKROBİLGİSAYARLAR VE MİKROİŞLEMCİLER Enstrümantal Analiz, Digital Elektronikler Mikrobilgisayarlar ve mikroişlemciler pek çok modern laboratuvar cihazının ayrılmaz bir parçası olmuşlardır. Bunlar çalışma

Detaylı

Mikroişlemci: Merkezi işlem biriminin fonksiyonlarını tek bir yarı iletken tümleşik devrede birleştiren programlanabilir sayısal elektronik devre

Mikroişlemci: Merkezi işlem biriminin fonksiyonlarını tek bir yarı iletken tümleşik devrede birleştiren programlanabilir sayısal elektronik devre MİKRODENETLEYİCİLER Mikroişlemci: Merkezi işlem biriminin fonksiyonlarını tek bir yarı iletken tümleşik devrede birleştiren programlanabilir sayısal elektronik devre Mikrodenetleyici: Bir mikroişlemcinin

Detaylı

KASIRGA 4. GELİŞME RAPORU

KASIRGA 4. GELİŞME RAPORU KASIRGA 4. GELİŞME RAPORU 14.07.2008 Ankara İçindekiler İçindekiler... 2 Giriş... 3 Kasırga Birimleri... 3 Program Sayacı Birimi... 3 Bellek Birimi... 3 Yönlendirme Birimi... 4 Denetim Birimi... 4 İşlem

Detaylı

İŞLETİM SİSTEMİ KATMANLARI (Çekirdek, kabuk ve diğer temel kavramlar) Bir işletim sisteminin yazılım tasarımında ele alınması gereken iki önemli konu

İŞLETİM SİSTEMİ KATMANLARI (Çekirdek, kabuk ve diğer temel kavramlar) Bir işletim sisteminin yazılım tasarımında ele alınması gereken iki önemli konu İŞLETİM SİSTEMİ KATMANLARI (Çekirdek, kabuk ve diğer temel kavramlar) Bir işletim sisteminin yazılım tasarımında ele alınması gereken iki önemli konu bulunmaktadır; 1. Performans: İşletim sistemi, makine

Detaylı

PIC MİKRODENETLEYİCİLER İÇİN. mikrobasic DERLEYİCİSİ

PIC MİKRODENETLEYİCİLER İÇİN. mikrobasic DERLEYİCİSİ PIC MİKRODENETLEYİCİLER İÇİN mikrobasic DERLEYİCİSİ KULLANIM VE UYGULAMA KİTABI Özgün Çeviri: Dr. F. Zeynep KÖKSAL Ph.D. EEE, ODTÜ/1990 Kamuran SAMANCI B. Sc. EEE, Ank.Üni./2006 BETİ BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ

Detaylı

Bellekler. Bellek Nedir? Hafıza Aygıtları. Belleğin Görevi 12.11.2013

Bellekler. Bellek Nedir? Hafıza Aygıtları. Belleğin Görevi 12.11.2013 Bellek Nedir? Bellekler İşlemcinin istediği bilgileri en hızlı şekilde işlemciye ulaştıran ve bilgileri geçici olarak saklayan depolama birimidir. Bilgisayarın açılışından kapanışına kadar sağlıklı bir

Detaylı

ELEKTRİK-ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ

ELEKTRİK-ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ELEKTRİK-ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ MİKRO İŞLEMCİ VE MİKRODENETLEYİCİLER 523EO0019 Ankara, 2012 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI DENİZCİLİK MİKRODENETLEYİCİ 1

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI DENİZCİLİK MİKRODENETLEYİCİ 1 T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI DENİZCİLİK MİKRODENETLEYİCİ 1 Ankara, 2013 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer alan yeterlikleri kazandırmaya yönelik

Detaylı

Sunucu Bilgisayarlarda Kullanılan CISC ve RISC İşlemcilerin Performans Karşılaştırımı

Sunucu Bilgisayarlarda Kullanılan CISC ve RISC İşlemcilerin Performans Karşılaştırımı Sunucu Bilgisayarlarda Kullanılan CISC ve RISC İşlemcilerin Performans Karşılaştırımı Aylin Kantarcı Ege Üniversitesi Akademik Bilişim 2015 Eskişehir, 2015 GİRİŞ CISC işlemciler Geriye uyumluluk Karmaşık

Detaylı

Aşağıdaki sorularda doğru olan şıkları işaretleyerek değerlendiriniz.

Aşağıdaki sorularda doğru olan şıkları işaretleyerek değerlendiriniz. Aşağıdaki sorularda doğru olan şıkları işaretleyerek değerlendiriniz. 1. Aşağıdakilerden hangisi ana kart üzerinde yer almaz? A) Bellek B) İşlemci C) Genişleme yuvaları D) Güç kaynağı 2. Aşağıdakilerden

Detaylı

BM-311 Bilgisayar Mimarisi

BM-311 Bilgisayar Mimarisi 1 BM-311 Bilgisayar Mimarisi Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Konular Giriş Donanım performans kriterleri Eş zamanlı çalışma Güç tüketimi Yazılım performans kriterleri

Detaylı

http://alikoker.name.tr BELLEKLER

http://alikoker.name.tr BELLEKLER BELLEKLER Ön-Bellekler Ön-bellekler, işlemci tarafından bellek işlemlerinin hızlandırması için tasarlanmış özel yüksek hızlı belleklerdir. İşlemci, ön-bellekte bulunan komut ve verilere, anabellekte bulunan

Detaylı

SORULAR (37-66) Aşağıdakilerden hangisi günümüz anakartlarının en çok kullanılan veriyoludur?

SORULAR (37-66) Aşağıdakilerden hangisi günümüz anakartlarının en çok kullanılan veriyoludur? SORULAR (37-66) SORU -37 Aşağıdakilerden hangisi günümüz anakartlarının en çok kullanılan veriyoludur? A) ISA B) AGP C) PCI D) PCI-e SORU -38 Aşağıdakilerden hangisi yavaş olması sebebiyle günümüz anakartlarında

Detaylı