XVIII. YÜZYILIN BAŞLARINDA BASRA NIN GÜVENLİĞİ MESELESİ VE OSMANLI DEVLETİ NİN BÖLGEDE ALDIĞI TEDBİRLER

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "XVIII. YÜZYILIN BAŞLARINDA BASRA NIN GÜVENLİĞİ MESELESİ VE OSMANLI DEVLETİ NİN BÖLGEDE ALDIĞI TEDBİRLER"

Transkript

1 XVIII. YÜZYILIN BAŞLARINDA BASRA NIN GÜVENLİĞİ MESELESİ VE OSMANLI DEVLETİ NİN BÖLGEDE ALDIĞI TEDBİRLER Selim Hilmi ÖZKAN Özet / Abstract Basra ve çevresi Osmanlı Devleti nin bu bölgeyi almasından sonra önemli bir ticaret merkezi haline gelmiştir. Devlet buranın güvenliğine büyük önem vermiştir. Fakat II. Viyana kuşatması sonrası oluşan kargaşa döneminde bu bölgede eşkıyalık olayları artmıştır. Burada devletin kontrolü hemen hemen yok denecek kadar azalmıştır. Buraya hâkim olan eşkıyalar ekonomiyi bile kontrol etmeye başlamışlardır. Bu durum üzerine devlet Karlofça Antlaşması sonrası yeniden meşruiyetini kazanmak için buralarda bir takım güvenlik çalışmaları yapmıştır. Burada yapmış olduğu çalışmanın diğer bir amacı Hintli tüccarları yeniden bu bölgeye çekmek ve devletin ekonomik kaybını azaltmaktır. Bu amaçla bölgedeki Arap aşiretlerinin ve eşkıyaların isyanı ortadan kaldırılmıştır. Buna ilave olarak Fırat donanması güçlendirilmiştir. Son olarak da Şat Kaptanlığı adı altında yeni bir komutanlık kurularak siyasi güç desteği de sağlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Osmanlı Devleti, Basra, Eşkıyalık, Şat Kaptanlığı, Fırat Donanması. THE CASE OF BASRA S SECURITY AND SOME PRECAUTIONS TAKEN BY THE OTTOMAN EMPIRE AT THE BEGINNING OF XVIII th CENTURY Basra and its surrounding became an important tradition center after Ottoman s taking the region. Empire gave importance to the security of the region. However, the region faced with a chaos period that caused some banditry events after the siege of II. Vienna. In this period there happened a lack of authority of Ottoman Empire. The bandits who dominated the region also started to control the economy. Due to these occurrences the Empire gave security support with the intention of taking the domination back after the Karlowitz Treaty. Another aim of this attempt was to make the region attractive again for the Indian merchants and to lessen the economic loose. The rebel of bandits and Arab tribes were ended. In addition to this the Fırat navy was strengthened and a new commandership was accomplished with the name of Şat Kaptanlığı to support also politically. Key Words: The Ottoman Empire, Basra, Banditry, Şat Captaincy, The Euphrates Navy. Giriş XVII. yüzyılın sonlarında Osmanlı Devleti nin hayatına yön veren en önemli olay II. Viyana kuşatmasıdır. II. Viyana kuşatmasının başarısızlıkla sonuçlanması üzerine Venedik önderliğinde oluşan Kutsal İttifak devletleri hep birden Osmanlı Devleti nin üzerine yürümüşlerdir. Karlofça Antlaşmasına kadar süren bu dönem zarfında Osmanlı Devleti savaşmış olduğu devletlerden Avusturya, Venedik, Lehistan ve Rusya ya yenilerek bir takım topraklarını bırakmak zorunda kalmıştır. Osmanlı Dr., Gazi Lisesi, Isparta.

2 SBArD Mart 2008, Sayı 11, sh Devleti sadece bu devletlere yenilmekle kalmamış devlet sosyal, kültürel, siyasî, idarî, ekonomik ve askeri yönden de bir takım iç sorunlar ile karşı karşıya kalmıştır. Bu iç sorunların en önemlileri devletin çeşitli eyaletlerinde meydana gelen eşkıyalık olayları ve isyanlardır. Devlet bu isyanlara karşı tedbir alamaz konuma gelmiştir. Merkezi idarenin etkisinin azalması üzerine şehirlerdeki halk kendi güvenliğini kendi sağlama yoluna gitmiştir. Karlofça Antlaşması nın imzalanması üzerine devlet buralarda meşruiyetini yeniden kazanmak için bir takım güvenlik tedbirleri alma yoluna gitmiştir. 1. XVII. Yüzyılın Sonlarında Basra ve Çevresinin Durumu II. Viyana kuşatması sonrası oluşan eşkıyalık hareketlerinden en çok etkilenen yerlerden birisi Basra ve çevresi olmuştur. Eyaletlerdeki bu durum devletin yanı sıra halkı da zor duruma sokmuştur. Mesela, 1691 senesinde Trablusşam taraflarında eşkıyalık yapan rafizi tarikatına mensup Serhanoğlu Hüseyin, oğulları İsmail, Haydar, İbrahim ve adamları merkezi dinlemez olmuş, merkezden yollanan mültezimleri de ortadan kaldırarak Cebel, Betron, Küre ve Tayne gibi mukataaları eline geçirerek halka zulmetmeye başlamışlardır. Bunların cezalandırılması için de Şam Beylerbeyi Mehmet Paşa ve Trablusşam Beylerbeyi Ali Paşa görevlendirilmiştir 1. Aynı şekilde 1693 senesinde Şam civarında eşkıyalık yapan Nasır ve yandaşlarının temizlenmesi için de bizzat ferman yollanmıştır 2. Bundan başka Trablusşam Beylerbeyi Arslan Paşa ya yollanan hüküm ile bunlara yardımcı olan Manioğlu da ellerine almış oldukları mukataalardan ve eşkıyalık hareketinden vazgeçirilmişlerdir yılında tekrar hareketlenen bu grubun hakkından gelinmesi ve eşkıyalık hareketlerinin önlenmesi için Tosun Paşa ve Trablusşam Beylerbeyi görevlendirilmişlerdir 3. Ayrıca Halep halkı da, Sermen ve Serakab Kazasında Süleyman namındaki eşkıyanın yol kesmekle kalmayıp, fukara halkı soymasından dolayı padişahtan yardım istemişlerdir Karlofça Antlaşması Sonrası Durum Karlofça Barışı on altı sene sürmüş olan büyük harbi sona erdirmiştir. Fakat Osmanlı Devleti bu harpten hem maddî hem manevî büyük bir kayıp ile çıkmıştır. Elden giden büyük toprak parçasından başka, memleket idarî, askerî, malî, iktisadî, adlî ve içtimaî bakımdan bitkin bir hale gelmiş, nizam bozulmuş, asayiş kalmamıştı. Gerek harp sebebiyle artan vergi ve angaryalar yüzünden gerek yer yer şekavet ve soygunculuktan usanan köylülerden bir kısmı yerlerini terk ile şehir ve kasabalara 1 BOA, Ali Emiri, Ahmed-II, 5/ BOA, C. ZB, BOA, A. {DVNS.MHM.d -105, s. 10 vd; Raşid Mehmed Efendi, Tarihi Râşid, Cilt II, İstanbul 1865, s. 194, 195, BOA, D. EVM, 151/

3 Selim Hilmi ÖZKAN sığınmış bir kısmı da eşkıyalığa başlamışlardı 5. Bu buhrandan ve yozlaşma döneminden kurtulmak için yeni ve kalıcı tedbirlerin alınmasına ihtiyaç vardı. Devlet kurumlarının ve toplumsal yapının değiştirilmesi ihtiyacı, halkın huzurunun sağlanması belirgin bir şekilde devlet erkânı tarafından da kabul görmeye başlamıştır. Hükümet bu barış dönemini fırsat bilerek içerideki eşkıyalık hareketlerini önlemek için harekete geçmiştir 6. Amaç sadece eşkıyalık hareketlerini önlemek değil halkın durumunun da iyileştirilmesi idi. Bu cümleden olarak, valilere gönderilen emirler ile uzun süren savaşlardan dolayı ağır vergiler altında ezilen halka zulmetmemeleri istenmiştir 7. Buna ilave olarak da iç düzenin sağlanması için birbiri arkasına fermanlar çıkarılarak asayiş sağlanmak istenmiştir 8. Bu dönemde iç düzeni sağlamak için, fakir halkın ezdirilmemesi ve eşkıya baskınlarından korunmasına yönelik dönemin mühimme defterlerinde, divân kayıtlarında ve Divân-ı Hümâyûna gelen diğer şikâyet tutanaklarında birçok hüküm bulunmaktadır. Bu hükümlerin birçoğunda defaatle daha önce gönderilen hükümlere ve emirlere atıfta bulunularak, gerekenin yapılması şeklinde sert dil kullanılmıştır 9. Bazen valiler daha sert dille uyarılma yoluna gidilmiştir. Mesela, Anadolu ve diğer birtakım yerlerin Beylerbeyilerine 3 Mayıs 1700 tarihinde gönderilen bir hükümde daha önce defaatle hüküm gönderilmesine rağmen haramzade ve yol kesenlerin hala var olduğu beyanla şiddetli bir şekilde aklını başına devşirip bu işin üstesinden gelesin şeklinde tehdit edilmiştir Basra ve Bağdat Bölgesinde Yapılan Çalışmalar a. Arap Aşiretlerin İsyanının Ortadan Kaldırılması Viyana bozgunu sonrası ülke içerisindeki kargaşa ortamı, Suriye ve Elcezire 11 taraflarında da kendini daha fazla hissettirmiştir. Bu kargaşa ortamında Arap aşiretlerden bir kısmı isyan hareketine kalkışmıştır. Bu isyan hareketi zamanla buraların 5 Fahrettin Tızlak, XVIII. Yüzyılın İkinci Yarısı İle XIX Yüzyılın İlk Yarısında Yukarı Fırat Havzasında Eşkıyalık Hareketleri, Belleten, LVII/220 (Ankara 1994), s Rifa at Ali Abou-El-Haj, The 1703 Rebellion And the Structure Of Ottoman Politics, İstanbul 1984, s. 6; M. Alaaddin Yalçınkaya, XVIII. Yüzyıl, Islahat, Değişim ve Diplomasi Dönemi , Türkler, Cilt XII, Ankara 2001, s Yücel Özkaya, XVIII. Yüzyılda Osmanlı Kurumları ve Osmanlı Toplum Yaşantısı, Ankara 1985, s BOA, A. {DVNS.MHM.d -111, s. 29, 96, 474; BOA, A. {DVN, 257/70; BOA, C. DH, 11614; BOA, A. {DVN, 259/79; BOA, MAD.d, 3472, s. 20, 29; BOA, A. {DVNS.MHM.d -112, s. 22vd, 176, 191; Ahmet Reşid, Haritalı ve Resimli Mükemmel Tarihi Osmani, Cilt II, İstanbul 1327, s BOA, A. {DVN, 256/57, 259/8 260/25, 26, 27, 88, 89, 270/17, 274/45, 278/79, 280/ BOA, A. {DVNS.MHM.d -112, s. 303; BOA, A.{MKT, 6/1; Tarihi Râşid, s , 533; Defterdar Sarı Mehmet Paşa, Zübde-i Vekayiât, haz. Abdülkadir Özcan, Ankara 1995, s Mezopotamya, Dicle ve Fırat nehirleri arasında bulunan yerin adı. Bugün Irak'ın toprakları arasındadır. 139

4 SBArD Mart 2008, Sayı 11, sh devletle bağlantılarını kesmek derecesinde endişe verici bir şekil almıştır. Basra ve Korna tarafları elden çıkarak asilerin eline geçmiştir 12. Devlet Karlofça Antlaşmasının imzalanmasından sonra Kudüs, Gazze, Basra tarafındaki asayişsizliği de önlemek için birtakım önlemler alma yoluna gitmiştir 13. Karlofça Antlaşması nın imzalanmasından sonra hükümet, Şam dan itibaren Kudüs, Gazze, Nablus sahalarına kadar yayılmış olan Arap şakavetinin bertaraf edilmesi için Şam Valisine emirler göndermiştir 14. Fakat yapılan takiplerle buralarda asayiş temin edilmiş ise de Anadolu ile Suriye hududu üzerinde bulunan Çölbeyliği denilen Selimiye ve Deyrirahbe Sancağına sahip Arap Beyi, hükümeti meşgul etmeye devam etmiştir. Çünkü II. Viyana kuşatması sonrası oluşan kargaşa ortamında, Bağdat ve Basra çevresi Urban 15 şeyhlerinden Müntefik Şeyhi Mani adındaki eşkıya tarafından kontrol altına alınmıştır. Bu kişi ve Arap Beyleri, etrafına toplamış olduğu Arap serkeşler ile Basra valisi Osman Paşazâde Ahmet Paşa yı şehid ederek kontrolü ellerine almışlardır. Basra, Mani eşkıyası baskınından sonra Huveyza Hanı Ferecullah ın baskınına maruz kalmıştır. Hatta Basra bir ara yılında İranlıların eline bile geçmiştir. Bundan sonra devlet buraya zaman zaman kuvvet göndermişse de eşkıyalık hareketinin önüne geçememiştir 16. Buradaki Mani adındaki eşkıya 1693 Ağustosunda yeniden harekete geçerek eşkıyalık yapmaya başlamış, bunun bastırılması için de Diyarbekir, Musul, Şehrizor ve diğer bir takım valiler bu eşkıyalık hareketinin önüne geçmek için görevlendirilmişlerdir. Buradaki eşkıyalık hareketleri durmamış, bunun üzerine 1696 senesi başlarında Arap, Türkmen, Kürd eşkıyalığının artması üzerine Fırat donanması ile birlikte Rakka Valisi Hüseyin Paşa 17 ve Bağdat Valisi Ali Paşa Basra tarafındaki bu hareketi bastırmak için görevlendirilmişlerdir. Bunların masrafları için de hazineden Rakka Valisine on beş bin kuruş, Bağdat Valisine de otuz beş bin kuruş ödenek çıkarılmıştır 18. XVII. Yüzyılın sonlarında Bağdat Valisi Ali Paşa nın gevşek ve müsamahakâr davranması üzerine yıllarında buralarda kontrol tekrar elden çıkarak Mani ve adamlarının eline geçmiştir. Devlet ve ordu son üç beş yıldır Batı ile 12 İ. H. Uzunçarşılı, Osmanlı Tarihi, Ankara 1995, Cilt IV/I, s M. M. Aktepe, Amcazade Hüseyin Paşa DİA, III, İstanbul 1991, s BOA, A. {DVNS.MHM.d -111, s. 574, 581, 608, Arab aşiretlerinden biri hakkında kullanılan bir tabirdir. 16 Tarihi Râşid, Cilt II, s. 180; Yusuf Halaçoğlu, Basra, DİA, V, İstanbul 1992, s Hüseyin Paşa bu sefere görevlendirildikten sonra eceli ile vefat etmiş ve yerine, Silahdar Ağası Ahmet Ağa görevlendirilmiştir. (Tarihi Râşid, Cilt II, s. 356) 18 Tarihi Râşid, Cilt II, s. 356; Anonim, Tarih-i Seferi Basra, Süleymaniye Kütüphanesi, Esad Efendi Kısmı, nr. 2062/3, s. 57a; Zübde-i Vekayiât, s

5 Selim Hilmi ÖZKAN uğraştığından dolayı Basra ve Korna civarında hâkimiyeti tam anlamı ile sağlamakta acziyet göstermiştir 19. Buradaki Arap serkeşliğinin zaman zaman bu şekilde güçlenerek artması üzerine, devletin kontrolünü yeniden tam sağlamak için tedbirler artırılmıştır. Bu amaçla Halep taraflarından temin edilen mühimmat 1 Mart 1699 tarihinde Bağdat ve çevresine nakledilmiştir 20. Bundan sonra da Bağdat Eyaleti 1700 Mayıs ayında Basra seraskerliği ile Rakka Valisi Vezîr Daltaban Mustafa Paşa ya tevcih olunmuştur 21. Mustafa Paşa serasker tayin olunarak, Basra Eyaleti de Halep ile birlikte Bağdat Valisi olan Ali Paşa ya verilip, Vezîr Mustafa Paşa nın emrine verilmiştir Kasım ortalarında, Diyarbekir Valisi Mehmet Paşa, Basra Valisi Vezîr Ali Paşa, Şehrizor Valisi Vezîr Yusuf Paşa, Sivas Beylerbeyi Mustafa Paşa, Karaman Beylerbeyi Eyüp Paşa ve Musul, Birecik, Amasya, Antep, Maraş, Halep zaimleri ve tımar erbabı, daha birçok askeri birlik ve donanma, gerektiğinde kullanılmak üzere Bağdat Valisinin emrine verilmiştir. Şat donanmasını komuta etmek üzere de Tuna ince donanması kaptanı Aşcıoğlu Mehmet Paşa görevlendirilmiştir. Donanmanın eksiklerinin tamamlanması için de Maraş dağlarından kereste kesilip nakledilmesi ferman olunmuştur. Seferin önemine binaen, görev alan sipah ve silahdarlara yedişer, kethüdalarına on beşer, ağalarına yirmi beşer akçe terakki zammı verilmiştir. Bölgedeki beylere de çok sıkı talimatlar gönderilmiştir 23. Bu hazırlıklardan sonra sadrazam Amcazâde Hüseyin Paşa, Daltaban Mustafa Paşa ya yazmış olduğu mektubunda, onun devlete olan hizmetlerini bahsettikten sonra, Urban eşkıyasının devlet için çok ciddi bir tehlike olduğunu, buradaki görevinin Rakka daki gibi değil, daha dikkatli olması gerektiğini ifade etmiştir. Mektubun devamında, yapmış olduğu işte herhangi bir aksaklık ve kusuru bulunduğu takdirde, bunun da cezasız kalmayacağı konusunda Mustafa Paşa yı uyarmıştır 24. Daltaban 19 Tarihi Râşid, Cilt II, s. 418, BOA, D.EVM, 156/83; 157/ Tarihi Râşid, Cilt II, s BOA, A.{DVN, 259/3. 23 BOA, A. {DVNS.MHM.d -111, s. 531, 563; BOA, Ali Emiri, Mustafa-II, 11/1033; BOA, D. BŞM, 40885, (Bağdat Kalesi muhafazasındaki yeniçerilerin ihtiyaçlarının içeren belge); BOA, A. {DVN, 264/51; BOA, İE, AS, 3871; Tarih-i Seferi Basra, Süleymaniye Kütüphanesi, Esad Efendi Kısmı, nr. 2062/3, s. 57a; Silahdar Fındıklı Mehmed Ağa, Nusretnâme-I-II, sad. İsmet Parmaksızoğlu, İstanbul 1962, Cilt II İstanbul, 1966, s ; Anonim, Osmanlı Tarihi ( / ), yay. haz. Abdülkadir Özcan, Ankara 2000, s. 154; Tarihi Râşid, Cilt II, s. 510, 511; Uşşâkîzâde es-seyyid İbrâhîm Hasîb Efendi, Uşşâkîzâde Târihi, Cilt I-II, haz. Raşit Gündoğdu, İstanbul 2005, s Anonim, Osmanlı Tarihi, s

6 SBArD Mart 2008, Sayı 11, sh Mustafa Paşa merkezden almış olduğu emir doğrultusunda harekete geçerek 29 Ocak 1701 de Bağdat tan ordu ile beraber hareket etmiştir 25. Bu arada Urban eşkıyası, etrafına toplamış olduğu adamları ile yüz bine ulaşmıştı. Kurna ve Basra civarında hâkimiyeti elinde tutan şakiler, Davrak isimli yerde kırk bine yakın kızılbaş eşkıyası hazırlamışlardı. Asilerin eline düşmüş olan Kurna ile Basra, bizzat Bağdat Valisi Daltaban Mustafa Paşa kumandasıyla sevk edilen kuvvetler sayesinde 1701 Mayıs ında kurtarılarak, Basra civarındaki karışıklıklar ortadan kaldırılmıştır. Buraya da Köprülüzâde Fazıl Mustafa Paşa nın damadı Vezîr Ali Paşa tayin edilmiştir 26. Basra geri alındıktan sonra burada yeteri kadar muhafız bırakılmış, düzen sağlanmış ve ordu Bağdat a dönmüştür 27. Nusretnâme de Basra nın geri alınması ile alakalı çok önemli bir konuya değinilmektedir. Şöyle ki; söz konusu eserde Basra için, Mekke nin kapısı Anadolu, İran, Arabistan ve Hindistan ın iskelesi tabiri kullanılarak alınmasının önemi vurgulanmaktadır 28. Basra halkı, buradaki eşkıyanın temizlenmesi, bölgede huzur ve güvenin yeniden tesis edilmesi üzerine hükümet ve devlet adına sadrazam Amcazâde Hüseyin Paşa ya teşekkürlerini bildiren bir mektup yollamışlardır 29. Burada huzur ve güven ortamının sağlanmasından sonra, Bağdat Valisine geniş yetkiler verilerek Diyarbekir, Şehrizor ve Musul Beylerbeyleri ile eyalete bağlı bir kısım ocaklık sancaklar Bağdat Valisinin emri ve kumandasına verilmiştir. Musul eyaletini tasarruf eden paşalar da Bağdat taki şekavet hareketini önlemek için 1702 yılından sonra Bağdat Valisinin yanında bulunması şart koşulmuştur 30. b. Ziyap Irmağı Seferi ve Basra nın Güvenliği İçin Önemi Osmanlı Devleti, 1701 senesine gelinceye kadar 30 yıla yakın Fırat Nehri ile ilgilenmemiştir. Nehir, 4 saat ilerisindeki yataktan batı yönüne doğru ayrılan bir kol ile Hakse Bucağı nın Ziyap adı verilen kanalı üstünden akmaya başlamış, zamanla nehir bu kısma kayıp burayı ana yatak haline getirmiştir. 30 yıldır bu işle de ilgilenilmediği için Ziyap adı verilen Hakse Bucağı Kanalı Fırat ın suyundan çok akmaya başlamıştır. 25 Nusretnâme, Cilt II, s. 53; Tarihi Râşid, Cilt II, s. 512; Tarih-i Seferi Basra, s. 57ab; Yusuf Halaçoğlu, Basra, DİA, V, s. 113; Zübde-i Vekayiât, s. 711, Tarih-i Seferi Basra, s. 64a, 65b; Nusretnâme, Cilt II, s. 49, 52-70; Orhan F. Köprülü, Amcazâde Hüseyin Paşa, İA, V/1, İstanbul 1993, s. 649; Y. Halaçoğlu, Basra, s. 113; Y. Halaçoğlu, Bağdat, DİA, IV, İstanbul 1991, s. 434; Abdülkadir Özcan, Daltaban Mustafa Paşa, DİA, VIII, İstanbul 1993, s BOA, D.BŞM, 986/A, s. 1-12, (Bağdat ve Basra Kaleleri muhafazasına bırakılan askerlerin ücretleri ve bazı kalelerin ihtiyaçlarını içermektedir.) 28 Nusretnâme, Cilt II, s. 72, Anonim, Osmanlı Tarihi, s Orhan Kılıç, XVIII. Yüzyılın İlk Yarısında Osmanlı Devletinin İdari Taksimatı, Eyalet ve Sancak Tevcihatı, Elazığ 1997, s. 71,

7 Selim Hilmi ÖZKAN Bölgedeki köyler bataklık halinde suyun altında kalmıştır. Sadece köyler bataklık altında kalmamış eşkıyalar için de birer sığınak halini almıştır. Buralardaki eşkıyalar köyleri basıp insanlara zarar vermeye başladıkları gibi, vergilerin toplanmasına engel olmaya başlamışlardır. Hatta zor kullanarak, Rummahiye, Halid, Kebşe, Hakse, Beni Malik ve Nahri- Şahi mukataaların kontrollerini ellerine almışlardır. Üzerlerine yollanan kuvvetleri yenmişlerdir. Bu başarı eşkıyaların gücünü bir kat daha artırmasına neden olmuştur. Bilhassa Selman isimli şaki, bölgenin ekonomik gücünü de kontrol etmeye başlayınca önü alınmaz bağımsız hareket eden bir grup haline gelmiştir. Önemli ticaret yolu üzerinde bulunan bu bölgede kervan yolları ve kervansaraylarda bu eşkıya grubunun saldırısına maruz kalmıştır. Bunun üzerine tüccarlar daha başka yollar aramaya başlamış bu da devletin ekonomik kaybını artırmıştır 31. Bağdat Valisi Daltaban Mustafa Paşa, hazırlamış olduğu raporunda Ziyap Irmağı civarındaki eşkıyanın durumunu da hükümete bildirmişti. II. Mustafa ve hükümet bu rapor doğrultusunda Ziyap ve çevresindeki devlet otoritesinin tesisini istemiştir. Sefer için Bağdat taki kapıkulları ile Anadolu Beylerbeyi ve diğer beylere yazılan emirler ile sefere memur edilmişlerdir. Daltaban Mustafa Paşa, gerekli hazırlıkları tamamladıktan sonra ordu 1701 Ekim ayında sefere hazır hale gelmiş ve yapılan sefer sonucu eşkıya kuvvetleri dağıtılarak büyük bir başarı elde edilmiştir 32. Buradaki eşkıyalar temizlenince, Diyale Nehri nin ıslahı ve Basra da düzenin tamamen sağlanması için Bağdat Valisine geniş salahiyet verildi 33. Bu yetkinin verilmesinden sonra Daltaban Mustafa Paşa komutasındaki ordu, Fırat kenarına gelerek gerekli çalışmaları yaptı ve yapılan toplantılar sonucu nehrin eski yatağına getirilmesi kararlaştırıldı. Gerekli görevlendirmeler ve iş bölümü yapıldıktan sonra 1702 başlarında kazma işlemine başlandı arşın 34 uzunluk, 122 arşın en ve 20 arşın derinlikteki kazı, iki aylık bir çalışmanın sonucunda tamamlanarak nehir eski yatağına aktarıldı. Nehir eski yatağına taşındıktan sonra durum bir rapor halinde hükümete bildirildi 35. Irmağın eski yerine getirilmesi, bölgede huzurun sağlanmasına katkıda bulunmuştur. Sadrazam Hüseyin Paşa 1702 Mayıs sonlarında Selman isimli şaki ve daha önce kendisinden Acem elçisi ile af dileyen Abbasoğlu şakiye göndermiş olduğu mektubunda, eğer tövbesinde sadık olurlarsa padişaha ve devlete bağlı kalıp hükümetin kararlarına uyduğu süre içerisinde zarar görmeyeceğini garanti etmiştir. Reaya ve halka 31 Nusretnâme, Cilt II, 97, BOA, A. {DVN, 279/20; Nusretnâme, Cilt II, s ; Anonim, İcmâl-i Seferi Nehri Ziyab, Süleymaniye Kütüphanesi, Esad Efendi Kısmı, nr. 2062/4, s. 75b, 80a; C. Orhonlu-T. Işıksal, Osmanlı Devri Nehir Nakliyatı Üzerinde Araştırmalar, Dicle ve Fırat Nehirlerinde Nakliyat, Tarih Dergisi, Sayı: (1963), s. 77vd. 33 İ. H. Uzunçarşılı, Osmanlı Tarihi, Ankara 1995, Cilt IV/I, s arşın, 68 cm civarındadır. 35 Nusretnâme, Cilt II, s ; İcmâl-i Seferi Nehri Ziyab, s. 84a; A. Özcan, agm, s

8 SBArD Mart 2008, Sayı 11, sh karşı suç işlediği duyulursa gereken cezaya çarptırılacağı bildirilmiştir. Kendi işiyle meşgul olmasını, vergi toplayanlar ve devlet için çalışanlara kesinlikle zarar vermemesini emreylemiştir. Bunlara uyduğu süre içerisinde devletin güvencesi altında olduğunu bildirmiş ve mucip buyruldu gereği amel etmesini emreylemiştir 36. c. Fırat Donanmasının Güçlendirilmesi Osmanlı Devleti, gerektiğinde kullanmak sefer zamanlarında ordunun ikmal ihtiyacını karşılamak için biri Tuna Nehri üzerinde, diğeri Fırat Nehrinde olmak üzere iki adet ince donanma adı verilen nehir donanması hazır bulundurmuştur 37. Devlet zaman zaman bu donanmaları yenileyerek, savaşlarda hazır halde bulunması için mühimmatını eksik etmemiştir. Mesela, 1693 senesinde başta Üsküdar Kadısı ve diğer görevlilere yollanan bir hüküm ile İnce donanmanın hazır bulunmasının önemi vurgulanmaktadır 38. Nehir donanmaları, savaş durumunda ordunun ihtiyaçlarının karşılanması için büyük öneme sahipti. Yine buna bir örnek verecek olursak, Bağdat ve Basra taraflarındaki eşkıyalık olayları ortadan kaldırılırken, Fırat donanmasını komuta etmek üzere Tuna donanması kaptanı Aşcıoğlu Mehmet Paşa görevlendirilmiştir. Fırat donanmasının tamamlanması için de yüz tekne yapılmış, bu teknelerin ihtiyacı olan kereste Maraş dağlarından temin edilmiştir. Fırat donanmasına özgü gemiler ise Rakka da yapılmıştır 39. Ağustos 1699 tarihinde Halep cizyedarı Abdurrahman, nazır tayin edilerek Birecik, Rakka, Ruha, Maraş, Malatya, Kıbrıs, Trablusşam kadı ve valilerine gönderilen hükümler ile Fırat nehrinin suyu tetkik edilerek her zaman işleyebilecek niteliklerde yirmisi firkate 40, kırkı da biraz küçük olmak üzere 60 parça donanma gemisinin Birecik tersânelerinde inşa olunması için çalışmalarda bulunulmuştur. Yapılan donanmanın kereste ihtiyacının tamamlanması ve mühimmatının tam olması için de hazineden 36 İcmâl-i Seferi Nehri Ziyab, s. 90a, 90b. 37 Osmanlı Devleti nde İnce donanma tabiri daha çok Tuna üzerindeki donanma için kullanılmıştır. Bununla beraber nehirlerde ve Fırat üzerinde işleyen donanmaya da ince donanma denmiştir. İnce donanmada; uçurma, varna başçifteleri, aktarma (nehir muhafaza gemisi), üstüaçık (nakliye gemisi), çete kayığı(top çeker), brolik, çamlıca(nakliye gemsisi), kancabaş, şayka, şahtur, kırlangıç, hafif firkate, kalite gibi küçük ve hafif gemi ve mavna tipleri kullanılmıştır. (Bkz. C. Orhonlu, Gemicilik, Türkiye Mecmuası, XV (İstanbul 1969), s. 158.) 38 BOA, D. BŞM, 802; BOA, K.K.d, 1475, s. 124; Tarihi Râşid, Cilt II, s. 517vd; Graf Marsigli, Osmanlı İmparatorluğu nun Zuhur ve Terakkisinden İnhitatı Zamanına Kadar Askerî Vaziyeti, terc. M. Kaymakam Nazmi, Ankara 1934, s BOA, Ali Emiri, Mustafa-II, 11/1033; 6/525; BOA, A. {DVN, 264/51; BOA, A. {DVNS.MHM.d-111, s. 100vd.; Tarih-i Seferi Basra, s. 57a; Nusretnâme, Cilt II, s ; Anonim, Osmanlı Tarihi, s. 154; Tarihi Râşid, Cilt II, s. 510, 511; Saffet, Mezomorta Hüseyin Paşa, İstanbul, 1327, s. 12; C. Orhonlu-T. Işıksal, agm, s oturaklı ve süratli olduklarından haberleşmede kullanılan, kürekli hem ince(nehir) hem de büyük donanma gemisidir. 144

9 Selim Hilmi ÖZKAN ödenek ayrılmıştır. Buraya gidecek donanma kaptanına dört yüz kuruş, neferler için de dokuz yüz atmış kuruş haraç verilmesi ferman olmuştur. Bir firkate İstanbul da 1255 kuruşa mal olurken buradaki defter kayıtlarına göre malzemenin daha uzak yerlerden temin edilmesinden dolayı, bir fırkata 1771 kuruşa mal olmuştur. Gemiler bir yıl gibi zamanda sefere hazır hale gelmiştir 41. Donanmada çalışacak kaptanlar, leventler, marangozlar, ameleler ve diğer teknik elemanlar İstanbul dan yollanmıştır. Fırat Nehri için yapılan bu nehir araçları Tuna daki donanmadan esinlenilerek yapılmakla beraber Fırat Nehrine özgü yeni tip araçlar olarak imal edilmiştir 42. d. Basra nın Güvenliği İçin Şat Kaptanlığının Kurulması Şat kaptanlığı tabirinin kesin olarak ne zaman kullanılmaya başladığı binmemektedir. Fakat ilk defa Aralık 1699 tarihinden sonra kullanılmaya başlaması kuvvetli bir ihtimal dâhilindedir 43. Bu cümleden olarak senesinde Bağdat ve çevresinin şakilerden temizlenmesi ve Ziyap Irmağı nın eski yerine getirilmesi sırasında Şat Kaptanı unvanı ile Fırat Nehri kaptanlığına atanan Aşcıoğlu Mehmet Paşa dır. Bu tarihten itibaren Fırat Nehri kaptanlarına Şat Kaptanı denmeye başlanmıştır. Şat Kaptanı unvanı ile Aşcıoğlu Mehmet Paşa nın, Basra ve Bağdat etrafındaki seferler ve Ziyap Irmağının yerine getirilmesi sırasında üstün hizmetleri görülmüştür 44. Şat Kaptanlığı nın merkezi Basra idi. Aşcı Mehmet Paşa bir süre sonra Basra Beylerbeyliği görevine getirilmiştir. Bu dönemde Hind tüccarları getirdikleri malları İran limanlarına nakletmekte idiler. Aşcı Mehmet Paşa, çalışmaları sonrası Hind mallarının yeniden Basra limanlarına gelmesini sağladı. Bu da Karlofça sonrası hükümetin üzerinde durduğu ekonomik tedbirler ve bölgenin güvenliği için önemli bir çalışma olarak kabul edilebilir. XVIII. Yüzyılın başlarında kurulan Şat kaptanlığı bölgenin güvenliği ve ticaretin canlanması için önemli bir yere sahiptir. Fakat bu kaptanlığın kurulmasında kısa bir süre sonra Şat Kaptanı Mehmet Paşa, büyük masraflarla yapılan Fırat donanmasının atıl vaziyette durmasından dolayı tenkit edilmiş ve daha aktif olması istenmiştir BOA, C. BH, 7106; BOA, MAD.d, 5433, s BOA, MAD.d, 5433, s. 2; C. Orhonlu -T. Işıksal, agm, s. 77vd. 43 Şat kaptanlığı unvanı yılından itibaren kullanılsa bile Fırat Nehri üzerindeki donanmaya eskiden beri Şat donanması denmektedir. Anonim Osmanlı tarihinde 1692 senesi olaylarından bahsederken sayfa 45a da Şat donanmasına verilen nizamdan bahsetmektedir. 44 BOA, MAD.d, 5433, s. 2; BOA, A. {DVNS.MHM.d -111, s. 239; BOA, K.K.d, 5602, s. 44; BOA, A.{DVN, 279/20; Anonim, Osmanlı Tarihi, s. 154, (167a), BOA, A. {DVNS.MHM.d -112, s. 358; C. Orhonlu -T. Işıksal, agm, s. 77vd. 145

10 SBArD Mart 2008, Sayı 11, sh Sonuç Sonuç olarak şunu söyleyebiliriz ki; Osmanlı Devleti XVIII. Yüzyılın başlarında Devletin çeşitli bölgelerinde meydana gelen isyan hareketlerini önlemek için bir takım tedbirler alma yoluna gitmiştir. Devletin bu tedbirleri almasındaki en önemli sebeplerden biri uzun yıllar savaş sebebi ile devlete güveni azalan bölge halkının tekrar güvenini tesis etmek olmuştur. Aynı zamanda buralardaki kargaşa ortamı devletin gelirlerinin de azalmasına neden olmuştur. Alınan tedbirler ile devletin gelirlerinin de artırılması amaçlanmıştır. Basra ve çevresi Nusretnamede geçtiği gibi Osmanlı Devlet için bölgenin kapısı ve iskelesi olarak algılanmaktadır. Basra nın güvenliğinin sağlanması tüm bölgenin güvenliğinin sağlanması anlamına gelmektedir. Kaynakça Abou-el-Haj, Rifa at Ali, The 1703 Rebellion And The Structure Of Ottoman Politics, İstanbul Ahmet Reşid, Haritalı ve Resimli Mükemmel Tarihi Osmani, Cilt II, İstanbul Aktepe, M. M., Amcazade Hüseyin Paşa DİA, Cilt III, İstanbul 1991, s Anonim, İcmâl-i Seferi Nehri Ziyab, Süleymaniye Kütüphanesi, Esad Efendi Kısmı, nr. 2062/4. Anonim, Osmanlı Tarihi ( / ), yay. haz. Abdülkadir Özcan, Ankara Anonim, Tarih-i Seferi Basra, Süleymaniye Kütüphanesi, Esad Efendi Kısmı, nr. 2062/3. BOA, A. DVN, 256/57; 257/70; 259/3, 8, 79; 260/25, 26, 27, 88, 89; 264/51; 270/17; 274/45; 278/79; 279/20; 280/34. BOA, A. {DVNS.MHM.d -, 105, 111, 112. BOA, A.{MKT, 6/1. BOA, Ali Emiri, Ahmed-II, 5/477. BOA, Ali Emiri, Mustafa-II, 6/525; 11/1033. BOA, C. BH, BOA, C. ZB, 412. BOA, D. BŞM, 802, 986/A, BOA, D. EVM, 151/25; 156/83; 157/49. BOA, İE, AS, BOA, K.K.d, 1475,

11 Selim Hilmi ÖZKAN BOA, MAD.d, 3472, Defterdar Sarı Mehmet Paşa, Zübde-i Vekayiât, haz. Abdülkadir Özcan, Ankara Halaçoğlu, Yusuf, Bağdat, DİA, Cilt IV, İstanbul 1991, s Halaçoğlu, Yusuf, Basra, DİA, Cilt V, İstanbul 1992, s Kılıç, Orhan, XVIII. Yüzyılın İlk Yarısında Osmanlı Devletinin İdari Taksimatı, Eyalet ve Sancak Tevcihatı, Elazığ Köprülü, Orhan F., Amcazâde Hüseyin Paşa, İA, Cilt V/1, İstanbul 1993, s Marsigli, Graf, Osmanlı İmparatorluğu nun Zuhur ve Terakkisinden İnhitatı Zamanına Kadar Askerî Vaziyeti, terc. M. Kaymakam Nazmi, Ankara Orhonlu, Cengiz-T. Işıksal, Osmanlı Devri Nehir Nakliyatı Üzerinde Araştırmalar, Dicle ve Fırat Nehirlerinde Nakliyat Tarih Dergisi, Sayı: (1963). Orhonlu, Cengiz, Gemicilik, Türkiye Mecmuası, XV (İstanbul 1969), s Özcan, Abdülkadir, Daltaban Mustafa Paşa, DİA, Cilt VIII, İstanbul 1993, s Özkaya, Yücel, XVIII. Yüzyılda Osmanlı Kurumları ve Osmanlı Toplum Yaşantısı, Ankara Raşid Mehmed Efendi, Râşid Tarihi, Cilt II, İstanbul 1282 (1865). Saffet, Mezomorta Hüseyin Paşa, İstanbul Silahdar Fındıklı Mehmed Ağa, Nusretnâme-I-II, sad. İsmet Parmaksızoğlu, İstanbul 1962, Cilt II, İstanbul Tızlak, Fahrettin, XVIII. Yüzyılın İkinci Yarısı İle XIX Yüzyılın İlk Yarısında Yukarı Fırat Havzasında Eşkıyalık Hareketleri, Belleten, LVII/220 (Ankara 1994), s Uşşâkîzâde es-seyyid İbrâhîm Hasîb Efendi, Uşşâkîzâde Târihi, Cilt I-II, haz. Raşit Gündoğdu, İstanbul Uzunçarşılı, İ. H., Osmanlı Tarihi, Cilt IV/1, Ankara Yalçınkaya, M. Alaaddin, XVIII. Yüzyıl, Islahat, Değişim ve Diplomasi Dönemi , Türkler, Cilt XII, Ankara 2001, s

AMCAZADE HÜSEYİN PAŞA DÖNEMİ DENZİCİLİK ALANINDA YAPILAN FAALİYETLER

AMCAZADE HÜSEYİN PAŞA DÖNEMİ DENZİCİLİK ALANINDA YAPILAN FAALİYETLER AMCAZADE HÜSEYİN PAŞA DÖNEMİ DENZİCİLİK ALANINDA YAPILAN FAALİYETLER SELİM HİLMİ ÖZKAN GİRİŞ Köprülü Mehmed Paşa nın yeğeni olan Amcazâde Hüseyin Paşa, tahminen 1644 tarihlerinde Samsun un Vezirköprü ilçesinde

Detaylı

SORU CEVAP METODUYLA TEKRAR (YÜKSELİŞ-DURAKLAMA VE AVRUPA)

SORU CEVAP METODUYLA TEKRAR (YÜKSELİŞ-DURAKLAMA VE AVRUPA) SORU CEVAP METODUYLA TEKRAR (YÜKSELİŞ-DURAKLAMA VE AVRUPA) Osmanlı devletinde ülke sorunlarının görüşülüp karara bağlandığı bugünkü bakanlar kuruluna benzeyen kurumu: divan-ı hümayun Bugünkü şehir olarak

Detaylı

TARİH BOYUNCA ANADOLU

TARİH BOYUNCA ANADOLU TARİH BOYUNCA ANADOLU Anadolu, Asya yı Avrupa ya bağlayan bir köprü konumundadır. Üç tarafı denizlerle çevrili verimli topraklara sahiptir. Dört mevsimi yaşayan iklimi, akarsuları, ormanları, madenleriyle

Detaylı

İÇİNDEKİLER GİRİŞ BÖLÜM 1 OSMANLI SARAYLARI. 1. Dersin Amacı ve Önemi... 1 2. Kaynaklar-Tetkikler... 2

İÇİNDEKİLER GİRİŞ BÖLÜM 1 OSMANLI SARAYLARI. 1. Dersin Amacı ve Önemi... 1 2. Kaynaklar-Tetkikler... 2 İÇİNDEKİLER GİRİŞ 1. Dersin Amacı ve Önemi... 1 2. Kaynaklar-Tetkikler... 2 BÖLÜM 1 OSMANLI SARAYLARI 1. OSMANLI SARAYLARININ TARİHİ GELİŞİMİ... 7 2. İSTANBUL DAKİ SARAYLAR... 8 2.1. Eski Saray... 8 2.2.

Detaylı

OSMANLI DEVLETİ DURAKLAMA DÖNEMİ ( XVII/17.YÜZYIL) ÖNEMLİ GELİŞMELERİ

OSMANLI DEVLETİ DURAKLAMA DÖNEMİ ( XVII/17.YÜZYIL) ÖNEMLİ GELİŞMELERİ OSMANLI DEVLETİ DURAKLAMA DÖNEMİ ( XVII/17.YÜZYIL) ÖNEMLİ GELİŞMELERİ SOKULLU MEHMET PAŞA'NIN ÖLÜMÜYLE DÖNEM BAŞLAMIŞTIR VE KARLOFÇA ANLAŞMASINA KADAR DEVAM ETMİŞTİR. DURAKLAMANIN NEDENLERİ YENİÇERİ OCAĞINDA

Detaylı

II. MAHMUT (1808-1839) DÖNEMİ TANER ÖZDEMİR DETAY TARİHÇİ

II. MAHMUT (1808-1839) DÖNEMİ TANER ÖZDEMİR DETAY TARİHÇİ II. MAHMUT (1808-1839) DÖNEMİ TANER ÖZDEMİR DETAY TARİHÇİ TÜRK TELEKOM NURETTİN TOPÇU SOSYAL BİLİMLER LİSESİ TARİH ÖĞRETMENİ Halk arasında gâvur padişah ve püsküllü bela olarak adlandırılan padişah II.

Detaylı

OSMANLI İMPARATORLUĞU GERİLEME DÖNEMİ ISLAHATLARI XVIII. YÜZYIL

OSMANLI İMPARATORLUĞU GERİLEME DÖNEMİ ISLAHATLARI XVIII. YÜZYIL OSMANLI İMPARATORLUĞU GERİLEME DÖNEMİ ISLAHATLARI XVIII. YÜZYIL OSMANLI DA 18. YÜZYIL GERİLEME DÖNEMİ DİR. Yaklaşık 100 yıl sürmüştür. 18. Yüzyıldaki Islahatların Genel Özellikleri -İlk kez Avrupa daki

Detaylı

MİLLİ MÜCADELE TRENİ www.egitimhane.com

MİLLİ MÜCADELE TRENİ www.egitimhane.com MİLLİ MÜCADELE TRENİ TRABLUSGARP SAVAŞI Tarih: 1911 Savaşan Devletler: Osmanlı Devleti İtalya Mustafa Kemal in katıldığı ilk savaş Trablusgarp Savaşı dır. Trablusgarp Savaşı, Mustafa Kemal in ilk askeri

Detaylı

AVRUPA VE OSMANLI (18.YÜZYIL) GERİLEME DÖNEMİ

AVRUPA VE OSMANLI (18.YÜZYIL) GERİLEME DÖNEMİ AVRUPA VE OSMANLI (18.YÜZYIL) GERİLEME DÖNEMİ 1. Osmanlı İmparatorluğu nun Gerileme Devrindeki olaylar ve bu olayların sonuçları göz önüne alındığında, aşağıdaki ilişkilerden hangisi bu devir için geçerli

Detaylı

XVIII. Yüzyılın Başlarında Kuzey Afrika

XVIII. Yüzyılın Başlarında Kuzey Afrika XVIII. Yüzyılın Başlarında Kuzey Afrika Özet Bu çalışmada, 1912 yılında İtalyanlarla Ochy (Öşi) anlaşması imzalanana kadar geçen tam dört asır boyunca, Osmanlı egemenliğinde kalan Kuzey Afrika nın XVIII

Detaylı

C D E C B A C B B D C A A E B D D B E B A A C B E E B A D B

C D E C B A C B B D C A A E B D D B E B A A C B E E B A D B 1- XIX. ve XX. yüzyılın başlarında. Osmanlı. Devleti her alanda çöküntü içinde olmasına karşılık, varlığını ve bağımsızlığını uzun süre korumuştur. Bu durumun en önemli nedeni, aşağıdakilerden hangisidir?

Detaylı

1-MERKEZ TEŞKİLATI. A- Hükümdar B- Saray

1-MERKEZ TEŞKİLATI. A- Hükümdar B- Saray 1-MERKEZ TEŞKİLATI A- Hükümdar B- Saray MERKEZ TEŞKİLATI Önceki Türk ve Türk-İslam devletlerinden farklı olarak Osmanlı Devleti nde daha merkezi bir yönetim oluşturulmuştu.hükümet, ordu ve eyaletler doğrudan

Detaylı

SAYFA BELGELER NUMARASI

SAYFA BELGELER NUMARASI İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... SAYFA BELGELER NUMARASI 1. 27 Ekim 1922 tarihinde İsmet Paşa nın Dışişleri Bakanlığına ve Fevzi Paşa nın Batı Cephesi Komutanlığına atanması... 1 2. İstanbul daki mevcut

Detaylı

OSMANLI YAPILARINDA. Kaynak: Sitare Turan Bakır, İznik

OSMANLI YAPILARINDA. Kaynak: Sitare Turan Bakır, İznik OSMANLI YAPILARINDA İZNİK ÇİNİLERİ Kaynak: Sitare Turan Bakır, İznik Çinileri, KültK ltür r Bakanlığı Osmanlı Eserleri, Ankara 1999 Adana Ramazanoğlu Camii Caminin kitabelerinden yapımına 16. yy da Ramazanoğlu

Detaylı

UZAKTAN EĞİTİM MERKEZİ Atatürk İlkeleri ve İnkilâp Tarihi 1 1.Ders

UZAKTAN EĞİTİM MERKEZİ Atatürk İlkeleri ve İnkilâp Tarihi 1 1.Ders UZAKTAN EĞİTİM MERKEZİ Atatürk İlkeleri ve İnkilâp Tarihi 1 1.Ders XIX. YÜZYIL ISLAHATLARI VE SEBEPLERİ 1-İmparatorluğu çöküntüden kurtarmak 2-Avrupa Devletlerinin, Osmanlı nın içişlerine karışmalarını

Detaylı

Musul Sorunu'na Lozan'da bir çözüm bulunamadı. Bu nedenle Irak sınırının belirlenmesi ileri bir tarihe bırakıldı.

Musul Sorunu'na Lozan'da bir çözüm bulunamadı. Bu nedenle Irak sınırının belirlenmesi ileri bir tarihe bırakıldı. MUSUL SORUNU VE ANKARA ANTLAŞMASI Musul, Mondros Ateşkes Anlaşması imzalanmadan önce Osmanlı Devleti'nin elinde idi. Ancak ateşkesin imzalanmasından dört gün sonra Musul İngilizler tarafından işgal edildi.

Detaylı

OSMANLI DEVLETİ NİN PAYAS VE BİRECİK LİMANLARI ÜZERİNDEN BAĞDAT A ASKERÎ MALZEME NAKLİNE DAİR AYINTAB ŞER İYYE SİCİLLERİNDEN BAZI BELGELER

OSMANLI DEVLETİ NİN PAYAS VE BİRECİK LİMANLARI ÜZERİNDEN BAĞDAT A ASKERÎ MALZEME NAKLİNE DAİR AYINTAB ŞER İYYE SİCİLLERİNDEN BAZI BELGELER 3397 OSMANLI DEVLETİ NİN PAYAS VE BİRECİK LİMANLARI ÜZERİNDEN BAĞDAT A ASKERÎ MALZEME NAKLİNE DAİR AYINTAB ŞER İYYE SİCİLLERİNDEN BAZI BELGELER ÖZET YİĞİT, Ahmet * TÜRKİYE/ТУРЦИЯ Asurlular döneminden başlamak

Detaylı

Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923)

Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923) Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923) Lozan Antlaşması, Türk Kurtuluş Savaşı nı sona erdiren antlaşmadır. Bu antlaşma ile Misak-ı Milli büyük ölçüde gerçekleşmiştir. Şekil 1. Kasım 1922 de Lozan Konferansı

Detaylı

A) Siyasi birliklerini geç sağlamaları. B) Sömürge alanlarını ele geçirmek istemeleri. C) Sanayi devrimini tamamlayamamaları

A) Siyasi birliklerini geç sağlamaları. B) Sömürge alanlarını ele geçirmek istemeleri. C) Sanayi devrimini tamamlayamamaları 1. Almanya ve İtalya'nın; XIX. yüzyıl sonlarından itibaren İngiltere ve Fransa'ya karşı birlikte hareket etmelerinin en önemli nedeni olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilebilir? A) Siyasi birliklerini

Detaylı

Surre Alayı. Surre-i Hümâyun. Altınoluk. Surre Alayının Güzergâhları. Surre Alayının Güvenliği. Surre Alayının Yola Çıkması

Surre Alayı. Surre-i Hümâyun. Altınoluk. Surre Alayının Güzergâhları. Surre Alayının Güvenliği. Surre Alayının Yola Çıkması Surre-i Hümâyun Altınoluk Surre Alayının Güzergâhları Surre Alayının Güvenliği Surre Alayının Yola Çıkması Surrenin Vapur ve Trenle Yollanması Surre Alayının Dönüşü Kaynakça Surre Alayı Surre-i Hümâyun

Detaylı

Fevzi Karamuc;o TARIH 11 SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR

Fevzi Karamuc;o TARIH 11 SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR Fevzi Karamuc;o TARIH 11 SOSYAL BiLiMLER LiSESi DERS KiTABI SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR Prishtine, 2012 ic;indekiler I ÜNiTE: BÜYÜK COGRAFYA KESiFLERi 3 1. BÜYÜK COGRAFYA KESiFLERi 3 A. COGRAFYA KESiFLERi

Detaylı

a. Merkez Yönetiminin Bozulması

a. Merkez Yönetiminin Bozulması Yazı İçerik Merkez Yönetiminin Bozulması Eyalet Yönetiminin Bozulması Ordu ve Donanmanın Bozulması Eğitim Sisteminin Bozulması Ekonomik Durumun Bozulması Toplum Yapısının Bozulması Osmanlı İmparatorluğunun

Detaylı

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Yakın Doğu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi ne aittir. Bu ders içeriğinin bütün hakları saklıdır. İlgili kuruluştan

Detaylı

Öğrenim Bilgileri. İlk ve Orta Öğrenim

Öğrenim Bilgileri. İlk ve Orta Öğrenim ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Selim Hilmi ÖZKAN 2. Doğum Tarihi / Yeri : 1974 / Gündoğmuş-ANTALYA 3. Unvanı : Yrd. Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu : Doktora Öğrenim Bilgileri İlk ve Orta Öğrenim Derece Okul Adı

Detaylı

Duraklama Döneminin Sebepleri

Duraklama Döneminin Sebepleri Duraklama Döneminin Sebepleri A: İç Sebepler 1. Merkezi Yönetimin Bozulması Tahta geçen padişahların küçük yaşta tecrübesiz ve zayıf karakterli olması. (Sancağa çıkma usulünün kaldırılması) Saray kadınlarının

Detaylı

: 1490/ 905.1 1514/ 920.2. [ 998] 1590

: 1490/ 905.1 1514/ 920.2. [ 998] 1590 ....... 1501. -... : 1490/ 905.1.. 1514/ 920.2.. 984 ] 1577 1555/ 961.3. 24 [.4. [ 998] 1590 : : -..... : 30 - 174-1391.(Genç.Karaca:1992:82). 71..(1002 25).. :..1..2..3..4..5..6.( ).7..8..9.10..11.. -.

Detaylı

SULTAN MEHMET REŞAT IN RUMELİ SEYAHATİ 5

SULTAN MEHMET REŞAT IN RUMELİ SEYAHATİ 5 SULTAN MEHMET REŞAT IN RUMELİ SEYAHATİ 5 BAKİ SARISAKAL SELANİK Selanik 26 Mayıs: Selanik Limanında Padişahın Gelişini Bekleyen Selanik Valisi İbrahim Bey ve Hükümet Erkânı Selanik Limanında Padişahı Bekleyen

Detaylı

TERSÂNE-İ ÂMİRE NİN TARİHÇESİ, İDARİ YAPISI ve PERSONELİ

TERSÂNE-İ ÂMİRE NİN TARİHÇESİ, İDARİ YAPISI ve PERSONELİ TERSÂNE-İ ÂMİRE NİN TARİHÇESİ, İDARİ YAPISI ve PERSONELİ Prof. Dr. Reşat Baykal İTÜ Gemi İnşaatı ve Deniz Bilimleri Fakültesi 61. Yılında Gemi Mühendisleri Odası Meslek Alanımız 11 Aralık 2015 Titanic

Detaylı

7- Osmanlı Devleti'nde Yükselme Devri'nden sonra yeteneksiz padişahlar görülmeye başlandı. Bunun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir? A) Şehzadele

7- Osmanlı Devleti'nde Yükselme Devri'nden sonra yeteneksiz padişahlar görülmeye başlandı. Bunun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir? A) Şehzadele 1- Osmanlı Devleti nin ekonomik olarak zayıflamasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir? A) Teknolojik gelişmelerin artması B) Don-Volga kanal teşebbüsü C) Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması D) Avrupalılara

Detaylı

Merkezi İdarenin Taşra Teşkilatı. Doç. Dr. Aslı Yağmurlu

Merkezi İdarenin Taşra Teşkilatı. Doç. Dr. Aslı Yağmurlu Merkezi İdarenin Taşra Teşkilatı Doç. Dr. Aslı Yağmurlu Merkezi idare, üstlendiği kamu hizmetlerini hizmetin gereklerine, ekonomik ve toplumsal koşullara, ülkenin coğrafya durumuna göre yürütmek, hizmetleri

Detaylı

TESALYA (YUNANİSTAN) SAVAŞI PULLARI (21-4-1898)

TESALYA (YUNANİSTAN) SAVAŞI PULLARI (21-4-1898) TESALYA (YUNANİSTAN) SAVAŞI PULLARI (21-4-1898) 1897 Türk-Yunan Savaşı (TESELYA SAVAŞI) Teselya savaşları nın aslı Girit adası olayları ile başlamıştır, 1894 Haziran'ında Rumlar Halepa Sözleşmesi'nin uygulanmasını

Detaylı

İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... III GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ DÜNYADA SİYASİ DURUM 1. Üçlü İttifak... 5 2. Üçlü İtilaf...

İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... III GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ DÜNYADA SİYASİ DURUM 1. Üçlü İttifak... 5 2. Üçlü İtilaf... İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... III GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ DÜNYADA SİYASİ DURUM 1. Üçlü İttifak... 5 2. Üçlü İtilaf... 7 a. Fransız-Rus İttifakı (04 Ocak 1894)... 7 b. İngiliz-Fransız

Detaylı

ÜNİTE:1. Osmanlı Devleti nde Yenileşme Çabaları ÜNİTE:2. Türkiye de Reform Arayışları ( ) ÜNİTE:3. Türkiye de Meşrutiyet Dönemleri ÜNİTE:4

ÜNİTE:1. Osmanlı Devleti nde Yenileşme Çabaları ÜNİTE:2. Türkiye de Reform Arayışları ( ) ÜNİTE:3. Türkiye de Meşrutiyet Dönemleri ÜNİTE:4 ÜNİTE:1 Osmanlı Devleti nde Yenileşme Çabaları ÜNİTE:2 Türkiye de Reform Arayışları (1839-1908) ÜNİTE:3 Türkiye de Meşrutiyet Dönemleri ÜNİTE:4 Avrupa ve Türkiye (1838-1918) ÜNİTE:5 1 Mondros tan Lozan

Detaylı

Alemdar Mustafa Paşa nın desteği ile tahta oturdu.

Alemdar Mustafa Paşa nın desteği ile tahta oturdu. Alemdar Mustafa Paşa nın desteği ile tahta oturdu. Askeri alanda birçok yenilik yapıldı. Eğitim alanında bir çok yenilik yapıldı. İdari alanda yenilikler yapıldı. Milliyetçilik etkisi ile ayaklanmalar

Detaylı

SAMSUN BAHRİYE MEKTEBİ

SAMSUN BAHRİYE MEKTEBİ SAMSUN BAHRİYE MEKTEBİ BAKİ SARISAKAL SAMSUN BAHRİYE MEKTEBİ 1880 yılının başında Samsun da açıldı. Üçüncü Ordu nun sorumluluğu altındaydı. Okulun öğretmenleri subay ve sivillerdi. Bu okula öğrenciler

Detaylı

TRABZON / BATUM EYÂLETİ VALİLERİ (1755 1795) Governments of the Province Trabzon / Batum (1755-1795)

TRABZON / BATUM EYÂLETİ VALİLERİ (1755 1795) Governments of the Province Trabzon / Batum (1755-1795) A. Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi Sayı 31 Erzurum 2006-161- TRABZON / BATUM EYÂLETİ VALİLERİ (1755 1795) Governments of the Province Trabzon / Batum (1755-1795) Dr. Mehmet İNBAŞI * ÖZET Karadeniz

Detaylı

GEÇMİŞTEKİ İZLERİYLE KAYSERİ

GEÇMİŞTEKİ İZLERİYLE KAYSERİ GEÇMİŞTEKİ İZLERİYLE KAYSERİ Prof. Dr. Mustafa KESKİN - Prof. Dr. M. Metin HÜLAGÜ İÇİNDEKİLER Sunuş Önsöz Giriş I. Tarihi Seyri İçerisinde Kayseri II. Şehrin Kronolojisi III. Kültürel Miras A. Köşkler

Detaylı

HAMSİ AVCILIĞI ve BAKANLIK UYGULAMALARI. Vahdettin KÜRÜM

HAMSİ AVCILIĞI ve BAKANLIK UYGULAMALARI. Vahdettin KÜRÜM HAMSİ AVCILIĞI ve BAKANLIK UYGULAMALARI Vahdettin KÜRÜM Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü, Ankara. Su Ürünleri Hizmetleri Dairesi Başkanı Giriş Karadeniz de avlanan balıklar

Detaylı

TÜRKİYE ve IRAK. I I. TARİHSEL ARKA PLAN: ABD İŞGALİNE KADAR TÜRKİYE-IRAK İLİŞKİLERİ İngiliz Ordusu, 30 Ekim 1918'de imzaladığı Mondros Mütarekesi'ne rağmen, kuzeye doğru yaptığı son bir hamle ile Musul

Detaylı

UNI 201 MODERN TÜRKİYE NİN OLUŞUMU I

UNI 201 MODERN TÜRKİYE NİN OLUŞUMU I UNI 201 MODERN TÜRKİYE NİN OLUŞUMU I Prof. Dr. Coşkun ÇAKIR Ders saati: Salı, 09.00 10.30 Perşembe, 09.00 10.30 Ders Asistanı: Mustafa Batman Ofis saati: Salı, 11.00-12.00 Perşembe, 11.00 12.00 Ders Tanımı

Detaylı

Osmanlı'da devşirme sistemi

Osmanlı'da devşirme sistemi On5yirmi5.com Osmanlı'da devşirme sistemi Osmanlı Devleti'nde uygulanan devşirme sistemi nedir? Nasıl uygulanır? Yayın Tarihi : 19 Şubat 2014 Çarşamba (oluşturma : 7/16/2017) 623 yıl boyunca hakimiyet

Detaylı

Osmanlı Devleti'nin kurucuları, Oğuzların Bozok koluna bağlı Kayı aşiretidir.

Osmanlı Devleti'nin kurucuları, Oğuzların Bozok koluna bağlı Kayı aşiretidir. Osmanlı Devleti'nin kurucuları, Oğuzların Bozok koluna bağlı Kayı aşiretidir. Kayı aşireti, Türkiye Selçuklu hükümdarı Alaaddin Keykubat döneminde Ankara yakınlarındaki Kara- cadağ bölgesine yerleştirilmiştir.

Detaylı

II. Viyana Kuşatması Sonrası Türk-Đngiliz Đlişkileri

II. Viyana Kuşatması Sonrası Türk-Đngiliz Đlişkileri II. Viyana Kuşatması Sonrası Türk-Đngiliz Đlişkileri Selim Hilmi ÖZKAN * Özet: Đngiltere nin Osmanlı ile ilk münasebetleri XIV. asrın sonları ile XV. asrın başlarında ticari ve iktisadî alanda olmuştur.

Detaylı

15 Mayıs 2009 al-dimashqiyye Salonu

15 Mayıs 2009 al-dimashqiyye Salonu Suriye Arap Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Sayın Bashar al-assad ın Türkiye Cumhurbaşkanı Sayın Abdullah Gül ve Bayan Hayrünnisa Gül onuruna verilen Akşam Yemeği nde yapacakları konuşma 15 Mayıs 2009 al-dimashqiyye

Detaylı

T.C. İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK TESTİ

T.C. İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK TESTİ T.C. İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK TESTİ DİKKAT! BU BÖLÜMDE YANITLAYACAĞINIZ TOPLAM SORU SAYISI 0 DİR. ÖNERİLEN YANITLAMA SÜRESİ 40 DAKİKADIR. ) I Vatan ve Hürriyet Cemiyetini kurdu. ) Mondros Ateşkesi

Detaylı

TÜRK TARĐHĐNĐN KIRILMA NOKTASI: ZENTA FACĐASI

TÜRK TARĐHĐNĐN KIRILMA NOKTASI: ZENTA FACĐASI TÜRK TARĐHĐNĐN KIRILMA NOKTASI: ZENTA FACĐASI ÖZET Selim Hilmi ÖZKAN Zenta savaşı II. Mustafa nın çıkmış olduğu üç Macaristan seferinin sonuncusunu oluşturur. Fakat bu savaşta uygulanan yanlış harp stratejisi

Detaylı

BATI CEPHESİ'NDE SAVAŞ

BATI CEPHESİ'NDE SAVAŞ T.C. İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK TEOG ÇIKMIŞ SORULAR - 3. ÜNİTE Batı cephesinde Kuvâ-yı Millîye birliklerinin faaliyetlerini ve düzenli ordunun kurulmasını değerlendirir.türk milletinin Kurtuluş Savaşı

Detaylı

KARMA TESTLER 03. A) Yalnız l B) Yalnız II. C) Yalnızlll D) I ve II E) I, II ve III. 2. Osmanlı Devleti'nin Birinci Dünya Savaşı'na girmesine,

KARMA TESTLER 03. A) Yalnız l B) Yalnız II. C) Yalnızlll D) I ve II E) I, II ve III. 2. Osmanlı Devleti'nin Birinci Dünya Savaşı'na girmesine, KARMA TESTLER 03 1. Osmanlı Devleti'nde matbaanın kurulması, I. Sanayi II. Ticaret III.Kültür alanlarından hangileri ile ilgili değişikliğin hız kazanmasını sağlamıştır? A) Yalnızl B) Yalnız II C) Yalnızlll

Detaylı

Bu durumun, aşağıdaki gelişmelerden hangisine ortam hazırladığı savunulabilir?

Bu durumun, aşağıdaki gelişmelerden hangisine ortam hazırladığı savunulabilir? 1)Birinci İnönü Savaşının kazanılmasından sonra halkın TBMM ye ve düzenli orduya güveni artmıştır. Bu durumun, aşağıdaki gelişmelerden hangisine ortam hazırladığı savunulabilir? A)TBMM seçimlerinin yenilenmesine

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl. Lisans Hukuk Marmara Üniversitesi 1994. Y. Lisans Hukuk Marmara Üniversitesi 1998

ÖZGEÇMİŞ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl. Lisans Hukuk Marmara Üniversitesi 1994. Y. Lisans Hukuk Marmara Üniversitesi 1998 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Abdullah Demir 2. Doğum Tarihi: 01 Ocak 1970 3. Unvanı: Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Hukuk Marmara Üniversitesi 1994 Y. Lisans Hukuk Marmara

Detaylı

Beşinci Lejyon Sivilleri Ordulaştırma Güçsüz Orduyu Kurtarır mı?

Beşinci Lejyon Sivilleri Ordulaştırma Güçsüz Orduyu Kurtarır mı? 0 Ocak 2017 Beşinci Lejyon Sivilleri Ordulaştırma Güçsüz Orduyu Kurtarır mı? Analiz Raporu 1 2 İndex Beşinci Lejyonun Kurulması... 3 Tanıtım ve Davet... 4 Kurulma Nedenleri... 5 Lejyonun Kurulmasının Arkasında

Detaylı

T.C İnkılap Tarihi Ve Atatürkçülük

T.C İnkılap Tarihi Ve Atatürkçülük T.C İnkılap Tarihi Ve Atatürkçülük 2015-2016 T.C İnkılap Tarihi Ve Atatürkçülük Arif ÖZBEYLİ Türkiye Büyük Millet Meclisi nin Açılması Meclis-i Mebusan ın dağıtılması üzerine, Parlamento nun Mustafa Kemal

Detaylı

Prof. Dr. Mehmet Ali BEYHAN Tel: [0 212] 455 57 00-15875 e-mail: mehmetalibeyhan@yahoo.com Oda no: 315

Prof. Dr. Mehmet Ali BEYHAN Tel: [0 212] 455 57 00-15875 e-mail: mehmetalibeyhan@yahoo.com Oda no: 315 Prof. Dr. Mehmet Ali BEYHAN Tel: [0 212] 455 57 00-15875 e-mail: mehmetalibeyhan@yahoo.com Oda no: 315 Doğum Tarihi ve Yeri: 1953 / Malatya EĞİTİM İlkokul: (1961 1966) Yazıca İlkokulu (Malatya) Lise: (1969

Detaylı

İÇİNDEKİLER... SUNUŞ III

İÇİNDEKİLER... SUNUŞ III SUNUŞ İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER... III BİRİNCİ BÖLÜM SİYASİ, COĞRAFİ DURUM VE ASKERÎ GÜÇLER 1. Siyasi Durum... 1 a. Dış Siyasi Durum... 1 b. İç Siyasi Durum... 2 (1) Birinci Dünya Savaşı Öncesi Osmanlı Devleti

Detaylı

3. 18.yy da Grek ve Dakya projesi ile Osmanlıyı paylaşmayı planlayan Avrupalı iki devlet aşağıdakilerden hangisidir? I. Rusya. II.

3. 18.yy da Grek ve Dakya projesi ile Osmanlıyı paylaşmayı planlayan Avrupalı iki devlet aşağıdakilerden hangisidir? I. Rusya. II. www.burakelgit.com.tr I. Rusya II. Fransa III. Avusturya 1. Osmanlı Devleti Gerileme döneminde yukarıdaki devletlerden hangileriyle mücadele etmiştir? A) Yalnız II B) I,II ve III C) II ve III D) I ve III

Detaylı

ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILÂP TARİHİ DERSİ I.DÖNEM MÜFREDAT PROGRAMI

ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILÂP TARİHİ DERSİ I.DÖNEM MÜFREDAT PROGRAMI HAFTALAR KONULAR 1. Hafta TÜRK DEVRİMİNE KAVRAMSAL YAKLAŞIM A-) Devlet (Toprak, İnsan Egemenlik) B-) Monarşi C-) Oligarşi D-) Cumhuriyet E-) Demokrasi F-) İhtilal G-) Devrim H-) Islahat 2. Hafta DEĞİŞEN

Detaylı

BİRECİK İLÇEMİZ Fırat ta Gün Batımı

BİRECİK İLÇEMİZ Fırat ta Gün Batımı BİRECİK İLÇEMİZ Fırat ta Gün Batımı Birecik ilçesi Şanlıurfa Merkez ilçesine 80 km uzaklıkta olup, yüzölçümü 852 km2 dir. İlçe merkez belediye ile birlikte 3 belediye ve bunlara bağlı 70 köy ve 75 mezradan

Detaylı

OSMANLI DEVLETI NDE TAŞRA VE EYALET YÖNETIMI

OSMANLI DEVLETI NDE TAŞRA VE EYALET YÖNETIMI OSMANLI DEVLETI NDE TAŞRA VE EYALET YÖNETIMI OSMANLI DA TAŞRA TEŞKILATI TAŞRA VE EYALET YÖNETIMI İstanbul un merkez kabul edildiği Osmanlı Devleti nde, başkentin dışındaki tüm topraklar için taşra ifadesi

Detaylı

İÇİNDEKİLER... SAYFA NUMARASI 1. Genelkurmay Başkanlığının Afyon ve Kocaeli mıntıkalarındaki duruma dair 3 Ekim 1921 tarihli Harp BELGELER

İÇİNDEKİLER... SAYFA NUMARASI 1. Genelkurmay Başkanlığının Afyon ve Kocaeli mıntıkalarındaki duruma dair 3 Ekim 1921 tarihli Harp BELGELER İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... BELGELER III SAYFA NUMARASI 1. Genelkurmay Başkanlığının Afyon ve Kocaeli mıntıkalarındaki duruma dair 3 Ekim 1921 tarihli Harp Raporu... 1 2. Ali İhsan Paşa nın Güney

Detaylı

BULGARİSTAN AZİZ KİRİL VE METHODİUS ULUSAL KÜTÜPHANESİ NDE BULUNAN SİNOP İLE İLGİLİ OSMANLI ARŞİV BELGELERİ

BULGARİSTAN AZİZ KİRİL VE METHODİUS ULUSAL KÜTÜPHANESİ NDE BULUNAN SİNOP İLE İLGİLİ OSMANLI ARŞİV BELGELERİ BULGARİSTAN AZİZ KİRİL VE METHODİUS ULUSAL KÜTÜPHANESİ NDE BULUNAN SİNOP İLE İLGİLİ OSMANLI ARŞİV BELGELERİ Mustafa YAYLA 1 Ahmet ALTAY 2 ÖZET Bu çalışmada Bulgaristan Aziz Kiril ve Methodius Ulusal Kütüphanesi

Detaylı

EĞİTİM- ÖĞRETİM YILI NUH MEHMET YAMANER ANADOLU İMAM HATİP LİSESİ 10.SINIF OSMANLI TARİHİ I. DÖNEM I. YAZILI SORULARI A GURUBU

EĞİTİM- ÖĞRETİM YILI NUH MEHMET YAMANER ANADOLU İMAM HATİP LİSESİ 10.SINIF OSMANLI TARİHİ I. DÖNEM I. YAZILI SORULARI A GURUBU Ertuğrul Gazi 1) * Orhan Bey tarafından fethedilmiş olup başkent buraya taşınmıştır. * İpek sanayisinin merkezi konumundaki bu bölgenin fethiyle Osmanlı gelirleri. Yukarıdaki özellikleri verilmiş bölge

Detaylı

İSLAM TARİHİ II DR. HALİDE ASLAN

İSLAM TARİHİ II DR. HALİDE ASLAN İSLAM TARİHİ II DR. HALİDE ASLAN Mali Yapı, Medeniyet ve Kültür Konular: *İdari Yapı *Mali Yapı *Askeri Yapı *Adli Yapı *Medeniyet ve Kültür Mali Yapı, Medeniyet ve Kültür Kaynaklar: *Mustafa Fayda, Hulefayı

Detaylı

SİVEREK'TE TARİHİ ESERLER VE CAMİLER

SİVEREK'TE TARİHİ ESERLER VE CAMİLER SİVEREK'TE TARİHİ ESERLER VE CAMİLER» Genel Bilgi» Ulu Camii» Gülabibey Camii» Sulu Camii» Haliliye Camii» Eski Hükümet Konağı ve Gazipaşa İlkokulu» Yeraltı Hamamı» Abdalağa Hamamı» Hanlar» Serap Çeşmesi...»

Detaylı

ATATÜRK. Mustafa Kemal Atatürk, 1881 yılında Selanik'te doğdu. Babası Ali Rıza Efendi, annesi Zübeyde

ATATÜRK. Mustafa Kemal Atatürk, 1881 yılında Selanik'te doğdu. Babası Ali Rıza Efendi, annesi Zübeyde ATATÜRK Mustafa Kemal Atatürk, 1881 yılında Selanik'te doğdu. Babası Ali Rıza Efendi, annesi Zübeyde Hanımdır. Doğup büyüdüğü Selanik, o dönemde önemli bir kültürel merkezdi. XIX. yüzyılın son çeyreğinde

Detaylı

Edirne Çarşıları. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı

Edirne Çarşıları. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Edirne Çarşıları Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Aralık 25, 2006 2 İçindekiler 0.1 Edirne Çarşıları ve İş Merkezleri................ 4 0.1.1 Alipaşa Çarşısı(Kapalı Çarşı).............. 4 0.1.2

Detaylı

Osmanlı Devletinin Duraklama Nedenleri

Osmanlı Devletinin Duraklama Nedenleri On5yirmi5.com Osmanlı Devletinin Duraklama Nedenleri Osmanlı İmparatorluğunun duraklama nedenleri nelerdir? Yayın Tarihi : 9 Kasım 2012 Cuma (oluşturma : 1/10/2017) Osmanlıda duraklama sebepleri, Osmanlı

Detaylı

Fatih Sultan Mehmet'in Başarı Sırları ve Liderlik Özellikleri

Fatih Sultan Mehmet'in Başarı Sırları ve Liderlik Özellikleri Fatih Sultan Mehmet'in Başarı Sırları ve Liderlik Özellikleri Fatih'in Askerî ve İdarî Vasıfları > Fatih, büyük hayallerin ve geniş coğrafyaları fethetmeyi öngören hedeflerin insanıydı. Fatih Sultan Mehmed'in

Detaylı

İÇİNDEKİLER. A. Tarih B. Siyasal Tarih C. XIX.yüzyıla Kadar Dünya Tarihinin Ana Hatları 3 D. Türkiye"nin Jeo-politik ve Jeo-stratejik Önemi 5

İÇİNDEKİLER. A. Tarih B. Siyasal Tarih C. XIX.yüzyıla Kadar Dünya Tarihinin Ana Hatları 3 D. Türkiyenin Jeo-politik ve Jeo-stratejik Önemi 5 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ V GİRİŞ 1 A. Tarih B. Siyasal Tarih C. XIX.yüzyıla Kadar Dünya Tarihinin Ana Hatları 3 D. Türkiye"nin Jeo-politik ve Jeo-stratejik Önemi 5 BİRİNCİ BÖLÜM: AVRUPA SİYASAL TARİHİ 1 2 I.

Detaylı

I. Hutbe okutmak. II. Para bastırmak. III. Orduyu komuta etmek. A) Damat Ferit Paşa

I. Hutbe okutmak. II. Para bastırmak. III. Orduyu komuta etmek. A) Damat Ferit Paşa 1. Osmanlı Devletinde inşa edilen ilk medrese aşağıdakilerden hangisidir? A) Süleymaniye Medresesi B) Süleyman Paşa Medresesi C) Sahn-ı Seman Medreseleri D) Kanuni Sultan Paşa Külliyesi E) Şehzade Ahmet

Detaylı

4081 SAYILI ÇİFTÇİ MALLARININ KORUNMASI HAKKINDA KANUN UYGULAMASI

4081 SAYILI ÇİFTÇİ MALLARININ KORUNMASI HAKKINDA KANUN UYGULAMASI 4081 SAYILI ÇİFTÇİ MALLARININ KORUNMASI HAKKINDA KANUN UYGULAMASI 4081 Sayılı Kanun; Çiftçi mallarının korunması esaslarını düzenlemek üzere 10.07.1941 tarihinde yayımlanmıştır. Kanun Hükümleri; -Köy sınırları

Detaylı

(1983). 1980 Genel Nüfus Sayımı: Nüfusun Sosyal ve Ekonomik Nitelikleri; 12-10-1980, 05 Amasya. Ankara: Devlet İstatistik Enst. Yay..

(1983). 1980 Genel Nüfus Sayımı: Nüfusun Sosyal ve Ekonomik Nitelikleri; 12-10-1980, 05 Amasya. Ankara: Devlet İstatistik Enst. Yay.. İktisat Tarihi (1983). 1980 Genel Nüfus Sayımı: Nüfusun Sosyal ve Ekonomik Nitelikleri; 12-10-1980, 05 Amasya. Ankara: Devlet İstatistik Enst. Yay.. (1962). "Yükseliş Devri'nde Osmanlı Ekonomisine Umumi

Detaylı

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci;

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci; Image not found http://bologna.konya.edu.tr/panel/images/pdflogo.png Ders Adı : OSMANLI TARİHİ II Ders No : 0310440158 Teorik : 2 Pratik : 0 Kredi : 2 ECTS : 4 Ders Bilgileri Ders Türü Öğretim Dili Öğretim

Detaylı

DAL MEḤMED ÇELEBĪ Āṣafī (ö. 1597 veya 1598)

DAL MEḤMED ÇELEBĪ Āṣafī (ö. 1597 veya 1598) DALMEḤMEDÇELEBĪ Āṣafī (ö.1597veya1598) HAYATI DalrumuzuileberaberPas aveçelebīünvanlarınıdataşıyanm.ç.öncelikleāṣafī mahlası ile tanınır ve bunu Sȩcāʿatnāme de sıkça kullanır. Çok yönlü bir birikime sahipolanm.ç.

Detaylı

6 Mayıs 1922 - Başkomutanlık kanunu süresinin meclisçe tekrar uzatılması. 26 Ağustos 1922 - Büyük Taarruzun başlaması

6 Mayıs 1922 - Başkomutanlık kanunu süresinin meclisçe tekrar uzatılması. 26 Ağustos 1922 - Büyük Taarruzun başlaması 6 Mayıs 1922 - Başkomutanlık kanunu süresinin meclisçe tekrar uzatılması 26 Ağustos 1922 - Büyük Taarruzun başlaması 30 Ağustos 1922 - Başkumandan meydan muharebesi 2 Eylül 1922 - Yunan orduları başkomutanı

Detaylı

Türklerin İslamiyeti kabul etmeleriyle birlikte hukuk sisteminde değişiklikler yaşanmıştır. Töre devam etmekle birlikte Şeri Hukuk ta uygulanmaya

Türklerin İslamiyeti kabul etmeleriyle birlikte hukuk sisteminde değişiklikler yaşanmıştır. Töre devam etmekle birlikte Şeri Hukuk ta uygulanmaya Türklerin İslamiyeti kabul etmeleriyle birlikte hukuk sisteminde değişiklikler yaşanmıştır. Töre devam etmekle birlikte Şeri Hukuk ta uygulanmaya başlamıştır. Böylelikle Türk-İslam devletlerinde Hukuk

Detaylı

13. Aşağıdakilerden hangisi yeni Türk alfabesinin kabul edilme nedenlerinden biri değildir?

13. Aşağıdakilerden hangisi yeni Türk alfabesinin kabul edilme nedenlerinden biri değildir? 1. Aşağıdakilerden hangisi, Türkiye Cumhuriyeti'nin diğer devletlerle ekonomik ilişkilerinde kolaylık ve uyum sağlamak için yapılan çalışmalardan A) Türk Tarih Kurumu'nun kurulması B) Tekke ve zaviyelerin

Detaylı

TESPAM Aylık Petrol Fiyatları Raporu ve Senaryoları -Mayıs 2016

TESPAM Aylık Petrol Fiyatları Raporu ve Senaryoları -Mayıs 2016 TESPAM Aylık Petrol Fiyatları Raporu ve Senaryoları -Mayıs 2016 Yönetici Olmayanlar içinde Özet: Fiyat neden düştü: - OPEC kararsızlığı, ekonomik belirsizlik, stokların hala yüksek olması Fiyat neden yükseldi:

Detaylı

SELANİK KALE SURLARININ YIKILMASI

SELANİK KALE SURLARININ YIKILMASI SELANİK KALE SURLARININ YIKILMASI BAKİ SARISAKAL SELANİK KALE SURLARININ YIKILMASI Mümeyyiz 1 Kasım 1869 İzmir de Neşrolunan Empirasyon Gazetesinin Selanik ten Aldığı Tahriratın Sureti mütercimesidir:

Detaylı

. Uluslararası Akdeniz Karpaz Sempozyumu: Lefkoşa - KKTC

. Uluslararası Akdeniz Karpaz Sempozyumu: Lefkoşa - KKTC . Uluslararası Akdeniz Karpaz Sempozyumu: Tarihte Kıbrıs (11 13 Nisan 2016) The I st International Symposium on Mediterranean Karpasia Cyprus in History (April 11-13, 2016) Lefkoşa - KKTC Kıbrıs, tarihin

Detaylı

İÇİNDEKİLER. ÖNSÖZ... iii GİRİŞ A-İNKILÂP KAVRAMI 1-İnkılâp Türk İnkılâbının Özellikleri Atatürk ün İnkılâp Anlayışı...

İÇİNDEKİLER. ÖNSÖZ... iii GİRİŞ A-İNKILÂP KAVRAMI 1-İnkılâp Türk İnkılâbının Özellikleri Atatürk ün İnkılâp Anlayışı... İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... iii GİRİŞ... 1 A-İNKILÂP KAVRAMI 1-İnkılâp... 1 2-Türk İnkılâbının Özellikleri... 2 3-Atatürk ün İnkılâp Anlayışı... 2 B-İNKILÂPLA ALAKALI DİĞER KAVRAMLAR 1-İhtilâl... 4 2-Darbe...

Detaylı

AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ YAYIN LİSTESİ

AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ YAYIN LİSTESİ AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ VE YAYIN LİSTESİ 1. Adı Soyadı : Muharrem KESİK İletişim Bilgileri Adres : Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Telefon : (0212) 521 81 00 Mail : muharremkesik@gmail.com 2. Doğum -

Detaylı

Dersin Adı İSLAM TARİHİ Sınıf 12 İSLAM TARİHİ

Dersin Adı İSLAM TARİHİ Sınıf 12 İSLAM TARİHİ Dersin Adı İSLAM TARİHİ Sınıf 12 İSLAM TARİHİ Tarihi Öğretim Yılı Dönemi Sırası 2014-2015 2 1 B GRUBU SORULARI 12.Sınıflar Öğrencinin Ad Soyad No Sınıf Soru 1: Aşağıdaki yer alan ifadelerde boşluklara

Detaylı

Uğurböceği Yayınları, Zafer Yayın Grubu nun bir kuruluşudur. Mahmutbey mh. Deve Kald r mı cd. Gelincik sk. no:6 Ba c lar / stanbul, Türkiye

Uğurböceği Yayınları, Zafer Yayın Grubu nun bir kuruluşudur. Mahmutbey mh. Deve Kald r mı cd. Gelincik sk. no:6 Ba c lar / stanbul, Türkiye Zehra Aydüz, 1971 Balıkesir de doğdu. 1992 yılında İstanbul Üniversitesi Tarih Bölümü nü bitirdi. Özel kurumlarda Tarih öğretmenliği yaptı. Evli ve üç çocuk annesi olan yazarın çeşitli dergilerde yazıları

Detaylı

İktisat Tarihi I. 8/9 Aralık 2016

İktisat Tarihi I. 8/9 Aralık 2016 İktisat Tarihi I 8/9 Aralık 2016 Kredi, Finans ve Servetler İslam dinindeki faiz yasağının kredi ilişkilerinin gelişmesini önlediği sık sık öne sürülür. Osmanlı kredi ve finans kurumları 17. yüzyılın sonlarına

Detaylı

Mustafa Kemal Atatürk ün Hayatı

Mustafa Kemal Atatürk ün Hayatı Mustafa Kemal Atatürk ün Hayatı 1881 de Selanik te doğdu. Annesi Zübeyde Hanım, babası Ali Rıza Efendi dir. Sırasıyla, Mahalle Mektebi, Şemsi Efendi Okulu, Selanik Mülkiye Rüştiyesi, Selanik Askeri Rüştiyesi,

Detaylı

A. Sırp İsyanları B. Yunan İsyanları

A. Sırp İsyanları B. Yunan İsyanları A. Sırp İsyanları B. Yunan İsyanları SIRP İSYANLARI Osmanlı İmparatorluğu na 15. yüzyılın ortalarında katılan Sırbistan da, İmparatorluğun diğer yerlerinde olduğu gibi, âdil bir yönetim kurulmuştu. Sırp

Detaylı

Sunum ve Sistematik 1. BÖLÜM: MUSTAFA KEMAL İN HAYATI

Sunum ve Sistematik 1. BÖLÜM: MUSTAFA KEMAL İN HAYATI Sunum ve Sistematik 1. BÖLÜM: MUSTAFA KEMAL İN HAYATI KONU ÖZETİ Bu başlık altında, ünitenin en can alıcı bilgileri, kazanım sırasına göre en alt başlıklara ayrılarak hap bilgi niteliğinde konu özeti olarak

Detaylı

18. YÜZYILIN İKİNCİ YARISINDA TRABZON DA ETKİN BİR AYAN AİLESİ: ŞATIRZADELER

18. YÜZYILIN İKİNCİ YARISINDA TRABZON DA ETKİN BİR AYAN AİLESİ: ŞATIRZADELER Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Sayı 23, 2016, Sayfa 29-42 18. YÜZYILIN İKİNCİ YARISINDA TRABZON DA ETKİN BİR AYAN AİLESİ: ŞATIRZADELER Emre YÜRÜK* Özet Osmanlı Devleti, 17. yüzyılın

Detaylı

mürekkep tarafından yazıldı. Cumartesi, 18 Eylül 2010 10:20 - Son Güncelleme Cumartesi, 18 Eylül 2010 10:30

mürekkep tarafından yazıldı. Cumartesi, 18 Eylül 2010 10:20 - Son Güncelleme Cumartesi, 18 Eylül 2010 10:30 OSMANLIDA DENİZCİLİK ve GEMİCİLİK Hatice GÜLCEMAL OSMANLIDA DENİZCİLİK ve GEMİCİLİK GİRİŞ Anadolu nun kuzeybatı bölgesinde küçük bir beylik olarak kurulan Osmanlılar, sınırlarını batıya ve kuzeye doğru

Detaylı

Derece Alan Üniversite Yıl Lisans İlahiyat Atatürk Üniversitesi 1979 Y. Lisans Tarih Atatürk Üniversitesi 1981 Doktora Tarih Atatürk Üniversitesi 1985

Derece Alan Üniversite Yıl Lisans İlahiyat Atatürk Üniversitesi 1979 Y. Lisans Tarih Atatürk Üniversitesi 1981 Doktora Tarih Atatürk Üniversitesi 1985 1. Adı Soyadı : MEHMET ÇELİK 2. Doğum Tarihi: 05 Haziran 195. Unvanı : Prof.Dr.. Öğrenim Durumu Derece Alan Üniversite Lisans İlahiyat Atatürk Üniversitesi 1979 Y. Lisans Tarih Atatürk Üniversitesi 1981

Detaylı

EMEVİLER VE ABBASİLER DÖNEMİ

EMEVİLER VE ABBASİLER DÖNEMİ EMEVİLER VE ABBASİLER DÖNEMİ DERS NOTLARI VE ŞİFRE TANER ÖZDEMİR DETAY TARİHÇİ TÜRK TELEKOM NURETTİN TOPÇU SOSYAL BİLİMLER LİSESİ TARİH ÖĞRETMENİ EMEVİLER Muaviye tarafından Şam da kurulan ve yaklaşık

Detaylı

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI TARİH

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI TARİH YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI TARİH CEVAP 1: (TOPLAM 2 PUAN) Savaş 2450-50=2400 yılının başında sona ermiştir. (İşlem 1 puan) Çünkü miladi takvimde, MÖ tarihleri milat takviminin başlangıcına yaklaştıkça

Detaylı

T.C KİLİS 7 ARALIK ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS DERS İÇERİKLERİ I. DÖNEM

T.C KİLİS 7 ARALIK ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS DERS İÇERİKLERİ I. DÖNEM T.C KİLİS 7 ARALIK ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS DERS İÇERİKLERİ I. DÖNEM TAR513 Klasik Dönem Osmanlı Taşra Teşkilatı Klasik dönem Osmanlı taşra teşkilatı; Osmanlı

Detaylı

Osmanlı larda Ordu. Kapıkulu Ordusu:

Osmanlı larda Ordu. Kapıkulu Ordusu: Osmanlı larda Ordu Osmanlı ordusu başlangıçta aşiretlerden gelen atlı birlikler ile gönüllü yaya askerlerden oluşurken 14. yüzyılın ortalarından itibaren büyük bir gelişme gösterdi. En gelişkin dönem sayılan

Detaylı

ŞANLIURFA YI GEZELİM

ŞANLIURFA YI GEZELİM ŞANLIURFA YI GEZELİM 3. Gün: URFA NIN KALBİNDEN GÜNEŞİN BATIŞINA GEZİ TÜRKİYE NİN GURURU ATATÜRK BARAJI Türkiye de ki elektrik üretimini artırmak ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi ndeki 9 ili kapsayan tarım

Detaylı

SU YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ KURAKLIK YÖNETİMİ İHTİSAS HEYETİ 2.TOPLANTISI

SU YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ KURAKLIK YÖNETİMİ İHTİSAS HEYETİ 2.TOPLANTISI SU YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ KURAKLIK YÖNETİMİ İHTİSAS HEYETİ 2.TOPLANTISI TOPRAK MUHAFAZA VE HAVZA ISLAHI DAİRESİ BAŞKANLIĞI FAALİYETLERİ DR.HAVVA KAPTAN ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TOPRAK MUHAFAZA VE HAVZA

Detaylı

UNUTULAN SAVAŞLAR / KUTÜ L-AMMARE ZAFERİ

UNUTULAN SAVAŞLAR / KUTÜ L-AMMARE ZAFERİ UNUTULAN SAVAŞLAR / KUTÜ L-AMMARE ZAFERİ Yrd. Doç. Dr. A. Poyraz GÜRSON Atılım Üniversitesi Halkla İlişkiler Bölümü Dr. A. Poyraz Gürson, İlk-ortaöğretim ve liseyi İzmir Karşıyaka'da tamamlamayı müteakip

Detaylı

TC. ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH ANABİLİM DALI'NDA TAMAMLANAN TEZLER

TC. ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH ANABİLİM DALI'NDA TAMAMLANAN TEZLER TC. ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH ANABİLİM DALI'NDA TAMAMLANAN TEZLER 2006 SARIBEY, Aysun, XIX. Yüzyılın İlk Yarısında Aydın'da Yönetim, (Danış. Prof. Dr. Serap YILMAZ), Adnan

Detaylı

T.C. BANAZ KAYMAKAMLIĞI İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü. Sayı : 56748813/10.07/9876869 05.10.2015 Konu: Eğitim Öğretim Faaliyetleri ve Güvenlik Tedbirleri

T.C. BANAZ KAYMAKAMLIĞI İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü. Sayı : 56748813/10.07/9876869 05.10.2015 Konu: Eğitim Öğretim Faaliyetleri ve Güvenlik Tedbirleri T.C. BANAZ KAYMAKAMLIĞI İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü Sayı : 56748813/10.07/9876869 05.10.2015 Konu: Eğitim Öğretim Faaliyetleri ve Güvenlik Tedbirleri...MÜDÜRLÜĞÜNE BANAZ İlgi : Uşak İl Milli Eğitim Müdürlüğünün

Detaylı

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Yakın Doğu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi ne aittir. Bu ders içeriğinin bütün hakları saklıdır. İlgili kuruluştan

Detaylı