BÖLÜM 4: METEORİTLER. Giriş:

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "BÖLÜM 4: METEORİTLER. Giriş:"

Transkript

1 BÖLÜM 4: METEORİTLER Giriş: Meteoritler uzaydan kaynaklanan ve yer atmosferinden geçerek dünya yüzeyine ulaşan katı parçalardır. Değişken şekilli, değişken kütleli (mikroskobik, tonlarca) Parçalanmakta olan yıldızların kalıntıları (=asteroidler) uzayda özellikle Mars ve Jüpiter arasında bir kuşak halinde bulunur. Dolayısıyla meteoritik parçacıklar bu kuşaktan kaynaklanır.

2 BÖLÜM 4: METEORİTLER Giriş: Meteoritler uzaydan kaynaklanan ve yer atmosferinden geçerek dünya yüzeyine ulaşan katı parçalardır. Değişken şekilli, değişken kütleli (mikroskobik, tonlarca) Parçalanmakta olan yıldızların kalıntıları (=asteroidler) uzayda özellikle Mars ve Jüpiter arasında bir kuşak halinde bulunur. Dolayısıyla meteoritik parçacıklar bu kuşaktan kaynaklanır.

3 BÖLÜM 4: METEORİTLER Genel Adlandırma: Meteoroid: Uzay boşluğunda bulunan ve ev büyüklüğünde (hatta daha da küçük) olan kaya kütleleri Meteor: Dünyaya ulaşabilen ve atmosferden geçiş anında oluşan aşırı sürtünme nedeniyle dış kabukları ergiyen uzay kaynaklı kütleler Meteorit: Atmosferden geçiş anında tamamen ergimeyen ve yeryüzüne ulaşabilen uzay kaynaklı kütleler

4 BÖLÜM 4: METEORİTLER Giriş: Dünya yüzeyine her yıl yaklaşık 3500 meteorit düşer Atmosfere giren malzeme 10 7 ile 10 8 ton, ancak sadece birkaç meteorit elde edilebilmekte Meteroritlerin çalışılması önemlidir. güneş sistemini anlayabilmek, elementlerin jeokimyasal davranışları hakkındaki bilgileri geliştirebilmek, dünya ile diğer yıldızların iç yapıları hakkında bilgi edinebilmek

5 Meteoritlerin Sınıflandırılması Meteoritler çok değişken kimyasal ve mineralojik bileşime sahip olabilirler. Genel bileşim: silikatlı mineraller, diğer mineraller ve / veya metalik Fe ve Ni alaşımları. Kimyasal bileşim: tamamen metal bileşimli - tamamen silikat bileşimli Taşlar Meteorit türü Metal içeriği Bolluk derecesi Akondiritler ~ %1 metal %7,1 Kondiritler ~ %10 metal %85,7 Taşımsı demirler Taşımsı demirler ~ % 50 metal %1,5 Demirli meteoritler Demirli meteoritler % 90 metal %5,7

6 1) Kondiritler İçeridikleri Kondrüller nedeniyle kondrit olarak adlandırılmışlardır. (Bolluk=%85,7) Kondrül: Daha çok silikatlardan oluşan ince taneli bir matriks içinde dağılmış, çapları birkaç mm ye ulaşan (<0,1 mm - > 20 mm) sferoidal silikat kütleleridirler. Güneş sistemine ait gaz bulutundan ilk yoğunlaşan malzeme Bileşim: Çoğunlukla olivin veya piroksen, veya bir miktar cam ile birlikte piroksen ve olivin Oluşum: Mevcut silikatlı malzemenin ergimesi sonucu oluşan ergiyiğin hızla kristallenmesi ile gelişen, fakat daha sonra değişken dereceli termal metamorfizmaya maruz kalan camsı damlacıklardır (Van Schmus, 1969).

7 1) Kondiritler Kondrit bileşimi: Asıl m LL : Olivin, piroksen, plajiyoklas ve kamasit (Fe 0,93-0,96 Ni 0,07-0,04) Tali m LL : Taenit (Fe 0,8 Ni 0,2 ), apatit, dubrelit (FeCr 2 S 4 ), şraybersit ((Fe, Ni) 3 P), kromit ve nabit bakır. Kamasit

8 1) Kondiritler: Sınıflandırma Taşlar Meteorit türü Kondiritler %10 metal E tip H tip C tip (Karbonatlı) L tip LL tip C1 tip C3 tip Enstatit Metal içeriği Yüksek Fe, düşük metal içerikli Kondrül yok. Uçucular var. Farklılaşma yok. Yani ilksel (pirimitive). Klorit +mağnezyum sülfat ve bir manyetik spinel gibi suda çözünebilen tuzlar. Tali m ll : Kükürt, dolomit, olivin, grafit. T<300 o C ~% 60 matriks (koyu gri renkli; başlıca demirce zengin olivinden oluşur) ~% 30 Mg ca zengin kondrüller + % 5 Ca-Al ca zengin kondrüller (Ti ve Al lu piroksen, melilit, spinel ±plajiyoklas, perovskit; alk. elem. az, NTE= 14 x normal kondrit), ~% 5 Ca-Al bakımından zengin agrega (çakıl) düşük karbonlu (L) kondiritler düşük karbonlu-düşük Ca-piroksenli (LL)

9 1) Kondiritler: Sınıflandırma Kondiritler Akondiritler Karbonatlı Kondirit Karbonatlı Kondirit Enstatit Kondirit H-Grup Kondirit L- Grup Kondirit LL- Grup Kondirit Ortal. Aubrit Ortal. Diojenit Ortal. Ureilit Ortala. Ökrit Ortal Hovardit Tip I Tip II Fe ,04 17,89 6,89 0,70 2,29 0,79 3,94 0,80 0,33 Ni 0 0 1,96 1,75 1,24 0,04 0,17 0,03 0,11-0,11 Co 0 0 0,07 0,08-0, ,05-0,05 FeS 15,07 7,67 7,27 4,96 7,31 5,18 1,25 1,12 1,66 0,41 0,73 SiO 2 22,56 28,69 41,53 36,40 39,41 40,52 54,01 52,11 40,83 48,17 49,75 TiO 2 0,07 0,09-0,13 0,14 0,09 0,06 0,19 0,15 0,51 0,11 Al 2 O 3 1,65 2,19 1,55 2,70 3,73 3,00 0,67 1,18 0,54 13,91 8,71 MnO 0,19 0,21-0,31 0,31 0,32 0,14 0,32 0,40 0,46 0,78 FeO 11,39 21,08 0,34 8,93 13,95 19,45 0,97 16,05 12,16 15,99 13,26 MgO 15,81 19,77 23,23 23,39 23,31 25,65 35,92 25,85 37,43 7,10 16,10 CaO 1,22 1,92 0,74 1,66 1,68 1,51 0,91 1,41 0,87 10,94 6,53 Na 2 O 0,74 0,22 1,26 0,96 0,70 1,07 1,32 0,004 0,11 0,67 0,95 K 2 O 0,07 0,04 0,32 0,08-0,13 0,10 0,001 0,04 0,13 0,28 P 2 O 5 0,28 0,32 0,18 0,08 0,12 0,35 0,22 0,01 0,08 0,11 0,07 H 2 O 19,89 12,42-0,30 0,07 0,44 1,14 0,14-0,44 0,25 Cr 2 O 3 0,36 0,44 0,56 0,52 0,27 0,64 0,06 0,80 0,85 0,39 0,42 NiO 1,23 1, , CoO 0,06 0, C 3,10 2,78-0,1-0, , Diğerleri 6,96 0,62 0, , Toplam 100,65 100,04 99,91 100,28 99,13 100,16 100,00 100,00 101,45 100,03 101,05

10 1) Kondiritler: Sınıflandırma 35 Metal ve FeS içindeki Fe (ağ.%) E Kondirit H Kondirit L Kondirit LL Kondirit C Kondirit Silikatlar içindeki Fe (ağ. %)

11 1) Kondiritler: a) Karbonatlı kondritler C1 tip C3 tip

12 a) Karbonatlı kondritler: C1 tip kondiritler Dokusal olarak diğer kondiritlerden farklıdırlar. Kondrül içermez fakat uçucu bileşenler içerirler Yani: C1 türü karbonatlı kondiritler farklılaşmamıştır, dolayısıyla ilksel (pirimitive) bir bileşime sahiptir. Önemli oranda klorit içerirler. Bazı C1 türü kondiritlerde mağnezyum sülfat ve bir manyetik spinel gibi suda çözünebilen tuzlar da bulunur. Kükürt, dolomit, olivin, grafit ve pirolize olmamış grafit tali minerallerdir. Bu mineralojik bileşimlerinden ötürü, C1 türü karbonatlı kondiritlerin oluşumlarından itibaren 300 o C den daha düşük sıcaklık şartları altında bulunmuş olmaları gerekir

13 a) Karbonatlı kondritler: C3 tip kondiritler Kondrül Kondrül içerirler Başlıca demirce zengin olivinden oluşan% 60 matriks. Bu matriks içinde yaklaşık % 30 Mg ca zengin kondrüller, % 5 oranında Ca-Al ca zengin kondrüller ve yaklaşık % 5 oranında Ca-Al bakımından zengin agrega (çakıl) Ca-Al ca zengin kondrüller: Ti ve Al bakımından zengin piroksen, melilit, spinel + çok az plajiyoklas ve perovskit; alkali element içerikleri düşüktür, fakat NTE nomal kondiritlere nazaran yaklaşık 14 kat daha fazladır Güneş sisteminin bileşim hesabında

14 a) Karbonatlı kondritler: C3 tip kondiritler

15 a) Karbonatlı kondritler: C3 tip kondiritler İlkel asteroidlerden kaynaklanan meteoritler Güneş sisteminin başlangıcından beri çok az değişimle ya da hiç değişime uğramadan bileşimini muhafaza eden Siyah-koyu gri renkli Karbon bakımından zengin (bu nedenle siyah) ve kondrül içeren Yeryüzü dışında aminoasitlerin bulunduğu ilk ortam Bünyesinde, güneş sistemi dışında oluşmuş olan bazı bileşenler barındıran ve dolayısıyla güneş sistemi oluşmadan oluşmuş olan Bu nedenle güneş sistemi ve onun dışından kaynaklanan malzemeler hakkında bilgi kaynağı

16 1) Kondiritler: b) Normal kondiritler Yeryüzüne en sıklıkla düşen meteorit türü Yoğunluk ve görüntü açısından yeryüzündeki kayaçlara çok benzer; bu nedenle tanınması çok zor (Düşüşleri takip edilmedikçe) Değişken bileşim ve görünüm: Bazıları açık renkli, bazıları koyu renkli, bazıları iri bileşenli, bazıları ince bileşenli Kondrül içerikli; ancak kondrüller karbonatlı kondiritlerdekiler kadar karakteristik değil Yani karbonatlı kondiritlere göre çok daha yüksek sıcaklıklara kadar ısıtılmış olmaları gerekir Hemen hemen tüm normal kondiritler metalik demir içerirler. Demir ve diğer bileşenler bir arada ve karışıktır. Yani meteoritin kaynaklandığı malzemede farklılaşma olmamıştır.

17 2) Akondiritler Kondiritlere göre daha düşük metalik Fe-Ni içeriğine sahiptirler. Daha iri dokuludurlar. Bazılarında breşik yapı (mağmatik kümülatlarda gözlenen katmanlanma gibi) mağmatik dokular Uzaysal lavlarda gözlenen boşluklu yapılar Yani: volkanik bir köken. Bu nedenle, bu tür akondiritlerin meteorit olarak tanımlanması çok zordur. Akondrit bileşimi: Asıl m LL : Plajiyoklas ve piroksen. Bazılarında olivin. Tali m LL : Kamasit, taenit, troilit, şraybersit, kromit, manyetit ve kristobalit An N E Çeşitleri: 1) Aubrit, 2) ureilit, 3) diojenit, 4) hovardit, 5) ökrit, 6) çasignit, 7) naklit, 8) angrit. 5 0 H Au U D C FeO / (FeO+MgO), mol %

18 2) Akondiritler: a) Aubrit Yeryüzündeki mağmatik kayaçlar gibi. Asteroid içinde katılaşan ve kristalleşen mağmadan oluşan meteoritler.

19 2) Akondiritler: b) Ureilit Silikatca zengin, Ca ca fakir (ana mafik minerali olivin olan) bir meteorit. Karbonatlı kondiritlerdeki gibi karbon (grafit) içerirler. Ancak, karbon bileşimi nadiren mikron büyüklükte elmas?

20 2) Akondiritler: c) Diojenit Vesta asteroidinin kabuğunun derin kesimlerinde yavaş soğumayla oluşan plütonik kayaç bileşimli bir meteorit. Ana bileşenler Mg ce zengin ortopiroksen, az oranda plajiyoklas ve olivin. Kristaller ökrite göre daha büyük. Ortopiroksen

21 2) Akondiritler: d) Hovardit Ökritik ve diojenitik bileşime sahip köşeli ve parçalı bileşenlerin karbonatlı kondirit kökenli ksenolitik bir matriks içinde dağılım gösterdiği Vesta asteroidinde çarpmaya bağlı oluşan patlama ve ergimeyle gelişen meteorit

22 2) Akondiritler: e) Ökrit Bazalt görünümlü, ana kaynağın yüzeyinde soğumayla oluşan meteorit. Ca ca fakir farklılaşmış bir meteorit

23 2) Akondiritler: f) diğerleri Naklit Aubrit Ökrit Ureilit

24 3) Taşımsı demirler Kaba dokulu, Yaklaşık eş bollukta silikat ve metal içerirler. Bolluk: %1,5 bollukta (tüm meteoritlerde) Çeşitleri: Pallasit ve mezosiderit Pallasitler (Fe, olivin) Asıl m LL : İç içe büyüme gösteren kamasit ve taenit + olivin Tali m LL : nabit bakır, troilit, şraybersit Mezosideritler (Fe, Ca piroksen, plajiyok.) Pallasitlerden çok farklıdırlar. Çoğunlukla kataklastik yapılıdırlar. İnce taneli saçınımlar ve küçük parçalar halinde metal fazları ile olivin içerirler.

25 3) Taşımsı demirler Olivin Kamasit

26 3) Taşımsı demirler Olivin Kamasit

27 3) Taşımsı demirler Olivin Kamasit

28 3) Taşımsı demirler

29 4) Demirler Kimyasal bileşimi çoğunlukla Fe ve Ni den oluşan meteoritlerdir (Bolluk=%5,7). Bu tür meteoritlerin sınıflaması Ni, Ga ve Ge içeriklerine göre yapılır. Çeşitleri: 1) Hegzaedritler, 2) oktaedritler 3) ataksitler. Hegzaedritler: Büyük kristalli ve kübik kamasitden oluşur (<%6 Ni). Oktaedritler: Kamasitden oluşur. Fe-Ni li fazın soğuması ile gelişen yenmiş yüzeyli (etched) kristallerin varlığıyla karakteristiktir (%6-17 Ni). Ataksitler: Ni ce zengindirler ve ince taneli iç içe büyüme yapılı kamasit ve taenit minerallerinden oluşur (Yüksek Ni).

30 4) Demirler

31 4) Demirler

32 4) Demirler

33 4) Demirler

34 Meteoritlerin Kökeni Meteoritler, yeryuvarı dışında silikatlı bir ortamda metalce zengin bir çekirdeğin farklılaşan oluşuklarıdır. Böyle bir kütlenin parçalanması farklı türde meteoritlerin oluşmasına yol açmıştır. Demirler, çekirdek kısmı; taşımsı demirler, silikat-metalik çekirdek arasındaki bölgeyi; taşlar ise silikat kısmını yansıtır. Buna karşın, farklı meteoritlerin 18 O/ 16 O ve 17 O/ 16 O oranları değişkendir. Farklı meteoritler birbirlerinden farklı uzay kökenli oluşuklara karşılık gelir. Mars ve Jüpiter arasındaki asteroid kuşağı bütün bu kütlelerin kaynaklandığı ortam olabilir. Zira bu ortamda, çapları çok değişken olan (1020 km ye kadar ulaşabilen) çok sayıda katı cisimler bulunur.

35 Meteoritlerin Kökeni 1. Gaz bulutundan Fe ve Ni metalinin yoğunlaşması. 2. Bu yoğunlaşma esnasında kondrüllerin oluşması. 3. Sıcaklığın aşırı düşmesi ile yoğunlaşmanın durması ve ilk 2 aşama ile 3. aşamanın bir kısmında oluşmuş olan malzemenin aglomera haline dönüşerek (topaklaşarak) uzaysal cisimleri oluşturması. 4. Oluşan bu uzaysal kütlelerin ısıtılması, metamorfizmaya uğratılması ve böylece bazı uçucuların bu kütlelerin bünyelerinden kaçışı. 5. Isınmanın yavaşlaması ile uzaysal kütlelerin topaklaşarak ve birbirlerine karışarak daha büyük kütleli meteoritlerin ana kütlelerini ortaya çıkarmaları. 6. Bu meteoritik kütlelerin parçalanması. 7. Bu parçaların yeryuvarının çekim gücü altına girmesi ve son olarak yeryuvarı atmosferine çekilmeleri.

36 Meteorit: Konu Tekrarı Soruları 1. Meteorit ile meteor arasındaki fark nedir? 2. Meteoritlerin sınıflandırılmasında dikkate alınan bileşen nedir? 3. Kondrül nedir? 4. Kondirit nedir? 5. Kondiritlerin bileşimi nedir? 6. Kondiritlerin çeşitleri nelerdir? 7. Karbonatlı kondiritlerin jeolojik ve kosmolojik önemi nedir? 8. Tipik bir karbonatlı kondiritin bileşimi nedir? 9. Karbonatlı kondiritler ile diğer sıradan kondiritler arasında ne gibi bir farklılık vardır? 10.Akondiritler neden meteorit sayılmazlar? 11.Taşımsı demirlerin bileşimi ve çeşitleri nelerdir? 12.Demir tür meteoritlerin bileşimi ve çeşitleri 13.Farklı meteoritler hangi özellikleriyle ait oldukları ilksel kaynağın belirli bölgelerini işaret ederler?...

37 1) Kondiritler

38 1) Kondiritler

39 1) Kondiritler H3 kondirit içinde olivin kondrülü

40 1) Kondiritler H3 kondiriti içinde olivin piroksen kondrülü

41 1) Kondiritler: Kondrüller; termal ısı Ani (şok) bir ısıtılma neticesinde oluşmuş olan camsı damarcıklar içeren bir kondrül Kondrülün demiri ergitecek derecede termal olarak ısıtılmasıyla oluşan demir metal halka 19_2.html

42 2) Akondiritler Ökrit

Meteor Yağmurları. Ankara Üniversitesi Kreiken Rasathanesi

Meteor Yağmurları. Ankara Üniversitesi Kreiken Rasathanesi Meteor Yağmurları Ankara Üniversitesi Kreiken Rasathanesi Asteroidler Kuyruklu Yıldızlar Meteoroidler Meteorlar Meteoritler Asteroidler Kaynağı Mars ile Jüpiter arasında bulunan Asteroid Kuşağı Sayıları

Detaylı

Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Jeoloji Mühendisliği Bölümü JEM304 JEOKİMYA UYGULAMA

Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Jeoloji Mühendisliği Bölümü JEM304 JEOKİMYA UYGULAMA Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Jeoloji Mühendisliği Bölümü JEM304 JEOKİMYA UYGULAMA Arazi Çalışmaları ve örnek alımı Örneklerin makro ve optik incelemeleri Analiz için örneklerin seçimi Analiz

Detaylı

Gezegenimizin bir uydusudur Güneş sistemindeki diğer gezegenlerin uydularıyla karşılaştırıldığı zaman büyük bir uydudur

Gezegenimizin bir uydusudur Güneş sistemindeki diğer gezegenlerin uydularıyla karşılaştırıldığı zaman büyük bir uydudur AY Ay Gezegenimizin bir uydusudur Güneş sistemindeki diğer gezegenlerin uydularıyla karşılaştırıldığı zaman büyük bir uydudur Çapı 3476 km Kütlesi 7.349 x 10 22 kg. Dünyaya ortalama uzaklığı 384,400 km

Detaylı

BAZI METEORİT OLMAYAN NUMUNELER VE NEDENLERİ (VERSİYON 2)

BAZI METEORİT OLMAYAN NUMUNELER VE NEDENLERİ (VERSİYON 2) BAZI METEORİT OLMAYAN NUMUNELER VE NEDENLERİ (VERSİYON 2) Doç. Dr. Ozan ÜNSALAN (Liste zamanla güncellenecektir) Çok Önemli Not: Numuneyi bulan kişinin, analizler için başvurmadan önce aşağıdaki listeyi

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ AUZEF

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ AUZEF İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ AUZEF Tüm yayın ve kullanım hakları İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesine aittir. Hiçbir şekilde kopyalanamaz, çoğaltılamaz ya

Detaylı

Prof.Dr. Atike NAZİK, Çukurova Üniversitesi J 103 Genel Jeoloji I

Prof.Dr. Atike NAZİK, Çukurova Üniversitesi J 103 Genel Jeoloji I Prof.Dr. Atike NAZİK, Çukurova Üniversitesi J 103 Genel Jeoloji I Mağmatik Kayaç Dokuları Coarse-grained Fine-grained Porphyritic Glassy Vesicular Pyroclastic GRANİT GRANODİYORİT SİYENİT DİYORİT GABRO

Detaylı

DENEY FİYAT LİSTESİ. MDN.KMY.0001 Kimyasal analiz boyutuna numune hazırlama ( 100 mikron)

DENEY FİYAT LİSTESİ. MDN.KMY.0001 Kimyasal analiz boyutuna numune hazırlama ( 100 mikron) BİRİM: LAB.: DENEY FİYAT LİSTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KMY Kimya DENEY KODU DENEY ADI BİRİM FİYAT MDN.KMY.0001 Kimyasal analiz boyutuna numune hazırlama ( 100 mikron) 0,00 MDN.KMY.0002 Kimyasal analiz

Detaylı

MAGMATİK KAYAÇLAR. Magmanın Oluşumu

MAGMATİK KAYAÇLAR. Magmanın Oluşumu MAGMATİK KAYAÇLAR Magmanın Oluşumu Taş hamuru veya taş lapası anlamına gelen magma,yer kabuğundaki yükselişleri sırasında meydana gelen olaylarla Magmatik Kayaçlara dönüşür. Magma, ergime sıcaklıkları

Detaylı

DERS 6. Yerkabuğunu Oluşturan Maddeler: Mineraller ve Kayaçlar

DERS 6. Yerkabuğunu Oluşturan Maddeler: Mineraller ve Kayaçlar DERS 6 Yerkabuğunu Oluşturan Maddeler: Mineraller ve Kayaçlar Yerkabuğunu Oluşturan Maddeler: Mineraller ve Kayaçlar Mineraller Mineraller doğada bulunan, belirli kimyasal bileşimi ve muntazam atomik düzeni

Detaylı

AY KAYAÇLARI VE PETROGRAFİK

AY KAYAÇLARI VE PETROGRAFİK AY KAYAÇLARI VE PETROGRAFİK ANALİZLERİ Ercin KASAPOĞLU Pennsylvania Üniversitesi, A.B,D. İlk defa, 24 temmuz 1969 da dünyamızın uydusu olan aydan bazı numuneler, üzerlerinde ilmî araştırmalar yapılmak

Detaylı

Meteor sözcüğü, gökyüzünde olağanüstü olay anlamındaki latince meteoron'dan gelir. Meteor, Güneş Sistemi ndeki cisimlerin dünya atmosferine

Meteor sözcüğü, gökyüzünde olağanüstü olay anlamındaki latince meteoron'dan gelir. Meteor, Güneş Sistemi ndeki cisimlerin dünya atmosferine METEOR YAĞMURLARI Meteor sözcüğü, gökyüzünde olağanüstü olay anlamındaki latince meteoron'dan gelir. Meteor, Güneş Sistemi ndeki cisimlerin dünya atmosferine düşmesiyle, yüksek hızlarda hava ile sürtünme

Detaylı

en.wikipedia.org Prof.Dr. Atike NAZİK, Çukurova Üniversitesi

en.wikipedia.org Prof.Dr. Atike NAZİK, Çukurova Üniversitesi METAMORFİZMA VE METAMORFİK KAYAÇLAR I en.wikipedia.org Prof.Dr. Atike NAZİK, Çukurova Üniversitesi KAYAÇ DÖNGÜSÜ VE METAMORFİK KAYAÇLAR METAMORFİZMA Metamorfizma; Yunanca değişme anlamına gelen meta ve

Detaylı

Magmatik kayaçlar Sedimanter (tortul) kayaçlar Metamorfik (başkalaşım) kayaçları

Magmatik kayaçlar Sedimanter (tortul) kayaçlar Metamorfik (başkalaşım) kayaçları Magmatik kayaçlar Sedimanter (tortul) kayaçlar Metamorfik (başkalaşım) kayaçları Magmanın derinlerde ya da yüzeye yakın kesimlerde soğumasıyla magmatik kayaçlar oluşur. Tektonik hareketler sonucunda

Detaylı

TABAKALI SİLİKATLAR (Fillosilikatlar)

TABAKALI SİLİKATLAR (Fillosilikatlar) TABAKALI SİLİKATLAR (Fillosilikatlar) Kaolinit Al 4 Si 4 O 10 (OH) 8 Serpantin Mg 6 Si 4 O 10 (OH) 8 Pirofillit Al 2 Si 4 O 10 (OH) 8 Talk Mg 3 Si 4 O 10 (OH) 8 Muskovit KAl 2 (AlSi 3 O 10 )(OH) 2 Flogopit

Detaylı

ENDÜSTRİYEL HAMMADDELER 9.HAFTA

ENDÜSTRİYEL HAMMADDELER 9.HAFTA ENDÜSTRİYEL HAMMADDELER 9.HAFTA 17. ZİRKON 17.1. Mineralojik, kimyasal ve fiziksel özellikler Zirkonyum ( Zr ) elementi periyodik cetvelin 4. grubunda olup, atom numarası 40, atom ağırlığı 91.22 dir. Doğada

Detaylı

Soru Takımı #1 in Çözümleri

Soru Takımı #1 in Çözümleri Soru Takımı #1 in Çözümleri Jeokronoloji ve Güneş Sistemi nin Yaşı 1. Patterson un klasik 1956 makalesini okuyunuz: Patterson, C. (1956) Age of meteorites and the earth. Geochimica et Cosmochimica Acta

Detaylı

Evrenin,Güneş sisteminin ve Dünyanın oluşumu

Evrenin,Güneş sisteminin ve Dünyanın oluşumu Evrenin,Güneş sisteminin ve Dünyanın oluşumu JEOLOJĐ MÜHENDĐSLĐĞĐNE GĐRĐŞ Evrenin oluşumu Büyük Patlama teorisi (Big Bang Theory) ile açıklanmaktadır Doç.Dr. Yaşar EREN JEOLOJĐ MÜHENDĐSLĐĞĐNE GĐRĐŞ Bu

Detaylı

TOPRAK ANA MADDESİ Top T rak Bilgisi Ders Bilgisi i Peyzaj Mimarlığı aj Prof. Dr Prof.. Dr Günay Erpul kar.edu.

TOPRAK ANA MADDESİ Top T rak Bilgisi Ders Bilgisi i Peyzaj Mimarlığı aj Prof. Dr Prof.. Dr Günay Erpul kar.edu. TOPRAK ANA MADDESİ Toprak Bilgisi Dersi 2011 2012 Peyzaj Mimarlığı Prof. Dr. Günay Erpul erpul@ankara.edu.tr Toprak Ana Maddesi Topraklar, arz kabuğunu oluşturan kayalar, mineraller ve organik maddelerin

Detaylı

KIRKLARELİ İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI

KIRKLARELİ İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI KIRKLARELİ İLİ MADEN VE ENERJİ KAYNAKLARI Kırklareli ili Marmara Bölgesinin kuzeybatısında yer almakta olup, Dereköy sınır kapısıyla Türkiye yi Bulgaristan a bağlayan geçiş yollarından birine sahiptir.

Detaylı

MAĞMATİK-HİDROTERMAL MADEN YATAKLARI

MAĞMATİK-HİDROTERMAL MADEN YATAKLARI MAĞMATİK-HİDROTERMAL MADEN YATAKLARI A) Porfiri Yataklar 1) Porfiri Cu 2) Porfiri Mo 3) Porfiri Sn B) Skarn Yatakları C) Volkanojenik Masif Sülfit Yatakları D) Kordilleran Damar Tip Yataklar Porfiri Maden

Detaylı

2. MİKRO İNCELEME ( PETROGRAFİK-POLARİZAN MİKROSKOP İNCELEMESİ)

2. MİKRO İNCELEME ( PETROGRAFİK-POLARİZAN MİKROSKOP İNCELEMESİ) SVS Doğaltaş Madencilik Sanayi ve Ticaret A.Ş. uhdesinde bulunan Sivas İli, İmranlı İlçesi sınırları dahilindeki 20055289 (ER: 3070586), 20055290 (ER: 3070585), 20065229 (ER: 3107952) ruhsat numaralı II.B

Detaylı

SARAFTEPE SİLİNİN JEOLOJİSİ, PETROGRAFİSİ, YAŞI VE YERLEŞİMİ

SARAFTEPE SİLİNİN JEOLOJİSİ, PETROGRAFİSİ, YAŞI VE YERLEŞİMİ SARAFTEPE SİLİNİN JEOLOJİSİ, PETROGRAFİSİ, YAŞI VE YERLEŞİMİ Prof. Dr. Cüneyt ŞEN - Prof. Dr. Faruk AYDIN HATIRLATMA: Yerleşim şekillerine göre magmatik kayaçların sınıflandırılmasını tekrar gözden geçirelim

Detaylı

oksijen silisyum tetrahedron

oksijen silisyum tetrahedron SİLİKATLAR Silikat mineralleri doğada bulunan bütün minerallerin üçte birini, yer kabuğunun bileşiminin ise yüzde doksanını teşkil eder. Silikatlar yalnızca magmatik kayaçların değil aynı zamanda metamorfik

Detaylı

Hitit Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Antropoloji Bölümü. Öğr. Gör. Kayhan ALADOĞAN

Hitit Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Antropoloji Bölümü. Öğr. Gör. Kayhan ALADOĞAN Hitit Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Antropoloji Bölümü Öğr. Gör. Kayhan ALADOĞAN ÇORUM 2017 Dünya, Güneş Sistemi oluştuğunda kızgın bir gaz kütlesi halindeydi. Zamanla ekseni çevresindeki dönüşünün

Detaylı

METAMORFİK KAYAÇLAR. 8/Metamorphics.html. Prof.Dr. Atike NAZİK, Çukurova Üniversitesi J 103 Genel Jeoloji I

METAMORFİK KAYAÇLAR.  8/Metamorphics.html. Prof.Dr. Atike NAZİK, Çukurova Üniversitesi J 103 Genel Jeoloji I METAMORFİK KAYAÇLAR http://www.earth.lsa.umich.edu/earth11 8/Metamorphics.html Prof.Dr. Atike NAZİK, Çukurova Üniversitesi J 103 Genel Jeoloji I METAMORFİZMA METAMORFİMA ETKENLERİ Ana kayaç bileşimi, Sıcaklık,

Detaylı

Bölüm 7. Mavi Bilye: YER

Bölüm 7. Mavi Bilye: YER Bölüm 7 Mavi Bilye: YER Japon uzay ajansının (JAXA) AY yörüngesinde bulunan aracı KAGUYA dan Yer in doğuşu ilk defa yüksek çözünürlüklü olarak görüntülendi. 14 Kasım 2007 Yeryüzü: Okyanus tabanındaki büyük

Detaylı

SEDİMANTER KAYAÇLAR (1) Prof.Dr. Atike NAZİK, Çukurova Üniversitesi J 103 Genel Jeoloji I

SEDİMANTER KAYAÇLAR (1) Prof.Dr. Atike NAZİK, Çukurova Üniversitesi J 103 Genel Jeoloji I SEDİMANTER KAYAÇLAR (1) Prof.Dr. Atike NAZİK, Çukurova Üniversitesi J 103 Genel Jeoloji I KAYAÇ ÇEŞİTLERİ VE OLUŞUMLARI soğuma ergime Mağmatik Kayaç Aşınma ve erosyon ergime Sıcaklık ve basınç sediment

Detaylı

MAGMATİK KAYAÇLAR DERİNLİK (PLUTONİK) KAYAÇLAR

MAGMATİK KAYAÇLAR DERİNLİK (PLUTONİK) KAYAÇLAR DERİNLİK (PLUTONİK) KAYAÇLAR Tam kristalli, taneli ve yalnızca kristallerden oluşmuştur Yalnızca kristallerden oluştuklarından oldukça sağlam ve dayanıklıdırlar Yerkabuğunda değişik şekillerde Kütle halinde

Detaylı

KAYAÇLARDA GÖRÜLEN YAPILAR

KAYAÇLARDA GÖRÜLEN YAPILAR KAYAÇLARDA GÖRÜLEN YAPILAR Kayaçların belirli bir yapısı vardır. Bu yapı kayaç oluşurken ve kayaç oluştuktan sonra kazanılmış olabilir. Kayaçların oluşum sırasında ve oluşum koşullarına bağlı olarak kazandıkları

Detaylı

TÜRK FİZİK DERNEĞİ 29. ULUSLARARASI FİZİK KONGRESİ

TÜRK FİZİK DERNEĞİ 29. ULUSLARARASI FİZİK KONGRESİ TÜRK FİZİK DERNEĞİ 29. ULUSLARARASI FİZİK KONGRESİ G A ZİANTEP İLİ VOLKANİK KAYAÇLARINDAN ELDE EDİLEN TERMOLÜMİNESANS TEPE ŞİDDETLERİNİN TAVLAMA İLE DEĞİŞİMİNİN İNCELENMESİ H. Toktamış, S. Zuhur, D. Toktamış,

Detaylı

HALOJENLER HALOJENLER

HALOJENLER HALOJENLER HALOJENLER HALOJENLER Bu grup bileşimlerinde flor (F), klor (Cl), brom (Br) ve iyot (I) gibi halojen iyonlarının hakim olmaları ile karakterize olurlar. Doğada 85 çeşit halojenli mineral tespit edilmiştir.

Detaylı

YER KABUĞUNU OLUŞTURAN MADDELER (MİNERALLER VE KAYAÇLAR)

YER KABUĞUNU OLUŞTURAN MADDELER (MİNERALLER VE KAYAÇLAR) MİNERALLER YER KABUĞUNU OLUŞTURAN MADDELER (MİNERALLER VE KAYAÇLAR) Periyodik cetvelde bulunan 8 element yerkabuğunun yaklaşık olarak % 99'unu oluşturur. Bu 8 element majör elementler olarak adlandırılır.

Detaylı

BÖLÜM 3 DİFÜZYON (YAYINIM)

BÖLÜM 3 DİFÜZYON (YAYINIM) BÖLÜM 3 DİFÜZYON (YAYINIM) 1 Mürekkebin suda yayılması veya kolonyanın havada yayılması difüzyona örnektir. En hızlı difüzyon gazlarda görülür. Katılarda atom hareketleri daha yavaş olduğu için katılarda

Detaylı

Doç. Dr. Cengiz ÇETİN, BEK166 Taş Malzeme Bilgisi ve Bozulmalar Ders Notu DERS 2 1.1. KAYAÇ TÜR VE TEMEL ÖZELLİKLERİ

Doç. Dr. Cengiz ÇETİN, BEK166 Taş Malzeme Bilgisi ve Bozulmalar Ders Notu DERS 2 1.1. KAYAÇ TÜR VE TEMEL ÖZELLİKLERİ DERS 2 1.1. KAYAÇ TÜR VE TEMEL ÖZELLİKLERİ 1.1. 1. MAGMATİK (VOLKANİK) KAYAÇLAR Magma, çeşitli madde ve minerallerin dünyanın manto, özellikle astenosferde yüksek sıcaklık ve basınç altında ergimesi ve

Detaylı

TOPRAK OLUŞUMUNDA AŞINMA, AYRIŞMA VE BİRLEŞME OLAYLARI

TOPRAK OLUŞUMUNDA AŞINMA, AYRIŞMA VE BİRLEŞME OLAYLARI TOPRAK OLUŞUMUNDA AŞINMA, AYRIŞMA VE BİRLEŞME OLAYLARI Toprak Bilgisi Dersi Prof. Dr. Günay Erpul erpul@ankara.edu.tr Toprak Oluşumunda Kimyasal Ayrıştırma Etmenleri Ana kayanın kimyasal bileşimini değiştirmek

Detaylı

MADEN YATAKLARI 1 METALİK MADEN YATAKLARI 1

MADEN YATAKLARI 1 METALİK MADEN YATAKLARI 1 MADEN YATAKLARI 1 METALİK MADEN YATAKLARI 1 Gökçe, A., 2000. Maden Yatakları. İkinci Baskı, Cumhuriyet Üniversitesi Yayınları, No:85, Sivas, 335 s. Temur, S., 2001. Endüstriyel Hammaddeler. Üçüncü baskı,

Detaylı

OTEKOLOJİ TOPRAK FAKTÖRLERİ

OTEKOLOJİ TOPRAK FAKTÖRLERİ OTEKOLOJİ TOPRAK FAKTÖRLERİ - Kayaların ayrışması + organik maddeler - Su ve hava içerir - Bitki ve hayvanlar barındırır - Mineral maddeler TOPRAKLARI OLUŞTURAN ANA MATERYAL TİPLERİ - Toprak tipi-ana materyalin

Detaylı

YERKABUĞUNU OLUŞTURAN MİNERALLER İNM 102: İNŞAAT MÜHENDİSLERİ İÇİN JEOLOJİ. Yerkabuğunun Yapısı. Yerkürenin Yapısı. Dr.

YERKABUĞUNU OLUŞTURAN MİNERALLER İNM 102: İNŞAAT MÜHENDİSLERİ İÇİN JEOLOJİ. Yerkabuğunun Yapısı. Yerkürenin Yapısı. Dr. İNM 102: İNŞAAT MÜHENDİSLERİ İÇİN JEOLOJİ 17.03.2015 YERKABUĞUNU OLUŞTURAN MİNERALLER Dr. Dilek OKUYUCU Yerkürenin Yapısı Yerkabuğunun Yapısı 1 Yerkabuğunun Yapısı ~100 km ~10 km Yerkabuğunun Yapısı Yerkabuğunu

Detaylı

BİTKİ BESİN MADDELERİ (BBM)

BİTKİ BESİN MADDELERİ (BBM) BİTKİ BESİN MADDELERİ (BBM) Toprak Bilgisi Dersi Prof. Dr. Günay Erpul erpul@ankara.edu.tr Işık Enerjisinin Kimyasal Enerjiye Dönüştürülmesi Fotosentez, karbon (C), oksijen (O) ve hidrojen (H) atomlarını

Detaylı

Science/Rocks/Rocks and the Rock Cycle.ppt

Science/Rocks/Rocks and the Rock Cycle.ppt http://www.mryorke.com/agriscience/earth Science/Rocks/Rocks and the Rock Cycle.ppt Granit Riyolit 14. Bu iki kayaç hangi yönüyle benzer? Her ikisi de ergimiş kayadan yapılmıştır. Bunların bileşimi aynıdır.

Detaylı

MALZEME BİLGİSİ. Katılaşma, Kristal Kusurları

MALZEME BİLGİSİ. Katılaşma, Kristal Kusurları MALZEME BİLGİSİ Dr.- Ing. Rahmi ÜNAL Konu: Katılaşma, Kristal Kusurları 1 Saf Metallerde Katılaşma Metal ve alaşım malzemelerin kullanım özellikleri büyük ölçüde katılaşma sırasında oluşan iç yapı ile

Detaylı

İNM 102: İNŞAAT MÜHENDİSLERİ İÇİN JEOLOJİ MAGMATİK KAYAÇLAR TORTUL KAYAÇLAR METAMORFİK KAYAÇLAR. Kayaç nedir?

İNM 102: İNŞAAT MÜHENDİSLERİ İÇİN JEOLOJİ MAGMATİK KAYAÇLAR TORTUL KAYAÇLAR METAMORFİK KAYAÇLAR. Kayaç nedir? İNM 102: İNŞAAT MÜHENDİSLERİ İÇİN JEOLOJİ 24.03.2015 MAGMATİK KAYAÇLAR TORTUL KAYAÇLAR METAMORFİK KAYAÇLAR Dr. Dilek OKUYUCU Yerkürenin Yapısı Kayaç nedir? Kayaç, çeşitli minerallerin veya bir tek mineralin;

Detaylı

İZOMORFİZMA (EŞ ŞEKİLLİLİK) Olivinin formülü (Fe, Mg) 2 SiO 4 olarak yazılır. Buna göre olivinde hem Mg ve hem de Fe bulunur. Bu iki elementin oranı

İZOMORFİZMA (EŞ ŞEKİLLİLİK) Olivinin formülü (Fe, Mg) 2 SiO 4 olarak yazılır. Buna göre olivinde hem Mg ve hem de Fe bulunur. Bu iki elementin oranı İZOMORFİZMA (EŞ ŞEKİLLİLİK) Olivinin formülü (Fe, Mg) 2 SiO 4 olarak yazılır. Buna göre olivinde hem Mg ve hem de Fe bulunur. Bu iki elementin oranı örnekten örneğe değişirken bu elementlerin SiO 4 e oranları

Detaylı

Lab 11: Metamorfik Kayaçların El Örnekleri

Lab 11: Metamorfik Kayaçların El Örnekleri Lab 11: Metamorfik Kayaçların El Örnekleri Bu laboratuvarın amacı, metamorfik kayaç tiplerini ve el örneğinde nasıl göründüklerini size tanıtmaya başlamaktır. Aynı zamanda metamorfik kayaçları isimlendirmeyi

Detaylı

1 PÜSKÜRÜK ( MAGMATİK = KATILAŞIM ) KAYAÇLAR :

1 PÜSKÜRÜK ( MAGMATİK = KATILAŞIM ) KAYAÇLAR : Kayaçlar Nelerdir Kayaçlar su, gaz ve organik varlıkların dışında yerkabuğunu meydana getiren unsurlardır. Yol yarmaları, maden ocakları ve taş ocakları gibi yerlerle, toprak veya enkaz örtüsünden yoksun

Detaylı

Yerkabuğu Hakkında Bilgi:

Yerkabuğu Hakkında Bilgi: Yerkabuğu Hakkında Bilgi: Dünyamız dıştan içe veya merkeze doğru iç içe geçmiş çeşitli katlardan oluşmuştur. Bu katların özellikleri birbirinden farklıdır.dünyayı veya yerküreyi meydana getiren bu katlara

Detaylı

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK-MİMARLIK FAKÜLTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 01330 ADANA

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK-MİMARLIK FAKÜLTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 01330 ADANA Sayı:B30.2.ÇKO.0.47.00.05/ 488 Tarih:19.06.2009 EMRE TAŞ ve MADENCİLİK A.Ş. TARAFINDAN GETİRİLEN 3114780 ERİŞİM NOLU VE 20068722 RUHSAT NOLU SAHADAN ALINAN BAZALT LEVHALARININ VE KÜP ÖRNEKLERİNİN MİNEROLOJİK,

Detaylı

MIT Açık Ders Malzemeleri Petroloji

MIT Açık Ders Malzemeleri Petroloji MIT Açık Ders Malzemeleri http://ocw.mit.edu 12.109 Petroloji Piroksen termobarometresi Güz 2005 Bu materyallerden alıntı yapmak veya Kullanım ġartları hakkında bilgi almak için http://ocw.mit.edu/terms

Detaylı

INS13204 GENEL JEOFİZİK VE JEOLOJİ

INS13204 GENEL JEOFİZİK VE JEOLOJİ INS13204 GENEL JEOFİZİK VE JEOLOJİ Yrd.Doç.Dr. Orhan ARKOÇ e-posta : orhan.arkoc@klu.edu.tr Web : http://personel.klu.edu.tr/orhan.arkoc BÖLÜM 1 Giriş 3 1. Dersin Amacı İnşaat Mühendisliği uygulamaları

Detaylı

Seramik malzemelerin kristal yapıları

Seramik malzemelerin kristal yapıları Seramik malzemelerin kristal yapıları Kararlı ve kararsız anyon-katyon görünümü. Kırmızı daireler anyonları, mavi daireler katyonları temsil eder. Bazı seramik malzemelerin atomlararası bağlarının iyonik

Detaylı

MIT Açık Ders Malzemeleri Petroloji

MIT Açık Ders Malzemeleri Petroloji MIT Açık Ders Malzemeleri http://ocw.mit.edu 12.109 Petroloji Termodinamik II Faz diyagramı ve değiģim reaksiyonları Güz 2005 Bu materyallerden alıntı yapmak veya Kullanım ġartları hakkında bilgi almak

Detaylı

Bir Yıldız Sisteminde Canlılığın Oluşması İçin Gereken Etmenler

Bir Yıldız Sisteminde Canlılığın Oluşması İçin Gereken Etmenler Bir Yıldız Sisteminde Canlılığın Oluşması İçin Gereken Etmenler Bilinen yaşamın yalnızca Dünya da oluşarak, başka gezegen ve yıldız sistemlerinde oluşmamış olmasının birçok nedeni var. Bu yalnızca Dünya

Detaylı

Yeryüzünün en yaşlı kayacı milyar yıl

Yeryüzünün en yaşlı kayacı milyar yıl KAYAÇLAR Tek bir veya birden fazla minerale ait kristal ve/ veya tanelerin bir araya gelerek oluşturdukları katı kütlelere kayaç veya taş adı verilir. Kayaçlar kökenleri ve oluşum koşullarına göre üç gropta

Detaylı

METALİK MALZEMELERİN GENEL KARAKTERİSTİKLERİ BAHAR 2010

METALİK MALZEMELERİN GENEL KARAKTERİSTİKLERİ BAHAR 2010 METALİK MALZEMELERİN GENEL KARAKTERİSTİKLERİ BAHAR 2010 WEBSİTE www2.aku.edu.tr/~hitit Dersler İÇERİK Metalik Malzemelerin Genel Karakteristiklerİ Denge diyagramları Ergitme ve döküm Dökme demir ve çelikler

Detaylı

2- Bileşim 3- Güneş İç Yapısı a) Çekirdek

2- Bileşim 3- Güneş İç Yapısı a) Çekirdek GÜNEŞ 1- Büyüklük Güneş, güneş sisteminin en uzak ve en büyük yıldızıdır. Dünya ya uzaklığı yaklaşık 150 milyon kilometre, çapı ise 1.392.000 kilometredir. Bu çap, Yeryüzünün 109 katı, Jüpiter in de 10

Detaylı

Toprak oluşum sürecinde önemli rol oynadıkları belirlenmiş faktörler şu

Toprak oluşum sürecinde önemli rol oynadıkları belirlenmiş faktörler şu TOPRAK OLUŞUMU Toprak oluşum sürecinde önemli rol oynadıkları belirlenmiş faktörler şu şekildedir: 1. İklim (su, sıcaklık, oksijen ve karbondioksit) 2. Ana materyal 3. Bitki ve hayvanlar (organik faktörler)

Detaylı

İçerdikleri 87Rb ve 87Sr, 86Sr miktarına göre kayaçların ve minerallerin i yaşlarının tespiti Rubidyum Stronsiyum izotop sisteminin kullanımının

İçerdikleri 87Rb ve 87Sr, 86Sr miktarına göre kayaçların ve minerallerin i yaşlarının tespiti Rubidyum Stronsiyum izotop sisteminin kullanımının Rubidyum Stronsiyum yaş tayini Radyometrik yaş tayini tekniği İçerdikleri 87Rb ve 87Sr, 86Sr miktarına göre kayaçların ve minerallerin i yaşlarının tespiti Rubidyum Stronsiyum izotop sisteminin kullanımının

Detaylı

2. Bölüm: TOPRAK ANA MADDESİ

2. Bölüm: TOPRAK ANA MADDESİ 2. Bölüm: TOPRAK ANA MADDESİ Topraklar, yerküresinin en üst bölümünde bulunan kayalar, mineraller ve organik maddelerin çeşitli doğal faktörlerin etkileriyle parçalanması, ayrışması ve ayrışan bir kısım

Detaylı

JEOLOJĠ TOPOĞRAFYA VE KAYAÇLAR

JEOLOJĠ TOPOĞRAFYA VE KAYAÇLAR JEOLOJĠ TOPOĞRAFYA VE KAYAÇLAR Bir nehir kenarında gezerken çakılların renk ve biçim bakımından birbirlerinden farklı olduğunu görürüz. Bu durum bize, kayaçların farklı ortamlarda oluştuğunu gösterir.

Detaylı

Yeryuvarı Şekil 1.2

Yeryuvarı  Şekil 1.2 Sunum Akışı - Giriş - Jeoloji Nedir? - Evrenin ve Güneş Sisteminin Oluşumu ile Yer in Güneş Sistemindeki Yeri - Yeryuvarı Neden Dinamik ve Gelişen Bir Gezegendir? - Levha Tektoniği Kuramı - Kayaç Döngüsü

Detaylı

SÜPER ALAŞIMLAR Prof.Dr.Ayşegül AKDOĞAN EKER Prof.Dr.Ayşegül AKDOĞAN EKER

SÜPER ALAŞIMLAR Prof.Dr.Ayşegül AKDOĞAN EKER Prof.Dr.Ayşegül AKDOĞAN EKER Süper alaşım; ana yapısı demir, nikel yada kobalt olan nisbeten yüksek miktarlarda krom, az miktarda da yüksek sıcaklıkta ergiyen molibden, wofram, alüminyum ve titanyum içeren alaşım olarak tanımlanabilir.

Detaylı

IV. MAGMATİK KAYAÇLAR (IGNEOUS ROCKS)

IV. MAGMATİK KAYAÇLAR (IGNEOUS ROCKS) 23 IV. MAGMATİK KAYAÇLAR (IGNEOUS ROCKS) IV.1. Giriş Volkanik püskürmeler sonucunda oluşan kayaçlar geniş alanlar kaplamaktadır. Fakat bunlar, magma olarak tanımlanan erimiş kayaç malzemesinin kristallizasyonu

Detaylı

MÜHENDİSLİK JEOLOJİSİ. Of Teknoloji Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Şubat.2015

MÜHENDİSLİK JEOLOJİSİ. Of Teknoloji Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Şubat.2015 MÜHENDİSLİK JEOLOJİSİ Of Teknoloji Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Şubat.2015 JEOLOJİNİN TANIMI Jeoloji, geniş anlamı ile 1. Yerküresinin güneş sistemi içindeki konumundan, 2. Fiziksel özelliğinden

Detaylı

Genel Jeoloji I (YERYUVARI)

Genel Jeoloji I (YERYUVARI) Genel Jeoloji I (YERYUVARI) http://www.yaklasansaat.com/resimler/dunyamiz/dunya/struct.jpg Prof.Dr. Atike NAZİK Ç.Ü. Jeoloji Mühendisliği Bölümü 12 milyar yıl önce büyük patlama sonucu galaksi, yıldız

Detaylı

ELEKTROD NEDİR? Kaynak işlemi sırasında ; Üzerinden kaynak akımının geçmesini sağlayan, İş parçasına bakan ucu ile iş parçası arasında kaynak arkını

ELEKTROD NEDİR? Kaynak işlemi sırasında ; Üzerinden kaynak akımının geçmesini sağlayan, İş parçasına bakan ucu ile iş parçası arasında kaynak arkını ELEKTROD NEDİR? Kaynak işlemi sırasında ; Üzerinden kaynak akımının geçmesini sağlayan, İş parçasına bakan ucu ile iş parçası arasında kaynak arkını oluşturan, Gerektiğinde ergiyerek kaynak ağzını dolduran

Detaylı

MÜHENDİSLİK JEOLOJİSİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ İÇİN

MÜHENDİSLİK JEOLOJİSİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ İÇİN MÜHENDİSLİK JEOLOJİSİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ İÇİN JEOLOJİNİN TANIMI, KONUSU, GELİŞİMİ ÖNEMİ Jeoloji, geniş anlamı ile 1. yerküresinin güneş sistemi içindeki konumundan, 2. fiziksel özelliğinden ve

Detaylı

6XXX EKSTRÜZYON ALAŞIMLARININ ÜRETİMİNDE DÖKÜM FİLTRELERİNDE ALIKONAN KALINTILARIN ANALİZİ

6XXX EKSTRÜZYON ALAŞIMLARININ ÜRETİMİNDE DÖKÜM FİLTRELERİNDE ALIKONAN KALINTILARIN ANALİZİ 6XXX EKSTRÜZYON ALAŞIMLARININ ÜRETİMİNDE DÖKÜM FİLTRELERİNDE ALIKONAN KALINTILARIN ANALİZİ Kemal Örs ve Yücel Birol ASAŞ Alüminyum Malzeme Enstitüsü MAM TUBİTAK Maksimum billet uzunluğu :7.300mm, ve152,178,203,254,355mm

Detaylı

MAĞMATĠK-HĠDROTERMAL MADEN YATAKLARI

MAĞMATĠK-HĠDROTERMAL MADEN YATAKLARI MAĞMATĠK-HĠDROTERMAL MADEN YATAKLARI A) Porfiri Yataklar 1) Porfiri Cu 2) Porfiri Mo 3) Porfiri Sn B) Skarn Yatakları C) Volkanojenik Masif Sülfit Yatakları D) Kordilleran Damar Tip Yataklar Porfiri Tip

Detaylı

1.Bölüm: Kayaçlar vetopoğrafya

1.Bölüm: Kayaçlar vetopoğrafya 1.Bölüm: Kayaçlar vetopoğrafya KAYAÇ (TAŞ) :Bir ya da birden fazla. doğal olarak birleşmesiyle oluşan katılardır. PAna kaynakları..' dır, P ana malzemesini oluştururlar, PYer şekillerinin oluşum ve gelişimlerinde

Detaylı

Metamorfizma ve. Metamorfik Kayaçlar

Metamorfizma ve. Metamorfik Kayaçlar Metamorfizma ve BÖLÜM 7 Metamorfik Kayaçlar Metamorfik kayaçlar (Yunanca değişme anlamına gelen meta ve biçim anlamına gelen morpho sözcüklerinin birleştirilmesinden gelen) üçüncü ana kayaç grubudur. Genellikle

Detaylı

şeklinde, katı ( ) fazın ağırlık oranı ise; şeklinde hesaplanır.

şeklinde, katı ( ) fazın ağırlık oranı ise; şeklinde hesaplanır. FAZ DİYAGRAMLARI Malzeme özellikleri görmüş oldukları termomekanik işlemlerin sonucunda oluşan içyapılarına bağlıdır. Faz diyagramları mühendislerin içyapı değişikliği için uygulayacakları ısıl işlemin

Detaylı

Bazı atomlarda proton sayısı aynı olduğu halde nötron sayısı değişiktir. Bunlara izotop denir. Şekil II.1. Bir atomun parçaları

Bazı atomlarda proton sayısı aynı olduğu halde nötron sayısı değişiktir. Bunlara izotop denir. Şekil II.1. Bir atomun parçaları 8 II. MİNERALLER II.1. Element ve Atom Elementlerin en ufak parçasına atom denir. Atomlar, proton, nötron ve elektron gibi taneciklerden oluşur (Şekil II.1). Elektron negatif, proton pozitif elektrik yüküne

Detaylı

Yer Manyetik Alanının Kökeni. 1.İç manyetik alan (Ana manyetik alan) 2.Dış manyetik alan 3.Kabuksal manyetik alan (anomaliler)

Yer Manyetik Alanının Kökeni. 1.İç manyetik alan (Ana manyetik alan) 2.Dış manyetik alan 3.Kabuksal manyetik alan (anomaliler) Manyetik Yöntemi Yer Manyetik Alanının Kökeni 1.İç manyetik alan (Ana manyetik alan) 2.Dış manyetik alan 3.Kabuksal manyetik alan (anomaliler) 1.İç manyetik alan (Ana manyetik alan) 2.Dış manyetik alan

Detaylı

YÜZEYSEL AYRIŞMAYA BAĞLI MADEN YATAKLARI

YÜZEYSEL AYRIŞMAYA BAĞLI MADEN YATAKLARI YÜZEYSEL AYRIŞMAYA BAĞLI MADEN YATAKLARI Lateritik yataklar... Kimyasal ayrışma sonucunda oluşurlar ve oluşmaları için yağış oranı yüksek ortamlar gereklidir. Bu nedenle, kimyasal ve biyolojik ayrışmanın

Detaylı

İmal Usulleri. Döküm Tekniği

İmal Usulleri. Döküm Tekniği İmal Usulleri Döküm Tekniği Örnek Heterojen Çekirdeklenme Alışılmamış laboratuar deneyleri dışında, sıvı metal için homojen çekirdeklenme asla olmaz. Uygulamadaki sıvı metallerin içinde hemen her zaman

Detaylı

«Termal Analiz ile Döküm Süreçlerinin Kontrolü» «Controlling the Casting Process With Thermal Analysis»

«Termal Analiz ile Döküm Süreçlerinin Kontrolü» «Controlling the Casting Process With Thermal Analysis» «Termal Analiz ile Döküm Süreçlerinin Kontrolü» «Controlling the Casting Process With Thermal Analysis» Dr. Arda Çetin (Heraeus Electro-Nite Türkiye) 6.Oturum: Süreçler ve Kontrol 6th Session: Process

Detaylı

Pik (Ham) Demir Üretimi

Pik (Ham) Demir Üretimi Pik (Ham) Demir Üretimi Çelik üretiminin ilk safhası pik demirin eldesidir. Pik demir için başlıca şu maddeler gereklidir: 1. Cevher: Demir oksit veya karbonatlardan oluşan, bir miktarda topraksal empüriteler

Detaylı

6. BEYAZ ve YÜKSEK ALAŞIMLI DÖKME DEMİRLER

6. BEYAZ ve YÜKSEK ALAŞIMLI DÖKME DEMİRLER 6. BEYAZ ve YÜKSEK ALAŞIMLI DÖKME DEMİRLER Gri dökme demirlerin özellikleri; kimyasal bileşimlerinin değiştirilmesi veya kalıp içindeki soğuma hızlarının değiştirilmesiyle, büyük oranda farklılıklar kazanabilir.

Detaylı

1.2.1.1. Kaba ve İnce Seramikler: Bunlar aralarında gözenekli ve gözeneksiz ürünler olmak üzere ikiye ayrılırlar.

1.2.1.1. Kaba ve İnce Seramikler: Bunlar aralarında gözenekli ve gözeneksiz ürünler olmak üzere ikiye ayrılırlar. 1. SERAMİKLER 1.1.Tanım: En genel anlamda seramik, anorganik maddelerin herhangi bir usul ile şekillendirilip pişirilmesi ile meydana gelen ürüne denir. Diğer bir tanımlamaya göre ise seramik, organik

Detaylı

MADEN YATAKLARI 1. HAFTA İÇERİĞİ GİRİŞ: Terimler. Genel Terimler Kökensel Terimler Mineralojik Terimler

MADEN YATAKLARI 1. HAFTA İÇERİĞİ GİRİŞ: Terimler. Genel Terimler Kökensel Terimler Mineralojik Terimler MADEN YATAKLARI 1. HAFTA İÇERİĞİ GİRİŞ: Terimler Genel Terimler Kökensel Terimler Mineralojik Terimler Genel Terimler Metalik Madenler Altın madeni, Gümüş madeni vs. Maden Metalik olmayan Madenler Ekonomik

Detaylı

DEV GEZEGENLER. Mars ın dışındaki dört büyük gezegen dev gezegenler grubunu oluşturur.

DEV GEZEGENLER. Mars ın dışındaki dört büyük gezegen dev gezegenler grubunu oluşturur. DEV GEZEGENLER DEV GEZEGENLER Mars ın dışındaki dört büyük gezegen dev gezegenler grubunu oluşturur. Bunlar sırasıyla Jüpiter, Satürn, Uranüs ve Neptün gezegenleridir. Bunların kütle ve yarıçapları yersel

Detaylı

BÖLÜM 4 KAYNAK METALURJİSİ

BÖLÜM 4 KAYNAK METALURJİSİ BÖLÜM 4 KAYNAK METALURJİSİ Kaynakta Oluşan Metalurjik Bölgeler Kaynakta Oluşan Metalurjik Bölgeler Kaynak Metalinin Katılaşması Kaynak Metalinin Katılaşması Kaynak Metalinin Katılaşması Tek pasoda yapılmış

Detaylı

kalsit Elmas Pirit Ametist Beril (zümrüt)

kalsit Elmas Pirit Ametist Beril (zümrüt) Mineraller kalsit Elmas Beril (zümrüt) Pirit Ametist Elementlerin Periyodik Tablosu En dış elektronu kaybetme eğilimi Atom numarası Element simgesi Atom ağırlığı Metaller Geçiş metalleri Non-metaller

Detaylı

Havacılık Meteorolojisi Ders Notları. 7. Yağış

Havacılık Meteorolojisi Ders Notları. 7. Yağış Havacılık Meteorolojisi Ders Notları 7. Yağış Yard.Doç.Dr. İbrahim Sönmez Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ballıca Kampüsü Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesi Meteoroloji Mühendisliği Bölümü isonmez@omu.edu.tr

Detaylı

MMM291 MALZEME BİLİMİ

MMM291 MALZEME BİLİMİ MMM291 MALZEME BİLİMİ Yrd. Doç. Dr. Ayşe KALEMTAŞ Ofis Saatleri: Perşembe 14:00 16:00 ayse.kalemtas@btu.edu.tr, akalemtas@gmail.com Bursa Teknik Üniversitesi, Doğa Bilimleri, Mimarlık ve Mühendislik Fakültesi,

Detaylı

CEVHER YATAKLARININ SINIFLANDIRILMASI

CEVHER YATAKLARININ SINIFLANDIRILMASI CEVHER YATAKLARININ SINIFLANDIRILMASI Kullanım alanlarına göre Türemsel(Jenetik) Sınıflandırma Jeolojik Sınıflandırma Doğal Sınıflandırma Kullanıldıkları yere göre yapılan sınıflamalar Yakıtlar : Kömür,

Detaylı

Isıl işlem, katı haldeki metal ve alaşımlarına belirli özellikler kazandırmak amacıyla bir veya daha çok sayıda, yerine göre birbiri peşine uygulanan

Isıl işlem, katı haldeki metal ve alaşımlarına belirli özellikler kazandırmak amacıyla bir veya daha çok sayıda, yerine göre birbiri peşine uygulanan ISIL İŞLEMLER Isıl işlem, katı haldeki metal ve alaşımlarına belirli özellikler kazandırmak amacıyla bir veya daha çok sayıda, yerine göre birbiri peşine uygulanan ısıtma ve soğutma işlemleridir. İşlem

Detaylı

ÜNİTE 7 : GÜNEŞ SİSTEMİ VE ÖTESİ UZAY BİLMECESİ

ÜNİTE 7 : GÜNEŞ SİSTEMİ VE ÖTESİ UZAY BİLMECESİ ÖĞRENME ALANI : DÜNYA VE EVREN ÜNİTE 7 : GÜNEŞ SİSTEMİ VE ÖTESİ UZAY BİLMECESİ A GÖK CİSİMLERİNİ TANIYALIM (5 SAAT) 1 Uzay ve Evren 2 Gök Cismi 3 Yıldızlar 4 Güneş 5 Takım Yıldızlar 6 Kuyruklu Yıldızlar

Detaylı

BBP JEOLOJİ. Prof.Dr. Atike NAZİK Ç.Ü. Jeoloji Mühendisliği Bölümü

BBP JEOLOJİ.  Prof.Dr. Atike NAZİK Ç.Ü. Jeoloji Mühendisliği Bölümü BBP JEOLOJİ http://i44.tinypic.com/9rlwea.jpg Prof.Dr. Atike NAZİK Ç.Ü. Jeoloji Mühendisliği Bölümü I.HAFTA Jeoloji hakkında temel bilgiler, dalları, tarihçe, jeoloji mühendisinin uğraş alanları, jeoloji

Detaylı

GÖK CİSİMLERİNİ TANIYALIM

GÖK CİSİMLERİNİ TANIYALIM GÖK CİSİMLERİNİ TANIYALIM Galaksilerin, yıldızların, gezegenlerin, meteorların, asteroitlerin bulunduğu hacimli ve kütleli gök cisimlerinin tamamının yer aldığı boşluğa uzay denir. Uzayda bulunan varlıkların

Detaylı

MİNERALLER

MİNERALLER MİNERALLER Yer kabuğu mineraller ve minerallerin oluşturduğu kayaçlardan meydana gelmektedir. Bütün inşaat işlerinde proje hazırlanmadan önce mühendislik yapısının (bina, tünel, baraj, yol vs.) yapılacağı

Detaylı

TOPOÐRAFYA ve KAYAÇLAR

TOPOÐRAFYA ve KAYAÇLAR Magmatik (Püskürük) Kayaçlar Ýç püskürük Yer kabuðunu oluþturan kayaçlarýn tümünün kökeni magmatikdir. Magma kökenli kayaçlar dýþ kuvvetlerinin etkisiyle parçalara ayrýlýp, yeryüzünün çukur yerlerinde

Detaylı

MERMER - KİREÇTAŞI VE KONGLOMERALARIN YAPILARDA KULLANIMINI DENETLEYEN PARAMETRELER

MERMER - KİREÇTAŞI VE KONGLOMERALARIN YAPILARDA KULLANIMINI DENETLEYEN PARAMETRELER TÜRKİYE III. MERMER SEMPOZYUMU(MERSEM '2001) BİLDİRİLER KİTABİ 35 MAYIS 2001 /AFYON MERMER KİREÇTAŞI VE KONGLOMERALARIN YAPILARDA KULLANIMINI DENETLEYEN PARAMETRELER Nimet OZTANK 1, Ferah TURKMEN ( BACAKOGLU

Detaylı

MALZEME BİLGİSİ DERS 7 DR. FATİH AY.

MALZEME BİLGİSİ DERS 7 DR. FATİH AY. MALZEME BİLGİSİ DERS 7 DR. FATİH AY www.fatihay.net fatihay@fatihay.net GEÇEN HAFTA KIRILMANIN TEMELLERİ KIRILMA ÇEŞİTLERİ KIRILMA TOKLUĞU YORULMA S-N EĞRİSİ SÜRÜNME GİRİŞ Basınç (atm) Katı Sıvı Buhar

Detaylı

TOPRAK ALKALİ METALLER ve BİLEŞİKLERİ

TOPRAK ALKALİ METALLER ve BİLEŞİKLERİ Bölüm 4 TOPRAK ALKALİ METALLER ve BİLEŞİKLERİ Bu slaytlarda anlatılanlar sadece özet olup ayrıntılı bilgiler derste verilecektir. Be, Mg, Ca, Sr, Ba, Ra Magnezyum, kalsiyum, stronsiyum, baryum ve radyumdan

Detaylı

JEOLOJİNİN TANIMI, KONUSU VE TARİHÇESİ

JEOLOJİNİN TANIMI, KONUSU VE TARİHÇESİ JEOLOJİNİN TANIMI, KONUSU VE TARİHÇESİ Jeoloji, Yunanca Ge=Yer ve Logos=Bilim kelimelerinden meydana gelir ve Türkçe deki karşılığı Yerbilimi dir. Jeoloji geniş anlamda, yeryuvarı olarak adlandırılan dünyamızın,

Detaylı

MAGMATİK PETROGRAFİ Laboratuvar Notları

MAGMATİK PETROGRAFİ Laboratuvar Notları MAGMATİK PETROGRAFİ Laboratuvar Notları DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ Prof. Dr. Cahit HELVACI Ar.Gör. Yalçın ERSOY EKİM-2009 1. BÖLÜM: LEVHA TEKTONİĞİ KURAMINA

Detaylı

Monolitik Refrakter Malzemelerde Temel Özelliklerin Detaylandırılması

Monolitik Refrakter Malzemelerde Temel Özelliklerin Detaylandırılması Monolitik Refrakter Malzemelerde Temel Özelliklerin Detaylandırılması 1.Giriş Monolitik Refrakter Malzemelerin Teknik Bilgi Formları (Data Sheet) malzemelerin laboratuar koşullarında Standardlara uygun

Detaylı

ÝZMÝR-ÖDEMÝÞ YÖRESÝNDEKÝ ARSENOPÝRÝTLERLE ÝLÝÞKÝLÝ ALTIN OLUÞUMLARININ MADEN JEOLOJÝSÝ

ÝZMÝR-ÖDEMÝÞ YÖRESÝNDEKÝ ARSENOPÝRÝTLERLE ÝLÝÞKÝLÝ ALTIN OLUÞUMLARININ MADEN JEOLOJÝSÝ MTA Dergisi, 136, 1-18, 2008 ÝZMÝR-ÖDEMÝÞ YÖRESÝNDEKÝ ARSENOPÝRÝTLERLE ÝLÝÞKÝLÝ ALTIN OLUÞUMLARININ MADEN JEOLOJÝSÝ Sinan AKISKA*, Taner ÜNLÜ* ve Ý. Sönmez SAYILI* ÖZ.- Bu çalýþma Ýzmir-Ödemiþ bölgesinin

Detaylı

İSPİR-ÇAMLIKAYA (ERZURUM) PAPATYA DESENLİ DİYORİTLERİNİN "MERMER" OLARAK KULLANILABİLİRLİĞİNİN İNCELENMESİ

İSPİR-ÇAMLIKAYA (ERZURUM) PAPATYA DESENLİ DİYORİTLERİNİN MERMER OLARAK KULLANILABİLİRLİĞİNİN İNCELENMESİ TÜRKİYE IV. MERMER SEMPOZYUMU (MERSEM'2003i BİLDİRİLER KİTABI 18-19 Aralık 2003 İSPİR-ÇAMLIKAYA (ERZURUM) PAPATYA DESENLİ DİYORİTLERİNİN "MERMER" OLARAK KULLANILABİLİRLİĞİNİN İNCELENMESİ Hasan KOLAYLI*,

Detaylı