Ülkede muhalif partiler hükümeti eleştirme hakkına sahiptir ancak, monarşinin, İslamın ve Batı Sahra sorununun eleştirilmesi yasaktır.

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Ülkede muhalif partiler hükümeti eleştirme hakkına sahiptir ancak, monarşinin, İslamın ve Batı Sahra sorununun eleştirilmesi yasaktır."

Transkript

1 FAS ÜLKE PROFİLİ GİRİŞ Fas 1956 yılına kadar Fransa hakimiyetinde kalmış, aynı yıl bağımsızlığını ilan etmiş ve ülkede anayasal monarşi kurulmuştur. Ancak ülke geçmişi 9. Yüzyıla kadar dayanmaktadır. Fas Krallığı 1996 yılında kabul edilen 4. Anayasasına göre, kendisini; devlet dini islam, Resmi dili Arapça olan bir demokratik monarşi olarak tanımlamaktadır. Kral kanun koyucu aynı zamanda da dini ve ahlaki bir lider konumundadır. Kral, Başbakanı hükümet üyeleri, ordu komutanlarını ve üst düzey yetkilileri kendisi atamaktadır. Parlamentonun yetkileri sınırlıdır. Modern Fas ın kurucusu kabul edilen Kral II. Hasan 1999 yılında ölmüş yerine büyük oğlu Sidi Mohammed, Kral VI. Mohammed olarak tahta geçmiştir. Arap dünyasının diğer ikinci nesil kralları gibi VI. Mohammed in de ülkedeki modernleşme çalışmalarına katkıda bulunmaya söz vermiştir.yeni kralın öncelikle odaklandığı nokta başta AB olmak üzere Fas ın uluslararası ilişkileri olmuştur. VI. Mohammed, demoktratik liberal bir ekonomi politikası izlemekle birlikte geniş siyasi haklarını paylaşmak yönünde bir eğilim göstermemektedir. Diğer taraftan Eylül 2002 de yapılan genel seçimlerden sonra Kralın, yeni nesil teknokratların dahil olduğu bir hükümete destek verdiği gorülmektedir. Driss Jettou başkanlığındaki hükümetle birlikte önümüzdeki dönemde Fas ta politik sistemin istikrarını sürdürmesi beklenmektedir. Bir sonraki seçimler 2007 yılında yapılacaktır. Yeni hükümet insan hakları ve demokratik reformlar konusunda başarı gösterirken, Fas ın mevcut ekonomik sorunlarının hacmi nedeniyle, yaşam standartlarının yükseltilmesi ve işsizliğin azaltılması konusunda daha yavaş hareket etmektedir. Ülkede muhalif partiler hükümeti eleştirme hakkına sahiptir ancak, monarşinin, İslamın ve Batı Sahra sorununun eleştirilmesi yasaktır yılında AB ile Fas arasında imzalanmış bulunan Ortaklık Anlaşması 2000 yılında yürülüğe girmiştir yılı başında kadınların evlilik, boşanma ve çocuklar üzerindeki haklarını güçlendiren yeni medeni kanun Moudwana kabul edilmiştir. VI. Mohammed Nisan 2002 de ABD ye resmi bir ziyarette bulunmuştur. Bu ziyaret sonucunda ABD Hükümeti ile Fas Krallığı arasında imzalanması öngörülen Serbest Ticaret Anlaşması, 2004 yılı başında imzalanmıştır. Fas son dönemde, Tunus, Mısır ve Ürdün le Arap Akdeniz Serbest Ticaret Bölgesi kurmak üzere anlaşmıştır. Fransa ve İspanya Fas ın iki önemli Avrupalı partneridir. Fransa hem birinci derece önemli ticari ortak hem de Fas ın uluslararası toplumdaki gerek ekonomik gerekse siyasi desteğidir.

2 Fas ta istikrarlı bir politik sisteme ek olarak güvenli bir yaşam ortamı vardır. Yabancılar kabul görmekte, iş adamları rahat hareket edebilmektedir. Diğer taraftan iyi çalışan bir turizm endüstrisi bulunmaktadır. Temel Ekonomik Göstergeler b GSYİH (milyar $) 36,1 38,3 46,4 52,4 GSYİH büyüme % 6,5 3,0 5,2 4,4 Tüketici fiy.enfl.ort.% 0,6 2,8 1,2 2,2 Nüfus, milyon 29,6 30,1 30,6 31,1 İhracat (fob, milyon $) İthalat (cif, milyon $) , , Döviz kuru ort. $: Dh 11,30 11,02 9,57 9,05 b: EIU tahmini Kaynak: EIU,Economist Intelligence Unit, Country Report, Kasım GSYİH nin Kaynakları 2002 Sektörler Toplamın %si Tarım ve balıkçılık 18,9 İmalat 19,8 Madencilik 2,4 İnşaat 6,0 Enerji ve su 8,5 Hizmetler 44,4 Kaynak: EIU,Economist Intelligence Unit, Country Report, Kasım DOĞAL KAYNAKLAR- ALTYAPI 2002 yılında nüfus 30,7 milyona ulaşmıştır. Aynı yılın nüfus artış oranı%1,6 olmuştur. Demografik profil ülkenin genç bir nüfusa sahip olduğunu göstermektedir. 15 yaşın altındaki nüfus genelin %31 ine karşılık gelmektedir. Ülkede yaşayan yabancılar genellikle Fransız, İtalyan ve İspanyollardan oluşmaktadır. 1.7 milyon Faslı yurtdışında yaşamaktadır. Bunların coğunluğu Avrupa ülkelerinde yaklaşık yarısı Fransa da ikamet etmektedir. Ayrıca Fas ta 6000 kadar musevi yaşamaktadır. Nüfusun %55 I şehirlerde bulunmaktadır. Eğitim açısından değerlendirildiğinde okur yazar oranı bölge ülkelerine göre yüksek olmakla birlikte ilkokul sonrası eğitimde sorunlar yaşanmaktadır. Diğer taraftan sağlık hizmetleri açısından şehirlerde sorun bulunmamakla birlikte, kırsal kesimde içme suyu ve sağlık hizmetlerinin sunumu yetersizdir. Bununla birlikte 2001 yılında ortalama yaşam süresi 68.7 yıla ulaşmıştır. Fas ın toplam yüzölçümü km2 dir. Ülkenin kıyı kesimleri tarıma uygun bir iklim ve toprak yapısına sahiptir. Balıkçılık önemli bir gelir kalemidir. Tarımsal üretimin verimliliği hava koşulları ile yakından ilgilidir yılına kadar uzanan uzun erimli bir baraj ve sulama projesi ile bu sorunun zaman içinde çözümlenmesi beklenmektedir. Fosfat üretimi ve kimyasal tesislerin kıyıda bulunması nedeniyle ülke aynı zamanda hızlı bir çevre kirlenmesi sorunu ile de karşı karşıyadır. Fas hükümeti altyapı yatırımlarındaki fon sorunun genellikle yardım ve imtiyazlı oranlarla borçlanmak suretiyle

3 gerçekleştirmektedir. Ancak son dönemde özel sektör katılımı da önem kazanmış ve yapişlet devret (BOT) yöntemi de tercih edilmeye başlanmıştır. Ülke içinde kara ve demiryollarının rehabilitasyon çalışmaları devam etmektedir. Ülkedeki en büyük liman Casablanka limanıdır. Hidrokarban ihracatının tamamına yakın kısmı buradan yapılmaktadır yılında inşasına başlanan Akdeniz kıyısındaki Tangier limanı Casablanca dan sonraki en büyük liman olacaktır. Fas ta 12 havalanı bulunmaktadır. Hava alanlarının özelleştirilmesinin fizibilite çalışmalarının finansmanı amacıyla ABD yardımı alınmıştır. Haberleşme sektörü, istihdam imkanları ve özel sektörün büyümesine sağladığı katkı açısından umut vaad etmektedir. Cep telefonu talebi çok yüksektir. Bu sektörün rekabete açılması ve liberalleşmesi yönündeki çalışmalar yatırımcılara güven vermektedir. Fas enerji ithalatına bağımlı bir ülkedir. Az sayıda hidroelektrik, rüzgar enerjisi üreten satral ve kömür rezervi vardır. Enerji alanındaki dar boğazı aşmak için BOT modeline başvurulmuştur. Ekonomik Durum Ekonomi son yıllarda geçmişe nazaran daha fazla çeşitlenmiştir. Fosfata dayalı sanayiler ve tarım hizmetler sektörü ve imalat sanayiine nazaran daha az önem arzeder hale gelmiştir. Tarım Sektörü çalışanların %43 ünü barındırarak halihazırda ekonomide önemli bir rol oynamaktadır özellikle kuraklık nedeniyle tarımsal gelirin azaldığı yıllarda iç talep de bu durumdan etkilenmektedir. Fas dünyanın en büyük fosfat ve ürünleri üreticisidir. GSYİH nın %18 ine karşılık gelen imalat sektöründe ise tekstil ve hazır giyim önemli bir yer tutmaktadır. Hizmetler sektörü 2002 yılında GSYH nın %45 ini oluşturmakta ve işgücünün %25 ini istihdam etmektedir. Bunun içinde turizm ülkenin temel döviz kaynağıdır. Fas ekonomisinin uluslararası ve bölgesel ekonomik sistemlere entegrasyonu artarak gelişmektedir. Karşılaştırmalı Ekonomik Göstergeler-2003 Fas Cezayir Tunus Fransa GSYİH (milyar$) 47,9 65,2 25, ,0 GSYİH/kişi ($) GSYİH/kişi/ppt/ ($) Tüfe (ort%) 1,2 3,5 2,7 2,1 İhracat-fob (milyar$) 8,7 24,3 8,0 358,5 İthalat-cif (milyar$) 12,8 13,3 10,3 354,5 Dış borç(milyar$) 17,3 22,7 14,4 - Dış borç rays.(milyar$) 14,3 12,5 13,3 - Kaynak: EIU,Economist Intelligence Unit, Country Report, Kasım Fas 1995 yılından bu yana Dünya Bankası tarafından önerilen bir ekonomik program yürütmektedir. Ülkedeki sosyal ve ekonomik eşitsizliğin büyümedeki en önemli engel olduğu belirtilmektedir. Orta ve uzun vadeli hedefler içeren DB programı yıllık ortalama büyümenin %5-6 düzeyinde gerçekleşmesi gerektiği yönündedir. Bürokrasi ülkenin rekabet ekonomisine geçmesinde büyük engel oluşturmaktadır. Hükümet iş çevrelerinin modernizasyonu konusunda bir kampanya başlatmıştır. Fas firmalarının özellikle Avrupa dan gelecek rekabet karşısında zayıf kalmalarından korkulmaktadır.

4 GSYİH ülkedeki kuraklık ve tarım alanlarından elde edilen başarısız hasattan büyük ölçüde etkilenmektedir. Artan nüfus da GSYİH yı olumsuz yönde etkileyen bir diğer faktördür döneminde büyüme ortalama %3,9 olarak gerçekleşmiştir yılında, GSYİH içinde Tarım ve Balıkçılık sektörünün payı %18,6, İnşaat %6, Madencilik %2,3, Enerji ve su %8,6, İmalat %20,0, Hizmetler %44,9 paya sahip olmuştur. Hükümetin bazı ürünler üzerindeki fiyat kontrolleri giderek azalmakla birlikte sosyal baskılar nedeni ile bazı gıda ve sağlık ürünleri ile eğitim materyali halihazırda sübvanse edilmektedir. Fas ta döneminde yoksulluk düzeyi yarı yarıya düşmüştür. Yoksulluğun azaltılmasında iş imkanları yaratılması anahtar rol oynarken, dengesiz gelir bölüşümü önemli bir etken olarak ortaya çıkmaktadır. Ülkede ekonomik aktivite Casablanca ve Rabat etrafında yoğunlaşmıştır. Hükümet az nüfuslu bölgelerdeki iş imkanlarını geliştirmek amacıyla yatırım teşvikleri uygulamaktadır. Çeşitli önlemlere karşın köyden kente göç önlenememektedir yılında nüfusun % 53 ünün şehirlerde yaşamakta olduğunu tahmin edilmektedir yılının ikinci yarısında işsizlik oranı %12,3 den %10,4 e düşmüştür yılının aynı dönemine göre 205 bin kişiye yeni iş olanağı yaratılmıştır. Ancak gerçek işsizlik oranının resmi rakamların ifade ettiğinin %50 oranında fazlası olduğu tahmin edilmektedir. Ayrıca mevsimsel değişiklikler işsizlik oranını etkilemektedir. Diğer taraftan, Fas Demografik Araştırmalar Merkezine göre, ülke nüfusunun %20 si yoksulluk çekmektedir. Bu oran yıllar itibarıyla artış gostermektedir. Yoksulluk oranı şehirlerde kırsal kesime göre farklılık göstermektedir. Nüfusun %47 sini barındıran kırsal kesimde yoksulluk oranı % 27, %53 ünü barındıran kentsel kesimde %12 dir. Başlıca sektörler Tarım, Ormancılık, Balıkçılık Tarım sektörü emek yoğun olup işgücünün %40 ını istihdam etmektedir. Tarım ve balıkçılık sektörünün GSYİH içindeki payı %18,6 tir. Sektörün performansı bir önceki kış elde edilen yağmur miktarına bağlıdır. Toplam 8,7 milyon hektarlık ekilen arazi içinde yer alan ve yaklaşık 1 milyon hektarlık bir alanı oluşturan modern büyük ölçekli çiftlikler ihracata yönelik üretim yapmakta ve toplam narenciye ve şarap üretiminin %80 i, sebze üretiminin %33 ü ve tahıl üretiminin %15 i burada üretilmektedir. Fas süt ürünleri, et, meyve konusunda kendine yeterli olmakla birlikte tahıllar, şeker, yağ ve çay ithal etmektedir. Ayrıca meyve suyu, şarap, kurutulmuş ürünler, zeytin ve kapari ihracata yönelik olarak üretimleri desteklenen ürünlerdir. En önemli tarımsal ihraç ürünleri narenciye, domates, taze patates, şaraplık üzümdür. Şeker kamışı ve pancarı yerel olarak üretilmekte, zeytin ve zeytin yağı üretimi hem yerel tüketim hem de ihracata yönelmektedir. Fas tarım ürünleri AB piyasasında daha ucuz ve kaliteli ürünler sunan Yunanistan, İspanya ve Türkiye kaynaklı tarım ürünleri ile rekabet içindedir. Ülkede ormancılık gelişmemiştir. Mantar ve kereste başlıca ürünlerdir. Balıkçılık Fas ta önemli ve gelecek vaadeden bir alandır. Tarım ve Balıkçılık 2002 yılında ülkede en hızlı büyüme kaydeden sektör olmuştur. Diğer taraftan bu yıl yağışlar ortalamanın altında gerçekleşmiştir. Tahıl üretimi %9, narenciye üretimi %17 oranında artmıştır. Önümüzdeki dönemde bu sektörün %7-8 civarında

5 büyümesi beklenmektedir yıllarını kapsayan 5 yıllık planda balıkçılık alanında yeni yatırımlar ve ihracatının iki katına çıkarılması öngörülmektedir. Madencilik Fosfat ağırlıklı olan madencilik sektörü ülkedeki en önemli ekonomik kaynaktır. Fas ABD ve Rusya dan sonra dünyadaki üçüncü büyük fosfat üreticisidir. Maden üretiminin %95 ini fosfat oluşturmakla birlikte ülkede gümüş, çinko, bakır ve kobalt da üretilmektedir. Çin, Hindistan, Fransa ve Belçika, Fas ın en önemli müşterileri arasında yer almaktadır. Fosfat dışı madenlerin kısmen özelleştirilmesi düşünülmektedir. İmalat Sanayi İmalat sanayi GSYİH nın %18 ini oluşturmakta ve bu sektörde toplamın istihdamın %20 si yer almaktadır. Casablanca bu alanda önemli bir merkezdir. Hükümet planlarında; imalat sanayinde faaliyet gösteren bir özel sektör yaratmanın ekonomik büyüme için şart olduğu ifade edilmektedir yılından bu yana çimento, demir, çelik ve petrol rafine tesislerinin belirli bir yüzdesi özelleştirilmiştir yılında yerli ve yabancı yatırımları destekleyen bir yatırım mevzuatı çıkarılmıştır yılları arasında imalat sanayi yıllık ortalama %1,9 oranında büyümüştür. Yüksek katma değerli endüstriler yabancı ortaklıklar şeklinde giderek artmaktadır yılında imalat sanayiinin modernizasyonuna ilişkin bir program uygulanmaya başlanmıştır. Anılan planla orta ve küçük ölçekli işletmelerin 2008 yılına kadar Avrupa standartlarına yükseltilmesi amaçlanmaktadır yılında imalat sanayi içinde yabancı ortaklı şirketlerin oranı %32 olarak saptanmıştır. Yabancı ortaklar arasında; Fransa, İspanya, ABD, Almanya ve Suudi Arabistan ön sıralarda yer almaktadır yılında, Fas ın en önemli Ticari partneri olan AB ekonomisindeki büyümenin yavaşlaması, Fas imalat sanayiini de etkilemiştir de Kimya sanayi üretimi göreli olarak hızlı büyürken; gıda, makina ve elektronik ve tekstil alanındaki üretim artışı önceki yıllara nazaran yavaş seyretmektedir. Gıda İşleme Gıda işleme sanayi ihracat için konserve meyve ve balık iç piyasaya ise un ve bitkisel yağlar arz etmektedir. Bu sektörde yatırım, üretkenlik, ve göreli bir etkinlik eksikliği görülmektedir. Bütün bu faktörler başta AB olmak üzere rekabetçi ortamlara girildiğinde zayıf kalma tehlikesi ortaya çıkmaktadır. Fas konserve sardalya üretiminin yarısından fazlasını AB ye ihraç ederek pazarın %25 ine hitap etmektedir. AB- Fas Ortaklık Anlaşması Avrupa piyasalarına olan sardalya ihracatını gümrükten muaf olarak artırabilme imkanı da sağlamaktadır. Diğer taraftan tüketicilere sübvansiyonlu şeker teminine ilişkin zorunluluklar nedeni ile şeker sanayinin özelleştirilmesi gecikmektedir. Mevcut 16 şeker fabrikası ve 5 rafineri toplam ton kapasite ile iç talebin yarısını karşılamaktadır. Tekstil Tekstil sektörü ekonomik büyüme içinde önemli bir paya sahiptir. Sektör iplik ve kumaş gibi ithal yarı mamul ve hammaddelerle üretim yapmakta sonra bunların büyük çoğunluğu ihraç edilmektedir.

6 döneminde tekstil ve konfeksiyon sanayi yaklaşık 5 kat büyümüştür yılında toplam ihracatın üçte ikisini tekstil ürünleri oluşturmuştur. Diğer taraftan elyaf, iplik, kumaş ve aksesuarların ithalatı toplam ithalatın %12 sini oluşturmaktadır. Son dönemde daha etkin üreten ve işgücü ve diğer faktör maliyetleri daha düşük olan, Asya kaynaklı rakipler nedeniyle büyüme yavaşlamaktadır. Üreticiler 2005 yılında AB nin Asya ülkelerine uygulamakta olduğu kotaların ve Çok Elyaflılar Anlaşması nın sona erdirilmesinden tedirginlik duymaktadır yılında hükümet ve tekstil üreticileri 2010 yılına kadar ki dönemde sektörün geliştirilmesine yönelik bir çerçeve anlaşması imzalamıştır. Amaç sektörün rekabet gücünün finansal destek, teknik modernizasyon, üretim ve yatırım desteği yoluyla artırılmasıdır. Bu anlaşma yoluyla kişiye iş yaratılması öngörülmüştür. Ayrıca tekstil üreticileri pazar çeşitlendirilmesi, niş piyasalara yeni ürünler üretebilmek için daha fazla yaratıcılık ve aktif bir şekilde yabancı yatırımcı arama konusunda çaba göstereceklerini belirtmişlerdir. İlaçlar ve Kimyasallar Mevcut ilaç üretimi iç talebin %80 ini karşılamaktadır. Kimya sektörünün küçük bir bölümünü oluşturan ilaç üretimi için gerekli hammadde Avrupa dan gelmektedir. Üretimin tamamı lisanslıdır. Libya, Fransa, Cezayir ve Tunus gibi yakın pazarlara ihracat yapılmaktadır. Kimya sanayi fosfatın işlenmesi esasına dayanmaktadır. Fas Dünyadaki en büyük fosforik asit üretici ve ihracatçısıdır. Fosfat kimyasalları sanayi tam kapasiteye yakın çalışmakta fakat üretim ve depolama sorunları yaşamaktadır. Son dönemde üretim ve işleme hacminin artırılması amacıyla Fransa, Belçika, Hindistan ve Pakistanlı ortaklar ile joint venture oluşumuna gidilmektedir. Diğer taraftan, elektrik, elektronik ve mekanik endüstrileri GSYİH içindeki oranları itibarıyla küçük olmakla birlikte artan öneme haizdir. Elektirik elektronik endüstrisi özellikle ihracat için üretim yapmaktadır. Taşıt araçları montaj sanayi ise daha ziyede iç talebi karşılamaya yöneliktir. İnşaat Sektörü İnşaat sektörü son yıllarda hükümetin konut politikası, turizmdeki gelişmeler, yollar, barajlar enerji santralleri gibi alt yapı projeleri sayesinde sürekli büyümektedir. doğrultusunda düzenli bir şekilde artmakla birlikte kentlerde bir konut sorunu bulunmaktadır yılında İnşaat Sektörü altyapı çalışmaları nedeni ile büyük aşama kaydetmiştir. Finansman Sektörü İnterbank döviz piyasası 1996 yılında kurulmuştur. Dirhem in tam konvertibilitesi 1997 yılından bu yana sürekli ertelenmektedir. Ticari bankaların %51 hissesinin Faslılara ait olması gerekmektedir. Mevcut 14 bankanın büyük kısmı Avrupa bankaları ile ortaklık halindedir. En büyük özel banka %32 si yabancı kaynaklı Banque Commercial du Maroc dur. Ayrıca Casablanca Borsası Ortadoğu daki ender yabancı katılımlı borsalardan

7 biridir. AB ile olan Ortaklık Anlaşması ve son dönemde ABD ile imzalan Serbest Ticaret Anlaşması ile birlikte finansman sektöründe de bir canlanma beklenmektedir. Diğer Hizmetler Turizm Turizm ülkenin önemli gelir ve istihdam kaynaklarından biridir. Fransa Almanya, İspanya, İngiltere, italya ve ABD en önemli müşterilerdir. Bu sektörde gelir genel olarak artan bir eğilim içerisindedir. Bu sektöre yabancı yatırımların çekilmesi konusunda hükümet ciddi çalışmalar yürütmektedir. Turizm sektöründe halihazırda Fransız, İngiliz, Suudi, Alman ortak yatırımları bulunmaktadır. Ancak sektör politik krizlerden etkilenmeye açıktır yılında ülkeyi ziyaret eden turist sayısı bir önceki yıla göre düşüş kaydetmiştir. Bu eğilim 2003 yılında da devam etmiştir. Bunların arasında ülkeyi uzun süreli olarak ziyaret eden ve harcama yapan; Almanya, İngiltere, İtalya, ve ABD den gelen turistler çoğunluğu oluşturmaktadır. Buna karşılık ülkeye Arap ülkelerinden gelen turist sayısında %1,5 lik bir artış olmuştur. Turist sayısındaki azalmanın 11 Eylül olayları ve Casablanca bombalamaları ile doğrudan bağlantılı olduğu düşünülmektedir. Turist sayısındaki azalmanın yanısıra 4 ve 5 yıldızlı otellerde yatak sayısı da Tunus ile karşılaştırıldığında yarı yarıya daha azdır. Uluslararası ilişkiler ABD ile Serbest Ticaret Anlaşması: Fas Hükümeti ABD ile serbest ticaret Anlaşması görüşmelerini tamamlamıştır. Bu anlaşama tüm tarım ürünlerini kapsamaktadır. Fas pazarı ABD tarım ürünlerine açılmıştır. Diğer taraftan anlaşmanın iki ülke karşılıklı ticaretine olumlu yönde etkileyeceği özellikle ABD nin teknoloji ve know-how transferi ile Fas iş çevrelerine olumlu katkıda bulunabileceği belirtilmektedir. Bu haliyle Fas, Ürdün den sonra ABD ile Serbest Ticaret Anlaşması yapmış olan ikinci Arap ülkesi olmuştur. Bu durum ABD nin Tunus, Fas ve Cezayir den oluşan yaklaşık 73 milyonluk Magrep pazarına olan ilgisinin de bir göstergesi olmaktadır. Ayrıca son dönemde ABD nin bu ülkelerle olan ticareti giderek artmaktadır. İspanya ile ilişkiler: İki ülke arasındaki ilişkiler, İspanya nın Fas anakarasında bulunan üç yerleşim birimi ile ilgili sınır ihlalleri ve Fas tarımsal ürünlerinin İspanya ya girişi sırasında yerel üreticilerin tepkisi ile karşılaşılması gibi durumlarda zaman zaman gerginleşebilmektedir. Bununla birlikte İspanya Kuzey Afrika daki ticari çıkarlarının bir kısmını Cezayir e yönelmiş gözükmektedir. Son dönemde İspanya ve Cezayir bir Dostluk Anlaşması imzalamıştır. Ayrıca iki ülke arasında, mevcut boru hattı Fas tan geçerken, bu kez, Cezayir in kuzeyinden direkt olarak İspanya ya doğal gaz ulaştıran 6 milyar dolarlık bir boru hattı anlaşması imzalanmıştır. Çin ile İlişkiler: 2002 yılının Ağustos ayında Çin Başbakanı Fas ı ziyaret etmiştir. Taraflar 5 tane işbirliği anlaşması imzalamıştır. Fas Çin hammadde ve yarı mamulleri ile Fas ta üretilecek ürünlerin Afrika ya ihraç edilmesini amaçlayan ortak teşebbüsler oluşturulması teklif edilmiştir. Diğer taraftan Çin Fas a Asya pazarlarına girişte kolaylık sağlayacağına dair teklifte bulunmuştur. Çin balıkçılık firmaları Fas ta 720 adet ortak teşebbüs kurmuştur. Çin işadamları aralarında çelik tel, motorsiklet ve giyim üretimi yapan, 5 imalat firması kurmuştur. İkili ticaret dengesi fazlası ile Çin lehinedir. Fas Çin den elektronik eşyalar,

8 makinalar, çay, ve tekstil satın almakta ve Çin e sadece fosfat gübresi ve kobalt cevheri satmaktadır. Rusya ile ilişkiler: İki ülke arasında, Fas Kıralı nın 2002 Ekim ayında Moskova yı ziyareti 1997sırasında aralarında anti terörizmi destekleyen bir stratejik anlaşmanın da olduğu bir dizi anlaşma imzalanmıştır. Ayrıca Fas ın karasularında Rus balıkçıların avlanmasına izin veren bir balıkçılık anlaşması da imzalanmıştır. Bu arada ikili ticaret yıllık 400 milyon dolar civarında ve ¼ oranında Rusya lehine seyretmektedir. DIŞ TİCARET Mal Ticareti (milyon dh) İhracat (fob) İthalat (fob) Denge Kaynak: IMF financial statistics Fas dış ticaret dengesi sürekli yapısal bir açık vermektedir. İhracat, ithalatın 1/3 ü ila 1/2 sini karşılamaktadır. İhracat ithalata nazaran daha yavaş artmaktadır. Fosfat ve fosfat ürünleri ihracatın1/3 ünü oluşturmaktadır. İkinci büyük kategori tekstil ve deri ürünleridir. Balık ve balıkçılık ürünleri ise diğer bir önemli ürün grubudur. İthalat ekonomik büyümeye koşut olarak artmaktadır. Dış Ticaretin Yapısı-2002 İhracat (%) İthalat (%) Gıda, içki, tütün 20,7 11,6 Enerji ürünleri 2,8 15,5 Ham maddeler 9,4 6,9 Yarı mamül maddeler 23,8 22,0 Mamül maddeler Ekipman Tüketim malları Kaynak: Magrip Bankası yıllık Rapor. 43,3 6,5 36,8 44,0 20,1 23,9 Ekonominin liberalleşme çalışmaları 1980 lerin başına kadar gitmektedir yılında yeni bir dış ticaret mevzuatı oluşturulmuştur yılında şeker ve çay üzerindeki devlet tekeli kaldırılmıştır ve 1995 yıllarında gümrük vergileri basitleştirilmiştir. Fas DTÖ nezdinde aktif bir rol oynamaktadır. Halen ülkede uygulanmakta olan korumacı önlemler ve yavaş yürüyen ekonomik serbestleşme süreci DTÖ tarafından zaman zaman eleştirilmektedir yılında öngörülen tarife indirimleri ertelenmiştir. Ancak AB ile olan Ortaklık Anlaşması ve DTÖ Anlaşmalarının bu süreci hızlandırması beklenmektedir.

9 Başlıca Maddeler İtibarıyla İhracat (1000 Dh. fob) Başlıca ihracat Gıda içecek ve tütün: Turunçgiller Taze sebze Konserve balık Taze balık Kabuklu d. ürünleri Kons. Meyve sebze Enerji ve yağlar Hayvansal ve bitkisel kökenli hammaddeler: Mineraller: Fosfat Yarı mamül maddeler: Fosforik asid Gübre Transistörler Tüketim malları: Hazır giyim İç Giyim Ayakkabı , Diğerleri ile birlikte toplam Kaynak: Magrip Bankası yıllık Rapor Başlıca maddeler İtibarıyla İthalat (1000 Dh. cif) Gıda, içecek ve tütün Buğday Arpa Mısır Şeker Süt ürünler Çay Tütün Enerji ve petrol Ham petrol Rafine ürünler Kömür Hammaddeler Bitkisel yağlar Kereste Pamuk ve diğer lifler Sülfür Yarı mamül maddeler

10 Demir-çelik Kimyasallar ve boyalar Plastikler, kağıt ve mukavva Dokuma lifleri Makina ve ekipman Tüketim malları Tekstil Haberleşme malzemesi Taşıtlar Araba parçası İlaç Plastik eşyalar Diğerleri ile birlikte toplam Kaynak: Magrip Bankası yıllık Rapor. Başlıca Ticari Partnerler 2002 İhracat Toplamın % si İthalat Toplamın % si AB: 67,2 AB: 53,0 Fransa 26,7 Fransa 21,0 İspanya 14,4 İspanya 12,7 Almanya 5,5 İngiltere 4,1 İngiltere 8,0 Almanya 5,3 İtalya 5,6 İtalya 6,4 ABD 4,8 ABD 4,6 Hindistan 3,5 Japonya 3,6 Kaynak:The Economist Intelligence Unit,Morocco,Country Profile 2004 Fas dış ticaret gelirlerinin %50 den fazlası AB ülkelerinden elde edilmektedir. AB-Fas Ortaklık Anlaşması 1996 yılında imzalanmıştır. Fransa en önemli ticaret ortağıdır. Ülke ithalat ve ihracatının yaklaşık 1/5 i Fransa ile yapılmaktadır.

11 TÜRKİYE-FAS EKONOMİK VE TİCARİ İLİŞKİLERİ Yasal Altyapı RG Anlaşma/Protokol İmza Tarihi RG Tarih No su Ticaret Anlaşması Ekonomik, Bilimsel ve Teknik İşbirliği Anlaşması Hava Ulaştırması Anlaşması Deniz Ulaştırması Anlaşması Türkiye-Fas Hükümetler Arası Daimi Komisyon Kurulmasına Dair Anlaşma Turizm İşbirliği Anlaşması Gümrüklerarası Karşılıklı İdari ve Teknik Yardım Anlaşması Çifte Vergilendirmenin Önlenmesi Anlaşması Serbest Ticaret Anlaşması VIII. DÖNEM KEK TOPLANTISI TUTANAĞI Kaynak: DTM Anlaşmalar Genel Müdürlüğü İkili Ticaret Verileri (1.000 USD) İhracat İthalat Hacim Denge / Kaynak: DTM Anlaşmalar Genel Müdürlüğü 1995 yılından bu yana Fas ile olan ticaretimiz Milyon $ arasında seyretmiştir yılında ihracatımızda meydana gelen düşüş, demir ve çelik, kara ulaşım araçları, hububat ihracatımızdaki düşüşten kaynaklanmıştır. Aynı dönemde ithalatımızdaki artış ise, fosfat ve türevleri ithalatının artışından kaynaklanmıştır.

12 İkili Ticarette Başlıca İhraç Maddeleri1 (USD) SITC SİTC ADI Tekstil Elyafi 11,318,531 18,561,736 32,441,707 45,024, Demir ve Çelik 13,303,647 14,378,353 24,130,211 28,516, Kara Ulaşim Araçlari 7,527,007 10,703,706 14,907,244 20,586, Makina ve Cihazlar ,692, Ham Petrolden Ürünler 155, , ,068 12,651, Tekstil Lifleri 2,840,704 2,815,851 4,120,279 6,309, Metal Dişi Mineral Mamuller 1,968,830 3,258,898 4,151,216 6,128, Kauçuk ve Mamulleri 2,843,363 3,831,095 3,585,029 5,428, Metallerden Nihai Ürünler 1,450,717 3,120,079 4,921,898 5,206, Plastik Ve Mamulleri 1,740,979 1,806,242 2,908,017 4,321,785 7 Kahve,Çay,Baharat 719, ,467 2,186,077 3,850, Bitkisel Yağlar 2,305, ,008 3,071, Uçucu Yağlar, 1,895,792 1,968,187 5,104,138 3,057,516 4 Hububat Ve Mamulleri 4,750,773 14,104,906 5,833,998 2,684, Çeşitli Mamul Eşya 945, ,834 1,010,828 2,394, Mobilyalar 436, ,123 1,309,991 1,350, Kağit-Karton 676, , ,897 1,282, Demir Dişi Metaller,Mamulleri 691, , , , Gübre Ham Maddeleri 454, , , ,228 6 Tabii Bal,Şeker,Şekerli Meyvalar 1,084,854 1,114,164 1,125, , Giyim Eşyasi Ve Aksesuarlari 102, , , , Tütün Ve Mamulleri 475,252 1,341, ,936 5 Sebzeler,Meyvalar 1,061,089 1,020, , ,439 9 Mayalar 269, , , , Sihhi Tesisat 118, , , ,033 Kaynak: DTM Anlaşmalar Genel Müdürlüğü İkili Ticarette Başlıca İthal Maddeleri (USD) SITC SİTC ADI Anorganik Kimyasallar, 35,845,651 15,164,767 25,559,058 36,987, Elektrikli Makina ve Cihazlar 5,911,183 4,270,982 8,068,579 8,799, Odun Hamuru 15,362,677 4,737,227 11,967,521 8,020, Gübreler 3,587,824 12,593,209 7,390, Demir Dişi Metaller,Mamulleri 7,737,800 4,595,312 4,498,040 4,158, Giyim Eşyasi ve Aksesuarlari 490,259 1,272,353 1,956,822 4,084, Metal Cevherleri 142, ,250 3,819, Hazir Deriler,Postlar 3,249,725 1,356,111 2,194,200 1,286, Kara Ulaşim Araçlari 147, , , , Ayakkabilar 155,779 49,269 27, , Metal Dişi Mineral Mamuller 367,411 85, , , Çeşitli Mamul Eşya 60,919 64, , , Baharat , , Tekstil Elyafi 78, , , , Kauçuk 351, , , , Gübre Ham Maddeleri 1,378,009 10,538 22,221 2, Yemler 0 1,271,011 50, Deri,Kösele,Ham Post 183, Demir Ve Çelik 1,255, Kaynak: DTM Anlaşmalar Genel Müdürlüğü

13 DİĞER KONULAR Eximbank Kredileri Fas a yapılacak ihracata, Eximbank ın aracılık etmekte olduğu İslam Kalkınma Bankası bünyesindeki finansman programlarından Orta Vadeli Ticaretin Finansmanı Fonu ve Eximbank kısa vadeli ihracat kredi sigortası programı kapsamında finansman desteği sağlanmaktadır. Hava Ulaştırması Türkiye ile Fas arasında 24 Eylül 1985 tarihinde imzalanan ikili Hava Ulaştırması Anlaşması mevcuttur. Sözkonusu Anlaşma ile THY için Kazablanka, Fas Kraliyet Havayolları (Royal Air Maroc) için ise İstanbul iniş noktası olarak belirlenmiştir. Fas Kraliyet Havayolları, mevcut anlaşma çerçevesinde, halihazırda kış tarife dönemlerinde haftada bir, yaz tarife dönemlerinde ise haftada iki kez Türkiye ye yönelik sefer uygulamakta idi, ancak son dönemde bu seferler kaldırılmıştır. THY, ülkemiz ile Fas arasında tarifeli sefer icrasını gerektirecek tüm yıl bazına yayılmış bir yolcu potansiyeli bulunmaması nedeniyle, yakın vadede Fas a sefer düzenlemeyi planlamamaktadır. Deniz Ulaştırması T.C. Hükümeti ile Fas Krallığı arasında denizcilik ilişkilerinin geliştirilmesi amacıyla 26 Mart 1987 tarihinde Türkiye-Fas Deniz Ulaştırması Anlaşması imzalanmıştır. Sözkonusu Denizcilik Anlaşması ile aynı tarihte imzalanan müzakere tutanağının ilgili hükümleri çerçevesinde, Deniz Nakliyatı T.A.Ş. Genel Müdürlüğü ile Fas Milli Denizcilik Şirketi COMANAV arasında Amerika dan Fas limanlarına yönelik yüklerin Deniz Nakliyatı T.A.Ş. gemileri ile taşınması için bir Taşımacılık Anlaşması imzalanmıştır. Fas a yapılan deniz taşımacılığı, hali hazırda Deniz Nakliyatı T.A.Ş. nin gerek tramp olarak gerekse Akdeniz ve Kontinant gibi muntazam hatlarda çalışan gemileri, diğer Kuzey Afrika limanlarında olduğu gibi Fas limanlarına da yeterli ve uygun miktarda yük çıktıkça uğrak yapmaktadırlar. Öte yandan, Fas ile, gemi inşa, bakım-onarım gemi sökümü, makine teçhizat konularında işbirliğine gidilebileceği hususu değerlendirilmektedir. İş Konseyi Türk-Fas İş Konseyi, Türk-Kuzey Afrika İş Konseyi bünyesinde 1990 yılında kurulmuştur. Konseyin son ortak toplantısı Türk-Fas KEK Toplantısı bünyesinde Ekim 2000 tarihinde Kazablanka da gerçekleştirilmiştir. Türk-Fas İş Konseyi nin son Ortak Toplantısı 8 Nisan 2004 tarihinde İstanbul da gerçekleştirilmiştir.

14 Serbest Ticaret Anlaşması-STA Türkiye-Fas Serbest Ticaret Anlaşması (STA) 7 Nisan 2004 tarihinde Ankara da imzalanmıştır. Bu Anlaşmaya göre ülkemizin Fas menşeli sanayi ürünleri ithalatına uyguladığı bütün gümrük vergisi ve eş etkili vergiler, Anlaşmanın yürürlüğe girmesi ile birlikte sıfırlanacaktır. Fas ın ülkemize tatbik ettiği vergiler yönünden ise, AB ile Fas arasındaki Ortaklık Anlaşmasına paralel olarak, Fas için hassasiyet arz eden bir grup ürün için, gümrük vergileri 9 yıllık bir geçiş dönemi zarfında kaldırılacaktır. Bu kapsamdaki ürünler için, Fas, STA yürürlüğe girer girmez %10 luk gümrük vergi indirimi yapacak, yine takip eden 9 yıl boyunca, yıllık %10 luk indirimler yapılarak 9 uncu yılın sonunda gümrük vergisi uygulaması sona erdirilecektir. Ürün bakımından en geniş kapsamlı olan bu grupta esas itibariyle mamul maddeler yer almaktadır. Bu grupta ihracatımız açısından önem arz eden başlıca ürünler şunlardır: Petrol yağları ve petrol yağları veya bitümenli mineral yağlarından müstahzarlar, Parfümeri, kozmetik ve tuvalet müstahzarları, Sabunlar, yüzeyaktif müstahzarlar, yıkama ve temizleme müstahzarları, Plastikler ve mamulleri, Kauçuktan kara taşıtları ve uçak dış lastikleri, Tekstil ve konfeksiyon ürünleri, Ayakkabılar ve aksamı, Cam bardaklar, sofra ve mutfak işlerinde kullanılan diğer cam eşyalar, Demir veya alaşımsız çelikten çubuklar ve teller, Demir veya çelikten eşyalar, Kıvılcım ateşlemeli, içten yanmalı pistonlu motorlar ve bunların aksam ve parçaları, Buzdolabı ve çamaşır makineleri, Elektrikli fırınlar ve ocaklar, Traktörler, Binek otomobilleri, Toplu yolcu taşıtları ve eşya taşımaya mahsus motorlu taşıtlar, Motorlu taşıtların aksam, parça ve aksesuvarları, Motosikletler Mobilyalar, STA nın yürürlüğe girişiyle birlikte gümrük vergisinden muaf olarak Fas a ithal edilebilecek olan mallardan aşağıda sayılan ürünler, ülkemiz ihracatı bakımından dikkati çekmektedir: Sentetik veya suni filament demetleri ve sentetik veya suni devamsız lifler, Dökme veya haddeden geçirilmiş camlar, çekme veya üfleme camlar, float veya yüzeyi taşlanmış veya parlatılmış camlar, vb., Kuyumcu ve mücevherci eşyası, inci, kıymetli taşlar ve metaller, Demir veya alaşımsız çelikten yarı mamuller, yassı hadde ürünler ve profiller, Bulaşık makineleri, Skreyperler, buldozerler, angledozerler, greyderler, küreyici ve yükleyiciler, yol silindirleri, Tarım ürünlerinin hasat ve harman edilmesine mahsus makine ve cihazlar, Süt sağma makineleri ve sütçülükte kullanılan diğer makine ve cihazlar, Çamaşır makinelerine ait aksam ve parçalar, hadde makineleri ve hadde silindirleri, Torna tezgahları,

15 Televizyon alıcıları (TV), Kara taşıtlarının tekerlekleri ve bunların aksam ve parçaları, Anlaşma Eki Listeler Fas ın Armonize Sistem kodlarına göre hazırlandığından ülkemiz G.T.İ.P. lerindan farklılık göstermektedir. Bununla birlikte, ülkemiz istatistikleri üzerinden yaptığımız tesbitlere göre, ihracatımızın %30-35 lik bir bölümü Anlaşmanın yürürlüğe girmesiyle muafiyetten yararlanacaktır. Tarım ürünleri için tanınan tavizlerin kapsamı sınırlı olmakla birlikte, Taraflar, aralarındaki tarım ürünleri ticaretinin gelişimini ve çok taraflı ticaret müzakerelerinin sonuçlarını göz önünde bulundurarak, STA çerçevesinde oluşturulacak olan Ortak Komite bünyesinde birbirlerine daha ileri tavizler tanıma imkanlarını inceleyeceklerdir. Fuar ve Sergiler Ladin Fuarcılık A.Ş. tarafından her yıl düzenli olarak Türk İhraç Ürünleri Fuarı düzenlenmektedir. Eylül 2004 ayında yine Ladin Fuarcılık A.Ş. tarafından IGATEX-2004 Uluslararası Tekstil Makinaları ve Yan Sanayi Fuarına katılım organize edilmiştir. PAZAR İLE İLGİLİ BİLGİLER Ülkenin resmi dili Arapça olmakla birlikte iş ilişkilerinde güneyde Fransızca Kuzeyde İspanyolca ve Fransızca konuşulmaktadır. Devlet memurlarını çoğunluğu da Fransızca kullanmaktadır. İngilizce giderek yaygınlaşmasına rağmen yaygın olarak Fransızca konuşulması bazen bir dezavantaj olabilmektedir. Milli para Dirhem henüz tam konvertibl değildir. Fas Merkez Bankası Dirhem in değerini Avrupa paralarından oluşmuş bir sepete göre belirlemektedir. Ülkede altyapı, eğitim, sağlık ve savunma yatırımlarına öncelik verilmektedir. Kurulmakta olan ikinci GSM şebekesinin lisansı Kral II. Hasan için kurulan bir vakfa verilmiştir. Ülkede etkin bir tanıtımı gerçekleştirebilecek yeterli basın yayın aracı bulunmaktadır. Işıklı levhaların reklam amaçlı kullanımı bir ölçüde sınırlandırılmıştır. Sinema ve televizyonlara Fransızca olmak kaydıyla kısa süreli reklam filmi vermek mümkündür. Reklam Ajansları Havas Maroc 61 Avenue de l'armée Royale CASABLANCA 01 Tel: /311442/ Fax: BP 500 CASABLANCA 01Klem-RSCG 25 Boulevard Mohamed Abdou CASABLANCA Tel: / Fax:

16 Shem's Publicité 162 Boulevard d'anfa CASABLANCA Tel: / Fax: İş yazışmaları ve ticari materyalin Fransızca olması gerekmektedir. Ülkede Metrik Sistem kullanılmaktadır. Yeni ihracatçıların 90 gün vadeli gayrı kabili rucu ya da teyitli akreditif kullanmaları tavsiye edilmektedir. Kredili satış bu ülkede satış yapabilmenin en önemli koşullarından birisidir. Ticari örnekler aksine bir durum söz konusu olmadığı sürece gümrükten muaftır. Limandaki ilk 5 günlük bekleme için herhangi bir ücret alınmamaktadır. Bu tarihten sonra yükün durumuna göre bir ücret alınmaktadır. Gümrükten geçmemiş ve 60 gün içinde teslim alınmamış mallar açık artırma ile satılmaktadır. 6 ay için re-export edilen ürünler geçici kabul ile ithal edilebilirler. Bu gibi durumlarda gümrük vergisi yerine banka garantisi kabul edilmektedir. Tangier de bulunan serbest ticaret bölgesine gümrükten muaf ithalat yapılabilmektedir. Fas ın uluslararası kodu dir. Casabalanca 02 ve Rabat 07 kodu ile aranabilmektedir. Casablanca ülkedeki ticaret ve dağıtım merkezidir. İthalatın büyük bölümü Casablanca dan yapılmaktadır. İthalatçılar genellikle endüstri ve sektörler açısından uzmanlaşmıştır. Fas ın dış ticaretteki geleneksel tedarikçilerinin yanısıra partnerlerini çeşitlendirmek istediğine ilişkin bir izlenim bulunmaktadır. Şayet Fas ta bir temsilci ile çalışılmak isteniyorsa bu kişilerle direkt olarak temasa geçmekte fayda görülmekte ayrıca irtibatta bulunulan kişiler sık sık ziyaret edilmelidir. Piyasanın ziyaret edilmesi kaçınılmaz bir kuraldır. Firmaların öncelikle ürünlerinin hangi kurallar ile ithal edildiklerini öğrenmeleri gerekmektedir. Bu konuda; Kompass-Maroc 51 Boulvard d Anfa Casablanca 01 Tel: / Fax: Önemli bir referans kaynağı durumundadır. Ülkede resmi merkezi bir satın alma birimi bulunmamaktadır. Fakat kamu kurumları kendi satınalma işlemlerini ihale yol ile kendileri yönetmektedir. Anılan kamu kuruluşlarının listesi aşağıda verilmiştir: Maroc Telecom Avenue Annakhil Hay Ryad 10,000 Rabat Tel: Fax:

17 Office Cherifien des Phosphates (OCP) Route d'el Jadida Km 7 CASABLANCA Tel: / Fax: / Office d'exploitation des Ports (ODEP) Boulevard Zerktouni CASABLANCA Tel: Fax: Office de la Formation Professionnelle et de la Promotion du Travail (OFPPT) 231 Boulevard Ibn Tachfine CASABLANCA Tel: /402253/402289/ Fax: Office Marocain de la Propriété Industrielle (OMPI) Route de Nouasseur rs 114 Km 9.5 Sidi Maarouf CASABLANCA Tel: Fax: Office National de Recherches et d'exploitations Petrolieres (ONAREP) 34 Avenue al Fadila Quartier Industriel RABAT Tel: / Fax: Office National des Chemins de Fer (ONCF) 8 Bis Rue Abderrahmane el Ghafiki Agdal RABAT Tel: Fax: Office National Des Aeroports (ONDA) Aeroport Mohamed V CASABLANCA Tel: / Fax: Office National des Transports (ONT) Rue al Fadila Quartier Industriel RABAT Tel: / Fax:

18 Office National de l'electricité (ONE) 65 Rue Othman Ben Affan CASABLANCA Tel: / Fax: Office National de l'eau Potable (ONEP) 6 Bis Rue Patrice Lumumba RABAT Tel: / Fax: Office National Marocain du Tourisme (ONMT) Rue Oued Fès Angle Avenue Al Abtal Agdal RABAT Tel: /681532/ Fax: Office National des Pêches (ONP) 13 Rue du Lieutenant Mahroud Mohamed CASABLANCA Tel: / Fax: Paketleme ve işaretleme: Fransızca ve Arapça olması gerekmektedir. Ürünün adı, paketleyen ya da üreticinin adı, adresi, menşe ülke, ağırlık ve içindekiler gibi bilgilerin yiyecek maddeleri, sabun, kozmetik, ilaç ve kimyasal maddelerin kutu ya da paketlerinin üzerinde yer alması gerekmektedir. İlaçlar ve yiyecek maddeleri özelinde; son kullanma tarihi, içerik yüzdesi gibi bilgilerin yer alması gerekmektedir. Yine şayet ilaçlar zehir içeriyor ise bu durumun da belirtilmesi gerekmektedir. İthalat kontrolleri ve ithalat izni; malları iki kategoriye ayırmaktadır. A listesinde bulunan mallar için ithalat izni gerekmemekte, B listesinde bulunan mallar için ithalat izni gerekmektedir. Bir program dahilinde yıllık olarak yapılan bu uygulama İthalat idaresi tarafından herhangi bir zamanda değiştirilebilir. B listesindeki ürünlerin ithalatı için Ticaret Bakanlığından izin almak gerekmektedir. İthalat lisansı 6 ay için geçerli olmaktadır. Dokümantasyon; Dokümanların büyük bir titizlikle hazırlanması gerekmektedir. Zira yapılacak ufak bir hata gümrükte zaman kaybı ya da ödemenin gecikmesine yol açabilmaktadir. İthalat ve ihracata konu bütün mallar için Declaration Unique des Marchandises DUM belgesi düzenlenmesi gerekmektedir. Bu belge malın sahibi ya da sorumlusu tarafından doldurulmalıdır. DUM belgesine eşlik etmesi gereken diğer dokumanlar ise aşağıdaki gibidir: Proforma fatura, Konşimento, İhracat ve ithalat dokümanları, Menşe belgesi, Malların gümrükten çekilmesi sırasındaki banka sertifikası, Mal listesi.

19 Menşe belgesi sadece özel durumlarda istenmektedir. Bazı bitkisel ve hayvansal ürünlar için sağlık belgesi gerekmektedir. İthalat lisans numarası bütün belgelere yazılmalıdır. Dokümanlar mallardan önce gönderilmelidir. Faks imzaları kabul edilmemektedir. Ancak faks ile gönderilen proforma fatura kabul edilmektedir. Gümrük vergileri: Fas Avrupa Birliği ile 1996 yılında bir Ortaklık Anlaşması imzalamış ve bu Anlaşma 1 Mart 2000 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Fas ta üretilmeyen endüstriyel ürünler üzerindeki tarifeler 4 yıl içinde sıfırlanacak, ülkede üretilmekte olan ürünlere ilişkin tarifeler 2-3 yıl içinde yıllık %10 olmak üzere giderek azaltılacak ve AB ile Fas arasındaki tam gümrük birliği 2012 yılında tamamlanacaktır. Ek vergiler: %2,5 ila %35 arasında değişen gümrük vergilerine ek olarak ithalatta %15 oranında cif değer harcı ve %0,25 maliye dışı ithalat vergisi uygulanmaktadır. Tüm bunların toplam değeri Katma Değer vergine tabi olmaktadır. KDV oranları %7 ila %20 arasında değişmektedir. Standart oran %20 olmakla birlikte gaz, elektrik, su, ilaçlar ve diğer temel ihtiyaç maddeleri %7 lik azaltılmış orandan yararlanmaktadır. %14 lük KDV oranı ise çay, kahve satışlarına, banka ve kredi işlemleri, inşaat, ulaştırma ve otelcilik hizmetlerine uygulanmaktadır. KDV nin yanısıra aralarında alkollü ve alkolsüz içecekler, şeker ve margarin bulunan çok sayıdaki ürüne iç tüketim vergisi uygulanmaktadır. Anti-damping ve fark giderici vergiler: Hükümet ve özel sektör kuruluşları temsilcilerinden oluşturulmuş olan İthalat Danışma Komitesi- Comission Consultative des Importations içlerinde damping şikayetleri de bulunan koruma isteklerini gözden geçirmektedir. Hedef sektörler/ Haberleşme: bu sektördeki liberalizasyon çalışmaları bazı iş imkanları ortaya çıkarmaktadır. Tarım; GSYİH nın %15 i olan bu sektörde sulama teknikleri ve hasat sonrası teknolojiler konusunda işbirliği ihtiyacı gözlenmektedir. Gıda işleme ve paketleme; tesis modernizasyonu konusunda işbirliği. Su ve atık yönetimi; Her iki konu da hükümet öncelikleri arasında yer almaktadır. Finansal hizmetler; bankacılık ve sigorta hizmetleri giderek gelişmektedir. Tekstil; ülke ihracatının bu alanda daha etkin bir rekabet gücüne ihtiyacı bulunmaktadır. Turizm; önemli bir potansiyel arzetmektedir. Turistik tesislerin iyileştirilmesi ve hizmet kalitesinin artırılması konusunda işbirliği imkanları araştırılabilir. Enerji: bu alan özelleştirmeye açılmıştır. Yatırımlar: Fas yabancı iş çevreleri tarafından: Avrupa ya yakınlığı, Nispi olarak düşük işçi ücretleri, Gelişen bankacılık sistemi, Giderek liberelleşen ekonomi ve döviz kuru uygulamaları, Gelişen borsa ve özelleştirme programı ve Düzenli artan satınalma gücüne sahip büyüyen bir orta sınıf ile tercih edilen bir ülke konumunda bulunmaktadır. Fas hükümeti ülkede istihdam ve gelir yaratılması ve teknoloji transferi amacı ile yabancı yatırımlara sıcak bakmaktadır. Konu ile ilgili detayler Fas Endüstriyel Gelişme Ofisi nden ve YabancıYatırımlar Ofisinden elde edilebilir:

20 Office du Development Industriel (ODI)- Endüstriyel Gelişme Ofisi 10 Zankat Gandi Rabat Tel: Fax: Direction des Investissement Exterieurs- Yabancı Yatırım Ofisi Angle Avenue Michelifen et Rue Hounain 4eme etage Rabat Tel Fax: İŞADAMLARININ PAZARDA DİKKAT ETMESİ GEREKEN HUSUSLAR Tatil günleri 11 Ocak Bağımsızlık Günü 23 Mayıs Milli Gün 9 Temmuz Gençlik Günü 30 Temmuz Kralın Taç Giyme Günü 14 Ağustos Milli Gün 20 Ağustos Milli Gün 6 Kasım Milli Gün 18 Kasım Bağımsızlık Günü Ayrıca Dini bayramlar İslami takvime göre kutlanmaktadır. Türkiye den seyahat edenlere vize uygulaması yoktur. Ankara daki Fas Büyükelçiliği: Hafta sonu tatili, Cumartesi ve Pazar günleridir. Cumartesi günleri tüm işyerleri, Pazar günleri ise bazıları açıktır. Kış saatleri Eylül den Haziran ayına kadar sürmektedir. Devlet dairelerinin iş saatleri; / arasındadır. Bankalar; Pazartesi-Perşembe / , Cuma günleri / saatlerinde çalışmaktadır. Bazı bankalar Cumartesi günleri tek bir şubelerini saat arası açık tutmaktadır. İşyerleri Pazartesi den Cuma ya / saatleri açıktır Yaz saatleri; Haziran-Eylül arasıdır. Devlet dairelerinin iş saatleri; Kış uygulamasında olduğu gibidir. Bankalar; Pazartesi den Cuma ya saatleri arasında çalışmaktadır. İşyerleri genel olarak kış saatlerine uymaya özen göstermektedir. Giyim; kış aylarında hafif yünlüler ve orta kalınlıkta giysiler, yazları ise pamuklu ve hafif giysiler giyilmesi tavsiye edilmektedir. Batı tarzı giyim alışılmış bir görüntü oluşturmaktadır. İş hayatındaki sosyal kurallar, Güney Avrupa ülkelerinde olduğu gibidir. Ancak gelenekseksel bir Fas yemeğine davet edinildiğinde, yemeğin çoğunlukla sağ elle yendiğinin unutulmaması gerekmektedir. Resmi hitap şekli; Fransızca daki kişilere hitap şeklinin aynısıdır.

İZMİR TİCARET ODASI FAS KRALLIĞI ÜLKE RAPORU

İZMİR TİCARET ODASI FAS KRALLIĞI ÜLKE RAPORU İZMİR TİCARET ODASI FAS KRALLIĞI ÜLKE RAPORU ULUSLARARASI İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ AĞUSTOS 2014 Hazırlayan: Zeynep Küheylan Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü Uzman Yardımcısı TEMEL BİLGİLER Ülke Adı: Fas Krallığı

Detaylı

FAS KRALLIĞI. DİN Müslüman %98,7, Hristiyan %1,1, Musevi %0,2 %99,1 Arap-Berber, %0,2 Yahudi, %0,7 Diğer KENTSEL NÜFUS %56,1 ÜYESİ OLDUĞU

FAS KRALLIĞI. DİN Müslüman %98,7, Hristiyan %1,1, Musevi %0,2 %99,1 Arap-Berber, %0,2 Yahudi, %0,7 Diğer KENTSEL NÜFUS %56,1 ÜYESİ OLDUĞU T.C. BAŞBAKANLIK DIŞ TİCARET MÜSTEŞARLIĞI Anlaşmalar Genel Müdürlüğü FAS KRALLIĞI I. FAS ÜLKE PROFİLİ TEMEL BİLGİLER (2003): RESMİ ADI Fas Krallığı BAŞKENTİ Rabat NÜFUSU 30,1 Milyon KONUŞULAN DİL Arapça,

Detaylı

ALMANYA FEDERAL CUMHURİYETİ

ALMANYA FEDERAL CUMHURİYETİ T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 ALMANYA FEDERAL CUMHURİYETİ 1/8 ALMANYA YA İLİŞKİN TEMEL BİLGİLER GENEL BİLGİLER RESMİ ADI BAŞKENT RESMİ DİL Almanya Federal Cumhuriyeti Berlin Almanca BAĞIMSIZLIK TARİHİ 23

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 RUSYA FEDERASYONU

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 RUSYA FEDERASYONU T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 RUSYA FEDERASYONU GENEL BİLGİLER TABLOSU Resmi Adı Rusya Federasyonu Başkenti Moskova Resmi Dil Rusça Bağımsızlık Tarihi 24 Ağustos 1991 Yüzölçümü 17.075.400 km 2 Nüfus 142,8

Detaylı

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Hollanda ya ihracat yapan 361 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 HOLLANDA

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 HOLLANDA T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 HOLLANDA 1 / 8 HOLLANDA YA İLİŞKİN TEMEL BİLGİLER GENEL BİLGİLER (2012) RESMİ ADI BAŞKENT RESMİ DİL Hollanda Krallığı Amsterdam Flemenkçe BAĞIMSIZLIK TARİHİ 30 Ocak 1648 DEVLET

Detaylı

2. GENEL BİLGİLER TABLOSU (2012)

2. GENEL BİLGİLER TABLOSU (2012) T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 A. MISIR GENEL BİLGİLERİ 1. HARİTA ve BAYRAK 2. GENEL BİLGİLER TABLOSU (2012) Nüfusu : 85 milyon Yüzölçümü : 1.001.450 km 2 Dil : Arapça Din : Sünni Müslüman %90, Kıpti %9,

Detaylı

Kuruluş 843 (Verdun Anlaşması) ( 1958 Cumhuriyet ) Tarım %1,8, Endüstri %19,3, Hizmetler %78,9

Kuruluş 843 (Verdun Anlaşması) ( 1958 Cumhuriyet ) Tarım %1,8, Endüstri %19,3, Hizmetler %78,9 FRANSA ÜLKE BÜLTENİ Başkent Resmi Dil(ler) Yönetim Biçimi Cumhurbaşkanı Başbakan Paris Fransızca Parlamenter Başkanlık Tipi Cumhuriyet Nicolas Sarkozy François Fillon Kuruluş 843 (Verdun Anlaşması) ( 1958

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 A. KUVEYT E İLİŞKİN TEMEL BİLGİLER

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 A. KUVEYT E İLİŞKİN TEMEL BİLGİLER T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 A. KUVEYT E İLİŞKİN TEMEL BİLGİLER 1. HARİTA 2. GENEL BİLGİLER TABLOSU (2012) RESMİ ADI Kuveyt Devleti RESMİ DİL Arapça, İngilizce (2. resmi dil) BAŞKENT Kuveyt BAĞIMSIZLIK

Detaylı

İTALYA CUMHURİYETİ 1/8

İTALYA CUMHURİYETİ 1/8 İTALYA CUMHURİYETİ 1/8 İTALYA YA İLİŞKİN GENEL BİLGİLER RESMİ ADI BAŞKENT RESMİ DİL İtalya Cumhuriyeti Roma İtalyanca BAĞIMSIZLIK TARİHİ 1861 DEVLET BAŞKANI HÜKÜMET BAŞKANI Giorgio Napolitano Enrico Letta

Detaylı

GENEL BİLGİLER. Lizbon. Portekizce (resmi), Mirandezce (resmi, ancak yerel kullanım) DEVLET BAŞKANI Anibal CAVACO SİLVA (9 Mart 2006)

GENEL BİLGİLER. Lizbon. Portekizce (resmi), Mirandezce (resmi, ancak yerel kullanım) DEVLET BAŞKANI Anibal CAVACO SİLVA (9 Mart 2006) T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 201 PORTEKİZ GENEL BİLGİLER RESMİ ADI Portekiz Cumhuriyeti BAŞKENT Lizbon RESMİ DİL Portekizce (resmi), Mirandezce (resmi, ancak yerel kullanım) DEVLET BAŞKANI Anibal CAVACO SİLVA

Detaylı

GENEL BİLGİLER DIŞ TİCARET BİLGİLERİ

GENEL BİLGİLER DIŞ TİCARET BİLGİLERİ GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Tanzanya Birleşik Cumhuriyeti Resmi Dil : Swahili, İngilizce Başkenti : Resmi başkent Dodoma(1 699 000) (de facto olarak Darüsselam); Dar es Selam; ticari başkent (2.498.000)

Detaylı

SUDAN ÜLKE RAPORU Ağustos 2013 A.Ç.

SUDAN ÜLKE RAPORU Ağustos 2013 A.Ç. SUDAN ÜLKE RAPORU Ağustos 2013 A.Ç. 1 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Sudan Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Cumhuriyet Coğrafi Konumu : Sudan bir Ortadoğu ve Kuzey Afrika ülkesi olup kuzeyinde Mısır, doğusunda

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 A. İSRAİL E İLİŞKİN TEMEL BİLGİLER 1. HARİTA 2. GENEL BİLGİLER TABLOSU (2012) BAŞKENTİ RESMİ DİL BAĞIMSIZLIK TARİHİ DEVLET BAŞKANI HÜKÜMET BAŞKANI DİN YÜZÖLÇÜMÜ NÜFUS YILLIK

Detaylı

GENEL BİLGİLER (2011) Katolik %57,8, Müslüman %2,4, Ortodoks DİN

GENEL BİLGİLER (2011) Katolik %57,8, Müslüman %2,4, Ortodoks DİN T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 SLOVENYA GENEL BİLGİLER (2011) RESMİ ADI Slovenya Cumhuriyeti BAŞKENT Ljubljana RESMİ DİL Slovence BAĞIMSIZLIK TARİHİ 25 Haziran 1991 AB ÜYELİK TARİHİ 1 Mayıs 2004 AVRO BÖLGESİNE

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ FRANSA ÜLKE RAPORU Şubat 2009 Hazırlayan: Özlem Kılıç 1 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı Yönetim Şekli Coğrafi Konumu : Fransa Cumhuriyeti

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2011

EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2011 EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2011 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR - MART 2011 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

CEZAYİR ÜLKE RAPORU 11.11.2015

CEZAYİR ÜLKE RAPORU 11.11.2015 CEZAYİR ÜLKE RAPORU 11.11.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Cezayir e ihracat yapan 234 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ AVUSTURYA ÜLKE RAPORU Şubat 2009 B.Ö. AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ 1 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Avusturya Cumhuriyeti Yönetim Şekli

Detaylı

T.C. BAKÜ BÜYÜKELÇİLİĞİ TİCARET MÜŞAVİRLİĞİ

T.C. BAKÜ BÜYÜKELÇİLİĞİ TİCARET MÜŞAVİRLİĞİ BİLGİLENDİRME TOPLANTISI (KARS, ARDAHAN, IĞDIR, AĞRI) T.C. BAKÜ BÜYÜKELÇİLİĞİ TİCARET MÜŞAVİRLİĞİ 14-15 MAYıS 2012 2 1. Azerbaycan Cumhuriyeti SUNUM PLANı Ekonomik ve Sosyal Göstergeler Enerji Kaynakları

Detaylı

DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014

DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014 DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014 Nisan 2015 Hikmet DENİZ İçindekiler 1. İhracat... 2 1.1. İhracat Yapılan Ülkeler... 3 1.2. 'ın En Büyük İhracat Partneri: Irak... 5 1.3. İhracat Ürünleri... 6 2. İthalat...

Detaylı

GENEL BİLGİLER DIŞ TİCARET BİLGİLERİ

GENEL BİLGİLER DIŞ TİCARET BİLGİLERİ GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Senegal Cumhuriyeti Resmi Dil : Fransızca Başkenti : Dakar Yüzölçümü : 196.161 km 2 Nüfus : 12,9 milyon (2010) Önemli Şehirler : Thies, Mbour, Kaolack GSYİH (2012 ) : 12.804

Detaylı

AKTİF YAYINLARI Yayın No: 2

AKTİF YAYINLARI Yayın No: 2 AKTİF YAYINLARI Yayın No: 2 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 Fob İhracat (milyar $) Fob İthalat (milyar $) 2006 2007 2008 2009 2010* 2011* 11,6 15,1 19,1 14,4 16,7 15,9 14,2 18,02 23,1 18,1

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 IRAK CUMHURİYETİ 1 / 6

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 IRAK CUMHURİYETİ 1 / 6 T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 IRAK CUMHURİYETİ 1 / 6 RESMİ ADI BAŞKENTİ RESMİ DİL DEVLET BAŞKANI BAŞBAKAN DİN GENEL BİLGİLER - 2012 : Irak Cumhuriyeti : Bağdat : Arapça, Kürtçe (Kürt Bölgelerinde) : Celal

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ ÇEK CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU Şubat 2009 Y.U. 2 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Çek Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Parlamenter Demokrasi

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 VİETNAM SOSYALİST CUMHURİYETİ

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 VİETNAM SOSYALİST CUMHURİYETİ T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 VİETNAM SOSYALİST CUMHURİYETİ GENEL BİLGİLER RESMİ ADI Vietnam Sosyalist Cumhuriyeti BAŞKENTİ Hanoi RESMİ DİL Vietnamca BAĞIMSIZLIK TARİHİ 2 Eylül 1945 DEVLET BAŞKANI Truong

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ YUNANİSTAN ÜLKE RAPORU Ocak 2009 T.K. 1 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Yunanistan Yönetim Şekli : Parlamenter Demokrasi Coğrafi Konumu

Detaylı

Başlıca İthal Maddeleri : Petrol yağları, buğday, palm yağı, otomobil, gübre, iş makineleri

Başlıca İthal Maddeleri : Petrol yağları, buğday, palm yağı, otomobil, gübre, iş makineleri Etiyopya ve Seramik Sektörü Bilgi Notu GENEL BİLGİLER Resmi Dil : Amharikçe, Oromo, Tigrinya, Somaliae, İngilizce Başkenti : Addis Ababa Yüzölçümü : 1.127.127 km2 Nüfus : 88,4 Milyon(2013 tahmini Önemli

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2011

EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2011 EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2011 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR AĞUSTOS 2011 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE

Detaylı

GENEL EKONOMİK GÖSTERGELER (2009)

GENEL EKONOMİK GÖSTERGELER (2009) BANGLADEŞ GENEL EKONOMİK GÖSTERGELER (2009) GSYİH 89,4 milyar $ KİŞİ BAŞINA GSYİH 599 $ GSYİH BÜYÜME HIZI % 5,7 İHRACAT 15 milyar $ İTHALAT 19,7 milyar $ ENFLASYON ORANI 5,1 DIŞ BORÇ 21,8 milyar $ TOPLAM

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 DANİMARKA 1/7

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 DANİMARKA 1/7 T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 DANİMARKA 1/7 DANİMARKA YA İLİŞKİN TEMEL BİLGİLER GENEL BİLGİLER RESMİ ADI BAŞKENT RESMİ DİL DEVLET BAŞKANI Danimarka Krallığı Kopenhag Danca 2. Margrethe HÜKÜMET BAŞKANI Helle

Detaylı

İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ MAKEDONYA ÜLKE RAPORU Şubat-2009 Y.U. I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Makedonya Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Parlamenter Demokrasi Coğrafi

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz - 2011

EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz - 2011 EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz - 2011 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR TEMMUZ 2011 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İRLANDA ÜLKE RAPORU

İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İRLANDA ÜLKE RAPORU İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İRLANDA ÜLKE RAPORU Şubat 2009 - E.B. 2 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : İrlanda Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Parlamenter Demokrasi Coğrafi

Detaylı

DIŞ TİCARET UYGULAMA SERVİSİ

DIŞ TİCARET UYGULAMA SERVİSİ İSTANBUL TİCARET ODASI DIŞ TİCARET UYGULAMA SERVİSİ KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU Güncellenme Tarihi: 29.08.2005 Ülke No : 601 I- GENEL BİLGİLER DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ Resmi Adı : Kuzey

Detaylı

Resmi Adı : Sudan Cumhuriyeti (Güney tarafı 9 Temmuz 2011 tarihinde Kuzey den ayrılarak Güney Sudan Cumhuriyeti ni oluşturmuştur)

Resmi Adı : Sudan Cumhuriyeti (Güney tarafı 9 Temmuz 2011 tarihinde Kuzey den ayrılarak Güney Sudan Cumhuriyeti ni oluşturmuştur) Sudan ve Seramik Sektörü Bilgi Notu GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Sudan Cumhuriyeti (Güney tarafı 9 Temmuz 2011 tarihinde Kuzey den ayrılarak Güney Sudan Cumhuriyeti ni oluşturmuştur) Resmi Dil : Arapça (resmi

Detaylı

BULGARİSTAN ÜLKE RAPORU 05.02.2015

BULGARİSTAN ÜLKE RAPORU 05.02.2015 BULGARİSTAN ÜLKE RAPORU 05.02.2015 BULGARİSTAN ÜLKE RAPORU 05.02.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Bulgaristan a ihracat yapan 585 firma bulunmaktadır. 31.12.2013

Detaylı

GENEL BİLGİLER DIŞ TİCARET BİLGİLERİ

GENEL BİLGİLER DIŞ TİCARET BİLGİLERİ GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Nijerya Federal Cumhuriyeti Resmi Dil : İngilizce Başkenti : Abuja Yüzölçümü : 923.773 km 2 Nüfus : 155,2 milyon (2011) Önemli Şehirler : Lagos, Kano, Ibadan, Port Harcourt,

Detaylı

EKONOMİ BAKANLIĞI. KENYA T.C. Nairobi Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliği

EKONOMİ BAKANLIĞI. KENYA T.C. Nairobi Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliği EKONOMİ BAKANLIĞI KENYA T.C. Nairobi Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliği E-mail: nairobi@ekonomi.gov.tr Tel: +254 20 712 47 79 Adres: Turkish Embassy Office Of the Commercial Counsellor 30 Gigiri Road 00620

Detaylı

DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ

DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ İSTANBUL TİCARET ODASI DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU Güncelleme Tarihi: 9 HAZİRAN 2005 Ülke No: 75, MD I- GENEL BİLGİLER Resmi Adı Yönetim Şekli : Rusya Federasyonu : Federatif

Detaylı

İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ MALTA ÜLKE RAPORU Mayıs 2009 İ.A. I. GENEL BİLGİLER 2 Resmi Adı : Malta Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Parlamenter demokrasi Coğrafi

Detaylı

GÜNEY KORE EKONOMİK GÖSTERGELER VE TÜRKİYE İLE İLİŞKİLER

GÜNEY KORE EKONOMİK GÖSTERGELER VE TÜRKİYE İLE İLİŞKİLER GÜNEY KORE EKONOMİK GÖSTERGELER VE TÜRKİYE İLE İLİŞKİLER EKONOMİ VE STRATEJİ DANIŞMANLIK HİZMETLERİ, MART 2014 1. GÜNEY KORE VE TÜRKİYE TEMEL GÖSTERGELER Güney Kore 1970 li yıllarda temelini attığı ihracata

Detaylı

RUANDA ÜLKE RAPORU 15.10.2015

RUANDA ÜLKE RAPORU 15.10.2015 RUANDA ÜLKE RAPORU 15.10.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Ruanda ya ihracat yapan 1 firma bulunmaktadır. (AHENK KOZMETİK İÇ VE DIŞ TİC. A.Ş) 30.06.2015 tarihi

Detaylı

Eskişehir Ticaret Odası Afrika nın parlayan yıldızı Kenya ya 18-24 Ocak 2010 tarihleri arasında incelemelerde bulunmak üzere işadamlarıyla ticari iş

Eskişehir Ticaret Odası Afrika nın parlayan yıldızı Kenya ya 18-24 Ocak 2010 tarihleri arasında incelemelerde bulunmak üzere işadamlarıyla ticari iş Eskişehir Ticaret Odası Afrika nın parlayan yıldızı Kenya ya 18-24 Ocak 2010 tarihleri arasında incelemelerde bulunmak üzere işadamlarıyla ticari iş gezisi ziyareti gerçekleştirmiştir. Kardeş Oda Antlaşması

Detaylı

EKONOMİ BAKANLIĞI. KAMERUN T.C. Yaounde Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliği

EKONOMİ BAKANLIĞI. KAMERUN T.C. Yaounde Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliği EKONOMİ BAKANLIĞI KAMERUN T.C. Yaounde Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliği E-mail: yaounde@ekonomi.gov.tr Tel:00 237 22 21 80 23 Adres: Turkish Embassy Office Boulevard de l'urss 1782 B.P. 35155 Bastos-Yaounde-CAMEROUN

Detaylı

DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ

DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ İSTANBUL TİCARET ODASI DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ PERU ÜLKE RAPORU Güncelleme Tarihi: Nisan 2005 Ülke No: 504 C.A. I- GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Peru Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Cumhuriyet Coğrafi Konumu

Detaylı

Eylül 2013 B.H. AB VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

Eylül 2013 B.H. AB VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ KIBRIS RUM KESİMİ ÜLKE RAPORU Eylül 2013 B.H. AB VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ I.GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Kıbrıs Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Cumhuriyet Coğrafi Konumu : Akdeniz deki beş büyük adadan

Detaylı

: 92 milyon. : 1 ABD Doları = 47,8 Filipin Pezosu Toplam Dış Borç : 53 milyar $ İş Gücü

: 92 milyon. : 1 ABD Doları = 47,8 Filipin Pezosu Toplam Dış Borç : 53 milyar $ İş Gücü 1. GENEL BİLGİLER (2009) Resmi Adı : Filipinler Cumhuriyeti Yönetim Biçimi : Cumhuriyet Resmi Dili : Filipin Dili ve İngilizce Başkenti : Manila Yüzölçümü : 300.179 km² Nüfusu : 95 milyon Para Birimi :

Detaylı

İZMİR TİCARET ODASI BENİN CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU

İZMİR TİCARET ODASI BENİN CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU İZMİR TİCARET ODASI BENİN CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU ULUSLARARASI İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ AĞUSTOS 2015 Hazırlayan: Zeynep Küheylan Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü Uzman Yardımcısı TEMEL BİLGİLER Ülke Adı: Benin

Detaylı

SIRBİSTAN ÜLKE RAPORU 05.03.2015

SIRBİSTAN ÜLKE RAPORU 05.03.2015 SIRBİSTAN ÜLKE RAPORU 05.03.2015 SIRBİSTAN ÜLKE RAPORU 05.03.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Sırbistan a ihracat yapan 210 firma bulunmaktadır. 31.12.2014

Detaylı

İSVEÇ EKONOMİK GÖSTERGELERİ VE TÜRKİYE-İSVEÇ DIŞ TİCARETİ

İSVEÇ EKONOMİK GÖSTERGELERİ VE TÜRKİYE-İSVEÇ DIŞ TİCARETİ İSVEÇ EKONOMİK GÖSTERGELERİ VE TÜRKİYE-İSVEÇ DIŞ TİCARETİ ULUSLARARASI İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ MART 2013 HANDE TÜRKER I.GENEL BİLGİLER Resmi Adı: İsveç Krallığı Yönetim Şekli: Anayasal monarşi Coğrafi Konumu:

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010 EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR - ŞUBAT 2010 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)...2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

GÜNEY AFRİKA CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU

GÜNEY AFRİKA CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU GÜNEY AFRİKA CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU Temmuz 2013 A.Ç. 1 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Güney Afrika Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Parlamenter Cumhuriyet Coğrafi Konumu : Afrika kıtasının en güneyinde yer

Detaylı

DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ

DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ İSTANBUL TİCARET ODASI DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ KAZAKİSTAN ÜLKE RAPORU Güncelleme Tarihi: 23 Haziran 2005 Ülke No: 79- MD I- GENEL BİLGİLER DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ Resmi Adı : Kazakistan Cumhuriyeti

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İSPANYA ÜLKE RAPORU Mayıs 2009 Hazırlayan: Özlem Kılıç 2 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : İspanya Krallığı Yönetim Şekli : Parlamenter Monarşi Coğrafi Konumu

Detaylı

TÜRKİYE VE İZMİR İN OCAK-MART 2015 İHRACAT RAKAMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

TÜRKİYE VE İZMİR İN OCAK-MART 2015 İHRACAT RAKAMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Hazırlayan: Gündem KONT İzmir Ticaret Odası TÜRKİYE VE İZMİR İN OCAK-MART 2015 İHRACAT RAKAMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre; ihracat 2015 yılı Mart ayında, 2014

Detaylı

FAS ÜLKE RAPORU. Hazırlayan : Dış İlişkiler ve İş Geliştirme Müdürlüğü. Tarih : Haziran 2010

FAS ÜLKE RAPORU. Hazırlayan : Dış İlişkiler ve İş Geliştirme Müdürlüğü. Tarih : Haziran 2010 1 FAS ÜLKE RAPORU Hazırlayan : Dış İlişkiler ve İş Geliştirme Müdürlüğü Tarih : Haziran 2010 TEMEL SOSYAL VE EKONOMİK GÖSTERGELER Nüfusu: 31 milyon Dili Resmi dil: Arapça. Fransızca da kullanılır. 2008

Detaylı

DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ

DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ İSTANBUL TİCARET ODASI DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ FİLDİŞİ SAHİLİ ÜLKE ETÜDÜ Güncelleme Tarihi : Haziran 2005 Etüd No: 272 Y.A. I- GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Fildişi Sahili Cumhuriyeti Yönetim Şekli

Detaylı

TÜRKİYE DIŞ TİCARETİNDEN İZMİR İN ALDIĞI PAYIN ANALİZİ

TÜRKİYE DIŞ TİCARETİNDEN İZMİR İN ALDIĞI PAYIN ANALİZİ 2013 ARALIK EKONOMİ TÜRKİYE DIŞ TİCARETİNDEN İZMİR İN ALDIĞI PAYIN ANALİZİ Erdem ALPTEKİN Giriş İzmir, 8.500 yıllık tarihsel geçmişe sahip, birçok medeniyetin birlikte hoşgörüyle yaşadığı, oldukça zengin

Detaylı

EKONOMİ BAKANLIĞI. GÜNEY SUDAN CUMHURİYETİ T.C. Juba Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliği

EKONOMİ BAKANLIĞI. GÜNEY SUDAN CUMHURİYETİ T.C. Juba Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliği EKONOMİ BAKANLIĞI GÜNEY SUDAN CUMHURİYETİ T.C. Juba Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliği E-mail: juba@ekonomi.gov.tr Tel: +211 954366772 Adres: Block 3K South, Plots No.880-881, Hai Matar, Juba Republic of

Detaylı

A. AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ

A. AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 A. AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ 2. GENEL BİLGİLER TABLOSU (2012) RESMİ ADI : Amerika Birleşik Devletleri BAŞKENTİ : Washington D.C. RESMİ DİL : İngilizce BAĞIMSIZLIK TARİHİ :

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 İNGİLTERE 1 / 7

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 İNGİLTERE 1 / 7 T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 İNGİLTERE 1 / 7 İNGİLTERE YE İLİŞKİN GENEL BİLGİLER RESMİ ADI BAŞKENT RESMİ DİL Birleşik Krallık Londra İngilizce BAĞIMSIZLIK TARİHİ 1707 DEVLET BAŞKANI HÜKÜMET BAŞKANI DİN

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2012

EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2012 EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2012 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

EKONOMİ BAKANLIĞI. UGANDA T.C. Kampala Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliği

EKONOMİ BAKANLIĞI. UGANDA T.C. Kampala Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliği EKONOMİ BAKANLIĞI UGANDA T.C. Kampala Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliği E-mail: kampala@ekonomi.gov.tr Tel: 00 256 414 500 182 Adres: Turkish Embassy Office of the Commercial Counsellor Elgon Terrace Plot

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 BREZİLYA

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 BREZİLYA T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 BREZİLYA 1. GENEL BİLGİLER TABLOSU (2012) RESMİ ADI : Brezilya Federal Cumhuriyeti BAŞKENTİ : Brasilia RESMİ DİL : Portekizce DİN : Roman Katolik (% 74), Protestan (% 15), diğer

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz 2013

EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz 2013 EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz 2013 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ ALMANYA ÜLKE RAPORU Mayıs 2009 İ.A 2 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Almanya Federal Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Parlamenter Demokrasi

Detaylı

İTALYA CUMHURİYETİ ÜLKE PROFİLİ

İTALYA CUMHURİYETİ ÜLKE PROFİLİ İTALYA CUMHURİYETİ ÜLKE PROFİLİ Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü MAYIS 2015 1. GENEL BİLGİLER Ülke adı : İtalya Cumhuriyeti Yüzölçümü : 301.340 km 2 Yönetim Biçimi : Cumhuriyet Devlet Başkanı : Sergio

Detaylı

İZMİR TİCARET ODASI GÜNEY AFRİKA CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU

İZMİR TİCARET ODASI GÜNEY AFRİKA CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU İZMİR TİCARET ODASI GÜNEY AFRİKA CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU ULUSLARARASI İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ ARALIK 2014 Hazırlayan: Zeynep Küheylan Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü Uzman Yardımcısı TEMEL BİLGİLER Ülke Adı:

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2010

EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2010 EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2010 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)...2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ HAREKETLERİ... 2 İTHALAT

Detaylı

GENEL BİLGİLER DIŞ TİCARET BİLGİLERİ

GENEL BİLGİLER DIŞ TİCARET BİLGİLERİ GENEL BİLGİLER Resmi Dil : İngilizce Başkenti : Akra Yüzölçümü : 238.537 km 2 Nüfus : 25,3 milyon (2012) Önemli Şehirler : Akra, Kumasi, Sekondi-Takoradi, Tamale GSYİH (2012 ) : 36,952 Milyon $ Kişi Başına

Detaylı

Eskişehir Ticaret Odası Afrika nın parlayan yıldızı Kenya ya 18-24 Ocak 2010 tarihleri arasında incelemelerde bulunmak üzere işadamlarıyla ticari iş

Eskişehir Ticaret Odası Afrika nın parlayan yıldızı Kenya ya 18-24 Ocak 2010 tarihleri arasında incelemelerde bulunmak üzere işadamlarıyla ticari iş Eskişehir Ticaret Odası Afrika nın parlayan yıldızı Kenya ya 18-24 Ocak 2010 tarihleri arasında incelemelerde bulunmak üzere işadamlarıyla ticari iş gezisi ziyareti gerçekleştirmiştir. Kardeş Oda Antlaşması

Detaylı

EKONOMİK VE SOSYAL ARAŞTIRMALAR ŞUBESİ

EKONOMİK VE SOSYAL ARAŞTIRMALAR ŞUBESİ İSTANBUL TİCARET ODASI EKONOMİK VE SOSYAL ARAŞTIRMALAR ŞUBESİ AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ ÜLKE RAPORU Güncelleme Tarihi: 21 Ocak 2008 Ülke No: 400, Ş.O. I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Amerika Birleşik Devletleri

Detaylı

GAMBİYA ÜLKE RAPORU. Türkiye İşadamları ve Sanayiciler Konfederasyonu Afrika Koordinatörlüğü http://www.tuskon.org africa@tuskon.

GAMBİYA ÜLKE RAPORU. Türkiye İşadamları ve Sanayiciler Konfederasyonu Afrika Koordinatörlüğü http://www.tuskon.org africa@tuskon. GAMBİYA ÜLKE RAPORU 1. Nüfus: 1.797.860 (Dünyada 149.) 2. Nüfus artış oranı: % 2,4 (Dünyada 32.) 3. Yaş yapısı: 0-14yaş: % 40 15 64 yaş: % 57 65 yaş ve üstü: % 3 4. Şehirleşme: % 58 5. En büyük şehir:

Detaylı

T.C. BAŞBAKANLIK DIŞ TİCARET MÜSTEŞARLIĞI Anlaşmalar Genel Müdürlüğü ŞİLİ

T.C. BAŞBAKANLIK DIŞ TİCARET MÜSTEŞARLIĞI Anlaşmalar Genel Müdürlüğü ŞİLİ T.C. BAŞBAKANLIK DIŞ TİCARET MÜSTEŞARLIĞI Anlaşmalar Genel Müdürlüğü ŞİLİ ŞİLİ Genel Bilgiler Resmi Adı : Şili Cumhuriyeti Yönetim Biçimi : Cumhuriyet Resmi Dili : İspanyolca Başkenti : Santiago Yüzölçümü

Detaylı

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi CAM SANAYİİ Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TÜRKİYE'DE ÜRETİM Cam sanayii, inşaat, otomotiv, meşrubat, gıda, beyaz eşya, mobilya,

Detaylı

MECLİS TOPLANTISI. Ender YORGANCILAR Yönetim Kurulu Başkanı

MECLİS TOPLANTISI. Ender YORGANCILAR Yönetim Kurulu Başkanı MECLİS TOPLANTISI Ender YORGANCILAR Yönetim Kurulu Başkanı 24 Haziran 2013 ŞİDDETİN HER TÜRLÜSÜNE KARŞIYIZ! İHTİYACIMIZ OLAN BARIŞ, HOŞGÖRÜ, SEVGİ DEMOKRASİ ENDEKSİ SIRALAMASI 86 2006 2008 2010 2011 2012

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ BULGARİSTAN ÜLKE RAPORU Şubat 2009 B.Ö. 2 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Bulgaristan Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Parlamenter Cumhuriyet Coğrafi Konumu : Avrupa

Detaylı

İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ DANİMARKA

İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ DANİMARKA İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ DANİMARKA ÜLKE RAPORU E.B. Şubat 2009 2 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Danimarka Krallığı Yönetim Şekli : Anayasal Monarşi Coğrafi

Detaylı

SUDAN. Yatırım ve İhracat Olanakları. Hazırlayan ve Sunan. Selahattin TÜMER T.C. Hartum Büyükelçiliği Ticaret Müşaviri 12-13 OCAK 2009 ADANA

SUDAN. Yatırım ve İhracat Olanakları. Hazırlayan ve Sunan. Selahattin TÜMER T.C. Hartum Büyükelçiliği Ticaret Müşaviri 12-13 OCAK 2009 ADANA SUDAN Yatırım ve İhracat Olanakları Hazırlayan ve Sunan Selahattin TÜMER T.C. Hartum Büyükelçiliği Ticaret Müşaviri AIFEC 12-13 OCAK 2009 ADANA GENEL BİLGİLER Yüzölçümü: 2,506,000 km2 Nüfusu : 38.2 milyon

Detaylı

SEKTÖRÜN TANIMI TÜRKİYE KOZMETİK ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ

SEKTÖRÜN TANIMI TÜRKİYE KOZMETİK ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ SEKTÖRÜN TANIMI Gümrük Tarife İstatistik Pozisyon Kodları (G.T.İ.P) esas alınarak oluşturulan Kozmetik ve Kişisel Bakım Ürünleri Gümrük Tarife İstatistik Pozisyon Kodları (G.T.İ.P) ve ürün tanımları aşağıda

Detaylı

RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015

RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Rusya Federasyonu na ihracat yapan 623 firma

Detaylı

2013/ 2014 (%) 3301 Uçucu Yağlar 3.727.592 4.017.602 4.524.926 12,63 3,97

2013/ 2014 (%) 3301 Uçucu Yağlar 3.727.592 4.017.602 4.524.926 12,63 3,97 KOZMETİK SEKTÖRÜ HS No: 3301,3302, 3303, 3304, 3305, 3306, 3307 DÜNYA TİCARETİ Dünya kozmetik ürünler ihracatında ilk sırada güzellik/makyaj ve cilt bakımı için müstahzarları oluşturmaktadır. Bu ürün grubunun

Detaylı

İZMİR TİCARET ODASI BENİN CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU

İZMİR TİCARET ODASI BENİN CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU İZMİR TİCARET ODASI BENİN CUMHURİYETİ ÜLKE RAPORU ULUSLARARASI İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ MAYIS 2015 Hazırlayan: Zeynep Küheylan Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü Uzman Yardımcısı TEMEL BİLGİLER Ülke Adı: Benin

Detaylı

İSRAİL ÜLKE RAPORU 22.05.2015. [Type the document subtitle]

İSRAİL ÜLKE RAPORU 22.05.2015. [Type the document subtitle] İSRAİL ÜLKE RAPORU 22.05.2015 [Type the document subtitle] YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan İsrail e ihracat yapan 426 firma bulunmaktadır. 31.12.2014 tarihi itibariyle

Detaylı

GÜNEY DOĞU ASYA. TEKSTİL ve HAZIR GİYİM TİCARETİ VE ÜRETİM TRENDİ ENDONEZYA

GÜNEY DOĞU ASYA. TEKSTİL ve HAZIR GİYİM TİCARETİ VE ÜRETİM TRENDİ ENDONEZYA GÜNEY DOĞU ASYA TEKSTİL ve HAZIR GİYİM TİCARETİ VE ÜRETİM TRENDİ Bu yazıda başlıca Güney Doğu Asya ülkelerinin Tekstil ve Hazır giyim sektörlerinin dünyada ve Türkiye deki durumuna ve bu ülkelerin dış

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 GÜNEY KORE

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 GÜNEY KORE T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 GÜNEY KORE GENEL BİLGİLER RESMİ ADI BAŞKENTİ RESMİ DİL Kore Cumhuriyeti Seul Korece BAĞIMSIZLIK 15 Ağustos 1945 (Japonya dan) TARİHİ DEVLET BAŞKANI Geun-hye PARK (25 Şubat 2013

Detaylı

FAS Mobilya Sektörü Yerinde Pazar Araştırması

FAS Mobilya Sektörü Yerinde Pazar Araştırması TC. BAŞBAKANLIK DIŞ TİRET MÜSTEŞARLIĞI İHRATI GELİŞTİRME ETÜD MERKEZİ FAS Mobilya Sektörü Yerinde Pazar Araştırması Hazırlayanlar: Barış YENİÇERİ/ İGEME Uzmanı M.Süleyman BEŞLİ/ İGEME Uzmanı ARGE BAŞKANLIĞI

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ ESTONYA ÜLKE RAPORU Şubat 2009 T.K. 2 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Estonya Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Cumhuriyet ve Başkanlık Sistemi

Detaylı

EKONOMİK VE SOSYAL ARAŞTIRMALAR ŞUBESİ

EKONOMİK VE SOSYAL ARAŞTIRMALAR ŞUBESİ İSTANBUL TİCARET ODASI EKONOMİK VE SOSYAL ARAŞTIRMALAR ŞUBESİ GÜNEY KORE ÜLKE RAPORU Güncellenme Tarihi:04.03.2008 Ülke No:728 / Şaban Oruç -12 2 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Güney Kore Cumhuriyeti Yönetim

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ İNGİLTERE ÜLKE RAPORU Kasım 2009 A.K. 1 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Büyük Britanya Birleşik Krallığı Yönetim Şekli Coğrafi Konumu

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2013

EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2013 EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2013 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

Türkiye Ekonomisindeki Son Gelişmeler

Türkiye Ekonomisindeki Son Gelişmeler Türkiye Ekonomisindeki Son Gelişmeler Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Ekonomik Analiz ve Değerlendirme Dairesi TÜRKİYE EKONOMİSİ BÜYÜME VE MİLLİ GELİR Kişi Başına GSYH, cari fiyatlarla 2010 yılında

Detaylı

Berlin Ekonomi Müşavirliği Verilerle Türkiye-Almanya Ekonomik İlişkiler Notu VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU

Berlin Ekonomi Müşavirliği Verilerle Türkiye-Almanya Ekonomik İlişkiler Notu VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU Berlin Ekonomi Müşavirliği Temmuz 2011 1 İÇİNDEKİLER Yönetici Özeti...3 1. Almanya dan Türkiye ye Doğrudan Yatırım Hareketleri...4 2. Türkiye den

Detaylı

Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak. GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ

Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak. GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ DIYARBAKıR ın İÇİNDE BULUNDUĞU EKONOMİK ORTAM 2 DIYARBAKıR GENEL BİLGİLER Nüfus Diyarbakır: 1.607.437 Türkiye:76.667.864 KOBİ

Detaylı

DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ KOLOMBİYA

DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ KOLOMBİYA İSTANBUL TİCARET ODASI DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ KOLOMBİYA ÜLKE RAPORU Güncelleme Tarihi: Nisan 2005 Ülke No: 480 C.A. I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Kolombiya Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Cumhuriyet

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Mayıs - 2010

EKONOMİK GELİŞMELER Mayıs - 2010 EKONOMİK GELİŞMELER Mayıs - 2010 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ HAREKETLERİ.. 2 İTHALAT

Detaylı

DIŞ TİCARETİN GÖRÜNÜMÜ: TÜRKİYE KUVEYT

DIŞ TİCARETİN GÖRÜNÜMÜ: TÜRKİYE KUVEYT DIŞ TİCARETİN GÖRÜNÜMÜ: TÜRKİYE KUVEYT TÜRKİYE KUVEYT DIŞ TİCARET VERİLERİ 19 Şubat 2012 T.C. KUVEYT BÜYÜKELÇİLİĞİ TİCARET MÜŞAVİRLİĞİ DIŞ TİCARETİN GÖRÜNÜMÜ: TÜRKİYE KUVEYT TÜRKİYE KUVEYT DIŞ TİCARET

Detaylı

DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ

DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ İSTANBUL TİCARET ODASI DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ URUGUAY ÜLKE RAPORU Güncelleme Tarihi: Nisan 2005 Ülke No: 524 C.A. I- GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Uruguay Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Demokrasi Coğrafi

Detaylı