SAĞLIK İSTATİSTİKLERİ YILLIĞI 2014

Transkript

1 SAĞLIK İSTATİSTİKLERİ YILLIĞI 214 THE MINISTRY of HEALTH of TURKEY GENERAL DIRECTORATE of HEALTH RESEARCH Cumhuriyet Mah. Sakarya Cad. Bayındır 1 Sokak No: 13 Çankaya / ANKARA Phone: ISBN: SAĞLIK ARAȘTIRMALARIwww.sagem.gov.tr GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

2 1

3 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI SAĞLIK İSTATİSTİKLERİ YILLIĞI 214 Ankara 215

4 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI SAĞLIK İSTATİSTİKLERİ YILLIĞI 214 Telif Hakkı Sahibi: Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı Sağlık Araştırmaları Genel Müdürlüğü, 215 Tüm hakları Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı Sağlık Araştırmaları Genel Müdürlüğüne aittir. Kaynak gösterilmeksizin alıntı yapılamaz. Alıntı yapıldığında kaynak gösterimi: editör/yazar adları, Sağlık Araştırmaları Genel Müdürlüğü, Sağlık Bakanlığı, basım yeri, basım yılı belirtilmesi şeklinde olmalıdır sayılı yasa gereği Sağlık Araştırmaları Genel Müdürlüğü onayı olmaksızın tamamen veya kısmen çoğaltılamaz. Ekip Lideri Dr. Mehmet Rifat KÖSE Editörler Dr. Berrak BORA BAŞARA Cemil GÜLER Gökalp Kadri YENTÜR Katkıda Bulunanlar Asiye AYGÜN Dr. Ayfer PEKERİÇLİ Birsen BİRGE KAYIŞ İrem SOYTUTAN Selen Begüm UZUN Tuğcan Adem ÖZDEMİR ISBN : Sağlık Bakanlığı Yayın No : 11 Sağlık Araştırmaları Genel Müdürlüğü Yayın No : SB-SAGEM-215/2 Baskı : Sentez Matbaacılık ve Yayıncılık İstanbul Cad. İstanbul Çarşısı No:48/1 İskitler/ ANKARA

5 İçindekiler İSTATİSTİKİ BÖLGE BİRİMLERİ SINIFLAMASI ve İLLERİ... IV KISALTMALAR...V Bölüm 1 Genel Demografik Göstergeler... 1 Bölüm 2 Mortalite Bölüm 3 Morbidite Bölüm 4 Risk Faktörleri Bölüm 5 Hastalıkların Önlenmesi ve Sağlığın Korunması Bölüm 6 Sağlık Hizmeti Verilen Kurumlar ve Altyapıları Bölüm 7 Sağlık Hizmetlerinin Kullanımı Bölüm 8 Sağlıkta İnsan Kaynakları Bölüm 9 Sağlık Ekonomisi ve Finansmanı T.C. Sağlık Bakanlığı III

6 İSTATİSTİKİ BÖLGE BİRİMLERİ SINIFLAMASI ve İLLERİ Akdeniz Antalya Ege İzmir Burdur Aydın Isparta Denizli Adana Muğla İçel Afyonkarahisar Hatay Kütahya Kahramanmaraş Manisa Osmaniye Uşak Batı Anadolu Ankara Güneydoğu Anadolu Adıyaman Karaman Gaziantep Konya Kilis Batı Karadeniz Bartın Diyarbakır Karabük Şanlıurfa Zonguldak Batman Çankırı Mardin Kastamonu Siirt Sinop Şırnak Amasya İstanbul İstanbul Çorum Kuzeydoğu Anadolu Bayburt Samsun Erzincan Tokat Erzurum Batı Marmara Edirne Ağrı Kırklareli Ardahan Tekirdağ Iğdır Balıkesir Kars Çanakkale Ortadoğu Anadolu Bingöl Doğu Karadeniz Artvin Elazığ Giresun Malatya Gümüşhane Tunceli Ordu Bitlis Rize Hakkâri Trabzon Muş Doğu Marmara Bilecik Van Bursa Orta Anadolu Aksaray Eskişehir Kırıkkale Bolu Kırşehir Düzce Nevşehir Kocaeli Niğde Sakarya Kayseri Yalova Sivas Yozgat IV T.C. Sağlık Bakanlığı

7 KISALTMALAR AB AÇSAP ADNKS BCG BT Cm DaBT DSÖ/ WHO EKO EUROSTAT GSYİH HBV HFA Hib ICD-1 İBBS İPA KETEM Kg KKK KPA MR MSB OECD ÖSYM SB SGP SSK TNSA TSİM TÜFE TÜİK VKİ : Avrupa Birliği : Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü : Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi : Verem Aşısı : Bilgisayarlı Tomografi : Santimetre : Difteri aselüler Boğmaca Tetanoz Aşısı : Dünya Sağlık Örgütü : Ekokardiyografi : Avrupa İstatistik Ofisi : Gayri Safi Yurtiçi Hasıla : Hepatit B Aşısı : Health for All Database/ Herkes İçin Sağlık : Hemofilus Influenza Tip B Aşısı : Uluslararası Hastalık Sınıflandırması : İstatistikî Bölge Birimleri Sınıflaması : İnaktif Polio Aşısı : Kanser Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezleri : Kilogram : Kızamık Kızamıkçık Kabakulak Aşısı : Konjuge Pnömokok Aşısı : Manyetik Rezonans : Milli Savunma Bakanlığı : Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü : Ölçme Seçme ve Yerleştirme Merkezi : Sağlık Bakanlığı : Satınalma Gücü Paritesi : Sosyal Sigortalar Kurumu : Türk Lirası : Nüfus ve Sağlık Araştırması : Temel Sağlık İstatistikleri Modülü : Tüketici Fiyatları Endeksi : İstatistik Kurumu : Vücut Kitle İndeksi T.C. Sağlık Bakanlığı V

8 .

9 Tablo Listesi Bölüm 1. Genel Demografik Göstergeler Tablo 1.1. Genel Demografik Göstergeler,... 4 Tablo 1.2. İllere Göre Bazı Genel Demografik Göstergeler, Bölüm 2. Mortalite Tablo 2.1. ICD-1 Ana Tanı Gruplarına ve Cinsiyete Göre Ölüm Nedenlerinin Dağılımı, (%),, 212, 213, Bölüm 3. Morbidite Tablo 3.1. Yıllara Göre Enfeksiyon Hastalıklarının Vaka Sayıları, Tablo 3.2. Yıllara Göre Enfeksiyon Hastalıklarının İnsidansı, (1. Nüfusta), Tablo 3.3. ICD-1 Ana Tanı Gruplarına ve Cinsiyetlere Göre Hastane Yatışlarının Dağılımı, (%),, 212, 213, Tablo 3.4. Yıllara ve Cinsiyete Göre Toplam Kanser İnsidansı, (1. de, Dünya Standart Nüfusu),... 3 Tablo 3.5. Yıllara Göre Kadınlarda En Sık Görülen 1 Kanser Türünün İnsidansı, (1. de, Dünya Standart Nüfusu), Tablo 3.6. Yıllara Göre Erkeklerde En Sık Görülen 1 Kanser Türünün İnsidansı, (1. de, Dünya Standart Nüfusu), Tablo 3.7. Cinsiyete Göre Kanser Türlerinin İnsidansı, (1. de, Dünya Standart Nüfusu),, Tablo 3.8. Onsekiz Yaş ve Üzeri Bireylerin Kendi Kendine Meme Muayenesi Yapma Durumu, (%), Tablo 3.9. Onbeş Yaş ve Üzeri Bireylerin Prostat Muayenesi Yaptırma Durumunun Yerleşim Yerine Göre Dağılımı, Tablo 3.1. Onbeş Yaş ve Üzeri Bireylerin Mamografi Çektirme Durumunun Yerleşim Yerine Göre Dağılımı, Tablo Onbeş Yaş ve Üzeri Bireylerin Smear Yaptırma Durumunun Yerleşim Yerine Göre Dağılımı, Tablo Onbeş Yaş ve Üzeri Bireylerin Genel Sağlık Durumunun Cinsiyet, Yaş Grubu ve Yerleşim Yerine Göre Dağılımı, (%), Tablo Onbeş Yaş ve Üzeri Bireylerin Genel Sağlık Durumunun Cinsiyete Göre Dağılımı, (%), 28, 21, Tablo Onbeş Yaş ve Üzeri Bireylerin Kişisel Bakım Faaliyetlerini Gerçekleştirirken Zorluk Çekenlerin Cinsiyete Göre Dağılımı, Tablo Yaş Çocukların Son 6 Ay İçinde Geçirdiği Başlıca Hastalık/Sağlık Sorunlarının Cinsiyete Göre Dağılımı, Tablo Yaş Çocukların Son 6 Ay İçinde Geçirdiği Başlıca Hastalık/Sağlık Sorunlarının Cinsiyete Göre Dağılımı, Tablo Onbeş Yaş Üstü Bireylerin Son 12 Ay İçinde Yaşadığı Başlıca Hastalık/Sağlık Sorunlarının Cinsiyete Göre Dağılımı, T.C. Sağlık Bakanlığı VII

10 Bölüm 4. Risk Faktörleri Tablo 4.1. Bireylerin Tütün ve Tütün Mamulü Kullanma Durumunun Cinsiyet ve Yerleşim Yerine Göre Dağılımı, Tablo 4.2. Halen Tütün ve Tütün Mamulü Kullananların İlk Kez Tütün Mamulü Kullanma Yaşlarının Cinsiyete Göre Dağılımı, (%), Tablo 4.3. Onbeş Yaş ve Üzeri Bireylerde Alkol Kullananların Cinsiyet ve Yerleşim Yerine Göre Dağılımı, (%), Tablo 4.4. Halen Alkol Kullananların İlk Kez Alkol Kullanma Yaşlarının Cinsiyete Göre Dağılımı, (%), Tablo 4.5. Onbeş Yaş ve Üzeri Bireylerde Beyana Dayalı Vücut Kitle İndeksinin Cinsiyete Göre Dağılımı, (%), Tablo 4.6. Onbeş Yaş ve Üzeri Bireylerde Beyana Dayalı Boy ve Kilo Ortalamalarının Yaş Gruplarına ve Cinsiyete Göre Dağılımı, Tablo 4.7. Çocukların (7-8 Yaş) Yerleşim Yerlerine Göre Vücut Ağırlığı, Boy Uzunluğu ve Beden Kitle İndeksi Z-Skorlarının Dağılımı (%), Tablo 4.8. Onsekiz Yaş ve Üzeri Bireylerin Sağlıklı Olma Davranışları Önünde Engel Olma Konusundaki Görüşlerinin Dağılımı, (%), Tablo 4.9. Onsekiz Yaş ve Üzeri Bireylerin Sağlık Konusundaki Bilgi Alma Durumu ve Bilgi Kaynaklarının Dağılımı (%), Tablo 4.1. Onsekiz Yaş ve Üzeri Bireylerin Düzenli Sabah Kahvaltısı Yapma Durumu, (%), Tablo Onsekiz Yaş ve Üzeri Bireylerin Taze Meyve ve Sebze Yeme Alışkanlıklarının Dağılımı, (%), Tablo Onsekiz Yaş ve Üzeri Bireylerin Öğün Atlama Alışkanlıkları ve. Nedenlerinin Dağılımı (%), Tablo Ailelerin Beyanlarına Göre Çocuklarının (7-8 Yaş) Bazı Besin ve İçeceklerin Tüketim Sıklıklarının Dağılımı (%), Tablo Onsekiz Yaş ve Üzeri Bireylerin Yiyecek ve İçecek Alışverişlerinde Dikkat Ettikleri Konuların Dağılımı, (%), Tablo Onsekiz Yaş ve Üzeri Bireylerin El Yıkama Alışkanlığı, (%), Tablo Onsekiz Yaş ve Üzeri El Yıkamayan Bireylerin El Yıkamama Nedenlerinin Dağılımı, (%), Tablo Cinsiyet Göre 18 Yaş ve Üzeri Bireylerin Ortalama Uyku Süreleri, (Saat/ Gün), Tablo Onsekiz Yaş ve Üzeri Bireylerin Uyku Sorunu Olma Durumu ve Uyku Sorununu Çözmek İçin Yaptıkları, (%), Tablo Onsekiz Yaş ve Üzeri Bireylerin Emniyet Kemeri Takma Alışkanlığı, (%), Tablo 4.2. On Yaş Altında Çocukları Olan Kişilerin Çocuklarını Binek Arabalarında Seyahat Ederken Çocuk Koltuğunda Oturtma ve Emniyet Kemeri Takma Durumu, (%), VIII T.C. Sağlık Bakanlığı

11 Tablo Onsekiz Yaş ve Üzeri Bireylerin Araç Kullanırken Cep Telefonu Kullanma Durumu, (%), Tablo Onsekiz Yaş ve Üzeri Bireylerin Fiziksel Aktivite Yapma Düzeylerinin Durumu, (%), Tablo Onsekiz Yaş ve Üzeri Bireylerin Evlerine Yürüme Mesafesi İçinde Yürüme Olanaklarının Olma Durumunun Dağılımı, (%), Tablo Onbeş Yaş ve Üzeri Bireylerin Son 12 Ay İçerisinde Tansiyon, Kolesterol veya Kan Şekeri Ölçümü Yaptırma Durumunun Cinsiyet ve Yerleşim Yerine Göre Dağılımı, Bölüm 5. Hastalıkların Önlenmesi ve Sağlığın Korunması Tablo 5.1. Yıllara Göre Aşılama Hızları, (%), Tablo 5.2. Yıllara Göre Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Göstergeleri, Tablo 5.3. Yıllara ve Sektörlere Göre Hastanede Yapılan Doğumların Sezaryen ve Primer Sezaryen Oranları, (%), Tablo 5.4. Yıllara Göre Gebe, Bebek, Çocuk ve Lohusa İzlem Faaliyetleri, Bölüm 6. Sağlık Hizmeti Verilen Kurumlar ve Altyapıları Tablo 6.1. Dallara Göre Hastane ve Yatak Sayıları,, Tablo 6.2. Türlerine ve Sektörlere Göre Yoğun Bakım Yatak Sayısı,, Tablo 6.3. Sektörlere Göre Yataklı Tedavi Kurumlarında Ameliyathane Hizmetleri Altyapısı,, Tablo 6.4. İBBS-1 e ve Sektörlere Göre 1.. Kişiye Düşen Fiilen Kullanılan Hemodiyaliz Cihazı Sayısı, Tablo 6.5. Yıllara Göre Yataklı Tedavi Kurumlarında Cihaz Sayıları, Tablo 6.6. Sektörlere Göre Yataklı Tedavi Kurumlarında Cihaz Sayıları,, Tablo 6.7. İBBS-1 e ve Sektörlere Göre Yataklı Tedavi Kurumlarında 1.. Kişiye Düşen MR Cihazı Sayısı, Tablo 6.8. İBBS-1 e ve Sektörlere Göre Yataklı Tedavi Kurumlarında 1.. Kişiye Düşen BT Cihazı Sayısı, Tablo 6.9. İBBS-1 e ve Sektörlere Göre Yataklı Tedavi Kurumlarında 1.. Kişiye Düşen Ultrason Cihazı Sayısı, Tablo 6.1. İBBS-1 e ve Sektörlere Göre Yataklı Tedavi Kurumlarında 1.. Kişiye Düşen Doppler Ultrason Cihazı Sayısı, Tablo İBBS-1 e ve Sektörlere Göre Yataklı Tedavi Kurumlarında 1.. Kişiye Düşen EKO Cihazı Sayısı, Tablo İBBS-1 e ve Sektörlere Göre Yataklı Tedavi Kurumlarında 1.. Kişiye Düşen Mamografi Cihazı Sayısı, Tablo İBBS-1 e Göre Özel Tıp Merkezi ve Özel Poliklinik Sayısı, T.C. Sağlık Bakanlığı IX

12 Tablo Sektörlere Göre Ağız ve Diş Sağlığı Hizmeti Veren Kurum ve Kuruluşlar,, Tablo Yıllara Göre Birinci Basamak Kuruluş Sayıları, Sağlık Bakanlığı... 9 Tablo Ambulans Türlerine Göre Araç ve Nakledilen Hasta Sayısı, Sağlık Bakanlığı, Tablo İllere Göre Bazı Sağlık Göstergeleri,, Bölüm 7. Sağlık Hizmetlerinin Kullanımı Tablo 7.1. Yıllara ve Kurum Türlerine Göre Toplam Hekime Müracaat Sayısı, Tüm Sektörler, Tablo 7.2. Yıllara ve Sektörlere Göre Hastanelere Müracaat Sayısı, Tablo 7.3. Yıllara ve Sektörlere Göre Hastanelere Kişi Başı Müracaat Sayısı, Tablo 7.4. Yıllara ve Sektörlere Göre Yatan Hasta Sayısı, Tablo 7.5. İBBS-1 e Göre Sağlık Bakanlığı Hastanelerine Yatan Hasta Sayıları ve Toplam Yatan Hasta Sayısı İçindeki Oranı, (%), Tablo 7.6. Yıllara ve Sektörlere Göre Toplam Ameliyat Sayıları, Tablo 7.7. Sektörlere Göre Ameliyat Sayılarının Ameliyat Gruplarına Göre Dağılımı, Tablo 7.8. Sektörlere Göre Ameliyat Sayılarının Ameliyat Gruplarına Göre Dağılımı, (%), Tablo 7.9. İBBS-1 e ve Sektörlere Göre 1. Kişiye Düşen Ameliyat Sayıları, Tablo 7.1. İBBS-1 e ve Ameliyat Gruplarına Göre 1. Kişiye Düşen Ameliyat Sayıları, Tablo İBBS-1 e ve Sektörlere Göre Ameliyat Sayısının Hastane Müracaat Sayısına Oranı, (%), Tablo ICD-1 Ana Tanı Gruplarına Göre Hastanelerde Yatan Hasta Ortalama Kalış Günü, Tüm Sektörler,, 211, 212, 213, Tablo Yıllara ve Sektörlere Göre Hastanelerde Yatılan Gün Sayısı, Tablo İBBS-1 e Göre Hastanelerde Yatılan Gün Sayısı, Sağlık Bakanlığı, Tablo Yıllara Göre Organ Nakli Sayısı, Tüm Sektörler, Tablo Sektörlere Göre Yataklı Tedavi Kurumlarında Bazı Cihazların Görüntüleme Sayısı,, Tablo İBBS-1 e ve Sektörlere Göre Yataklı Tedavi Kurumlarında Yapılan Muayenelerde İstenilen MR Görüntüleme Sayısı, (Her 1. Kişi İçin), Tablo İBBS-1 e ve Sektörlere Göre Yataklı Tedavi Kurumlarında Yapılan Muayenelerde İstenilen BT Görüntüleme Sayısı, (Her 1. Kişi İçin), Tablo İBBS-1 e ve Sektörlere Göre Yataklı Tedavi Kurumlarında Yapılan Muayenelerde İstenilen Ultrason Sayısı, (Her 1. Kişi İçin), X T.C. Sağlık Bakanlığı

13 Tablo 7.2. İBBS-1 e ve Sektörlere Göre Yataklı Tedavi Kurumlarında Yapılan Muayenelerde İstenilen Doppler Ultrason Sayısı, (Her 1. Kişi İçin), Tablo İBBS-1 e ve Sektörlere Göre Yataklı Tedavi Kurumlarında Yapılan Muayenelerde İstenilen EKO Sayısı, (Her 1. Kişi İçin), Tablo İBBS-1 e ve Sektörlere Göre Yataklı Tedavi Kurumlarında Yapılan Muayenelerde İstenilen Mamografi Sayısı, (Her 1. Kişi İçin), Tablo Yıllara Göre İlaçların Tüketim Miktarları, (Milyon Kutu), Tablo İllere Göre Bazı Sağlık Göstergeleri,, Bölüm 8. Sağlıkta İnsan Kaynakları Tablo 8.1. Yıllara Göre Sağlık Personelinin Sayıları, Tüm Sektörler, Tablo 8.2. Sağlık Personelinin Sektörlere ve Ünvanlara Göre Dağılımı, Tablo 8.3. Yıllara Göre Sağlık Personeli Sayıları, Sağlık Bakanlığı Tablo 8.4. Sağlık Personelinin Hizmet Birimlerine Göre Dağılımı, Sağlık Bakanlığı, Tablo 8.5. Öğretim Yıllarına Göre Tıp Fakültesi, Öğrenci ve Öğretim Üyesi Sayıları, Tablo 8.6. Öğretim Yıllarına Göre Diş Hekimliği Fakültesi, Öğrenci ve Öğretim Üyesi Sayıları, Tablo 8.7. Öğretim Yıllarına Göre Eczacılık Fakültesi, Öğrenci ve Öğretim Üyesi Sayıları, Tablo 8.8. Öğretim Yıllarına Göre Lisans Düzeyinde Eğitim Veren Hemşirelik Okulları, Öğrenci ve Öğretim Elemanı Sayıları, Tablo 8.9. Öğretim Yıllarına Göre Lisans Düzeyinde Eğitim Veren Ebelik Okulları, Öğrenci ve Öğretim Elemanı Sayıları, Tablo 8.1 Öğretim Yıllarına ve Bölümlerine Göre Sağlık Meslek Liseleri Mezun Sayıları, Tablo Öğretim Yıllarına Göre Tıpta Uzmanlık Sınavı ile Alınan Öğrenci ve Mezun Sayıları, Tablo İllere Göre Bazı Sağlık Göstergeleri,, Bölüm 9. Sağlık Ekonomisi ve Finansmanı Tablo 9.1. Yıllara Göre Cari, Yatırım ve Toplam Sağlık Harcaması, T.C. Sağlık Bakanlığı XI

14 .

15 Şekil ve Harita Listesi Bölüm 1. Genel Demografik Göstergeler Şekil 1.1. Nüfus Piramidi, Toplam,, 2, Şekil 1.2. Nüfus Piramidi,, Şekil 1.3. Yıllara Göre Kırsal ve Kentsel Nüfus Oranı, (%),... 4 Şekil 1.4. İBBS-1 e Göre Kırsal ve Kentsel Nüfus Oranları, (%), Harita 1.1. İllere Göre Kentsel Nüfus Oranı, (%), Harita 1.2. İllere Göre Kırsal Nüfus Oranı, (%), Şekil 1.5. Kentsel Nüfus Oranlarının Uluslararası Karşılaştırması, (%), Şekil 1.6. Yıllara Göre -14 Yaş Nüfus ve 65 Yaş ve Üzeri Nüfus Oranları, (%),... 7 Şekil 1.7. İBBS-1 e Göre -14 Yaş Nüfus Oranları, (%), Harita 1.3. İllere Göre -14 Yaş Nüfus Oranı, (%), Şekil Yaş Nüfus Oranlarının Uluslararası Karşılaştırması, (%), Şekil 1.9. İBBS-1 e Göre 65 Yaş ve Üzeri Nüfus Oranları, (%), Harita 1.4. İllere Göre 65 Yaş ve Üzeri Nüfus Oranı, (%), Şekil Yaş ve Üzeri Nüfus Oranlarının Uluslararası Karşılaştırması, (%), Şekil İBBS-1 e Göre Toplam Yaş Bağımlılık Oranları, (%), Harita İllere Göre Toplam Yaş Bağımlılık Oranı, (%), Bölüm 2. Mortalite Şekil 2.1. Yıllara ve Cinsiyete Göre Doğumda Beklenen Yaşam Süresi, (Yaş), Şekil 2.2. Doğumda Beklenen Yaşam Süresinin Uluslararası Karşılaştırması, Şekil 2.3. İBBS-1 e Göre Bebek Ölüm Hızı, (1. Canlı Doğumda), Şekil 2.4. Bebek Ölüm Hızının Uluslararası Karşılaştırması, (1. Canlı Doğumda), Şekil 2.5. İBBS-1 e Göre Perinatal Ölüm Hızı, (1. Doğumda), Şekil 2.6. İBBS-1 e Göre Neonatal Ölüm Hızı, (1. Canlı Doğumda), Şekil 2.7. Neonatal Ölüm Hızının Uluslararası Karşılaştırması, (1. Canlı Doğumda), Şekil 2.8. İBBS-1 e Göre Postneonatal Ölüm Hızı, (1. Canlı Doğumda), Şekil 2.9. İBBS-1 e Göre Beş Yaş Altı Ölüm Hızı, (1. Canlı Doğumda), Şekil 2.1. Beş Yaş Altı Ölüm Hızının Uluslararası Karşılaştırması, (1. Canlı Doğumda), Şekil İBBS-1 e Göre Anne Ölüm Oranı, (1. Canlı Doğumda), Şekil Anne Ölüm Oranı Uluslararası Karşılaştırması, (1. Canlı Doğumda), T.C. Sağlık Bakanlığı XIII

16 Bölüm 3. Morbidite Şekil 3.1. Şekil 3.2. Şekil 3.3. Şekil 3.4. Şekil 3.5. Şekil 3.6. Yıllara Göre AIDS İnsidansının Uluslararası Karşılaştırması, (1. Nüfusta) Yıllara Göre Kızamık İnsidansının Uluslararası Karşılaştırması, (1. Nüfusta) Yıllara Göre Tüberküloz İnsidansının Uluslararası Karşılaştırması, (1. Nüfusta) Yıllara Göre Sıtma İnsidansının Uluslararası Karşılaştırması, (1. Nüfusta) Kadınlarda En Sık Görülen 1 Kanser Türünün Toplam Kanser İçindeki Dağılımı, (%), 21, Erkeklerde En Sık Görülen 1 Kanser Türünün Toplam Kanser İçindeki Dağılımı, (%), 21, Bölüm 4. Risk Faktörleri Şekil 4.1. Şekil 4.2. Şekil 4.3. Her Gün Tütün ve Tütün Mamulü Kullanan Kişilerin Cinsiyete Göre Dağılımı, (%), 23, 28, 21, Ülkelere Göre Her Gün Tütün ve Tütün Mamulü Kullanma Durumu, (%), Obez (Vücut Kitle İndeksi 3) Bireylerin Cinsiyete Göre Uluslararası Karşılaştırması, Bölüm 5. Hastalıkların Önlenmesi ve Sağlığın Korunması Şekil 5.1. İBBS-1 e Göre Beşli Karma Aşı (DaBT+IPA+Hib) Üçüncü Doz Aşılama Hızı, (%), 22, Şekil 5.2. (DaBT+IPA+Hib) Aşılama Hızlarının Uluslararası Karşılaştırması, (%), Şekil 5.3. İBBS-1 e Göre HBV-3 Aşılama Hızı, (%), 22, Şekil 5.4. İBBS-1 e Göre KKK Aşılama Hızı, (%), 22, Şekil 5.5. KKK Aşılama Hızlarının Uluslararası Karşılaştırması, (%), Şekil 5.6. Yıllara ve Aşı Takvimine Göre Uygulanan Aşı Antijen Sayısı, Sağlık Bakanlığı Şekil 5.7. İBBS-1 e Göre Sağlık Kuruluşlarında Gerçekleşen Doğumların Tüm Doğumlar İçindeki Oranı, (%), 22, Şekil 5.8. Sağlık Kuruluşlarında Gerçekleşen Doğumların Uluslararası Karşılaştırması, (%), Şekil 5.9. İBBS-1 e Göre Antenatal Bakım Kapsamı (En Az Bir Ziyaret), (%), 22, Şekil 5.1. Antenatal Bakım Kapsamının Uluslararası Karşılaştırması, (En Az Bir Ziyaret), (%), Şekil İBBS-1 e Göre Sezaryen Doğumların Tüm Doğumlar İçindeki Oranı, (%), 22, XIV T.C. Sağlık Bakanlığı

17 Şekil Sezaryen Doğumların Tüm Doğumlar İçindeki Oranının Uluslararası Karşılaştırması, (%), Şekil İsteyerek Düşük Yapma Oranı (1 Gebelikte), 1993,1998, 23, 28, Şekil Annenin Yaş Grubuna Göre Doğumların Tüm Doğumlar İçindeki Oranı, (%), 214, Şekil Yaşa Özel Doğurganlık Hızı, 214, ( ), Şekil İBBS-1 e Göre Gebe Başına Ortalama İzlem Sayısı, 22, Şekil İBBS-1 e Göre Bebek Başına Ortalama İzlem Sayısı, 22, Şekil İBBS-1 e Göre Çocuk Başına Ortalama İzlem Sayısı, 22, Şekil İBBS-1 e Göre Lohusa Başına Ortalama İzlem Sayısı, 22, Bölüm 6. Sağlık Hizmeti Verilen Kurumlar ve Altyapıları Şekil 6.1. Yıllara ve Sektörlere Göre Hastane Sayısı, Şekil 6.2. Yıllara ve Sektörlere Göre Hastane Yatağı Sayısı, Şekil 6.3. Yıllara ve Sektörlere Göre Nitelikli Yatak Sayısı, Şekil 6.4. Yıllara ve Sektörlere Göre Nitelikli Yatakların Dağılımı, (%), Şekil 6.5. İBBS-1 e Göre 1. Kişiye Düşen Hastane Yatağı Sayısı, Tüm Sektörler, 22, Şekil 6.6. İBBS-1 e Göre 1. Kişiye Düşen Hastane Yatağı Sayısı, Sağlık Bakanlığı, 22, Şekil Kişiye Düşen Hastane Yatağı Sayısının Uluslararası Karşılaştırması, Şekil 6.8. Yıllara ve Sektörlere Göre Toplam Yoğun Bakım Yatağı Sayısı, Şekil 6.9. Yıllara ve Sektörlere Göre Yoğun Bakım Yataklarının Dağılımı, (%),... 8 Şekil 6.1. İBBS-1 e Göre 1. Kişiye Düşen Yoğun Bakım Yatağı Sayısı, Tüm Sektörler, Şekil İBBS-1 e Göre 1. Kişiye Düşen Yoğun Bakım Yatağı Sayısı, Sağlık Bakanlığı, Şekil İBBS-1 e Göre Yoğun Bakım Yataklarının Tüm Yataklara Oranı, (%), Tüm Sektörler, Şekil Yıllara ve Sektörlere Göre Hemodiyaliz Merkez Sayısı, Şekil Yıllara ve Sektörlere Göre Fiilen Kullanılan Hemodiyaliz Cihaz Sayısı, Şekil Yataklı Tedavi Kurumlarında 1.. Kişiye Düşen MR Cihazı Sayısının Uluslararası Karşılaştırması, Şekil Yataklı Tedavi Kurumlarında 1.. Kişiye Düşen BT Cihazı Sayısının Uluslararası Karşılaştırması, Şekil Yıllara Göre Diş Üniti Başına Düşen Nüfus, Sağlık Bakanlığı... 9 Şekil Yıllara Göre Aile Sağlığı Merkezi Muayene Oda Sayısı, Şekil İBBS-1 e Göre Aktif Çalışan Aile Hekimi Başına Düşen Nüfus, T.C. Sağlık Bakanlığı XV

18 Şekil 6.2. Yıllara Göre 112 Acil Yardım İstasyonu Başına Düşen Nüfus, Sağlık Bakanlığı Şekil İBBS-1 e Göre 112 Acil Yardım İstasyonu Başına Düşen Nüfus, Sağlık Bakanlığı, Şekil Yıllara Göre Ambulans Sayısı, Sağlık Bakanlığı Şekil Yıllara Göre 112 Acil Yardım Ambulansı Başına Düşen Nüfus, Sağlık Bakanlığı Şekil İBBS-1 e Göre 112 Acil Yardım Ambulansı Başına Düşen Nüfus, Sağlık Bakanlığı, Bölüm 7. Sağlık Hizmetlerinin Kullanımı Şekil 7.1. Yıllara ve Hizmet Kapsamına Göre Kişi Başı Hekime Müracaat Sayısı, Tüm Sektörler, Şekil 7.2. İBBS-1 e Göre Kişi Başı Hekime Müracaat Sayısı, Tüm Sektörler, 22, Şekil 7.3. Kişi Başı Hekime Müracaat Sayısının Uluslararası Karşılaştırması, Şekil 7.4. Yıllara ve Hizmet Kapsamına Göre Hekime Müracaat Sayısının Oranı, (%), Tüm Sektörler, Şekil 7.5. Yıllara Göre Birinci Basamak Kuruluşlarında Hekime Müracaat Sayısı, Tüm Sektörler, Şekil 7.6. İBBS-1 e Göre Birinci Basamak Kuruluşlarında Kişi Başı Hekime Müracaat Sayısı, Tüm Sektörler, 22, Şekil 7.7. Yıllara Göre Birinci Basamak Kuruluşları Sevk Hızı, (%), Sağlık Bakanlığı Şekil 7.8. İBBS-1 e Göre İkinci ve Üçüncü Basamak Sağlık Kurumlarında Kişi Başı Hekime Müracaat Sayısı, Tüm Sektörler, 22, Şekil 7.9. İBBS-1 e Göre Kişi Başı Hastanelere Müracaat Sayısı, Tüm Sektörler, 22, Şekil 7.1. İBBS-1 e Göre Sağlık Bakanlığı Hastanelerine Müracaatların Tüm Sektörlerdeki Hastanelere Müracaatlar İçindeki Oranı, (%), Şekil Yıllara Göre Ağız ve Diş Sağlığı Hizmetlerine Müracaat Sayıları, Tüm Sektörler, Şekil İBBS-1 e Göre Kişi Başı Diş Hekimine Müracaat Sayısı, Tüm Sektörler, Şekil Yıllara ve Sektörlere Göre Hastanelerde Yatak Doluluk Oranı, (%), Şekil Yıllara Göre Hastanelerde Yatak Doluluk Oranı, Tüm Sektörler, (%), Şekil İBBS-1 e Göre Hastanelerde Yatak Doluluk Oranı, Sağlık Bakanlığı, (%), 22, XVI T.C. Sağlık Bakanlığı

19 Şekil Hastanelerde Akut Yatak Doluluk Oranlarının Uluslararası Karşılaştırması, Şekil Yıllara ve Sektörlere Göre Hastanelerde Yatan Hasta Ortalama Kalış Günü, Şekil Yıllara Göre Hastanelerde Yatan Hasta Ortalama Kalış Günü, Tüm Sektörler, Şekil İBBS-1 e Göre Hastanelerde Yatan Hasta Ortalama Kalış Günü, Sağlık Bakanlığı, 22, Şekil 7.2. Hastanelerde Yatan Hasta Ortalama Kalış Gününün Uluslararası Karşılaştırması, Şekil Yıllara ve Sektörlere Göre Hastanelerde Yatak Devir Hızı, (Hasta), Şekil Yıllara Göre Hastanelerde Yatak Devir Hızı, (Hasta), Tüm Sektörler, Şekil İBBS-1 e Göre Hastanelerde Yatak Devir Hızı, (Hasta), Sağlık Bakanlığı, 22, Şekil Yıllara ve Sektörlere Göre Hastanelerde Yatak Devir Aralığı, (Gün), Şekil Yıllara Göre Hastanelerde Yatak Devir Aralığı, (Gün), Tüm Sektörler, Şekil İBBS-1 e Göre Yatak Devir Aralığı, (Gün), Sağlık Bakanlığı, 22, Şekil Yıllara ve Sektörlere Göre Hastanelerde Kaba Ölüm Hızı, ( ), Şekil Yıllara Göre Hastanelerde Kaba Ölüm Hızı, Tüm Sektörler, ( ), Şekil İBBS-1 e Göre Hastanelerde Kaba Ölüm Hızı, Sağlık Bakanlığı, ( ), 22, Şekil 7.3. Yıllara Göre 112 Acil Yardım İstasyonu Başına Düşen Vaka Sayısı, Şekil İBBS-1 e Göre 112 Acil Yardım İstasyonu Başına Düşen Vaka Sayısı, 22, Şekil Yıllara Göre 112 Acil Yardım Ambulansı Başına Düşen Toplam Vaka Sayısı, Şekil İBBS-1 e Göre 112 Acil Yardım Ambulansı Başına Düşen Toplam Vaka Sayısı, 22, Şekil Yıllara ve Referans Türüne Göre İlaç Tüketimlerinin Dağılımı, (%), Şekil Yıllara ve Referans Türüne Göre İlaç Harcamalarının Dağılımı, (%), Şekil Yıllara ve Yerli/ İthal Durumuna Göre İlaçTüketimlerinin Dağılımı, (%), T.C. Sağlık Bakanlığı XVII

20 Şekil Yıllara ve Yerli/ İthal Durumuna Göre İlaç Harcamalarının Dağılımı, (%), Şekil Yıllara ve Geri Ödeme Durumuna Göre İlaç Tüketimlerinin Dağılımı, (%), Şekil Yıllara ve Geri Ödeme Durumuna Göre İlaç Harcamalarının Dağılımı, (%), Şekil 7.4. Yıllara Göre Sağlık Hizmetlerinden Genel Memnuniyet Oranı, (%) Şekil Yıllara Göre AB ve de Sağlık Hizmetlerinden Memnuniyet Oranı, (%) Şekil Sağlık Hizmetlerinden Memnuniyet (%) 214 ve Kişi Başı Kamu Sağlık Harcaması, (SGP ABD $), Şekil Sağlık Hizmetlerinden Memnuniyet (%) 214 ve Kişi Başı Toplam Sağlık Harcaması, (SGP ABD $), Bölüm 8. Sağlıkta İnsan Kaynakları Şekil 8.1. Yıllara Göre 1. Kişiye Düşen Toplam Hekim Sayısı, Tüm Sektörler Şekil 8.2. İBBS-1 e Göre 1. Kişiye Düşen Toplam Hekim Sayısı, Tüm Sektörler, 22, Şekil Kişiye Düşen Toplam Hekim Sayısının Uluslararası Karşılaştırması, Şekil 8.4. İBBS-1 e Göre 1. Kişiye Düşen Pratisyen Hekim Sayısı, Tüm Sektörler, 22, Şekil 8.5. İBBS-1 e Göre 1. Kişiye Düşen Uzman Hekim Sayısı, Tüm Sektörler, 22, Şekil 8.6. İBBS-1 e Göre Uzman Hekim, Pratisyen Hekim ve Asistan Hekim Dağılımı, Tüm Sektörler, (%), Şekil 8.7. Yıllara Göre 1. Kişiye Düşen Diş Hekimi Sayısı, Tüm Sektörler Şekil 8.8. İBBS-1 e Göre 1. Kişiye Düşen Diş Hekimi Sayısı, Tüm Sektörler, 22, Şekil Kişiye Düşen Diş Hekimi Sayısının Uluslararası Karşılaştırması, Şekil 8.1. Yıllara Göre 1. Kişiye Düşen Eczacı Sayısı, Tüm Sektörler Şekil İBBS-1 e Göre 1. Kişiye Düşen Eczacı Sayısı, Tüm Sektörler, 22, Şekil Kişiye Düşen Eczacı Sayısının Uluslararası Karşılaştırması, Şekil Yıllara Göre 1. Kişiye Düşen Hemşire ve Ebe Sayısı, Tüm Sektörler Şekil İBBS-1 e Göre 1. Kişiye Düşen Hemşire ve Ebe Sayısı, Tüm Sektörler, 22, XVIII T.C. Sağlık Bakanlığı

21 Şekil Kişiye Düşen Hemşire ve Ebe Sayısının Uluslararası Karşılaştırması, Şekil İBBS-1 e Göre 1. Kişiye Düşen Toplam Hekim Sayısı, Sağlık Bakanlığı, 22, Şekil İBBS-1 e Göre 1. Kişiye Düşen Pratisyen Hekim Sayısı, Sağlık Bakanlığı, 22, Şekil İBBS-1 e Göre 1. Kişiye Düşen Uzman Hekim Sayısı, Sağlık Bakanlığı, 22, Şekil İBBS-1 e Göre Uzman Hekim, Asistan Hekim ve Pratisyen Hekim Dağılımı, Sağlık Bakanlığı, (%), Şekil 8.2. İBBS-1 e Göre 1. Kişiye Düşen Hemşire ve Ebe Sayısı, Sağlık Bakanlığı, 22, Şekil Yıllara ve Sektörlere Göre Toplam Hekim Oranının Dağılımı, (%), Şekil Yıllara ve Sektörlere Göre Pratisyen Hekim Oranının Dağılımı, (%), Şekil Yıllara ve Sektörlere Göre Uzman Hekim Oranının Dağılımı, (%), Şekil Yıllara ve Sektörlere Göre Diş Hekimi Oranının Dağılımı, (%), Şekil Yıllara ve Sektörlere Göre Eczacı Oranının Dağılımı, (%), Şekil Yıllara ve Sektörlere Göre Hemşire ve Ebe Oranının Dağılımı, (%), Şekil Sağlık Personelinin Hizmet Birimlerine Göre Dağılımı, (%), Sağlık Bakanlığı, Şekil Öğretim Yıllarına Göre Tıp Fakültelerinde Öğretim Elemanı Başına Düşen Öğrenci Sayısı, Şekil Öğretim Yıllarına Göre Diş Hekimliği Fakültelerinde Öğretim Elemanı Başına Düşen Öğrenci Sayısı, Şekil 8.3. Öğretim Yıllarına Göre Eczacılık Fakültelerinde Öğretim Elemanı Başına Düşen Öğrenci Sayısı, Şekil Öğretim Yıllarına Göre Lisans Düzeyinde Eğitim Veren Hemşirelik Okullarında Öğretim Elemanı Başına Düşen Öğrenci Sayısı, Şekil Öğretim Yıllarına Göre Lisans Düzeyinde Eğitim Veren Ebelik Okullarında Öğretim Elemanı Başına Düşen Öğrenci Sayısı, Bölüm 9. Sağlık Ekonomisi ve Finansmanı Şekil 9.1. Şekil 9.2. Yıllara Göre Kamu ve Özel Sağlık Harcamasının GSYİH İçindeki Payı, (%), OECD Ülkelerinde Toplam Sağlık Harcamalarının GSYİH İçindeki Payı, (%), T.C. Sağlık Bakanlığı XIX

22 Şekil 9.3. Yıllara Göre Kişi Başı Kamu ve Özel Sağlık Harcaması, Nominal, (%) Şekil Yılı Rakamları ile Kişi Başı Kamu ve Özel Sağlık Harcaması, Reel,, Şekil 9.5. Yıllara Göre Kişi Başı Kamu ve Özel Sağlık Harcaması, ABD $, Şekil 9.6. Yıllara Göre Kişi Başı Kamu ve Özel Sağlık Harcaması, SGP ABD $, Şekil 9.7. OECD Ülkelerinde Kişi Başı Toplam Sağlık Harcaması, Kamu ve Özel, SGP ABD $, Şekil 9.8. Yıllara Göre Kişi Başı Cepten Yapılan Sağlık Harcaması, Nominal,, Şekil Yılı Rakamları İle Cepten Yapılan Sağlık Harcaması, Reel,, Şekil 9.1. Yıllara Göre Kişi Başı Cepten Yapılan Sağlık Harcaması, ABD $, Şekil Yıllara Göre Kişi Başı Cepten Yapılan Sağlık Harcaması, SGP ABD $, Şekil Yıllara Göre Cepten Yapılan Sağlık Harcamalarının Toplam Sağlık Harcamaları İçindeki Oranı, (%), Şekil OECD Ülkelerinde Cepten Yapılan Sağlık Harcamasının Toplam Sağlık Harcaması İçindeki Oranı, Şekil OECD Ülkelerinde Finansman Türüne Göre Sağlık Harcamaları, Şekil Yıllara Göre Faiz Dışı Harcamalar ve Kamu Sağlık Harcamaları, Milyon, Şekil Hanehalkı Nihai Tüketim Harcamaları İçinde Cepten Yapılan Sağlık Harcamaları Oranının Uluslararası Karşılaştırması, XX T.C. Sağlık Bakanlığı

23 Genel Bilgilendirme Sağlık İstatistikleri Yıllığı 214 te yer alana indikatörlere ait metaveri bilgisine web uygulaması üzerinden erişebilirsiniz. Sağlık İstatistikleri Yıllığı 214 te yer alan indikatörlere ait değerlerler hesaplanırken uluslararası standartlar kullanılmış olup geçmişe yönelik veriler bu standartlar doğrultusunda revize edildi. Bölümler ilgili detaylı açıklamaları bölüm sonlarında bulunan bilgi notlarında edinebilirsiniz. Tüm bölümlerde yer alan uluslararası karşılaştırmalar aşağıdaki 4 kaynaktan alındı; 1. Dünya Sağlık Örgütü Cenevre Ofisi nin online veri tabanı Global Health Observatory ( 194 ülkenin verisini içermektedir. DSÖ Avrupa Bölge Ofisinin veri tabanından (Health for All-HFA, euro.who.int/hfadb/) farklı olarak bu veri tabanında, ülkelerin beyan ettikleri veriler değil DSÖ tarafından ülkeler arası karşılaştırılabilirliği sağlamak için yapılan projeksiyonlar yer almaktadır. 2. Dünya Sağlık Örgütü nün World Health Statistics raporu ( int/gho/publications/world_health_statistics/en/index.html), her sene Mayıs ayında Dünya Sağlık Asamblesi nde dağıtılmaktadır. Raporda yer alan veriler Global Health Observatory veri tabanında yer alan verilerdir. Raporda yer alan en son veriler, raporun yayınlandığı yıldan 2 sene öncesine aittir. 215 yılı içerisinde yayınlanan World Health Statistics 214 raporunda yer alan 194 ülkenin verileri 213 veya en son mevcut olan yıla aittir. 3. OECD online veri tabanı OECD Health Data da yer alan veriler, ülkelerin beyanına göredir. Bu nedenle DSÖ veri tabanında yer alan verilerle uyumsuzluklar olabilmektedir. Sağlık harcamalarına ilişkin veriler özellikle OECD Health Data dan elde edilmektedir. Veri tabanındaki en son veriler, 2 sene öncesine aittir. OECD Health Data 215 veri tabanında ülkelerin en yeni verisi 213 yılı veya ulaşılabilen en son yıla aittir. 4. OECD Health at a Glance, OECD Health Data veri tabanında yer alan veriler analiz edilerek hazırlanan bir rapordur. T.C. Sağlık Bakanlığı XXI

24 Uluslararası karşılaştırma yapılan bölgeler ve içerdiği ülkelerin isimleri aşağıda yer almaktadır; 1. DSÖ Avrupa Bölgesi: Arnavutluk, Andorra, Ermenistan, Avusturya, Azerbaycan, Beyaz Rusya, Belçika, Bosna Hersek, Bulgaristan, Hırvatistan, Kıbrıs, Çek Cumhuriyeti, Danimarka, Estonya, Finlandiya, Fransa, Gürcistan, Almanya, Yunanistan, Macaristan, İzlanda, İrlanda, İsrail, İtalya, Kazakistan, Kırgızistan, Letonya, Litvanya, Lüksemburg, Malta, Monako, Karadağ, Hollanda, Norveç, Polonya, Portekiz, Moldova, Romanya, Rusya Federasyonu, San Marino, Sırbistan, Slovakya, Slovenya, İspanya, İsveç, İsviçre, Tacikistan Cumhuriyeti, Makedonya,, Türkmenistan, Ukrayna, Birleşik Krallık, Özbekistan. 2. Orta-Üst Gelir Grubu Ülkeler (Kişi Başı Gayri Safi Milli Hasılası 4.126$ ile $ arasında olan ülkeler): Arnavutluk, Cezayir, Angola, Arjantin, Azerbaycan, Beyaz Rusya, Beliz, Bosna Hersek, Botsvana, Brezilya, Bulgaristan, Çin, Kolombiya, Cook Adaları, Kosta Rika, Küba, Dominika, Dominik Cumhuriyeti, Ekvador, Fiji, Gabon, Grenada, Macaristan, İran (İslam Cumhuriyeti), Irak, Jamaika, Ürdün, Kazakistan, Lübnan, Libya, Malezya, Maldivler, Marshall Adaları, Mauritius, Meksika, Karadağ, Namibya, Nauru, Niue, Palau, Panama, Peru, Romanya, Saint Lucia, Saint-Vincent ve Grenadines, Sırbistan, Seyşeller, Güney Afrika, Surinam, Tayland, Makedonya, Tonga, Tunus,, Türkmenistan, Tuvalu, Venezuela. 3. Üst Gelir Grubu Ülkeler (Kişi Başı Gayri Safi Milli Hasılası $ ve üzeri olan ülkeler): Andora, Antigua ve Barbuda, Avustralya, Avusturya, Bahamalar, Bahreyn, Barbados, Belçika, Brunei Sultanlığı, Kanada, Şili, Hırvatistan, Kıbrıs, Çek Cumhuriyeti, Danimarka, Ekvator Ginesi, Estonya, Finlandiya, Fransa, Almanya, Yunanistan, İzlanda, İrlanda, İsrail, İtalya, Japonya, Kuveyt, Letonya, Litvanya, Lüksemburg, Malta, Monako, Hollanda, Yeni Zelanda, Norveç, Umman, Polonya, Portekiz, Katar, Kore Cumhuriyeti, Rusya Federasyonu Saint Kitts ve Nevis, San Marino, Suudi Arabistan, Singapur, Slovakya, Slovenya, İspanya, İsveç, İsviçre, Trinidad ve Tobago, Birleşik Arap Emirlikleri, Birleşik Krallık, Uruguay, Amerika Birleşik Devletleri. 4. Avrupa Birliği: Almanya, Avusturya, Belçika, Birleşik Krallık, Bulgaristan, Çek Cumhuriyeti, Danimarka, Estonya, Finlandiya, Fransa, Güney Kıbrıs, Hollanda, Hırvatistan, İrlanda, İspanya, İsveç, İtalya, Letonya, Litvanya, Lüksemburg, Macaristan, Malta, Polonya, Portekiz, Romanya, Slovakya, Slovenya, Yunanistan XXII T.C. Sağlık Bakanlığı

25 Genel Demografik Göstergeler Bölüm 1 Genel Demografik Göstergeler

26 .

27 Şekil 1.1. Nüfus Piramidi, Toplam,, 2, 214 Sağlık İstatistikleri Yıllığı 214 Genel Demografik Göstergeler Yaş Grubu Şekil 1.1. Nüfus Piramidi, Toplam,, 2, Yaş Grubu Nüfus Kaynak: TÜİK Nüfus Kaynak: TÜİK Şekil 1.2. Nüfus Piramidi,, Şekil 1.2. Nüfus Piramidi,, Yaş Grubu Yaş Grubu Erkek Kadın Erkek Kadın Nüfus -4 Kaynak: 4.. TÜİK Nüfus Kaynak: TÜİK T.C. Sağlık Bakanlığı 3

28 Sağlık Tablo 1.1. İstatistikleri Genel Demografik Yıllığı 214 Göstergeler, Kırsal Nüfus Oranı (%) 48,7 4,8 28,2 27,7 13,3 12,8 Tablo 1.1. Genel Demografik Göstergeler, Kentsel Nüfus Oranı (%) 51,3 59,2 71,8 72,3 86,7 87,2-14 Yaş Nüfus Oranı (%) , 2 29, , , , ,3 65 Toplam Yaş ve Nüfus Üzeri Nüfus Oranı (%) , , , , , , Kırsal Genç Bağımlılık Nüfus Oranı Oranı (%)(-14 Yaş) 48,7 4,8 28,2 27,7 13,3 12,8 57,6 46,3 37,5 36,9 36,3 35,8 Kentsel (%) Nüfus Oranı (%) 51,3 59,2 71,8 72,3 86,7 87,2-14 Yaşlı Bağımlılık Yaş Nüfus Oranı Oranı (65 (%) + Yaş) 35, 7, 29,8 8,8 1,9 25,3 11,1 24,9 11,3 24,6 11,8 24,3 (%) 65 Toplam Yaş ve Yaş Üzeri Bağımlılık Nüfus Oranı Oranı (%) 4,3 5,7 7,3 7,5 7,7 8, Genç Bağımlılık Oranı (-14 Yaş) 64,7 55,1 48,4 48, 47,6 47,6 (%) 57,6 46,3 37,5 36,9 36,3 35,8 Yıllık (%) Nüfus Artış Hızı ( ) 21,7 18,3 13,5 12, 13,7 13,3 Yaşlı Bağımlılık Oranı (65 + Yaş) Kaba 7, 8,8 1,9 11,1 11,3 11,8 (%) Doğum Hızı ( ) 24,1 21,6 16,8 17,2 17, 17,3 Kaba Toplam Ölüm Yaş Hızı Bağımlılık ( ) Oranı 7,1 7,3 5,1 5, 4,9 5,1 64,7 55,1 48,4 48, 47,6 47,6 (%) Toplam Doğurganlık Hızı 2,9 2,5 2, 2,1 2,1 2,2 Yıllık (Kadın Nüfus Başına) Artış Hızı ( ) 21,7 18,3 13,5 12, 13,7 13,3 Kaynak: Kaba Doğum TÜİKHızı ( ) 24,1 21,6 16,8 17,2 17, 17,3 Kaba Ölüm Hızı ( ) 7,1 7,3 5,1 5, 4,9 5,1 Toplam Doğurganlık Hızı (Kadın Başına) 2,9 2,5 2, 2,1 2,1 2,2 Kaynak: TÜİK Toplam Nüfus Şekil 1.3. Yıllara Göre Kırsal ve Kentsel Nüfus Oranı, (%), Yıl Şekil Yıllara Göre Kırsal 48,7 ve Kentsel Nüfus Oranı, (%), 51,3 Yıl 2 4,8 59, ,2 48,7 71,8 51, ,7 4,8 72,3 59, ,3 28,2 86,7 71, ,8 27,7 87,2 72, ,3 5 86,7 1 Kırsal Nüfus Oranı Kentsel Nüfus Oranı % ,8 87,2 Kaynak: TÜİK T.C. Sağlık Bakanlığı Kırsal Nüfus Oranı Kentsel Nüfus Oranı % Kaynak: TÜİK

29 Genel Demografik Göstergeler Şekil 1.4. İBBS-1 e Göre Kırsal ve Kentsel Nüfus Oranları, (%), 214 İBBS-1 Kuzeydoğu Anadolu Batı Karadeniz Doğu Karadeniz Orta Anadolu Ortadoğu Anadolu Batı Marmara Güneydoğu Anadolu Ege Doğu Marmara Akdeniz Batı Anadolu İstanbul 18,6 12,8 1,5 1,1 8,7 6,6 3,6,1 45, 35,9 34,3 33,4 29,4 55, 64,1 65,7 66,6 7,6 81,4 87,2 89,5 89,9 91,3 93,4 96,4 99,9 5 1 Kırsal Nüfus Oranı Kentsel Nüfus Oranı % Kaynak: TÜİK Harita 1.1 Harita 1.1. İllere Göre Kentsel Nüfus Oranı, (%), 214 Harita 1.1. İllere Göre Kentsel Nüfus Oranı, (%), 214 Kaynak: TÜİK < >93 Kaynak: TÜİK T.C. Sağlık Bakanlığı 5

30 Harita 1.2. İllere Göre Kırsal Nüfus Oranı, (%), 214 Sağlık İstatistikleri Yıllığı 214 Kaynak: TÜİK Harita 1.2. Harita 1.2. İllere Göre Kırsal Nüfus Oranı, (%), 214 < >51 Kaynak: TÜİK Şekil 1.5. Kentsel Nüfus Oranlarının Uluslararası Karşılaştırması, (%), 213 % 8 87,2 8, 71, 62, 53, 4 Üst Gelir Grubu Ülkeler DSÖ Avrupa Bölgesi Orta-Üst Gelir Grubu Ülkeler Dünya Kaynak: TÜİK, DSÖ World Health Statistics 215 Not: verisi 214 yılına aittir. 6 T.C. Sağlık Bakanlığı

31 Şekil 1.6. Yıllara Göre -14 Yaş Nüfus ve 65 Yaş ve Üzeri Nüfus Oranları, (%), Genel Demografik Göstergeler Yıl Şekil Yıllara Göre -14 Yaş Nüfus ve 65 Yaş ve Üzeri Nüfus Oranları, (%), 35, Yıl 29, , 25,3 24,9 24,6 24,3 29, ,3 24,9 24,6 24, ,3 5,7 7,3 7,5 7,7 8, 1 7,3 7,5 7,7 8, 5, , Yaş Nüfus Oranı 65 Yaş ve Üzeri Nüfus Oranı Kaynak: TÜİK Yaş Nüfus Oranı 65 Yaş ve Üzeri Nüfus Oranı % % Kaynak: TÜİK Şekil 1.7. İBBS-1 e Göre -14 Yaş Nüfus Oranları, (%), 214 İBBS-1 Şekil Güneydoğu 1.7. İBBS-1 e Anadolu Göre -14 Yaş Nüfus Oranları, (%), ,2 Ortadoğu İBBS-1 Anadolu 31,1 Kuzeydoğu Anadolu 3 Güneydoğu Anadolu 36,2 Akdeniz 25,5 Ortadoğu Anadolu 31,1 24,3 Kuzeydoğu Anadolu 3 Orta Anadolu 24 Akdeniz 25,5 İstanbul 22,8 24,3 Batı Anadolu 22,6 Orta Anadolu 24 Doğu Marmara 21,8 İstanbul 22,8 Batı Karadeniz 2,1 Batı Anadolu 22,6 Doğu Karadeniz 19,8 Doğu Marmara 21,8 Ege 19,8 Batı Karadeniz 2,1 Batı Marmara 17,8 Doğu Karadeniz 19,8 Ege 2 19,8 4 Batı Marmara 17,8 % Kaynak: TÜİK 2 4 Kaynak: TÜİK T.C. Sağlık Bakanlığı % 7

32 Harita 1.3. İllere Göre -14 Yaş Nüfus Oranı, (%), 214 Kaynak: TÜİK Sağlık İstatistikleri Yıllığı 214 Harita Harita 1.3. İllere 1.3. Göre -14 Yaş Nüfus Oranı, (%), 214 < >26 Kaynak: TÜİK Şekil Yaş Nüfus Oranlarının Uluslararası Karşılaştırması, (%), 213 % 3 26, 24,3 21, 18, 17, 15 Dünya Orta-Üst Gelir Grubu Ülkeler DSÖ Avrupa Bölgesi Üst Gelir Grubu Ülkeler Kaynak: TÜİK, DSÖ World Health Statistics 215 Not: verisi 214 yılına aittir. 8 T.C. Sağlık Bakanlığı

33 Genel Demografik Göstergeler Şekil 1.9. İBBS-1 e Göre 65 Yaş ve Üzeri Nüfus Oranları, (%), 214 İBBS-1 Doğu Karadeniz Batı Karadeniz Batı Marmara Ege Orta Anadolu Doğu Marmara Batı Anadolu Kuzeydoğu Anadolu Akdeniz Ortadoğu Anadolu İstanbul Güneydoğu Anadolu 4,5 5,9 5,9 8,4 8, 7,7 7,4 7,4 9,5 1,3 11,7 12,6 12, % Kaynak: TÜİK Harita Harita 1.4. İllere 1.4. Göre 65 Yaş ve Üzeri Nüfus Oranı, (%), 214 Harita 1.4. İllere Göre 65 Yaş ve Üzeri Nüfus Oranı, (%), 214 Kaynak: TÜİK < >11 Kaynak: TÜİK T.C. Sağlık Bakanlığı 9

34 Şekil Yaş ve Üzeri Nüfus Oranlarının Uluslararası Karşılaştırması, (%), 213 Sağlık İstatistikleri Yıllığı 214 % 25 22, Şekil Yaş ve Üzeri Nüfus 21, Oranlarının Uluslararası Karşılaştırması, (%), % , 21, 13, 12, 11, , 12, 11,7 1 5 Üst Gelir Grubu Ülkeler DSÖ Avrupa Bölgesi Orta-Üst Gelir Grubu Ülkeler Dünya Kaynak: TÜİK, DSÖ World Health Statistics 215 Not: verisi 214 yılına aittir. Üst Gelir Grubu DSÖ Avrupa Orta-Üst Gelir Ülkeler Bölgesi Grubu Ülkeler Dünya Kaynak: TÜİK, DSÖ World Health Statistics 215 Not: verisi 214 yılına aittir. Şekil İBBS-1 e Göre Toplam Yaş Bağımlılık Oranları, (%), 214 İBBS-1 Güneydoğu Anadolu 68,6 Şekil Kuzeydoğu İBBS-1 e Anadolu Göre Toplam Yaş Bağımlılık Oranları, (%), ,6 Ortadoğu Anadolu 58,8 İBBS-1 Orta Anadolu 5,3 Güneydoğu Anadolu Akdeniz 49, 68,6 Kuzeydoğu Doğu Karadeniz Anadolu 47,8 59,6 Ortadoğu Batı Karadeniz Anadolu 47,8 58,8 Orta Anadolu 47,6 5,3 Batı Anadolu Akdeniz 43,5 49, Doğu Karadeniz Marmara 43,2 47,8 Batı Karadeniz Ege 43,1 47,8 Batı Marmara 41,9 47,6 Batı Anadolu İstanbul 4,43,5 Doğu Marmara , Ege 43,1 Batı Marmara 41,9 Kaynak: TÜİK İstanbul 4, T.C. Sağlık Bakanlığı Kaynak: TÜİK

35 Genel Demografik Göstergeler Harita Harita İllere Göre Toplam Yaş Bağımlılık Oranı, (%), 214 < > 54 Kaynak: TÜİK T.C. Sağlık Bakanlığı 11

36 Tablo 1.2. İllere Göre Bazı Genel Demografik Göstergeler, 214 İl Adı Toplam Nüfus Kırsal Nüfus Oranı (%) Kentsel Nüfus Oranı (%) -14 Yaş Nüfus Oranı (%) 65 Yaş ve Üzeri Nüfus Oranı (%) Genç Bağımlılık Oranı (-14 Yaş) (%) Yaşlı Bağımlılık Oranı (65+ Yaş) (%) Toplam Yaş Bağımlılık Oranı (%) Adana ,1 95,9 26, 6,7 38,7 9,9 48,6 Adıyaman ,9 6,1 3,1 6,8 47,7 1,9 58,5 Afyonkarahisar ,8 42,2 23,1 1,1 34,5 15, 49,5 Ağrı ,3 49,7 38,2 4, 66,2 6,9 73,1 Amasya ,7 59,3 19,8 13,3 29,7 19,9 49,6 Ankara ,9 99,1 21,5 7,3 3,3 1,3 4,5 Antalya , 99, 22,7 7,2 32,3 1,3 42,7 Artvin , 15, 17,9 14,8 26,5 21,9 48,4 Aydın ,4 94,6 19,4 11,8 28,3 17,2 45,5 Balıkesir ,7 95,3 17,2 13,7 25, 19,9 44,8 Bilecik ,9 57,1 19, 1,6 27,1 15,1 42,2 Bingöl ,1 38,9 28,3 6,1 43,1 9,4 52,5 Bitlis ,4 47,6 35,7 4,5 59,7 7,5 67,3 Bolu ,5 59,5 18,8 12,7 27,5 18,5 45,9 Burdur ,8 46,2 18,5 13,8 27,2 2,3 47,5 Bursa ,1 98,9 22,1 8,1 31,7 11,6 43,3 Çanakkale ,8 44,2 15,9 13,5 22,6 19,2 41,7 Çankırı ,3 41,7 18,6 15,3 28,1 23,1 51,2 Çorum ,5 61,5 2,7 13,3 31,3 2,2 51,5 Denizli ,5 9,5 21, 9,7 3,3 14, 44,4 Diyarbakır ,8 97,2 34,9 4,4 57,4 7,2 64,6 Edirne ,6 63,4 15,6 12,5 21,6 17,3 38,9 Elazığ ,1 65,9 23,7 8,7 35,1 12,8 47,9 Erzincan ,3 43,7 2,4 11,8 3,1 17,4 47,5 Erzurum ,3 83,7 28, 8, 43,8 12,5 56,3 Eskişehir ,1 88,9 18, 1,3 25,1 14,3 39,4 Gaziantep ,6 99,4 33,6 4,9 54,6 8, 62,6 Giresun ,8 39,2 18,1 14,7 26,9 21,9 48,8 Gümüşhane ,4 41,6 19,4 11,9 28,3 17,4 45,6 Hakkari ,3 45,7 33,5 2,9 52,7 4,6 57,3 Hatay ,9 99,1 28,9 6,3 44,7 9,8 54,5 Isparta ,6 54,4 19,6 11,4 28,5 16,6 45,1 Mersin ,2 98,8 24,3 7,9 35,8 11,6 47,4 İstanbul ,1 99,9 22,8 5,9 32,1 8,3 4,4 İzmir ,5 99,5 19,1 9,7 26,9 13,6 4,5 Kars ,3 26,7 29,5 7,4 46,7 11,8 58,5 Kastamonu ,2 35,8 17,4 16,5 26,3 24,9 51,3 Kayseri ,3 94,7 25,7 7,6 38,4 11,4 49,8 Kırklareli ,8 6,2 15,9 12, 22,1 16,7 38,8 Kırşehir ,1 63,9 2,5 1,7 29,8 15,5 45,3 Kocaeli , 1, 23,8 6,3 34,1 9, 43,1 Kaynak: TÜİK 12 T.C. Sağlık Bakanlığı

37 Genel Demografik Göstergeler Tablo 1.2. İllere Göre Bazı Genel Demografik Göstergeler, 214- Devamı İl Adı Toplam Nüfus Kırsal Nüfus Oranı (%) Kentsel Nüfus Oranı (%) -14 Yaş Nüfus Oranı (%) 65 Yaş ve Üzeri Nüfus Oranı (%) Genç Bağımlılık Oranı (-14 Yaş) (%) Yaşlı Bağımlılık Oranı (65+ Yaş) (%) Toplam Yaş Bağımlılık Oranı (%) Konya ,3 93,7 25,2 8,3 38, 12,4 5,4 Kütahya , 61, 18,5 11,5 26,4 16,4 42,8 Malatya ,5 88,5 24,5 9, 36,9 13,6 5,4 Manisa ,3 96,7 2,9 1,1 3,2 14,5 44,8 Kahramanmaraş ,4 97,6 29,9 7,1 47,4 11,3 58,7 Mardin , 96, 36, 5,1 61,3 8,7 69,9 Muğla ,2 98,8 19, 11,2 27,3 16, 43,3 Muş ,4 32,6 37,5 4,2 64,3 7,2 71,5 Nevşehir ,5 4,5 22,6 1,6 33,9 15,8 49,7 Niğde ,8 49,2 25,6 9,2 39,3 14,1 53,4 Ordu , 82, 2,5 12,8 3,8 19,1 49,9 Rize ,2 47,8 19,9 11,5 28,9 16,8 45,8 Sakarya ,6 96,4 22,4 8,6 32,5 12,5 45, Samsun ,9 95,1 21,6 1,1 31,6 14,8 46,4 Siirt , 54, 37,7 4,4 65, 7,6 72,6 Sinop ,7 32,3 18, 17,6 27,8 27,2 55,1 Sivas ,2 54,8 22,6 11,7 34,4 17,8 52,2 Tekirdağ , 1, 21,2 7,7 29,8 1,8 4,6 Tokat ,4 55,6 21,7 11,9 32,6 17,8 5,5 Trabzon ,3 88,7 2,5 11,2 3,1 16,4 46,5 Tunceli ,5 38,5 14,8 12,4 2,3 17, 37,3 Şanlıurfa , 1, 4,8 3,6 73,3 6,5 79,8 Uşak ,8 56,2 19,9 11, 28,8 15,9 44,7 Van ,5 98,5 37,3 3,4 63, 5,8 68,7 Yozgat ,7 42,3 22,9 11,3 34,7 17,1 51,8 Zonguldak ,4 55,6 19,5 1, 27,7 14,2 42, Aksaray , 51, 26,3 8,2 4,2 12,5 52,7 Bayburt ,3 47,7 22,7 11,1 34,2 16,7 5,9 Karaman ,3 61,7 23,4 9,8 35,1 14,7 49,8 Kırıkkale ,3 69,7 2,2 1,5 29,2 15,2 44,4 Batman ,3 72,7 37,2 4, 63,4 6,9 7,2 Şırnak ,6 59,4 4,4 3, 71,2 5,3 76,6 Bartın ,6 33,4 18,2 12,7 26,4 18,4 44,8 Ardahan ,, 23,6 11,9 36,6 18,5 55,1 Iğdır ,9 45,1 32,1 5,6 51,6 8,9 6,5 Yalova , 59, 19,8 1,9 28,6 15,7 44,3 Karabük , 68, 17,3 12,1 24,6 17,1 41,7 Kilis ,9 7,1 29,2 8, 46,6 12,8 59,4 Osmaniye ,7 69,3 28, 7, 43,1 1,7 53,8 Düzce ,6 48,4 22,1 9, 32,1 13,1 45, ,8 87,2 24,3 8, 35,8 11,8 47,6 Kaynak: TÜİK T.C. Sağlık Bakanlığı 13

38 Bölüm 1 İle İlgili Açıklamalar 199 ve 2 yılı nüfus verileri, Genel Nüfus Sayımı sonuçlarından, 211, 212, 213 ve 214 yılı nüfus verileri ise Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sisteminden (ADNKS) alındı. Bölüm içerisinde yer alan haritalar oluşturulurken illere ait değerler en yakın tam sayıya yuvarlandı. Likertler oluşturulurken bu tam sayılar dikkate alındı. 213 yılında 14 ilde büyükşehir belediyesi kurulması ve büyükşehir statüsündeki 3 ilde, belde ve köylerin ilçe belediyelerine mahalle olarak katılmasının önemli etkisiyle birlikte kentsel nüfus oranında artışlar yaşandı. Bölüm 1 de yer alan indikatörlerin tanımları aşağıda yer almaktadır: Kırsal Nüfus Oranı (%) : 2. ve altı nüfusa sahip yerleşim yerlerinde yaşayan nüfusun toplam nüfusa oranıdır. Kentsel Nüfus Oranı (%) : 2.1 ve üzeri nüfusa sahip yerleşim yerlerinde yaşayan nüfusun toplam nüfusa oranıdır. -14 Yaş Nüfus Oranı (%) : -14 yaş arası nüfusun toplam nüfusa oranıdır. 65 Yaş ve Üzeri Nüfus Oranı(%) : 65 yaş ve üzerindeki nüfusun toplam nüfusa oranıdır. Genç Bağımlılık Oranı (-14 Yaş)(%) Yaşlı Bağımlılık Oranı (65 Yaş ve Üzeri) (%) Toplam Yaş Bağımlılık Oranı (%) : -14 yaş arası nüfusun yaş arasındaki nüfusa oranıdır : 65 yaş ve üzerindeki nüfusun yaş arasındaki nüfusa oranıdır. : -14 yaş ile 65 yaş ve üzeri nüfusun yaş arasındaki nüfusa oranıdır. Kaba Doğum Hızı ( ) : Belli bir yıl içinde her 1. nüfus başına düşen canlı doğum sayısıdır. Kaba Ölüm Hızı ( ) : Belli bir yıl içinde her 1. nüfus başına düşen ölüm sayısıdır. Toplam Doğurganlık Hızı (Kadın Başına) : Bir kadının, doğurgan olduğu dönem boyunca (15-49 yaşları arasında) yaşayacağı ve belirli yaşa özel doğurganlık hızını takip edeceği varsayımı altında doğurabileceği ortalama canlı doğan çocuk sayısıdır. 14 T.C. Sağlık Bakanlığı

39 Mortalite Bölüm 2 Mortalite

40 .

41 Şekil 2.1. Yıllara ve Cinsiyete Göre Doğumda Beklenen Yaşam Süresi, Sağlık (Yaş), İstatistikleri Yıllığı 214 8, Yaş 79,3 Şekil 2.1. Yıllara 78, ve Cinsiyete Göre Doğumda Beklenen Yaşam Süresi, (Yaş), 8, Yaş 76, 77, 74,7 79,3 78, 74, 74,8 76, 72,5 77, 72, 74,7 74, 7,5 74,8 7, 72,5 72, 68, 7, Erkek 7, 7,5 71,1 71,7 72,2 72,7 73,2 73,6 73,9 74,2 74,4 74,6 74,7 74,8 Toplam 72,5 73,2 73,8 74,4 74,9 75,3 75,7 76,1 76,4 76,6 76,8 76,9 77, Kadın 68, 74, , , 24 76, , , , 28 78, , , , , ,3 214 Kaynak: TÜİK, Erkek Nüfus 7,5 Projeksiyonları 71,1 71,7 72,2 72,7 73,2 73,6 73,9 74,2 74,4 74,6 74,7 74,8 Toplam 72,5 73,2 73,8 74,4 74,9 75,3 75,7 76,1 76,4 76,6 76,8 76,9 77, Kadın 74,7 75,4 76, 76,6 77,1 77,6 78, 78,4 78,7 78,9 79,1 79,2 79,3 Mortalite Kaynak: TÜİK, Nüfus Projeksiyonları Şekil 2.2. Doğumda Beklenen Yaşam Süresinin Uluslararası Karşılaştırması, 213 Yaş 8,5 79, Şekil Doğumda Beklenen Yaşam Süresinin 77, Uluslararası 76, Karşılaştırması, 74,213 Yaş 71, 8 8,5 79, 77, 76, 74, 71, 4 4 OECD Üst Gelir Grubu Ülkeler DSÖ Avrupa Bölgesi Orta- Üst Gelir Grubu Ülkeler Dünya Kaynak: TÜİK, DSÖ World Health Statistics 215, OECD Health Data 215 OECD Üst Gelir Grubu DSÖ Avrupa Orta- Üst Gelir Not: verisi 214 yılına aittir. Ülkeler Bölgesi Grubu Ülkeler Dünya Kaynak: TÜİK, DSÖ World Health Statistics 215, OECD Health Data 215T.C. Sağlık Bakanlığı Not: verisi 214 yılına aittir. 17

42 Şekil 2.3. İBBS-1 e Göre Bebek Ölüm Hızı, (1. Canlı Doğumda), 214 Sağlık İstatistikleri İBBS-1 Yıllığı 214 Güneydoğu Anadolu 11,6 Ortadoğu Anadolu 1,6 Şekil Kuzeydoğu 2.3. İBBS-1 e AnadoluGöre Bebek Ölüm Hızı, (1. Canlı Doğumda), 214 1,2 İBBS-1 7,6 Güneydoğu Anadolu Akdeniz 7,4 11,6 Ortadoğu Anadolu 7,1 1,6 Kuzeydoğu Batı Karadeniz Anadolu 6,5 1,2 İstanbul 5,9 7,6 Akdeniz Ege 5,9 7,4 Doğu Orta Karadeniz Anadolu 5,8 7,1 Batı Batı Karadeniz Anadolu 5,6 6,5 Batı Marmara İstanbul 5,65,9 Doğu Marmara Ege 5,4 5,9 Doğu Karadeniz 3 65, Batı Anadolu 5,6 Kaynak: Batı Marmara Halk Sağlığı Kurumu 5,6 Doğu Marmara 5, Hız Hız Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu Şekil 2.4. Bebek Ölüm Hızının Uluslararası Karşılaştırması, (1. Canlı Doğumda), ,6 Şekil 2.4. Bebek Ölüm Hızının Uluslararası Karşılaştırması, (1. Canlı Doğumda), ,6 3 15, Dünya 15,6 Orta- Üst Gelir Grubu Ülkeler 1,5 DSÖ 1,5 Avrupa Bölgesi 7,6 7,6 5,3 Üst Gelir Grubu Ülkeler 5,3 Hız Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu, DSÖ World Health Statistics 215 Not: verisi 214 yılına aittir. Dünya Orta- Üst Gelir DSÖ Avrupa Grubu Ülkeler Bölgesi 18 T.C. Sağlık Bakanlığı Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu, DSÖ World Health Statistics 215 Not: verisi 214 yılına aittir. Üst Gelir Grubu Ülkeler Hız

43 Şekil 2.5. İBBS-1 e Göre Perinatal Ölüm Hızı, (1. Doğumda), 214 Sağlık İstatistikleri Yıllığı 214 İBBS-1 Güneydoğu Anadolu 1,9 Şekil Kuzeydoğu 2.5. İBBS-1 e AnadoluGöre Perinatal Ölüm Hızı, (1. Doğumda), 214 9,7 Ortadoğu İBBS-1 Anadolu 9,6 8,1 Güneydoğu Anadolu 1,9 Akdeniz 7,8 Kuzeydoğu Anadolu 9,7 Orta Anadolu 7,8 Ortadoğu Anadolu 9,6 Batı Karadeniz 7,3 8,1 Ege 7,2 Akdeniz 7,8 Batı Marmara 7, Orta Anadolu 7,8 Doğu Marmara 7, Batı Karadeniz 7,3 İstanbul 6,9 Ege 7,2 Batı Anadolu 6,8 Batı Marmara 7, Doğu Karadeniz 6,6 Doğu Marmara 7, İstanbul 3 6 6, Batı Anadolu 6,8 Kaynak: Doğu Karadeniz Halk Sağlığı Kurumu 6,6 Hız Mortalite Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu Hız Şekil 2.6. İBBS-1 e Göre Neonatal Ölüm Hızı, (1. Canlı Doğumda), 214 İBBS-1 Güneydoğu Anadolu Şekil Ortadoğu 2.6. İBBS-1 e AnadoluGöre Neonatal Ölüm Hızı, (1. Canlı Doğumda), 214 5,8 Kuzeydoğu Anadolu 4,8 İBBS-1 Akdeniz 4,2 Güneydoğu Anadolu 4,2 Ortadoğu Anadolu 5,8 Orta Anadolu 4,1 Kuzeydoğu Anadolu 4,8 Batı Karadeniz 3,7 Akdeniz 4,2 Ege 3,5 4,2 İstanbul 3,3 Orta Anadolu 4,1 Doğu Marmara 3,2 Batı Karadeniz 3,7 Batı Marmara 3,1 Ege 3,5 Doğu Karadeniz 2,9 İstanbul 3,3 Batı Anadolu 2,9 Doğu Marmara 3,2 Batı Marmara 3 3,1 6 Doğu Karadeniz 2,9 Kaynak: Batı Anadolu Halk Sağlığı Kurumu 2,9 6,5 6,5 Hız 3 6 T.C. Sağlık Bakanlığı Hız 19 Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu

44 Sağlık Şekil 2.7. İstatistikleri Neonatal Yıllığı Ölüm Hızının 214 Uluslararası Karşılaştırması, (1. Canlı Doğumda), 213 Hız 2 2, Şekil 2.7. Neonatal Ölüm Hızının Uluslararası Karşılaştırması, (1. Canlı Doğumda), 213 Hız , ,7 6, ,7 4,2 3,5 5 Dünya Orta- Üst Gelir Grubu Ülkeler 6,1 DSÖ Avrupa Bölgesi 4,2 Üst Gelir 3,5 Grubu Ülkeler Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu, DSÖ World Health Statistics 215 Not: verisi Dünya214 yılına Orta- aittir. Üst Gelir DSÖ Avrupa Grubu Ülkeler Bölgesi Üst Gelir Grubu Ülkeler Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu, DSÖ World Health Statistics 215 Not: verisi 214 yılına aittir. Şekil 2.8. İBBS-1 e Göre Postneonatal Ölüm Hızı, (1. Canlı Doğumda), 214 İBBS-1 Kuzeydoğu Anadolu 5,4 Şekil Güneydoğu 2.8. İBBS-1 e AnadoluGöre Postneonatal Ölüm Hızı, (1. Canlı Doğumda), 214 5,1 Ortadoğu Anadolu İBBS-1 4,8 Kuzeydoğu Anadolu 3,4 5,4 Akdeniz Güneydoğu Anadolu 3,2 5,1 Orta Anadolu Ortadoğu Anadolu 3, 4,8 Doğu Karadeniz 3, 3,4 Batı Karadeniz Akdeniz 2,8 3,2 Batı Anadolu Orta Anadolu 2,8 3, İstanbul Doğu Karadeniz 2,7 3, Batı Marmara Batı Karadeniz 2,5 2,8 Ege Batı Anadolu 2,4 2,8 Doğu Marmara İstanbul 2,2 2,7 Batı Marmara 2 2,5 4 6 Ege 2,4 Hız Kaynak: Doğu Marmara Halk Sağlığı Kurumu 2, T.C. Sağlık Bakanlığı Hız Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu

45 Şekil 2.9. İBBS-1 e Göre Beş Yaş Altı Ölüm Hızı, (1. Canlı Doğumda), 214 Sağlık İstatistikleri Yıllığı 214 İBBS-1 Güneydoğu Anadolu Ortadoğu Anadolu Şekil 2.9. İBBS-1 e Göre Beş Yaş Altı Ölüm Hızı, (1. Canlı Doğumda), 214 Kuzeydoğu Anadolu İBBS-1 Güneydoğu Anadolu Akdeniz Ortadoğu Anadolu Kuzeydoğu Batı Karadeniz Anadolu Doğu Karadeniz Akdeniz Ege Orta Anadolu İstanbul Batı Batı Karadeniz Anadolu Doğu Batı Karadeniz Marmara Doğu Marmara Ege 8,2 7,7 7,6 7,6 7,3 8,2 7, 7,7 6,8 7,6 9,7 9,6 9,3 9,7 9,6 9,3 14,6 13,9 13,4 14,6 13,9 13,4 İstanbul 5 7, Batı Anadolu 7,3 Hız Kaynak: Batı Marmara Halk Sağlığı Kurumu 7, Doğu Marmara 6,8 Mortalite Hız Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu Şekil 2.1. Beş Yaş Altı Ölüm Hızının Uluslararası Karşılaştırması, (1. Canlı Doğumda), 213 Hız Şekil 2.1. Beş 45,6 Yaş Altı Ölüm Hızının Uluslararası Karşılaştırması, (1. Canlı Doğumda), 213 Hız 4 45, ,6 12,2 9,7 6,3 2 Dünya 19,6 Orta- Üst Gelir Grubu Ülkeler DSÖ 12,2 Avrupa Bölgesi 9,7 Üst Gelir Grubu Ülkeler 6,3 Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu, DSÖ World Health Statistics 215 Not: verisi 214 yılına aittir. Dünya Orta- Üst Gelir DSÖ Avrupa Üst Gelir Grubu Grubu Ülkeler Bölgesi Ülkeler T.C. Sağlık Bakanlığı Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu, DSÖ World Health Statistics 215 Not: verisi 214 yılına aittir. 21

46 Sağlık Şekil İstatistikleri İBBS-1 e Yıllığı Göre Anne 214 Ölüm Oranı, (1. Canlı Doğumda), 214 İBBS-1 Ortadoğu Anadolu 33,8 Şekil İBBS-1 e Akdeniz Göre Anne Ölüm Oranı, (1. Canlı Doğumda), ,6 Güneydoğu İBBS-1 Anadolu Ortadoğu Doğu Karadeniz Anadolu Akdeniz Güneydoğu Batı Marmara Anadolu Doğu Karadeniz Ege Orta Anadolu Batı Batı Karadeniz Marmara Kuzeydoğu Anadolu Ege Orta Batı Anadolu Batı Karadeniz İstanbul Kuzeydoğu Doğu Marmara Anadolu Batı Anadolu İstanbul 18,1 15,4 33,8 15,2 21,6 15, 18,1 14,7 15,4 14,4 15,2 14,1 15, 12,2 14,7 1,3 14,4 8,3 14,1 7,2 12, , ,3 Oran Doğu Marmara 7,2 Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu Oran Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu Şekil Anne Ölüm Oranı Uluslararası Karşılaştırması, (1. Canlı Doğumda), 213 Oran 21, Şekil Anne Ölüm Oranı Uluslararası Karşılaştırması, (1. Canlı Doğumda), 213 Oran , , Dünya 57, Orta- Üst Gelir Grubu Ülkeler 17, 17, 15,2 DSÖ Avrupa Üst Gelir Grubu Bölgesi 17, Ülkeler 17, 15,2 Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu, DSÖ World Health Statistics 215 Dünya Orta- Üst Gelir DSÖ Avrupa Üst Gelir Grubu Not: verisi 214 yılına aittir. Grubu Ülkeler Bölgesi Ülkeler 22 Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Kurumu, DSÖ World Health Statistics 215 Not: verisi 214 yılına aittir.

47 Tablo 2.1. ICD-1 Ana Tanı Gruplarına ve Cinsiyete Göre Ölüm Nedenlerinin Dağılımı, (%),, 212, 213, 214 ICD-1 Ana Tanı Kodları Kod Erkek Kadın Toplam Erkek Kadın Toplam Erkek Kadın Toplam Mortalite Bazı Enfeksiyöz ve Paraziter Hastalıklar A-B99 1,61 1,75 1,67 1,73 1,8 1,77 1,79 1,83 1,8 Neoplazmlar C-D48 25,53 16,79 21,58 25,9 16,45 21,21 24,87 15,74 2,67 Kan ve Kan Yapıcı Organların Hastalıkları ve İmmün Sistemin Bazı Hastalıkları D5-D89,36,51,43,34,5,41,32,4,36 Endokrin, Beslenme ve Metabolizma Hastalıkları E-E9 4,65 7,65 6, 4,3 7,13 5,57 4,4 6,44 5,14 Mental ve Davranışsal Bozukluklar F-F99,2,19,2,14,17,16,12,17,14 Sinir Sistemi ve Duyu Organları Hastalıkları G-H95 3,6 5,13 4,29 3,41 4,89 4,8 3,73 5,2 4,4 Dolaşım Sistemi Hastalıkları I-I99 34,41 42,21 37,93 35,71 44,5 39,65 36,6 44,94 4,42 Solunum Sistemi Hastalıkları J-J99 1,67 8,44 9,67 1,66 8,75 9,8 11,59 9,72 1,73 Sindirim Sistemi Hastalıkları K-K93 2,52 2,7 2,6 2,55 2,74 2,63 2,53 2,75 2,63 Deri ve Derialtı Dokunun Hastalıkları L-L99,5,9,7,5,1,7,6,11,8 Kas, İskelet Sistemi ve Bağ Dokusu Hastalıkları M-M99,29,59,42,2,46,31,19,43,3 Genitoüriner Sistem Hastalıkları N-N99 3,1 3,52 3,29 2,79 3,25 2,99 2,95 3,43 3,17 Gebelik, Doğum ve Lohusalık O-O99 -,4,2 -,19,8 -,15,7 Perinatal Dönemden Kaynaklanan Bazı Durumlar P-P96 1,77 1,73 1,75 1,96 1,83 1,9 2,19 1,99 2,1 Konjental Malformasyonlar, Deformasyonlar ve Kromozom Anomalileri Q-Q99 1,15 1,3 1,22 1,28 1,44 1,36 1,39 1,41 1,41 Semptomlar, Belirtiler ve Anormal Klinik ve Laboratuvar Bulguları, Başka Yerde Sınıflanmamış R-R99 4,76 4,75 4,76 2,28 2,42 2,35 2,11 2,51 2,29 Yaralanma, Zehirlenme ve Dış Nedenlerin Diğer Bazı Sonuçları V1-Y89 5,32 2,63 4,1 7,49 3,4 5,66 5,52 2,8 4,27 Kaynak: TÜİK Ölüm Nedeni İstatistikleri, 212, 213, 214 T.C. Sağlık Bakanlığı 23

48 Bölüm 2 İle İlgili Açıklamalar Bölüm 2 İle İlgili Açıklamalar Bebek, Perinatal, Neonatal, Postneonatal ve Beş yaş altı çocuk ölüm hızları hesaplanırken 28 hafta Bebek, ve üzeri Perinatal, veya 1. Neonatal, gr ve Postneonatal üzeri ölümlerve dikkate Beş yaş alındı. altı çocuk ölüm hızları hesaplanırken 28 hafta ve üzeri veya 1. gr ve üzeri ölümler dikkate alındı. Bebek Ölüm Hızı: Bir toplumda bir yılda canlı doğup ve bir yaşını tamamlamadan ölen bebek Bebek sayısının Ölüm aynı toplumda Hızı: Bir aynı toplumda yıl içerisinde bir yılda canlı canlı doğan doğupbebek ve bir sayısına yaşını tamamlamadan oranının 1. ölen ile çarpımı bebek sayısının sonucu elde aynı edilir. toplumda aynı yıl içerisinde canlı doğan bebek sayısına oranının 1. ile çarpımı sonucu elde edilir. Perinatal Ölüm Hızı: Bir toplumda bir yılda canlı doğan ve 7 gün içinde ölen (Erken Perinatal Neonatal) bebek Ölüm sayısına Hızı: aynı Bir yıl toplumda içerindebir gerçekleşen yılda canlı ölü doğan doğum ve sayısı 7 gün eklenerek içinde ölen aynı (Erken yılda meydana Neonatal) gelen bebek toplam sayısına doğum aynı sayısına yıl içerinde (canlı+ölü) gerçekleşen oranının ölü 1. doğum ile çarpımı sayısı eklenerek sonucu elde aynı edilir. yılda meydana gelen toplam doğum sayısına (canlı+ölü) oranının 1. ile çarpımı sonucu elde edilir. Neonatal Ölüm Hızı: Bir toplumda bir yılda canlı doğan ve 28 gün içinde ölen bebek Neonatal sayısının aynı Ölüm toplumda Hızı: aynı Bir yılda toplumda canlı doğan bir yılda bebek canlı sayısına doğan oranının ve 281. gün içinde ile çarpımı ölen sonucu bebek elde sayısının edilir. aynı toplumda aynı yılda canlı doğan bebek sayısına oranının 1. ile çarpımı sonucu elde edilir. Postneonatal Ölüm Hızı: Bir toplumda bir yılda canlı doğan ve 29. gün ile 364. gün içinde ölen Postneonatal bebek sayısının Ölüm aynı Hızı: toplumda Bir toplumda aynı yılda bir yılda canlı canlı doğan doğan bebek ve 29. sayısına gün ile oranının 364. gün 1. içinde ile çarpımı ölen bebek sonucu sayısının elde edilir. aynı toplumda aynı yılda canlı doğan bebek sayısına oranının 1. ile çarpımı sonucu elde edilir. Beş Yaş Altı Ölüm Hızı: Bir toplumda bir yılda beş yaşını tamamlamadan ölen çocuk sayısının Beş Yaş aynı Altı toplumda Ölüm aynı Hızı: yılda Bir canlı toplumda doğan bir bebek yılda sayısına beş yaşını oranının tamamlamadan 1. ile çarpımı ölen sonucu çocuk sayısının elde edilir. aynı toplumda aynı yılda canlı doğan bebek sayısına oranının 1. ile çarpımı sonucu elde edilir. Anne Ölüm Oranı: Bir toplumda bir yılda gebelik nedeniyle ölen anne sayısının aynı Anne toplumda Ölüm aynı yılda Oranı: canlı Bir doğan toplumda bebek sayısına bir yılda oranının gebelik 1. nedeniyle ile çarpımı ölen anne sonucu sayısının elde edilir. aynı toplumda aynı yılda canlı doğan bebek sayısına oranının 1. ile çarpımı sonucu elde edilir. Tanım : Tanım Sınıflama : : Sınıflama Verinin Kapsamı : : Verinin Kapsamı : Veri Kaynakları : Veri Kaynakları Veri Derleme Sistemi : : Veri Derleme Sistemi : Veri İşleme : Veri İşleme : TÜİK Ölüm Nedeni İstatistikleri TÜİK Ölüme Ölüm sebebiyet Nedeni İstatistikleri veren, altta yatan ölüm nedenine ait Ölüme istatistiklerdir. sebebiyet veren, altta yatan ölüm nedenine ait istatistiklerdir. Ölüm nedeni istatistiklerinin değerlendirilmesinde Uluslararası Ölüm Hastalık nedeni Sınıflaması istatistiklerinin (UHS-1) değerlendirilmesinde kullanılmaktadır. Uluslararası Hastalık Veri, il Sınıflaması ve ilçe merkezleri (UHS-1) ile kullanılmaktadır. hekimi olan tüm yerleşim Veri, yerlerinde, il ve hekimler ilçe merkezleri tarafından ile hekimi görülen olan ölüm tüm vakalarını yerleşim yerlerinde, kapsamaktadır. hekimler tarafından görülen ölüm vakalarını kapsamaktadır. Hastaneler, aile sağlığı merkezleri, belediye tabiplikleri, adli tıp Hastaneler, kurumları ile aile diğer sağlığı sağlık merkezleri, kuruluşlarıdır. belediye tabiplikleri, adli tıp kurumları Ölüm belgesi; ile diğer hekim sağlık tarafından kuruluşlarıdır. görülen tüm ölüm vakaları için Ölüm hastaneler, belgesi; aile hekim sağlığı tarafından merkezleri, görülen belediye tüm tabiplikleri, ölüm vakaları adli için tıp hastaneler, kurumları aile ile sağlığı diğer merkezleri, sağlık belediye kuruluşları tabiplikleri, tarafından adli tıp kurumları doldurulmaktadır. ile Doldurulan diğer sağlık ölüm kuruluşları belgeleri, İl tarafından Sağlık doldurulmaktadır. Müdürlüklerinde tüm Doldurulan il için derlenerek ölüm belgeleri, ilgili TÜİK İl Sağlık Bölge Müdürlüklerinde Müdürlüklerine iletilmektedir. tüm için derlenerek ilgili TÜİK Bölge Müdürlüklerine Ölüm belgesindeki iletilmektedir. hastalık bölümü hariç diğer bölümlerin veri Ölüm girişi TÜİK belgesindeki Bölge hastalık Müdürlüklerinde bölümü hariç yapılmaktadır. diğer bölümlerin Veri girişi veri girişi yapılan TÜİK ölüm Bölge belgeleri Müdürlüklerinde TÜİK merkeze yapılmaktadır. gönderilmektedir. Veri Ölüm girişi yapılan belgesindeki ölüm ölüme belgeleri sebebiyet TÜİK merkeze veren ve gönderilmektedir. ölümle ilgili Ölüm tüm belgesindeki hastalıklar Uluslararası ölüme sebebiyet Hastalık veren Sınıflamasına ve ölümle (UHS-1) ilgili göre tüm hastalıklar merkezdeki Uluslararası kodlayıcı ekip Hastalık tarafından Sınıflamasına kodlanmakta, (UHS-1) ölümün göre altta merkezdeki yatan nedeni kodlayıcı de Dünya ekip tarafından Sağlık kodlanmakta, Örgütü kurallarına ölümün göre altta yatan bulunmaktadır. nedeni Daha de Dünya sonra bu Sağlık belgelerindeki Örgütü kurallarına hastalık isimleri, göre bulunmaktadır. hastalık kodları Daha ve altta sonra yatan bu belgelerindeki hastalık kodunun hastalık veri isimleri, girişi hastalık yapılmaktadır. kodları ve altta yatan hastalık kodunun veri girişi yapılmaktadır. 24 T.C. Sağlık Bakanlığı

49 Morbidite Bölüm 3 Morbidite

50 .

51 Tablo 3.1. Yıllara Göre Enfeksiyon Hastalıklarının Vaka Sayıları, Sağlık İstatistikleri Yıllığı Yerli Vaka AIDS Yabancı Vaka Tablo 3.1. Yıllara Göre Enfeksiyon Hastalıklarının Vaka Sayıları, Toplam Vaka Yerli Vaka Kızamık Yerli Vaka Yabancı Vaka AIDS Yabancı Vaka Toplam Vaka Toplam Vaka Yerli Vaka Tüberküloz Yerli Vaka Yabancı Vaka Kızamık Yabancı Vaka Toplam Vaka Toplam Vaka Yerli Vaka * 111 4* 349 1* * 565 Yerli Vaka Yabancı & Hariçten Sıtma Tüberküloz Gelenden Yabancı Türeyen Vaka Vaka Toplam Vaka Kaynak: Halk Sağlığı Yerli Vaka Kurumu * 4* 1* 34* *21, 211, 212Yabancı ve 213 & Hariçten Sıtma yılları yerli sıtma 4 vakalarının 78 tamamı 128 Nüks 375 vaka olup 251 yerli yeni 249 vaka sayısı (sıfır) dır. Gelenden Türeyen Vaka Toplam Vaka Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu *21, 211, 212 ve 213 yılları yerli sıtma vakalarının tamamı Nüks vaka olup yerli yeni vaka sayısı (sıfır) dır. Morbidite Tablo 3.2. Yıllara Göre Enfeksiyon Hastalıklarının İnsidansı, (1. Nüfusta), AIDS,7,9,11,12,12,16 Tablo 3.2. Yıllara Göre Enfeksiyon Hastalıklarının İnsidansı, (1. Nüfusta), Kızamık 11,8,,1,5 9,7, Tüberküloz AIDS 33,7 26,9 24,11 22,12 2,12 -,16 Sıtma Kızamık 15,4 11,8,1,,2,1,5,5,4 9,7,3,7 Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu, DSÖ Global Health Observatory Veritabanı Tüberküloz Sıtma 15,4,1,2,5,4,3 T.C. Sağlık Bakanlığı Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu, DSÖ Global Health Observatory Veritabanı 27

52 Şekil 3.1. Yıllara Göre AIDS İnsidansının Uluslararası Karşılaştırması, (1. Nüfusta) Sağlık İstatistikleri Yıllığı 214 İnsidans 2,5 2, Şekil 3.1. Yıllara Göre AIDS İnsidansının Uluslararası Karşılaştırması, (1. Nüfusta) İnsidans 1,5 2, 2,5 1,44 1,27 1,,86 1,5,5 1,44 1,27 1,,7,12,86, Avrupa Birliği,5 2,5 1,97 1,88 1,79 1,65 1,53 1,5 1,33 1,26 1,1,86 DSÖ Avrupa Bölgesi 1,44 1,47 1,53 1,66 1,6 1,58 1,56 1,5 1,52 1,45 1,27,7,8,7,5,5,3,7,1,9,11,12,12, Kaynak: DSÖ HFA Veri Tabanı, Halk 24Sağlığı 25 Kurumu Avrupa Birliği 2,5 1,97 1,88 1,79 1,65 1,53 1,5 1,33 1,26 1,1,86 DSÖ Avrupa Bölgesi 1,44 1,47 1,53 1,66 1,6 1,58 1,56 1,5 1,52 1,45 1,27,7,8,7,5,5,3,7,1,9,11,12 Kaynak: DSÖ HFA Veri Tabanı, Halk Sağlığı Kurumu Şekil 3.2.Yıllara Göre Kızamık İnsidansının Uluslararası Karşılaştırması, (1. Nüfusta) 14 İnsidans 11,8 Şekil 3.2.Yıllara Göre Kızamık İnsidansının Uluslararası Karşılaştırması, (1. Nüfusta) 14 İnsidans 7 11,8 6,4 5,9 5,3 4,7 7 6,4,5 5,3 5, ,7 Avrupa Birliği 5,9 4,9 1,2 1,3 1,5,7 1,2 1,3 5,9 6,4 5,3 DSÖ Avrupa Bölgesi 6,4 4,5 3,4 4,3 6,2 3,2 1,,9 3,4 4,1 4,7 11,8 8,3 12,9 1,6,,,,,,1,5 Kaynak: DSÖ HFA Veri Tabanı, Halk 24Sağlığı 25 Kurumu Avrupa Birliği 5,9 4,9 1,2 1,3 1,5,7 1,2 1,3 5,9 6,4 5,3 28 T.C. DSÖ Sağlık Avrupa Bakanlığı Bölgesi 6,4 4,5 3,4 4,3 6,2 3,2 1,,9 3,4 4,1 4,7 11,8 8,3 12,9 1,6,,,,,,1,5 Kaynak: DSÖ HFA Veri Tabanı, Halk Sağlığı Kurumu

53 Şekil 3.3. Yıllara Göre Tüberküloz İnsidansının Uluslararası Karşılaştırması, Sağlık (1. İstatistikleri Nüfusta) Yıllığı 214 İnsidans Şekil 3.3. Yıllara Göre Tüberküloz İnsidansının Uluslararası Karşılaştırması, (1. Nüfusta) 17 İnsidans Dünya Orta Üst Gelir Grubu Ülkeler DSÖ Avrupa Bölgesi Dünya Üst Gelir Grubu Ülkeler Orta Üst Gelir Grubu Ülkeler Kaynak: DSÖ DSÖ Avrupa Global Bölgesi Health Observatory Veritabanı Üst Gelir Grubu Ülkeler Morbidite Kaynak: DSÖ Global Health Observatory Veritabanı Şekil 3.4. Yıllara Göre Sıtma İnsidansının Uluslararası Karşılaştırması, (1. Nüfusta) İnsidans 15 15,4 Şekil 3.4. Yıllara Göre Sıtma İnsidansının Uluslararası Karşılaştırması, (1. Nüfusta) İnsidans , ,9 2,5 1,2 5,8 3,9, Avrupa Birliği 2,5 2,5 2,3 2,2 2, 2, 1,7 1,2 1,2 1,4 1,3 1,2 1,2 DSÖ Avrupa Bölgesi 3,9 3,3 2,5 1,8 1,5 1,2,8,8,9,8,8,8 15,4 13,7 7,8 3, 1,1,5,3,1,1,2,5, Kaynak: Avrupa DSÖ HFA BirliğiVeri Tabanı, 2,5 2,3 Halk 2,2 Sağlığı 2, Kurumu 2, 1,7 1,2 1,2 1,4 1,3 1,2 DSÖ Avrupa Bölgesi 3,9 3,3 2,5 1,8 1,5 1,2,8,8,9,8,8 15,4 13,7 7,8 3, 1,1,5,3 T.C.,1Sağlık,1Bakanlığı,2,529 Kaynak: DSÖ HFA Veri Tabanı, Halk Sağlığı Kurumu

54 Sağlık Tablo 3.3. İstatistikleri ICD-1 Yıllığı Ana Tanı 214 Gruplarına ve Cinsiyetlere Göre Hastane Yatışlarının Dağılımı, (%),, 212, 213, 214 ICD-1 Ana Tanı Kodları Kod Erkek Kadın Toplam Erkek Kadın Toplam Erkek Kadın Toplam Tablo 3.3. ICD-1 Ana Tanı Gruplarına ve Cinsiyetlere Göre Hastane Yatışlarının Dağılımı, (%),, Bazı Enfeksiyöz 212, ve Paraziter 213, 214 Hastalıklar A-B99 3,8 2,6 3,1 3,7 2,6 3,1 3,4 2,4 2,9 Neoplazmlar C-D48 4,8 3, ,1 4,5 3, ,9 4,3 3, ,7 ICD-1 Ana Tanı Kodları Kod Kan ve Kan Yapıcı Organların Hastalıkları ve D5-D89 Erkek 1,4 Kadın 1,7 Toplam 1,6 Erkek 1,5 Kadın 2, Toplam 1,7 Erkek 1,5 Kadın 2,2 Toplam 1,9 İmmün Sistemin Bazı Hastalıkları Bazı Endokrin, Enfeksiyöz Beslenme ve Paraziter ve Metabolizma Hastalıklar A-B99 3,8 2,6 3,1 3,7 2,6 3,1 3,4 2,4 2,9 E-E9 2,2 3,3 2,8 2,1 3,2 2,7 2,1 3,1 2,7 Hastalıkları Neoplazmlar C-D48 4,8 3,5 4,1 4,5 3,4 3,9 4,3 3,2 3,7 Mental ve Davranışsal Bozukluklar F-F99 2,3 1,3 1,7 1,8 1, 1,4 1,6,8 1,2 Kan ve Kan Yapıcı Organların Hastalıkları ve D5-D89 1,4 1,7 1,6 1,5 2, 1,7 1,5 2,2 1,9 İmmün Sinir Sistemi Sistemin Hastalıkları Bazı Hastalıkları G-G99 1,8 1,7 1,8 1,9 1,7 1,8 1,9 1,7 1,8 Endokrin, Beslenme ve Metabolizma E-E9 2,2 3,3 2,8 2,1 3,2 2,7 2,1 3,1 2,7 Hastalıkları Göz ve Adneks Hastalıkları H-H59 4,2 3,6 3,9 4,6 4, 4,3 4,9 4,2 4,5 Mental Kulak ve ve Mastoid Davranışsal Çıkıntı Bozukluklar Hastalıkları H6-H95 F-F99 2,3,7 1,3,6 1,7,6 1,8,6 1,,5 1,4,6 1,6,8,8,6 1,2,7 Sinir Dolaşım Sistemi Sistemi Hastalıkları Hastalıkları G-G99 I-I99 1,8 9,2 1,7 6,4 1,8 7,7 1,9 9,5 1,7 6,6 1,8 7,9 1,1 1,9 1,7 6,8 1,8 8,3 Göz Solunum ve Adneks Sistemi Hastalıkları H-H59 J-J99 17, 4,2 3,6 9,7 12,9 3,9 16,8 4,6 4, 9,6 12,8 4,3 16,5 4,9 4,2 9,6 12,7 4,5 Kulak Sindirim ve Sistemi Mastoid Hastalıkları Çıkıntı Hastalıkları H6-H95 K-K93 11,5,7,6 9,1 1,2,6 12,1,6 1,1,5 11,,6 11,7,8,6 9,7 1,6,7 Dolaşım Deri ve Derialtı Sistemi Dokunun Hastalıkları Hastalıkları L-L99 I-I99 9,2 3,9 6,4 2,1 7,7 2,9 9,5 4, 6,6 2,2 7,9 3, 1,1 3,8 6,8 2,1 8,3 2,9 Solunum Kas, İskelet Sistemi Sistemi Hastalıkları ve Bağ Dokusu Hastalıkları M-M99 J-J99 17, 3,9 9,7 5, 12,9 4,5 16,8 3,7 9,6 4,9 12,8 4,4 16,5 3,9 9,6 5,1 12,7 4,6 Sindirim Genitoüriner Sistemi Sistem Hastalıkları Hastalıkları N-N99 K-K93 11,5 6,9 9,1 8,4 1,2 7,7 12,1 7,8 1,1 8,3 11, 8,1 11,7 7,7 9,7 8,1 1,6 7,9 Deri Gebelik, ve Derialtı Doğum Dokunun ve Lohusalık Hastalıkları O-O99 L-L99 3,9-21,8 2,1 12,1 2,9 4, - 21,6 2,2 11,9 3, 3,8-22,2 2,1 12,3 2,9 Kas, Perinatal İskelet Dönemden Sistemi ve Kaynaklanan Bağ Dokusu Bazı Hastalıkları M-M99 3,9 5, 4,5 3,7 4,9 4,4 3,9 5,1 4,6 P-P96 2,9 2, 2,4 2,7 1,9 2,3 2,6 1,8 2,1 Durumlar Genitoüriner Konjental Malformasyonlar, Sistem Hastalıkları Deformasyonlar N-N99 6,9 8,4 7,7 7,8 8,3 8,1 7,7 8,1 7,9 Q-Q99 1,1,5,7 1,1,5,7 1,,5,7 ve Kromozom Anomalileri Gebelik, Doğum ve Lohusalık O-O99-21,8 12,1-21,6 11,9-22,2 12,3 Semptomlar, Belirtiler ve Anormal Klinik ve Laboratuvar Perinatal Dönemden Bulguları, Kaynaklanan Başka Yerde Bazı R-R99 4,6 3,8 4,2 3,8 3,2 3,4 4,1 3,4 3,7 Sınıflanmamış P-P96 2,9 2, 2,4 2,7 1,9 2,3 2,6 1,8 2,1 Durumlar Yaralanma, Zehirlenme ve Dış Nedenlerin Bazı Konjental Malformasyonlar, Deformasyonlar S-T98 8,1 4,3 5,9 7,3 3,9 5,4 6,6 3,5 4,9 Diğer Sonuçları Q-Q99 1,1,5,7 1,1,5,7 1,,5,7 ve Kromozom Anomalileri Semptomlar, Sağlık Hizmetleriyle Belirtiler Temas ve Anormal ve Sağlık Klinik ve Z-Z99 9,6 8,6 9,1 1,7 8,8 9,7 11,5 8,9 1,1 Laboratuvar Durumunu Etkileyen Bulguları, Faktörler Başka Yerde R-R99 4,6 3,8 4,2 3,8 3,2 3,4 4,1 3,4 3,7 Sınıflanmamış Yaralanma, Toplam Zehirlenme ve Dış Nedenlerin Bazı S-T98 8,1 4,3 5,9 7,3 3,9 5,4 6,6 3,5 4,9 Diğer Sonuçları Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Teşhis İlişkili Gruplar Veritabanı Sağlık Hizmetleriyle Temas ve Sağlık Durumunu Etkileyen Faktörler Z-Z99 9,6 8,6 9,1 1,7 8,8 9,7 11,5 8,9 1,1 Toplam Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Teşhis İlişkili Gruplar Veritabanı Tablo 3.4. Yıllara ve Cinsiyete Göre Toplam Kanser İnsidansı, (1. de, Dünya Standart Nüfusu), Tablo Erkek 3.4. Yıllara 154,2 ve Cinsiyete 168,7 Göre 236,3 Toplam 246,5 Kanser İnsidansı, 256,4 (1. de, 279, 28,5 Dünya Standart 269,7 Nüfusu), 261,4 Kadın 113, 127,9 142,9 149,7 158,1 165,1 172, 173,3 168, Toplam Erkek 133,5 154,2 148,3 168,7 189,6 236,3 198,1 246,5 27,3 256,4 222, 279, 226,3 28,5 221,5 269,7 215,1 261,4 Kaynak: Kadın 113, Halk Sağlığı 127,9 Kurumu 142,9 149,7 158,1 165,1 172, 173,3 168,7 Toplam 133,5 148,3 189,6 198,1 27,3 222, 226,3 221,5 215,1 3 T.C. Sağlık Bakanlığı Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu

55 Tablo 3.5. Yıllara Göre Kadınlarda En Sık Görülen 1 Kanser Türünün İnsidansı, (1. de, Dünya Standart Nüfusu), Sağlık İstatistikleri Yıllığı Meme 31,9 33,9 34,7 35, 37,6 35,9 4,7 4,6 38,6 Tablo 3.5. Yıllara Göre Kadınlarda En Sık Görülen 1 Kanser Türünün İnsidansı, (1. de, Dünya Tiroid 3,5 5,1 7,3 9,6 1,8 14,4 16,2 18,6 18,1 Standart Nüfusu), Kolorektal 22 9,3 23 1, , , , , , , ,1 Meme Uterus Korpusu 31,9 4,3 33,9 5,9 34,7 7,6 35, 7,1 37,6 8,4 35,9 8,7 4,7 8,6 4,6 9,3 38,6 9,6 Tiroid Trakea, Akciğer ve Bronş 3,5 5,2 5,1 5,8 7,3 7,4 9,6 7,4 1,8 7,7 14,4 7,8 16,2 8,2 18,6 8,1 18,1 8, Kolorektal Mide 9,3 6, 1,3 6,9 11,3 6,4 11,1 6,9 12,5 7,6 12,3 8,4 13,2 7,7 13,4 8,1 13,1 7,2 Uterus Over Korpusu 4,3 5,9 5,9 6,2 7,6 5,8 7,1 5,6 8,4 5,9 8,7 6,5 8,6 6,9 9,3 6,9 9,6 6,6 Trakea, Non-Hodgkin Akciğer Lenfoma ve Bronş 5,2 1,2 5,8 1,4 7,4 4,4 7,4 4, 7,7 4,9 7,8 5,2 8,2 5, 8,1 5,3 8, 5,3 Mide Beyin, Diğer Sinir Sistemi 6, 3,8 6,9 4,2 6,4 3,6 6,9 4, 7,6 4,6 8,4 4,6 7,7 4,4 8,1 5, 7,2 4,4 Over Uterus Serviksi 5,9 3,9 6,2 4,7 5,8 4,5 5,6 4,4 5,9 4,8 6,5 4,3 6,9 4,1 6,9 4,5 6,6 4, Morbidite Kaynak: Non-Hodgkin Lenfoma Halk Sağlığı Kurumu 1,2 1,4 4,4 4, 4,9 5,2 5, 5,3 5,3 Beyin, Diğer Sinir Sistemi 3,8 4,2 3,6 4, 4,6 4,6 4,4 5, 4,4 Uterus Serviksi 3,9 4,7 4,5 4,4 4,8 4,3 4,1 4,5 4, Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu Şekil 3.5. Kadınlarda En Sık Görülen 1 Kanser Türünün Toplam Kanser İçindeki Dağılımı, (%), 21, Meme 22,9 Şekil 3.5. Kadınlarda Tiroid En Sık Görülen 1 Kanser Türünün 1,7 Toplam Kanser İçindeki Dağılımı, (%), 21, Kolorektal 7,8 Uterus Korpusu Meme 5,7 22,9 Trakea, Akciğer ve Tiroid Bronş 4,7 1,7 Kolorektal Mide 4,3 7,8 Uterus Korpusu Over 3,9 5,7 Trakea, Non-Hodgkin Akciğer Lenfoma ve Bronş Beyin, Diğer Sinir Sistemi Mide 3,1 2,6 4,7 4,3 Uterus Serviksi Over 2,4 3,9 Non-Hodgkin Lenfoma, 3,15, 1, 15, 2, 25, Beyin, Diğer Sinir Sistemi 2,6 % Kaynak: Uterus Serviksi Halk Sağlığı Kurumu 2,4, 5, 1, 15, 2, 25, T.C. Sağlık Bakanlığı % 31 Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu

56 Tablo 3.6. Yıllara Göre Erkeklerde En Sık Görülen 1 Kanser Türünün İnsidansı, (1. de, Dünya Sağlık İstatistikleri Yıllığı 214 Standart Nüfusu), Trakea, Akciğer ve Bronş 42,2 43,5 65,1 65,9 68,9 73, 69,2 66, 61, Tablo 3.6. Yıllara Göre Erkeklerde En Sık Görülen 1 Kanser Türünün İnsidansı, (1. de, Dünya Standart Prostat Nüfusu), 11,5 14, 24,9 28,6 28,9 32,3 37,6 36,1 33,8 Mesane 22 12, , ,3 25 2, , 27 22, , ,4 21 2,7 Trakea, Kolorektal Akciğer ve Bronş 42,2 11,8 43,5 13,8 65,1 16,5 65,9 16,2 68,9 18,2 73, 19,1 69,2 2,8 66, 21, 61, 2,7 Prostat Mide 11,5 11,6 14, 12, 24,9 14,1 28,6 14,9 28,9 14,8 32,3 17,3 37,6 18, 36,1 16,2 33,8 16,1 Mesane Larinks 12,4 6,9 13,7 8,4 19,3 1, 2,6 8,9 21, 9,7 22,5 9,3 21,7 9,1 21,4 8,1 2,7 7,7 Kolorektal Non-Hodgkin Lenfoma 11,8 1,4 13,8 2,5 16,5 6,3 16,2 5,9 18,2 6,9 19,1 7,6 2,8 6,9 21, 7,2 2,7 7, Mide Pankreas 11,6 3,1 12, 3,1 14,1 4, 14,9 4,4 14,8 5,2 17,3 6,3 18, 6,1 16,2 5,4 16,1 5,7 Larinks Beyin, Diğer Sinir Sistemi 6,9 5,3 8,4 4,7 1, 4,7 8,9 5,7 9,7 5,4 9,3 5,8 9,1 6,1 8,1 5,4 7,7 5,7 Non-Hodgkin Böbrek Lenfoma 1,4 3, 2,5 3,2 6,3 4,1 5,9 4,1 6,9 5,5 7,6 5,2 6,9 5,8 7,2 6,3 7, 5,5 Pankreas 3,1 Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu 3,1 4, 4,4 5,2 6,3 6,1 5,4 5,7 Beyin, Diğer Sinir Sistemi 5,3 4,7 4,7 5,7 5,4 5,8 6,1 5,4 5,7 Böbrek 3, 3,2 4,1 4,1 5,5 5,2 5,8 6,3 5,5 Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu Şekil 3.6. Erkeklerde En Sık Görülen 1 Kanser Türünün Toplam Kanser İçindeki Dağılımı, (%), 21, Trakea, Akciğer ve Bronş 23,3 Şekil 3.6. Erkeklerde Prostat En Sık Görülen 1 Kanser Türünün Toplam Kanser İçindeki Dağılımı, (%), 12,9 21, Mesane 7,9 Trakea, Akciğer Kolorektal ve Bronş 7,9 23,3 Prostat Mide 6,2 12,9 Mesane Larinks 2,9 7,9 Non-Hodgkin Kolorektal Lenfoma 2,7 7,9 Beyin, Diğer Sinir Sistemi Mide 2,2 6,2 Pankreas Larinks 2,2 2,9 Non-Hodgkin Lenfoma Böbrek 2,1 2,7 Beyin, Diğer Sinir Sistemi 2, Pankreas 2,2 % Böbrek 2,1 Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu T.C. Sağlık Bakanlığı % Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu

57 Tablo 3.7. Cinsiyete Göre Kanser Türlerinin İnsidansı, (1. de, Dünya Standart Nüfusu),, 21 ICD-1 Erkek ICD-1 Kadın C-96 Tüm Kanserler 261,4 C-96 Tüm Kanserler 168,7 C-14 Ağız, Farinks 5,6 C-14 Ağız, Farinks 2,4 C Dudak 1,7 C Dudak,4 C1-C2 Dil,6 C1-C2 Dil,5 C3-C6 Ağız,6 C3-C6 Ağız,3 C7-C8 Tükrük Bezleri,7 C7-C8 Tükrük Bezleri,5 C9 Tonsil,3 C9 Tonsil,1 C1 Diğer Orofarinks,1 C1 Diğer Orofarinks, C11 Nasofarinks 1,3 C11 Nasofarinks,5 C12-C13 Hipofarinks,3 C12-C13 Hipofarinks,1 C14 Farinks, tanımlanmamış, C14 Farinks, tanımlanmamış, C15-26 Sindirim Organları 51,8 C15-26 Sindirim Organları 28,6 C15 Özofagus 2,3 C15 Özofagus 1,3 C16 Mide 16,1 C16 Mide 7,2 C17 İnce Barsak,6 C17 İnce Barsak,3 C18 Kolon 12, C18 Kolon 8,2 C19-C2 Rektum 8,7 C19-C2 Rektum 4,9 C21 Anüs,2 C21 Anüs,2 C22 Karaciğer 4,4 C22 Karaciğer 1,8 C23-C24 Safrakesesi vb. 1,6 C23-C24 Safrakesesi vb. 1,4 C25 Pankreas 5,7 C25 Pankreas 3,1 C26 Diğer Sindirim Organları,2 C26 Diğer Sindirim Organları,2 C3-34,C37-C38 Solunum Organları 69,8 C3-34,C37-C38 Solunum Organları 8,9 C3-C31 Burun, sinüsler vb.,4 C3-C31 Burun, sinüsler vb.,2 C32 Larinks 7,7 C32 Larinks,4 C33-C34 Trakea,Bronş,Akciğer 61, C33-C34 Trakea,Bronş,Akciğer 8, C37-C38 Diğer Torasik organlar,7 C37-C38 Diğer Torasik organlar,3 C4-C41 Kemik 1, C4-C41 Kemik,8 C43 Deri Melanomu 1,8 C43 Deri Melanomu 1,3 C44 Diğer Deri 27, C44 Diğer Deri 17,7 C45 Mezoteliyoma,9 C45 Mezoteliyoma,6 C46 Kaposi sarkomu,6 C46 Kaposi sarkomu,3 C47;C49 Konnektif,Yumuşak doku 2, C47;C49 Konnektif,Yumuşak doku 1,6 C5 Meme,6 C5 Meme 38,6 C6-63 Erkek Genital Organları 37,2 C51-58 Kadın Genital Organları 21,6 C6 Penis, C51 Vulva,4 C61 Prostat 33,8 C52 Vajina,2 C62 Testis 3,4 C53 Uterus Serviksi 4, C63 Diğer erkek genital, C54 Uterus Korpusu 9,6 C55 Uterus unspec.,5 C56 Over 6,6 C57 Diğer Kadın Genital,3 C58 Plasenta, C64-68 Üriner Organlar 26,6 C64-68 Üriner Organlar 6,2 C64 Böbrek 5,5 C64 Böbrek 3, C65 Renal Pelvis,2 C65 Renal Pelvis,1 C66 Üreter,1 C66 Üreter, C67 Mesane 2,7 C67 Mesane 3, C68 Diğer Üriner organlar,1 C68 Diğer Üriner organlar,1 C69 Göz,5 C69 Göz,5 C7-C72 Beyin, sinir sistemi 5,7 C7-C72 Beyin, sinir sistemi 4,4 C73 Tiroid 4,7 C73 Tiroid 18,1 C74-75 Diğer Endokrin Bezleri,5 C74-75 Diğer Endokrin Bezleri,5 C74 Adrenal bez,4 C74 Adrenal bez,3 C75 Diğer Endokrin,1 C75 Diğer Endokrin,2 C81-85,88,9-96 Lenfoid ve Hematopoetik 19,3 C81-85,88,9-96 Lenfoid ve Hematopoetik 13,1 C81 Hodgkin hastalığı 2,2 C81 Hodgkin hastalığı 1,2 C82-C85;C96 Non-Hodgkin lenfoma 7, C82-C85;C96 Non-Hodgkin lenfoma 5,3 C88 İmmunoproliferatif has., C88 İmmunoproliferatif has., C9 Multiple Myelom 2,9 C9 Multiple Myelom 1,8 C91 Lenfoid Lösemi 3,9 C91 Lenfoid Lösemi 2,3 C92-C94 Myeloid Lösemi 2,9 C92-C94 Myeloid Lösemi 2,2 C95 Lösemi, tanımlanmamış,4 C95 Lösemi, tanımlanmamış,3 C39,C48,C76,C77,C8 Diğer&Tanımlanmamış 5,5 C39,C48,C76,C77,C8 Diğer&Tanımlanmamış 3,4 Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu Morbidite T.C. Sağlık Bakanlığı 33

58 Tablo Sağlık 3.8. İstatistikleri Onsekiz Yıllığı Yaş ve 214 Üzeri Bireylerin Kendi Kendine Meme Muayenesi Yapma Durumu, (%), 213 % Tablo Bugüne 3.8. Kadar Onsekiz Hiç Kendi Yaş ve Kendime Üzeri Bireylerin Meme Muayenesi Kendi Kendine Yapmadım Meme Muayenesi Yapma Durumu, 65,1 (%), 213 Tablo 3.8. Onsekiz Yaş ve Üzeri Bireylerin Kendi Kendine Meme Muayenesi Yapma Durumu, (%), 213 Arada Sırada (3 Ayda Birden Daha Az Sıklıkla ) Kendi Kendime Meme Muayenesi 19,4 Yapıyorum % % 2-3 Bugüne Ayda Kadar Bir Kendi Hiç Kendime Kendime Meme Meme Muayenesi Muayenesi Yapıyorum Yapmadım 65,1 5,4 Her Arada Bugüne Ay Sırada Düzenli Kadar (3 Hiç Olarak Ayda Kendi Birden Kendi Kendime Kendime Daha Meme Az Sıklıkla Meme Muayenesi ) Muayenesi Kendi Kendime Yapmadım Yapıyorum Meme Muayenesi 1,1 65,1 Arada Sırada (3 Ayda Birden Daha Az Sıklıkla ) Kendi Kendime Meme Muayenesi 19,4 Yapıyorum Kaynak: Yapıyorum Sağlık Bakanlığı, de Sağlığın Geliştirilmesi Araştırma Raporu ,4 2-3 Ayda Bir Kendi Kendime Meme Muayenesi Yapıyorum 5,4 Her 2-3 Ayda Ay Düzenli Bir Kendi Olarak Kendime Kendi Meme Kendime Muayenesi Meme Muayenesi Yapıyorum Yapıyorum 1,1 5,4 Her Ay Düzenli Olarak Kendi Kendime Meme Muayenesi Yapıyorum 1,1 Kaynak: Sağlık Bakanlığı, de Sağlığın Geliştirilmesi Araştırma Raporu 213 Kaynak: Sağlık Bakanlığı, de Sağlığın Geliştirilmesi Araştırma Raporu 213 Tablo 3.9. Onbeş Yaş ve Üzeri Bireylerin Prostat Muayenesi Yaptırma Durumunun Yerleşim Yerine Göre Dağılımı, 212 Kır Kent Tablo Son Ay Onbeş İçerisinde Yaş Prostat ve Üzeri Muayenesi Bireylerin Yaptırdım Prostat Muayenesi 5,4 Yaptırma Durumunun 4,6 Yerleşim 4,9 Yerine Tablo Göre Dağılımı, 3.9. Onbeş 212 Yaş ve Üzeri Bireylerin Prostat Muayenesi Yaptırma Durumunun Yerleşim Yerine Göre Son 12 Dağılımı, Aydan Daha 212 Öncesinde Prostat Muayenesi 6,3 4,9 5,3 Yaptırdım Kır Kent Kır Kent Prostat Son 12 Ay Muayenesi İçerisinde Yaptırmadım Prostat Muayenesi Yaptırdım 87,1 5,4 9,2 4,6 89,3 4,9 Son 12 Ay İçerisinde Prostat Muayenesi Yaptırdım 5,4 4,6 4,9 Kaynak: Son 12 TÜİK, Aydan Daha Sağlık Öncesinde Araştırması Prostat 212 Muayenesi Son 12 Aydan Daha Öncesinde Prostat Muayenesi 6,3 4,9 5,3 Yaptırdım 6,3 4,9 5,3 Yaptırdım Prostat Muayenesi Yaptırmadım 87,1 9,2 89,3 Prostat Muayenesi Yaptırmadım 87,1 9,2 89,3 Kaynak: TÜİK, Sağlık Araştırması 212 Kaynak: TÜİK, Sağlık Araştırması 212 Tablo 3.1. Onbeş Yaş ve Üzeri Bireylerin Mamografi Çektirme Durumunun Yerleşim Yerine Göre Dağılımı, 212 Kır Kent Tablo Son Ay İçerisinde Onbeş Yaş Mamografi ve Üzeri Çektirdim Bireylerin Mamografi Çektirme 4,9 Durumunun 7,7 Yerleşim Yerine 6,8 Göre Tablo Dağılımı, Onbeş Yaş ve Üzeri Bireylerin Mamografi Çektirme Durumunun Yerleşim Yerine Göre Dağılımı, Son 12 Aydan 212 Daha Öncesinde Mamografi Çektirdim 8,2 Kır 12,2 Kent 1,9 Kır Kent Mamografi Son 12 Ay İçerisinde Çektirmedim Mamografi Çektirdim 84,2 4,9 78,6 7,7 8,4 6,8 Son 12 Ay İçerisinde Mamografi Çektirdim 4,9 7,7 6,8 Kaynak: Son 12 TÜİK, Aydan Daha Sağlık Öncesinde Araştırması Mamografi 212 Çektirdim 8,2 12,2 1,9 Son 12 Aydan Daha Öncesinde Mamografi Çektirdim 8,2 12,2 1,9 Mamografi Çektirmedim 84,2 78,6 8,4 Mamografi Çektirmedim 84,2 78,6 8,4 Kaynak: TÜİK, Sağlık Araştırması 212 Kaynak: TÜİK, Sağlık Araştırması 212 Tablo Onbeş Yaş ve Üzeri Bireylerin Smear Yaptırma Durumunun Yerleşim Yerine Göre Dağılımı, 212 Kır Kent Tablo Son Ay İçerisinde Onbeş Yaş Smear ve Yaptırdım Üzeri Bireylerin Smear Yaptırma 5,4 Durumunun 9,1 Yerleşim Yerine 7,9 Göre Tablo Dağılımı, Onbeş Yaş ve Üzeri Bireylerin Smear Yaptırma Durumunun Yerleşim Yerine Göre Dağılımı, Son 12 Aydan 212 Daha Öncesinde Smear Yaptırdım 7,7 Kır 12,6 Kent 11,1 Kır Kent Smear Son 12 Yaptırmadım Ay İçerisinde Smear Yaptırdım 82,2 5,4 75,9 9,1 77,9 7,9 Son 12 Ay İçerisinde Smear Yaptırdım 5,4 9,1 7,9 Kaynak: Son 12 TÜİK, Aydan Daha Sağlık Öncesinde Araştırması Smear 212 Yaptırdım 7,7 12,6 11,1 Son 12 Aydan Daha Öncesinde Smear Yaptırdım 7,7 12,6 11,1 Smear Yaptırmadım 82,2 75,9 77,9 34Smear T.C. Yaptırmadım Sağlık Bakanlığı 82,2 75,9 77,9 Kaynak: TÜİK, Sağlık Araştırması 212 Kaynak: TÜİK, Sağlık Araştırması 212

59 Tablo Onbeş Yaş ve Üzeri Bireylerin Genel Sağlık Durumunun Cinsiyet, Yaş Grubu ve Yerleşim Yerine Göre Dağılımı, (%), 212 Kır Kent Yaş Grubu Tablo Onbeş Yaş Erkek ve Üzeri Kadın Bireylerin Toplam Genel Erkek Sağlık Kadın Durumunun Toplam Cinsiyet, Erkek Kadın Yaş Grubu Toplam ve Yerleşim Yerine Göre Dağılımı, (%), 212 Çok İyi/ İyi 93,4 91,2 92,2 93,6 91,6 92,6 93,5 91,5 92, Kötü/Çok Kır Kent Yaş Grubu 1,4 1,8 1,6 1,3 1,2 1,3 1,3 1,4 1,4 Kötü Erkek Kadın Toplam Erkek Kadın Toplam Erkek Kadın Toplam Çok İyi/ İyi 83,4 81,6 82,4 89,6 82,8 86,2 88,1 82,5 85, Çok Kötü/Çok İyi/ İyi 93,4 91,2 92,2 93,6 91,6 92,6 93,5 91,5 92, ,6 2,9 2,8 1,8 2,1 1,9 2, 2,3 2,1 Kötü/Çok 1,4 1,8 1,6 1,3 1,2 1,3 1,3 1,4 1,4 Çok Kötü İyi/ İyi 77,7 63,3 7,4 8,9 68,8 74,9 8, 67,3 73, Çok Kötü/Çok İyi/ İyi 83,4 81,6 82,4 89,6 82,8 86,2 88,1 82,5 85, ,2 5,5 4,8 3,2 4,8 4, 3,4 5, 4,2 Kötü/Çok 2,6 2,9 2,8 1,8 2,1 1,9 2, 2,3 2,1 Çok Kötü İyi/ İyi 67,7 41,8 54,9 72,9 53,4 63,1 71,2 49,7 6, Çok Kötü/Çok İyi/ İyi 77,7 63,3 7,4 8,9 68,8 74,9 8, 67,3 73, ,4 14,2 1,3 4,7 8,9 6,8 5,3 1,6 7,9 Kötü/Çok 4,2 5,5 4,8 3,2 4,8 4, 3,4 5, 4,2 Çok Kötü İyi/ İyi 49,4 33,2 4,8 59,1 37,2 48,2 55,6 35,6 45, Çok Kötü/Çok İyi/ İyi 67,7 41,8 54,9 72,9 53,4 63,1 71,2 49,7 6, ,9 22,6 17,1 9,6 17,8 13,7 1,1 19,7 15, Kötü/Çok 6,4 14,2 1,3 4,7 8,9 6,8 5,3 1,6 7,9 Çok Kötü İyi/ İyi 42,4 2,3 3,2 45, 23,9 33,5 43,7 22,1 31, Çok Kötü/Çok İyi/ İyi 49,4 33,2 4,8 59,1 37,2 48,2 55,6 35,6 45, ,1 3,3 24,8 15,7 26,3 21,5 16,9 28,3 23,1 Kötü/Çok,9 22,6 17,1 9,6 17,8 13,7 1,1 19,7 15, Çok Kötü İyi/ İyi 21,9 13,2 16,9 27,1 14,1 19, 24,3 13,6 17,9 75+ Çok Kötü/Çok İyi/ İyi 42,4 2,3 3,2 45, 23,9 33,5 43,7 22,1 31, ,6 44,1 39,6 3,2 38,7 35,5 32, 41,4 37,6 Kötü/Çok 18,1 3,3 24,8 15,7 26,3 21,5 16,9 28,3 23,1 Çok Kötü İyi/ İyi 7,3 57,1 63,4 8,1 67,9 74, 77,1 64,5 7,7 Toplam Çok Kötü/Çok İyi/ İyi 21,9 13,2 16,9 27,1 14,1 19, 24,3 13,6 17, ,4 13,1 1,4 4,3 7,3 5,8 5,2 9,2 7,2 Kötü/Çok 33,6 44,1 39,6 3,2 38,7 35,5 32, 41,4 37,6 Kötü Kaynak: TÜİK, Sağlık Araştırması 212 Çok İyi/ İyi 7,3 57,1 63,4 8,1 67,9 74, 77,1 64,5 7,7 Toplam Kötü/Çok 7,4 13,1 1,4 4,3 7,3 5,8 5,2 9,2 7,2 Kötü Kaynak: TÜİK, Sağlık Araştırması 212 Morbidite Tablo Onbeş Yaş ve Üzeri Bireylerin Genel Sağlık Durumunun Cinsiyete Göre Dağılımı, (%), 28, 21, Tablo Onbeş Yaş ve Üzeri Bireylerin Çok İyi Genel Sağlık Durumunun Cinsiyete Göre Dağılımı, (%), 28, 21, ,9 73,5 77,1 İyi Erkek Kötü , 6,7 5,2 Çok Kötü Çok İyi 71,9 73,5 77,1 Çok İyi İyi Erkek 55,5 56,7 64,5 İyi Kadın Kötü 7, 6,7 5,2 Çok Kötü Kötü 13,2 13,1 9,2 Çok Kötü Çok İyi 55,5 56,7 64,5 Çok İyi İyi Kadın 63,6 65, 7,7 İyi Toplam Kötü 13,2 13,1 9,2 Çok Kötü Kötü 1,1 1, 7,2 Çok Kötü Çok İyi 63,6 65, 7,7 İyi Kaynak: TÜİK, Toplam Sağlık Araştırması 28, 21, 212 Kötü 1,1 1, 7,2 Çok Kötü T.C. Sağlık Bakanlığı 35 Kaynak: TÜİK, Sağlık Araştırması 28, 21, 212

60 Sağlık Tablo İstatistikleri Onbeş Yıllığı Yaş ve 214 Üzeri Bireylerin Kişisel Bakım Faaliyetlerini Gerçekleştirirken Zorluk Çekenlerin Cinsiyete Göre Dağılımı, 214 Tablo Kişisel Bakım Onbeş Faaliyetleri Yaş ve Üzeri Bireylerin Kişisel Bakım Faaliyetlerini Erkek Gerçekleştirirken Kadın Toplam Zorluk Çekenlerin Cinsiyete Göre Dağılımı, 214 Kişisel Bakım Çekenlerin Yatağa Girme/Kalkma Cinsiyete Göre Veya Dağılımı, Sandalyeye 214Oturma/Kalkma 2,4 5,2 3,8 Tablo Kendi Kendine Onbeş Beslenme Yaş ve Üzeri Bireylerin Kişisel Bakım Faaliyetleri Faaliyetlerini 1,8 Erkek Gerçekleştirirken 3,7 Kadın 2,8 Zorluk Toplam Kişisel Kendi Kendine Bakım Faaliyetleri Beslenme Giyinme Ve Elbiselerini Çıkarma Erkek 1,8 2,2 Kadın 3,7 3,8 Toplam 2,8 3, Yatağa Girme/Kalkma Veya Sandalyeye Oturma/Kalkma Kendi Tuvalet Kendine Kullanımı Beslenme 2,4 1,8 5,2 3,7 3,8 3,8 2,8 Giyinme Ve Elbiselerini Çıkarma Yatağa Banyo Yapma/Duş Girme/Kalkma Alma Veya Sandalyeye Oturma/Kalkma 2,2 2,4 2,1 3,8 5,2 4,3 3, 3,8 3,2 Tuvalet Kullanımı Kaynak: Giyinme TÜİK, Ve Elbiselerini Sağlık Araştırması Çıkarma 214 1,8 2,2 3,8 3,8 2,8 3, Banyo Yapma/Duş Alma Tuvalet Kullanımı 2,1 1,8 4,3 3,8 3,2 2,8 Kaynak: Banyo Yapma/Duş TÜİK, Sağlık Alma Araştırması 214 2,1 4,3 3,2 Kaynak: TÜİK, Sağlık Araştırması 214 Tablo Yaş Çocukların Son 6 Ay İçinde Geçirdiği Başlıca Hastalık/Sağlık Sorunlarının Cinsiyete Göre Dağılımı, 214 Tablo Hastalık/Sağlık Sorunu Yaş Çocukların Son 6 Ay İçinde Geçirdiği Başlıca Erkek Hastalık/Sağlık Kadın Sorunlarının Toplam Cinsiyete Göre Dağılımı, 214 Üst Solunum Yolu Enfeksiyonu Tablo Yaş Çocukların Son 6 Ay İçinde Geçirdiği Başlıca 42,8 Hastalık/Sağlık 4,9 Sorunlarının 41,9 Cinsiyete Hastalık/Sağlık (Tonsilit, Orta Kulak Göre Dağılımı, Sorunu İltihabı, Farenjit Vb.) 214 Erkek Kadın Toplam Üst İshal Solunum Yolu Enfeksiyonu 33,7 32,7 33,2 Hastalık/Sağlık Sorunu Erkek 42,8 Kadın 4,9 Toplam 41,9 (Tonsilit, Bulaşıcı Hastalıklar Orta Kulak İltihabı, Farenjit Vb.) Üst Solunum Yolu Enfeksiyonu 6,2 9,4 7,8 İshal (Suçiçeği, Kabakulak Vb.) 42,8 33,7 32,7 4,9 33,2 41,9 (Tonsilit, Kansızlık Orta Kulak İltihabı, Farenjit Vb.) Bulaşıcı Hastalıklar 11,4 1,3 1,8 (Demir İshal Eksikliği Anemisi Vb.) 33,7 6,2 32,7 9,4 33,2 7,8 (Suçiçeği, Kabakulak Vb.) Bulaşıcı Kansızlık Ağız Ve Diş Hastalıklar Sağlığı Sorunları 9,6 9,1 9,3 11,4 6,2 1,3 9,4 1,8 7,8 (Suçiçeği, (Demir Alt Solunum Eksikliği Kabakulak Yolu Anemisi Enfeksiyonu Vb.) Vb.) Kansızlık 1,1 1,1 1,1 Ağız (Zatürre Ve Diş Vb.) Sağlığı Sorunları 11,4 9,6 1,3 9,1 1,8 9,3 (Demir Eksikliği Anemisi Vb.) Alt İdrar Solunum Yolu Enfeksiyonu Yolu Enfeksiyonu 3,2 6,1 4,6 (Zatürre Ağız Ve Diş Vb.) Sağlığı Sorunları 1,1 9,6 1,1 9,1 1,1 9,3 Cilt Hastalıkları 5,9 4,7 5,3 Alt İdrar Solunum Yolu Enfeksiyonu Yolu Enfeksiyonu 1,1 3,2 1,1 6,1 1,1 4,6 (Zatürre D Vitamini Vb.) Eksikliğine Bağlı Kemik Bozuklukları 2,5 2, 2,3 Cilt Hastalıkları 5,9 4,7 5,3 Kaynak: İdrar Yolu TÜİK, Enfeksiyonu Sağlık Araştırması 214 3,2 6,1 4,6 D Vitamini Eksikliğine Bağlı Kemik Bozuklukları Cilt Hastalıkları 2,5 5,9 2, 4,7 2,3 5,3 Kaynak: D Vitamini TÜİK, Eksikliğine Sağlık Araştırması Bağlı Kemik 214 Bozuklukları 2,5 2, 2,3 Kaynak: TÜİK, Sağlık Araştırması 214 Tablo Yaş Çocukların Son 6 Ay İçinde Geçirdiği Başlıca Hastalık/Sağlık Sorunlarının Cinsiyete Göre Dağılımı, 214 Tablo Hastalık/Sağlık Sorunu Yaş Çocukların Son 6 Ay İçinde Geçirdiği Erkek Başlıca Hastalık/Sağlık Kadın Sorunlarının Toplam Cinsiyete Göre Dağılımı, 214 Son 6 Ay İçinde Cinsiyete Göz İle İlgili Göre Sorunlar Dağılımı, ,4 14,3 13,8 Tablo Ağız Ve Diş Sağlığı 7-14 Yaş Sorunları Çocukların Hastalık/Sağlık Sorunu Geçirdiği 24,6 Başlıca Erkek Hastalık/Sağlık 24,6 Kadın Sorunlarının 24,6 Toplam Ağız Hastalık/Sağlık Ve Diş Sağlığı Sorunu Sorunları Enfeksiyöz Hastalıklar Erkek 24,6 9,3 Kadın 24,6 9,6 Toplam 24,6 9,4 Göz İle İlgili Sorunlar Cilt Ağız Hastalıkları Ve Diş Sağlığı Sorunları 13,4 24,6 4,7 14,3 24,6 5,1 13,8 24,6 4,9 Enfeksiyöz Hastalıklar Beslenme Göz İle İlgili İle Sorunlar İlişkili Hastalıklar 9,3 13,4 9,6 14,3 3,6 9,4 13,8 3,5 Cilt Hastalıkları İşitme Enfeksiyöz İle İlgili Hastalıklar Sorunlar 4,7 3,5 9,3 5,1 2,3 9,6 4,9 2,9 9,4 Beslenme İle İlişkili Hastalıklar Ruh Cilt Hastalıkları Sağlığı Sorunları 3,4 2,2 4,7 3,6 1,9 5,1 3,5 2,1 4,9 İşitme İle İlgili Sorunlar Kas Beslenme İskelet İle Sistemi İlişkili Hastalıkları 3,5 2, 3,4 2,3 2,4 3,6 2,9 2,2 3,5 Ruh Sağlığı Sorunları Kaynak: İşitme İle TÜİK, İlgili Sorunlar Sağlık Araştırması 214 2,2 3,5 1,9 2,3 2,1 2,9 Kas İskelet Sistemi Hastalıkları Ruh Sağlığı Sorunları 2, 2,2 2,4 1,9 2,2 2,1 Kaynak: 36Kas İskelet TÜİK, T.C. Sağlık Sistemi Sağlık Bakanlığı Hastalıkları Araştırması 214 2, 2,4 2,2 Kaynak: TÜİK, Sağlık Araştırması 214

61 Tablo Onbeş Yaş Üstü Bireylerin Son 12 Ay İçinde Yaşadığı Başlıca Hastalık/Sağlık Sorunlarının Cinsiyete Göre Dağılımı, 214 Hastalık/Sağlık Sorunu Erkek Kadın Toplam Bel Bölgesi Problemleri (Bel Ağrısı, Bel Fıtığı, Diğer Bel Defektleri) 26,5 39,3 33, Hipertansiyon 11,2 2,9 16,1 Boyun Bölgesi Problemleri (Boyun Ağrısı, Boyun Fıtığı, Diğer Boyun Defektleri) Alerji (Alerjik Rinit, Dermatit, Yiyecek Vb. Alerjisi) (Alerjik Astım Hariç) 14, 28,5 21,3 8,9 15,3 12,1 Morbidite Şeker Hastalığı (Diyabet) Astım (Alerjik Astım Dahil) Koroner Kalp Hastalığı (Anjina,Göğüs Ağrısı,Spazm) Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (Kronik Bronşit, Amfizem) 6,8 11,1 9, 5,2 1,5 7,9 7,4 9,5 8,5 6,3 9,1 7,7 İdrar Kaçırma, İdrarı Tutamama 4,8 1,2 7,5 Depresyon 7,4 14,5 11, Miyokardiyal Enfarktüs (Kalp Krizi) İnme-Felç (Beyin Kanaması, Serebral Tromboz) 2,1 1,9 2,,9,8,8 Karaciğer Sirozu, Karaciğer Yetmezliği 1,4 1,8 1,6 Arthrosis 5,4 1,6 8, Böbrek Problemleri 6,2 8,7 7,5 Alzheimer 6,2 9,8 8,2 Kaynak: TÜİK, Sağlık Araştırması 214 Not: Alzheimer, 65+ yaş grubu bireyler için değerlendirilmiştir. T.C. Sağlık Bakanlığı 37

62 Bölüm 3 İle İlgili Açıklamalar 22 yılı kızamık ve tüberküloz vakalarında yerli veya yabancı vaka ayırımına ait kayıt bulunmamaktadır. 214 yılı tüberküloz vaka ve insidansı, Dünya Sağlık Örgütü nün (DSÖ) yayımlayacağı Küresel Tüberküloz Kontrol Raporu 215 te (Global Tuberculosis Control Report 215) verilecektir. Kanser ile ilgili veriler Aktif Kanser Kayıt Sistemi ile veri toplayan illerin verilerinden alınmıştır. Aktif Kanser Kayıt Sistemi; Kanser kayıt elemanları tarafından tek tek hasta dosyaları ve elektronik veri tabanlarından araştırılan bilgiler, kanser kayıt formlarına aktarılır. Bu formların İl Halk Sağlığı Müdürlüğü Kanser Kayıt Merkezlerinde Canreg-4 bilgisayar programına girilmesinin ardından dublikasyon kontrolü ve diğer kalite kontrol çalışmaları yapıldıktan sonra veriler Halk Sağlığı Kurumu Başkanlığı na elektronik ortamda gönderilir. Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de profesyonel kanser kayıtçılığı yapabilecek ve ülkenin en az % 2 nüfusunu yansıtacak bölgeler (iller) seçilmiştir. Bu hesaplamaların yapılmasında da Ankara, Antalya, Bursa, Edirne, Erzurum, Eskişehir, İzmir, Samsun, Trabzon illerinin verileri kullanılmıştır. TÜİK, Sağlık Araştırması Sağlık Araştırması ile bireylerin genel sağlık profilinin ortaya çıkarılması ve ülkelerin gelişmişlik düzeylerini gösteren kalkınma göstergeleri içerisinde önemli bir paya sahip olan sağlık göstergesine yönelik bilgilerin elde edilmesi ile mevcut yapıdaki bilgi açığının kapatılması amaçlanmıştır. Araştırma, hem uluslararası karşılaştırmalara imkan veren hem de ulusal ihtiyaçlara ışık tutan bir araştırma olma özelliğini taşımaktadır. Araştırmanın örneklem büyüklüğü toplam, kent ve kır bazında tahminler üretecek şekilde hesaplanmıştır. Tasarım gereği toplam örneklem hacmi 14.4 hane olarak belirlenmiştir. TÜİK, Sağlık Araştırması 214 Kapsanan kitle: sınırları içerisindeki tüm yerleşim yerlerinde bulunan hane halklarıdır. Kurumsal olarak nitelendirilen nüfus (asker, yurtlarda, hapishanede, hastanede sürekli olarak kalan, huzurevleri vb.) kapsam dışıdır. Tahmin boyutu: Araştırma; toplam tahmini verebilecek şekilde tasarlanmıştır. Tasarım gereği toplam örnek hacmi 9.74 hane olarak belirlenmiştir. Örneklem dağılımı: Örneğe seçilen 9.74 haneden hane ile anket sonuçlandırılmıştır. Toplam birey ile anket yapılmıştır. Uygulama dönemi: Araştırma, 28 yılında Nisan ayında, 21 ve 212 yıllarında Mayıs-Haziran döneminde bir ay uygulanmıştır. 214 yılında ise metodoloji gereği Ağustos-Ekim dönemindeki 3 ayda çalışma gerçekleştirilmiştir. Sağlık Bakanlığı, de Sağlığın Geliştirilmesi Araştırma Raporu 213 Sağlık Bakanlığı Sağlık Araştırmaları Genel Müdürlüğü tarafından yapılmıştır. Araştırmanın Amacı; Toplumda sağlıkla ilgili davranışların, risklerin ve toplumun sağlık durumunun belirlenmesi, Toplumun sağlık hizmeti kullanım özelliklerinin belirlenmesi, Sağlığın sosyoekonomik belirleyicilerinin ve sağlık eşitsizliklerinin saptanması, Toplumda sağlığı geliştirici davranış biçimlerinin değerlendirilmesi, Yerel ve ulusal ölçeklerde sağlığın geliştirilmesi programlarının planlanmasında kullanılmak üzere veri oluşturulması, Sağlığı teşvik edici programların toplumdaki farkındalığının değerlendirilmesi, Sağlık yöneticileri için bölgesel düzeyde öncelikli sorun alanlarının saptanması, Sağlık politikalarının sağlığı geliştirmeye yönelik oluşturulmasında kanıta dayalı bilgi elde edilmesidir. 38 T.C. Sağlık Bakanlığı

63 Evren ve Örneklem; Araştırma evreni sınırları içerisinde yer alan tüm hanelerdir. Araştırma kapsamında yapılan tüm görüşmelere ilişkin örneklem, İBBS-1 i temsil edecek şekilde TÜİK tarafından belirlenmiştir. Örneklem türü olarak Çok Aşamalı Tabakalı Olasılıklı Küme Örneklemi yöntemi uygulanmıştır. Araştırma kapsamında toplam hanede görüşme yapılmıştır. sınırları içerisinde yer alan 81 il araştırma kapsamında yer almaktadır. Morbidite T.C. Sağlık Bakanlığı 39

64 .

65 Risk Faktörleri Bölüm 4 Risk Faktörleri

66 .

67 Tablo 4.1. Bireylerin Tütün ve Tütün Mamulü Kullanma Durumunun Cinsiyet ve Yerleşim Yerine Göre Dağılımı, 212 Tablo 4.1. Bireylerin Tütün ve Tütün Kır Mamulü Kullanma Durumunun Kent Cinsiyet ve Yerleşim Yerine Tütün ve Tütün Mamulü Göre Dağılımı, 212 Kullanma Durumu Erkek Kadın Toplam Erkek Kadın Toplam Erkek Kadın Toplam Kır Kent Tütün ve Tütün Mamulü Her Kullanma Gün Kullanan Durumu 33,3 4,7 18,9 38,9 13, 25,7 37,3 1,7 23,8 Erkek Kadın Toplam Erkek Kadın Toplam Erkek Kadın Toplam Ara Sıra Kullanan 4,2 2, 3,1 4,1 2,6 3,3 4,1 2,4 3,3 Her Gün Kullanan 33,3 4,7 18,9 38,9 13, 25,7 37,3 1,7 23,8 Ara Kullanmayan/ Sıra Kullanan Hiç 62,5 4,2 93,3 2, 78, 3,1 57, 4,1 84,5 2,6 71, 3,3 58,5 4,1 86,9 2,4 72,9 3,3 Kullanmamış Olan Kullanmayan/ Hiç Kaynak: TÜİK ve Sağlık Bakanlığı, 62,5 Küresel 93,3 Yetişkin 78, Tütün 57, Araştırması 84,5 71, ,5 86,9 72,9 Kullanmamış Olan Kaynak: TÜİK ve Sağlık Bakanlığı, Küresel Yetişkin Tütün Araştırması 212 Risk Faktörleri Şekil 4.1. Her Gün Tütün ve Tütün Mamulü Kullanan Kişilerin Cinsiyete Göre Dağılımı, (%), 23, 28, 21, 212 Her Gün Kullanan (%) Şekil Her Gün Tütün ve Tütün Mamulü Kullanan Kişilerin Cinsiyete Göre Dağılımı, (%), 23, 28, 21, ,1 Her Gün Kullanan (%) ,8 51,1 39, ,3 32,1 43,8 3 27,4 39, 4 25,4 37,3 23,8 32, ,8 27,4 25,4 11,6 12,3 23,8 1, ,8 1 11,6 12, Erkek Toplam Kadın Kaynak: Sağlık Bakanlığı Ulusal Hastalık Yükü ve Maliyet Etkililik Çalışması, Hane Halkı Araştırması 23, TÜİK Küresel Yetişkin Erkek Tütün Araştırması Toplam 28, KadınTÜİK Sağlık Araştırması 21, TÜİK ve Sağlık Bakanlığı Küresel Yetişkin Tütün Araştırması 212 Kaynak: Sağlık Bakanlığı Ulusal Hastalık Yükü ve Maliyet Etkililik Çalışması, Hane Halkı Araştırması 23, TÜİK Küresel Yetişkin Tütün Araştırması 28, TÜİK Sağlık Araştırması 21, TÜİK ve Sağlık Bakanlığı Küresel Yetişkin Tütün Araştırması 212 T.C. Sağlık Bakanlığı 43 1,7

68 Şekil 4.2. Ülkelere Göre Her Gün Tütün ve Tütün Mamulü Kullanma Durumu, (%), 213 Her Gün Kullanan (%) Şekil Ülkelere Göre Her Gün Tütün ve Tütün Mamulü Kullanma Durumu, (%), Her Gün Kullanan (%) Yunanistan Yunanistan Letonya Letonya 3 3 Şili Şili Macaristan Macaristan Estonya Estonya Rusya Rusya Fransa Fransa Kaynak: TÜİK, OECD Health Data 215 Not: Ülkelere ait veriler 213 ve daha yakın yıla aittir. Kaynak: TÜİK, OECD Health Data 215 Not: Ülkelere ait veriler 213 ve daha yakın yıla aittir. İspanya İspanya Polonya Polonya Çek Cumhuriyeti Çek Cumhuriyeti Litvanya Litvanya İtalya İtalya Almanya Almanya Slovenya Slovenya İsviçre İsviçre Birleşik Krallık Birleşik Krallık Kore Kore Slovak cumhuriyeti Slovak cumhuriyeti Japonya Japonya Belçika Belçika Hollanda Hollanda Danimarka Danimarka İsrail İsrail Finlandiya Finlandiya Lüksemburg Lüksemburg Yeni Zelanda Yeni Zelanda Norveç Norveç Kanada Kanada Birleşik Devletler Birleşik Devletler Avustralya Avustralya İzlanda İzlanda İsveç İsveç Tablo 4.2. Halen Tütün ve Tütün Mamulü Kullananların İlk Kez Tütün Mamulü Kullanma Yaşlarının Cinsiyete Göre Dağılımı, (%), 212 İlk Kez Tütün Mamulü Tablo 4.2. Erkek Kadın Toplam Kullanma Halen Yaşı Tütün ve Tütün Mamulü Kullananların İlk Kez Tütün Mamulü Kullanma Yaşlarının Cinsiyete Göre Dağılımı, (%), 212 <1 3,6,7 2,9 İlk Kez Tütün Mamulü Erkek Kadın Toplam Kullanma 1-14 Yaşı 22,2 13,9 2, <1 52, 3,6 47,7,7 5,9 2, ,2 18,5 13,9 24,3 2, , 2,1 47,7 7,5 5,9 3, ,5,9 24,3 3,2 2, 1, ,1,7 7,5 2,8 3,5 1,3 Toplam ,9 1 3,2 1 1,5 Kaynak: TÜİK, 35+ Sağlık Araştırması 212,7 2,8 1,3 Toplam T.C. Sağlık Bakanlığı Kaynak: TÜİK, Sağlık Araştırması 212

69 Tablo 4.3. Onbeş Yaş ve Üzeri Bireylerde Alkol Kullananların Cinsiyet Sağlık ve İstatistikleri Yerleşim Yıllığı Yerine 214 Göre Dağılımı, (%), 212 Kır Kent Tablo Alkol 4.3. Onbeş Yaş ve Üzeri Bireylerde Alkol Kullananların Cinsiyet ve Yerleşim Yerine Göre Kullanım Durumu Dağılımı, (%), 212 Erkek Kadın Toplam Erkek Kadın Toplam Erkek Kadın Toplam Kullanan 13,9 1,2 Kır 7,3 18,7 Kent 5, 11,8 17,2 Alkol 3,8 1,4 Kullanım Durumu Kullanmayan Erkek 16,4 Kadın 1,7 Toplam 8,7 Erkek 14,9 Kadın 5,3 Toplam 1,1 Erkek 15,4 Kadın 4,2 Toplam 9,7 Hiç Kullanan Kullanmamış 69,7 13,9 97,1 1,2 84, 7,3 66,4 18,7 89,7 5, 78,1 11,8 67,4 17,2 92, 3,8 79,9 1,4 Olan Toplam Kullanmayan 16, ,7 1 8,7 14, ,3 1,1 1 15, ,2 1 9,7 Hiç Kullanmamış Kaynak: TÜİK, Sağlık 69,7 Olan Araştırması 97, , 66,4 89,7 78,1 67,4 92, 79,9 Toplam Kaynak: TÜİK, Sağlık Araştırması 212 Risk Faktörleri Tablo 4.4. Halen Alkol Kullananların İlk Kez Alkol Kullanma Yaşlarının Cinsiyete Göre Dağılımı, (%), 212 İlk Kez Alkol Kullanma Tablo 4.4. Halen Erkek Kadın Toplam Yaşı Alkol Kullananların İlk Kez Alkol Kullanma Yaşlarının Cinsiyete Göre Dağılımı, (%), 212 <1 1,1,3,9 İlk Kez Alkol Kullanma Erkek Kadın Toplam 1-14 Yaşı 7,6 5,2 7, <1 55,5 1,1 4,9,3 52,8, ,7 7,6 34,7 5,2 28,2 7, ,2 55,5 12,4 4,9 7,4 52, ,8 26,7 4, 34,7 2,2 28, ,1 6,2 2,6 12,4 1,4 7,4 Toplam ,8 1 4, 1 2,2 Kaynak: TÜİK, 35+ Sağlık Araştırması 212 1,1 2,6 1,4 Toplam T.C. Sağlık Bakanlığı Kaynak: TÜİK, Sağlık Araştırması

70 Sağlık Tablo 4.5. İstatistikleri Onbeş Yaş Yıllığı ve 214 Üzeri Bireylerde Beyana Dayalı Vücut Kitle İndeksinin Cinsiyete Göre Dağılımı, (%), 214 Erkek Kadın Toplam Tablo Düşük 4.5. Kilolu Onbeş Yaş ve Üzeri Bireylerde 2,8 Beyana Dayalı Vücut 5,5 Kitle İndeksinin Cinsiyete 4,2 Göre Dağılımı, (%), 214 Normal Kilolu 43,7 Erkek 4,7 Kadın 42,2 Toplam Fazla Kilolu Düşük Kilolu 38,2 2,8 29,3 5,5 33,7 4,2 Obez Normal Kilolu 15,3 43,7 24,5 4,7 19,9 42,2 Kaynak: TÜİK, Sağlık Araştırması 214 Fazla Kilolu 38,2 29,3 33,7 Obez 15,3 24,5 19,9 Kaynak: TÜİK, Sağlık Araştırması 214 Şekil 4.3. Obez (Vücut Kitle İndeksi 3) Bireylerin Cinsiyete Göre Uluslararası Karşılaştırması, ,5 24,5 24,3 Şekil 4.3. Obez (Vücut Kitle İndeksi 3) Bireylerin Cinsiyete 22,6 Göre Uluslararası Karşılaştırması, , ,5 24,5 15,3 24,3 15,8 15,2 22,6 21,5 1,5 1, ,3 15,8 15,2 1 DSÖ Avrupa Bölgesi Üst Gelir Gubu Ülkeler Orta-Üst Gelir Grubu Ülkeler Kadın Erkek Kaynak: DSÖ TÜİK Avrupa Sağlık Bölgesi Araştırması 214, DSÖ World Üst Gelir Health Gubu Statistics Orta-Üst 215Gelir Ülkeler Grubu Ülkeler Kadın Erkek 46 T.C. Sağlık Bakanlığı Kaynak: TÜİK Sağlık Araştırması 214, DSÖ World Health Statistics 215 1,5 1,7 Dünya Dünya

71 Tablo 4.6. Onbeş Yaş ve Üzeri Bireylerde Beyana Dayalı Boy ve Kilo Ortalamalarının Yaş Gruplarına ve Cinsiyete Göre Dağılımı, 212 Vücut Ağırlığı (kg) Boy Uzunluğu (cm) Tablo Yaş 4.6. Grubu Onbeş Yaş Erkek ve Üzeri Bireylerde Kadın Beyana Toplam Dayalı Boy ve Erkek Kilo Ortalamalarının Kadın Yaş Gruplarına Toplam ve Cinsiyete Göre Dağılımı, ,4 58,1 63,2 173,5 162,8 168, ,2 Vücut Ağırlığı 64,8 (kg) 71,1 175, Boy Uzunluğu 162,8 (cm) Yaş Grubu 169, Erkek 81,2 Kadın 71, Toplam 76,2 Erkek 173,5 Kadın 162,1 Toplam 168, ,4 68,4 74,9 58,1 77,7 63,2 171,9 173,5 161,4 162,8 166,9 168, ,2 77,2 75,8 64,8 77,5 71,1 171,2 175, 16,2 162,8 165,9 169, ,9 81,2 72,6 71, 74,6 76,2 169,9 173,5 159,4 162,1 164,7 168, ,2 8,4 66,7 74,9 69,1 77,7 168,6 171,9 157,5 161,4 162,5 166, ,7 79,2 67,8 75,8 72,3 77,5 173,1 171,2 161,8 16,2 167,6 165, ,9 72,6 74,6 169,9 159,4 164,7 Kaynak: TÜİK, Sağlık Araştırması ,2 66,7 69,1 168,6 157,5 162,5 76,7 67,8 72,3 173,1 161,8 167,6 Kaynak: TÜİK, Sağlık Araştırması 212 Risk Faktörleri Tablo 4.7. Çocukların (7-8 Yaş) Yerleşim Yerlerine Göre Vücut Ağırlığı, Boy Uzunluğu ve Beden Kitle İndeksi Z-Skorlarının Dağılımı (%), 213 Erkek Kız Tablo 4.7. Çocukların (7-8 Yaş) Toplam Kır Yerleşim Kent Yerlerine Toplam Göre Vücut Kır Ağırlığı, Kent Boy Uzunluğu Toplam ve Beden Kitle İndeksi Z-Skorlarının Dağılımı (%), 213 Vücut Ağırlığı Z-Skoru Ciddi Zayıf Erkek Kız 1,,,2,2,1,2 Toplam,2 Zayıf Kır 3,2 Kent 1,8 Toplam 2,1 Kır 3,1 Kent 1,9 Toplam 2,1 2,1 Vücut Normal Ağırlığı Z-Skoru 92,9 87,8 88,6 93,7 91,5 91,9 9,2 Ciddi Kilolu Zayıf 1,5 1, 7,5, 6,5,2 2,5,2 5,4,1 4,9,2 5,7,2 Şişman Zayıf 1,5 3,2 2,8 1,8 2,6 2,1,4 3,1 1,1 1,9 1, 2,1 1,8 2,1 Boy Normal Uzunluğu Z-Skoru Ciddi Kilolu Bodur 92,9,2 1,5 87,8,1 7,5 88,6,1 6,5 93,7,4 2,5 91,5,1 5,4 91,9,2 4,9 9,2,1 5,7 Bodur Şişman 5,4 1,5 1,5 2,8 2,1 2,6 5,6,4 1,7 1,1 2,4 1, 2,3 1,8 Normal Boy Uzunluğu Z-Skoru 93,9 95, 94,8 93,7 96,3 95,8 95,3 Uzun Ciddi Bodur,5,2 3,1,1 2,7,1,2,4 1,7,1 1,4,2 2,,1 Çok Bodur Uzun, 5,4,3 1,5,3 2,1, 5,6,2 1,7,2 2,4,2 2,3 BKİ Normal Z-Skoru Ciddi Uzun Zayıf 93,9,2,5 95,,3 3,1 94,8,3 2,7 93,7,,2 96,3,2 1,7 95,8,2 1,4 95,3,3 2, Zayıf Çok Uzun 2,2, 1,8,3 1,9,3 1,3, 1,7,2 1,7,2 1,8,2 Normal BKİ Z-Skoru 82,8 72,9 74,5 85, 74,6 76,5 75,5 Kilolu Ciddi Zayıf 11,1,2 13,7,3 13,3,3 1,5, 16,,2 15,,2 14,2,3 Şişman Zayıf 3,7 2,2 11,2 1,8 1, 1,9 3,1 1,3 7,4 1,7 6,6 1,7 8,3 1,8 Normal Kaynak: Sağlık Bakanlığı, 82,8 Çocukluk 72,9 Çağı 74,5 (7-8 Yaş) 85, Şişmanlık 74,6 Araştırması 76,5 (COSI-TUR) 75,5 213 Kilolu 11,1 13,7 13,3 1,5 16, 15, 14,2 Şişman 3,7 11,2 1, 3,1 7,4 6,6 8,3 Kaynak: Sağlık Bakanlığı, Çocukluk Çağı (7-8 Yaş) Şişmanlık Araştırması (COSI-TUR) T.C. Sağlık Bakanlığı

72 Tablo 4.8. Onsekiz Yaş ve Üzeri Bireylerin Sağlıklı Olma Davranışları Önünde Engel Olma Konusundaki Görüşlerinin Dağılımı, (%), 213 Tablo Engel Olma 4.8. Durumu Onsekiz Yaş ve Üzeri Bireylerin Sağlıklı Olma Davranışları Önünde Engel % Olma Konusundaki Görüşlerinin Dağılımı, (%), 213 Yok 25,1 Engel Maddi Olma Olanağın Durumu Olmaması 3,5 % Yaşanılan Yok Yerde Olanak Olmaması 25,1 1,9 Ailevi Maddi Sorumluluklar Olanağın Olmaması Nedeniyle Yapamama 1,7 3,5 Yaşanılan Yerde Olanak Olmaması 1,9 Alışkanlıklarımdan Vazgeçememe 1,2 Ulaşım Ailevi Sorumluluklar Sorunu Olması Nedeniyle Yapamama 1, 1,7 Bilgisi Alışkanlıklarımdan Yetersiz Vazgeçememe,9 1,2 Yapmanın Ulaşım Sorunu Zor Olduğunu Olması Düşünme,9 1, Aile Bilgisi ve/veya Yetersiz Arkadaş Desteğinin Olmaması,7,9 Yapmanın Zor Olduğunu Düşünme,9 Nasıl Başlayacağını Bilmeme,5 Engelli Aile ve/veya Olma Arkadaş Desteğinin Olmaması,3,7 Eş/Aile/Çevrenin Nasıl Başlayacağını İzni Bilmeme Olmaması,3,5 Engelli Olma Kaynak: Sağlık Bakanlığı, de Sağlığın Geliştirilmesi Araştırma Raporu 213,3 Not: Eş/Aile/Çevrenin Her satır için İzni toplam Olmaması kişi üzerinden yüzde alınmıştır.,3 Kaynak: Sağlık Bakanlığı, de Sağlığın Geliştirilmesi Araştırma Raporu 213 Not: Her satır için toplam kişi üzerinden yüzde alınmıştır. Tablo 4.9. Onsekiz Yaş ve Üzeri Bireylerin Sağlık Konusundaki Bilgi Alma Durumu ve Bilgi Kaynaklarının Dağılımı (%), 213 Tablo 4.9. Onsekiz Yaş ve Üzeri Bireylerin Sağlık Konusundaki Bilgi Alma Durumu ve % Bilgi Kaynaklarının Dağılımı (%), 213 Evet 81,9 Bilgi Alma Durumu Hayır 18,1 % Sağlık Evet Çalışanları 81,9 85,4 Bilgi Alma Durumu Aile Hayır Çevresi 18,1 17,9 Kişilerden Kişilerden Eczacı Sağlık Çalışanları 85,4 7, Bilgi Kaynağı (Her satır için toplam kişi Arkadaşlar Aile Çevresi 17,9 5,6 üzerinden yüzde alınmıştır) Komşular Eczacı 1,3 7, Bilgi Kaynağı (Her satır için toplam kişi Okul Arkadaşlar Çevresi,8 5,6 üzerinden yüzde alınmıştır) İşyerinde Komşular Arkadaşlar,4 1,3 Bilgi Alma Durumu Evet Okul Çevresi 7,5,8 Hayır İşyerinde Arkadaşlar 29,5,4 Bilgi Alma Durumu Televizyon Evet 7,5 76,4 İnternet Hayır 29,5 26,8 Gazeteler Televizyon 1, 76,4 Cep İnternet Telefonları, Akıllı Telefonlar 26,8 8,3 Bilgi Kaynağı Radyo Gazeteler 1, 3,2 (Her satır için toplam kişi üzerinden yüzde alınmıştır) Afişler Cep Telefonları, Akıllı Telefonlar 2,8 8,3 Bilgi Kaynağı Broşürler Radyo 2,5 3,2 (Her satır için toplam kişi üzerinden yüzde alınmıştır) Dergiler Afişler 2,4 2,8 Kitaplar Broşürler 2,4 2,5 Reklam Dergiler Panoları 1,4 2,4 Kitaplar 2,4 Kaynak: Sağlık Bakanlığı, de Sağlığın Geliştirilmesi Araştırma Raporu 213 Reklam Panoları 1,4 İletişim İletişim Araçlarından Araçlarından Kaynak: Sağlık Bakanlığı, de Sağlığın Geliştirilmesi Araştırma Raporu T.C. Sağlık Bakanlığı

73 Tablo 4.1. Onsekiz Yaş ve Üzeri Bireylerin Düzenli Sabah Kahvaltısı Yapma Durumu, (%), 213 Tablo 4.1. Onsekiz Yaş ve Üzeri Bireylerin Düzenli Sabah Kahvaltısı Düzenli Yapma Sabah Durumu, Kahvaltısı (%), Yapma 213 Durumu (%) Tablo Kahvaltı 4.1. Yapmıyorum Onsekiz Yaş ve Üzeri Bireylerin Düzenli Sabah Kahvaltısı Düzenli Yapma Sabah Durumu, 6,6 Kahvaltısı (%), Yapma 213 Durumu (%) Yalnızca Hafta Sonları Kahvaltı Yapıyorum Düzenli Sabah 2,6 Kahvaltısı Yapma Hafta Kahvaltı İçi Yapmıyorum Bazen Kahvaltı Yapıyorum Durumu 6,3 6,6 (%) Hafta Yalnızca Hafta Sonları Kahvaltı Yapıyorum 2,6 Kahvaltı İçi Yapmıyorum Her Gün Kahvaltı Yapıyorum 6,6 4,8 Her Hafta Gün İçi Bazen Kahvaltı Kahvaltı Yapıyorum Yapıyorum 79,6 6,3 Yalnızca Hafta Sonları Kahvaltı Yapıyorum 2,6 Hafta İçi Her Gün Kahvaltı Yapıyorum 4,8 Kaynak: Hafta İçi Sağlık Bazen Kahvaltı Bakanlığı, Yapıyorum de Sağlığın Geliştirilmesi Araştırma Raporu 213 6,3 Her Gün Kahvaltı Yapıyorum 79,6 Hafta İçi Her Gün Kahvaltı Yapıyorum 4,8 Kaynak: Her Gün Sağlık Kahvaltı Bakanlığı, Yapıyorum de Sağlığın Geliştirilmesi Araştırma Raporu ,6 Kaynak: Sağlık Bakanlığı, de Sağlığın Geliştirilmesi Araştırma Raporu 213 Tablo Onsekiz Yaş ve Üzeri Bireylerin Taze Meyve ve Sebze Yeme Alışkanlıklarının Dağılımı, (%), 213 Tablo Onsekiz Yaş ve Üzeri Bireylerin Taze Meyve ve Sebze Yeme Alışkanlıklarının Dağılımı, Taze Meyve Yeme Sıklığı Taze Sebze Yeme Sıklığı (%), 213 % % Tablo Onsekiz Yaş ve Üzeri Bireylerin Taze Meyve ve Sebze Yeme Alışkanlıklarının Dağılımı, (%), Günde Kez Taze Meyve 44,6 Yeme Sıklığı Taze Sebze 4,6 Yeme Sıklığı % % 2 Günde 1 Kez Günde 1 Kez Taze Meyve 22,3 Yeme Sıklığı Taze Sebze 23,8 Yeme Sıklığı 44,6 % 4,6 % 3 Günde 1 Kez 2 Günde Günde 1 Kez Kez 14,6 44,6 22,3 16,5 4,6 23,8 Haftada 1-2 Kez 23 Günde 1 Kez 14,1 22,3 14,6 16,6 23,8 16,5 Hiç Yemeyen 3 Haftada Günde Kez Kez 4,4 14,6 14,1 2,4 16,5 16,6 Kaynak: Haftada Hiç Yemeyen Sağlık 1-2 Kez Bakanlığı, de Sağlığın Geliştirilmesi 14,1 4,4 Araştırma Raporu ,6 2,4 Kaynak: Hiç Yemeyen Sağlık Bakanlığı, de Sağlığın Geliştirilmesi 4,4 Araştırma Raporu 213 2,4 Risk Faktörleri Kaynak: Sağlık Bakanlığı, de Sağlığın Geliştirilmesi Araştırma Raporu 213 Tablo Onsekiz Yaş ve Üzeri Bireylerin Öğün Atlama Alışkanlıkları ve Nedenlerinin Dağılımı (%), 213 Tablo Onsekiz Yaş ve Üzeri Bireylerin Öğün Atlama Alışkanlıkları ve Nedenlerinin Dağılımı % (%), 213 Tablo OnsekizHayır Yaş ve Üzeri Bireylerin Öğün Atlama Alışkanlıkları ve Nedenlerinin 63,4 Dağılımı (%), Öğün 213Atlama % Evet 36,6 Hayır 63,4 Öğün Atlama Canı İstememe 12,2 % Evet 36,6 Geç Hayır Kalkma 63,4 9,5 Öğün Atlama Canı İstememe 12,2 Zaman Evet Yetersizliği 36,6 9,3 Geç Kalkma 9,5 Alışkanlığı Canı İstememe Olmaması 12,2 4,8 Zaman Yetersizliği 9,3 Atıştırma Geç Kalkma ve Acıkmama 2,6 9,5 Alışkanlığı Olmaması 4,8 Zayıflamak Zaman Yetersizliği İsteme 1,3 9,3 Atıştırma ve Acıkmama 2,6 Maddi Alışkanlığı Durum Olmaması Yetersizliği 4,8 1 Zayıflamak İsteme 1,3 Yemek Atıştırma Hazırlayan ve Acıkmama Kişi Olmaması,5 2,6 Maddi Durum Yetersizliği 1 Kaynak: Sağlık Bakanlığı, Zayıflamak de İsteme 1,3 Sağlığın Geliştirilmesi Araştırma Raporu 213 Yemek Hazırlayan Kişi Olmaması,5 Maddi Durum Yetersizliği 1 Kaynak: Sağlık Bakanlığı, Yemek de Hazırlayan Kişi Sağlığın Olmaması Geliştirilmesi Araştırma Raporu 213,5 T.C. Sağlık Bakanlığı 49 Kaynak: Sağlık Bakanlığı, de Sağlığın Geliştirilmesi Araştırma Raporu 213 Öğün Atlama Nedenleri (Her satır için toplam kişi üzerinden yüzde alınmıştır) Öğün Atlama Nedenleri (Her satır için toplam kişi üzerinden yüzde Öğün Atlama Nedenleri (Her satır için toplam kişi üzerinden yüzde alınmıştır) alınmıştır)

74 Tablo Ailelerin Beyanlarına Göre Çocuklarının (7-8 Yaş) Bazı Besin ve İçeceklerin Tüketim Sıklıklarının Dağılımı (%), 213 Tablo Besinler Ailelerin Beyanlarına Göre Çocuklarının Haftada Haftada Her (7-8 Gün Yaş) Bazı Besin ve İçeceklerin Tüketim Hiç 4-6 Kez 1-3 Kez Sıklıklarının Dağılımı (%), 213 Taze Meyve 42,8 23,3 32,5 1,4 Haftada Haftada Besinler Sebze Her 18,3 Gün 26,3 47,2 Hiç 8,3 4-6 Kez 1-3 Kez %1 Hazır Meyve Suyu 14,2 13,9 5,2 21,7 Taze Meyve 42,8 23,3 32,5 1,4 Taze Sıkılmış Meyve Suyu 5,8 11,5 47, 35,6 Sebze 18,3 26,3 47,2 8,3 Şeker İçeren Gazlı İçecekler 4,2 8,5 5,3 37, %1 Hazır Meyve Suyu 14,2 13,9 5,2 21,7 Diyet Gazlı İçecekler 1,7 2,2 1,7 85,4 Taze Sıkılmış Meyve Suyu 5,8 11,5 47, 35,6 Az/Yarım Yağlı Süt 23,6 15,4 29, 32, Şeker İçeren Gazlı İçecekler 4,2 8,5 5,3 37, Tam Yağlı Süt 27,9 18,1 3,9 23,1 Diyet Gazlı İçecekler 1,7 2,2 1,7 85,4 Aromalı Süt 8,3 8,8 35,6 47,3 Az/Yarım Yağlı Süt 23,6 15,4 29, 32, Peynir 51, 16,5 22,1 1,5 Tam Yağlı Süt 27,9 18,1 3,9 23,1 Ayran 28,7 25,7 41,2 4,3 Aromalı Süt 8,3 8,8 35,6 47,3 Yoğurt 36,9 26,9 31, 5,2 Peynir 51, 16,5 22,1 1,5 Sütlü Puding 5,9 11,6 59,2 23,3 Ayran 28,7 25,7 41,2 4,3 Kırmızı Et, Tavuk, Hindi 9,8 3,1 55, 5,1 Yoğurt 36,9 26,9 31, 5,2 Balık 4,1 9,2 67, 19,7 Sütlü Puding 5,9 11,6 59,2 23,3 Yumurta 42,4 28,1 25,4 4,1 Kırmızı Et, Tavuk, Hindi 9,8 3,1 55, 5,1 Kuru Baklagiller 8,8 28,6 56,4 6,2 Balık 4,1 9,2 67, 19,7 Kuruyemiş 13,8 23,7 56,6 6,1 Yumurta 42,4 28,1 25,4 4,1 Tahıllar, Ekmek 43,1 3,4 25,3 1,2 Kuru Baklagiller 8,8 28,6 56,4 6,2 Cips, Patlamış Mısır 8,7 13,4 59,6 18,3 Kuruyemiş 13,8 23,7 56,6 6,1 Şekerli Barlar Veya Çikolata 14,4 22, 55,8 7,8 Tahıllar, Ekmek 43,1 3,4 25,3 1,2 Bisküvi, Kek, Kurabiye, Pasta Vb. 16,5 26,2 53,6 3,7 Cips, Patlamış Mısır 8,7 13,4 59,6 18,3 Pizza, Pide, Lahmacun, Patates Kızartması, Hamburger Vb. 4,2 12,6 66,1 17,2 Şekerli Barlar Veya Çikolata 14,4 22, 55,8 7,8 Kaynak: Bisküvi, Kek, Sağlık Kurabiye, Bakanlığı, Pasta Vb. Çocukluk Çağı (7-8 16,5 Yaş) Şişmanlık 26,2 Araştırması 53,6 (COSI-TUR) 3,7 213 Pizza, Pide, Lahmacun, Patates Kızartması, Hamburger Vb. 4,2 12,6 66,1 17,2 Kaynak: Sağlık Bakanlığı, Çocukluk Çağı (7-8 Yaş) Şişmanlık Araştırması (COSI-TUR) 213 Tablo Onsekiz Yaş ve Üzeri Bireylerin Yiyecek ve İçecek Alışverişlerinde Dikkat Ettikleri Konuların Dağılımı, (%), 213 Tablo Onsekiz Yaş ve Üzeri Bireylerin Yiyecek ve İçecek Alışverişlerinde Dikkat % Ettikleri Konuların Sebzenin, Meyvenin Dağılımı, Taze (%), Olması ,3 Son Kullanma Tarihi 55,2 % Fiyat Sebzenin, Meyvenin Taze Olması 43,4 55,3 Markanın Güvenilir Olması Son Kullanma Tarihi 16,3 55,2 Markanın Bilinir Olması Fiyat 14,6 43,4 Ambalajının Bozuk Olmaması Markanın Güvenilir Olması 12,4 16,3 Ambalajlı Ürün Olması Markanın Bilinir Olması 12,4 14,6 Görünüş Ambalajının Bozuk Olmaması 12,3 12,4 Gıda Güvenliği Standardı Olması (TSE, HACCP gibi) Ambalajlı Ürün Olması 11,3 12,4 Satın Alınan Yerin Güvenilirliği Görünüş 7,7 12,3 İçindekilere/Besin Değerine Gıda Güvenliği Standardı Olması (TSE, HACCP gibi) 4,3 11,3 Satın Sağlığı Alınan Korumaya Yerin Yardımcı Güvenilirliği Etkisini Belirten İfade Bulunması 7,7 3,3 İçindekilere/Besin Ambalajdaki İfade/Resim Değerine 4,3 2,1 Sağlığı Reklamı Korumaya Yapılan Bir Yardımcı Ürün Olması Etkisini Belirten İfade Bulunması 3,3 1,2 Hediyeli Satışının Olması Ambalajdaki İfade/Resim 1, 2,1 Hiçbir Şeye Dikkat Etmem Reklamı Yapılan Bir Ürün Olması 6,9 1,2 Kaynak: Hediyeli Satışının Sağlık Olması Bakanlığı, de Sağlığın Geliştirilmesi Araştırma Raporu 213 Not: Hiçbir Her Şeye satır Dikkat için Etmem toplam kişi üzerinden yüzde alınmıştır. 1, 6,9 Kaynak: Sağlık Bakanlığı, de Sağlığın Geliştirilmesi Araştırma Raporu 213 Not: 5 Her T.C. satır Sağlık için Bakanlığı toplam kişi üzerinden yüzde alınmıştır.

75 Tablo Onsekiz Yaş ve Üzeri Bireylerin El Yıkama Alışkanlığı, (%), 213 Yemekten Herhangi Bir Şey Tablo Onsekiz Yaş ve Yemekten Üzeri Bireylerin Sonra Tuvaletten El Yıkama Sonra Alışkanlığı, (%), 213 Yemek Hazırlamadan Önce Ellerin Yemeden Önce Ellerin Ellerin Yıkanması Ellerin Yıkanması Önce Ellerin Yıkanması Tablo Onsekiz Yıkanması Yaş ve Üzeri Bireylerin El Yıkama Alışkanlığı, Yıkanması (%), 213 Yemekten Herhangi Bir Şey Hiçbir Yemekten Sonra Tuvaletten Sonra Yemek Hazırlamadan Önce Ellerin Yemeden Önce Ellerin Zaman Yemekten,2 Ellerin Yıkanması,2 Ellerin Yıkanması,2 Herhangi,4 Bir Şey Önce Ellerin,4 Yıkanması Yıkanması Yemekten Sonra Tuvaletten Sonra Yıkanması Yemek Hazırlamadan Önce Ellerin Yemeden Önce Ellerin Nadiren,9 Ellerin Yıkanması 1,1 Ellerin Yıkanması,2 2,5 Önce Ellerin 1, Yıkanması Hiçbir Yıkanması Yıkanması,2,2,2,4,4 Zaman Bazen 6,5 8,1 1,8 13,8 7,2 Çoğu Hiçbir Nadiren 2,5,2,9 21,,2 1,1 12,,2 19,4 2,5,4 15,9 1,,4 Zaman Zaman Bazen 6,5 8,1 1,8 13,8 7,2 Daima Nadiren 71,8,9 69,5 1,1 85,9,2 63,9 2,5 75,4 1, Çoğu Bazen 2,5 6,5 21, 8,1 12, 1,8 19,4 13,8 15,9 7,2 Kaynak: Zaman Çoğu Sağlık Bakanlığı, de Sağlığın Geliştirilmesi Araştırma Raporu 213 Daima 71,8 2,5 69,5 21, 85,9 12, 63,9 19,4 75,4 15,9 Zaman Kaynak: Daima Sağlık 71,8 Bakanlığı, de 69,5 Sağlığın Geliştirilmesi 85,9 Araştırma 63,9 Raporu ,4 Kaynak: Sağlık Bakanlığı, de Sağlığın Geliştirilmesi Araştırma Raporu 213 Tablo Onsekiz Yaş ve Üzeri El Yıkamayan Bireylerin El Yıkamama Nedenlerinin Dağılımı, (%), 213 Tablo El Yıkamama Onsekiz Nedenleri Yaş ve Üzeri El Yıkamayan Bireylerin El Yıkamama Nedenlerinin Dağılımı, % (%), Tablo 213 Unutma Onsekiz Yaş ve Üzeri El Yıkamayan Bireylerin El Yıkamama Nedenlerinin Dağılımı, 35,3 (%), 213 El Musluk Yıkamama veya El Nedenleri Yıkanacak Ortam Olmaması 26,7 % İhtiyaç Unutma El Yıkamama Hissetmeme Nedenleri 35,3 8,4 % Çok Musluk Unutma Meşgul veya Olma, El Yıkanacak Zaman Ortam Olmaması Olmaması 26,7 35,3 7,5 Sabun İhtiyaç Musluk ve Hissetmeme veya Diğer El Yıkanacak El Temizleyicilerinin Ortam Olmaması Olmaması 26,7 5,3 8,4 El İhtiyaç Çok Yıkanacak Meşgul Hissetmeme Olma, Ortamın Zaman Hijyenik Olmaması Olmaması 4,5 8,4 7,5 Lavabonun Çok Sabun Meşgul ve Diğer Kolay Olma, El Ulaşılabilir Temizleyicilerinin Zaman Olmaması Yerde Olmaması 2,9 7,5 5,3 Sabun El Yıkanacak ve Diğer Ortamın El Temizleyicilerinin Hijyenik Olmaması Ellerin Olmaması Üzerinde Yan Etki Oluşturması 2,2 5,3 4,5 El Lavabonun Yıkanacak Kolay Ortamın Ulaşılabilir Hijyenik Yerde Olmaması Olmaması 4,5 2,9 Kaynak: Lavabonun Sağlık Bakanlığı, de Sağlığın Geliştirilmesi Araştırma Raporu 213 Sabun ve Diğer Kolay Temizleyicilerin Ulaşılabilir Yerde Ellerin Olmaması Üzerinde Yan Etki Oluşturması Not: Her satır için toplam kişi üzerinden yüzde alınmıştır. 2,9 2,2 Sabun ve Diğer Temizleyicilerin Ellerin Üzerinde Yan Etki Oluşturması Kaynak: Sağlık Bakanlığı, de Sağlığın Geliştirilmesi Araştırma Raporu 213 2,2 Not: Her satır için toplam kişi üzerinden yüzde alınmıştır. Kaynak: Sağlık Bakanlığı, de Sağlığın Geliştirilmesi Araştırma Raporu 213 Not: Her satır için toplam kişi üzerinden yüzde alınmıştır. Risk Faktörleri Tablo Cinsiyet Göre 18 Yaş ve Üzeri Bireylerin Ortalama Uyku Süreleri, (Saat/ Gün), 213 Ortalama Uyku Süresi Tablo Cinsiyet Göre 18 Yaş ve Üzeri Bireylerin Ortalama Uyku Süreleri, (Saat/ Gün), 213 Tablo Kadın Cinsiyet Göre 18 Yaş ve Üzeri Bireylerin Ortalama Uyku Süreleri, 7,282 (Saat/ Gün), 213 Ortalama Uyku Süresi Erkek 7,296 Kadın Toplam Ortalama 7,289 7,282 Uyku Süresi Erkek 7,296 Kaynak: Kadın Sağlık Bakanlığı, de Sağlığın Geliştirilmesi Araştırma Raporu 7, Toplam Erkek 7,289 7,296 Toplam 7,289 Kaynak: Sağlık Bakanlığı, de Sağlığın Geliştirilmesi Araştırma Raporu 213 T.C. Sağlık Bakanlığı Kaynak: Sağlık Bakanlığı, de Sağlığın Geliştirilmesi Araştırma Raporu

76 Tablo Onsekiz Yaş ve Üzeri Bireylerin Uyku Sorunu Olma Durumu ve Uyku Sorununu Çözmek İçin Yaptıkları, (%), 213 % Tablo Onsekiz Yaş ve Üzeri Bireylerin Uyku Sorunu Olma Durumu ve Uyku Sorununu Çözmek İçin Yaptıkları, (%), 213 Evet 23,7 Uyku Sorunum Var Hayır 76,3 % Az Uyuma 5,3 Evet 23,7 Uyku Sorunum Var Uykuya Dalmada Sorun Yaşama 24,3 Uyku Sorunu Hayır 76,3 (Her satır için toplam kişi Hiç Uyuyamama 16, üzerinden yüzde alınmıştır) Az Uyuma 5,3 Gündüz Sürekli Uyumak İsteme/Aşırı Uyku Halinin Olması 5,9 Uykuya Dalmada Sorun Yaşama 24,3 Uyku Sorunu Uyurken Horladığı Söylenmesi 5, (Her satır için toplam kişi Hiç Uyuyamama 16, üzerinden yüzde alınmıştır) Uyku İlacı Alma 27,8 Gündüz Sürekli Uyumak İsteme/Aşırı Uyku Halinin Olması 5,9 Kalkma ve Dolaşma 21,6 Uyurken Horladığı Söylenmesi 5, Çay, Kahve İçmeme 9,7 Uyku Sorununu Uyku İlacı Alma 27,8 Ilık Bir Şeyler İçme 8,6 Çözmek İçin Kalkma ve Dolaşma 21,6 Yapılanlar Müzik Çay, Kahve Dinleme İçmeme 8,4 9,7 (Her Uyku satır Sorununu için toplam kişi Kitap Okuma 8,1 üzerinden yüzde alınmıştır) Ilık Bir Şeyler İçme 8,6 Çözmek İçin Sıcak Duş Alma 5,3 Yapılanlar Müzik Dinleme 8,4 Bedensel Etkinlik Yapma 3,4 (Her satır için toplam kişi Kitap Okuma 8,1 üzerinden yüzde alınmıştır) Uyku Sıcak Duş Sorununa Alma Neden Olan Gürültü Gibi Durumları Çözme 2,1 5,3 Kaynak: Sağlık Bakanlığı, Bedensel de Etkinlik Sağlığın Yapma Geliştirilmesi Araştırma Raporu 213 3,4 Uyku Sorununa Neden Olan Gürültü Gibi Durumları Çözme 2,1 Kaynak: Sağlık Bakanlığı, de Sağlığın Geliştirilmesi Araştırma Raporu 213 Tablo Onsekiz Yaş ve Üzeri Bireylerin Emniyet Kemeri Takma Alışkanlığı, (%), 213 Şehir İçinde Binek Şehir İçinde Binek Şehirler Arasında Şehirler Arasında Arabanın Ön Arabanın Arka Binek Arabanın Ön Binek Arabanın Arka Tablo Onsekiz Yaş ve Üzeri Koltuğunda Bireylerin Emniyet Koltuğunda Kemeri TakmaKoltuğunda Alışkanlığı, (%), 213 Koltuğunda Her Zaman Şehir İçinde 34,1 Binek Şehir İçinde 9,8 Binek Şehirler 39,7 Arasında Şehirler 12,7 Arasında Arabanın Ön Arabanın Arka Binek Arabanın Ön Binek Arabanın Arka Çoğunlukla 21,4 1,4 18,1 1,4 Koltuğunda Koltuğunda Koltuğunda Koltuğunda Bazen 16,2 13,6 12,5 14,4 Her Zaman 34,1 9,8 39,7 12,7 Nadiren 1,5 14,8 7,6 12,8 Çoğunlukla 21,4 1,4 18,1 1,4 Hiçbir Zaman 8,9 41,4 8,7 35,7 Bazen 16,2 13,6 12,5 14,4 Bu Tür Bir Deneyenimim 8,9 9,9 13,4 13,9 Olmadı Nadiren 1,5 14,8 7,6 12,8 Hiçbir Zaman 8,9 41,4 8,7 35,7 Kaynak: Sağlık Bakanlığı, de Sağlığın Geliştirilmesi Araştırma Raporu 213 Bu Tür Bir Deneyenimim 8,9 9,9 13,4 13,9 Olmadı 52 Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı, de Sağlığın Geliştirilmesi Araştırma Raporu 213

77 Tablo 4.2. On Yaş Altında Çocukları Olan Kişilerin Çocuklarını Binek Arabalarında Seyahat Ederken Çocuk Koltuğunda Oturtma ve Emniyet Kemeri Takma Durumu, Sağlık (%), İstatistikleri 213 Yıllığı 214 Tablo 4.2. On Yaş Altında Çocukları Olan Kişilerin Çocuklarını Binek Arabalarında Seyahat Ederken Çocuk Koltuğunda Oturtma ve Emniyet Kemeri Takma Durumu, (%), Yaş Arasında Çocuğu Olanlar -5 Yaş Arasında 6-1 Yaş Arasında Çocuğu Olanlar 6-1 Yaş Arasında Çocuğu Kendisine Ait Özel Oto Koltuğunda, Ön Koltukta Emniyet Kemeri Çocuğu 3,7 Olanlar Olanlar Tablo 2,1 Takılı Olmadan 4.2. On Yaş Altında Çocukları Olan Kişilerin Çocuklarını Binek Arabalarında Seyahat Ederken Kendisine Kendisine Çocuk Ait Özel Ait Özel Oto Koltuğunda, Oto Koltuğunda, Oturtma Ön Koltukta Ön Koltukta ve Emniyet Emniyet Kemeri Kemeri Takma Durumu, 3,7 (%), 213 2,1 Takılı Olmadan 1,5,9 Takılı Kendisine Ait Özel Oto Koltuğunda, Ön Koltukta Emniyet Kemeri -5 Yaş Arasında 6-1 Yaş Arasında Çocuğu Arka Takılı Koltukta Kendisine Ait Özel Oto Koltuğunda, Emniyet Kemeri Çocuğu 1,5 17,3 Olanlar Olanlar,9 7,3 Takılı Olarak Arka Kendisine Koltukta Ait Özel Kendisine Oto Koltuğunda, Ait Özel Oto Ön Koltuğunda, Koltukta Emniyet Kemeri 17,3 3,7 7,3 2,1 Arka Takılı Koltukta Olarak Olmadan Kendisine Ait Özel Oto Koltuğunda, Takılı Olmadan 3,3 5, Kendisine Ait Özel Oto Koltuğunda, Ön Koltukta Emniyet Kemeri Arka Koltukta Kendisine Ait Özel Oto Koltuğunda, Takılı Olmadan 3,3 1,5 5,,9 Ön Takılı Koltukta Annesinin Ya Da Bir Büyüğün Kucağında 6,1 1,5 Arka Koltukta Kendisine Ait Özel Oto Koltuğunda, Emniyet Kemeri Ön Takılı Koltukta Olarak Yalnız, Annesinin Emniyet Ya Da Kemeri Bir Büyüğün Takılı Kucağında 17,3,4 6,1 2,2 1,5 7,3 Ön Koltukta Yalnız, Emniyet Kemeri Takılı Değil Arka Koltukta Kendisine Ait Özel Oto Koltuğunda, Takılı Olmadan,4,6 3,3 2,2,8 5, Ön Arka Koltukta Koltukta Yalnız, Annesinin Emniyet Ya Da Kemeri Bir Büyüğün Takılı Değil Kucağında 48,5,6 35,3,8 Ön Koltukta Annesinin Ya Da Bir Büyüğün Kucağında 6,1 1,5 Arka Koltukta Annesinin Yalnız, Emniyet Ya Da Kemeri Bir Büyüğün Takılı Kucağında 48,5 12,5 2,7 35,3 Ön Koltukta Yalnız, Emniyet Kemeri Takılı,4 2,2 Arka Koltukta Yalnız, Emniyet Kemeri Takılı Değil 12,5 6,5 24, 2,7 Ön Koltukta Yalnız, Emniyet Kemeri Takılı Değil,6,8 Kaynak: Arka Koltukta Sağlık Yalnız, Bakanlığı, Emniyet Kemeri de Takılı Değil Sağlığın Geliştirilmesi Araştırma 6,5 Raporu , Arka Koltukta Annesinin Ya Da Bir Büyüğün Kucağında 48,5 35,3 Kaynak: Sağlık Bakanlığı, de Sağlığın Geliştirilmesi Araştırma Raporu 213 Arka Koltukta Yalnız, Emniyet Kemeri Takılı 12,5 2,7 Arka Koltukta Yalnız, Emniyet Kemeri Takılı Değil 6,5 24, Kaynak: Sağlık Bakanlığı, de Sağlığın Geliştirilmesi Araştırma Raporu 213 Risk Faktörleri Tablo Onsekiz Yaş ve Üzeri Bireylerin Araç Kullanırken Cep Telefonu Kullanma Durumu, (%), Tablo Onsekiz Yaş ve Üzeri Bireylerin Araç Kullanırken Cep Telefonu Kullanma Durumu, (%), 213 Araç Kullanırken Cep Telefonu Kullanma Durumu % Araç Kullanırken Cep Telefonu Kullanma Durumu % Tablo Hayır Kullanmıyorum Onsekiz Yaş ve Üzeri Bireylerin Araç Kullanırken Cep Telefonu Kullanma Durumu 56,1, (%), 213 Hayır Bazen Kullanmıyorum Kullanıyorum 28,2 56,1 Bazen Çoğunlukla Kullanıyorum Kullanıyorum 14,3 28,2 Araç Kullanırken Cep Telefonu Kullanma Durumu Çoğunlukla Cep Telefonum Kullanıyorum Yok % 14,3 1,4 Kaynak: Cep Hayır Telefonum Kullanmıyorum Sağlık Yok Bakanlığı, de Sağlığın Geliştirilmesi Araştırma Raporu ,1 1,4 Kaynak: Bazen Kullanıyorum Sağlık Bakanlığı, de Sağlığın Geliştirilmesi Araştırma Raporu ,2 Çoğunlukla Kullanıyorum 14,3 Cep Telefonum Yok 1,4 Kaynak: Sağlık Bakanlığı, de Sağlığın Geliştirilmesi Araştırma Raporu 213 Tablo Onsekiz Yaş ve Üzeri Bireylerin Fiziksel Aktivite Yapma Düzeylerinin Durumu, (%), Tablo Onsekiz Yaş ve Üzeri Bireylerin Fiziksel Aktivite Yapma Düzeylerinin Durumu, (%), 213 Hafif Orta Ağır Kadın Hafif 58, Orta 2,2 Ağır 6,2 Tablo Kadın Erkek Onsekiz Yaş ve Üzeri Bireylerin 58, 53, Fiziksel Aktivite 2,2 25,3 Yapma Düzeylerinin Durumu, 15,9 6,2 (%), 213 Erkek Toplam 53, 55,5 25,3 22,7 15,9 11, Kaynak: Toplam Sağlık Bakanlığı, de Hafif 55,5 Sağlığın Geliştirilmesi Araştırma Orta 22,7 Raporu , Ağır Not: Her satır için toplam kişi üzerinden yüzde alınmıştır. Kaynak: Kadın Sağlık Bakanlığı, de 58, Sağlığın Geliştirilmesi Araştırma 2,2 Raporu 213 6,2 Not: Erkek Her satır için toplam kişi üzerinden 53, yüzde alınmıştır. 25,3 15,9 Toplam 55,5 22,7 11, T.C. Sağlık Bakanlığı 53 Kaynak: Sağlık Bakanlığı, de Sağlığın Geliştirilmesi Araştırma Raporu 213 Not: Her satır için toplam kişi üzerinden yüzde alınmıştır.

78 Tablo Sağlık İstatistikleri OnsekizYıllığı Yaş ve 214 Üzeri Bireylerin Evlerine Yürüme Mesafesi İçinde Yürüme Olanaklarının Olma Durumunun Dağılımı, (%), 213 Tablo Var 59,9 Yürüme Onsekiz Olanağı Yaş ve Üzeri Bireylerin Evlerine Yürüme Mesafesi İçinde Yürüme Olanaklarının Olma Durumunun Dağılımı, Yok (%), 213 4,1 Halka Açık Park 55,6 % Yürüyüş Yolu 48,3 Var 59,9 Yürüme Olanağı Spor Aletleri Olan Halka Açık Park 42,8 Yok 4,1 Doğal Park, Koruluk Ya Da Orman 21,7 Halka Açık Park 55,6 Halı Saha 2,8 Yürüyüş Yolu 48,3 Bisiklet Yolu 11,9 Spor Aletleri Olan Halka Açık Park 42,8 Kaynak: Sağlık Bakanlığı, de Doğal Park, Sağlığın Koruluk Ya Geliştirilmesi Da Orman Araştırma Raporu ,7 Halı Saha 2,8 Bisiklet Yolu 11,9 Var Olan Olanak (Her satır için toplam kişi üzerinden yüzde alınmıştır) Var Olan Olanak (Her satır için toplam kişi üzerinden yüzde alınmıştır) Kaynak: Sağlık Bakanlığı, de Sağlığın Geliştirilmesi Araştırma Raporu 213 % Tablo Onbeş Yaş ve Üzeri Bireylerin Son 12 Ay İçerisinde Tansiyon, Kolesterol veya Kan Şekeri Ölçümü Yaptırma Durumunun Cinsiyet ve Yerleşim Yerine Göre Dağılımı, 212 Kır Kent Tablo Onbeş Yaş ve Üzeri Bireylerin Son 12 Ay İçerisinde Tansiyon, Kolesterol veya Kan Erkek Kadın Toplam Erkek Kadın Toplam Erkek Kadın Toplam Şekeri Ölçümü Yaptırma Durumunun Cinsiyet ve Yerleşim Yerine Göre Dağılımı, 212 Tansiyon 4,8 56,6 49, 39,4 56,8 48,1 39,8 56,8 48,4 Kır Kent Kolesterol 22,1 Erkek 32,9 Kadın 27,7 Toplam 24,8 Erkek 38,4 Kadın 31,7 Toplam 24, Erkek 36,7 Kadın 3,4 Toplam Kan Şekeri 22,9 35,1 29,3 27,2 42,2 34,7 25,9 39,9 33, Tansiyon 4,8 56,6 49, 39,4 56,8 48,1 39,8 56,8 48,4 Kaynak: TÜİK, Sağlık Araştırması 212 Kolesterol 22,1 32,9 27,7 24,8 38,4 31,7 24, 36,7 3,4 Kan Şekeri 22,9 35,1 29,3 27,2 42,2 34,7 25,9 39,9 33, 54 T.C. Sağlık Bakanlığı Kaynak: TÜİK, Sağlık Araştırması 212

79 Bölüm 4 İle İlgili Açıklamalar Vücut Kitle İndeksi (VKİ), vücut ağırlığının (kg), boy uzunluğunun metre cinsinden karesine bölünmesiyle hesaplanır. Düşük Kilolu : VKİ< 18,5 Normal Kilolu : 18,5 VKİ<25 Fazla Kilolu : 25 VKİ <29,9 Obez : VKİ 3 Hafif Düzeyde Aktivite: Son 7 gün içerisinde bir seferde en az 1 dakika olmak üzere düzenli olarak yürüyüş, alışveriş, ev işleri, araba sürme, balık tutma gibi hareket/egzersiz/spor hareketleri olarak tanımlanmıştır. Orta Düzeyde Aktivite: Son 7 gün içerisinde bir seferde en az 1 dakika olmak üzere düzenli olarak bisiklete binme, hafif yük taşıma, hızlı yürüyüş, süt sağma, kuyudan su çekme, boya-badana işi yapmak, bahçe işleri yapmak Orta Düzeyde hareket /egzersiz /spor yapıyor olarak kabul edilmiştir. Ağır Düzeyde Aktivite: Son 7 gün içerisinde bir seferde en az 1 dakika olmak üzere düzenli olarak ağırlık kaldırma, hızlı bisiklet sürme, yüzme, toprağı belleme, tenis oynama gibi kalp atım hızının/solunum sayımın arttığını (terlenen) hareketler olarak tanımlanmıştır. Risk Faktörleri TÜİK, Sağlık Araştırması Sağlık Araştırması ile bireylerin genel sağlık profilinin ortaya çıkarılması ve ülkelerin gelişmişlik düzeylerini gösteren kalkınma göstergeleri içerisinde önemli bir paya sahip olan sağlık göstergesine yönelik bilgilerin elde edilmesi ile mevcut yapıdaki bilgi açığının kapatılması amaçlanmıştır. Araştırma, hem uluslararası karşılaştırmalara imkan veren hem de ulusal ihtiyaçlara ışık tutan bir araştırma olma özelliğini taşımaktadır. Araştırmanın örneklem büyüklüğü toplam, kent ve kır bazında tahminler üretecek Şekilde hesaplanmıştır. Tasarım gereği toplam örneklem hacmi 14.4 hane olarak belirlenmiştir. TÜİK, Sağlık Araştırması 214 Kapsanan kitle: sınırları içerisindeki tüm yerleşim yerlerinde bulunan hane halklarıdır. Kurumsal olarak nitelendirilen nüfus (asker, yurtlarda, hapishanede, hastanede sürekli olarak kalan, huzurevleri vb.) kapsam dışıdır. Tahmin boyutu: Araştırma; toplam tahmini verebilecek şekilde tasarlanmıştır. Tasarım gereği toplam örnek hacmi 9.74 hane olarak belirlenmiştir. Örneklem dağılımı: Örneğe seçilen 9.74 haneden hane ile anket sonuçlandırılmıştır. Toplam birey ile anket yapılmıştır. Uygulama dönemi: Araştırma, 28 yılında Nisan ayında, 21 ve 212 yıllarında Mayıs-Haziran döneminde bir ay uygulanmıştır. 214 yılında ise metodoloji gereği Ağustos-Ekim dönemindeki 3 ayda çalışma gerçekleştirilmiştir. Sağlık Bakanlığı, de Sağlığın Geliştirilmesi Araştırma Raporu 213 Sağlık Bakanlığı Sağlık Araştırmaları Genel Müdürlüğü tarafından yapılmıştır. Araştırmanın Amacı; Toplumda sağlıkla ilgili davranışların, risklerin ve toplumun sağlık durumunun belirlenmesi, Toplumun sağlık hizmeti kullanım özelliklerinin belirlenmesi, Sağlığın sosyoekonomik belirleyicilerinin ve sağlık eşitsizliklerinin saptanması, T.C. Sağlık Bakanlığı 55

80 Toplumda sağlığı geliştirici davranış biçimlerinin değerlendirilmesi, Yerel ve ulusal ölçeklerde sağlığın geliştirilmesi programlarının planlanmasında kullanılmak üzere veri oluşturulması, Sağlığı teşvik edici programların toplumdaki farkındalığının değerlendirilmesi, Sağlık yöneticileri için bölgesel düzeyde öncelikli sorun alanlarının saptanması, Sağlık politikalarının sağlığı geliştirmeye yönelik oluşturulmasında kanıta dayalı bilgi elde edilmesidir. Evren ve Örneklem; Araştırma evreni sınırları içerisinde yer alan tüm hanelerdir. Araştırma kapsamında yapılan tüm görüşmelere ilişkin örneklem, İBBS1 i temsil edecek şekilde TÜİK tarafından belirlenmiştir. Örneklem türü olarak Çok Aşamalı Tabakalı Olasılıklı Küme Örneklemi yöntemi uygulanmıştır. Araştırma kapsamında toplam hanede görüşme yapılmıştır. sınırları içerisinde yer alan 81 il araştırma kapsamında yer almaktadır. TÜİK ve Sağlık Bakanlığı, Küresel Yetişkin Tütün Araştırması hane halkı ve bu hane halklarında bulunan 15 ve daha yukarı yaştaki bireyle yüz yüze görüşme yöntemi ile Mayıs 212 tarihinde uygulanmıştır. Kentsel yerleşim yerlerinde her bir bloktan 28 hane olmak üzere 26 bloktan toplam hane seçilmiştir. Bu hanelerde yaşayan uygun fert ile görüşme tamamlanmıştır. Benzer olarak kırsal yerleşim yerlerinden de her bir bloktan 28 hane olmak üzere 26 bloktan toplam hane seçilmiştir. Bu hanelerde yaşayan uygun fert ile görüşme tamamlanmıştır. Toplamda fert ile görüşme yapılmıştır. Sağlık Bakanlığı, Çocukluk Çağı (7-8 Yaş) Şişmanlık Araştırması (COSI-TUR-213) Şişmanlık Araştırması nın 213 yılında 21 ülkede uygulanan 3. aşamasına ülkemiz de dahil olmuştur. Araştırma DSÖ nün belirlediği kriterler çerçevesinde Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Kurumu, Milli Eğitim Bakanlığı, Hacettepe Üniversitesi işbirliğinde yürütülmüştür. Bu çalışmanın amacı uluslararası bir araştırmaya katılarak okul çağı çocuklarındaki büyümenin diğer ülkelerle kıyaslamalı olarak izlenmesidir. Proje kapsamında öğrencilerin boy uzunlukları ve vücut ağırlıkları ölçülmüş, velilere öğrencilerin beslenme ve fiziksel aktivite davranışları ile ilgili anket uygulanmış ve araştırmaya katılan 216 okulun beslenme ve fiziksel aktivite kapasitelerine yönelik anket uygulanmıştır. Araştırmanın üç yılda bir tekrarlanarak okul çağı çocuklarının büyümelerindeki değişimin izlenmesi hedeflenmektedir. Araştırma yi temsil edebilen 67 ilde, 216 okulda(163 kentsel, 53 kırsal), 2. sınıflardan toplam 5.11 öğrenciye ulaşılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın saha uygulaması 67 ilde oluşturulan 78 ekiple Mayıs-Haziran 213 tarihlerinde yapılmıştır. Araştırma kapsamında 2. Sınıflarda bulunan öğrencilerden 7 ve 8 yaş grubunda olanlar değerlendirmeye alınmıştır. 56 T.C. Sağlık Bakanlığı

81 Hastalıkların Önlenmesi ve Sağlığın Korunması Bölüm 5 Hastalıkların Önlenmesi ve Sağlığın Korunması

82 .

83 Tablo 5.1. Yıllara Göre Aşılama Hızları, (%), Sağlık İstatistikleri Yıllığı Tablo DaBT Yıllara Göre Aşılama 82 Hızları, (%), DaBT DaBT DaBT DaBT BCG DaBT HBV BCG KKK HBV- KPA Kaynak: KKK Halk Sağlığı Kurumu KPA Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu Şekil 5.1. İBBS-1 e Göre Beşli Karma Aşı (DaBT+IPA+Hib) Üçüncü Doz Aşılama Hızı, (%), 22, 214 Hastalıkların Önlenmesi ve Sağlığın Korunması İBBS-1 Şekil 5.1. Doğu İBBS-1 e KaradenizGöre Beşli Karma Aşı (DaBT+IPA+Hib) Üçüncü Doz 82 Aşılama Hızı, (%), 22, Batı Karadeniz Batı İBBS-1 Anadolu Doğu Batı Karadeniz Marmara Kuzeydoğu 74 Batı Karadeniz Anadolu Akdeniz 85 Batı Anadolu Doğu Marmara 89 Batı Marmara Ege 8 Kuzeydoğu Anadolu Akdeniz Orta Anadolu 8 Doğu Marmara Ortadoğu Anadolu 65 Ege Güneydoğu Anadolu İstanbul 75 Orta Anadolu Ortadoğu Anadolu Güneydoğu Anadolu İstanbul 75 % 91 Kaynak: Halk 4Sağlığı Kurumu Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu % T.C. Sağlık Bakanlığı 59

84 Şekil 5.2. (DaBT+IPA+Hib) Aşılama Hızlarının Uluslararası Karşılaştırması, (%), 213 % 1 Şekil 5.2. (DaBT+IPA+Hib) 96 Aşılama 96 Hızlarının Uluslararası 96 Karşılaştırması, 94 (%), 213 % Üst Gelir Grubu Ülkeler DSÖ Avrupa Bölgesi Orta-Üst Gelir Grubu Ülkeler Dünya 4 Kaynak: DSÖ World Health Üst Statistics Gelir Grubu 215, DSÖ Avrupa Halk Sağlığı Orta-Üst Kurumu Gelir Not: verisi 214 yılına aittir. Ülkeler Bölgesi Grubu Ülkeler Dünya Kaynak: DSÖ World Health Statistics 215, Halk Sağlığı Kurumu Not: verisi 214 yılına aittir. Şekil 5.3. İBBS-1 e Göre HBV-3 Aşılama Hızı, (%), 22, 214 İBBS-1 Doğu Karadeniz 76 Şekil 5.3. İBBS-1 e Göre HBV-3 Aşılama Hızı, (%), 22, Batı Anadolu Batı Karadeniz İBBS Kuzeydoğu Doğu Karadeniz Anadolu Batı Anadolu Akdeniz Batı Karadeniz Ege Kuzeydoğu Batı Marmara Anadolu Orta Anadolu Akdeniz Doğu Marmara Ege Batı Marmara Güneydoğu Orta Anadolu Ortadoğu Doğu Marmara Anadolu İstanbul Güneydoğu Anadolu Ortadoğu Anadolu İstanbul 65 % 91 Kaynak: Halk 4Sağlığı Kurumu T.C. Sağlık Bakanlığı Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu %

85 Şekil 5.4. İBBS-1 e Göre KKK Aşılama Hızı, (%), 22, 214 Sağlık İstatistikleri Yıllığı 214 İBBS-1 Batı Anadolu 9 1 Şekil 5.4. İBBS-1 e Göre KKK Aşılama Hızı, (%), 22, 214 Doğu Karadeniz Batı 83 İBBS-1 Karadeniz 97 Kuzeydoğu Anadolu 78 Batı Anadolu Batı Marmara Doğu Karadeniz Orta Anadolu Batı Karadeniz Akdeniz Kuzeydoğu Anadolu Doğu Marmara Batı Marmara Orta Anadolu Ege Akdeniz Güneydoğu Anadolu Doğu Marmara 92 Ortadoğu Anadolu İstanbul Ege Güneydoğu Anadolu Ortadoğu Anadolu % İstanbul 9 Kaynak: Halk 4Sağlığı Kurumu % Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu Şekil 5.5. KKK Aşılama Hızlarının Uluslararası Karşılaştırması, (%), 213 Hastalıkların Önlenmesi ve Sağlığın Korunması % Şekil 5.5. KKK Aşılama Hızlarının Uluslararası Karşılaştırması, 94 (%), % DSÖ Avrupa Bölgesi Orta-Üst Gelir Grubu Ülkeler Üst Gelir Grubu Ülkeler Dünya 4 Kaynak: DSÖ Avrupa Halk Sağlığı Orta-Üst Kurumu, Gelir DSÖ World Health Statistics Üst Gelir 215 Grubu Not: verisi Bölgesi 214 yılına Grubu aittir. Ülkeler Ülkeler Dünya Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu, DSÖ World Health Statistics 215 Not: verisi 214 yılına aittir. T.C. Sağlık Bakanlığı 61

86 Şekil 5.6. Yıllara ve Aşı Takvimine Göre Uygulanan Aşı Antijen Sayısı, Sağlık Bakanlığı Şekil Antijen 5.6. Sayısı Yıllara ve Aşı Takvimine Göre Uygulanan Aşı Antijen Sayısı, Sağlık Bakanlığı Antijen 15 Sayısı Yıllar Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu Yıllar Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu Tablo 5.2. Yıllara Göre Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Göstergeleri, Tablo 5.2. Yıllara Göre Ana Çocuk 22 Sağlığı ve 21 Aile Planlaması 211 Göstergeleri, Sağlık Kuruluşlarında Gerçekleşen Doğum Oranı (%) Sağlık Kuruluşlarında Gerçekleşen Antenatal Bakım Doğum Kapsamı Oranı (%) (En Az Bir Ziyaret) (%) Antenatal Bakım Kapsamı (En Sezaryen Az Bir Doğumların Ziyaret) (%) Tüm 21, 45,5 46,6 48, 5,4 51,1 Doğumlar İçindeki Payı (%) Sezaryen Doğumların Tüm 21, 45,5 46,6 48, 5,4 51,1 Doğumlar Primer Sezaryenin İçindeki Payı Tüm (%) Doğumlar İçindeki Payı - 25,7 24,8 24,6 25,9 26,3 Primer Sezaryenin Tüm (%) Doğumlar İçindeki Payı - 25,7 24,8 24,6 25,9 26,3 Kaynak: (%) Halk Sağlığı Kurumu Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu 62 T.C. Sağlık Bakanlığı

87 Tablo 5.3. Yıllara ve Sektörlere Göre Hastanede Yapılan Doğumların Sezaryen ve Primer Sezaryen Oranları, (%), Tablo 5.3. Yıllara ve Sektörlere Sezaryen Doğumların Göre Hastanede Doğumları Yapılan Doğumların Primer Sezaryen Doğumların ve Primer Hastane Sezaryen Oranları, (%), İçindeki Payı (%) Doğumları İçindeki Payı (%) Sezaryen Doğumların Hastane Doğumları Primer Sezaryen Doğumların Hastane Sağlık Bakanlığı 4,2 36,8 İçindeki 35,3 Payı (%) 36, 35,5 22,4 Doğumları 17,6 İçindeki 15,4 Payı 15,5 (%) 15, Üniversite 21 65, , , , , , , , , ,4 Özel Sağlık Bakanlığı 63,7 4,2 66,6 36,8 66,2 35,3 67,9 36, 69,5 35,5 36,3 22,4 38,3 17,6 37,3 15,4 38,4 15,5 39,6 15, Toplam Üniversite 49,7 65,2 49,7 65,9 49,6 62,6 51,4 63, 52,4 63,8 28, 38,4 26,5 37,4 25,4 33,6 26,4 32,6 27, 32,4 Kaynak: Özel Halk Sağlığı 63,7 Kurumu 66,6 66,2 67,9 69,5 36,3 38,3 37,3 38,4 39,6 Toplam 49,7 49,7 49,6 51,4 52,4 28, 26,5 25,4 26,4 27, Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu Şekil 5.7. İBBS-1 e Göre Sağlık Kuruluşlarında Gerçekleşen Doğumların Tüm Doğumlar İçindeki Oranı, (%), 22, 214 Hastalıkların Önlenmesi ve Sağlığın Korunması Şekil 5.7. İBBS-1 e Göre Sağlık Kuruluşlarında Gerçekleşen Doğumların Tüm Doğumlar İçindeki Oranı, (%), Batı 22, Anadolu Ege 86 İBBS-1 1 İstanbul 92 1 Batı Anadolu Akdeniz 1 Ege İstanbul Doğu Marmara Akdeniz Batı Karadeniz Doğu Karadeniz Doğu Marmara Güneydoğu Anadolu Batı Karadeniz Batı Marmara Doğu Karadeniz 76 Orta Anadolu Güneydoğu Anadolu 52 Ortadoğu Anadolu Batı Marmara Kuzeydoğu Anadolu Orta Anadolu 95 Ortadoğu Anadolu Kuzeydoğu Anadolu % Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu % Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu T.C. Sağlık Bakanlığı 63

88 Şekil 5.8. Sağlık Kuruluşlarında Gerçekleşen Doğumların Uluslararası Karşılaştırması, (%), 214 Şekil 5.8. Sağlık 99 Kuruluşlarında Gerçekleşen 98 Doğumların 98 Uluslararası Karşılaştırması, 97 (%), Üst Gelir Grubu DSÖ Avrupa Bölgesi Orta-Üst Gelir Ülkeler Grubu Ülkeler Üst Gelir Grubu DSÖ Avrupa Bölgesi Orta-Üst Gelir Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu, DSÖ World Health Statistics 215 Ülkeler Grubu Ülkeler Not: Uluslararası bölgelere ait veriler yılları arası en son yıl verisidir. Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu, DSÖ World Health Statistics 215 Not: Uluslararası bölgelere ait veriler yılları arası en son yıl verisidir. Dünya Dünya Şekil 5.9. İBBS-1 e Göre Antenatal Bakım Kapsamı (En Az Bir Ziyaret), (%), 22, 214 İBBS-1 Şekil 5.9. İBBS-1 e Göre Antenatal Bakım Kapsamı (En Az Bir Ziyaret), (%), 22, 214 Akdeniz İBBS-1 Orta Anadolu Batı Karadeniz Akdeniz Güneydoğu Orta Anadolu Ortadoğu Batı Karadeniz Anadolu 97 Güneydoğu Doğu Marmara Anadolu Ortadoğu Batı Marmara Anadolu Doğu Marmara Batı Batı Marmara Anadolu Ege Doğu Batı Karadeniz Anadolu İstanbul Ege Kuzeydoğu Doğu Karadeniz Anadolu İstanbul Kuzeydoğu Anadolu % Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu % 64 Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Kurumu

89 Şekil 5.1. Antenatal Bakım Kapsamının Uluslararası Karşılaştırması, (En Az Bir Ziyaret), (%), Şekil 5.1. Antenatal Bakım Kapsamının Uluslararası Karşılaştırması, (En Az Bir Ziyaret), (%), Üst Gelir Grubu Ülkeler DSÖ Avrupa Bölgesi Orta-Üst Gelir Grubu Ülkeler Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu, DSÖ World Health Statistics 215 Not: Uluslararası Üst Gelir Grubu bölgelere ait veriler DSÖ Avrupa yılları Bölgesi arası en son Orta-Üst yıl verisidir. Gelir Ülkeler Grubu Ülkeler Dünya Dünya Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu, DSÖ World Health Statistics 215 Not: Uluslararası bölgelere ait veriler yılları arası en son yıl verisidir. Hastalıkların Önlenmesi ve Sağlığın Korunması Şekil İBBS-1 e Göre Sezaryen Doğumların Tüm Doğumlar İçindeki Oranı, (%), 22, 214 İBBS-1 Şekil İBBS-1 e Ege Göre Sezaryen Doğumların Tüm 26 Doğumlar İçindeki Oranı, (%), 22, Akdeniz 2 6 İBBS-1 Batı Marmara İstanbul Ege Batı Karadeniz Akdeniz Doğu Batı Karadeniz Marmara Doğu Marmara İstanbul Batı Karadeniz Doğu Batı Karadeniz Anadolu Doğu Orta Marmara Anadolu Güneydoğu Anadolu Ortadoğu Batı Anadolu Kuzeydoğu Orta Anadolu Güneydoğu Anadolu Ortadoğu Anadolu 7 36 Kuzeydoğu Anadolu % Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu % T.C. Sağlık Bakanlığı 65 Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu

90 Şekil Sezaryen Doğumların Tüm Doğumlar İçindeki Oranının Uluslararası Karşılaştırması, (%), 214 % Şekil Sezaryen Doğumların Tüm Doğumlar İçindeki Oranının Uluslararası Karşılaştırması, (%), % Dünya DSÖ Avrupa Bölgesi Üst Gelir Grubu Ülkeler Orta-Üst Gelir Grubu Ülkeler Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu, DSÖ World Health Statistics 215 Dünya DSÖ Avrupa Bölgesi Üst Gelir Grubu Orta-Üst Gelir Not: Uluslararası bölgelere ait veriler yılları arası en son yıl verisidir. Ülkeler Grubu Ülkeler Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu, DSÖ World Health Statistics 215 Not: Uluslararası bölgelere ait veriler yılları arası en son yıl verisidir. Şekil İsteyerek Düşük Yapma Oranı (1 Gebelikte), 1993,1998, 23, 28, 213 2, Şekil İsteyerek 18, Düşük Yapma Oranı (1 Gebelikte), 1993,1998, 23, 28, 213 2, 15, 18, 14,5 15, 1, 1, 5, 14,5 11,3 11,3 1, 1, 4,7 5, 4,7, Kaynak:, TNSA,1993, 1998, 23, 28, Kaynak: T.C. TNSA,1993, Sağlık Bakanlığı 1998, 23, 28, 213

91 Şekil Annenin Yaş Grubuna Göre Doğumların Tüm Doğumlar İçindeki Oranı, (%), 214, Şekil % Annenin Yaş Grubuna Göre Doğumların Tüm Doğumlar İçindeki Oranı, (%), 214, % , ,41 31,14 24, ,41 24, ,83 5 4,9 1 1,83 2,55,2 1,46,19,3 5 4,9 < ,55,2 1,46,19,3 Yaş Grubu < Kaynak: TÜİK, Doğum İstatistikleri, 214 Yaş Grubu Kaynak: TÜİK, Doğum İstatistikleri, 214 Hastalıkların Önlenmesi ve Sağlığın Korunması Şekil Yaşa Özel Doğurganlık Hızı, 214, ( ), Doğurganlık Şekil Hızı Yaşa Özel Doğurganlık Hızı, 214, ( ), 16 Doğurganlık Hızı Yaş Grubu Kaynak: TÜİK, Doğum İstatistikleri, 214 Yaş Grubu Kaynak: TÜİK, Doğum İstatistikleri, 214 T.C. Sağlık Bakanlığı 67

92 Tablo 5.4. Yıllara Göre Gebe, Bebek, Çocuk ve Lohusa İzlem Faaliyetleri, Tablo 5.4. Yıllara Göre Gebe, Bebek, Çocuk ve Lohusa İzlem Faaliyetleri, Gebe Başına Ortalama İzlem Sayısı 22 1,7 21 4, , , , ,8 Bebek Gebe Başına Ortalama İzlem Sayısı 3,4 1,7 7,1 4,2 8,1 4,3 8,6 4,1 8,8 4,3 8,2 4,8 Çocuk Bebek Başına Ortalama İzlem Sayısı 1, 3,4 1,6 7,1 2, 8,1 2,2 8,6 2,2 8,8 2,2 8,2 Lohusa Çocuk Başına Ortalama İzlem Sayısı,7 1, 1,5 1,6 2, 2,3 2,2 2,9 2,2 3, 2,2 Kaynak: Lohusa Başına Ortalama Halk Sağlığı İzlem Sayısı Kurumu,7 1,5 2, 2,3 2,9 3, Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu Şekil İBBS-1 e Göre Gebe Başına Ortalama İzlem Sayısı, 22, 214 İBBS-1 Şekil İBBS-1 e Göre Gebe Başına Ortalama İzlem Sayısı, 22, 214 Batı Karadeniz 2,1 6, Batı İBBS-1 Marmara 3,1 5,8 Doğu Batı Karadeniz 2,1 Marmara 2,7 5,5 6, Batı Batı Marmara 1,5 3,1 Anadolu 5,4 5,8 Doğu Marmara 2,3 2,7 Akdeniz 5,2 5,5 Doğu Batı Karadeniz Anadolu 1,5 2,1 5,1 5,4 Orta Anadolu Akdeniz 2,3 2,4 5,1 5,2 Doğu Karadeniz 2,1 Ege 3,6 4,8 5,1 Orta Anadolu 1,7 2,4 4,8 5,1 İstanbul Ege,2 3,6 4,4 4,8 Güneydoğu Anadolu,5 1,7 4,3 4,8,2 Ortadoğu Anadolu İstanbul 1,5 4,1 4,4 Güneydoğu,5 Kuzeydoğu Anadolu 1,1 3,8 4,3 Ortadoğu Anadolu 1,5 4, Kuzeydoğu Anadolu 1,1 3, % Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu 68 T.C. Sağlık Bakanlığı %

93 Şekil İBBS-1 e Göre Bebek Başına Ortalama İzlem Sayısı, 22, 214 Sağlık İstatistikleri Yıllığı 214 İBBS-1 Şekil Doğu İBBS-1 e Karadeniz Göre Bebek Başına Ortalama İzlem 4,5 Sayısı, 22, 214 Ege 6,4 9,2 İBBS-1 Orta Anadolu 4,5 4,5 9,1 Doğu Karadeniz Batı Anadolu 3,2 6,4 8,7 Ege 9,2 Batı Karadeniz 4,1 4,5 8,4 Orta Anadolu 9,1 Batı Marmara 6,5 3,2 8,3 Batı Anadolu 8,7 3,4 4,1 8,2 Batı Karadeniz 8,4 Akdeniz 4,3 Batı Marmara 6,5 8,1 8,3 Doğu Marmara 5,3 3,4 8,1 8,2 Güneydoğu Anadolu 1,1 Akdeniz 4,3 7,7 8,1 İstanbul,6 Doğu Marmara 5,3 7,6 3, 8,1 Ortadoğu Anadolu Güneydoğu Anadolu 1,1 7,6 2,3 7,7 Kuzeydoğu Anadolu İstanbul,6 7,6 7,6 Ortadoğu Anadolu 3 3, 6 7,6 9 Kuzeydoğu Anadolu 2, , Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu ,2 1,2 % % Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu Hastalıkların Önlenmesi ve Sağlığın Korunması Şekil İBBS-1 e Göre Çocuk Başına Ortalama İzlem Sayısı, 22, 214 İBBS-1 Şekil Doğu İBBS-1 e Karadeniz Göre Çocuk Başına Ortalama İzlem Sayısı, 1,622, 214 Batı Karadeniz 1,4 2,4 İBBS-1 Orta Anadolu 1,3 1,6 2,4 Doğu Karadeniz Batı Anadolu 1, 1,4 2,3 Batı Karadeniz 2,4 Ege 1,6 1,3 2,3 Orta Anadolu 2,4 1, 1, 2,2 Batı Anadolu 2,3 Akdeniz 1,1 Ege 1,6 2,2 2,3 Doğu Marmara 1,5 1, 2,2 2,2 Batı Marmara 1,9 Akdeniz 1,1 2,2 2,2 Güneydoğu Anadolu,5 Doğu Marmara 1,5 2,1 2,2 Ortadoğu Anadolu 1,2 Batı Marmara 1,9 2,1,9 2,2 Kuzeydoğu Anadolu Güneydoğu Anadolu,5 2,1,1 2,1 İstanbul Ortadoğu Anadolu 1,2 2,1 2,1 Kuzeydoğu Anadolu,9 2 2,1 İstanbul, ,1 2 Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu ,9 2,9 % % Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu T.C. Sağlık Bakanlığı 69

94 Şekil İBBS-1 e Göre Lohusa Başına Ortalama İzlem Sayısı, 22, 214 İBBS-1 Batı Karadeniz Batı Marmara Doğu Marmara Batı Anadolu Akdeniz Orta Anadolu Doğu Karadeniz Ege İstanbul Güneydoğu Anadolu Ortadoğu Anadolu Kuzeydoğu Anadolu,8 3,7 1,9 3,6 1, 3,4,6 3,3,9 3,2 1,1 3,2,8 3,2 1,4 3,,7 3,,1 2,7,2 2,6,6 2,5,4 2, % Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu 7 T.C. Sağlık Bakanlığı

95 Bölüm 5 İle İlgili Açıklamalar KKK aşısı 26 yılından önce sadece kızamık aşısı olarak uygulanmaktaydı. 28 yılına kadar DBT olarak uygulanan aşı 28 yılından itibaren DaBT+IPA+Hib şeklinde uygulanmaya başlanmıştır. KPA 3 aşılamasına Kasım 28 yılında başlanıldı. Aşılama hızlarının hesaplanmasında kullanılan nüfus, Sağlık Bakanlığı tarafından hesaplanan hedef nüfustur. Halk Sağlığı Kurumu ndan alındı. Hastalıkların Önlenmesi ve Sağlığın Korunması T.C. Sağlık Bakanlığı 71

96 .

97 Sağlık Hizmeti Verilen Kurumlar ve Altyapıları Bölüm 6 Sağlık Hizmeti Verilen Kurumlar ve Altyapıları

98 .

99 Şekil 6.1. Yıllara ve Sektörlere Göre Hastane Sayısı, Sağlık İstatistikleri Yıllığı 214 Yıl Şekil Yıllara ve Sektörlere 774 Göre Hastane Sayısı, Yıl Sağlık Bakanlığı 866 Üniversite 69 Özel 556 Diğer Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Sağlık Bakanlığı Üniversite Özel Diğer Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Şekil 6.2. Yıllara ve Sektörlere Göre Hastane Yatağı Sayısı, Yıl Şekil Yıllara ve Sektörlere Göre Hastane Yatağı Sayısı, Yıl Sağlık Hizmeti Verilen Kurumlar ve Altyapıları Sağlık Bakanlığı Üniversite Özel Diğer Kaynak: Sağlık Hizmetleri 5. Genel Müdürlüğü Sağlık Bakanlığı Üniversite Özel Diğer Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü T.C. Sağlık Bakanlığı 75

100 Tablo 6.1. Dallara Göre Hastane ve Yatak Sayıları,, 214 Dallar Hastane Yatak Tablo Genel 6.1. Hastane Dallara Göre Hastane ve Yatak Sayıları,, Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi Dallar Hastane Yatak Göz Hastalıkları Hastanesi Genel Hastane Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Hastanesi Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi Göğüs Hastalıkları Hastanesi Göz Hastalıkları Hastanesi Psikiyatri Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Hastanesi Kalp ve Damar Cerrahisi Hastanesi 6 86 Göğüs Hastalıkları Hastanesi Çocuk Hastalıkları Hastanesi Psikiyatri Hastanesi Kemik Hastalıkları Hastanesi Kalp ve Damar Cerrahisi Hastanesi 6 86 Onkoloji Hastanesi 2 83 Çocuk Hastalıkları Hastanesi Meslek Hastalıkları Hastanesi Kemik Hastalıkları Hastanesi Cerrahi Hastanesi 1 11 Onkoloji Hastanesi 2 83 Ortopedi ve Travmatoloji Hastanesi 1 29 Meslek Hastalıkları Hastanesi Lepra Hastanesi 5 Cerrahi Hastanesi 1 11 Spastik Çocuklar Hastanesi ve Rehabilite Merkezi 54 Ortopedi ve Travmatoloji Hastanesi 1 29 Zührevi Hastalıklar Hastanesi 31 Lepra Hastanesi 1 5 Lösemili Çocuklar Hastanesi 14 Spastik Çocuklar Hastanesi ve Rehabilite Merkezi 1 54 Toplam Zührevi Hastalıklar Hastanesi 1 31 Kaynak: Lösemili Sağlık Çocuklar Hizmetleri Hastanesi Genel Müdürlüğü 1 14 Toplam Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Şekil 6.3. Yıllara ve Sektörlere Göre Nitelikli Yatak Sayısı, Yıl Şekil 6.3. Yıllara ve Sektörlere Göre Nitelikli Yatak Sayısı, Yıl Sağlık Bakanlığı Üniversite Özel Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Sağlık Bakanlığı Üniversite Özel Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü 76 T.C. Sağlık Bakanlığı

101 Şekil 6.4. Yıllara ve Sektörlere Göre Nitelikli Yatakların Dağılımı, (%), Yıl Şekil Yıllara ve Sektörlere 36,1 Göre Nitelikli Yatakların 33,8 Dağılımı, (%), 3,1 Yıl ,1 52,2 33,8 16,8 31, 3, ,3 52,2 18,8 16,8 31, 3, ,3 5,3 18,4 18,8 32,3 3, ,9 49,3 18,3 18,4 32,8 32, ,9 51,3 18,3 18,9 32,8 29, ,3 18,9 29,7 Sağlık Bakanlığı Üniversite Özel Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel 25 Müdürlüğü Sağlık Bakanlığı Üniversite Özel Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Şekil 6.5. İBBS-1 e Göre 1. Kişiye Düşen Hastane Yatağı Sayısı, Tüm Sektörler, 22, 214 İBBS-1 28,9 Şekil 6.5. Batı İBBS-1 e AnadoluGöre 1. Kişiye Düşen Hastane Yatağı Sayısı, Tüm Sektörler, 22, 34,6 214 Doğu Karadeniz 28,5 32,3 İBBS-1 Batı Karadeniz 28,3 Batı Anadolu 28,93,6 19,1 34,6 Kuzeydoğu Anadolu Doğu Karadeniz 28,5 29,3 23,4 32,3 Orta Anadolu Batı Karadeniz 28,3 19,5 3,6 Ortadoğu Anadolu Kuzeydoğu Anadolu 19,1 28,2 Ege 23,5 29,3 Orta Anadolu 23,4 27,6 Batı Marmara 23,7 28,3 Ortadoğu Anadolu 19,5 27, 24,8 28,2 Ege 23,5 26,6 Doğu Marmara 19,7 27,6 Batı Marmara 23,7 26,4 Akdeniz 19,3 27, 24,4 24,8 24,3 26,6 İstanbul Doğu Marmara 19,7 23,4 Güneydoğu Anadolu 12,6 26,4 Akdeniz 19,3 2,5 24, ,3 İstanbul ,4 12, Güneydoğu Anadolu 2,5 Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü T.C. Sağlık Bakanlığı 77 Sağlık Hizmeti Verilen Kurumlar ve Altyapıları

102 Şekil 6.6. İBBS-1 e Göre 1. Kişiye Düşen Hastane Yatağı Sayısı, Sağlık Bakanlığı, 22, 214 İBBS-1 Şekil 6.6. İBBS-1 e Göre 1. Kişiye Düşen Hastane Yatağı Sayısı, Sağlık Bakanlığı, 22, 214 Doğu Karadeniz 26,1 25,2 İBBS-1 Batı Karadeniz 23,1 25,8 Kuzeydoğu Doğu Karadeniz Anadolu 13,9 26,1 19, 25,2 Batı Batı Karadeniz 19,2 25,8 Marmara 18, 23,1 Kuzeydoğu Ortadoğu Anadolu 13,9 14,2 17,9 19, Batı Marmara Ege 19,2 17,5 18, Ortadoğu Batı Anadolu 14,2 17,3 17,2 17,9 Orta Anadolu Ege 18, 18,1 17, 17,5 Doğu Batı Marmara Anadolu 14,7 17,3 16,9 17,2 Orta Anadolu 16,2 18,1 15,9 17, Doğu Marmara 14,7 Akdeniz 15,1 14,1 16,9 Güneydoğu Anadolu 9,8 16,2 12,9 15,9 İstanbul Akdeniz 13,1 15,1 11, 14,1 Güneydoğu Anadolu 9,8 12,9 1 İstanbul 13, , Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Şekil Kişiye Düşen Hastane Yatağı Sayısının Uluslararası Karşılaştırması, 212 Şekil Kişiye Düşen Hastane Yatağı Sayısının Uluslararası Karşılaştırması, , 53, 5, , 53, 5, , 32, 27, 26,6 27, 26, Üst Gelir Grubu DSÖ Avrupa Avrupa Birliği Orta-Üst Gelir Dünya Ülkeler Bölgesi Grubu Ülkeler Üst Gelir Grubu DSÖ Avrupa Avrupa Birliği Orta-Üst Gelir Dünya Kaynak: Sağlık Ülkeler Hizmetleri Genel BölgesiMüdürlüğü, DSÖ World Grubu Health ÜlkelerStatistics 214 Not: verisi 214 yılına aittir. Uluslararası bölgelere ait veriler yılları arası en son yıl verisidir. Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, DSÖ World Health Statistics 214 Not: verisi 214 yılına aittir. Uluslararası bölgelere ait veriler yılları arası en son yıl verisidir. 78 T.C. Sağlık Bakanlığı

103 Şekil 6.8. Yıllara ve Sektörlere Göre Toplam Yoğun Bakım Yatağı Sayısı, Yıl Şekil 6.8. Yıllara ve Sektörlere Göre Toplam Yoğun Bakım Yatağı Sayısı, Yıl Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel 8. Müdürlüğü Sağlık Bakanlığı Üniversite Özel Toplam Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Sağlık Hizmeti Verilen Kurumlar ve Altyapıları Sağlık Bakanlığı Üniversite Özel Toplam Tablo 6.2. Türlerine ve Sektörlere Göre Yoğun Bakım Yatak Sayısı,, 214 Sağlık Bakanlığı Üniversite Özel Toplam Erişkin Tablo Çocuk 6.2. Türlerine ve Sektörlere Göre 57 Yoğun Bakım Yatak Sayısı, 48, Yenidoğan Sağlık Bakanlığı Üniversite Özel Toplam Toplam Erişkin Kaynak: Çocuk Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Yenidoğan Toplam T.C. Sağlık Bakanlığı 79 Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü

104 Şekil 6.9. Yıllara ve Sektörlere Göre Yoğun Bakım Yataklarının Dağılımı, (%), Yıl Şekil Yıllara ve Sektörlere 39,3 Göre Yoğun Bakım 15,9 Yataklarının Dağılımı, 44,8 (%), Yıl , 39,3 15,9 2,4 34,6 44, ,7 45, 18,5 2,4 35,8 34, ,6 45,7 17,9 18,5 38,5 35, ,2 43,6 18,9 17,9 38,9 38, ,6 42,2 18, 18,9 4,5 38, ,6 18, 4,5 Sağlık Bakanlığı Üniversite Özel Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel 25 Müdürlüğü Sağlık Bakanlığı Üniversite Özel Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Şekil 6.1. İBBS-1 e Göre 1. Kişiye Düşen Yoğun Bakım Yatağı Sayısı, Tüm Sektörler, 214 İBBS-1 Şekil 6.1. Batı İBBS-1 e Anadolu Göre 1. Kişiye Düşen Yoğun Bakım Yatağı Sayısı, Tüm Sektörler, 4,4 214 Ortadoğu Anadolu 4, İBBS-1 Akdeniz 3,9 Batı Anadolu 4,4 İstanbul 3,7 Ortadoğu Anadolu 4, Güneydoğu Anadolu 3,7 Akdeniz 3,9 3,7 İstanbul 3,7 Doğu Karadeniz 3,6 Güneydoğu Anadolu 3,7 Ege 3,5 3,7 Doğu Marmara 3,4 Doğu Karadeniz 3,6 Orta Anadolu 3,4 Ege 3,5 Batı Karadeniz 3,3 Doğu Marmara 3,4 Batı Marmara 3, Orta Anadolu 3,4 Kuzeydoğu Anadolu 2,7 Batı Karadeniz 3,3 Batı Marmara , 4 Kuzeydoğu Anadolu 2,7 Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Kaynak: T.C. Sağlık Sağlık Hizmetleri Bakanlığı Genel Müdürlüğü

105 Şekil İBBS-1 e Göre 1. Kişiye Düşen Yoğun Bakım Yatağı Sayısı, Sağlık Bakanlığı, 214 İBBS-1 Şekil Doğu Karadeniz İBBS-1 e Göre 1. Kişiye Düşen Yoğun Bakım Yatağı Sayısı, Sağlık Bakanlığı, 2,2 214 Batı Anadolu İBBS-1 2, Batı Karadeniz Doğu Karadeniz 1,9 2,2 Batı Marmara Batı Anadolu 1,7 2, Doğu Marmara Batı Karadeniz 1,7 1,9 Ege Batı Marmara 1,6 1,7 Orta Anadolu Doğu Marmara 1,5 1,7 Ege 1,5 1,6 Güneydoğu Anadolu Orta Anadolu 1,5 1,5 Kuzeydoğu Anadolu 1,4 1,5 Akdeniz Güneydoğu Anadolu 1,4 1,5 Ortadoğu Anadolu Kuzeydoğu Anadolu 1,3 1,4 İstanbul Akdeniz 1, 1,4 Ortadoğu Anadolu,,5 1, 1,31,5 2, İstanbul 1, Kaynak: Sağlık Hizmetleri, Genel Müdürlüğü,5 1, 1,5 2, Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Şekil İBBS-1 e Göre Yoğun Bakım Yataklarının Tüm Yataklara Oranı, (%), Tüm Sektörler, 214 Şekil İBBS-1 İBBS-1 e Göre Yoğun Bakım Yataklarının Tüm Yataklara Oranı, (%), Tüm Sektörler, 214 Güneydoğu Anadolu 18,3 İstanbul İBBS-1 16, Akdeniz Güneydoğu Anadolu 16, 18,3 Ortadoğu Anadolu İstanbul 14,3 16, Akdeniz 13,8 16, Doğu Marmara Ortadoğu Anadolu 13,1 14,3 Batı Anadolu 12,9 13,8 Ege Doğu Marmara 12,6 13,1 Orta Anadolu Batı Anadolu 12,1 12,9 Doğu Karadeniz Ege 11,1 12,6 Batı Marmara Orta Anadolu 11, 12,1 Batı Karadeniz Doğu Karadeniz 1,9 11,1 Kuzeydoğu Anadolu Batı Marmara 9,3 11, Batı Karadeniz 4 8 1, Kuzeydoğu Anadolu 9,3 Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Sağlık Hizmeti Verilen Kurumlar ve Altyapıları Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü T.C. Sağlık Bakanlığı 81

106 Tablo 6.3. Sektörlere Göre Yataklı Tedavi Kurumlarında Ameliyathane Hizmetleri Altyapısı,, 214 Sağlık Bakanlığı Üniversite Özel Toplam Tablo Ameliyathane 6.3. Sektörlere Göre Yataklı Tedavi 812 Kurumlarında 173 Ameliyathane Hizmetleri 731 Altyapısı, 1.716, 214 Ameliyathane Odası Sağlık Bakanlığı Üniversite Özel Toplam Ameliyathane Masası Ameliyathane Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Ameliyathane Odası Ameliyathane Masası Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Şekil Yıllara ve Sektörlere Göre Hemodiyaliz Merkez Sayısı, Yıl Şekil Yıllara ve 235 Sektörlere Göre 39 Hemodiyaliz 17 Merkez 444 Sayısı, Yıl Sağlık 439 Bakanlığı Üniversite Özel 849 Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Sağlık Bakanlığı Üniversite Özel 82 T.C. Sağlık Bakanlığı Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü

107 Şekil Yıllara ve Sektörlere Göre Fiilen Kullanılan Hemodiyaliz Cihaz Sayısı, Yıl Şekil Yıllara ve Sektörlere 2.59 Göre Fiilen Kullanılan Hemodiyaliz Cihaz Sayısı, Yıl Sağlık Bakanlığı Üniversite Özel Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Sağlık Bakanlığı Üniversite Özel Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Tablo 6.4. İBBS-1 e ve Sektörlere Göre 1.. Kişiye Düşen Fiilen Kullanılan Hemodiyaliz Cihazı Sayısı, 214 İBBS-1 Sağlık Bakanlığı Üniversite Özel Toplam Tablo Batı Karadeniz 6.4. İBBS-1 e ve Sektörlere Göre 127,1.. Kişiye 14,5 Düşen Fiilen Kullanılan 138,2 Hemodiyaliz 279,7 Cihazı Sayısı, Doğu Karadeniz ,8 5,5 91,6 261,8 Orta İBBS-1 Anadolu Sağlık 78,5 Bakanlığı Üniversite 16,5 158,5 Özel Toplam 253,5 Ege Batı Karadeniz 127,1 64,9 14,5 17,5 138,2 167,6 279,7 25, Batı Doğu Anadolu Karadeniz 164,8 4,4 36,3 5,5 159,9 91,6 236,6 261,8 Doğu Orta Anadolu Marmara 66,1 78,5 12,5 16,5 14,2 158,5 218,9 253,5 Batı Ege Marmara 8,6 64,9 17,5 5,7 128,6 167,6 214,8 25, Akdeniz Batı Anadolu 63,4 4,4 21,8 36,3 128,4 159,9 213,6 236,6 Doğu Marmara 63,8 66,1 15,2 12,5 127,8 14,2 26,8 218,9 İstanbul Batı Marmara 19,1 8,6 7,9 5,7 151,8 128,6 178,8 214,8 Akdeniz Kuzeydoğu Anadolu 121,9 63,4 21,8 9,5 128,4 3,8 162,3 213,6 Ortadoğu Anadolu 63,8 85,5 19,5 15,2 127,8 45, 26,8 149,9 Güneydoğu İstanbul Anadolu 55,1 19,1 6,4 7,9 151,8 51,3 112,8 178,8 Kaynak: Kuzeydoğu Sağlık Anadolu Hizmetleri Genel Müdürlüğü 121,9 9,5 3,8 162,3 Ortadoğu Anadolu 85,5 19,5 45, 149,9 Güneydoğu Anadolu 55,1 6,4 51,3 112,8 T.C. Sağlık Bakanlığı Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü 83 Sağlık Hizmeti Verilen Kurumlar ve Altyapıları

108 Tablo 6.5. Yıllara Göre Yataklı Tedavi Kurumlarında Cihaz Sayıları, Tablo 6.5. Yıllara Göre 22 Yataklı 28 Tedavi Kurumlarında Cihaz Sayıları, MR MR BT BT Ultrason Doppler Ultrason Ultrason Doppler EKO Ultrason Kaynak: EKO Sağlık Hizmetleri 259 Genel 689 Müdürlüğü Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Tablo 6.6. Sektörlere Göre Yataklı Tedavi Kurumlarında Cihaz Sayıları,, 214 Tablo 6.6. Sektörlere Göre Sağlık Yataklı Bakanlığı Tedavi Kurumlarında Üniversite Cihaz Sayıları, Özel, 214 Toplam MR Sağlık 256 Bakanlığı Üniversite 98 Özel 43 Toplam 757 BT MR Ultrason BT Doppler Ultrason Ultrason EKO Doppler Ultrason Mamografi EKO Kaynak: Mamografi Sağlık Hizmetleri Genel 35 Müdürlüğü Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü 84 T.C. Sağlık Bakanlığı

109 Tablo 6.7. İBBS-1 e ve Sektörlere Göre Yataklı Tedavi Kurumlarında 1.. Kişiye Düşen MR Cihazı Sayısı, 214 İBBS-1 Sağlık Bakanlığı Üniversite Özel Toplam Tablo Batı Anadolu 6.7. İBBS-1 e ve Sektörlere Göre 4, Yataklı Tedavi 2,9 Kurumlarında 1.. 4,8 Kişiye Düşen 11,7 MR Cihazı Sayısı, 214 Batı Marmara 3,6 1,2 5,7 1,4 İBBS-1 İstanbul Sağlık Bakanlığı 2,9 Üniversite,7 Özel 6,7 Toplam 1,3 Batı Anadolu Akdeniz 4, 2,8 2,9 1,3 4,8 6,1 11,7 1,2 Batı Marmara Kuzeydoğu Anadolu 3,6 4,5 1,2 3,2 5,7 2,3 1,4 1, İstanbul Ege 2,9 3,3,7 1,2 6,7 5,3 1,3 9,8 Akdeniz 2,8 3,3 1,3 1,3 6,1 5,2 1,2 9,7 Kuzeydoğu Anadolu Doğu Marmara 4,5 3,4 3,2 1,2 2,3 4,9 1, 9,5 Ege Orta Anadolu 3,3 2,8 1,2 1,5 5,3 5,1 9,8 9,5 Doğu Karadeniz 3,3 5,1 1,3,4 5,2 3,9 9,7 9,4 Doğu Marmara Batı Karadeniz 3,4 4, 1,2 1,3 4,9 3,1 9,5 8,5 Orta Anadolu Ortadoğu Anadolu 2,8 3,2 1,5 1,1 5,1 4,2 9,5 8,4 Doğu Karadeniz Güneydoğu Anadolu 5,1 2,7,4,5 3,9 4,6 9,4 7,8 Batı Karadeniz 4, 1,3 3,1 8,5 Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Ortadoğu Anadolu 3,2 1,1 4,2 8,4 Güneydoğu Anadolu 2,7,5 4,6 7,8 Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Şekil Yataklı Tedavi Kurumlarında 1.. Kişiye Düşen MR Cihazı Sayısının Uluslararası Karşılaştırması, ,9 Şekil Yataklı Tedavi Kurumlarında 1.. Kişiye Düşen MR Cihazı Sayısının Uluslararası Karşılaştırması, ,9 35,5 35,5 Japonya Birleşik Devletler İtalya 24,6 24,5 24,3 22,1 21,8 19,9 19,2 24,6 24,5 24,3 22,1 21,8 19,9 19,2 15,3 14,3 13,4 13,3 12,9 11,6 11,5 11,4 11,2 1,8 9,7 9,4 8,8 8,7 7,4 6,7 6,6 6,4 6,1 15,3 14,3 13,4 13,3 12,9 11,6 11,5 11,4 11,2 1,8 9,7 9,4 8,8 8,7 7,4 6,7 6,6 6,4 6,1 Kore Yunanistan Finlandiya İzlanda İsviçre Avusturya İspanya OECD Avustralya İrlanda Lüksemburg Almanya Hollanda Estonya Yeni Zelanda Belçika Fransa Kanada Slovenya Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, OECD Health Data 215 Not: verisi 214 yılına aittir. Çek Cumhuriyeti Slovakya Şili Polonya Birleşik Krallık İsrail 3,1 3, 2,1 Macaristan Meksika 3,1 3, 2,1 Japonya Birleşik Devletler İtalya Kore Yunanistan Finlandiya İzlanda İsviçre Avusturya İspanya OECD Avustralya İrlanda Lüksemburg Almanya Hollanda Estonya Yeni Zelanda Belçika Fransa Kanada Slovenya Çek Cumhuriyeti Slovakya Şili Polonya Birleşik Krallık İsrail Macaristan Meksika Sağlık Hizmeti Verilen Kurumlar ve Altyapıları Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, OECD Health Data 215 Not: verisi 214 yılına aittir. T.C. Sağlık Bakanlığı 85

110 Tablo 6.8. İBBS-1 e ve Sektörlere Göre Yataklı Tedavi Kurumlarında 1.. Kişiye Düşen BT Cihazı Sayısı, 214 İBBS-1 Sağlık Bakanlığı Üniversite Özel Toplam Tablo Batı Anadolu 6.8. İBBS-1 e ve Sektörlere 7,3 Göre Yataklı Tedavi 3,6 Kurumlarında 6,7 1.. Kişiye 17,6 Düşen BT Cihazı Sayısı, 214 Doğu Karadeniz 9,7,8 5,5 16, İBBS-1 Batı Marmara Sağlık Bakanlığı 7,5 Üniversite 1,8 Özel 6,3 Toplam 15,5 Batı Anadolu Kuzeydoğu Anadolu 7,3 8,2 3,6 3,6 6,7 3,2 17,6 15, Doğu Karadeniz İstanbul 9,7 4,5,8 1, 5,5 8,8 16, 14,3 Batı Marmara Akdeniz 7,5 5,7 1,8 1,5 6,3 7,1 15,5 14,2 Kuzeydoğu Anadolu 8,2 6, 3,6 1,6 3,2 6,2 15, 13,8 İstanbul Batı Karadeniz 4,5 8,5 1, 1,3 8,8 3,8 14,3 13,6 Akdeniz Ege 5,7 6,3 1,5 1,7 7,1 5,6 14,2 13,6 Ortadoğu Anadolu 6, 5,3 1,6 1,1 6,2 6, 13,8 12,4 Batı Karadeniz Orta Anadolu 8,5 5,4 1,3 1,8 3,8 4,4 13,6 11,6 Ege Güneydoğu Anadolu 6,3 5,1 1,7,8 5,6 5,5 13,6 11,4 Ortadoğu Anadolu Doğu Marmara 5,3 5,2 1,1 1, 6, 5,2 12,4 11,3 Orta Anadolu 5,4 1,8 4,4 11,6 Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Güneydoğu Anadolu 5,1,8 5,5 11,4 Doğu Marmara 5,2 1, 5,2 11,3 Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Şekil Yataklı Tedavi Kurumlarında 1.. Kişiye Düşen BT Cihazı Sayısının Uluslararası Karşılaştırması, Şekil Yataklı Tedavi Kurumlarında 1.. Kişiye Düşen BT Cihazı Sayısının Uluslararası Karşılaştırması, ,3 11,3 53,7 43,5 4,5 37,8 37,7 36,6 35,2 33,3 29,6 24,6 22,2 22,1 21,7 53,7 43,5 4,5 37,8 37,7 36,6 35,2 33,3 29,6 24,6 Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, OECD Health Data 215 Not: verisi 214 yılına aittir. 86 Kaynak: T.C. Sağlık Sağlık Hizmetleri Bakanlığı Genel Müdürlüğü, OECD Health Data 215 Not: verisi 214 yılına aittir. 19, 18,7 17,8 17,6 17,2 16,6 15,3 15, 14,7 14,5 13,8 12,3 12,1 11,5 8,9 7,9 7,9 5,3 22,2 22,1 21,7 19, 18,7 17,8 17,6 17,2 16,6 15,3 15, 14,7 14,5 13,8 Japonya Avustralya Birleşik Devletler İzlanda Danimarka Kore İsviçre Yunanistan İtalya Avusturya OECD Belçika Lüksemburg Finlandiya Estonya Almanya İrlanda İspanya Polonya Yeni Zelanda Slovakya Çek Cumhuriyeti Kanada Fransa 12,3 Şili Slovenya 12,1 Hollanda 11,5 İsrail Birleşik Krallık Macaristan Meksika 8,9 7,9 7,9 5,3 Japonya Avustralya Birleşik Devletler İzlanda Danimarka Kore İsviçre Yunanistan İtalya Avusturya OECD Belçika Lüksemburg Finlandiya Estonya Almanya İrlanda İspanya Polonya Yeni Zelanda Slovakya Çek Cumhuriyeti Kanada Fransa Şili Slovenya Hollanda İsrail Birleşik Krallık Macaristan Meksika

111 Tablo 6.9. İBBS-1 e ve Sektörlere Göre Yataklı Tedavi Kurumlarında 1.. Kişiye Düşen Ultrason Cihazı Sayısı, 214 İBBS-1 Sağlık Bakanlığı Üniversite Özel Toplam Tablo 6.9. İBBS-1 e ve Sektörlere Göre Yataklı Tedavi Kurumlarında 1.. Kişiye Düşen Batı Anadolu 5,8 13,7 25,1 89,6 Ultrason Cihazı Sayısı, 214 Kuzeydoğu Anadolu İBBS-1 51,7 Sağlık Bakanlığı 12,7 Üniversite 8,6 Özel 73, Toplam Ege Batı Anadolu 39,9 5,8 14,1 13,7 18,4 25,1 72,3 89,6 İstanbul Kuzeydoğu Anadolu 28, 51,7 5,1 12,7 36,8 8,6 69,8 73, Doğu Karadeniz Ege 38,2 39,9 16, 14,1 15,6 18,4 69,7 72,3 Akdeniz İstanbul 32,9 28, 9,1 5,1 27,7 36,8 69,6 69,8 Doğu Karadeniz 35,8 38,2 8,2 16, 24, 15,6 68, 69,7 Orta Anadolu Akdeniz 39,1 32,9 4,9 9,1 23,2 27,7 67,2 69,6 Batı Karadeniz 43,4 35,8 3,3 8,2 14,9 24, 61,6 68, Batı Marmara Orta Anadolu 35,8 39,1 6, 4,9 18,2 23,2 6, 67,2 Güneydoğu Anadolu Batı Karadeniz 28,2 43,4 8,8 3,3 21,8 14,9 58,9 61,6 Doğu Marmara Batı Marmara 31, 35,8 2,2 6, 24,8 18,2 58, 6, Ortadoğu Anadolu Güneydoğu Anadolu 35,2 28,2 5,3 8,8 13,4 21,8 53,9 58,9 Kaynak: Doğu Marmara Sağlık Hizmetleri Genel 31, Müdürlüğü 2,2 24,8 58, Ortadoğu Anadolu 35,2 5,3 13,4 53,9 Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Tablo 6.1. İBBS-1 e ve Sektörlere Göre Yataklı Tedavi Kurumlarında 1.. Kişiye Düşen Doppler Ultrason Cihazı Sayısı, 214 İBBS-1 Sağlık Bakanlığı Üniversite Özel Toplam Tablo 6.1. İBBS-1 e ve Sektörlere Göre Yataklı Tedavi Kurumlarında 1.. Kişiye Düşen Orta Anadolu 22,4 12,1 14,4 48,9 Doppler Ultrason Cihazı Sayısı, 214 Batı Anadolu İBBS-1 26, Sağlık Bakanlığı 7,6 Üniversite 14,7 Özel 48,3 Toplam İstanbul Orta Anadolu 19,7 22,4 4,6 12,1 22,5 14,4 46,8 48,9 Doğu Karadeniz Batı Anadolu 32,3 26, 1,6 7,6 7,8 14,7 41,7 48,3 Doğu Marmara İstanbul 24,4 19,7 2,6 4,6 13,8 22,5 4,8 46,8 Doğu Karadeniz 21,5 32,3 4,5 1,6 14,5 7,8 4,6 41,7 Ege Doğu Marmara 21,3 24,4 4,5 2,6 13,7 13,8 39,5 4,8 Kuzeydoğu Anadolu 27,2 21,5 4,1 4,5 7,3 14,5 38,5 4,6 Batı Marmara Ege 2,6 21,3 4,8 4,5 12,5 13,7 37,9 39,5 Ortadoğu Anadolu Kuzeydoğu Anadolu 19,7 27,2 2,4 4,1 15, 7,3 37,1 38,5 Batı Karadeniz Batı Marmara 26, 2,6 3,3 4,8 7,3 12,5 36,7 37,9 Akdeniz Ortadoğu Anadolu 17,8 19,7 3,4 2,4 13,5 15, 34,7 37,1 Güneydoğu Anadolu Batı Karadeniz 16, 26, 3,9 3,3 11,9 7,3 31,8 36,7 Kaynak: Akdeniz Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü 17,8 3,4 13,5 34,7 Güneydoğu Anadolu 16, 3,9 11,9 31,8 Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü T.C. Sağlık Bakanlığı 87 Sağlık Hizmeti Verilen Kurumlar ve Altyapıları

112 Sağlık Tablo İstatistikleri İBBS-1 e Yıllığı ve Sektörlere 214 Göre Yataklı Tedavi Kurumlarında 1.. Kişiye Düşen EKO Cihazı Sayısı, 214 İBBS-1 Sağlık Bakanlığı Üniversite Özel Toplam Batı Anadolu 14,9 6,8 1,7 32,4 Tablo İBBS-1 e ve Sektörlere Göre Yataklı Tedavi Kurumlarında 1.. Kişiye Düşen EKO Cihazı İstanbul Sayısı, ,2 2,4 13,7 28,2 İBBS-1 Doğu Karadeniz Sağlık 19,9 Bakanlığı Üniversite 1,2 Özel 5,1 Toplam 26,1 Batı Orta Anadolu Anadolu 14,9 13,4 6,8 3,3 1,7 8,5 32,4 25,2 İstanbul Batı Karadeniz 12,2 15,6 2,4 2,9 13,7 5,3 28,2 23,8 Doğu Karadeniz 11,6 19,9 2,9 1,2 8,6 5,1 23,1 26,1 Orta Doğu Anadolu Marmara 13,4 11,3 3,3 2,2 8,5 9,4 25,2 22,9 Batı Karadeniz Marmara 15,6 11,3 2,9 2,4 5,3 6,6 23,8 2,3 Ege 11,6 1,6 2,9 2,1 8,6 7,1 23,1 19,8 Doğu Akdeniz Marmara 11,3 8,1 2,2 2,8 9,4 8,1 22,9 19, Batı Ortadoğu Marmara Anadolu 11,3 1, 2,4 1,8 6,6 6,3 2,3 18,1 Ege Kuzeydoğu Anadolu 1,6 12,2 2,1 3,2 7,1 2,7 19,8 18,1 Akdeniz Güneydoğu Anadolu 8,1 8,6 2,8 8,1 5,7 19, 17,1 Kaynak: Ortadoğu Sağlık Anadolu Hizmetleri Genel Müdürlüğü 1, 1,8 6,3 18,1 Kuzeydoğu Anadolu 12,2 3,2 2,7 18,1 Güneydoğu Anadolu 8,6 2,8 5,7 17,1 Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Tablo İBBS-1 e ve Sektörlere Göre Yataklı Tedavi Kurumlarında 1.. Kişiye Düşen Mamografi Cihazı Sayısı, 214 İBBS-1 Sağlık Bakanlığı Üniversite Özel Toplam Doğu Karadeniz 7,8,8 5,5 14, Tablo İBBS-1 e ve Sektörlere Göre Yataklı Tedavi Kurumlarında 1.. Kişiye Düşen Mamografi İstanbul Cihazı Sayısı, 214 2,4,7 1,7 13,8 Batı İBBS-1 Anadolu Sağlık 5,1 Bakanlığı Üniversite 2,3 Özel 6,1 Toplam 13,5 Batı Doğu Marmara Karadeniz 7,8 4,8 1,2,8 6,9 5,5 14, 12,8 Ege İstanbul 2,4 5,1 1,5,7 1,7 5,8 13,8 12,4 Akdeniz Batı Anadolu 5,1 4, 1, 2,3 7,1 6,1 13,5 12,1 Batı Marmara 3,9 4,8 1, 1,2 6,7 6,9 12,8 11,6 Batı Ege Karadeniz 5,1 5,8,7 1,5 4,5 5,8 12,4 1,9 Doğu Akdeniz Marmara 4, 3,5 1,1 1, 5,6 7,1 12,1 1,2 Orta Anadolu 3,9 3,6 1, 5,1 6,7 11,6 9,8 Kuzeydoğu Batı Karadeniz Anadolu 5,8 3,2,9,7 5, 4,5 1,9 9,1 Ortadoğu Doğu Marmara Anadolu 3,5 2,6,5 1,1 5,3 5,6 1,2 8,4 Güneydoğu Orta Anadolu Anadolu 3,6 2,7,5 1, 4,8 5,1 8, 9,8 Kaynak: Kuzeydoğu Sağlık Anadolu Hizmetleri Genel Müdürlüğü 3,2,9 5, 9,1 Ortadoğu Anadolu 2,6,5 5,3 8,4 Güneydoğu Anadolu 2,7,5 4,8 8, 88 T.C. Sağlık Bakanlığı Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü

113 Tablo İBBS-1 e Göre Özel Tıp Merkezi ve Özel Poliklinik Sayısı, 214 İBBS-1 Özel Tıp Merkezi Özel Poliklinik İstanbul Tablo İBBS-1 e Göre Özel Tıp Merkezi ve Özel Poliklinik Sayısı, 214 Batı Marmara 15 8 İBBS-1 Ege Özel Tıp 125 Merkezi Özel Poliklinik 67 İstanbul Doğu Marmara Batı Marmara Anadolu Ege Akdeniz Doğu Orta Anadolu Marmara Batı Anadolu Karadeniz Akdeniz Doğu Karadeniz Orta Kuzeydoğu Anadolu Anadolu Batı Ortadoğu Karadeniz Anadolu Doğu Güneydoğu Karadeniz Anadolu Kuzeydoğu Anadolu Ortadoğu Anadolu 17 3 Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Güneydoğu Anadolu Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Sağlık Hizmeti Verilen Kurumlar ve Altyapıları Tablo Sektörlere Göre Ağız ve Diş Sağlığı Hizmeti Veren Kurum ve Kuruluşlar,, 214 Sağlık Bakanlığı Üniversite Özel Diğer Toplam Kurum Ünit Kurum Ünit Kurum Ünit Kurum Ünit Kurum Ünit Tablo Sektörlere Göre Ağız ve Diş Sağlığı Hizmeti Veren Kurum ve Kuruluşlar,, 214 Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi Sağlık Bakanlığı Üniversite Özel Diğer Toplam Diş Hastanesi Kurum Ünit Kurum - Ünit - Kurum Ünit Kurum - Ünit - Kurum Ünit Ağız Diş Eğitim ve Diş Hastanesi Sağlığı Merkezi Diş Polikliniği(Hastane) Hastanesi Diş Eğitim Polikliniği Hastanesi Diş Toplam Polikliniği(Hastane) Diş Polikliniği Kaynak: Kamu Hastaneleri Kurumu, Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Not: Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi ve Hastanelere ait Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği ile Diş Tedavi Protez Toplam Merkezlerine ait veriler Diş Polikliniği (Hastane) içerisinde gösterilmiştir. Kaynak: Kamu Hastaneleri Kurumu, Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Not: Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi ve Hastanelere ait Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği ile Diş Tedavi Protez Merkezlerine ait veriler Diş Polikliniği (Hastane) içerisinde gösterilmiştir. T.C. Sağlık Bakanlığı 89

114 Şekil Yıllara Göre Diş Üniti Başına Düşen Nüfus, Sağlık Bakanlığı Yıl Şekil Yıllara Göre Diş Üniti Başına Düşen Nüfus, Sağlık Bakanlığı Yıl Nüfus Kaynak: Kamu 1.Hastaneleri 2. Kurumu, 3. Sağlık Hizmetleri 4. Genel 5. Müdürlüğü6. 7. Nüfus Kaynak: Kamu Hastaneleri Kurumu, Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Tablo Yıllara Göre Birinci Basamak Kuruluş Sayıları, Sağlık Bakanlığı Sağlık Ocağı Tablo Yıllara Göre Birinci Basamak Kuruluş Sayıları, Sağlık Bakanlığı - - Aile Hekimliği Birimi Aile Sağlığı Merkezi Sağlık Ocağı Toplum Sağlığı Merkezi Aile Hekimliği Birimi Sağlık Evi Aile Sağlığı Merkezi AÇSAP Merkezi Toplum Sağlığı Merkezi Verem Savaş Dispanseri Sağlık Evi Kanser Erken Teşhis, Tarama ve AÇSAP Eğitim Merkezi (KETEM) Verem 112 Acil Savaş Yardım Dispanseri İstasyonu Halk Kanser Sağlığı Erken Laboratuvarları Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezi (KETEM) Kaynak: 112 Acil Yardım İstasyonu Halk Sağlığı Kurumu, 481 Acil Sağlık Hizmetleri 1.71 Genel Müdürlüğü Halk Sağlığı Laboratuvarları Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Kurumu, Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü

115 Şekil Yıllara Göre Aile Sağlığı Merkezi Muayene Oda Sayısı, Yıl Şekil Yıllara Göre Aile Sağlığı Merkezi Muayene Oda Sayısı, Yıl Oda Sayısı Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu Oda Sayısı Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu Şekil İBBS-1 e Göre Aktif Çalışan Aile Hekimi Başına Düşen Nüfus, 214 İBBS-1 Şekil İBBS-1 e Göre Aktif Çalışan Aile Hekimi Başına Düşen Nüfus, 214 İstanbul Güneydoğu İBBS-1 Anadolu Batı Anadolu İstanbul Güneydoğu Ortadoğu Anadolu Batı Batı Marmara Anadolu Ortadoğu Anadolu Doğu Batı Marmara Akdeniz Doğu Marmara Ege Doğu Karadeniz Akdeniz Batı Karadeniz Ege Doğu Orta Karadeniz Anadolu Kuzeydoğu Batı Karadeniz Anadolu Orta Anadolu Kuzeydoğu Anadolu Nüfus Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu Nüfus Sağlık Hizmeti Verilen Kurumlar ve Altyapıları Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu T.C. Sağlık Bakanlığı 91

116 Şekil 6.2. Yıllara Göre 112 Acil Yardım İstasyonu Başına Düşen Nüfus, Sağlık Bakanlığı Yıl Şekil Yıllara Göre 112 Acil Yardım İstasyonu Başına Düşen Nüfus, Sağlık Bakanlığı Yıl Nüfus Kaynak: Acil Sağlık Hizmetleri 3. Genel Müdürlüğü Nüfus Kaynak: Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Şekil İBBS-1 e Göre 112 Acil Yardım İstasyonu Başına Düşen Nüfus, Sağlık Bakanlığı, 214 İBBS-1 İstanbul Şekil İBBS-1 e Göre 112 Acil Yardım İstasyonu Başına Düşen Nüfus, Sağlık Bakanlığı, 214 Doğu Marmara İBBS-1 Akdeniz İstanbul Batı Anadolu Doğu Marmara Güneydoğu Anadolu Akdeniz Batı Anadolu Ege Güneydoğu Anadolu Batı Marmara Ortadoğu Anadolu Ege Kuzeydoğu Anadolu Batı Marmara Orta Anadolu Ortadoğu Anadolu Batı Karadeniz Kuzeydoğu Anadolu Doğu Karadeniz Orta Anadolu Batı Karadeniz 24.3 Nüfus Doğu Karadeniz Kaynak: Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Nüfus 92 T.C. Sağlık Bakanlığı Kaynak: Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü

117 Şekil Yıllara Göre Ambulans Sayısı, Sağlık Bakanlığı Yıl Şekil Yıllara Göre Ambulans Sayısı, Sağlık Bakanlığı Yıl Ambulans Diğer Kaynak: Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü 112 Ambulans Diğer Kaynak: Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Şekil Yıllara Göre 112 Acil Yardım Ambulansı Başına Düşen Nüfus, Sağlık Bakanlığı Yıl Şekil Yıllara Göre 112 Acil Yardım Ambulansı Başına Düşen Nüfus, Sağlık Bakanlığı 22 Yıl Sağlık Hizmeti Verilen Kurumlar ve Altyapıları Kaynak: Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Nüfus Nüfus Kaynak: Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü T.C. Sağlık Bakanlığı 93

118 Şekil İBBS-1 e Göre 112 Acil Yardım Ambulansı Başına Düşen Nüfus, Sağlık Bakanlığı, 214 İBBS-1 Şekil İBBS-1 e İstanbul Göre 112 Acil Yardım Ambulansı Başına Düşen Nüfus, Sağlık Bakanlığı, Batı Anadolu İBBS-1 Akdeniz İstanbul Doğu Marmara Batı Anadolu Güneydoğu Anadolu Akdeniz Ege Doğu Marmara Güneydoğu Anadolu Batı Marmara Ege Batı Karadeniz Orta Anadolu Batı Marmara Ortadoğu Anadolu Batı Karadeniz Doğu Karadeniz Orta Anadolu Kuzeydoğu Anadolu Ortadoğu Anadolu Doğu Karadeniz Kuzeydoğu Anadolu Nüfus Kaynak: Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Nüfus Kaynak: Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Tablo Ambulans Türlerine Göre Araç ve Nakledilen Hasta Sayısı, Sağlık Bakanlığı, 214 Araç Sayısı Nakledilen Hasta Sayısı Ambulans Helikopter Tablo Uçak Ambulansı Ambulans Türlerine Göre Araç ve Nakledilen 3 Hasta Sayısı, Sağlık Bakanlığı, Kar Paletli Ambulans Araç 292 Sayısı Nakledilen 611 Hasta Sayısı Deniz Ambulans Ambulansı Helikopter Kaynak: Uçak Ambulansı Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Kar Paletli Ambulans Deniz Ambulansı Kaynak: T.C. Acil Sağlık Sağlık Bakanlığı Hizmetleri Genel Müdürlüğü

119 Tablo İllere Göre Bazı Sağlık Göstergeleri,, 214 İl Adı Hastane Sayısı Yatak Sayısı 1. Kişiye Düşen Yatak Sayısı Nitelikli Yatak Sayısı Yoğun Bakım Yatağı Sayısı Aile Hekimliği Birimi Sayısı Aile Hekimi Başına Düşen Nüfus 112 İstasyon Sayısı 112 İstasyon Başına Düşen Nüfus 112 Ambulans Sayısı 112 Ambulans Başına Düşen Nüfus Adana , Adıyaman , Afyonkarahisar , Ağrı , Amasya , Ankara , Antalya , Artvin , Aydın , Balıkesir , Bilecik , Bingöl , Bitlis , Bolu , Burdur , Bursa , Çanakkale , Çankırı , Çorum , Denizli , Diyarbakır , Edirne , Elazığ , Erzincan , Erzurum , Eskişehir , Gaziantep , Giresun , Gümüşhane , Hakkari , Hatay , Isparta , Mersin , İstanbul , İzmir , Kars , Kastamonu , Kayseri , Kırklareli , Kırşehir , Kocaeli , Konya , Kütahya , Malatya , Manisa , Sağlık Hizmeti Verilen Kurumlar ve Altyapıları Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Halk Sağlığı Kurumu, Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü T.C. Sağlık Bakanlığı 95

120 Tablo İllere Göre Bazı Sağlık Göstergeleri,, 214- Devamı İl Adı Kahraman -maraş Hastane Sayısı Yatak Sayısı 1. Kişiye Düşen Yatak Sayısı Nitelikli Yatak Sayısı Yoğun Bakım Yatağı Sayısı Aile Hekimliği Birimi Sayısı Aile Hekimi Başına Düşen Nüfus 112 İstasyon Sayısı 112 İstasyon Başına Düşen Nüfus 112 Ambulans Sayısı 112 Ambulans Başına Düşen Nüfus , Mardin , Muğla , Muş , Nevşehir , Niğde , Ordu , Rize , Sakarya , Samsun , Siirt , Sinop , Sivas , Tekirdağ , Tokat , Trabzon , Tunceli , Şanlıurfa , Uşak , Van , Yozgat , Zonguldak , Aksaray , Bayburt , Karaman , Kırıkkale , Batman , Şırnak , Bartın , Ardahan , Iğdır , Yalova , Karabük , Kilis , Osmaniye , Düzce , , Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Halk Sağlığı Kurumu, Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü 96 T.C. Sağlık Bakanlığı

121 Bölüm 6 İle İlgili Açıklamalar Hastanelere ait altyapı ve hizmetlerin verildiği tablo ve grafiklerde yıl içerisinde hizmet veren (kapananlar dahil) kurumlara ait sayılar kullanılmıştır. MR ve BT cihazlarında hastanelerde demirbaş cihaz ve hizmet alımı cihazları ayrımı yapılarak geriye dönük MR ve BT cihaz sayıları için güncellemeler yapıldı. Milli Savunma Bakanlığının (MSB) verileri 212 yılı öncesinde sadece hastane ve yatak sayısı olarak kullanılmış olup tablo ve grafiklerde Diğer sektör içerisine dahil edilmiştir. 212 yılı ve sonrası için tüm göstergelere dahil edilmiş olup karşılaştırılabilir olması açısından hastane ve yatak sayısı dışında kalan göstergelere ait veriler Özel Sektör içerisinde gösterildi. Hastane sayılarının belirtildiği tablo ve grafiklerde; Sağlık Bakanlığı, üniversite ve özel sektör dışında kalan Milli Savunma Bakanlığı hastaneleri, belediye hastaneleri ve diğer kamu kuruluşlarına ait hastaneler Diğer olarak tanımlandı. Hastane yatağı sayılarının belirtildiği tablo ve grafiklerde; Sağlık Bakanlığı, üniversite ve özel sektör dışında kalan Milli Savunma Bakanlığı hastaneleri, belediye hastaneleri ve diğer kamu kuruluşlarına ait hastanelerdeki yataklar Diğer olarak tanımlandı. 22 yılı SSK hastanelerine ait veriler, Bakanlığı na dahil edildi. karşılaştırılabilir olması için Sağlık Hastane yatağı; hastaların 24 saatten fazla bakım ve tedavilerinin sağlanması amacıyla yatırıldığı, hasta odalarında ya da hastalara devamlı tıbbi bakım hizmeti verilen birimlere yerleştirilen yataklara verilen addır. Hasta yatağı sayısına; yoğun bakım, prematüre ve yeni doğan ünitesindeki yataklar (kuvöz, açık bebek yatağı), yanık merkezi ve yanık odalarındaki yataklar, nitelikli yataklar dahil edildi. Nitelikli yataklar; içinde tuvaleti ve banyosu ile en fazla 2 hasta yatağı, televizyon, telefon, buzdolabı, yemek masası, etajeri ve yatırılabilen refakatçi koltuğu bulunan odalardaki yataklardır. Bu sayılar toplam yatak sayısına dahildir. KETEM sayısına belediyeler bünyesinde hizmet veren Kadın ve Aile Sağlığı Merkezi sayıları dahil edildi. Sağlık Hizmeti Verilen Kurumlar ve Altyapıları Aile Sağlığı Merkezi ve Aile Sağlığı Merkezi muayene oda sayılarına ilişkin tablo ve grafiklerde; 22 yılına ait veriler Sağlık Ocakları, yıllarına ait veriler aile sağlığı merkezlerini ve muayene odalarını kapsamaktadır. 112 Acil ambulansı; her türlü acil durumda, olay yerinde ve ambulans içerisinde hasta ve yaralılara gerekli acil tıbbi müdahaleyi yapabilecek ekip, teknik ve tıbbi donanıma sahip kara aracıdır. Diğer Ambulanslar ; Toplum sağlığı merkezi, hastaneler ve il sağlık müdürlüklerine ait ambulanslardır. Özel sektör ambulansları toplama dahil değildir. Önceki yıllıklarda tablo 6.1 de gösterilen Diş Hastanelerine ait veriler daha detaylı bir şekilde Tablo 6.14 içerisinde gösterilmiştir. T.C. Sağlık Bakanlığı 97

122 .

123 Bölüm 7 Sağlık Hizmetlerinin Kullanımı Sağlık Hizmetlerinin Kullanımı

124 .

125 Tablo 7.1. Yıllara ve Kurum Türlerine Göre Toplam Hekime Müracaat Sayısı, Tüm Sektörler, Tablo Sağlık Ocağı 7.1. Yıllara ve Kurum Türlerine Göre Toplam Hekime Müracaat - Sayısı, - Tüm Sektörler, - - Aile Hekimliği Verem Sağlık Ocağı Savaş Dispanseri Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Merkezi Aile Hekimliği TSM'ler Tarafından Yapılan Diğer Verem Savaş Dispanseri Muayeneler Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Özel Poliklinikler Merkezi Birinci TSM'ler Basamak Tarafından Toplamı Yapılan Diğer Muayeneler Özel Poliklinikler Tıp Merkezleri Hastaneler Birinci Basamak Toplamı Özel ve Tıp 3. Basamak Merkezleri Toplamı Genel Hastaneler Toplam Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu, Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü 2. ve 3. Basamak Toplamı Genel Toplam Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu, Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Şekil 7.1. Yıllara ve Hizmet Kapsamına Göre Kişi Başı Hekime Müracaat Sayısı, Tüm Sektörler, Şekil Yıl 7.1. Yıllara ve Hizmet Kapsamına Göre Kişi Başı Hekime Müracaat Sayısı, Tüm Sektörler, 22 1,1 2, 3,1 Yıl ,1 2,7 2, 3,1 4,6 7, ,73,3 3,1 3,3 4,6 4,9 5,1 4,9 7,3 8,2 8,2 Sağlık Hizmetlerinin Kullanımı ,9 3,1 5,3 5,1 8, ,8 2,9 5,3 5,5 8,2 8, ,8 5,5 Kişi 8,3 Başı 1.Basamak 2.ve 3.Basamak Müracaat Sayısı Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu, 3 Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü 6 9 Kişi Başı 1.Basamak 2.ve 3.Basamak Müracaat Sayısı Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu, Sağlık Hizmetleri Genel MüdürlüğüT.C. Sağlık Bakanlığı 11

126 Şekil 7.2. İBBS-1 e Göre Kişi Başı Hekime Müracaat Sayısı, Tüm Sektörler, 22, 214 İBBS-1 Doğu Karadeniz 4,1 9,2 Şekil 7.2. İBBS-1 e Göre Kişi Başı Hekime Müracaat 4, Sayısı, Tüm Sektörler, 22, 214 Batı Marmara 9, İBBS-1 Ege 3,9 8,9 Doğu Batı Karadeniz Karadeniz 4,1 3,9 9,2 8,9 Doğu Batı Marmara 4, Marmara 3,2 9, 8,8 Akdeniz Ege 3,9 3,4 8,9 8,7 Batı Batı Karadeniz 3,9 Anadolu 3,5 8,9 8,5 Doğu Marmara 3,2 3,1 8,8 8,3 Orta Anadolu Akdeniz 3,4 3,3 8,7 8,1 Batı Anadolu 3,5 İstanbul 2,3 8,5 7,8 Güneydoğu Anadolu 3,1 2,3 8,3 7,5 Kuzeydoğu Orta Anadolu 3,3 Anadolu 2,3 8,1 7, 2,3 Ortadoğu Anadolu İstanbul 2,5 7,8 6,8 Güneydoğu Anadolu 2,3 7, Kuzeydoğu Anadolu 2,3 7, 2, Kişi Başı Ortadoğu Anadolu 6,8 Müracaat Sayısı Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu, Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Kişi Başı Müracaat Sayısı Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu, Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Şekil 7.3. Kişi Başı Hekime Müracaat Sayısının Uluslararası Karşılaştırması, ,6 Şekil Kişi Başı Hekime Müracaat Sayısının Uluslararası Karşılaştırması, ,6 12,9 12,9 11,7 11,1 11, 11,7 11,1 11, 9,9 9,9 Kaynak: OECD Health Data T.C. Sağlık Bakanlığı Kaynak: OECD Health Data 215 8,2 7,7 7,4 7,4 7,1 7,1 6,8 6,8 6,7 6,5 6,5 6,4 6,4 6,2 6, 8,2 7,7 7,4 7,4 7,1 7,1 6,8 6,8 6,7 6,5 6,5 6,4 6,4 6,2 6, 4,6 4,2 4,1 4, 3,9 3,8 3,7 3,3 2,9 2,8 2,6 4,6 4,2 4,1 4, 3,9 3,8 3,7 3,3 2,9 2,8 2,6 Kore Japonya Macaristan Çek Cumhuriyeti Slovakya Almanya Kanada Belçika İspanya Avustralya Polonya Avusturya İtalya OECD Lüksemburg Slovenya Estonya Fransa Hollanda İzlanda Danimarka Norveç Portekiz Birleşik Devletler İsviçre İrlanda Yeni Zelanda Şili İsveç Meksika Finlandiya Kore Japonya Macaristan Çek Cumhuriyeti Slovakya Almanya Kanada Belçika İspanya Avustralya Polonya Avusturya İtalya OECD Lüksemburg Slovenya Estonya Fransa Hollanda İzlanda Danimarka Norveç Portekiz Birleşik Devletler İsviçre İrlanda Yeni Zelanda Şili İsveç Meksika Finlandiya

127 Şekil 7.4. Yıllara ve Hizmet Kapsamına Göre Hekime Müracaat Sayısının Oranı, (%), Tüm Sektörler, Şekil Yıl 7.4. Yıllara ve Hizmet Kapsamına Göre Hekime Müracaat Sayısının Oranı, (%), Tüm Sektörler, Yıl Basamak 2.ve 3.Basamak % Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu, Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü 1.Basamak 2.ve 3.Basamak % Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu, Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Şekil 7.5. Yıllara Göre Birinci Basamak Kuruluşlarında Hekime Müracaat Sayısı, Tüm Sektörler, Şekil Yıl 7.5. Yıllara Göre Birinci Basamak Kuruluşlarında Hekime Müracaat Sayısı, Tüm Sektörler, Yıl Sağlık Hizmetlerinin Kullanımı Müracaat Sayısı Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu, 1.. Sağlık Hizmetleri Genel 2.. Müdürlüğü 3.. Müracaat Sayısı Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu, Sağlık Hizmetleri Genel MüdürlüğüT.C. Sağlık Bakanlığı 13

128 Şekil 7.6. İBBS-1 e Göre Birinci Basamak Kuruluşlarında Kişi Başı Hekime Müracaat Sayısı, Tüm Sektörler, 22, 214 İBBS-1 Şekil 7.6. Batı İBBS-1 e Marmara Göre Birinci Basamak Kuruluşlarında 1,6 Kişi Başı Hekime Müracaat 3,5 Sayısı, Tüm Sektörler, 22, 214 Ege 1,5 3,4 İBBS-1 Doğu Marmara 1,3 3,4 Batı Marmara 1,6 Akdeniz 1,3 3,3,5 Doğu Karadeniz Ege 1,5 3, 3,4 Doğu 1,3 Batı Karadeniz Marmara 1,3 2,9 3,4 Akdeniz 1,3 1,1 2,8 3,3 Doğu Karadeniz 1,5 Orta Anadolu 1,3 2,8 3, Batı Karadeniz 1,3 Batı Anadolu 1,1 2,82,9 1,1 İstanbul,6 2,5 2,8 Orta,8 1,3 Güneydoğu Anadolu 2, 2,8 Batı,9 1,1 Kuzeydoğu Anadolu 1,9 2,8 İstanbul,6 Ortadoğu Anadolu,9 1,8 2,5 Güneydoğu Anadolu, , 3 4 Kuzeydoğu Anadolu,9 1,9 Kişi Başı Ortadoğu Anadolu, ,8 Müracaat Sayısı Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu, 1Sağlık Hizmetleri 2Genel Müdürlüğü Kişi Başı Müracaat Sayısı Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu, Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Şekil 7.7. Yıllara Göre Birinci Basamak Kuruluşları Sevk Hızı, (%), Sağlık Bakanlığı % 25 Şekil , Yıllara Göre Birinci Basamak Kuruluşları Sevk Hızı, (%), Sağlık Bakanlığı % , 18, ,2 13,2 1, ,2 6,4 1, , 2,4 2,1 6,4 1,3 1,,4,7,3 5 3, , , ,3 1,,4,7,3 Yıl Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu Yıl 14 T.C. Sağlık Bakanlığı Kaynak: Halk Sağlığı Kurumu

129 Şekil 7.8. İBBS-1 e Göre İkinci ve Üçüncü Basamak Sağlık Kurumlarında Kişi Başı Hekime Müracaat Sayısı, Tüm Sektörler, 22, 214 İBBS-1 Şekil Doğu 7.8. Karadeniz İBBS-1 e Göre İkinci ve Üçüncü Basamak 2,5 Sağlık Kurumlarında Kişi Başı Hekime 6,2 Müracaat Sayısı, Tüm Sektörler, 22, 214 Batı Karadeniz 2,6 5,9 İBBS-1 Batı Anadolu 2,4 5,8 Doğu Karadeniz 2,5 Batı Marmara 2,4 6,2 5,6 Batı Karadeniz 2,6 Ege 2,4 5,9 5,5 Batı Anadolu 2,4 Doğu Marmara 1,9 5,8 5,5 Batı Marmara 2,4 Güneydoğu Anadolu 1,5 5,6 5,5 Ege 2,4 2, 5,5 5,5 Doğu Marmara 1,9 Akdeniz 2,1 5,5 5,3 Güneydoğu Anadolu 1,5 Orta Anadolu 2, 5,5 5,3 2, İstanbul 1,7 5,5 5,3 Akdeniz 2,1 Kuzeydoğu Anadolu 1,4 5,3 5,1 Orta Anadolu 2, Ortadoğu Anadolu 1,6 5,3 5, İstanbul 1,7 5,3 1 1, Kuzeydoğu Anadolu 5,1 Kişi Başı Ortadoğu Anadolu 1, , Müracaat Sayısı Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Kişi Başı Müracaat Sayısı Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Tablo 7.2. Yıllara ve Sektörlere Göre Hastanelere Müracaat Sayısı, Sağlık Hizmetlerinin Kullanımı Tablo Sağlık 7.2. Bakanlığı Yıllara ve Sektörlere Göre Hastanelere Müracaat Sayısı, Üniversite Sağlık Bakanlığı Özel Üniversite Toplam Özel Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Toplam Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü T.C. Sağlık Bakanlığı 15

130 Tablo Sağlık 7.3. İstatistikleri Yıllara ve Yıllığı Sektörlere 214Göre Hastanelere Kişi Başı Müracaat Sayısı, Tablo Sağlık 7.3. Bakanlığı Yıllara ve Sektörlere 1,7 Göre Hastanelere 3,2 Kişi Başı 3,4 Müracaat 3,5 Sayısı, 3,6 3,8 Üniversite 22,1 21,3 211,3 212,4 213,4 214,4 Özel Sağlık Bakanlığı,1 1,7,6 3,2,8 3,4,9 3,5,9 3,6,9 3,8 Toplam Üniversite 1,9,1 4,1,3 4,5,3 4,7,4 4,9,4 5,1,4 Kaynak: Özel Sağlık Hizmetleri Genel,1 Müdürlüğü,6,8,9,9,9 Toplam 1,9 4,1 4,5 4,7 4,9 5,1 Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Şekil 7.9. İBBS-1 e Göre Kişi Başı Hastanelere Müracaat Sayısı, Tüm Sektörler, 22, 214 İBBS-1 Doğu Karadeniz 2,5 6,1 Şekil 7.9. Batı İBBS-1 e KaradenizGöre Kişi Başı Hastanelere Müracaat 2,5 Sayısı, Tüm Sektörler, 22, 214 5,7 İBBS-1 Batı Marmara 2,3 5,5 Doğu Batı Karadeniz Anadolu 2,2 2,5 5,4 6,1 Doğu Batı Karadeniz Marmara 1,7 2,5 5,2 5,7 Batı Marmara Ege 2,2,3 5,2 5,5 Orta Batı Anadolu 1,8 2,2 5,2 5,4 Doğu Marmara 1,71,9 5,15,2 Akdeniz Ege 1,9 2,2 5,5,2 Kuzeydoğu Orta Anadolu 1,4 1,8 4,9 5,2 Ortadoğu Anadolu 1,5 1,9 4,9 5,1 İstanbul Akdeniz 1,6 1,9 4,85, Güneydoğu Kuzeydoğu Anadolu 1,3 1,4 4,5 4,9 Ortadoğu Anadolu 1, ,9 6 İstanbul 1,6 4, Güneydoğu Anadolu 1,3 4,5 Müracaat Sayısı Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Müracaat Sayısı 16 T.C. Sağlık Bakanlığı Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü

131 Şekil 7.1. İBBS-1'e Göre Sağlık Bakanlığı Hastanelerine Müracaatların Tüm Sektörlerdeki Hastanelere Müracaatlar İçindeki Oranı, (%), 214 Şekil İBBS İBBS-1'e Göre Sağlık Bakanlığı Hastanelerine Müracaatların Tüm Sektörlerdeki Hastanelere Doğu Karadeniz Müracaatlar İçindeki Oranı, (%), Batı Karadeniz İBBS-1 Kuzeydoğu Doğu Karadeniz Anadolu Batı Karadeniz Marmara Güneydoğu Kuzeydoğu Anadolu Doğu Batı Marmara Güneydoğu Orta Anadolu Doğu Marmara Ege Ortadoğu Anadolu Ege Ortadoğu Anadolu Akdeniz Batı Anadolu İstanbul Akdeniz Batı Anadolu İstanbul 66 % Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü % Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü 83 Şekil Yıllara Göre Ağız ve Diş Sağlığı Hizmetlerine Müracaat Sayıları, Tüm Sektörler, Yıl Şekil Yıllara Göre Ağız ve Diş Sağlığı Hizmetlerine Müracaat Sayıları, Tüm Sektörler, Yıl Sağlık Hizmetlerinin Kullanımı Müracaat Sayısı Kaynak: Kamu 1.. Hastaneleri Kurumu, 2.. Sağlık Hizmetleri 3.. Genel Müdürlüğü 4.. *212 yılı öncesinde sadece Sağlık Bakanlığı değerleri verilmiştir. 212, 213 ve 214 Müracaat yıllarında Sayısı Üniversite ve Özel sektör değerleri dahil edilmiştir. Kaynak: Kamu Hastaneleri Kurumu, Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü *212 yılı öncesinde sadece Sağlık Bakanlığı değerleri verilmiştir. 212, 213 ve 214 yıllarında Üniversite ve Özel sektör değerleri dahil edilmiştir. T.C. Sağlık Bakanlığı 17

132 Şekil Sağlık İstatistikleri İBBS-1 e Yıllığı Göre Kişi 214 Başı Diş Hekimine Müracaat Sayısı, Tüm Sektörler, 214 İBBS-1 Batı Anadolu,71 Şekil Batı Karadeniz İBBS-1 e Göre Kişi Başı Diş Hekimine Müracaat Sayısı, Tüm Sektörler,, İBBS-1 Orta Anadolu Doğu Batı Marmara Anadolu Kuzeydoğu Batı Karadeniz Anadolu Batı Orta Marmara Anadolu Doğu Karadeniz Marmara Kuzeydoğu Anadolu Ortadoğu Batı Marmara Anadolu Doğu Karadeniz Ege Akdeniz Güneydoğu Ortadoğu Anadolu İstanbul Ege Akdeniz,,1,2,3,4,42,5,6,7,8 Güneydoğu Anadolu,4 Kişi Başı İstanbul,34 Müracaat Sayısı Kaynak: Kamu, Hastaneleri,1 Kurumu,,2 Sağlık,3 Hizmetleri,4 Genel,5 Müdürlüğü,6,7,8 Kaynak: Kamu Hastaneleri Kurumu, Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü,34,57,71,56,65,55,6,49,57,49,56,48,55,48,49,42,49,4,48,48,6 Kişi Başı Müracaat Sayısı Tablo 7.4. Yıllara ve Sektörlere Göre Yatan Hasta Sayısı, Sağlık Bakanlığı Tablo 7.4. Yıllara ve Sektörlere Göre Yatan Hasta Sayısı, Üniversite Özel Sağlık Bakanlığı Toplam Üniversite Kaynak: Özel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Toplam T.C. Sağlık Bakanlığı Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü

133 Tablo 7.5. İBBS-1 e Göre Sağlık Bakanlığı Hastanelerine Yatan Hasta Sayıları ve Toplam Yatan Hasta Sayısı İçindeki Oranı, (%), 214 Sağlık Bakanlığı Oranı İBBS-1 Sağlık Bakanlığı Toplam Tablo 7.5. İBBS-1 e Göre Sağlık Bakanlığı Hastanelerine Yatan Hasta Sayıları ve Toplam (%) Yatan Hasta Sayısı İçindeki Oranı, (%), 214 Kuzeydoğu Anadolu Batı İBBS-1 Karadeniz Sağlık Bakanlığı Toplam Sağlık Bakanlığı Oranı 67 (%) Batı Marmara Kuzeydoğu Anadolu Doğu Karadeniz Batı Karadeniz Güneydoğu Anadolu Batı Marmara Ortadoğu Anadolu Doğu Karadeniz Doğu Marmara Güneydoğu Anadolu Ege Ortadoğu Anadolu Doğu Marmara Orta Anadolu Ege Batı Anadolu Akdeniz Orta Anadolu İstanbul Batı Anadolu Kaynak: Akdeniz Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü İstanbul Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Tablo 7.6. Yıllara ve Sektörlere Göre Toplam Ameliyat Sayıları, Sağlık Hizmetlerinin Kullanımı Tablo Sağlık 7.6. Bakanlığı Yıllara ve Sektörlere Göre Toplam Ameliyat Sayıları, Üniversite Sağlık Özel Bakanlığı Üniversite Toplam Kaynak: Özel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Toplam Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü T.C. Sağlık Bakanlığı 19

134 Tablo 7.7. Sektörlere Göre Ameliyat Sayılarının Ameliyat Gruplarına Göre Dağılımı, 214 A B C Toplam Tablo Sağlık 7.7. Bakanlığı Sektörlere Göre Ameliyat Sayılarının Ameliyat Gruplarına Göre Dağılımı, A B C Toplam Üniversite Sağlık Bakanlığı Özel Üniversite Toplam Özel Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Toplam Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Tablo 7.8. Sektörlere Göre Ameliyat Sayılarının Ameliyat Gruplarına Göre Dağılımı, (%), 214 A B C Toplam Tablo Sağlık 7.8. Bakanlığı Sektörlere Göre Ameliyat 4 Sayılarının Ameliyat 5 Gruplarına Göre 53 Dağılımı, (%), A B C Toplam Üniversite Sağlık Bakanlığı Özel Üniversite Toplam Özel Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Toplam T.C. Sağlık Bakanlığı Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü

135 Tablo 7.9. İBBS-1 e ve Sektörlere Göre 1. Kişiye Düşen Ameliyat Sayıları, 214 İBBS-1 Sağlık Bakanlığı Üniversite Özel Toplam Tablo Batı Anadolu 7.9. İBBS-1 e ve Sektörlere 37,3 Göre 1. Kişiye 18,4 Düşen Ameliyat Sayıları, 19, ,3 Orta İBBS-1 Anadolu Sağlık 31,6 Bakanlığı Üniversite 13,6 Özel 23,3 Toplam 68,5 Akdeniz Batı Anadolu 32,8 37,3 1,5 18,4 22,6 19,6 65,9 75,3 Doğu Orta Anadolu Marmara 33,2 31,6 13,6 8,6 2,8 23,3 62,7 68,5 Ege Akdeniz 31,6 32,8 12,6 1,5 18,3 22,6 62,5 65,9 Doğu Marmara 31,5 33,2 9,9 8,6 2,4 2,8 61,8 62,7 Doğu Ege Karadeniz 38,4 31,6 12,6 8,1 14,8 18,3 61,4 62,5 İstanbul 31,5 25,9 5,2 9,9 2,4 29,6 6,7 61,8 Kuzeydoğu Doğu Karadeniz Anadolu 4,7 38,4 14,8 8,1 14,8 3, 58,5 61,4 Batı İstanbul Karadeniz 34,5 25,9 7,2 5,2 16, 29,6 57,6 6,7 Güneydoğu Kuzeydoğu Anadolu Anadolu 29,4 4,7 14,8 5,5 18,9 3, 53,8 58,5 Ortadoğu Batı Karadeniz Anadolu 25,1 34,5 13,1 7,2 13,3 16, 51,5 57,6 Batı Güneydoğu Marmara Anadolu 3,7 29,4 7,8 5,5 12,5 18,9 51, 53,8 Kaynak: Ortadoğu Sağlık Anadolu Hizmetleri Genel 25,1 Müdürlüğü 13,1 13,3 51,5 Batı Marmara 3,7 7,8 12,5 51, Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Tablo 7.1. İBBS-1 e ve Ameliyat Gruplarına Göre 1. Kişiye Düşen Ameliyat Sayıları, 214 İBBS-1 A B C Toplam Tablo Batı Anadolu 7.1. İBBS-1 e ve Ameliyat 9,1 Gruplarına Göre 1. 28,7 Kişiye Düşen 37,6 Ameliyat Sayıları, 75,3 214 İBBS-1 Orta Anadolu 4,8 A 24,8 B 38,9 C Toplam 68,5 Batı Akdeniz Anadolu 6,3 9,1 28,7 22,3 37,6 37,3 75,3 65,9 Orta Doğu Anadolu Marmara 4,8 6,7 24,8 22,9 38,9 33,1 68,5 62,7 Akdeniz Ege 6,3 7,1 22,3 23,4 37,3 31,9 65,9 62,5 Doğu Marmara 6,7 6,2 21,8 22,9 33,8 33,1 61,8 62,7 Ege Doğu Karadeniz 7,1 6,1 23,4 21,2 31,9 34,1 62,5 61,4 İstanbul 6,2 7,6 21,8 21,7 33,8 31,4 61,8 6,7 Doğu Kuzeydoğu Karadeniz Anadolu 6,1 4,1 21,2 16,8 34,1 37,7 61,4 58,5 İstanbul Batı Karadeniz 7,6 5,6 21,7 2,5 31,4 31,6 6,7 57,6 Kuzeydoğu Güneydoğu Anadolu Anadolu 4,1 3,2 16,8 16,5 37,7 34,1 58,5 53,8 Batı Ortadoğu Karadeniz Anadolu 5,6 3,4 2,5 16,6 31,6 31,5 57,6 51,5 Güneydoğu Batı Marmara Anadolu 3,2 4,2 16,5 18, 34,1 28,7 53,8 51, Kaynak: Ortadoğu Sağlık Anadolu Hizmetleri Genel 3,4 Müdürlüğü 16,6 31,5 51,5 Batı Marmara 4,2 18, 28,7 51, Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü T.C. Sağlık Bakanlığı 111 Sağlık Hizmetlerinin Kullanımı

136 Tablo Sağlık İstatistikleri İBBS-1 e Yıllığı ve Sektörlere 214 Göre Ameliyat Sayısının Hastane Müracaat Sayısına Oranı, (%), 214 İBBS-1 Sağlık Bakanlığı Üniversite Özel Toplam Tablo Batı Anadolu İBBS-1 e ve Sektörlere 1, Göre Ameliyat Sayısının 2,2 Hastane Müracaat 2,4 Sayısına Oranı, 1,4 (%), 214 Akdeniz,9 2,6 2,2 1,3 İBBS-1 Orta Anadolu Sağlık Bakanlığı,8 Üniversite 3,1 Özel 2,7 Toplam 1,3 Batı Anadolu İstanbul 1,,8 2,2 1,7 2,4 2,3 1,4 1,3 Akdeniz,9,8 2,6 2,4 2,2 2,2 1,3 1,2 Orta Anadolu Ege,8,8 3,1 2,3 2,7 2,3 1,3 1,2 İstanbul Güneydoğu Anadolu,8,9 1,7 2,8 2,3 2,1 1,3 1,2 Doğu Marmara,8,8 2,4 2,2 2,2 2,3 1,2 1,2 Ege Kuzeydoğu Anadolu,8 1, 2,3 3,5 2,3,7 1,2 1,2 Güneydoğu Anadolu Ortadoğu Anadolu,9,7 2,8 3,1 2,1 1,6 1,2 1,1 Doğu Marmara Batı Karadeniz,8,7 2,2 2,2 2,3 2,4 1,2 1, Kuzeydoğu Anadolu Doğu Karadeniz 1,,8 3,5 3,3,7 1,9 1,2 1, Ortadoğu Anadolu Batı Marmara,7,7 3,1 2,4 1,6 1,6 1,1,9 Batı Karadeniz,7 Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü 2,2 2,4 1, Doğu Karadeniz,8 3,3 1,9 1, Batı Marmara,7 2,4 1,6,9 Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Şekil Yıllara ve Sektörlere Göre Hastanelerde Yatak Doluluk Oranı, (%), % 9 84,4 79,2 79,7 8,7 Şekil Yıllara ve 72,9 Sektörlere 74,7 Göre Hastanelerde 76,5 Yatak Doluluk 72,9 Oranı, 73,6 (%), 76,7 74,1 69,8 76,7 % 9 84,4 68,2 79,2 79,7 8,7 67,5 69,3 71,1 6 65,2 64,8 63,8 65, 64,3 66,4 66,4 72,9 74,7 76,5 76,7 76,7 6,6 61,4 72,9 73,6 74,1 69,8 56,1 53,6 5,7 5,3 5,8 51,5 5,5 68,2 67,5 48, 46, 69,3 71,1 6 65,2 42, 64,8 63,8 65, 64,3 66,4 66,4 6,6 61,4 3 32, 33,1 35,1 56,1 53,6 5,7 5,3 5,8 51,5 5,5 48, 46, 42, 3 32, 33,1 35, Sağlık Bakanlığı Üniversite Özel Yıl Kaynak: Sağlık 22Hizmetleri Genel 25 Müdürlüğü Sağlık Bakanlığı Üniversite Özel 112 T.C. Sağlık Bakanlığı Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Yıl

137 Şekil Yıllara Göre Hastanelerde Yatak Doluluk Oranı, Tüm Sektörler, (%), Yıl 22 59,4 Şekil Yıllara Göre Hastanelerde Yatak Doluluk Oranı, Tüm Sektörler, (%), 23 6,6 Yıl 24 66, ,4 65, ,6 67, ,2 64, ,5 65, ,9 65, ,8 63, ,7 65, ,5 65, ,8 66, ,6 68, , , ,7 % Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel 2Müdürlüğü Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü % Şekil İBBS-1 e Göre Hastanelerde Yatak Doluluk Oranı, Sağlık Bakanlığı, (%), 22, 214 İBBS-1 73,9 İstanbul 77,3 Şekil İBBS-1 e Göre Hastanelerde Yatak Doluluk Oranı, Sağlık Bakanlığı, 62,4 (%), 22, 214 Güneydoğu Anadolu 76,4 İBBS-1 64,3 Akdeniz 74,7 73,9 İstanbul 64,7 Batı Anadolu 77,3 62,4 73,7 Güneydoğu Anadolu Ege 61,1 76,4 64,3 72,1 Akdeniz 6,6 74,7 64,7 71,1 Batı Anadolu 61,1 Doğu Marmara 73,7 7,4 Ege 54,7 61,1 Batı Karadeniz 72,1 6,6 66,3 51,9 Batı Marmara 71,1 61,1 66,1 Doğu Marmara 54,1 Doğu Karadeniz 7,4 65,6 54,7 Ortadoğu Batı Karadeniz Anadolu 57,7 66,3 51,9 64,4 Batı Orta Marmara Anadolu 4,3 66,1 54,1 63,1 Kuzeydoğu Doğu Karadeniz Anadolu 6,3 65,6 Ortadoğu Anadolu 57,7 61,4 64, Orta Anadolu 4,3 Kuzeydoğu Anadolu ,1 6,3 61, Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü % T.C. Sağlık Bakanlığı 113 Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü % Sağlık Hizmetlerinin Kullanımı

138 Şekil Hastanelerde Akut Yatak Doluluk Oranlarının Uluslararası Karşılaştırması, ,1 93,8 1 Şekil Hastanelerde Akut Yatak Doluluk Oranlarının Uluslararası Karşılaştırması, 213 9,9 89, 84,3 83,6 94,1 93,8 9,9 89, 84,3 83,6 8,2 79,3 78,4 78,1 77,5 77,3 75,9 75,8 75,6 75, 74,9 73,9 7,6 7,4 69,4 69,2 67,9 67,4 64,8 64,4 8,2 79,3 78,4 78,1 77,5 77,3 75,9 75,8 75,6 75, 74,9 73,9 7,6 7,4 69,4 69,2 67,9 67,4 64,8 64, İsrail İrlanda Norveç Kanada İsrail İrlanda Norveç Kanada Birleşik Krallık Birleşik Krallık Kaynak: OECD Health at a Glance 215 İsviçre Avusturya Almanya Belçika Şili İtalya OECD Japonya İspanya Meksika Fransa Portekiz İsviçre Avusturya Almanya Belçika Şili İtalya OECD Japonya İspanya Meksika Fransa Portekiz Çek Cumhuriyeti Çek Cumhuriyeti Yunanistan Yunanistan Lüksemburg Lüksemburg Estonya Estonya Macaristan Macaristan Slovenya Slovakya Slovenya Slovakya Birleşik Devletler Birleşik Devletler Kaynak: OECD Health at a Glance 215 Şekil Yıllara ve Sektörlere Göre Hastanelerde Yatan Hasta Ortalama Kalış Günü, Gün 1 Şekil Yıllara ve Sektörlere Göre Hastanelerde Yatan Hasta Ortalama Kalış Günü, 8,6 8,5 Gün 8,3 8,2 7, ,9 8,6 8,5 6,6 8,3 8,2 6,1 6,2 6,1 7,8 5,8 6, 5,9 68 6,9 5,7 6,6 5,6 5,6 5,2 5,2 6,1 6,2 6,1 5,8 6, 5,9 46 4,7 4,5 4,6 4,4 4,3 4,3 4,4 4,3 24 5,7 5,6 5,6 3,1 3, 5,2 5,2 2,8 2,7 4,7 2,4 4,5 4,6 4,4 4,3 2,3 4,3 1,8 1,8 2, 2, 2, 2,2 4,4 2,4 4,3 3,1 3, 2 2,8 2,7 2, , ,8 1,8 2, 2, 2, 2,2 2,4 Sağlık Bakanlığı Üniversite Özel Yıl Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Sağlık Bakanlığı Üniversite Özel Yıl 114 Kaynak: T.C. Sağlık Sağlık Hizmetleri Bakanlığı Genel Müdürlüğü

139 Şekil Şekil Yıllara Yıllara Göre Göre Hastanelerde Hastanelerde Yatan Yatan Hasta Hasta Ortalama Ortalama Kalış Kalış Günü, Günü, Tüm Tüm Sektörler, Sektörler, Yıl Yıl 22 5,8 23 5,8 24 5,7 25 5,3 26 5,1 27 4, ,1 4, ,2 4, ,1 4, , , , 212 4, 213 3, , , 214 4, Gün Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Gün Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Tablo ICD-1 Ana Tanı Gruplarına Göre Hastanelerde Yatan Hasta Ortalama Kalış Günü, Tüm Sektörler, Tablo 7.12., ICD-1 211, Ana 212, Tanı Gruplarına 213,214 Göre Hastanelerde Yatan Hasta Ortalama Kalış Günü, Tüm Sektörler,, 211, 212, 213,214 ICD-1 Ana Tanı Kodları Kod Bazı ICD-1 Enfeksiyöz Ana Tanı ve Kodları Paraziter Hastalıklar A-B99 Kod 211 3, , , ,5 Neoplazmlar Bazı Enfeksiyöz ve Paraziter Hastalıklar C-D48 A-B99 4,8 3,8 4,8 3,7 4,9 3,5 5,4 3,5 Kan ve Kan Yapıcı Organların Hastalıkları ve İmmün Sistemin Bazı Neoplazmlar Hastalıkları D5-D89 C-D48 3,2 4,8 3,5 4,8 3,1 4,9 3, 5,4 Endokrin, Kan ve Kan Beslenme Yapıcı Organların ve Metabolizma Hastalıkları Hastalıkları ve İmmün Sistemin E-E9 5,3 5,2 5,3 5,3 D5-D89 3,2 3,5 3,1 3, Bazı Hastalıkları Mental ve Davranışsal Bozukluklar F-F99 18,3 15,3 18,4 2,2 Endokrin, Beslenme ve Metabolizma Hastalıkları Sinir Sistemi Hastalıkları E-E9 G-G99 5,3 5,6 5,2 5,7 5,3 5,4 5,3 5,4 Mental ve Davranışsal Bozukluklar Göz ve Adneks Hastalıkları F-F99 H-H59 18,3 1,8 15,3 1,5 18,4 1,3 2,2 1,5 Sinir Sistemi Hastalıkları Kulak ve Mastoid Çıkıntı Hastalıkları G-G99 H6-H95 5,6 2,6 5,7 3,3 5,4 3,1 5,4 2,8 Göz ve Adneks Hastalıkları Dolaşım Sistemi Hastalıkları H-H59 I-I99 1,8 5,2 1,5 5,3 1,3 5,1 1,5 5, Solunum Kulak ve Mastoid Sistemi Hastalıkları Çıkıntı Hastalıkları H6-H95 J-J99 5,3 2,6 5,4 3,3 5,5 3,1 5,5 2,8 Sindirim Dolaşım Sistemi Hastalıkları K-K93 I-I99 3,2 5,2 3, 5,3 2,7 5,1 2,7 5, Deri Solunum ve Derialtı Sistemi Dokunun Hastalıkları Hastalıkları L-L99 J-J99 2,6 5,3 2,3 5,4 2,2 5,5 2,2 5,5 Kas, Sindirim İskelet Sistemi Hastalıkları ve Bağ Dokusu Hastalıkları M-M99 K-K93 6,6 3,2 6,6 3, 6,6 2,7 6,2 2,7 Genitoüriner Deri ve Derialtı Sistem Dokunun Hastalıkları Hastalıkları N-N99 L-L99 2,8 2,6 2,9 2,3 2,7 2,2 2,9 2,2 Gebelik, Kas, İskelet Doğum Sistemi ve Lohusalık ve Bağ Dokusu Hastalıkları M-M99 O-O99 1,9 6,6 2, 6,6 2, 6,6 2, 6,2 Perinatal Genitoüriner Dönemden Sistem Hastalıkları Kaynaklanan Bazı Durumlar P-P96 N-N99 4,9 2,8 4,8 2,9 5, 2,7 5,2 2,9 Konjental Malformasyonlar, Deformasyonlar ve Kromozom Anomalileri Gebelik, Doğum ve Lohusalık Q-Q99 O-O99 4,5 1,9 4,4 2, 4,5 2, 4,7 2, Semptomlar, Perinatal Dönemden Belirtiler Kaynaklanan ve Anormal Klinik Bazı Durumlar ve Laboratuvar R-R99 P-P96 2,6 4,9 2,6 4,8 2,9 5, 3, 5,2 Bulguları, Başka Yerde Sınıflanmamış Konjental Malformasyonlar, Deformasyonlar ve Kromozom Yaralanma, Q-Q99 4,5 4,4 4,5 4,7 Anomalileri Zehirlenme ve Dış Nedenlerin Bazı Diğer Sonuçları S-T98 3,7 4,1 4,6 5, Sağlık Semptomlar, Hizmetleriyle Belirtiler Temas ve Anormal ve Sağlık Klinik Durumunu ve Laboratuvar Etkileyen Faktörler Bulguları, Başka Yerde Sınıflanmamış Z-Z99 R-R99 2,5 2,6 3, 2,6 3,2 2,9 3,4 3, Toplam Yaralanma, Zehirlenme ve Dış Nedenlerin Bazı Diğer Sonuçları S-T98 3,9 3,7 4, 4,1 3,9 4,6 4, 5, Kaynak: Sağlık Hizmetleriyle Sağlık Hizmetleri Temas ve Sağlık Genel Durumunu Müdürlüğü Etkileyen Teşhis İlişkili Z-Z99 Gruplar 2,5 Veritabanı 3, Faktörler 3,2 3,4 Toplam 3,9 4, 3,9 4, Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Teşhis İlişkili Gruplar Veritabanı T.C. Sağlık Bakanlığı 115 Sağlık Hizmetlerinin Kullanımı

140 Şekil İBBS-1 e Göre Hastanelerde Yatan Hasta Ortalama Kalış Günü, Sağlık Bakanlığı, 22, 214 İBBS-1 Şekil İBBS-1 e İstanbul Göre Hastanelerde Yatan Hasta Ortalama Kalış Günü, Sağlık Bakanlığı, 8,7 22, 4,9 214 Batı Karadeniz 5,7 4,8 İBBS-1 Batı Anadolu 6,3 4,8 Doğu Karadeniz İstanbul 5,5 8,7 4,6 4,9 Batı Karadeniz Ege 5,4 5,7 4,54,8 Doğu Batı Marmara Anadolu 5, 6,3 4,4 4,8 Doğu Batı Karadeniz Marmara 4,8 5,5 4,44,6 Ege 5,45,7 4,34,5 Kuzeydoğu Doğu Marmara Anadolu 5, 5,5 4,14,4 Batı Marmara Akdeniz 4,8 5,3 4,14,4 Ortadoğu Anadolu 5,2 5,7 3,9 4,3 Kuzeydoğu Orta Anadolu 4,5 5,5 3,94,1 Güneydoğu Anadolu Akdeniz 4,5 5,3 3,4 4,1 Ortadoğu Anadolu 5,2 3 3,9 6 9 Orta Anadolu 4,5 3,9 Gün Güneydoğu Anadolu 22 4,5 3,4 214 Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Gün Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Şekil 7.2. Hastanelerde Yatan Hasta Ortalama Kalış Gününün Uluslararası Karşılaştırması, ,2 16,5 Şekil 7.2. Hastanelerde Yatan Hasta Ortalama Kalış Gününün Uluslararası Karşılaştırması, ,2 16,5 1,6 9,5 9,4 9,1 8,6 8,5 8,1 7,7 7,6 7,6 7,4 7,3 7,3 7, 7, 6,8 6,7 6,6 6,6 6,5 6, 5,9 5,8 5,7 5,7 5,6 5,6 1,6 9,5 9,4 9,1 8,6 8,5 8,1 7,7 7,6 7,6 7,4 7,3 7,3 7, 7, 6,8 6,7 6,6 6,6 6,5 Kaynak: OECD Health Data T.C. Sağlık Bakanlığı Kaynak: OECD Health Data 215 5,2 4,8 4,6 4,5 4, 3,9 6, 5,9 5,8 5,7 5,7 5,6 5,6 5,2 4,8 4,6 4,5 4, 3,9 Japonya Japonya Kore Kore Finlandiya Finlandiya Macaristan Macaristan Çek Cumhuriyeti Çek Cumhuriyeti Almanya Almanya İsviçre İsviçre Lüksemburg Lüksemburg Avusturya Avusturya İtalya İtalya Kanada Kanada Yeni Zelanda Yeni Zelanda Slovakya Slovakya OECD OECD Estonya Estonya Polonya Polonya Birleşik Krallık Birleşik Krallık Slovenya Slovenya Belçika Belçika Yunanistan Yunanistan İspanya İspanya İsrail İsrail İsveç İsveç Portekiz Portekiz İzlanda İzlanda Avustralya Avustralya Şili Şili Fransa Fransa İrlanda İrlanda Hollanda Hollanda ABD ABD Danimarka Danimarka Norveç Norveç Meksika Meksika

141 Şekil Yıllara ve Sektörlere Göre Hastanelerde Yatak Devir Hızı, (Hasta), Hasta 12 Şekil Yıllara ve Sektörlere Göre Hastanelerde 11,9 Yatak Devir Hızı, (Hasta), Hasta 93,4 95,6 92,1 91, ,8 83,2 83,9 74,3 11,9 93,4 95,6 92,1 91,1 9 57, 47,9 5,7 52,1 51,4 52,9 55,9 81,8 56,3 57,9 83,2 59,8 83,9 6 46,2 74,3 45,8 4,8 48,6 39,7 44,8 57, 46,4 46,2 4,8 43,1 45,6 45,2 47,4 37,5 3 29,7 31,5 32,9 35,3 37,4 47,9 5,7 52,1 51,4 52,9 55,9 56,3 57,9 59,8 6 46,2 45,8 4,8 48,6 39,7 44,8 46,4 46,2 4,8 43,1 45,6 45,2 47,4 37,5 3 29,7 31,5 32,9 35,3 37, ,8 38,8 Sağlık Bakanlığı Üniversite Özel Yıl Kaynak: Sağlık 22 Hizmetleri Genel 25 Müdürlüğü Sağlık Bakanlığı Üniversite Özel Yıl Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Şekil Yıllara Göre Hastanelerde Yatak Devir Hızı, (Hasta), Tüm Sektörler, Yıl 22 37,1 Şekil Yıllara Göre Hastanelerde Yatak Devir Hızı, (Hasta), Tüm Sektörler, 23 38,3 24 Yıl 42, ,1 45, ,3 48, ,7 53, , 57, ,5 57, ,8 57, ,9 6, ,3 59, ,1 61, ,8 63, , ,2 Hasta 214 Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Hasta T.C. Sağlık Bakanlığı 117 Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü 63, Sağlık Hizmetlerinin Kullanımı

142 Şekil İBBS-1 e Göre Hastanelerde Yatak Devir Hızı, (Hasta), Sağlık Bakanlığı, 22, 214 İBBS-1 5, Güneydoğu Anadolu 82, Şekil İBBS-1 e Göre Hastanelerde Yatak Devir Hızı, 44, (Hasta), Sağlık Bakanlığı, 22, 214 Akdeniz 65,9 İBBS-1 32,8 Orta Anadolu 59,9 38,8 5, Güneydoğu Anadolu 59,8 82, 4,2 44, Ortadoğu Anadolu Akdeniz 59,6 65,9 32,8 44,8 Doğu Orta Marmara Anadolu 58,8 59,9 38,8 41,1 Ege 58,5 59,8 31, 4,2 Ortadoğu Anadolu İstanbul 57,4 59,6 37,3 44,8 Doğu Batı Marmara Anadolu 55,8 58,8 39,9 41,1 Kuzeydoğu Anadolu Ege 55,2 58,5 31, Batı Marmara İstanbul 39,7 54,6 57,4 36,1 37,3 Doğu Batı Karadeniz Anadolu 51,5 55,8 34,8 39,9 Kuzeydoğu Batı Karadeniz Anadolu 5,7 55,2 Batı Marmara 39,7 54,6 3 36,1 6 9 Doğu Karadeniz 51, ,8 Batı Karadeniz 214 Hasta 5,7 Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Hasta Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Şekil Yıllara ve Sektörlere Göre Hastanelerde Yatak Devir Aralığı, (Gün), Gün 6,6 Şekil Yıllara ve Sektörlere Göre Hastanelerde Yatak Devir Aralığı, (Gün), 6 6, Gün 6,6 5,1 6 6, 4 3,7 3,5 5,1 3,7 3,7 2,8 2,8 2,6 2,5 2,5 2,5 2,5 4 3,7 3,1 3,7 2,2 2,2 2,2 3,5 2,6 2,5 2,1 1,8 2, 1,9 2 2,3 2,2 2,1 3,7 2,8 2,1 2, 2,8 2, 2,1 2, 1,9 1,9 1,8 2,6 2,5 2,5 2,5 2,5 1,7 1,8 3,1 1,4 2,2 2,2 2,2 2,6 2,5 2,1 1,2 1,8 2, 1,9 2 2,3 2,2 2,1 2,1 2, 2,1 2, 2, 1,9 1,8 1,7 1,9 1, , ,2 Sağlık Bakanlığı Üniversite Özel Yıl Kaynak: Sağlık 22Hizmetleri Genel 25 Müdürlüğü Sağlık Bakanlığı Üniversite Özel Yıl 118 T.C. Sağlık Bakanlığı Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü

143 Şekil Yıllara Göre Hastanelerde Yatak Devir Aralığı, (Gün), Tüm Sektörler, Yıl 22 4, Şekil Yıllara Göre Hastanelerde Yatak Devir Aralığı, (Gün), Tüm Sektörler, 23 3,8 Yıl 24 2, ,8 4, ,4 3, ,4 2, ,2 2, ,4 2, ,4 2, ,2 2, ,2 2, , 2, ,8 2, , , ,8 Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Gün Gün Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Şekil İBBS-1 e Göre Yatak Devir Aralığı, (Gün), Sağlık Bakanlığı, 22, 214 İBBS-1 Kuzeydoğu Anadolu 3,6 2,6 Şekil İBBS-1 e Göre Yatak Devir Aralığı, (Gün), Sağlık Bakanlığı, 4,622, 214 Doğu Karadeniz 2,4 İBBS-1 Batı Karadeniz 4,8 2,4 Kuzeydoğu Batı Marmara Anadolu 3,6 4,4 2,32,6 Ortadoğu Doğu Karadeniz 3,8 4,6 Anadolu 2,2 2,4 Batı Orta Karadeniz 4,8 Anadolu 6,7 2,2 2,4 Batı Marmara 3,7 4,4 1,8 2,3 Ortadoğu Doğu Marmara Anadolu 3,2 3,8 1,8 2,2 Orta Batı Anadolu 3,5 6,7 1,7 2,2 Ege 3,53,7 1,7 1,8 Doğu Marmara Akdeniz 3,3,2 1,4 1,8 Batı Anadolu İstanbul 3,1 3,5 1,4 1,7 Güneydoğu Anadolu Ege 2,7 3,5 1, 1,7 Akdeniz 3, 1, İstanbul 3,1 1,4 22 2,7 214 Gün Güneydoğu Anadolu 1, Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Gün T.C. Sağlık Bakanlığı 119 Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Sağlık Hizmetlerinin Kullanımı

144 Şekil Yıllara ve Sektörlere Göre Hastanelerde Kaba Ölüm Hızı, ( ), 35 31,5 31,6 Şekil Yıllara ve Sektörlere Göre Hastanelerde Kaba Ölüm Hızı, ( ), 33, 32,5 27,6 28, ,1 25,8 25,3 31,5 31,6 24,5 23,5 22,9 33, 21,6 32,5 27,6 28, ,1 25,8 25,3 24,5 23,5 22,9 15,8 15,7 15,8 14,8 14,1 13,2 12,6 13, 12,3 12,5 13,3 13,9 21,6 12, ,9 14, ,8 12,4 15,7 15,8 14,8 14,1 13,2 9,6 1,1 9,2 12,6 13, 1, 8,9 12,3 12,5 13,3 13,9 12,9 8,7 15,9 7,8 7,1 14,7 5, 5,8 12,4 7 9,6 1,1 9,2 1, 8,9 8, , , , 5,8 Sağlık Bakanlığı Üniversite Özel Yıl Kaynak: Sağlık 22 Hizmetleri Genel 25 Müdürlüğü Sağlık Bakanlığı Üniversite Özel Yıl Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Şekil Yıllara Göre Hastanelerde Kaba Ölüm Hızı, Tüm Sektörler, ( ), Yıl 22 16,8 Şekil Yıllara Göre Hastanelerde Kaba Ölüm Hızı, Tüm Sektörler, ( ), 23 16,1 Yıl 24 15, ,1 16, ,4 16, ,1 15, ,8 15, ,4 13, ,1 13, ,8 14, ,2 16, ,3 16, ,1 17, , , , Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel 4 Müdürlüğü T.C. Sağlık Bakanlığı Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü

145 Şekil İBBS-1 e Göre Hastanelerde Kaba Ölüm Hızı, Sağlık Bakanlığı, ( ), 22, 214 İBBS-1 13,1 Batı Marmara 22,9 Şekil ,7 Doğu İBBS-1 e Marmara Göre Hastanelerde Kaba Ölüm Hızı, Sağlık Bakanlığı, ( ), 22, ,5 17, İBBS-1 Ege 19,3 12,13,1 Doğu Batı Karadeniz Marmara 19,2 22,9 1,9 19,7 Doğu Batı Karadeniz Marmara 17,9 19,5 Batı Anadolu 17, 17, Ege 16,6 19,3 12,1 Doğu Karadeniz 26,9 İstanbul 16, 19,2 Batı Karadeniz 1,9 14,8 15,8 17,9 Batı Anadolu Akdeniz 12,2 17, 14,9 16,6 6,2 26,9 Orta Anadolu İstanbul 13,3 16, Kuzeydoğu Anadolu 7,7 14,8 1,6 15,8 1,4 12,2 Güneydoğu Anadolu Akdeniz 1, 14,9 6,3 6,2 Ortadoğu Anadolu 7,5 13,3 Kuzeydoğu Anadolu 7,7 1 1, ,4 Güneydoğu Anadolu 1, 6, Ortadoğu Anadolu 7,5 Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Tablo Yıllara ve Sektörlere Göre Hastanelerde Yatılan Gün Sayısı, Tablo Sağlık Bakanlığı Yıllara ve Sektörlere Göre Hastanelerde Yatılan Gün Sayısı, Üniversite Sağlık Bakanlığı Özel Üniversite Toplam Özel Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Toplam T.C. Sağlık Bakanlığı Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü 121 Sağlık Hizmetlerinin Kullanımı

146 Tablo İBBS-1 e Göre Hastanelerde Yatılan Gün Sayısı, Sağlık Bakanlığı, 214 İBBS Tablo Kuzeydoğu İBBS-1 e Anadolu Göre Hastanelerde Yatılan Gün Sayısı, Sağlık Bakanlığı, Batı Marmara İBBS Orta Anadolu Kuzeydoğu Anadolu Doğu Karadeniz Batı Marmara Ortadoğu Anadolu Orta Anadolu Batı Karadeniz Doğu Karadeniz Güneydoğu Anadolu Ortadoğu Anadolu Batı Doğu Karadeniz Marmara Güneydoğu Batı Anadolu Anadolu Doğu Akdeniz Marmara Batı İstanbul Anadolu Akdeniz Ege İstanbul Kaynak: Ege Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Tablo Yıllara Göre Organ Nakli Sayısı, Tüm Sektörler, Tablo Böbrek Yıllara Göre Organ Nakli 55 Sayısı, Tüm 2.52 Sektörler, Karaciğer Böbrek Kalp Karaciğer Kalp Kapakçığı Kalp Akciğer Kalp Kapakçığı Kalp-Akciğer 2 Akciğer Pankreas Kalp-Akciğer İnce Bağırsak Pankreas Toplam İnce Bağırsak Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Toplam Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü 122 T.C. Sağlık Bakanlığı

147 Tablo Sektörlere Göre Yataklı Tedavi Kurumlarında Bazı Cihazların Görüntüleme Sayısı,, 214 Doppler MR BT Ultrason EKO Mamografi Tablo Sektörlere Göre Yataklı Tedavi Kurumlarında Bazı Ultrason Cihazların Görüntüleme Sayısı,, 214 Sağlık Bakanlığı Doppler MR BT Ultrason EKO Mamografi Üniversite Ultrason Sağlık Bakanlığı Özel Üniversite Toplam Özel Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Toplam Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Tablo İBBS-1 e ve Sektörlere Göre Yataklı Tedavi Kurumlarında Yapılan Muayenelerde İstenilen MR Görüntüleme Sayısı, (Her 1. Kişi İçin), 214 İBBS-1 Sağlık Bakanlığı Üniversite Özel Toplam Tablo İBBS-1 e ve Sektörlere Göre Yataklı Tedavi Kurumlarında Yapılan Muayenelerde İstenilen Orta Anadolu MR Görüntüleme Sayısı, 16,4 (Her 1. Kişi İçin), 46, ,4 22,8 Batı Karadeniz İBBS-1 18,6 Sağlık Bakanlığı 41,1 Üniversite 43,8 Özel 22,8 Toplam Batı Marmara Orta Anadolu 18,1 16,4 48,8 46,1 38,8 39,4 22,9 22,8 Ege Batı Karadeniz 2,5 18,6 3,8 41,1 38,2 43,8 24,2 22,8 Akdeniz Batı Marmara 18, 18,1 42,9 48,8 39, 38,8 24,3 22,9 Doğu Marmara Ege 22,1 2,5 35,4 3,8 35, 38,2 25,3 24,2 Kuzeydoğu Anadolu Akdeniz 18,9 18, 71,4 42,9 43,3 39, 25,6 24,3 Doğu Marmara 21,1 22,1 41,5 35,4 38,3 35, 25,9 25,3 Güneydoğu Anadolu Kuzeydoğu Anadolu 18,3 18,9 43,1 71,4 52,2 43,3 26,2 25,6 Doğu Karadeniz 22,1 21,1 48,9 41,5 47,5 38,3 26,5 25,9 Batı Anadolu Güneydoğu Anadolu 21,7 18,3 43,7 43,1 34,5 52,2 27, 26,2 İstanbul Doğu Karadeniz 28,1 22,1 36,2 48,9 3,4 47,5 29,3 26,5 Ortadoğu Anadolu Batı Anadolu 21,7 21,7 61, 43,7 5,9 34,5 3,1 27, Kaynak: İstanbul Sağlık Hizmetleri Genel 28,1 Müdürlüğü 36,2 3,4 29,3 Ortadoğu Anadolu 21,7 61, 5,9 3,1 T.C. Sağlık Bakanlığı Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü 123 Sağlık Hizmetlerinin Kullanımı

148 Tablo İBBS-1 e ve Sektörlere Göre Yataklı Tedavi Kurumlarında Yapılan Muayenelerde İstenilen BT Görüntüleme Sayısı, (Her 1. Kişi İçin), 214 Tablo İBBS İBBS-1 e ve Sektörlere Sağlık Bakanlığı Göre Yataklı Üniversite Tedavi Kurumlarında Özel Yapılan Muayenelerde Toplam İstenilen BT Görüntüleme Sayısı, (Her 1. Kişi İçin), 214 Batı Marmara 19,7 58,9 3,8 23,7 İBBS-1 Sağlık Bakanlığı Üniversite Özel Toplam Orta Anadolu 22,3 71,6 21,4 26,3 Batı Marmara 19,7 58,9 3,8 23,7 Batı Anadolu 25,4 43,2 28, 28,5 Orta Anadolu 22,3 71,6 21,4 26,3 Doğu Marmara 27,3 56,7 25, 29,1 Batı Anadolu 25,4 43,2 28, 28,5 Doğu Karadeniz 26,7 7,8 36,5 29,8 Doğu Marmara 27,3 56,7 25, 29,1 Ege 27,5 59,6 28,9 31,1 Doğu Karadeniz 26,7 28,9 7,8 57,6 36,5 29,2 29,8 31,3 Ege Batı Karadeniz 27,5 28,8 59,6 53,6 28,9 4,8 31,1 31,6 Akdeniz 28,9 27,7 57,6 7, 29,2 31,2 31,3 31,8 Batı Karadeniz Ortadoğu Anadolu 28,8 26,1 53,6 8,1 4,8 39,5 31,6 33,2 Akdeniz Güneydoğu Anadolu 27,7 29,7 7, 68,6 31,2 43,5 31,8 34,2 Ortadoğu Anadolu İstanbul 26,1 39,7 8,1 43,5 39,5 21,3 33,2 34,9 Güneydoğu Anadolu Kuzeydoğu Anadolu 29,7 32, 68,6 71,7 43,5 29,4 34,2 35,2 İstanbul 39,7 43,5 21,3 34,9 Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Kuzeydoğu Anadolu 32, 71,7 29,4 35,2 Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Tablo İBBS-1 e ve Sektörlere Göre Yataklı Tedavi Kurumlarında Yapılan Muayenelerde İstenilen Ultrason Sayısı, (Her 1. Kişi İçin), 214 Tablo İBBS İBBS-1 e ve Sektörlere Sağlık Bakanlığı Göre Yataklı Üniversite Tedavi Kurumlarında Özel Yapılan Muayenelerde Toplam İstenilen Doğu Karadeniz Ultrason Sayısı, (Her 1. Kişi 43,3 İçin), , 98,1 51,4 Batı İBBS-1 Marmara Sağlık 51,1 Bakanlığı Üniversite 65,4 6,7 Özel Toplam 53,3 Doğu Marmara Karadeniz 57,6 43,3 4, 65, 67,2 98,1 57,9 51,4 İstanbul Batı Marmara 61,2 51,1 42,4 65,4 57, 6,7 58,9 53,3 Batı Doğu Karadeniz Marmara 55,9 57,6 51,8 4, 89,6 67,2 59,6 57,9 Kuzeydoğu İstanbul Anadolu 63,4 61,2 7,9 42,4 88,6 57, 66,3 58,9 Ege Batı Karadeniz 64,1 55,9 53,9 51,8 86,2 89,6 66,3 59,6 Kuzeydoğu Anadolu 66,6 63,4 6,5 7,9 79,4 88,6 68,5 66,3 Orta Ege Anadolu 59,3 64,1 83,1 53,9 136,7 86,2 74,3 66,3 Ortadoğu Anadolu 69, 66,6 93, 6,5 88,5 79,4 74,4 68,5 Akdeniz Orta Anadolu 75,3 59,3 77,2 83,1 81,6 136,7 76,8 74,3 Batı Ortadoğu Anadolu Anadolu 85,5 69, 53,9 93, 73,6 88,5 78,9 74,4 Güneydoğu Akdeniz Anadolu 89, 75,3 95,4 77,2 18,1 81,6 93,1 76,8 Kaynak: Batı Anadolu Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü 85,5 53,9 73,6 78,9 Güneydoğu Anadolu 89, 95,4 18,1 93,1 124 Kaynak: T.C. Sağlık Hizmetleri Bakanlığı Genel Müdürlüğü

149 Tablo 7.2. İBBS-1 e ve Sektörlere Göre Yataklı Tedavi Kurumlarında Yapılan Muayenelerde İstenilen Doppler Ultrason Sayısı, (Her 1. Kişi İçin), 214 İBBS-1 Sağlık Bakanlığı Üniversite Özel Toplam Tablo 7.2. İBBS-1 e ve Sektörlere Göre Yataklı Tedavi Kurumlarında Yapılan Muayenelerde İstenilen Orta Anadolu Doppler Ultrason Sayısı, (Her 11,1. Kişi İçin), 39, ,8 13,8 Batı İBBS-1 Marmara Sağlık 12,5 Bakanlığı Üniversite 19, 31,7 Özel Toplam 15,7 Doğu Orta Anadolu Karadeniz 19,7 11, 39,2 7,2 16,1 13,8 18,8 13,8 Batı Batı Karadeniz Marmara 19,3 12,5 17,6 19, 28, 31,7 2,2 15,7 Kuzeydoğu Doğu Karadeniz Anadolu 22, 19,7 22,4 7,2 14,5 16,1 21,3 18,8 Ege Batı Karadeniz 19, 19,3 27,7 17,6 41,4 28, 23,3 2,2 Kuzeydoğu Anadolu 23,4 22, 21, 22,4 26,4 14,5 23,7 21,3 Akdeniz Ege 25,8 19, 2,6 27,7 19,7 41,4 24,1 23,3 İstanbul 3,1 23,4 8,6 21, 15,3 26,4 24,7 23,7 Güneydoğu Anadolu Akdeniz 21,8 25,8 21,8 2,6 37,5 19,7 25, 24,1 Batı Anadolu İstanbul 24,9 3,1 2,9 8,6 34, 15,3 25,6 24,7 Doğu Marmara Güneydoğu Anadolu 31,4 21,8 18,7 21,8 26,7 37,5 29,6 25, Ortadoğu Anadolu Batı Anadolu 26,7 24,9 27,6 2,9 53,6 34, 31,3 25,6 Kaynak: Doğu Marmara Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü 31,4 18,7 26,7 29,6 Ortadoğu Anadolu 26,7 27,6 53,6 31,3 Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Tablo İBBS-1 e ve Sektörlere Göre Yataklı Tedavi Kurumlarında Yapılan Muayenelerde İstenilen EKO Sayısı, (Her 1. Kişi İçin), 214 İBBS-1 Sağlık Bakanlığı Üniversite Özel Toplam Tablo İBBS-1 e ve Sektörlere Göre Yataklı Tedavi Kurumlarında Yapılan Muayenelerde Doğu Marmara 11,5 21,3 16,9 13,1 İstenilen EKO Sayısı, (Her 1. Kişi İçin), 214 İstanbul İBBS-1 13,5 Sağlık Bakanlığı 12,8 Üniversite 17,1 Özel 14,4 Toplam Doğu Karadeniz Doğu Marmara 13,1 11,5 27,6 21,3 23,3 16,9 15, 13,1 Akdeniz İstanbul 14,6 13,5 24,6 12,8 16,1 17,1 15,7 14,4 Batı Marmara Doğu Karadeniz 15,4 13,1 18,5 27,6 17,1 23,3 15,8 15, Akdeniz 14,7 14,6 21,5 24,6 19,4 16,1 16,1 15,7 Orta Anadolu Batı Marmara 13,9 15,4 33,4 18,5 18,7 17,1 16,3 15,8 Ege 15,1 14,7 16,4 21,5 24,7 19,4 16,7 16,1 Batı Karadeniz Orta Anadolu 14,6 13,9 21,9 33,4 29, 18,7 16,7 16,3 Güneydoğu Anadolu 15,1 39,2 19,4 17, Ege 15,1 16,4 24,7 16,7 Kuzeydoğu Anadolu 16,8 28,3 9,8 17,2 Batı Karadeniz 14,6 21,9 29, 16,7 Ortadoğu Anadolu 18,6 24,4 16,8 18,8 Güneydoğu Anadolu 15,1 39,2 19,4 17, Batı Anadolu 17,5 2,5 26,4 19,3 Kuzeydoğu Anadolu 16,8 28,3 9,8 17,2 Kaynak: Ortadoğu Sağlık Anadolu Hizmetleri Genel Müdürlüğü 18,6 24,4 16,8 18,8 Batı Anadolu 17,5 2,5 26,4 19,3 T.C. Sağlık Bakanlığı Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü 125 Sağlık Hizmetlerinin Kullanımı

150 Tablo İBBS-1 e ve Sektörlere Göre Yataklı Tedavi Kurumlarında Yapılan Muayenelerde İstenilen Mamografi Sayısı, (Her 1. Kişi İçin), 214 İBBS-1 Sağlık Bakanlığı Üniversite Özel Toplam Tablo Güneydoğu Anadolu İBBS-1 e ve Sektörlere 1,6 Göre Yataklı 3,2 Tedavi Kurumlarında 4,1 Yapılan Muayenelerde 2,1 İstenilen Mamografi Sayısı, (Her 1. Kişi İçin), 214 Ortadoğu Anadolu 2,8 7,5 3,4 3,3 İBBS-1 Sağlık Bakanlığı Üniversite Özel Toplam Kuzeydoğu Anadolu 3,2 4,6 3,6 3,3 Güneydoğu Anadolu 1,6 3,2 4,1 2,1 Doğu Karadeniz 4,1 2,3 4,2 4,8 Ortadoğu Anadolu 2,8 7,5 3,4 3,3 Batı Marmara 4,7 8,7 4,9 4,9 Kuzeydoğu Anadolu 3,2 4,6 3,6 3,3 5,3 8,9 5,7 5,7 Doğu Karadeniz 4,1 2,3 4,2 4,8 Batı Karadeniz 5,4 9,3 6,4 5,8 Batı Marmara 4,7 8,7 4,9 4,9 Doğu Marmara 5,4 1,3 6, 5,8 5,3 8,9 5,7 5,7 Akdeniz 6,3 6,6 5,6 6,2 Batı Karadeniz 5,4 9,3 6,4 5,8 İstanbul 6,2 6,5 6,3 6,2 Doğu Marmara 5,4 1,3 6, 5,8 Orta Anadolu 6,7 8,4 6,1 6,7 Akdeniz 6,3 6,6 5,6 6,2 Ege 6,3 8,5 7,3 6,7 İstanbul 6,2 6,5 6,3 6,2 Batı Anadolu 6,5 13,5 5,4 7,4 Orta Anadolu 6,7 8,4 6,1 6,7 Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Ege 6,3 8,5 7,3 6,7 Batı Anadolu 6,5 13,5 5,4 7,4 Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Şekil 7.3. Yıllara Göre 112 Acil Yardım İstasyonu Başına Düşen Vaka Sayısı, Yıl Şekil 7.3. Yıllara Göre 112 Acil Yardım İstasyonu Başına Düşen Vaka Sayısı, Yıl Vaka Sayısı Kaynak: Acil Sağlık Hizmetleri 3 Genel 6 Müdürlüğü Vaka Sayısı 126 T.C. Sağlık Bakanlığı Kaynak: Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü

151 Sağlık İstatistikleri Yıllığı Şekil İBBS-1 e Göre 112 Acil Yardım İstasyonu Başına Düşen Vaka Sayısı, 22, İBBS Doğu Marmara Şekil İBBS-1 e Göre 112 Acil Yardım İstasyonu Başına Düşen Vaka Sayısı, 22, 214 Akdeniz İBBS-1 İstanbul Doğu Batı Marmara Anadolu Akdeniz İstanbul Ege Batı Batı Marmara Anadolu Güneydoğu Anadolu Ege 726 Kuzeydoğu Anadolu Batı Marmara 78 Orta Anadolu Güneydoğu 68 Ortadoğu Anadolu Kuzeydoğu Anadolu 564 Batı Karadeniz Orta Anadolu 649 Doğu Karadeniz Ortadoğu Anadolu Batı Karadeniz Doğu Karadeniz Vaka Sayısı Kaynak: Acil Sağlık Hizmetleri 3 Genel 6 Müdürlüğü Vaka Sayısı Kaynak: Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Şekil Yıllara Göre 112 Acil Yardım Ambulansı Başına Düşen Toplam Vaka Sayısı, Yıl 22 Şekil Yıllara Göre 112 Acil Yardım Ambulansı Başına 62 Düşen Toplam Vaka Sayısı, Yıl Sağlık Hizmetlerinin Kullanımı Vaka 1.77 Sayısı Kaynak: Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Vaka Sayısı T.C. Sağlık Bakanlığı 127 Kaynak: Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü

152 Şekil İBBS-1 e Göre 112 Acil Yardım Ambulansı Başına Düşen Toplam Vaka Sayısı, 22, 214 İBBS-1 İstanbul Batı Anadolu Akdeniz Doğu Marmara Ege Batı Marmara Güneydoğu Anadolu Orta Anadolu Batı Karadeniz Doğu Karadeniz Ortadoğu Anadolu Kuzeydoğu Anadolu Vaka Sayısı Kaynak: Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü 128 T.C. Sağlık Bakanlığı

153 Tablo Yıllara Göre İlaçların Tüketim Miktarları, (Milyon Kutu), Gastrointestinal Kanal ve Metabolizma 243,1 268,7 278,8 28,6 286,7 Solunum Sistemi 231,3 268,7 257,8 263,8 276,5 Sistemik Antienfektifler 266, 28,8 278,4 275,1 27,3 Sinir Sistemi 211, 234,5 242,6 258,5 26,7 Kas ve İskelet Sistemi 27,1 222,8 233,4 216,8 228, Kardiyovasküler Sistem 155,8 168,9 177,5 185,2 191,4 Dermatolojide Kullanılan İlaçlar 87, 97,6 11,6 96,5 98,8 Kan ve Kan Yapıcı Organlar 66,4 72,6 77,8 77,1 82,7 Hastane Solusyonları 46,4 59,2 61,9 72,1 75,8 Ürojenital Sistem ve Seks Hormonları 56,2 63,4 64,4 64,1 66,1 Duyu Organları 46,5 48,9 5,6 55,2 58,2 Sistemik Hormon Preparatları 3,3 36,5 37,5 37,5 41,7 Teşhis Amaçlı Ajanlar 9,1 11,1 11,7 13,2 14,8 Antineoplastik ve İmmünomodülatör Ajanlar 6,3 6,9 7,6 8,2 9,3 Parazitoloji 5, 5, 4,7 5,1 5, Muhtelif (Diğer) 2,2 2,6 2,9 3,4 4, Toplam İlaç Tüketimi 1.669, , , , ,97 Kaynak: İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu Sağlık Hizmetlerinin Kullanımı T.C. Sağlık Bakanlığı 129

154 Şekil Yıllara ve Referans Türüne Göre İlaç Tüketimlerinin Dağılımı, (%), Yıl Şekil Yıllara ve Referans Türüne Göre İlaç Tüketimlerinin Dağılımı, (%), Yıl 21 52,7 44,4 3, ,7 52,9 44,4 44,2 3, 2, ,9 53,1 44,2 44, 2,9 2, ,1 53,6 44, 44, 2,9 2, ,6 54,3 44, 43,3 2,4 2, , ,3 8 2,4 1 Jenerik 2 4 Orijinal 6 Diğer 8 % 1 Kaynak: İlaç ve Tıbbi Jenerik Cihaz Kurumu Orijinal Diğer % Kaynak: İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu Şekil Yıllara ve Referans Türüne Göre İlaç Harcamalarının Dağılımı, (%), Yıl Şekil Yıllara ve Referans Türüne Göre İlaç Harcamalarının Dağılımı, (%), Yıl 21 35,3 61,3 3, ,3 36,4 61,3 59,6 3,4 4, ,4 36, 59,6 59,4 4, 4, , 35,3 59,4 6,3 4,6 4, ,3 29,4 6,3 66,5 4,4 4, , ,5 8 4,1 Jenerik 2 4 Orijinal 6 Diğer 8 % 1 Kaynak: İlaç ve Tıbbi Jenerik Cihaz Kurumu Orijinal Diğer % Kaynak: 13 T.C. Sağlık Bakanlığı İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu

155 Şekil Yıllara ve Yerli/ İthal Durumuna Göre İlaç Tüketimlerinin Dağılımı, (%), Yıl Şekil Yıllara ve Yerli/ İthal Durumuna79, Göre İlaç Tüketimlerinin Dağılımı, (%), 21, Yıl ,5 79, 21,5 21, ,4 78,5 21,6 21, ,9 78,4 22,1 21, ,9 78, 22,1 22, , 22, Yerli İthal % 2 4 Kaynak: İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu Yerli İthal % Kaynak: İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu Şekil Yıllara ve Yerli/ İthal Durumuna Göre İlaç Harcamalarının Dağılımı, (%), Yıl Şekil Yıllara ve Yerli/ İthal 48,9 Durumuna Göre İlaç Harcamalarının Dağılımı, 51,1 (%), Yıl ,9 49,7 51,1 5, ,3 49,7 47,6 49,3 5,7 5,3 52,4 5,7 Sağlık Hizmetlerinin Kullanımı , 47,6 58, 52, , 58, Yerli İthal % 2 4 Kaynak: İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu Yerli İthal % T.C. Sağlık Bakanlığı 131 Kaynak: İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu

156 Şekil Yıllara ve Geri Ödeme Durumuna Göre İlaç Tüketimlerinin Dağılımı, (%), Yıl Şekil Yıllara ve Geri Ödeme Durumuna Göre 93,9 İlaç Tüketimlerinin Dağılımı, (%),6,1 Yıl ,4 93,9 5,6 6, ,6 94,4 5,4 5, ,2 94,6 4,8 5, ,9 95,2 5,1 4, ,9 5,1 Geri Ödeme Kapsamında Geri Ödeme Kapsamında Değil % Kaynak: İlaç ve Tıbbi 2 Cihaz Kurumu Geri Ödeme Kapsamında Kaynak: İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu Geri Ödeme Kapsamında Değil % Şekil Yıllara ve Geri Ödeme Durumuna Göre İlaç Harcamalarının Dağılımı, (%), Yıl Şekil Yıllara ve Geri Ödeme Durumuna Göre 92,8 İlaç Harcamalarının Dağılımı, (%), 7,2 Yıl ,8 92,8 8,2 7, ,6 91,8 9,4 8, ,7 9,6 9,3 9, ,5 9,7 8,5 9, ,5 8,5 Geri Ödeme Kapsamında Geri Ödeme Kapsamında Değil % Kaynak: İlaç ve Tıbbi 2 Cihaz Kurumu Geri Ödeme Kapsamında 132 T.C. Sağlık Bakanlığı Kaynak: İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu Geri Ödeme Kapsamında Değil %

157 Şekil 7.4. Yıllara Göre Sağlık Hizmetlerinden Genel Memnuniyet Oranı, (%) Yıllar Şekil Yıllara Göre Sağlık 39,5 Hizmetlerinden Genel Memnuniyet 39,3 Oranı, (%) 21,2 Yıllar ,5 73,1 39,3 13,8 13,1 21, ,9 73,1 12, 13,8 12,2 13, ,8 75,9 13,1 12, 12, 12, ,7 74,8 1,6 13,1 14,7 12, ,2 11,9 16,9 74,7 1,6 14, Memnun 71,2 Orta Memnun Değil 11,9 16,9 % Kaynak: TÜİK Yaşam Memnuniyeti 25 Araştırması Memnun Orta Memnun Değil % Kaynak: TÜİK Yaşam Memnuniyeti Araştırması 214 Şekil Yıllara Göre AB ve 'de Sağlık Hizmetlerinden Memnuniyet Oranı, (%) 1 Şekil Yıllara Göre AB ve 'de Sağlık Hizmetlerinden Memnuniyet Oranı, (%) Sağlık Hizmetlerinin Kullanımı AB Kaynak: Bulletin 23of the World 211 Health Organization 21229;87: , 213 Avrupa Komisyonu 214 Social Climate Report 211,212,213,214, TÜİK Yaşam Memnuniyeti Araştırması 214 AB Kaynak: Bulletin of the World Health Organization 29;87: , Avrupa T.C. Sağlık Komisyonu Bakanlığı Social 133 Climate Report 211,212,213,214, TÜİK Yaşam Memnuniyeti Araştırması 214

158 Şekil Sağlık Hizmetlerinden Memnuniyet (%) 214 ve Kişi Başı Kamu Sağlık Harcaması, (SGP ABD $), 213 Şekil Sağlık Hizmetlerinden Memnuniyet (%) 214 ve Kişi Başı Kamu Sağlık Harcaması, 6. (SGP ABD $), Yunanistan Bulgaristan Romanya Polonya Letonya Macaristan İrlanda Slovakya İtalya 1.53 Kıbrıs Hırvatistan Portekiz Litvanya Estonya İspanya Slovenya Avrupa Birliği Çek Cumhuriyeti 793 Yunanistan Bulgaristan Romanya Polonya Letonya Macaristan İrlanda Slovakya İtalya Kıbrıs Hırvatistan Portekiz Litvanya Estonya İspanya Slovenya Avrupa Birliği Çek Cumhuriyeti İsveç Kaynak: OECD Health Data 215, DSÖ World Health Statistics 215, Avrupa Komisyonu Social Climate Report 214, TÜİK Yaşam Memnuniyeti Araştırması Almanya Finlandiya Birleşik Krallık Danimarka Fransa Hollanda Malta Avusturya Lüksemburg Belçika Kaynak: OECD Health Data 215, DSÖ World Health Statistics 215, Avrupa Komisyonu Social Climate Report 214, TÜİK Yaşam Memnuniyeti Memnuniyet(%) Araştırması 214 SGP $ Memnuniyet(%) SGP $ İsveç Almanya Finlandiya Birleşik Krallık Danimarka Fransa Hollanda Malta Avusturya Lüksemburg Belçika Şekil Sağlık Hizmetlerinden Memnuniyet (%) 214 ve Kişi Başı Toplam Sağlık Harcaması, (SGP ABD $), 213 Şekil Sağlık Hizmetlerinden Memnuniyet (%) 214 ve Kişi Başı Toplam Sağlık Harcaması, 6. (SGP ABD $), Yunanistan Bulgaristan Romanya Polonya Letonya Macaristan İrlanda Slovakya İtalya Kıbrıs Hırvatistan Portekiz Litvanya Estonya İspanya Slovenya Avrupa Birliği Çek Cumhuriyeti 1.11 Yunanistan Bulgaristan Romanya Polonya Letonya Macaristan İrlanda Slovakya İtalya Kıbrıs Hırvatistan Portekiz Litvanya Estonya İspanya Slovenya Avrupa Birliği Çek Cumhuriyeti İsveç Kaynak: OECD Health Data 215, DSÖ World Health Statistics 215, Avrupa Komisyonu Social Climate Report 214, TÜİK Yaşam Memnuniyeti Araştırması T.C. Sağlık Bakanlığı Almanya Finlandiya Birleşik Krallık Danimarka Fransa Hollanda Malta Avusturya Lüksemburg Belçika Kaynak: OECD Health Data 215, DSÖ World Health Statistics 215, Avrupa Komisyonu Social Memnuniyet(%) SGP $ Climate Report 214, TÜİK Yaşam Memnuniyeti Araştırması Memnuniyet(%) SGP $ İsveç Almanya Finlandiya Birleşik Krallık Danimarka Fransa Hollanda Malta Avusturya Lüksemburg Belçika

159 Tablo İllere Göre Bazı Sağlık Göstergeleri,, 214 Birinci Basamak Başvuru İkinci ve Üçüncü Basamak Başvuru Kişi Başı Hekime Başvuru Diş Hekimine Başvuru Kişi Başı Diş Hekimine Başvuru Yatan Hasta Sayısı Yatılan Gün Sayısı Ameliyat Sayısı Yatalak Doluluk Oranı Ortalama Kalış Günü Yatak Devir Hızı Yatak Devir Aralığı Kaba Ölüm Hızı Adana , , ,6 4,4 64,3 1,3 17,5 Adıyaman , , ,4 3,4 75,2 1,5 7,8 Afyonkarahisar , , ,4 3,8 68,1 1,5 13,2 Ağrı , , ,6 3, 72,7 2, 6, Amasya , , ,3 4,1 46,3 3,8 2,8 Ankara , , ,9 4,8 49,8 2,6 17,7 Antalya , , ,3 3,5 74,4 1,4 16,6 Artvin , , ,3 3,2 62,6 2,7 14,4 Aydın , , , 3,7 82,9,7 17,7 Balıkesir , , , 4,6 55,3 2, 25,3 Bilecik , , ,9 4,8 48,6 2,7 18,3 Bingöl , , ,2 3,5 66,5 2, 5,2 Bitlis , , ,3 3,1 7,2 2,1 4,2 Bolu , , ,2 4,9 41, 4, 14,2 Burdur , , ,2 3,8 65, 1,8 14,5 Bursa , , ,5 4, 68,6 1,4 21,2 Çanakkale , , ,3 4,2 49,3 3,2 24,4 Çankırı , , ,1 4,2 54,2 2,5 17,9 Çorum , , ,9 4,1 54,8 2,5 2,7 Denizli , , ,9 3,3 81,3 1,2 14,4 Diyarbakır , , ,7 3,6 64,7 2, 11,5 Edirne , , ,9 5,4 43,6 3, 25, Elazığ , , ,3 5,2 45,1 2,9 16, Erzincan , , ,1 3,9 57,1 2,5 18,4 Erzurum , , , 5,7 43,2 2,7 13,4 Eskişehir , , ,9 4,5 55,3 2,1 18, Gaziantep , , ,7 3,3 87,2,9 15,2 Giresun , , ,4 4, 62,8 1,8 15,5 Gümüşhane , , ,9 3,5 57,9 2,8 15,4 Hakkari , , ,9 2,1 127,9,8 3,5 Hatay , , ,7 3,1 94,5,7 18,7 Isparta , , ,8 5,3 49, 2,2 18,4 Mersin , , ,6 3,9 7,7 1,3 16,9 İstanbul , , ,1 3,9 61,6 2,1 18,2 İzmir , , ,7 4,4 58,2 1,9 22,5 Kars , , ,4 3,6 59,4 2,5 6,6 Kastamonu , , ,1 4,9 45, 3,2 21,1 Sağlık Hizmetlerinin Kullanımı Kayseri , , , 3,1 81,8 1,3 13,8 Kırklareli , , ,3 2,8 67,5 2,6 12,8 Kırşehir , , , 2,9 71,7 2,2 14,9 Kocaeli , , ,6 4,1 65,2 1,5 18,4 Konya , , ,4 4,1 56,6 2,4 15,5 Kütahya , , ,8 5,5 5,4 1,8 19,1 Malatya , , ,5 4,7 68,6,6 13, Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Halk Sağlığı Kurumu, Kamu Hastaneleri Kurumu T.C. Sağlık Bakanlığı 135

160 Tablo İllere Göre Bazı Sağlık Göstergeleri,, 214- Devamı Birinci Basamak Başvuru İkinci ve Üçüncü Basamak Başvuru Kişi Başı Hekime Başvuru Diş Hekimine Başvuru Kişi Başı Diş Hekimine Başvuru Yatan Hasta Sayısı Yatılan Gün Sayısı Ameliyat Sayısı Yatalak Doluluk Oranı Ortala ma Kalış Günü Yatak Devir Hızı Yatak Devir Aralığı Kaba Ölüm Hızı Manisa , , ,6 4,7 58,2 1,6 18,8 Kahramanmaraş , , ,2 3,8 63,6 1,9 12,5 Mardin , , ,1 2,9 81,3 1,6 9, Muğla , , ,9 3, 6,4 3, 14,1 Muş , , , 3,5 58,5 2,7 8,5 Nevşehir , , ,4 3,5 63,3 2,3 13,9 Niğde , , ,2 4,2 82,5,2 11, Ordu ,4 37.1, ,4 3,3 77,2 1,4 14,7 Rize , , ,2 3,8 63, 2, 21,1 Sakarya , , , 3,7 7,8 1,5 18,2 Samsun , , ,8 4,8 59,8 1,3 27,9 Siirt , , ,2 3, 77,3 1,7 2,6 Sinop , , ,9 3,4 56,6 3, 15, Sivas , 478.3, ,4 4,9 43,7 3,5 19,8 Tekirdağ , , , 3,2 67,9 2,1 18,7 Tokat , , ,9 4,6 53,8 2,2 15,7 Trabzon , , ,3 5,1 54,3 1,6 19,2 Tunceli , , ,2 5,1 37,9 4,5 8,6 Şanlıurfa , , ,6 3,1 1,3,5 1,6 Uşak , , ,4 3,7 76,2 1,1 2,5 Van , , ,3 3,9 64,1 1,8 13,2 Yozgat , , ,5 3,3 57,3 3, 12,4 Zonguldak , , ,6 4,2 59,3 2, 19, Aksaray , , ,7 2,6 92,1 1,4 1,8 Bayburt , , ,6 3,9 9,4,1 11,9 Karaman , , ,3 3,8 49,3 3,6 14,9 Kırıkkale , , ,9 6,1 36,7 3,9 29,9 Batman , , ,7 3,1 91,7,9 12,8 Şırnak , , ,4 2,9 75,5 1,9 7,9 Bartın , , ,3 4,8 62,4 1,1 22,4 Ardahan , , ,8 3,8 47,6 3,9 1,9 Iğdır , , ,4 3, 62, 2,9 8,7 Yalova , , ,1 2,7 93, 1,2 32, Karabük , , ,7 3,6 77,5 1,1 16,9 Kilis , , ,4 3,7 84,,6 29,8 Osmaniye , , ,6 2,4 16,9 1, 11,9 Düzce , , ,9 3,2 69,3 2,1 19, , , ,7 4, 63, 1,8 17, Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Halk Sağlığı Kurumu, Kamu Hastaneleri Kurumu 136 T.C. Sağlık Bakanlığı

161 Bölüm 7 İle İlgili Açıklamalar Müracaat sayısı; OECD tarafından Hekime telefon ile başvuru hariç herhangi bir sebeple başvuruda bulunulması olarak tanımlanmaktadır. Milli Savunma Bakanlığına (MSB) ait hizmet verileri sadece 212, 213 ve 214 yılları için dahil edildi. Karşılaştırılabilir olması açısında Diğer Kamu Kurumlarına ait hizmetler Özel Sektör içine dahil edildi. Hekime müracaat sayısına diş hekimine yapılan müracaatlar dahil değildir. Diğer kamu kuruluşlarına ve yerel idarelere bağlı hastaneler, bu hastanelere ait hizmetler Özel sektör içerisine dahil edildi yılları arasındaki SSK hastanelerine ait veriler karşılaştırılabilir olması için Sağlık Bakanlığına dahil edildi. Ameliyatlara İlişkin Bilgiler: Ameliyat sınıflandırmalarında, Dünya Sağlık Örgütü nün Uluslararası Sağlık Müdahalesi Sınıflaması (ICHI, International Classification of Health Interventions) baz alındı. Bu sınıflamada yapılan tanıma uygun olarak ameliyat (A, B ve C grubu) sayıları hesaplandı. Dünya Sağlık Örgütü nün Uluslararası Sağlık Müdahalesi Sınıflamasına göre teşhis amaçlı ve küçük cerrahi girişimler ameliyatlar içerisinde yer almamaktadır. Yatak Doluluk Oranı: Bir yıl içinde yatakların ne oranda hasta tarafından kullanıldığını göstermektedir. ( Yatılan Gün Sayısı x 1) / ( Yatak sayısı x 365) şeklinde hesaplanmaktadır. Akut Yatak Doluluk Oranı: OECD tarafından kullanılan bu indikatör; akut hizmet verilen yatakların doluluk oranıdır. Ortalama Kalış Günü: Bir hastanın hastanede kaldığı ortalama gün sayısını göstermektedir. (Yatılan Gün Sayısı) / (Taburcu + Ölen) Kişi Sayısı şeklinde hesaplanmaktadır. Yatak Devir Hızı: Bir yatağın yılda kaç hasta tarafından kullanıldığını göstermektedir. (Taburcu + Ölen) / (Yatak Sayısı) şeklinde hesaplanmaktadır. Yatak Devir Aralığı: Bir hasta yatağının kaç gün boş kaldığını göstermektedir. (Yatak Sayısı x 365 Yatılan Gün Sayısı) / (Taburcu + Ölen) Kişi Sayısı şeklinde hesaplanmaktadır. Kaba Ölüm Hızı (Hastanelerde): Bir yıl içerisinde hastanede ölen hasta sayısının aynı süre içerisinde ölen ve taburcu olan kişilere oranıdır. (Ölen Kişi Sayısı) / (Taburcu + Ölen) Kişi Sayısı* Acil ambulansı; her türlü acil durumda, olay yerinde ve ambulans içerisinde hasta ve yaralılara gerekli acil tıbbi müdahaleyi yapabilecek ekip, teknik ve tıbbi donanıma sahip kara aracıdır. Diğer Ambulans lar; sağlık ocağı, hastaneler ve il sağlık müdürlüklerine ait ambulanslardır. Özel sektör ambulansları toplama dahil değildir. Sağlık Hizmetlerinin Kullanımı Jenerik İlaç: Referans ürün ile aynı aktif maddeyi, aynı miktarda ve aynı farmasötik şekil içinde bulunduran ve biyo eş değerliği (BE) kabul edilen farklı ticari isim altındaki ürünlere eş değer ilaç adı verilir. Orijinal İlaç: Uzun araştırmalar ve klinik çalışmaları sonucu belli bir hastalık üzerinde olumlu etki yaptığı kanıtlanmış, temeli patentli bir moleküle dayanan ve daha önceden benzeri olmayan yeni ilaçlar için kullanılan bir uluslararası terimdir. Şekil 7.34 ve Şekil 7.35 de Diğer olarak gösterilen kısım ise orijinal/jenerik ayrımı olmayan ürünlerdir. T.C. Sağlık Bakanlığı 137

162 .

163 Bölüm 8 Sağlıkta İnsan Kaynakları Sağlıkta İnsan Kaynakları

164 .

165 Tablo 8.1. Yıllara Göre Sağlık Personelinin Sayıları, Tüm Sektörler, Uzman Hekim Tablo 8.1. Yıllara Göre Sağlık Personelinin Sayıları, Tüm Sektörler, Pratisyen Hekim Asistan Hekim Uzman Toplam Hekim Pratisyen Diş Hekimi Hekim Asistan Eczacı Hekim Toplam Hemşire Hekim Diş Ebe Hekimi Eczacı Diğer Sağlık Personeli Hemşire Diğer Personel ve Hizmet Alımı Ebe TOPLAM PERSONEL SAYISI Diğer Sağlık Personeli Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü Diğer Personel ve Hizmet Alımı TOPLAM PERSONEL SAYISI Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü Tablo 8.2. Sağlık Personelinin Sektörlere ve Ünvanlara Göre Dağılımı, 214 Sağlık Bakanlığı Üniversite Özel Sektör Diğer Toplam Uzman Hekim Tablo 8.2. Sağlık Personelinin Sektörlere ve Ünvanlara Göre Dağılımı, 214 Pratisyen Hekim Asistan Hekim Sağlık 7.93 Bakanlığı Üniversite Özel Sektör Diğer 33 Toplam Uzman Toplam Hekim Pratisyen Diş Hekimi Hekim Asistan Eczacı Hekim Hemşire Toplam Hekim Diş Ebe Hekimi Eczacı Diğer Sağlık Personeli Hemşire Diğer Personel ve Hizmet Alımı Ebe TOPLAM PERSONEL SAYISI Diğer Sağlık Personeli Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü Diğer Personel ve Hizmet Alımı TOPLAM PERSONEL SAYISI T.C. Sağlık Bakanlığı Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü 141 Sağlıkta İnsan Kaynakları

166 Tablo 8.3. Yıllara Göre Sağlık Personeli Sayıları, Sağlık Bakanlığı Uzman Hekim Tablo Pratisyen 8.3. Yıllara Hekim Göre Sağlık Personeli 29.3 Sayıları, Sağlık Bakanlığı Asistan Hekim Uzman Toplam Hekim Pratisyen Diş Hekimi Hekim Asistan Eczacı Hekim Toplam Hemşire Hekim Diş Ebe Hekimi Eczacı Diğer Sağlık Personeli Hemşire Diğer Personel ve Hizmet Alımı Ebe TOPLAM PERSONEL SAYISI Kaynak: Diğer Sağlık Sağlık Personeli Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Yönetim 7.71 Hizmetleri Genel Müdürlüğü Diğer Personel ve Hizmet Alımı TOPLAM PERSONEL SAYISI Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü Şekil 8.1. Yıllara Göre 1. Kişiye Düşen Toplam Hekim Sayısı, Tüm Sektörler Şekil 8.1. Yıllara Göre 1. Kişiye Düşen Toplam Hekim Sayısı, Tüm Sektörler Yıl Kaynak: 13 Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü Yıl 142 T.C. Sağlık Bakanlığı Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü

167 Şekil 8.2. İBBS-1 e Göre 1. Kişiye Düşen Toplam Hekim Sayısı, Sağlık Tüm Sektörler, İstatistikleri 22, Yıllığı İBBS-1 Batı Anadolu Şekil 8.2. İBBS-1 e Ege 155 Göre 1. Kişiye Düşen Toplam Hekim Sayısı, 193 Tüm Sektörler, 22, 214 İstanbul 193 İBBS Batı Anadolu Doğu Marmara 11 Ege Doğu Karadeniz 113 İstanbul Akdeniz Doğu Orta Marmara Anadolu Doğu Batı Karadeniz 12 Karadeniz Batı Marmara 15 Akdeniz Kuzeydoğu Orta Anadolu Anadolu Ortadoğu Batı Karadeniz Anadolu Güneydoğu 68 Batı Marmara Anadolu Kuzeydoğu Anadolu Ortadoğu Anadolu Güneydoğu Anadolu Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü Şekil Kişiye Düşen Toplam Hekim Sayısının Uluslararası Karşılaştırması, Şekil Kişiye Düşen Toplam Hekim Sayısının Uluslararası Karşılaştırması, DSÖ Avrupa Bölgesi Üst Gelir Grubu Ülkeler Orta- Üst Gelir Grubu Ülkeler Dünya Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü, DSÖ World Health Statistics DSÖ Avrupa 215 Üst Gelir Grubu Orta- Üst Gelir Dünya Not: verisi Bölgesi 214 yılına aittir. Ülkeler Uluslararası bölgelere ait Grubu veriler Ülkeler yılları arası en son yıl verisidir. Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü, DSÖ World Health Statistics 215 Not: verisi 214 yılına aittir. Uluslararası bölgelere ait veriler T.C. Sağlık yılları Bakanlığı arası en 143 son yıl verisidir. Sağlıkta İnsan Kaynakları

168 Şekil 8.4. İBBS-1 e Göre 1. Kişiye Düşen Pratisyen Hekim Sayısı, Tüm Sektörler, 22, 214 İBBS-1 Doğu Karadeniz Şekil 8.4. İBBS-1 e Göre 1. Kişiye Düşen Pratisyen Hekim Sayısı, Tüm Sektörler, 22, 214 Batı Marmara İBBS-1 Ege Doğu Karadeniz 63 Batı Karadeniz Batı Marmara 48 Kuzeydoğu Anadolu Ege 56 Orta Anadolu Batı Karadeniz 62 Akdeniz Kuzeydoğu Anadolu 45 Ortadoğu Anadolu Orta Anadolu 65 Güneydoğu Anadolu Akdeniz Ortadoğu Anadolu 46 Doğu Marmara Güneydoğu Anadolu 32 Batı Anadolu İstanbul Doğu Marmara Batı Anadolu İstanbul 3 36 Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü Şekil 8.5. İBBS-1 e Göre 1. Kişiye Düşen Uzman Hekim Sayısı, Tüm Sektörler, 22, 214 İBBS-1 Batı Anadolu Şekil 8.5. İBBS-1 e Göre 1. Kişiye Düşen Uzman Hekim Sayısı, Tüm Sektörler, 22, 214 İstanbul İBBS-1 Ege Batı Anadolu Doğu Marmara İstanbul Akdeniz Ege Batı Marmara Doğu Doğu Karadeniz Marmara Akdeniz 56 Batı Karadeniz Batı Marmara 5 Orta Anadolu Doğu Karadeniz 3 42 Kuzeydoğu Anadolu Batı Karadeniz Ortadoğu Anadolu Orta Güneydoğu Anadolu 61 8 Kuzeydoğu Anadolu Ortadoğu Anadolu Güneydoğu Anadolu Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, 5 Yönetim Hizmetleri 1 Genel Müdürlüğü T.C. Sağlık Bakanlığı Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü

169 Şekil 8.6. İBBS-1 e Göre Uzman Hekim, Pratisyen Hekim ve Asistan Hekim Dağılımı, Tüm Sektörler, (%), 214 İBBS-1 Şekil 8.6. İBBS-1 e İstanbulGöre Uzman Hekim, Pratisyen 6,6 Hekim ve Asistan Hekim 19,2 Dağılımı, 2,2 Tüm Sektörler, (%), 214 Batı Anadolu 58,1 17,4 24,5 İBBS-1 Ege 56,5 29,3 14,2 İstanbul 6,6 19,2 2,2 Doğu Marmara 56, 3,8 13,2 Batı Anadolu 58,1 17,4 24,5 55,5 28,8 15,7 Ege 56,5 29,3 14,2 Akdeniz 54,8 34, 11,2 Doğu Marmara 56, 3,8 13,2 Batı Marmara 53,7 36,8 9,4 55,5 28,8 15,7 Batı Karadeniz 52,8 36,2 11, Akdeniz 54,8 34, 11,2 Doğu Karadeniz 5,8 36,2 13, Batı Marmara 53,7 36,8 9,4 Orta Anadolu 5,2 34,2 15,5 Batı Karadeniz 52,8 36,2 11, Güneydoğu Anadolu 49,7 42,2 8,2 Doğu Karadeniz 5,8 36,2 13, Kuzeydoğu Anadolu 47,3 37,7 15, Orta Anadolu 5,2 34,2 15,5 Ortadoğu Anadolu 47,3 38,7 14, Güneydoğu Anadolu 49,7 42,2 8,2 Kuzeydoğu Anadolu 47, , , 1 Ortadoğu Anadolu Uzman Hekim 47,3 Pratisyen Hekim 38,7 Asistan Hekim Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü Uzman Hekim Pratisyen Hekim Asistan Hekim Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü 14, Şekil 8.7. Yıllara Göre 1. Kişiye Düşen Diş Hekimi Sayısı, Tüm Sektörler 3 Şekil 8.7. Yıllara Göre 1. Kişiye Düşen Diş Hekimi Sayısı, Tüm Sektörler Yıl 24 Kaynak: 22 Sağlık 23 Hizmetleri 24 Genel 25Müdürlüğü, Yönetim 28 Hizmetleri Genel 211 Müdürlüğü Yıl Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü T.C. Sağlık Bakanlığı 145 Sağlıkta İnsan Kaynakları

170 Sağlık Şekil 8.8. İstatistikleri İBBS-1 e Yıllığı Göre Kişiye Düşen Diş Hekimi Sayısı, Tüm Sektörler, 22, 214 İBBS-1 Batı Anadolu Şekil 8.8. İBBS-1 e İstanbulGöre 1. Kişiye Düşen Diş Hekimi Sayısı, Tüm Sektörler, 22, İBBS-1 Ege Batı Anadolu Batı Marmara 23 İstanbul Doğu Marmara 25 Ege Akdeniz Doğu Karadeniz 16 Batı Marmara Doğu Batı Karadeniz Marmara Orta Anadolu 14 Akdeniz Kuzeydoğu Anadolu 12 Doğu Karadeniz Ortadoğu Anadolu 8 Batı Karadeniz Güneydoğu 7 Orta Anadolu Kuzeydoğu Anadolu Ortadoğu Anadolu Güneydoğu Anadolu 7 13 Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü Şekil Kişiye Düşen Diş Hekimi Sayısının Uluslararası Karşılaştırması, Şekil Kişiye Düşen Diş 6 57 Hekimi Sayısının Uluslararası Karşılaştırması, Üst Gelir Grubu Ülkeler DSÖ Avrupa Bölgesi Orta- Üst Gelir Grubu Ülkeler Dünya Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü, DSÖ World Health Statistics Üst Gelir 215 Grubu DSÖ Avrupa Orta- Üst Gelir Dünya Ülkeler Bölgesi Grubu Ülkeler Not: verisi 214 yılına aittir. Uluslararası bölgelere ait veriler yılları arası en son yıl verisidir. Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü, DSÖ World Health Statistics Not: T.C. Sağlık verisi Bakanlığı 214 yılına aittir. Uluslararası bölgelere ait veriler yılları arası en son yıl verisidir.

171 Şekil 8.1. Yıllara Göre 1. Kişiye Düşen Eczacı Sayısı, Tüm Sektörler 38 Şekil 8.1. Yıllara Göre 1. Kişiye Düşen Eczacı Sayısı, Tüm Sektörler 38 36, 36 35,1 35,2 34,9 35, 34,7 34,7 36, 36 34, 35,1 35, ,9 35, 33,6 34,7 34,7 33,3 33,2 33,2 33,1 34, 34 33,6 33,3 33,2 33,1 33, Yıl 32 Kaynak: 22 Sağlık 23 Hizmetleri 24 Genel 25 Müdürlüğü, Yönetim 28 Hizmetleri Genel 211 Müdürlüğü Yıl Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü Şekil İBBS-1 e Göre 1. Kişiye Düşen Eczacı Sayısı, Tüm Sektörler, 22, 214 İBBS-1 Batı Anadolu 48 Şekil İBBS-1 e Göre 1. Kişiye Düşen Eczacı Sayısı, Tüm Sektörler, 22, Ege İBBS-1 Akdeniz Batı Anadolu Batı Marmara 37 Ege İstanbul 36 Akdeniz Doğu Karadeniz 36 Batı Marmara İstanbul 38 Batı Karadeniz Doğu Karadeniz 29 Orta Anadolu Doğu Marmara Batı Karadeniz 29 Güneydoğu Anadolu Orta Anadolu 25 Kuzeydoğu Anadolu Doğu Marmara 33 Ortadoğu Anadolu Güneydoğu Anadolu 23 Kuzeydoğu Anadolu Ortadoğu Anadolu Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü Sağlıkta İnsan Kaynakları Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü T.C. Sağlık Bakanlığı 147

172 Sağlık Şekil İstatistikleri 1. Yıllığı Kişiye Düşen 214 Eczacı Sayısının Uluslararası Karşılaştırması, Şekil Kişiye Düşen Eczacı Sayısının Uluslararası Karşılaştırması, Üst Gelir Grubu Ülkeler DSÖ Avrupa Bölgesi Dünya Orta- Üst Gelir Grubu Ülkeler Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü, DSÖ World Health Statistics Üst Gelir 215 Grubu DSÖ Avrupa Dünya Orta- Üst Gelir Not: verisi Ülkeler 214 yılına aittir. Bölgesi Uluslararası bölgelere ait veriler Grubu yılları Ülkeler arası en son yıl verisidir. Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü, DSÖ World Health Statistics 215 Not: verisi 214 yılına aittir. Uluslararası bölgelere ait veriler yılları arası en son yıl verisidir. Şekil Yıllara Göre 1. Kişiye Düşen Hemşire ve Ebe Sayısı, Tüm Sektörler Şekil Yıllara Göre 1. Kişiye Düşen Hemşire ve Ebe Sayısı, Tüm Sektörler Yıl Kaynak: 17 Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü T.C. Sağlık Bakanlığı Yıl Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü

173 Şekil İBBS-1 e Göre 1. Kişiye Düşen Hemşire ve Ebe Sayısı, Sağlık Tüm İstatistikleri Sektörler, Yıllığı 22, İBBS-1 Doğu Karadeniz Şekil Batı İBBS-1 e Anadolu 27 Göre 1. Kişiye Düşen Hemşire ve Ebe Sayısı, Tüm 33 Sektörler, 22, 214 Batı Karadeniz 23 İBBS Doğu Karadeniz Ege Batı Batı Marmara 226 Anadolu Batı Orta Karadeniz Anadolu Doğu Marmara 173 Ege Kuzeydoğu Batı Marmara Anadolu Ortadoğu Orta Anadolu 147 Anadolu Doğu Marmara Akdeniz Kuzeydoğu Anadolu Güneydoğu 12 Ortadoğu Anadolu Anadolu İstanbul 11 Akdeniz Güneydoğu Anadolu İstanbul Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü Şekil Kişiye Düşen Hemşire ve Ebe Sayısının Uluslararası Karşılaştırması, Şekil Kişiye Düşen Hemşire ve Ebe Sayısının Uluslararası Karşılaştırması, Üst Gelir Grubu Ülkeler DSÖ Avrupa Bölgesi Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü, DSÖ World Health Statistics 215 Not: verisi 214 yılına aittir. Uluslararası bölgelere ait veriler T.C. Sağlık yılları Bakanlığı arası en 149 son yıl verisidir. 286 Dünya Orta- Üst Gelir Grubu Ülkeler Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü, DSÖ World Health Statistics Üst Gelir 215 Grubu DSÖ Avrupa Dünya Orta- Üst Gelir Not: verisi Ülkeler 214 yılına aittir. Bölgesi Uluslararası bölgelere ait Grubu veriler Ülkeler yılları arası en son yıl verisidir. Sağlıkta İnsan Kaynakları

174 Şekil İBBS-1 e Göre 1. Kişiye Düşen Toplam Hekim Sayısı, Sağlık Bakanlığı, 22, 214 İBBS-1 13 Şekil Batı İBBS-1 e Anadolu Göre 1. Kişiye Düşen Toplam Hekim Sayısı, Sağlık Bakanlığı, 13122, 214 Doğu Karadeniz İBBS-1 Ege 16 Batı Anadolu İstanbul Doğu Karadeniz Ege 116 Batı Karadeniz 1 11 İstanbul Doğu Marmara Kuzeydoğu Anadolu 62 1 Batı Karadeniz 971 Orta Anadolu Doğu Marmara Batı Marmara Kuzeydoğu Anadolu Akdeniz Orta Anadolu 992 Ortadoğu Anadolu Batı Marmara Güneydoğu Anadolu Akdeniz Ortadoğu Anadolu Güneydoğu Anadolu Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü Şekil İBBS-1 e Göre 1. Kişiye Düşen Pratisyen Hekim Sayısı, Sağlık Bakanlığı, 22, 214 İBBS-1 Doğu Karadeniz Kuzeydoğu Anadolu İBBS-1 Batı Karadeniz 61 Doğu Karadeniz Ortadoğu Anadolu 46 Kuzeydoğu Anadolu Orta Anadolu 64 Batı Karadeniz Batı Marmara 47 Ortadoğu Anadolu Ege 54 Orta Anadolu Güneydoğu Anadolu 32 Batı Marmara Akdeniz 48 Ege Doğu Marmara 44 Güneydoğu Anadolu Akdeniz Batı Anadolu 46 Doğu Marmara İstanbul Batı Anadolu İstanbul Şekil İBBS-1 e Göre 1. Kişiye Düşen Pratisyen Hekim Sayısı, Sağlık Bakanlığı, 22, 214 Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, 2 Yönetim Hizmetleri 4 Genel Müdürlüğü Kaynak: T.C. Sağlık Sağlık Hizmetleri Bakanlığı Genel Müdürlüğü, Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü

175 Şekil İBBS-1 e Göre 1. Kişiye Düşen Uzman Hekim Sayısı, Sağlık Bakanlığı, 22, 214 İBBS-1 Şekil İBBS-1 e Göre 1. Kişiye Düşen Uzman Hekim Sayısı, Sağlık Bakanlığı, 22, 214 Batı Anadolu İBBS-1 Doğu Karadeniz Batı Anadolu 52 Ege Doğu Karadeniz 34 Doğu Marmara Ege 42 Batı Karadeniz Doğu Marmara 31 İstanbul Batı Karadeniz İstanbul 35 Batı Marmara Orta Anadolu Batı Marmara 39 Kuzeydoğu Anadolu Orta Anadolu 28 Akdeniz Kuzeydoğu Anadolu 17 Ortadoğu Anadolu Akdeniz 32 Güneydoğu Anadolu Ortadoğu Anadolu Güneydoğu Anadolu Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Yönetim 22 Hizmetleri 214 Genel Müdürlüğü Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü Şekil İBBS-1 e Göre Uzman Hekim, Asistan Hekim ve Pratisyen Hekim Dağılımı, Sağlık Bakanlığı, (%), 214 Şekil İBBS-1 e Göre Uzman Hekim, Asistan Hekim ve Pratisyen Hekim Dağılımı, Sağlık İBBS-1 Bakanlığı, (%), 214 Batı Anadolu 51,3 29, 19,7 İBBS-1 Doğu Marmara 49,8 43,9 6,3 Batı Anadolu Ege 51,3 48,9 29, 42,9 19,7 8,3 Doğu Marmara Batı Marmara 49,8 48,7 43,9 51,3 6,3 Ege Batı Karadeniz 48,9 48, 42,9 51,1 8,3,9 Batı Marmara Doğu Karadeniz 48,7 47,9 51,3 48,2 3,9 Batı Karadeniz 48, 47,4 51,1 42,5,9 1,2 Doğu Karadeniz Akdeniz 47,9 46,7 48,2 49,8 3,9 3,5 İstanbul 47,4 46,5 26,4 42,5 27,1 1,2 Akdeniz Orta Anadolu 46,7 45,5 49,8 51,2 3,5 3,3 İstanbul Kuzeydoğu Anadolu 46,5 44,1 26,4 54,3 27,1 1,6 Orta Anadolu Ortadoğu Anadolu 45,5 42,7 51,2 57,3 3,3 Kuzeydoğu Anadolu Güneydoğu Anadolu 44,1 42,3 54,3 57,1 1,6,6 Ortadoğu Anadolu 42,7 57,3 Güneydoğu Anadolu 25 42, ,1 1,6 Uzman Hekim 25 Pratisyen Hekim 5 Asistan Hekim 75 1 Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Uzman Müdürlüğü, Hekim Yönetim Pratisyen Hizmetleri HekimGenel Müdürlüğü Asistan Hekim Sağlıkta İnsan Kaynakları Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü T.C. Sağlık Bakanlığı 151

176 Şekil 8.2. İBBS-1 e Göre 1. Kişiye Düşen Hemşire ve Ebe Sayısı, Sağlık Bakanlığı, 22, 214 İBBS-1 Şekil 8.2. İBBS-1 e Göre 1. Kişiye Düşen Hemşire ve Ebe Sayısı, Sağlık Bakanlığı, 22, Doğu Karadeniz Batı Karadeniz 188 İBBS Batı Marmara Doğu Karadeniz Orta Anadolu Batı Karadeniz 249 Ege Batı Marmara 226 Kuzeydoğu Anadolu 121 Orta Anadolu Ortadoğu Anadolu 126 Ege Batı Anadolu 15 Kuzeydoğu Anadolu Doğu Marmara 14 Ortadoğu Anadolu Batı Anadolu Akdeniz Doğu Marmara Güneydoğu Anadolu İstanbul 111 Akdeniz Güneydoğu Anadolu İstanbul Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü Şekil Yıllara ve Sektörlere Göre Toplam Hekim Oranının Dağılımı, (%), Yıl Şekil Yıllara ve Sektörlere Göre Toplam Hekim Oranının Dağılımı, (%), 22 62,4 21,9 15,7 Yıl ,7 62,4 2,6 21,9 2,7 15, ,2 58,7 2,9 2,6 2,8 2, ,8 58,2 2,8 2,9 22,4 2, ,4 56,8 21,2 2,8 22,4 22, ,4 56,4 2,8 21,2 21,8 22, ,4 2,8 21,8 Sağlık Bakanlığı Üniversite Özel Kaynak: Sağlık Hizmetleri 2 Genel Müdürlüğü, 4 Yönetim Hizmetleri 6 Genel Müdürlüğü 8 1 Sağlık Bakanlığı Üniversite Özel 152 Kaynak: T.C. Sağlık Sağlık Hizmetleri Bakanlığı Genel Müdürlüğü, Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü

177 Şekil Yıllara ve Sektörlere Göre Pratisyen Hekim Oranının Dağılımı, Sağlık (%), İstatistikleri Yıllığı 214 Yıl Şekil Yıllara ve Sektörlere Göre Pratisyen Hekim 93,9 Oranının Dağılımı, (%),,6 5,5 Yıl 21 85,6,7 13, ,9,6 5, ,4,7 14, ,6,7 13, ,5,6 16, ,4,7 14, ,5,6 14, ,5,6 16, ,7,5 14, ,5,6 14, Sağlık Bakanlığı 84,7 Üniversite Özel,5 14,8 Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü Sağlık Bakanlığı Üniversite Özel Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü Şekil Yıllara ve Sektörlere Göre Uzman Hekim Oranının Dağılımı, (%), Yıl Şekil Yıllara ve Sektörlere 48,8 Göre Uzman Hekim Oranının 23,1 Dağılımı, (%), 28,1 Yıl 21 49,6 18,6 31, ,8 23,1 28, ,4 19,8 3, ,6 18,6 31, ,6 19,3 32, ,4 19,8 3, ,5 2,2 32, ,6 19,3 32, , 19,9 31, ,5 2,2 32, Sağlık 49, Bakanlığı Üniversite 19,9 Özel 31,1 Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü Sağlık Bakanlığı Üniversite Özel T.C. Sağlık Bakanlığı 153 Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü Sağlıkta İnsan Kaynakları

178 Şekil Yıllara ve Sektörlere Göre Diş Hekimi Oranının Dağılımı, (%), Yıl Şekil Yıllara ve Sektörlere Göre Diş Hekimi Oranının Dağılımı, (%), 22 19,6 4,2 76,2 Yıl 21 33,2 5,7 61, 22 19,6 4,2 76, ,2 33,2 5,4 5,7 6,4 61, ,1 34,2 4,7 5,4 61,2 6, ,9 34,1 4,3 4,7 59,8 61, ,2 35,9 6, 4,3 6,8 59, ,2 6, 6,8 Sağlık Bakanlığı Üniversite Özel Kaynak: Sağlık Hizmetleri 2 Genel Müdürlüğü, 4 Yönetim Hizmetleri 6 Genel Müdürlüğü 8 1 Sağlık Bakanlığı Üniversite Özel Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü Şekil Yıllara ve Sektörlere Göre Eczacı Oranının Dağılımı, (%), Yıl Şekil Yıllara ve Sektörlere Göre Eczacı Oranının Dağılımı, (%), 22 7,2,6 92,2 Yıl 21 7,,8 92,2 22 7,2,6 92, ,2,9 7,,8 91,8 92, ,2 7,2 1,,9 91,8 91, ,7 1,1 7,2 1, 91,3 91, ,7 1,1 7,7 1,1 91,1 91, ,7 1,1 91,1 Sağlık Bakanlığı Üniversite Özel Kaynak: Sağlık Hizmetleri 2 Genel Müdürlüğü, 4 Yönetim Hizmetleri 6 Genel Müdürlüğü 8 1 Sağlık Bakanlığı Üniversite Özel 154 Kaynak: T.C. Sağlık Sağlık Hizmetleri Bakanlığı Genel Müdürlüğü, Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü

179 Şekil Yıllara ve Sektörlere Göre Hemşire ve Ebe Oranının Dağılımı, (%), Yıl Şekil Yıllara ve Sektörlere Göre Hemşire 82,4 ve Ebe Oranının Dağılımı, (%), 7,9 9,7 Yıl ,5 82,4 9,9 7,9 15,6 9, , 74,5 1,3 9,9 12,7 15, ,6 77, 11,2 1,3 14,2 12, ,8 74,6 11,4 11,2 14,8 14, , 11,9 15,2 73,8 11,4 14, Sağlık Bakanlığı 73, Üniversite 11,9 Özel 15,2 Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü Sağlık Bakanlığı Üniversite Özel Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü Tablo 8.4. Sağlık Personelinin Hizmet Birimlerine Göre Dağılımı, Sağlık Bakanlığı, 214 Hastaneler Aile Hekimliği Birimi Diğer Kurumlar Toplam Tablo Uzman 8.4. Hekim Sağlık Personelinin Hizmet Birimlerine Göre Dağılımı, Sağlık Bakanlığı, Pratisyen Hekim 6.31 Aile Hekimliği Hastaneler Diğer Kurumlar Toplam Asistan Hekim 7.93 Birimi 7.93 Toplam Uzman Hekim Diş Pratisyen Hekimi Hekim Eczacı Asistan Hekim Hemşire Toplam Hekim Ebe Diş Hekimi Diğer Eczacı Sağlık Personeli Diğer Hemşire Personel ve Hizmet Alımı Ebe TOPLAM Diğer Sağlık PERSONEL Personeli SAYISI Kaynak: Diğer Personel Sağlık Hizmetleri ve Genel Müdürlüğü, Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü Alımı TOPLAM PERSONEL SAYISI T.C. Sağlık Bakanlığı 155 Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü Sağlıkta İnsan Kaynakları

180 Şekil Sağlık Personelinin Hizmet Birimlerine Göre Dağılımı, (%), Sağlık Bakanlığı, 214 % Asistan Hekim 1 Uzman Hekim Diğer Personel ve Hizmet Alımı Hemşire Eczacı Toplam Personel Sayısı Toplam Hekim Diğer Sağlık Personeli Ebe Diş Hekimi 3 7 Pratisyen Hekim Hastaneler Aile Hekimliği Birimi Diğer Kurumlar Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü 156 T.C. Sağlık Bakanlığı

181 Tablo 8.5. Öğretim Yıllarına Göre Tıp Fakültesi, Öğrenci ve Öğretim Üyesi Sayıları, Öğrenci Sayısı Tablo Öğretim 8.5. Öğretim Öğretim Elemanı Yılı Yıllarına Fakülte Sayısı Göre Tıp Yeni Fakültesi, Kayıt Öğrenci Toplam ve Öğretim Üyesi Sayıları, Mezun Olan Sayısı Yapılan Öğrenci Öğrenci Sayısı Öğretim Elemanı Öğretim Yılı Fakülte Sayısı Yeni Kayıt Toplam Mezun Olan Sayısı Yapılan Öğrenci Kaynak: ÖSYM Yüksek Öğretim İstatistikleri Kaynak: ÖSYM Yüksek Öğretim İstatistikleri Şekil Öğretim Yıllarına Göre Tıp Fakültelerinde Öğretim Elemanı Başına Düşen Öğrenci Sayısı, Şekil Öğretim Yıllarına Göre Tıp Fakültelerinde Öğretim Elemanı Başına Düşen Öğrenci Sayısı, ,4 4,4 3,7 3,9 4, 4,2 4,4 64 4,4 4,4 3,7 3,9 4, 4,2 4, Öğretim Yılı Kaynak: ÖSYM Yüksek Öğretim İstatistikleri Öğretim Yılı Kaynak: ÖSYM Yüksek Öğretim İstatistikleri T.C. Sağlık Bakanlığı 157 Sağlıkta İnsan Kaynakları

182 Tablo 8.6. Öğretim Yıllarına Göre Diş Hekimliği Fakültesi, Öğrenci ve Öğretim Üyesi Sayıları, Öğrenci Sayısı Tablo 8.6. Öğretim Yıllarına Göre Diş Hekimliği Fakültesi, Öğrenci ve Öğretim Üyesi Sayıları, Öğretim Öğretim Yılı Fakülte Sayısı Yeni Kayıt Toplam Mezun Olan Elemanı Sayısı Yapılan Öğrenci Öğrenci Sayısı Öğretim Öğretim Yılı Fakülte 14 Sayısı Yeni 975 Kayıt Toplam Mezun Olan Elemanı Sayısı Yapılan Öğrenci Kaynak: ÖSYM Yüksek Öğretim 31 İstatistikleri Kaynak: ÖSYM Yüksek Öğretim İstatistikleri Şekil Öğretim Yıllarına Göre Diş Hekimliği Fakültelerinde Öğretim Elemanı Başına Düşen Öğrenci Sayısı, 12 Şekil Öğretim Yıllarına Göre Diş Hekimliği Fakültelerinde Öğretim Elemanı Başına Düşen Öğrenci Sayısı, 9, ,4 8,7 7,7 7,9 8, 8 7,3 9,7 1 9,4 8,7 7,7 7,9 8, 86 7, Öğretim Yılı Kaynak: ÖSYM Yüksek Öğretim İstatistikleri Öğretim Yılı 158 Kaynak: T.C. ÖSYM Sağlık Yüksek Bakanlığı Öğretim İstatistikleri

183 Tablo 8.7. Öğretim Yıllarına Göre Eczacılık Fakültesi, Öğrenci ve Öğretim Sağlık Üyesi İstatistikleri Sayıları, Yıllığı 214 Öğretim Öğretim Yılı Fakülte Sayısı Tablo 8.7. Öğretim Yıllarına Göre Eczacılık Yeni Fakültesi, Kayıt Öğrenci Toplam ve Öğretim Mezun Üyesi Olan Sayıları, Elemanı Sayısı Yapılan Öğrenci Öğrenci Sayısı Öğretim 354 Öğretim Yılı Fakülte 12 Sayısı Yeni 1.2 Kayıt Toplam Mezun 966 Olan Elemanı 424 Sayısı Yapılan Öğrenci Kaynak: ÖSYM Yüksek Öğretim 15 İstatistikleri Kaynak: ÖSYM Yüksek Öğretim İstatistikleri Öğrenci Sayısı Şekil 8.3. Öğretim Yıllarına Göre Eczacılık Fakültelerinde Öğretim Elemanı Başına Düşen Öğrenci Sayısı, Şekil 8.3. Öğretim Yıllarına Göre Eczacılık Fakültelerinde Öğretim Elemanı Başına Düşen Öğrenci Sayısı, 16 15, 13,9 14,6 13, ,6 11,4 11, 13,9 15, 14,6 13, ,6 11, 11, Öğretim Yılı Kaynak: ÖSYM Yüksek Öğretim İstatistikleri Öğretim Yılı T.C. Sağlık Bakanlığı 159 Kaynak: ÖSYM Yüksek Öğretim İstatistikleri Sağlıkta İnsan Kaynakları

184 Tablo 8.8. Öğretim Yıllarına Göre Lisans Düzeyinde Eğitim Veren Hemşirelik Okulları, Öğrenci ve Öğretim Elemanı Sayıları, Öğrenci Sayısı Tablo 8.8. Öğretim Yıllarına Göre Lisans Düzeyinde Eğitim Veren Hemşirelik Okulları, Öğrenci Öğretim ve Fakülte veya Yüksekokul Öğretim Öğretim Elemanı Yılı Sayıları, Elemanı Sayısı Yeni Kayıt Toplam Mezun Olan Yapılan Öğrenci Sayısı Öğrenci Sayısı Öğretim Fakülte veya 76 Yüksekokul Öğretim Yılı Sayısı Yeni Kayıt Toplam Elemanı Mezun Olan Yapılan Öğrenci Sayısı Kaynak: ÖSYM Yüksek Öğretim İstatistikleri Kaynak: ÖSYM Yüksek Öğretim İstatistikleri Şekil Öğretim Yıllarına Göre Lisans Düzeyinde Eğitim Veren Hemşirelik Okullarında Öğretim Elemanı Başına Düşen Öğrenci Sayısı, Şekil Öğretim Yıllarına Göre Lisans Düzeyinde Eğitim Veren Hemşirelik Okullarında Öğretim Elemanı Başına Düşen Öğrenci Sayısı, 66, , 66,4 4 45,8 57, ,1 26,8 28,7 3,4 45,8 2 31,1 26,8 28,7 3, Öğretim Yılı Kaynak: ÖSYM Yüksek Öğretim İstatistikleri Öğretim Yılı 16 Kaynak: T.C. ÖSYM Sağlık Yüksek Bakanlığı Öğretim İstatistikleri

185 Tablo 8.9. Öğretim Yıllarına Göre Lisans Düzeyinde Eğitim Veren Ebelik Okulları, Öğrenci ve Öğretim Elemanı Sayıları, Öğrenci Sayısı Tablo 8.9. Öğretim Yıllarına Fakülte veya Göre Lisans Düzeyinde Eğitim Veren Ebelik Okulları, Öğrenci ve Öğretim Öğretim Öğretim Elemanı Yılı Sayıları, Yüksekokul Yeni Kayıt Toplam Sayısı Mezun Olan Elemanı Sayısı Yapılan Öğrenci Öğrenci Sayısı Fakülte veya Öğretim Öğretim Yılı Yüksekokul 27 Yeni 1.27 Kayıt Toplam Elemanı Sayısı Sayısı 32 Mezun Olan Yapılan Öğrenci Kaynak: ÖSYM Yüksek Öğretim İstatistikleri Kaynak: ÖSYM Yüksek Öğretim İstatistikleri Şekil Öğretim Yıllarına Göre Lisans Düzeyinde Eğitim Veren Ebelik Okullarında Öğretim Elemanı Başına Düşen Öğrenci Sayısı, 25 Şekil Öğretim Yıllarına Göre Lisans Düzeyinde Eğitim Veren Ebelik Okullarında Öğretim 242,2 Elemanı Başına Düşen Öğrenci Sayısı, , , ,4 122,7 99,7 11,7 99,7 148, ,4 122,7 99,7 11,7 99, Öğretim Yılı Kaynak: ÖSYM Yüksek Öğretim İstatistikleri Öğretim Yılı Kaynak: ÖSYM Yüksek Öğretim İstatistikleri T.C. Sağlık Bakanlığı 161 Sağlıkta İnsan Kaynakları

186 Tablo Sağlık 8.1. İstatistikleri Öğretim Yıllığı Yıllarına 214 ve Bölümlerine Göre Sağlık Meslek Liseleri Mezun Sayıları, Sağlık Çevre Tıbbi Öğretim Yılı Hemşire Ebe Diş İlk Yardım Memuru Sağlığı Sekreterlik Tablo 8.1. Öğretim Yıllarına ve Bölümlerine Göre Sağlık Meslek Liseleri Mezun Sayıları, Sağlık Çevre Tıbbi Öğretim Yılı Hemşire Ebe Diş İlk 2.94 Yardım Memuru - Sağlığı Sekreterlik Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel - Müdürlüğü Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Tablo Öğretim Yıllarına Göre Tıpta Uzmanlık Sınavı ile Alınan Öğrenci ve Mezun Sayıları, Uzmanlık Eğitimine Uzmanlık Eğitimini Tamamlayan Öğretim Yılı Başlayan Hekim Hekim Tablo Öğretim Yıllarına Göre Tıpta Uzmanlık Sınavı ile Alınan Öğrenci ve Mezun Sayıları, Öğretim Uzmanlık Yılı Eğitimine Uzmanlık Eğitimini Tamamlayan Başlayan Hekim Hekim Kaynak: ÖSYM Yüksek Öğretim İstatistikleri T.C. Sağlık Bakanlığı Kaynak: ÖSYM Yüksek Öğretim İstatistikleri

187 Tablo İllere Göre Bazı Sağlık Göstergeleri,, 214 Uzman Hekim Pratisyen Hekim Asistan Hekim Toplam Hekim Diş Hekimi Eczacı Hemşire Ebe Diğer Sağlık Personeli Adana Adıyaman Afyonkarahisar Ağrı Amasya Ankara Antalya Artvin Aydın Balıkesir Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Isparta Mersin İstanbul İzmir Kars Kastamonu Kayseri Kırklareli Kırşehir Kocaeli Konya Kütahya Malatya Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü Sağlıkta İnsan Kaynakları T.C. Sağlık Bakanlığı 163

188 Tablo İllere Göre Bazı Sağlık Göstergeleri,, 214- Devamı Uzman Hekim Pratisyen Hekim Asistan Hekim Toplam Hekim Diş Hekimi Eczacı Hemşire Ebe Diğer Sağlık Personeli Manisa Kahramanmaraş Mardin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Şanlıurfa Uşak Van Yozgat Zonguldak Aksaray Bayburt Karaman Kırıkkale Batman Şırnak Bartın Ardahan Iğdır Yalova Karabük Kilis Osmaniye Düzce Kaynak: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü 164 T.C. Sağlık Bakanlığı

189 Bölüm 8 İle İlgili Açıklamalar 212 yılı öncesi personel sayılarına Milli Savunma Bakanlığı na bağlı kurum ve kuruluşlarda çalışan sağlık personeli sayıları dahil değildir. Diğer Sağlık Personeline aşağıdaki branşlarda çalışan personeller dahil edildi; Ameliyat Teknisyeni, Anestezi Teknisyeni, Biyolog, Çevre Sağlığı Teknisyeni, Çocuk Gelişimcisi, Diş Protez Teknisyeni, Diş Teknisyeni, Diyetisyen, Fizik Tedavi Teknisyeni, Fizikoterapist, Fiziyoterapist, İlk ve Acil Yardım Teknisyeni, İlk ve Acil Yardım Teknikeri, Kalp Akciğer Pompa Çalışma Teknisyeni, Laboratuvar Teknikeri, Laboratuvar Teknisyeni, Odyolog, Odyometri Teknikeri, Odyometri Teknisyeni, Ortopedi Teknisyeni, Patolojik Anatomi Teknisyeni, Perfüzyonik Pompa Teknisyeni, Protez Teknisyeni, Psikolog, Röntgen Teknisyeni, Sağlık Fizikçisi, Sağlık Savaş Memuru, Sağlık Teknikeri, Sağlık Teknisyeni, Sitopatoloji, Sosyal Çalışmacı, Tıbbi Sekreter, Tıbbi Teknolog, Toplum Sağlığı Teknisyeni. 22 yılı SSK personel sayıları Sağlık Bakanlığı personel sayılarına dahil edildi. Sağlık Bakanlığı nın personel sayıları dağılımında belirtilen Diğer Kurumlar ; 112 Acil Yardım İstasyonları, Verem Savaşı Dispanserleri, Kanser Erken Teşhis ve Tarama Eğitim Merkezleri, Halk Sağlığı Laboratuvarları, AÇSAP Merkezleri, Ağız ve Diş Sağlığı Merkezleri personelini kapsamaktadır. Tıp fakültesi istatistiklerinin verildiği tabloda Atatürk, Gazi, Hacettepe ve İstanbul Üniversiteleri Tıp Fakültelerinin hem İngilizce hem Türkçe eğitim veren bölümleri olup bunlar ayrıca sayılmadı. Başka bölümlerden gelen öğretim üyeleri sayıya dahil edilmedi. Fakültelerdeki öğretim üyesi sayısına profesör, doçent, yardımcı doçent dahildir. sayıları Lisans düzeyinde eğitim veren hemşirelik ve ebelik okullarında öğretim elemanı sayısına; profesör, doçent, yardımcı doçent, öğretim görevlisi, uzman, araştırma görevlisi, okutman, çevirmen, eğitim öğretim planlayıcısı sayıları dahil edildi dönemi ÖSYM istatistikleri henüz yayınlanmadığından ilgili grafik ve tablolar revize edilememiştir. Halk Sağlığı Kurumu ndan alındı. Sağlıkta İnsan Kaynakları T.C. Sağlık Bakanlığı 165

190 .

191 Bölüm 9 Sağlık Ekonomisi ve Finansmanı Sağlık Ekonomisi ve Finansmanı

192 .

193 Tablo 9.1. Yıllara Göre Cari, Yatırım ve Toplam Sağlık Harcaması, Yıllar Ünit GSYİH Cari Sağlık Harcaması Milyon Cari Sağlık Harcamasının GSYİH'a Oranı (%) Yatırım Harcaması Yatırım Harcamasının GSYİH'a Oranı (%) Toplam Sağlık Harcaması (Cari+Yatırım) Milyon ABD $ ,6 497,5, Milyon SGP ABD $ Milyon Milyon ABD $ ,7 6, Milyon SGP ABD $ Milyon Milyon ABD $ , Milyon SGP ABD $ Milyon Milyon ABD $ ,2 295, Milyon SGP ABD $ Milyon Milyon ABD $ ,2 42, Milyon SGP ABD $ Milyon Milyon ABD $ ,1 1.4, Milyon SGP ABD $ Milyon Milyon ABD $ ,1 1.59, Milyon SGP ABD $ Milyon Milyon ABD $ , , Milyon SGP ABD $ Milyon Milyon ABD $ , , Milyon SGP ABD $ Milyon Milyon ABD $ , , Milyon SGP ABD $ Milyon Milyon ABD $ , , Milyon SGP ABD $ Milyon Milyon ABD $ ,3 2.36, Milyon SGP ABD $ Milyon Milyon ABD $ , 1.94, Milyon SGP ABD $ Milyon Milyon ABD $ , 2.165, Milyon SGP ABD $ Milyon Milyon ABD $ , , Milyon SGP ABD $ Toplam Sağlık Harcamasının GSYİH'a Oranı (%) 4,8 4,9 5,2 5,4 5,3 5,4 5,4 5,8 6, 6,1 6,1 5,6 5,3 5,2 5,4 Kaynak: TÜİK T.C. Sağlık Bakanlığı 169 Sağlık Ekonomisi ve Finansmanı

194 Şekil 9.1. Yıllara Göre Kamu ve Özel Sağlık Harcamasının GSYİH İçindeki Payı, (%), Yıllar ,91 1,85 4,76 Şekil Yıllara Göre Kamu 3,11 ve Özel Sağlık Harcamasının 1,83 GSYİH İçindeki 4,94 Payı, (%), Yıllar 21 3,51 1,65 5, ,91 3,79 1,85 1,57 4,76 5, ,11 3,84 1,83 1,5 4,94 5, ,51 3,83 1,651,54 5,16 5, ,7 3,79 1,57 1,75 5,36 5, ,84 3,97 1,5 1,84 5,34 5, ,83 4,1 1,54 1,94 5,37 6, ,7 4,44 1,75 1,64 5,45 6, ,97 4,92 1,84 1,16 5,816, ,1 4,41 1,2 1,94 5,61 6, ,21 4,44 1,8 1,645,29 6, ,1 4,92 1,1 5,2 1,16 6, ,2 4,41 1,2 1,2 5,4 5, ,21 4 1,8 5, Kamu Sağlık 4,1 Harcaması Özel Sağlık Harcaması 1,1 5,2 % GSYİH 213 4,2 1,2 Kaynak: TÜİK 5, Kamu Sağlık Harcaması Özel Sağlık Harcaması % GSYİH Kaynak: TÜİK Şekil 9.2. OECD Ülkelerinde Toplam Sağlık Harcamalarının GSYİH İçindeki Payı, (%), Şekil 9.2. OECD Ülkelerinde Toplam Sağlık Harcamalarının GSYİH İçindeki Payı, (%), ,4 16,4 11,1 11,1 11, 11, 1,9 1,4 1,2 1,2 1,2 1,1 9,5 9,2 9, 8,9 8,9 8,9 8,8 8,8 8,7 8,7 8,6 8,5 8,1 7,6 7,5 7,4 7,4 7,1 6,9 6,6 6,4 6,2 6, 5,4 11,1 11,1 11, 11, 1,9 1,4 1,2 1,2 1,2 1,1 9,5 9,2 9, 8,9 8,9 8,9 8,8 8,8 8,7 8,7 8,6 8,5 8,1 7,6 7,5 7,4 7,4 7,1 6,9 6,6 6,4 6,2 Birleşik Devletler Hollanda İsviçre İsveç Almanya Fransa Danimarka Japonya Belçika Kanada Avusturya Yeni Zelanda Yunanistan Portekiz İspanya Norveç OECD Avustralya İtalya İzlanda Slovenya Finlandiya Birleşik Krallık İrlanda Slovakya İsrail Birleşik Devletler Hollanda İsviçre İsveç Almanya Fransa Danimarka Japonya Belçika Kanada Avusturya Yeni Zelanda Yunanistan Portekiz İspanya Norveç Kaynak: OECD Health Data 215, TÜİK 17 T.C. Sağlık Bakanlığı Kaynak: OECD Health Data 215, TÜİK Kamu Kamu OECD Avustralya İtalya Özel Özel Şili Macaristan 6, 5,4 Çek Cumhuriyeti Kore Lüksemburg Polonya Meksika Estonya İzlanda Slovenya Finlandiya Birleşik Krallık İrlanda Slovakya İsrail Şili Macaristan Çek Cumhuriyeti Kore Lüksemburg Polonya Meksika Estonya

195 Şekil 9.3.Yıllara Göre Kişi Başı Kamu ve Özel Sağlık Harcaması, Nominal,, Yıllar Şekil Yıllara Göre Kişi Başı Kamu ve Özel Sağlık Harcaması, Nominal,, Yıllar Kamu Sağlık Harcaması 871 Özel Sağlık Harcaması Kaynak: TÜİK Kamu Sağlık Harcaması Özel Sağlık Harcaması Kaynak: TÜİK Şekil Yılı Rakamları ile Kişi Başı Kamu ve Özel Sağlık Harcaması, Reel,, Yıllar Şekil Yılı Rakamları ile Kişi Başı Kamu ve Özel Sağlık Harcaması, Reel,, Yıllar Kamu Sağlık 915 Harcaması Özel Sağlık Harcaması Kaynak: TÜİK Kamu Sağlık Harcaması Özel Sağlık Harcaması Kaynak: TÜİK T.C. Sağlık Bakanlığı 171 Sağlık Ekonomisi ve Finansmanı

196 Şekil 9.5. Yıllara Göre Kişi Başı Kamu ve Özel Sağlık Harcaması, ABD $, Yıllar Şekil Yıllara 129 Göre Kişi Başı 75 Kamu 24 ve Özel Sağlık Harcaması, ABD $, Yıllar Kamu Sağlık Harcaması Özel Sağlık Harcaması Kaynak: TÜİK Kamu Sağlık Harcaması Özel Sağlık Harcaması ABD $ ABD $ Kaynak: TÜİK Şekil 9.6. Yıllara Göre Kişi Başı Kamu ve Özel Sağlık Harcaması, SGP ABD $, Yıllar Şekil Yıllara Göre Kişi Başı Kamu ve Özel Sağlık Harcaması, SGP ABD $, Yıllar Kamu Sağlık Harcaması Özel Sağlık Harcaması SGP ABD $ Kaynak: TÜİK Kamu Sağlık Harcaması Özel Sağlık Harcaması SGP ABD $ 172 T.C. Sağlık Bakanlığı Kaynak: TÜİK

197 Şekil 9.7. OECD Ülkelerinde Kişi Başı Toplam Sağlık Harcaması, Kamu ve Özel, SGP ABD $, Şekil 9.7. OECD Ülkelerinde Kişi Başı Toplam Sağlık Harcaması, Kamu ve Özel, SGP ABD $, Birleşik Devletler İsviçre Kaynak: OECD Health Data 215, TÜİK Birleşik Devletler İsviçre Norveç Hollanda İsveç Almanya Danimarka Avusturya Lüksemburg Kanada Belçika Fransa Avustralya Japonya İzlanda İrlanda OECD Finlandiya Yeni Zelanda Birleşik Krallık İtalya İspanya Slovenya Portekiz İsrail Yunanistan Kore Çek Cumhuriyeti Slovakya Macaristan Şili Estonya Polonya Meksika Kaynak: OECD Health Data 215, TÜİK Norveç Hollanda İsveç Almanya Danimarka Avusturya Lüksemburg Kanada Belçika Fransa Avustralya Japonya İzlanda İrlanda OECD Finlandiya Yeni Zelanda Birleşik Krallık İtalya İspanya Slovenya Portekiz İsrail Yunanistan Kore Çek Cumhuriyeti Slovakya Macaristan Şili Estonya Polonya Meksika Şekil 9.8. Yıllara Göre Kişi Başı Cepten Yapılan Sağlık Harcaması, Nominal,, Yıllar Şekil 9.8. Yıllara Göre Kişi Başı Cepten Yapılan Sağlık Harcaması, Nominal,, Yıllar Kaynak: TÜİK Kaynak: TÜİK T.C. Sağlık Bakanlığı 173 Sağlık Ekonomisi ve Finansmanı

198 Şekil Yılı Rakamları İle Cepten Yapılan Sağlık Harcaması, Reel,, Yıllar Şekil Yılı Rakamları İle Cepten Yapılan Sağlık Harcaması, Reel,, Yıllar Kaynak: TÜİK Kaynak: TÜİK Şekil 9.1. Yıllara Göre Kişi Başı Cepten Yapılan Sağlık Harcaması, ABD $, Yıllar Şekil 9.1. Yıllara Göre Kişi Başı Cepten Yapılan Sağlık Harcaması, ABD $, Yıllar ABD $ Kaynak: TÜİK ABD $ 174 T.C. Sağlık Bakanlığı Kaynak: TÜİK

199 Şekil Yıllara Göre Kişi Başı Cepten Yapılan Sağlık Harcaması, SGP ABD $, Yıllar Şekil Yıllara Göre Kişi Başı Cepten Yapılan Sağlık Harcaması, 115 SGP ABD $, 2 Yıllar SGP ABD $ Kaynak: TÜİK SGP ABD $ Kaynak: TÜİK Şekil Yıllara Göre Cepten Yapılan Sağlık Harcamalarının Toplam Sağlık Harcamaları İçindeki Oranı, (%), Yıllar Şekil Yıllara Göre Cepten Yapılan Sağlık Harcamalarının Toplam Sağlık Harcamaları İçindeki Oranı, 1999(%), 29,1 2 Yıllar 27, , , ,8 2 27, , , , , , , , 24 19, , , , , 29 14, , , , , , , , , , , ,8 % Kaynak: TÜİK % Kaynak: TÜİK T.C. Sağlık Bakanlığı 175 Sağlık Ekonomisi ve Finansmanı

200 Şekil OECD Ülkelerinde Cepten Yapılan Sağlık Harcamasının Toplam Sağlık Harcaması İçindeki Oranı, 213 Şekil OECD Ülkelerinde Cepten Yapılan Sağlık Harcamasının Toplam Sağlık Harcaması İçindeki Oranı, ,7 44,7 36,9 36,9 33, 33, 3,7 3,7 28,1 28,1 28, 28, 25,8 25,8 25,8 25,8 Kaynak: OECD Health Data 215, TÜİK 23,6 23,3 22,1 21,8 21,7 19,9 19,5 19,3 17,9 17,8 17,4 16,9 16,8 14,8 14,7 14,6 14,3 14, 13,7 13,5 12,6 12,6 12,3 11,6 Meksika Kore Şili Yunanistan Macaristan Portekiz İsrail İsviçre Polonya Slovakya İspanya Estonya İtalya Avustralya OECD Dinlandiya Belçika İzlanda Avusturya İrlanda İsveç Kaynak: OECD Health Data 215, TÜİK 23,6 23,3 22,1 21,8 21,7 19,9 19,5 19,3 17,9 17,8 17,4 16,9 16,8 14,8 14,7 14,6 14,3 14, 13,7 13,5 12,6 12,6 12,3 9,9 11,6 9,9 6,7 5,3 6,7 5,3 Çek Cumhuriyeti Norveç Kanada Japonya Danimarka Almanya Yeni Zelanda Slovenya Birleşik Devletler Lüksemburg Birleşik Krallık Fransa Hollanda Meksika Kore Şili Yunanistan Macaristan Portekiz İsrail İsviçre Polonya Slovakya İspanya Estonya İtalya Avustralya OECD Dinlandiya Belçika İzlanda Avusturya İrlanda İsveç Çek Cumhuriyeti Norveç Kanada Japonya Danimarka Almanya Yeni Zelanda Slovenya Birleşik Devletler Lüksemburg Birleşik Krallık Fransa Hollanda Şekil OECD Ülkelerinde Finansman Türüne Göre Sağlık Harcamaları, Şekil OECD Ülkelerinde Finansman Türüne Göre Sağlık Harcamaları, Hollanda Birleşik Krallık Norveç Danimarka Çek Cumhuriyeti İsveç Japonya Lüksemburg İzlanda Yeni Zelanda Fransa Belçika Estonya İtalya Almanya Avusturya Dinlandiya Slovakya OECD İspanya Slovenya Kanada Polonya İrlanda Avustralya İsviçre Portekiz Yunanistan Macaristan İsrail Kore Meksika Birleşik Devletler Şili Hollanda Birleşik Krallık Norveç Danimarka Çek Cumhuriyeti İsveç Japonya Lüksemburg İzlanda Yeni Zelanda Fransa Belçika Estonya İtalya Almanya Avusturya Dinlandiya Slovakya OECD İspanya Slovenya Kanada Polonya İrlanda Kaynak: OECD Health Data 215, TÜİK 176 Kaynak: T.C. OECD Sağlık Health Bakanlığı Data 215, TÜİK Kamu Cepten Diğer Özel Kamu Cepten Diğer Özel Avustralya İsviçre Portekiz Yunanistan Macaristan İsrail Kore Meksika Birleşik Devletler Şili

201 Şekil Yıllara Göre Faiz Dışı Harcamalar ve Kamu Sağlık Harcamaları, Milyon, Şekil Yıllara Göre Faiz Dışı Harcamalar ve Kamu Sağlık Harcamaları, Milyon, Faiz Dışı Harcamalar Kamu Sağlık Harcamaları Kaynak: Kamu Sağlık Harcamaları; TÜİK, Faiz 29 Dışı Harcamalar; Maliye 213Bakanlığı, Kalkınma Faiz Bakanlığı Dışı Harcamalar Kamu Sağlık Harcamaları Kaynak: Kamu Sağlık Harcamaları; TÜİK, Faiz Dışı Harcamalar; Maliye Bakanlığı, Kalkınma Bakanlığı Şekil Hanehalkı Nihai Tüketim Harcamaları İçinde Cepten Yapılan Sağlık Harcamaları Oranının Uluslararası Karşılaştırması, Şekil Hanehalkı Nihai Tüketim Harcamaları İçinde Cepten Yapılan Sağlık Harcamaları Oranının Uluslararası Karşılaştırması, ,14 5,3 5,14 5,3 4,61 4,48 4,37 4,1 4,1 3,83 3,52 3,46 3,35 3,31 3,3 3,22 3,19 3,16 4,61 4,48 4,37 4,1 4,1 3,83 3,52 3,46 3,35 3,31 3,3 3,22 Kaynak: OECD Health Data 213 Not: verisi 212 yılına aittir. 3,19 3,16 3,4 3, 2,95 2,92 2,9 2,9 2,72 2,68 2,62 2,54 2,39 2,22 2,9 1,89 1,84 1,55 1,5 1,49 1,15 İsviçre Kore Meksika Şili Portekiz Belçika Macaristan Yunanistan İsrail İrlanda İspanya İsveç İzlanda Avustralya Slovakya Finlandiya OECD Avusturya Birleşik Dev. Norveç Danimarka Kanada İtalya Almanya Lüksemburg Polonya Japonya Çek Cum. Estonya Yeni Zelanda Slovenya Fransa Hollanda Birleşik Krallık Kaynak: OECD Health Data 213 Not: verisi 212 yılına aittir. 3,4 3, 2,95 2,92 2,9 2,9 2,72 2,68 2,62 2,54 2,39 2,22 2,9 1,89 1,84 1,55 1,5 1,49 1,15 İsviçre Kore Meksika Şili Portekiz Belçika Macaristan Yunanistan İsrail İrlanda İspanya İsveç İzlanda Avustralya Slovakya Finlandiya OECD Avusturya Birleşik Dev. Norveç Danimarka Kanada İtalya Almanya Lüksemburg Polonya Japonya Çek Cum. Estonya Yeni Zelanda Slovenya Fransa Hollanda Birleşik Krallık T.C. Sağlık Bakanlığı 177 Sağlık Ekonomisi ve Finansmanı

202 Bölüm 9 İle İlgili Açıklamalar Sağlık harcamaları ile ilgili tablo ve grafikler OECD nin Sağlık Hesapları Sistemi ne göre yapıldı yılları Sağlık Bakanlığı Sağlık Araştırmaları Genel Müdürlüğü, yılları TÜİK tarafından hesaplandı. Harcama rakamları reel rakamlara dönüştürülürken TÜİK tarafından açıklanan 12 aylık ortalamalara göre TÜFE değişim oranları kullanıldı. 212 ve 213 yılları Sağlık Harcaması verileri TÜİK tarafından revize edildiğinden önceki yayınlara göre farklılık gösterebilir. 178 T.C. Sağlık Bakanlığı

203

204 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI SAĞLIK ARAȘTIRMALARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Cumhuriyet Mah. Sakarya Cad. Bayındır 1 Sokak No: 13 Çankaya / ANKARA Tel: ISBN: