İşletme maddesi yönetmelikleri

Transkript

1 İşletme maddesi yönetmelikleri Dizel jeneratör ürünleri Üretim serileri 2000 ve 4000 olan MTU motorları ile A001064/09T

2 2018 Telif Hakkı MTU Friedrichshafen GmbH Bu yayın ve ilgili tüm bölümleri telif hakkı ile korunmaktadır. Her türlü uygulama ve kullanım için MTU Friedrichshafen GmbH şirketinden önceden yazılı izin alınmalıdır. Bu izin özellikle kopyalama, dağıtım, üzerinde değişiklik yapma, çeviri, mikrofilme basım, veri tabanları ve online hizmetler de dahil olmak üzere elektronik sistemlerde kayıt veya düzenleme işlemleri için gereklidir. Bu yayının içerdiği tüm bilgiler, hazırlandığı tarihteki en güncel özellikleri yansıtmaktadır. MTU Friedrichshafen GmbH, gerekli olması halinde sunulan bilgiler veya veriler üzerinde değişiklik, silme veya ekleme yapma hakkını saklı tutar.

3 DCL-ID: İçindekiler 1 Önsöz 1.1 Genel 5 2 Yağlama maddeleri 2.1 Motor yağları Genel Motor yağlarına yönelik üretim serisi tabanlı kullanılabilirlik Yağlama yağı devresindeki sızıntıların tespit edilmesi için kullanılan fosforlu renklendirme maddeleri Gresler Motor yağları için MTU Advanced Fluid Management System Kuzey Amerika için test paketi 16 3 Soğutma sıvıları 3.1 Soğutma sıvısı Genel Fonksiyon denetimi Soğutma sıvısı katkıları için üretim serisi tabanlı kullanılabilirlik Soğutma sıvısı devresindeki uygun olmayan maddeler Temiz su standartları Donmaya karşı koruma maddesi Donmaya karşı koruma maddesi bulunmayan soğutma sıvısı Emülsiyon haline dönüştürülebilen korozyon koruyucu yağlar Soğutma sıvısı için sınır değerler Soğutma sıvısı konsantrelerinin depolama mukavemeti Soğutma sıvısı devresindeki sızıntıların tespit edilmesine yönelik boya katkıları Soğutma sıvısı için MTU Advanced Fluid Management System Kuzey Amerika için test paketi 33 4 Yakıtlar 4.1 Dizel yakıtlar - Genel MTU motorları için üretim serisi tabanlı yakıt onayları DIN EN 590 ve ASTM D975 uyarınca distile yakıtlar İngiliz Standardı GB uyarınca Çin için distile yakıtlar Fuel oil ISO 8217: uyarınca distile gemi yakıtları Türbin yakıtları NATO dizel yakıtları DIN EN uyarınca parafinlenmiş dizel yakıt B20 dizel yakıt Biyodizel Biyodizel karışımı Fuel-oil EL Yakıt katkı maddeleri Dizel yakıt devresindeki uygun olmayan maddeler Yakıtlar için MTU Advanced Fluid Management System Kuzey Amerika için test paketi 63 5 Onaylanan motor yağları ve gresler 5.1 Tek dereceli yağlar Dizel motorlar için SAE sınıfı 30 ve 40 kategori Çok dereceli yağlar Dizel motorlar için SAE sınıfı 15W-40 kategori Tek amaçlı yağlar Dizel motorlar için SAE sınıfı 30 ve 40 kategori Çok dereceli yağlar Dizel motorlar için SAE sınıfı 10W-40, 15W-40 ve 20W-40 kategori Çok dereceli yağlar SAE sınıfı 0W-30, 10W-30, 5W-40, 10W-40 ve 15W-40 kategori 2.1 (Low SAPS yağları) Çok dereceli yağlar Dizel motorlar için SAE sınıfı 5W-30, 5W-40 ve 10W-40 kategori Çok dereceli yağlar SAE sınıfı 5W-30, 10W-30 ve 10W-40 kategori 3.1 (Low SAPS yağları) Gresler Genel uygulamalar için gresler Dizel jeneratör ünitesi bileşenleri için yağlama gresleri 96 6 Onaylanan soğutma sıvıları 6.1 Hafif metal içerikli soğutma sistemleri için antifriz bulunmayan soğutma sıvısı Antifriz bulunmayan soğutma sıvısı Hafif metal içerikli soğutma sistemleri için konsantreler Antifriz bulunmayan soğutma sıvısı Hafif metal içerikli soğutma sistemleri için hazır karışımlar 99 A001064/09T İçindekiler 3

4 6.2 Hafif metal içermeyen soğutma sistemleri için antifriz bulunmayan soğutma sıvısı Antifriz bulunmayan soğutma sıvısı Hafif metal içermeyen soğutma sistemleri için konsantreler Antifriz bulunmayan soğutma sıvısı Hafif metal içermeyen soğutma sistemleri için hazır karışımlar Hafif metal içerikli soğutma sistemleri için antifriz Donmaya karşı koruma maddesi Hafif metal içerikli soğutma sistemleri için konsantreler Donmaya karşı koruma maddesi Özel uygulamalar için konsantreler Donmaya karşı koruma maddesi Hafif metal içerikli soğutma sistemleri için hazır karışımlar Hafif metal içermeyen soğutma sistemleri için antifriz Donmaya karşı koruma maddesi Hafif metal içermeyen soğutma sistemleri için konsantreler Donmaya karşı koruma maddesi Özel uygulamalar için konsantreler Donmaya karşı koruma maddesi Hafif metal içermeyen soğutma sistemleri için hazır karışımlar Sınırlı üretim serisi onayına sahip soğutma maddesi katkıları Donmaya karşı koruma maddesi Hafif metal içerikli ve hafif metal içermeyen üretim serilerine yönelik etilen glikol bazlı konsantreler ve hazır karışımlar Donmaya karşı koruma maddesi Hafif metal içermeyen üretim serilerine yönelik propilen glikol bazlı hazır karışımlar Motor soğutma sıvısı devreleri için yıkama ve temizlik talimatnamesi 7.1 Genel Onaylanan deterjanlar Motor soğutma sıvısı devrelerinin yıkanması Motor soğutma sıvısı devrelerinin temizlenmesi Yapı gruplarının temizlenmesi Bakteri, küf ve mantarların ortaya çıktığı soğutma devreleri Değişikliklere genel bakış 8.1 Versiyon A001064/08 ile versiyon A001064/09 arasındaki değişikliklere genel bakış Dizin 9.1 Dizin 126 DCL-ID: İçindekiler A001064/09T

5 1 Önsöz 1.1 Genel Kullanılan semboller ve görüntüleme araçları Metinde ön plana çıkan aşağıdaki talimatlara dikkat edilmelidir: Önemli Bu bölüm kullanıcı için ürünle ilgili önemli ve faydalı bilgiler içerir. Malzemenin hasarlanmasını veya zarar görmesini önlemek için uyulması gereken talimatlar, çalışmalar ve işlemler açıklanmaktadır. Not: Bir çalışmanın gerçekleştirilmesi sırasında özellikle dikkat edilmesi gereken noktalar not ile belirtilir. İşletim maddeleri Tahrik tesisatlarının kullanım ömrü, işletim güvenliği ve işlevi büyük ölçüde kullanılan işletim maddelerine bağlıdır. İşletim maddelerinin doğru seçimi ve bakımı bu nedenle çok önemlidir. Kontrol standardı DIN EN ISO ASTM IP Açıklama Deutsches Institut für Normung (Alman Standartlar Enstitüsü) Europäische Normung (Avrupa Standartları) Internationale Norm (Uluslararası Standartlar) American Society for Testing and Materials (Amerikan Test ve Malzeme Kurumu) Institute of Petroleum (Petrol Enstitüsü) Mevcut dokümanın geçerliliği Bu işletim maddesi talimatı aşağıdaki MTU motorlarına sahip MTU Onsite Energy dizel jeneratör ünitelerine yönelik işletim maddelerini tanımlar: Üretim serisi 2000Gx5 Üretim serisi 2000Gx6 Üretim serisi 4000Gx3, Uygulama grupları 3B, 3D, 3E, 3F, 3G Üretim serisi 4000Gx4 Not: Bu dokümandaki diğer üretim serilerine yönelik referansları lütfen dikkate almayınız. TIM-ID: Mevcut dokümanın güncelliği İşletim maddesi talimatı gerekirse değiştirilebilir ve tamamlanabilir. Kullanmadan önce, en güncel versiyona sahip olduğunuzdan emin olunuz (yayınlama numarası A001064/..). En güncel versiyon için: Yedek parçalar ve servis bölümünde Dizel üniteler için MTU ValueCare, Teknik dokümantasyon altında. Garanti Onaylanan işletim maddelerinin ya adı belirtilerek ya da listelenen şartnameye göre kullanılması garanti şartlarının bir parçasıdır. İşletim maddeleri tedarikçisi, adı geçen ürünlerin dünya çapında aynı kalitede olmasından sorumludur. Önemli Dizel jeneratör ünitelerine yönelik işletim maddeleri tehlikeli maddeler olabilir. Bu maddelerle çalışırken ve ayrıca bunları depolarken ve imha ederken belirli kurallar dikkate alınmalıdır. A001064/09T Önsöz 5

6 Bu kurallar üretici bilgilerinden, ilgili ülkede geçerli yasal yönergelerden ve teknik düzenlemelerden oluşmaktadır. Ülkeden ülkeye büyük farklar olabileceği için bu işletim maddeleri talimatları çerçevesinde dikkate alınacak kurallarla ilgili genel geçerli bir ifade mümkün değildir. Burada adı geçen ürünlerin kullanıcısı, bu nedenle geçerli yönergeler hakkında kendisi bilgilenmekle yükümlüdür. Onaylamış olduğu işletim maddelerinin yanlış veya yasalara aykırı şekilde kullanılması halinde MTU hiçbir sorumluluk kabul etmez. MTU Onsite Energy tarafından tüm işletim maddelerinin depolanmasına, işletilmesine ve kullanımına yönelik olarak tedarikçiden ilgili güvenlik bilgi formlarının temin edilmesi önerilmektedir. Güvenli imha Önemli Çevre kirliliğini önlemek ve yasal talimatlara uygun hareket edebilmek için kullanılmış işletim maddeleri bölgesel talimatlara uygun bir şekilde imha edilmelidir. Yakıt deposundaki kullanılmış yağ asla imha edilmemeli veya yakılmamalıdır. İşletim maddelerinin imha edilmesine yönelik talimatlar bölgeye göre farklılık gösterebilir. Çevrenin korunması MTU Onsite Energy'nin temel şirket hedeflerinden biridir. Bu nedenle işletim maddelerinin mümkünse geri dönüşüm kapsamında değerlendirilmesini tavsiye ediyoruz. Geri dönüşüm mümkün değilse, MTU Onsite Energy tarafından işletim maddelerinin imha edilmesinden önce yerel atık imha kuruluşlarına başvurulması önerilmektedir, bu sayede en uygun seçenek belirlenebilir. Burada adı geçen ürünlerin kullanıcısı, bu nedenle geçerli yönergeler hakkında kendisi bilgilenmekle yükümlüdür. Onaylamış olduğu işletim maddelerinin yanlış veya yasalara aykırı şekilde kullanılması halinde MTU hiçbir sorumluluk kabul etmez. Tescilli ticari marka Tüm marka adları, ilgili üreticiye ait tescilli ticari markalardır. Koruma izolasyonu "Koruma izolasyonu ve ilave koruma izolasyonu talimatı" (yayınlama numarası A001070/..) dokümanında şu hususlara yönelik tüm bilgileri bulabilirsiniz: Koruma izolasyonu İlave koruma izolasyonu ve izolasyon çıkartma İzin verilen koruma izolasyonu maddeleri En güncel versiyon için: Yedek parçalar ve servis bölümünde Dizel üniteler için MTU ValueCare, Teknik dokümantasyon altında. TIM-ID: Önsöz A001064/09T

7 2 Yağlama maddeleri 2.1 Motor yağları Genel Önemli Kullanılan işletim maddeleri, kullanım yerinde geçerli olan talimatlara uygun olarak imha edilmelidir! Eski yağ prensip olarak yanmalı motor üzerinde imha edilmemelidir! MTU onayı için motor yağlarıyla ilgili şartlar Dizel motor yağlarının onayına yönelik MTU koşulları, MTU standartlarında belirlenmiştir ve bu numaralar altından erişim sağlanabilir: MTL 5044: Dizel motor yağları; Şartlar MTL 5051: Motorların iç koruma izolasyonu için ilk çalıştırma ve korozyondan koruma yağı Bir motor yağının onaylanması üreticiye yazılı olarak bildirilir. Onaylanan dizel motor yağları aşağıdaki MTU kalite gruplarına ayrılmıştır: Yağ kategorisi 1: normal kalite seviyesi / tek ve çok amaçlı yağlar Yağ kategorisi 2: yüksek kalite seviyesi / tek ve çok amaçlı yağlar Yağ kategorisi 2.1: Düşük oranda kül yapan katkı maddeleri içeren çok amaçlı yağlar (Low SAPS yağları) Yağ kategorisi 3: en yüksek kalite seviyesi / çok amaçlı yağlar Yağ kategorisi 3.1: Düşük oranda kül yapan katkı maddeleri içeren çok amaçlı yağlar (Low SAPS yağları) Düşük çökeltili yağlar, kükürt ve fosforu düşük oranlarda içeren ve kül oluşturan katkı maddelerini %1 oranında içeren yağlardır. Bunlara sadece yakıttaki kükürt oranı 50 mg/kg'yi aşmazsa izin verilmektedir. Dizel partikül filtrelerinin kullanılması durumunda, filtrenin kül partikülleri nedeniyle çabuk tıkanmasını önlemek için bu yağların kullanılması mantıklıdır. Uygun bir motor yağının seçilmesi yakıt kalitesine, öngörülen yağ işletim süresine ve kullanım yerindeki iklim şartlarına bağlıdır. Henüz tüm bu kriterleri yerine getiren uluslararası bir sanayi standardı yoktur. Önemli MTU tarafından onaylanmayan motor yağlarının kullanılması durumunda, yasal emisyon sınırlarına artık uyulmaması söz konusu olabilir. Bu durum cezai yükümlülük getirebilir. Önemli Motor yağlarının karıştırılmasına asla izin verilmez! Motor yağı değişimi çerçevesinde başka bir onaylı motor yağının kullanılması mümkündür. Motor devresinde kalan yağın bir sakıncası yoktur. Bu prosedür Avrupa, Ortadoğu, Afrika, Amerika ve Asya bölgelerine yönelik MTU dahilindeki motor yağları için de geçerlidir. TIM-ID: Önemli Kategori 3 motor yağının dolaşımı sırasında, bu motor yağlarındaki temizleme etkisi daha yüksek olduğu için motordaki kirlenmeleri çözebileceği (örn. kurum tortuları) dikkate alınmalıdır. Bu nedenle gerekirse yağ değişim aralığı ve yağ filtresi ömrü kısaltılmalıdır (değişimde bir kez). Özellikler Dizel motorlar için MTU motor yağları MTU için bazı bölgelerde aşağıdaki tek ve çok dereceli yağlar temin edilebilmektedir: A001064/09T Yağlama maddeleri 7

8 Üretici & Satış ve dağıtım bölgesi MTU Friedrichshafen Avrupa Orta Doğu Afrika MTU America Amerika MTU Asia Asya MTU Asia Çin MTU Asia Endonezya MTU India Pvt. Ltd. Hindistan Ürün adı SAE sınıfı Yağ kategorisi Diesel Engine Oil DEO SAE 15W-40 Malzeme numarası 15W litre Bidon: X litre Varil: X IBC: X Çözünür ürünler: X (sadece talep üzerine) Power Guard DEO SAE litre Bidon: X litre Varil: X IBC: X Power Guard SAE 15W-40 Off Highway Heavy Duty Power Guard SAE 40 Off Highway Heavy Duty Diesel Engine Oil DEO SAE 15-W40 Diesel Engine Oil - DEO 15W-40 Diesel Engine Oil - DEO 10W-40 Diesel Engine Oil - DEO 5W-30 Diesel Engine Oil - DEO 15W-40 Diesel Engine Oil - DEO 15W-40 15W Galon: Galon: IBC: Galon: Galon: W litre Bidon: 64247/P 200 litre Varil: 65151/D 15W litre Bidon: 64242/P 205 litre Varil: 65151/D 10W litre Bidon: 60606/P 5W litre Bidon: 60808/P 15W litre Bidon: 64242/P 205 litre Varil: 65151/D 15W litre Bidon: 63333/P 205 litre Varil: 65151/P Diesel Engine Oil - DEO litre Bidon: 73333/P 205 litre Varil: 75151/D Kullanım sırasındaki sınırlamalar Üretim serisi 2000 Gx6 Üretim serisi 4000 Gx3, Uygulama grupları 3F, 3G Önemli Yağ kategorisi 1'e ait yağlar kullanılamaz! Viskozite sınıfı seçimi Viskozite sınıfı seçimi birincil olarak motorun çalıştırılıp işletildiği çevre sıcaklığına bağlıdır. Önemli performans kriterleri dikkate alındığında, motorlar uygulamalara göre hem tek dereceli hem de çok dereceli yağlarla çalıştırılabilir. Münferit viskozite sınıflarına yönelik sıcaklık sınırları kılavuz değerleri için bkz. ( Şekil 1). Çok düşük sıcaklıklarda motor yağı önceden ısıtılmalıdır. TIM-ID: Yağlama maddeleri A001064/09T

9 Şekil 1: Viskozite sınıfları diyagramı Dizel motor için yağ işletim süresi Yağ işletim süresi motor yağına, motor yağı bakımına ve ayrıca işletim koşullarına ve kullanılan yakıta bağlıdır. Deneyimler sonucunda belirlenen süreler referans değerlerdir ve standart yük profilli uygulamalar için geçerlidir. Yağ değişim aralıkları Yağ kategorisi Yağ santrifüjü olmadan Yağ santrifüjü veya tali akım yağ filtresi ile çalışma saati 500 çalışma saati çalışma saati 1000 çalışma saati 2.1 1) 500 çalışma saati 1000 çalışma saati çalışma saati 1500 çalışma saati 3.1 1) 750 çalışma saati 1500 çalışma saati Tablo 1: 1) = Kullanım sadece kükürt oranı maks. 50 mg/kg olan yakıt ile bağlantılı olarak mümkündür TIM-ID: Önemli Tabloda ( Tablo 1) yer alan yağ değişim aralıkları, kükürt oranları < %0,5 olan dizel yakıtlar kullanıldığında tavsiye edilen referans değerlerdir. Kullanılmış yağ için belirlenen sınır değerlerine ( Tablo uyulmalıdır. Yağ işletim süreleri yağ analizleriyle teyit edilmelidir. Aşağıdaki bir veya birden fazla zorlu çalışma koşulu mevcut ise, yağ kullanım süreleri yağ analizleriyle belirlenmelidir: Zorlu iklimsel kullanım koşulları Yüksek çalıştırma sıklığı Motor çalışırken sık ve uzun süreli rölanti ve düşük yük oranları Yakıtta ağırlığın %0,5-1,5 oranında yüksek kükürt (bkz. Yüksek kükürt oranlı dizel yakıt kullanımı) Kullanımın az olduğu durumlarda motor yağları, kategori dikkate alınmadan, en geç 2 yıl sonra değiştirilmelidir. A001064/09T Yağlama maddeleri 9

10 Daha yüksek korozyondan koruma özellikleri ( Sayfa 13)olan motor yağları kullanıldığında, değişim en geç 3 yıl sonra yapılmalıdır. İstisnai durumlarda motor yağının işletim süresi, düzenli laboratuar incelemeleri ve ilgili motor teşhisleri aracılığıyla, MTU servis noktasıyla mutabakata varılarak optimize edilebilir: Yeni yağ doldurulup yakl. 1 saatlik çalışma süresi beklendikten sonra ilk yağ numunesi temel numune olarak motordan alınmalıdır. Diğer yağ numuneleri, belirlenecek motor çalışma sürelerinden sonra incelenmelidir (laboratuar incelemeleri). Yağ incelemeleri başlamadan önce ve tamamlandıktan sonra ilgili motor teşhisleri koyulmalıdır. Tüm incelemeler tamamlandıktan sonra ilgili istisnai durum için bulgu sonucuna bağlı olarak özel anlaşmalar belirlenebilir. Yağ numuneleri daima aynı koşullar altında öngörülen yerden alınmalıdır (bkz. kullanma talimatı). Özel katkı maddeleri Kullanımı onaylanan motor yağları özel olarak dizel motorlar için geliştirilmiştir. Bunlar gerekli tüm özelliklere sahiptir. Başka katkı maddeleri gereksizdir, hatta bazı durumlarda zararlıdır. Laboratuar incelemeleri Spektrometrik yağ analizi Katkı maddesindeki metaller vasıtasıyla yağ markasını tanımlamak için MTU'da motor yağındaki metal oranı belirlenir. Metal oranları, motorun aşınma durumunu değerlendirmek için MTU tarafından genel olarak tespit edilmemektedir. Bu oranlar önemli ölçüde aşağıdaki faktörlere bağlıdır: Motorun donanım durumu Örnek dağılımı Kullanım koşulları Sürüş profili İşletim maddeleri Montaj yardımcı maddeleri Önemli motor yapı parçalarının aşınma durumuyla ilgili belirleyici ifadeler bu nedenle mümkün değildir. Bu nedenle aşındırıcı metal oranları için sınır değerleri verilememektedir. Kullanılmış yağ analizi Kullanılmış yağ kontrolü için düzenli yağ analizlerinin gerçekleştirilmesi tavsiye edilir. Yağ numuneleri yılda en az bir kez veya her yağ değişiminde, motor kullanımına ve çalışma şartlarına bağlı olarak gerekirse daha sık alınmalı ve incelenmelidir. Belirtilen test yöntemlerinden ve sınır değerlerinden hareketle (kullanılmış dizel motor yağları için analitik sınır değerleri ( Tablo ) münferit bir yağ numunesi analizi sonucunun ne zaman "normal dışı" olarak görülmesi gerektiği anlaşılabilir. Anormal bir sonuç, tespit edilen düzensiz işletim durumunun hemen incelenmesini ve giderilmesini gerektirmektedir. Sınır değerler münferit yağ numunelerine dayanmaktadır. Bu sınır değerlere ulaşıldığında veya aşıldığında hemen yağ değişimi gerçekleşmelidir. Yağ analizi sonuçları, belirli yapı parçalarının aşınmasıyla ilgili kesin bir bilgi vermemektedir. Analitik sınır değerlerinin yanı sıra bir yağ değişimi için motorun durumu, işletim durumu ve olası arızalar önemlidir. Ayrıca yağ yorgunluğu ile ilgili belirtiler şu şekilde de olabilir: Özellikle son incelemeyle karşılaştırıldığında motorda ve filtre, santrifüj veya seperatör gibi motor montaj parçalarında aşırı kalıntılar veya ayrılmalar Yapı parçalarının sıra dışı renk değişimi TIM-ID: Yağlama maddeleri A001064/09T

11 Kullanılmış dizel motor yağları için analitik sınır değerleri Motor yağı özelliği Test yöntemi Sınır değerleri 100 C'de viskozite maks. mm²/s ASTM D445 DIN SAE 30 SAE 5W-30 SAE 10W-30 SAE 40 SAE 5W-40 SAE 10W-40 SAE 15W-40 SAE 20W-40 min. mm²/s SAE 30 SAE 5W-30 SAE 10W-30 Tutuşma noktası C (COC) Tutuşma noktası C (PM) ASTM D92 DIN EN ISO 2592 ASTM D93 ISO 2719 Kurum içeriği (Ağırlık %) DIN CEC-L-82 A-97 Toplam baz sayısı (mg KOH/g) Su oranı (hacim yüzdesi) ASTM D2896 ISO 3771 DIN ASTM D6304 EN ISO 6296 SAE 40 SAE 5W-40 SAE 10W-40 SAE 15W-40 SAE 20W-40 min. 190 min maks. 3,0 (yağ kategorisi 1) maks. 3,5 (yağ kategorisi 2, 2.1, 3 ve 3.1) yeni yağ değerinin min. %50'si maks. 0,2 Oksidasyon (A/cm) 1) DIN ) maks. 25 Etilen glikol (mg/kg) ASTM D2982 maks. 100 Tablo 2: 1) = Yalnızca ester bileşimi mevcut değilse mümkündür TIM-ID: Yüksek kükürt oranlı dizel yakıt kullanımı Kükürt oranı %0,5'in üzerinde olan dizel yakıtlarda aşağıdaki önlemler alınmalıdır: Toplam baz sayısı (TBN) 8 mgkoh/g'nin üzerinde olan bir motor yağı kullanılmalıdır Yağ kullanım süresi kısaltılmalıdır (bkz. Yağ değişim aralıkları) Model serisi 4000: Silindir kapağı TBO (Time Between Overhaul: Genel bakımlar arası süre) kısaltılmalıdır ( Sayfa 35) İlgili resimden ( Şekil yeni ve kullanılmış yağlara yönelik önerilen asgari toplam baz sayıları, dizel yakıttaki kükürt oranına bağlı olarak öğrenilebilir. Onaylanan motor yağlarına yönelik toplam baz sayıları (TBN) için bkz. ( Sayfa 13). A001064/09T Yağlama maddeleri 11

12 Şekil 2: Dizel yakıttaki kükürt oranına bağlı olarak motor yağı toplam baz sayısı A Toplam baz sayısı, C Kullanılmış yağ için asgari mgkoh/g olarak, ISO 3771 toplam baz sayısı B Yeni yağ için önerilen asgari D Yakıtın kükürt oranı, ağırl.-% toplam baz sayısı Düşük kükürt oranlı dizel yakıt kullanımı Düşük kükürt oranına sahip (< %0,5) dizel yakıtların kullanımı yağ işletim süresini etkilememektedir. Fonksiyon denetimiyle ilgili asgari şartlar Yağ incelemeleri MTU test çantasıyla gerçekleştirilebilir. Test çantası bunun için gerekli tüm cihazları ve bir kullanım kılavuzunu içermektedir. Aşağıda yer alan incelemeler gerçekleştirilebilir: Yağın dispersiyon tutumunu belirleme (noktalama testi) Yağdaki dizel yakıt oranını belirleme Yağdaki suyu belirleme Kuzey Amerika için test paketi Kuzey Amerika'da yenilikçi diyagnoz sistemleri ile koruyucu bakım özelliğine sahip olan MTU Advanced Fluid Management System kullanılmaktadır. Motor yağlarına yönelik MTU Advanced Fluid Management System için bkz. ( Sayfa 16). TIM-ID: Yağlama maddeleri A001064/09T

13 2.2 Motor yağlarına yönelik üretim serisi tabanlı kullanılabilirlik MTU yağ kategorilerine giren motor yağlarına yönelik üretim serisi tabanlı kullanılabilirlik Model serisi 2000Gx5 Onaylanan motor yağları MTU Yağ kategorisi 1 Tek dereceli yağlar ( Sayfa 64) Çok dereceli yağlar ( Sayfa 66) MTU Yağ kategorisi 2 ve 2.1 (düşük çökeltili) Tek dereceli yağlar ( Sayfa 67) Çok dereceli yağlar ( Sayfa 71) Çok dereceli yağlar (düşük çökeltili) ( Sayfa 81) 2000Gx6 İzin verilmez Tek dereceli yağlar ( Sayfa 67) Çok dereceli yağlar ( Sayfa 71) Çok dereceli yağlar (düşük çökeltili) ( Sayfa 81) 4000Gx3, Uygulama grubu 3B, 3D, 3E 4000Gx3, Uygulama grubu 3F, 3G 4000Gx4 Tek dereceli yağlar ( Sayfa 64) Çok dereceli yağlar ( Sayfa 66) İzin verilmez Tek dereceli yağlar ( Sayfa 64) Çok dereceli yağlar ( Sayfa 66) Tek dereceli yağlar ( Sayfa 67) Çok dereceli yağlar ( Sayfa 71) Çok dereceli yağlar (düşük çökeltili) ( Sayfa 81) Tek dereceli yağlar ( Sayfa 67) Çok dereceli yağlar ( Sayfa 71) Çok dereceli yağlar (düşük çökeltili) ( Sayfa 81) Tek dereceli yağlar ( Sayfa 67) Çok dereceli yağlar ( Sayfa 71) Çok dereceli yağlar (düşük çökeltili) ( Sayfa 81) MTU Yağ kategorisi 3 ve 3.1 (düşük çökeltili) Çok dereceli yağlar ( Sayfa 85) Çok dereceli yağlar (düşük çökeltili) ( Sayfa 90) Çok dereceli yağlar ( Sayfa 85) Çok dereceli yağlar (düşük çökeltili) ( Sayfa 90) Çok dereceli yağlar ( Sayfa 85) Çok dereceli yağlar (düşük çökeltili) ( Sayfa 90) Çok dereceli yağlar ( Sayfa 85) Çok dereceli yağlar (düşük çökeltili) ( Sayfa 90) Çok dereceli yağlar ( Sayfa 85) Çok dereceli yağlar (düşük çökeltili) ( Sayfa 90) TIM-ID: A001064/09T Yağlama maddeleri 13

14 2.3 Yağlama yağı devresindeki sızıntıların tespit edilmesi için kullanılan fosforlu renklendirme maddeleri Aşağıda listelenen fosforlu renklendirme maddeleri yağlama yağı devresindeki sızıntıların tespit edilmesinde kullanılır. Üretici Ürün tanımı Uygulama konsantrasyonu Chromatech Europe B.V. Cimcool, Cincinnati Tablo 3: D51000A Chromatint Fluorescent Yellow 175 Producto YFD-100 Malzeme numarası Bidon büyüklüğü 0,04 % - 0,07 % X kg 2 yıl 0,5% - 1,0 % 5 galon (bidon) 55 galon (varil) Depolama mukavemeti 1) 1) = Fabrika çıkışından itibaren, donmaya karşı korumalı depolama durumunda (> 5 C), orijinal ve hava yalıtımlı olarak kapatılmış bidon için geçerlidir. Her iki renklendirme maddesinin de fosforu (açık sarı renk tonunda) bir UV lambası (365 nm) aracılığıyla görülür. 6 ay TIM-ID: Yağlama maddeleri A001064/09T

15 2.4 Gresler Şartlar Greslerin onaylanmasıyla ilgili MTU şartları MTU standardı MTL 5050'de belirlenmiştir ve bu numara ile temin edilebilir. Bir gresin onaylanması üreticiye yazılı olarak bildirilir. Genel uygulamalar için gresler Tüm yağlama yerleri için lityum sabun gresleri kullanılmalıdır, istisna: Egzoz turbo şarjı ve ara soğutucu arasına takılı acil durum klapeleri (bkz. Özel uygulamalar için yağlama maddeleri) Kavramaların iç merkezlemeleri Yüksek sıcaklıklardaki uygulamalar için gresler Egzoz turbo şarjı ve ara soğutucu arasına takılı acil durum klapeleri için yüksek sıcaklıklara dayanıklı gres (250 C'ye kadar) kullanılmalıdır: Aero Shell Grease 15 Optimol Inertox Medium Egzoz turbo şarjının önünde veya ara soğutucunun arkasında yer alan acil durum klapeleri için genel uygulamalarda kullanılan gresler yeterlidir. Kavramaların iç merkezlemeleri için gresler İç merkezlemeler için gresler: Esso Unirex N3 (yakl. 160 C'ye kadar ısıya dayanıklı) Özel uygulamalar için yağlama maddeleri Egzoz turbo şarjı için yağlar Genel olarak motor yağlama devresinde entegre yağ beslemeli egzoz turbo şarjlar bağlıdır. Motor yağlama devresine bağlı olmayan ABB egzoz turbo şarjlar için ISO-VG 68 viskozite sınıfı madeni yağ temeline dayanan türbin yağları kullanılmalıdır. Eğik dişli kavramalar için yağlama maddeleri Kullanım durumuna göre, eğik dişli kavramalarda yağlama işlemi için aşağıdaki yağlama maddeleri onaylanmıştır: Firma Klüber: Structovis BHD MF (strüktür viskoz yağ) Firma Klüber: Klüberplex GE (şanzıman sıvı gres) İlgili yağlama maddesinin kullanımı ve çalışma süreleri ilgili kullanma talimatlarında ve bakım planlarında yer almaktadır. TIM-ID: A001064/09T Yağlama maddeleri 15

16 2.5 Motor yağları için MTU Advanced Fluid Management System Kuzey Amerika için test paketi Kuzey Amerika'da diyagnoz ve önleyici bakım ve onarım için lider konumda bir sistem mevcuttur, bu sistem sayesinde şu imkanlar sunulmaktadır: Optimize edilmiş yağ değişim aralıkları Daha uzun motor ömrü Büyük çaplı devre dışı kalmalara neden olmadan küçük sorunların tespit edilmesi Dizel jeneratör ünitesi güvenilirliğinin maksimize edilmesi Dizel jeneratör ünitesine yönelik daha yüksek ikinci el satış değeri Kuzey Amerika'da kullanılan MTU Advanced Fluid Management System ayrıntılı bilgileri için yetkili bir MTU Onsite Energy servis partnerine danışınız. MTU Advanced Fluid Management System kapsamındaki aşağıdaki test paketleri Kuzey Amerika'daki MTU Onsite Energy servis partnerlerinden sipariş edilebilir: BMP32 Gelişmiş test Aşınma ve kirlenme denetimi AMP51R Gelişmiş test Plus Yağ değişim aralıklarının uzatılması Aşağıdaki motor yağı parametreleri belirlenebilir: Motor yağı parametresi BMP32 AMP51R 24 baz metal * Su yüzdesi * ISO motor yağları için 40 C'de viskozite SAE motor yağları için 100 C'de viskozite Yakıt inceltici yüzdesi ** Kurum yüzdesi ** Oksidasyon/Nitrasyon Toplam baz sayısı ** Toplam asit indeksi * Sipariş numarası BMP32 olan ve motor yağı olmayan numuneler sadece spektrometrik olarak metal açısından incelenir ve su oranı ve viskozite belirlemesi yapılır. ** Sipariş numarası AMP51R olan ve motor yağı olmayan numuneler yakıt inceltici, kurum içeriği ve baz sayısı bakımından incelenmez. MTU Advanced Fluid Management System eğilim analizi ile birlikte sistem güvenilirliğinin maksimize edilmesine yönelik bilgileri iletir. En iyi sonuçların elde edilmesi için aşağıdaki direktiflere dikkat edilmelidir. Numune alımı yapılmalıdır: Motor normal koşullar altında çalışırken veya durdurulduktan hemen sonra motor hala çalışma sıcaklığında iken Her 250 saatte bir aynı alım yerinden Yağ ölçüm çubuğu borusu üzerinden emme pompası aracılığıyla veya filtre geri akış hattındaki numune alım vanası üzerinden Not: Eğilim analizli online rapor oluşturmaya yönelik MTU yazılımı, analiz tamamlandıktan sonra elde edilen bilgilerin mümkün olan en iyi şekilde değerlendirilmesini sağlayan prosedürü belirtir. Not: MTU Advanced Fluid Management System bağımsız ve ISO A2LA uyarınca onaylanmış test laboratuvarları ile birlikte çalışır. Bu onay Kuzey Amerika'da bir test laboratuvarının el edebileceği en yüksek kalite derecesini belirtir. TIM-ID: Yağlama maddeleri A001064/09T

17 3 Soğutma sıvıları 3.1 Soğutma sıvısı Genel Soğutma sıvısı Tanım Soğutma sıvısı = Soğutma sıvısı katkısı (konsantre) + belirtilen karışım oranında temiz su Motordaki uygulama için kullanıma hazır Sadece soğutma devresi tam olarak dolu olduğunda soğutma sıvısı korozyona karşı koruma etkisi sağlar. Ayrıca soğutma devresinin iç koruması için onaylanan korozyon koruyucu madde de devre boş durumdayken korozyona karşı yeterli korumayı sağlar. Yani; soğutma sıvısı boşaltıldıktan sonra soğutma sıvısı tekrar doldurulmayacaksa, soğutma devresine bir koruyucu izolasyon uygulanmalıdır. İlgili prosedür MTU Onsite Energy koruma izolasyonu ve ilave koruma izolasyonu talimatında açıklanmıştır (yayınlama numarası A001070/..). Soğutma sıvısı dolumu uygun temiz su ve MTU tarafından onaylanan bir soğutma sıvısı katkı maddesi ile hazırlanmalıdır. Soğutma sıvısı motorun dışında hazırlanmalıdır! Önemli Farklı soğutma sıvısı katkılarının karışımlarına ve ayrıca ilave katkı maddelerine (soğutma suyu filtrelerinde ve sistem bileşenleri sonrası filtrelerde de) izin verilmez! Soğutma sıvısı katkı maddeleri için onay koşulları aşağıdaki MTU teslimat standartlarında (MTL) belirlenmiştir: MTL 5048: Korozyon ve donmaya karşı koruma maddesi MTL 5049: Suda çözülür korozyondan koruma maddesi Bir soğutma sıvısı katkı maddesinin onaylanması üreticiye yazılı olarak bildirilir. TIM-ID: Soğutma sistemindeki hasarların önlenmesi İlave etme durumunda (soğutma sıvısı kaybından sonra) sadece su değil soğutma sıvısı konsantresinin de ilave edilmesi gerektiğine dikkat edilmelidir. Donmaya ve korozyona karşı öngörülen koruma sağlanmalıdır. Soğutma sıvısının başka bir ürünle her değiştirilmesinde suyla yıkama işlemi yapılmalıdır. Motor soğutma sıvısı devrelerine yönelik yıkama ve temizleme talimatları için bkz. ( Sayfa 118). %55 hacim yüzdesinden fazla (maks. antifriz) korozyondan koruma maddesi kullanılmamalıdır. Aksi takdirde donmaya karşı koruma özelliği azalır ve ısı alış verişi kötüleşir. Tek istisna: BASF G206 (özel uygulama) Soğutma sıvısında yağ veya bakır kalıntısı (katı veya çözülmüş formda) olmamalıdır. Soğutma devresinin iç koruma izolasyonu için güncel olarak izin verilen korozyondan koruma maddelerinin çoğu su bazlıdır ve donmaya karşı koruma sağlamaz. Devrenin boşaltılmasından sonra motorda bir miktar daha kaldığı için muhafaza edilen motorların donmaya karşı emniyetli bir şekilde depolanmasına dikkat edilmelidir. Bir soğutma sıvısı devresi prensip olarak tamamen boşaltılamaz, yani kullanılan soğutma sıvısına yönelik artık miktarlar veya yıkama işleminde kullanılan temiz su kalıntıları motorda kalır. Bu artık miktarlar, soğutma sıvısı ilave edildiğinde (konsantre içinden karışım veya hazır karışım kullanımı) inceltici etki yapar. Bu inceltici etkinin büyüklüğü, motordaki montaj parçası sayısı ile doğru orantılıdır. Soğutma sıvısı devresindeki soğutma sıvısı konsantresi kontrol edilmeli ve gerekirse ayarına dikkat edilmelidir. Önemli Bu işletim maddesi talimatında onaylanan tüm soğutma sıvıları, genel olarak yalnızca MTU motorlarının soğutma sıvısı devreleri için geçerlidir. Komple tahrik sistemlerinde ayrıca bileşen üreticisinin işletim maddesi onayı da dikkate alınmalıdır! A001064/09T Soğutma sıvıları 17

18 Önemli Korozyondan koruma nedenleri dolayısıyla bir motorun saf su (onaylı bir korozyondan koruma inhibitörü eklenmeden) kullanılarak çalıştırılmasına izin verilmez! Özellikler MTU Soğutma sıvısı MTU bünyesinde aşağıdaki soğutma sıvısı katkıları temin edilebilir. Üretici & Satış ve dağıtım bölgesi MTU Friedrichshafen ve MTU Asia Avrupa Orta Doğu Afrika Asya Ürün adı Tip Donmaya karşı koruma maddesi Coolant AH 100 Antifreeze Concentrate X (20 l) X (210 l) X (1000 l) Coolant AH 50/50 Antifreeze Premix X (20 l) X (210 l) X (1000 l) (Satış ve dağıtım bölgesi: İngiltere) Coolant AH 40/60 Antifreeze Premix X (20 l) X (210 l) X (1000 l) (Satış ve dağıtım bölgesi: İngiltere, İspanya) Coolant RM 30 Readmix Coolant 40/60 X (20 l) X (205 l) X (1000 l) Coolant AH 35/65 Antifreeze Premix X (20 l) X (210 l) X (1000 l) (Satış ve dağıtım bölgesi: İtalya) Donmaya karşı koruma maddesi bulunmayan soğutma sıvısı Coolant CS 100 Corrosion Inhibitor Concentrate Coolant CS 10/90 Corrosion Inhibitor Premix X (20 l) X (210 l) X (1000 l) X (20 l) X (210 l) X (1000 l) (Satış ve dağıtım bölgesi: İtalya) TIM-ID: Soğutma sıvıları A001064/09T

19 Üretici & Satış ve dağıtım bölgesi MTU-America Amerika Ürün adı Power Cool Off-Highway Coolant 50/50 Premix Power Cool Universal 50/50 mix Power Cool Universal 35/65 mix Power Cool 3149 Concentrate Tip Donmaya karşı koruma maddesi (5 galon) (55 galon) (1 galon) (5 galon) (55 galon) (5 galon) (55 galon) (55 galon) (1000 l) Donmaya karşı koruma maddesi bulunmayan soğutma sıvısı Power Cool Plus 6000 Concentrate (1 galon) (5 galon) yeşil renkli Not Hazır karışımlarda soğutma sıvısı katkısı (konsantre) oranı her zaman ilk olarak belirtilir. Örnek: Coolant AH 40/60 Antifreeze Premix = %40 hacimde soğutma sıvısı katkısı / %60 hacimde temiz su TIM-ID: A001064/09T Soğutma sıvıları 19

20 3.2 Fonksiyon denetimi Temiz su kontrolü ve soğutma sıvısının sürekli denetimi sorunsuz bir motor çalışması için çok önemlidir. Temiz su ve soğutma sıvısı kontrolü, en az yılda bir defa veya her dolum sırasında yapılmalıdır ve MTU test kiti yardımıyla gerçekleştirilebilir. Test çantası bunun için gerekli tüm cihazları, kimyasalları ve bir kullanım kılavuzunu içermektedir. Aşağıda yer alan incelemeler MTU test çantasıyla gerçekleştirilebilir: Toplam sertliğin belirlenmesi ( d) ph değerinin belirlenmesi Temiz suda klorür oranının belirlenmesi Korozyon koruyucu yağ konsantrasyonunun belirlenmesi Antifriz konsantrasyonunun belirlenmesi Antifriz bulunmayan soğutma sıvısı konsantrasyonunun belirlenmesi Temiz suyun ve soğutma sıvısının incelenmesi için MTU görevlendirilebilir. En az 0,25 l gönderilmelidir. Önemli /-05 üretim serisinde ilave bir egzoz eşanjörü monte edilmiştir ve soğutma sistemi daha hassas çalışır. Bu nedenle arızasız bir motor işletimi için soğutma sıvısının düzenli olarak kontrol edilmesi çok önemlidir. Bu kontrol yıllık olarak veya 3000 çalışma saatinden sonra ve her soğutma sıvısı dolumunda gerçekleştirilmelidir. Konsantre, ph değeri ve silisyum oranı (yalnızca Si içeren soğutma sıvılarında), MTU işletim maddesi talimatında belirtilen değerler içinde olmalıdır. Önemli Ön ısıtmalı sistemlerde soğutma sıvısının termik bakımdan zorlanması nedeniyle soğutma sıvısının altı ayda bir analiz edilmesi önerilir. Uygun konsantrasyonlar Emülsif, antifriz bulunmayan korozyondan koruyucu yağlar Etilen glikol bazlı donmaya karşı koruma maddesi Minimum Maksimum %1 hacim %2 hacim %35 hacim %40 hacim %45 hacim %50 hacim %55 hacim Şu dereceye kadar donma koruması* -20 C -25 C -31 C -37 C -45 C Propilen glikol bazlı donmaya karşı koruma maddesi %35 hacim %50 hacim Şu dereceye kadar donma koruması* -18 C -32 C BASF G206 Kuzey Kutbu bölgelerinde -65 C sıcaklıklara kadar kullanım için %65 hacim Tablo 4: * = Donmaya karşı koruma verileri ASTM D 1177 uyarınca belirlenmiştir TIM-ID: Soğutma sıvıları A001064/09T

21 Geçerli konsantrasyonlara, antifriz bulunmayan soğutma sıvılarına yönelik fonksiyon denetimi TIM-ID: Geçerli konsantrasyon alanı %9 ile 11 hacim arasında %7 ile 11 hacim arasında %5 ile 6 hacim arasında Üretici Marka adı Refraktometre üzerindeki okuma değeri 1) MTU Friedrichshafen Coolant CS 100 Corrosion Inhibitor Concentrate Coolant CS 10/90 Corrosion Inhibitor Premix 20 C'de (= Brix sayısı) % hacim ,5 4,0 4,5 5,0 5,5 6,0 3,5 4,0 4,5 5,0 5,5 6,0 MTU America Power Cool Plus ,5 4,0 4,5 5,0 5,5 6,0 Arteco Freecor NBI Üretici test kiti kullanılmalıdır BASF SE Glysacorr G93 green 3,5 4,0 4,5 5,0 5,5 6,0 BP Lubricants Castrol Extended Life Corrosion Inhibitor 4,9 5,6 6,3 7,0 7,7 8,4 CCI Corporation A 216 4,9 5,6 6,3 7,0 7,7 8,4 CCI Manufacturing IL Corporation A 216 4,9 5,6 6,3 7,0 7,7 8,4 Chevron Texcool A -200 Üretici test kiti kullanılmalıdır Detroit Diesel Corporation Power Cool Plus ,9 5,6 6,3 7,0 7,7 8,4 Drew Marine Drewgard XTA 3,5 4,0 4,5 5,0 5,5 6,0 ExxonMobil Mobil Delvac Extended Life Corrosion Inhibitor 4,9 5,6 6,3 7,0 7,7 8,4 Ginouves York 719 3,5 4,0 4,5 5,0 5,5 6,0 Old World Industries Inc. Final Charge Extended Life Corrosion Inhibitor (A 216) 4,9 5,6 6,3 7,0 7,7 8,4 Valvoline Zerex G-93 3,5 4,0 4,5 5,0 5,5 6,0 Arteco Havoline Extended Life Corrosion Inhibitor XLI [EU 32765] 2,6 3,0 3,4 3,7 4,1 4,4 Nalco Alfloc (Maxitreat) ,75 2,0 2,25 2,5 2,75 3,0 PrixMax Australia Pty. Ltd. Alfloc (Maxitreat) ,75 2,0 2,25 2,5 2,75 3,0 PrixMax RCP 2,6 3,0 3,4 3,7 4,1 4,4 Total WT Supra 2,6 3,0 3,4 3,7 4,1 4,4 Fleetguard Detroit Diesel Corporation DCA-4L Power Cool 3000 Penray Pencool 3000 Üretici test kiti kullanılmalıdır A001064/09T Soğutma sıvıları 21

22 Geçerli konsantrasyon alanı %3 ile 4 hacim arasında Üretici Marka adı Refraktometre üzerindeki okuma değeri 1) Detroit Diesel Corporation Power Cool 2000 Nalco Alfloc 2000 Nalco 2000 Nalcool 2000 Trac 102 Penray Pencool C'de (= Brix sayısı) % hacim Üretici test kiti kullanılmalıdır Tablo 5: 1) = Uygun bir refraktometre aracılığıyla yoğunluk tespiti El refraktometresi temiz suyla soğutma sıvısı sıcaklığında kalibre edilmelidir. Soğutma sıvısı sıcaklığı 20 C olmalıdır. Üretici bilgilerine dikkat edilmelidir. Geçerli konsantrasyonlar, etilen glikol bazlı donmaya karşı koruma maddeleri için fonksiyon denetimi Yoğunluk tespiti uygun bir glikol refraktometresi ile yüzdesel hacim değeri doğrudan okunarak yapılır. Özel uygulamalar için donmaya karşı koruma maddesi kalibrasyon tablosu Refraktometre üzerindeki okuma değeri, 20 C'de (=Brix sayısı) I. Propilen glikol bazlı donmaya karşı koruma maddesi II. BASF G206 Konsantrasyon 26,3 24,8 %35 hacim 26,9 25,5 %36 hacim 27,5 26,1 %37 hacim 28,2 26,7 %38 hacim 28,8 27,4 %39 hacim 29,5 28,0 %40 hacim 30,1 28,6 %41 hacim 30,8 29,2 %42 hacim 31,3 29,8 %43 hacim 31,9 30,4 %44 hacim 32,5 30,9 %45 hacim 33,1 31,5 %46 hacim 33,7 32,1 %47 hacim 34,2 32,6 %48 hacim 34,8 33,2 %49 hacim 35,3 33,8 %50 hacim 34,4 %51 hacim 34,9 %52 hacim 35,5 %53 hacim TIM-ID: Soğutma sıvıları A001064/09T

23 Refraktometre üzerindeki okuma değeri, 20 C'de (=Brix sayısı) I. Propilen glikol bazlı donmaya karşı koruma maddesi Tablo 6: II. BASF G206 Konsantrasyon 36,1 %54 hacim 36,7 %55 hacim 37,2 %56 hacim 37,8 %57 hacim 38,3 %58 hacim 38,9 %59 hacim 39,4 %60 hacim 39,9 %61 hacim 40,5 %62 hacim 41,0 %63 hacim 41,5 %64 hacim 42,0 %65 hacim TIM-ID: A001064/09T Soğutma sıvıları 23

24 3.3 Soğutma sıvısı katkıları için üretim serisi tabanlı kullanılabilirlik Tüm bilgiler motor tarafındaki soğutma sıvısı devresine yöneliktir, harici montaj parçaları dikkate alınmaz. Önemli Hafif metal içermeyen fakat harici hafif metal içerikli montaj parçaları bulunan (örneğin soğutma sistemi veya ön ısıtma cihazı) motor soğutma sıvısı devresi için hafif metal içerikli soğutma sistemlerine yönelik soğutma sıvısı onayları geçerlidir. Soğutma sıvısı kullanımına yönelik anlaşılmayan noktalar varsa, MTU ilgili kişisi ile irtibat kurunuz. Ayrıntılar ve özellikler için bkz. bölüm Soğutma sıvısı ( Sayfa 17) Müşteri ile MTU Friedrichshafen GmbH arasındaki özel anlaşmalar geçerliliğini korur. Model serisi 2000Gx5 2000Gx6 4000Gx3 4000Gx4 Hafif metal içerikli soğutma sistemi Evet Hayır * Donmaya karşı koruma maddesi bulunmayan soğutma sıvısı Hafif metal içerikli soğutma sistemlerine yönelik konsantreler için bkz. ( Sayfa 97) Hafif metal içerikli soğutma sistemlerine yönelik hazır karışımlar için bkz. ( Sayfa 99) Hafif metal içermeyen soğutma sistemlerine yönelik konsantreler için bkz. ( Sayfa 100) Hafif metal içermeyen soğutma sistemlerine yönelik hazır karışımlar için bkz. ( Sayfa 10 Model serisi 2000Gx5 2000Gx6 4000Gx3 4000Gx4 Hafif metal içerikli soğutma sistemi Evet Hayır * Donmaya karşı koruma maddesi Hafif metal içerikli soğutma sistemlerine yönelik konsantreler için bkz. ( Sayfa 103) Özel uygulamalara yönelik konsantreler için bkz. ( Sayfa 106) Hafif metal içerikli soğutma sistemlerine yönelik hazır karışımlar için bkz. ( Sayfa 107) Hafif metal içermeyen soğutma sistemlerine yönelik konsantreler için bkz. ( Sayfa 109) Özel uygulamalara yönelik konsantreler için bkz. ( Sayfa 11 Hafif metal içermeyen soğutma sistemlerine yönelik hazır karışımlar için bkz. ( Sayfa 113) Hafif metal içerikli ve hafif metal içermeyen üretim serilerine yönelik etilen glikol bazlı konsantreler için bkz. ( Sayfa 116) Hafif metal içermeyen üretim serilerine yönelik propilen glikol bazlı hazır karışımlar için bkz. ( Sayfa 117) * Hafif metal içermeyen fakat harici hafif metal içerikli montaj parçaları bulunan (örneğin soğutma sistemi veya ön ısıtma cihazı) motor soğutma sıvısı devresi için hafif metal içerikli soğutma sistemlerine yönelik soğutma sıvısı onayları geçerlidir. TIM-ID: Soğutma sıvıları A001064/09T

25 3.4 Soğutma sıvısı devresindeki uygun olmayan maddeler Bakır, çinko ve pirinç yapı elemanları Farklı koşullara dikkat edilmemesi durumunda, soğutma sıvısı devresindeki bakır, çinko ve pirinç yapı elemanları adi metaller ile (örneğin alüminyum) etkileşime geçerek elektro-kimyasal reaksiyonlara neden olabilir. Bu durumun neticesi olarak adi metal yapı elemanlarında korozyon oluşumu veya delinmeler söz konusu olabilir. Soğutma sıvısı devresi bu noktalardan sızdırmaya başlar. Şartlar Güncel bilgiler doğrultusunda aşağıdaki maddelerin ve kaplamaların motor soğutma sıvısı devresinde kullanılmasına izin verilmez, aksi takdirde onaylı soğutma sıvısı katkıları ile negatif etkileşimler söz konusu olabilir. Metal malzemeler Çinko kaplı olmayan yüzeyler Soğutma sistemi çinko içermemelidir. Soğutma sıvısı giriş ve çıkış hatları ve depolama kabı dahil Nitrit içerikli soğutma sıvılarının kullanılması durumunda hammadde olarak bakır bazlı alaşımlara izin verilmez - Aşağıdaki alaşımlar istisnadır: CuNi10Fe1Mn - CW-352-H'ye karşılık gelir CuNi30Mn1Fe - CW-354-H'ye karşılık gelir Amonyak, nitrit veya sülfit içerikli çözeltilerin (örneğin amin, amonyum,...) etkileşimi mevcutsa soğutma sıvısı devresinde pirinç içerikli yapı elemanlarının (örneğin CuZn30 radyatör) kullanılmasına izin verilmez. Çekme gerilimleri ortaya çıkarsa ve kritik bir potansiyel sahası mevcutsa, gerilim kaynaklı korozyon söz konusu olabilir. Çözelti teriminin altında temizleme maddeleri, soğutma sıvıları vb. maddeler anlaşılmalıdır. Metal olmayan malzemeler Emülsij korozyondan koruyucu yağlar kullanıldığında veya soğutma sıvısı devresine diğer yağlar katıldığında, EPDM ve silikon elastomerler kullanılmamalıdır. Soğutma suyu filtresi / Sistem bileşenleri arkasında filtre Bu tür filtreler kullanılacaksa sadece katkı maddesi içermeyen ürünler kullanılmalıdır. İlave katkı maddeleri (örneğin silikat, nitrit vb.) bir soğutma sıvısının koruma etkisini veya kullanım ömrünü olumsuz etkileyebilir ve soğutma suyu devresinde kullanılan maddelerin zarar görmesine neden olabilir. Bilgi: Soğutma sıvısı devrelerindeki motor ve montaj parçalarına / yapı elemanlarına yönelik hammadde kullanımı konusunda kararsız kalınırsa ilgili MTU uzman departmanı ile irtibat kurulmalıdır. TIM-ID: A001064/09T Soğutma sıvıları 25

26 3.5 Temiz su standartları Antifriz bulunmayan soğutma sıvısının ve donmaya karşı koruma maddesinin hazırlanması için Soğutma sıvısını hazırlamak için sadece aşağıda tabloda yer alan değerlere sahip temiz ve berrak su kullanılmalıdır. Suya yönelik sınır değerleri aşılırsa, sertlik veya tuz oranını dengelemek için tuzdan arındırılmış su karışımı yapılabilir. Parametre Minimum Maksimum Toprak alkali toplamı *) (su sertliği) 0 mmol/l 0 d 20 C'de ph değeri 5,5 8,0 Klorid iyonlar Sülfat iyonu Anyon toplamı Bakteriler Mantarlar, küfler İzin verilmez! *) Farklı ülkelerde su sertliği için kullanılan açıklamalar: 1 mmol/l = 5,6 d = 100 mg/kg CaCO ³ 1 d = 17,9 mg/kg CaCO ³, ABD sertliği 1 d = 1,79 Fransız sertliği 1 d = 1,25 İngiliz sertliği 2,7 mmol/l 15 d 100 mg/l 100 mg/l 200 mg/l 10 3 KBE (Koloni oluşturan ünite)/ml TIM-ID: Soğutma sıvıları A001064/09T

27 3.6 Donmaya karşı koruma maddesi Önceki MTU işletim maddesi talimatlarında "Korozyon ve donmaya karşı koruma maddesi" tanımı kullanılmıştır. Bu tanım bu andan itibaren "Donmaya karşı koruma maddesi" ile değiştirilmiştir. Donmaya karşı koruma maddesi, donma noktası altındaki sıcaklıkların ortaya çıkabileceği alanlarda kullanılan ve ısı koruma tertibatı olmayan motorlarda gereklidir. MTU onaylı korozyon ve donmaya karşı koruma maddelerinin çoğu etilen glikol bazlıdır. İstisnalar: Propilen glikol bazlı hazır karışım Fleetguard PG XL ( Sayfa 117) Etilen glikol ve propilen glikol karışımı olarak konsantre BASF G206 MTU tarafından onaylanan donmaya karşı koruma maddeleri, onaylanan konsantrede kullanılmaları koşuluyla korozyona karşı iyi bir koruyucu özelliğe sahip olurlar, bkz. Fonksiyon denetimi ( Sayfa 20). Donmaya karşı koruma maddesinin konsantresi sadece beklenen asgari sıcaklığa göre ölçülmemeli, korozyon koruma gerekliliklerine uygun olmalıdır. Önemli Münferit üretim serileri için onaylanan soğutma sıvısı katkıları, bkz. ( Sayfa 24). Mevcut özel onay geçerliliğini korumaktadır. Önemli Pirinç radyatörlerde nitrit içerikli soğutma sıvısı katkılarının kullanılması yasaktır! Not: Bazı uygulama bölgelerinde propilen glikol bazlı donmaya karşı koruma maddelerinin kullanımı öngörülmektedir. Bu ürünler yaygın kullanılan etilen glikol ürünlerine göre daha düşük bir ısı iletkenliğine sahiptir. Bu şekilde motorda yüksek bir sıcaklık seviyesi meydana gelmektedir. Çok düşük sıcaklıklarda (< -40 C) kullanım için BASF G206 ürünü mevcuttur. Soğutma sıvısının başka bir ürünle her değiştirilmesinde suyla yıkama işlemi yapılmalıdır. Motor soğutma sıvısı devrelerine yönelik yıkama ve temizleme talimatları için bkz. ( Sayfa 118). TIM-ID: A001064/09T Soğutma sıvıları 27

28 3.7 Donmaya karşı koruma maddesi bulunmayan soğutma sıvısı Önceki MTU işletim maddesi talimatlarında "Suda çözülen korozyondan koruma maddesi" tanımı kullanılmıştır. Bu tanım bu andan itibaren "Antifriz bulunmayan soğutma sıvısı" ile değiştirilmiştir. Antifriz bulunmayan soğutma sıvıları yüksek soğutma suyu sıcaklıklarında veya ısı eşanjörlerindeki yüksek sıcaklık düşüşlerinde gereklidir, örn. TB (plakalı ısı eşanjörü bulunan) ve TE devreleri. MTU tarafından onaylanan antifriz bulunmayan soğutma sıvıları, yeterli konsantrede kullanılmaları koşuluyla iyi bir korozyon koruyucu etkiye sahiptir. İlgili uygulama konsantrasyonu aralığı, fonksiyon denetimi bölümünde belirtilmiştir. Önemli Münferit üretim serileri için onaylanan soğutma sıvısı katkıları "Onaylı soğutma sıvıları" ( Sayfa 24) bölümünden öğrenilmelidir. Mevcut özel anlaşmalar geçerliliğini korumaktadır. Önemli Pirinç radyatörlerde nitrit içerikli soğutma sıvısı katkılarının kullanılması yasaktır! Soğutma sıvısının başka bir ürünle her değiştirilmesinde suyla yıkama işlemi yapılmalıdır. Bir süre muhafaza edilmiş motorlarda (yeni motorlar, saha motorları, yataklanan motorlar vb.) motor soğutma sıvısı doldurulmadan önce temizleme yapılmalıdır - Eğer motorlar emülsif bir korozyondan koruma maddesi kullanılarak muhafaza edilmişse. Gerekli çalışmalar "Motor soğutma sıvısı devreleri için yıkama ve temizlik talimatı" ( Sayfa 118) bölümünde açıklanmıştır. TIM-ID: Soğutma sıvıları A001064/09T

29 3.8 Emülsiyon haline dönüştürülebilen korozyon koruyucu yağlar Aşağıda belirtilen üretim serilerinde emülsif korozyondan koruyucu yağlar kullanılmamalıdır: Model serisi 2000 Model serisi 4000 Mevcut özel onay geçerliliğini korumaktadır. TIM-ID: A001064/09T Soğutma sıvıları 29

30 3.9 Soğutma sıvısı için sınır değerler ph değeri, kullanılan Emülsiyon haline dönüştürülebilen korozyon koruyucu yağ min. 7,5 maks. 9,5 Donmaya karşı koruma maddesi min. 7,5 maks.9,0 Hafif metal içerikli motorlar için antifriz bulunmayan soğutma sıvısı min. 7,5 maks.9,0 Hafif metal içermeyen motorlar için antifriz bulunmayan soğutma sıvısı min. 7,5 maks. 11,0 Silisyum (Si içeren soğutma sıvıları için geçerli) Tablo 7: Uyulmaması durumunda soğutma sıvısı değiştirilmelidir. Not: min. 25 mg/l Bir soğutma sıvısı fonksiyonuna yönelik genel değerlendirme için yukarıda belirtilen sınır değerlerinin haricinde soğutma sıvısına özgü tanım verileri ve kullanılan temiz su kalitesi de dikkate alınmalıdır. TIM-ID: Soğutma sıvıları A001064/09T

31 3.10 Soğutma sıvısı konsantrelerinin depolama mukavemeti Depolama mukavemeti bilgileri, kapalı ve hava yalıtımlı orijinal bidonlar için maks. 30 C depolama sıcaklığını temel alır. Ayrıca üretici verileri dikkate alınmalıdır. TIM-ID: Soğutma sıvısı konsantresi Emülsif korozyondan koruyucu yağ Sınır değeri 6 ay Marka adı / Açıklamalar Antifriz yakl. 3 yıl Üretici bilgileri dikkate alınmalıdır Propilen glikol içerikli ürünler 3 yıl BASF G206 Antifriz bulunmayan soğutma sıvısı Tablo 8: Not: 6 ay Nalco Trac yıl Detroit Diesel Corp. Power Cool 3000 Penray Pencool yıl Arteco Freecor NBI Chevron Texcool A-200 Nalco Alfloc 2000 Nalco Nalcool 2000 Nalco Nalco 2000 Detroit Diesel Corp. Power Cool 2000 Penray Pencool 2000 PrixMax RCP 3 yıl BASF Glysacorr G93 green Drew Marine Drewgard XTA Ginouves York 719 MTU Friedrichshafen Coolant CS100 MTU America Power Cool Plus 6000 Nalco Alfloc (Maxitreat) 3477 Valvoline ZEREX G-93 5 yıl Arteco Havoline Extended Life Corrosion Inhibitor XLI [EU ] BP Castrol Extended Life Corrosion Inhibitor CCI Corporation A216 CCI Manufacturing IL A216 Chevron Texaco Extended Life Corrosion Inhibitor Nitrite Free [US ] Detroit Diesel Corp. Power Cool Plus 6000 ExxonMobil Mobil Delvac Extended Life Corrosion Inhibitor Fleetguard DCA-4L Old World Industries Final Charge Extended Life Corrosion Inhibitor (A216) Total WT Supra Korozyondan koruma nedenleri dolayısıyla çinko içeren kaplarda depolama yapılmamalıdır. Aktarmanın gerekli olması durumunda buna dikkat edilmelidir. Kaplar, sızdırmayacak şekilde kapatılmış olarak serin ve kuru bir yerde muhafaza edilmelidir. Kış aylarında antifriz kullanımına dikkat edilmelidir. Ayrıntılı bilgileri münferit soğutma sıvısına ait ürün ve güvenlik bilgi formlarından edinebilirsiniz. A001064/09T Soğutma sıvıları 31

32 3.11 Soğutma sıvısı devresindeki sızıntıların tespit edilmesine yönelik boya katkıları Aşağıda listelenen fosforlu renklendirme maddesi, antifriz bulunmayan soğutma sıvısı ve donmaya karşı koruma maddesinde sızıntı tespiti için katkı maddesi olarak kullanılabilir. Üretici Ürün tanımı Malzeme numarası Chromatech Inc. Chromatech Europe B.V. Tablo 9: Onaylanan boya katkıları D11014 Chromatint Uranine Conc Bidon büyüklüğü X kg 2 yıl Depolama mukavemeti 1) 1) = Donmaya karşı korumalı depolama durumunda (> 5 C), orijinal ve hava yalıtımlı olarak kapatılmış bidon için geçerli Uygulama: Yakl. 40 g renklendirme maddesi 180 litre soğutma sıvısına eklenmelidir. Bu renklendirme maddesi miktarı en üst miktardır ve aşılmamalıdır. Bu fosforlu renk (sarı renk tonunda) gün ışığında son derece iyi fark edilir. Karanlık mekanlarda 365 nm dalga uzunluğuna sahip UV ışıkları kullanılabilir. TIM-ID: Soğutma sıvıları A001064/09T

33 3.12 Soğutma sıvısı için MTU Advanced Fluid Management System Kuzey Amerika için test paketi Kuzey Amerika'da diyagnoz ve önleyici bakım ve onarım için lider konumda bir sistem mevcuttur, bu sistem sayesinde şu imkanlar sunulmaktadır: Soğutma sıvısı değişim aralıklarının optimize edilmesi Metal geçişi değerlendirmesi Soğutma sıvısının korozyona neden olan özelliklerinin değerlendirilmesi Soğutma sisteminde sorunlara neden olan durumların yanmış silindir kapağı contaları, elektrikli şasi problemleri, bölgesel aşırı ısınma ve sistemin iç ve dış kısmındaki kirlenmeler ile bağlantılı olarak tanımlanması Kuzey Amerika'da kullanılan MTU Advanced Fluid Management System ayrıntılı bilgileri için yetkili bir MTU Onsite Energy servis partnerine danışınız. MTU advanced Fluid Management System kapsamındaki aşağıdaki test paketleri Kuzey Amerika'daki MTU Onsite Energy servis partnerlerinden sipariş edilebilir: C-P92 Temel test Soğutma sıvısı korozyon yatkınlığının denetlenmesi ve metal geçişinin tanımlanması için C-P94 Gelişmiş test Yanma sistemindeki sızıntılara, topraklama sorunlarına ve sistemdeki kirlenmelere yönelik nedenlerin belirlenmesi C-P93 Gelişmiş test Plus Korozyon yatkınlığının ve metal geçişinin denetlenmesi, buradan hareketle korozyondan koruma maddesi kirlenme derecesinin onaylanması için HPLC analizi ve IC analizi Aşağıdaki soğutma sıvısı parametreleri belirlenebilir: TIM-ID: Soğutma sıvısı parametreleri C-P92 C-P94 C-P93 15 baz metal Yüzdesel glikol oranı Donma noktası Kaynama noktası ph değeri Toplam sertlik SCA numarası Nitrit Özel iletkenlik Karboksilik asit Algısal parametreler (renk, yağ, yakıt, manyetik çökeltiler, a-manyetik çökeltiler, koku ve köpük) IC (Klorür, Sülfat, Nitrit, Nitrat, Fosfat ve Glikolat) üzerinden kirlenme ve korozyondan koruma maddesi HPCL MTU Advanced Fluid Management System eğilim analizi ile birlikte sistem güvenilirliğinin maksimize edilmesine yönelik bilgileri iletir. En iyi sonuçların elde edilmesi için aşağıdaki direktiflere dikkat edilmelidir. Numune alımı yapılmalıdır: Motor normal koşullar altında çalışırken veya durdurulduktan hemen sonra motor hala çalışma sıcaklığında iken Her 250 saatte bir aynı alım yerinden Not: Eğilim analizli online rapor oluşturmaya yönelik MTU yazılımı, analiz tamamlandıktan sonra elde edilen bilgilerin mümkün olan en iyi şekilde değerlendirilmesini sağlayan prosedürü belirtir. A001064/09T Soğutma sıvıları 33

34 Not: MTU Advanced Fluid Management System bağımsız ve ISO A2LA uyarınca onaylanmış test laboratuvarları ile birlikte çalışır. Bu onay Kuzey Amerika'da bir test laboratuvarının el edebileceği en yüksek kalite derecesini belirtir. TIM-ID: Soğutma sıvıları A001064/09T

35 4 Yakıtlar 4.1 Dizel yakıtlar - Genel Önemli Kullanılan işletim maddeleri, kullanım yerinde geçerli olan talimatlara uygun olarak imha edilmelidir! Eski yağ prensip olarak yanmalı motor üzerinde imha edilmemelidir! Uygun bir dizel yakıtın seçilmesi Yakıt kalitesi, tatmin edici motor gücü, uzun bir motor kullanım ömrü ve ayrıca kabul edilebilir egzoz gazı değerlerine uyulması için çok önemlidir. Önemli Dizel yakıtlar dünyanın her yerinde talep edilen kaliteye ( Tablo 10) sahip değildir. Yakıt özellikleri çok sayıda faktöre bağlıdır - Özellikle bölgeye, bekleme süresine ve depolanma durumuna. Uygun olmayan bir yakıt genel olarak motor bileşenleri kullanım ömrünün kısalmasına ve motor hasarlarına neden olur. Yakıt kalitelerine, yakıt deposu bakımına ve filtrelemeye yönelik ayrıntılı bilgileri yazılı doküman "Yakıt, depo sistemleri ve filtreleme bilgileri" (Yayınlama numarası A060631/..) altında bulabilirsiniz. TIM-ID: Yakıt özelliği Test yöntemi Sınır değerleri ASTM Bileşimi Dizel yakıt; inorganik asit, görülebilir su, katı yabancı madde ve klor içerikli bileşim içermemelidir. Toplam kirlenme (= yakıt içinde çözülmeyen bileşenler) 15 C'de yoğunluk min. D1298 maks. D4052 maks. D6217 EN mg/kg EN ISO 3675 EN ISO F'de API derecesi min. D maks. 33 0,820 g/ml 0,860 g/ml 40 C'de viskozite min. D445 EN ISO ,5 mm²/s maks. 4,5 mm²/s Tutuşma noktası (kapalı kap) min. D93 EN ISO C Kaynama seyri: D86 EN ISO 3405 Kaynama başlangıcı 160 ile 220 C arası 250 C'de hacimsel oran maks. %65 hacim 350 C'de hacimsel oran min. %85 hacim Kalan ve kayıp maks. %3 hacim 1) Filtrelenebilirlik sınır değeri veya Cold Filter Plugging Point (CFPP) değeri, bir test filtresinin tanımlı koşullar altında parafin nedeniyle tıkandığı sıcaklığı ifade eder. DIN EN 590'a uygun dizel yakıtlarda bu tanım büyüklüğü ile iklimsel gereksinimler (örneğin yazlık veya kışlık dizel yakıt) açıklanır. Sislenim noktası, parafin ayrımı nedeniyle test camında ilk bulanıklığın görüldüğü sıcaklık değeridir. Bu değer ortam sıcaklığından yüksek olamaz. Açıklama: 1 ağırl.-% = mg/kg = ppm A001064/09T Yakıtlar 35

36 Yakıt özelliği Test yöntemi Sınır değerleri Yağ asidi-metil ester içeriği (FAME) ("Biyodizel") %10 distilasyon kalıntısında kok kalıntısı ASTM maks. EN Şirket içi MTU yöntemi %7,0 hacim maks. D6304 EN ISO mg/kg maks. D189 EN ISO ,30 ağırl.-% Oksitlenmiş kül: maks. D482 EN ISO ,01 ağırl.-% (100 mg/kg) Kükürt oranı: 2000Gx5, 4000Gx3, 4000Gx4 Kükürt oranı: 2000Gx6 maks. D5453, D2622 EN ISO 20846, EN ISO Setan sayısı min. D613 EN ISO 5165, EN ISO Setan indeksi min. D976 EN ISO Bakır üzerinde korozyon etkisi 50 C'de 3 saat Oksidasyon mukavemeti (Rancimat) Su içeriği: (mutlak, serbest su değil) Korozyon derecesi maks. 0,5 ağırl.-% (5000 mg/kg) 0,05 ağırl.-% (500 mg/kg) 45 D130 EN ISO a min. EN saat Oksidasyon mukavemeti maks. D2274 EN ISO g/m³ 60 C'de yağlayıcı özelliği (HFRR değeri) maks. D6079 EN ISO µm Filtrelenebilirlik sınır değeri (CFPP) D6371 DIN EN 116 bkz. 1) Sislenim noktası D2500 DIN EN bkz. Nötralizasyon sayısı maks. D974 0,2 mg KOH/g 1) Filtrelenebilirlik sınır değeri veya Cold Filter Plugging Point (CFPP) değeri, bir test filtresinin tanımlı koşullar altında parafin nedeniyle tıkandığı sıcaklığı ifade eder. DIN EN 590'a uygun dizel yakıtlarda bu tanım büyüklüğü ile iklimsel gereksinimler (örneğin yazlık veya kışlık dizel yakıt) açıklanır. Sislenim noktası, parafin ayrımı nedeniyle test camında ilk bulanıklığın görüldüğü sıcaklık değeridir. Bu değer ortam sıcaklığından yüksek olamaz. Açıklama: 1 ağırl.-% = mg/kg = ppm Tablo 10: Yakıt tedarikçisi tarafından, yakıtın en düşük sıcaklıklarda dahi kullanılabilir olması ve motorun düzgün çalışmasını mümkün kılması sağlanmalıdır. Coğrafi özelliklere ve diğer bölgesel koşullara bağlı olarak beklenen en düşük sıcaklıklara dikkat edilmelidir. İklimsel talepleri karşılayan yakıtın kullanılmasından işletmeci sorumludur. Not: Motorlar için MTU işletim talimatında onaylanmış olan yakıtların kullanılmasına izin verilmektedir. Bakım planında belirtilen TBO yapı parçası, DIN EN 590 uyarınca dizel yakıtla çalışan motorların işletimi ile ilgilidir. Yüksek yakıt oranına sahip yakıt ile işletimde aşağıdaki hususlara dikkat edilmelidir: TIM-ID: Yakıtlar A001064/09T

37 Üretim serisi 4000 Kükürt oranı > 1500 mg/kg olan bir yakıtın kullanılmasında bakım planında silindir kapağının TBO yapı parçası için belirtilen süreler kısalabilir, bkz. aşağıdaki tablo ( Sayfa 37) Yakıttaki kükürt oranına bağlı olarak TBO silindir kapağı Yakıttaki kükürt oranı (mg/kg) TBO silindir kapağı (h) < 1500 Bakım planına göre 1500 ile 3000 arasında ) 3000 ile 4000 arasında ) 4000 ile 5000 arasında ) Tablo 11: 1) = Bakım planında belirtilen TBO silindir kapağı daha küçükse her zaman daha düşük TBO geçerlidir. Önemli Yakıttaki kükürt oranı > ağırlık %0,5 (> 5000 ppm) olduğunda MTU-Friedrichshafen (Uygulama) ile iletişime geçilmelidir. TIM-ID: Şekil 3: Yakıt sistemi 1 Yakıt deposu 2 Yakıt kontrol sistemi (opsiyonel) 3 Motor önündeki son depo 4 Depo havalandırma filtresi 5 Numune alımı 6 Yakıt özelliği arabirimi 7 Su seperatörlü yakıt ön filtresi (opsiyonel) 8 Yakıt alçak basınç pompası 9 Ara filtre (opsiyonel) 10 Ana filtre 11 Enjeksiyon sistemi 12 Motor filtresi 13 Motor kapsamı A001064/09T Yakıtlar 37

38 Not: Tablo ( Tablo 10) altında belirtilen sınır değerlerine en geç ara birim noktalarında [( Şekil 3), Konum 6] uyulmalıdır, bu sayede güvenli ve verimli bir motor işletimi sağlanabilir. Bu durum özellikle su ve toplam kirlenme için geçerlidir. Önemli Tablo ( Tablo 10) içinde belirtilen sınır değerlerine ilave olarak ISO 4406 uyarınca yakıt içindeki partikül dağılımına da uyulmalıdır, bkz. ( Tablo 1. Yakıt için partikül dağılımı Partikül dağılımı Test yöntemi Sınır değerleri Motor önündeki son depo ile ön filtre arasında yakıta yönelik partikül dağılımı [( Şekil 3), konum 6] Tablo 12: Önemli D7619 D7647 ASTM ISO 4406 uyarınca partikül sayısı kodlaması BR 2000 Gx6, BR 4000 Gx3, Üretim serisi 4000 Gx4 Maks. ISO kodu 18/17/14-4/6/14 µm partikül büyüklüğü için Üretim serisi 2000 Gx5 Maks. ISO kodu 21/20/17-4/6/14 µm partikül büyüklüğü için Tablo ( Tablo 1 içinde belirtilen sınır değerlerine, motor önündeki son depo ile ön filtre (gerekirse su seperatörlü) arasındaki besleme hattında da uyulmalıdır. Bu durum ön filtre bulunmayan sistemlerde, son depo ile MTU teslimat kapsamı arasındaki besleme hattı için geçerlidir. Yakıt kalitesi analizi için işletim sırasındaki numune alımına yönelik bir arabirim (numune alım vanası) öngörülmelidir. Erişilebilir bir besleme hattı bulunmayan sistemlerde numune alımı, MTU teslimat kapsamı önündeki son depodan yapılır. Not: Partikül dağılımı kötü ise yakıt sistemine ilave/optimize edilmiş filtre kademeleri entegre edilmelidir, bu sayede yakıt filtrelerinin ve enjeksiyon sistemi bileşenlerinin ürün ömrü öngörülen kullanım süresi ile eşitlenebilir. Arabirimde belirtilen sınır değerleri için MTU onaylı ön filtrelerin kullanılması durumunda yeterli bir filtreleme garanti edilir. MTU Friedrichshafen GmbH, aşağıdaki kullanımlardan kaynaklanan motor hasarlarına ve olumsuzluklarına karşı garanti sorumluluğuna sahip değildir: MTU tarafından onaylanmayan yakıt kaliteleri (bkz. ( Tablo 10), ( Tablo 1, ( Sayfa 40)) MTU tarafından onaylanmayan ön filtreler. Laboratuar incelemeleri Yakıt incelemesi için MTU görevlendirilebilir. Belirtilmesi gerekenler: Yakıt şartnamesi Alım yeri Yakıtın alındığı motorun seri numarası TIM-ID: Yakıtlar A001064/09T

39 Teslim edilecekler: 0,5 litre yakıt 1,5 litre yakıt (ilave setan sayısı tespiti için) Kuzey Amerika için test paketi Kuzey Amerika'da yenilikçi diyagnoz sistemleri ile koruyucu bakım özelliğine sahip olan MTU Advanced Fluid Management System kullanılmaktadır. Yakıtlara yönelik MTU Advanced Fluid Management System için bkz. ( Sayfa 63). TIM-ID: A001064/09T Yakıtlar 39

40 4.2 MTU motorları için üretim serisi tabanlı yakıt onayları DIN EN 590 ve ASTM D975 uyarınca distile yakıtlar İşletim için aşağıdaki şartnamelere sahip, piyasada bulunan dizel yakıtlar onaylanmıştır: Onaylanan yakıtlar Üretim serisi 2000 Yakıt şartnamesi 2000Gx5 2000Gx6 DIN EN 590: Yaz ve kış kalitesi "Yakıt için partikül dağılımı" tablosu uyarınca partikül dağılımı, bkz. bölüm ( Sayfa 35) ASTM D Grade 1-D S 15, S 500, S 5000 Yoğunluk: 0,820 ile 0,860 g/ml arasında Su içeriği: maks. 200 mg/kg Toplam kirlenme: maks. 24 mg/kg "Yakıt için partikül dağılımı" tablosu uyarınca partikül dağılımı, bkz. bölüm ( Sayfa 35) ASTM D Grade 2-D S 15, S 500, S 5000 Yoğunluk: 0,820 ile 0,860 g/ml arasında Su içeriği: maks. 200 mg/kg Toplam kirlenme: maks. 24 mg/kg "Yakıt için partikül dağılımı" tablosu uyarınca partikül dağılımı, bkz. bölüm ( Sayfa 35) Onay Şu durumda onay verilir: Viskozite min. 1,5 mm 2 /s Setan sayısı min. 45 veya Setan indeksi min. 42 Kükürt oranı maks. 500 mg/kg Şu durumda onay verilir: Setan sayısı min. 45 veya Setan indeksi min. 42 Kükürt oranı maks. 500 mg/kg Onay Şu durumda onay verilir: Viskozite min. 1,5 mm 2 /s Setan sayısı min. 45 veya Setan indeksi min. 42 Kükürt oranı maks. 500 mg/kg Şu durumda onay verilir: Setan sayısı min. 45 veya Setan indeksi min. 42 Kükürt oranı maks. 500 mg/kg Onaylanan yakıtlar Üretim serisi 4000 Yakıt şartnamesi 4000Gx3 4000Gx4 DIN EN 590: Yaz ve kış kalitesi "Yakıt için partikül dağılımı" tablosu uyarınca partikül dağılımı, bkz. bölüm ( Sayfa 35) ASTM D Grade 1-D S 15, S 500, S 5000 Yoğunluk: 0,820 ile 0,860 g/ml arasında Su içeriği: maks. 200 mg/kg Toplam kirlenme: maks. 24 mg/kg "Yakıt için partikül dağılımı" tablosu uyarınca partikül dağılımı, bkz. bölüm ( Sayfa 35) ASTM D Grade 2-D S 15, S 500, S 5000 Yoğunluk: 0,820 ile 0,860 g/ml arasında Su içeriği: maks. 200 mg/kg Toplam kirlenme: maks. 24 mg/kg "Yakıt için partikül dağılımı" tablosu uyarınca partikül dağılımı, bkz. bölüm ( Sayfa 35) Onay Şu durumda onay verilir: Viskozite min. 1,5 mm 2 /s Setan sayısı min. 45 veya Setan indeksi min. 42 Şu durumda onay verilir: Setan sayısı min. 45 veya Setan indeksi min. 42 Onay Şu durumda onay verilir: Viskozite min. 1,5 mm 2 /s Setan sayısı min. 45 veya Setan indeksi min. 42 Şu durumda onay verilir: Setan sayısı min. 45 veya Setan indeksi min. 42 TIM-ID: MTU motorları için üretim serisi tabanlı yakıt onayları A001064/09T

41 4.2.2 İngiliz Standardı 2869 İşletim için aşağıdaki şartnamelere sahip, piyasada bulunan dizel yakıtlar onaylanmıştır: Onaylanan yakıtlar Üretim serisi 2000 Yakıt şartnamesi 2000Gx5 2000Gx6 İngiliz Standardı 2869:2010 Bölüm 1 Sınıf A2 Yoğunluk: maks. 860 kg/m 3 Viskozite: maks. 4,5 mm 2 /s. Viskozite min. 4,5 mm 2 /s ise: Ön ısıtma gereklidir "Yakıt için partikül dağılımı" tablosu uyarınca partikül dağılımı, bkz. bölüm ( Sayfa 35) İngiliz Standardı 2869:2010 Bölüm 2 Sınıf D Yoğunluk: maks. 860 kg/m 3 Viskozite: maks. 4,5 mm 2 /s. Viskozite min. 4,5 mm 2 /s ise: Ön ısıtma gereklidir "Yakıt için partikül dağılımı" tablosu uyarınca partikül dağılımı, bkz. bölüm ( Sayfa 35) İzin verilmez İzin verilmez Onaylanan yakıtlar Üretim serisi 4000 İzin verilmez İzin verilmez Yakıt şartnamesi 4000Gx3 4000Gx4 İngiliz Standardı 2869:2010 Bölüm 1 Sınıf A2 Yoğunluk: maks. 860 kg/m 3 Viskozite: maks. 4,5 mm 2 /s. Viskozite min. 4,5 mm 2 /s ise: Ön ısıtma gereklidir "Yakıt için partikül dağılımı" tablosu uyarınca partikül dağılımı, bkz. bölüm ( Sayfa 35) İngiliz Standardı 2869:2010 Bölüm 2 Sınıf D Yoğunluk: maks. 860 kg/m 3 Viskozite: maks. 4,5 mm 2 /s. Viskozite min. 4,5 mm 2 /s ise: Ön ısıtma gereklidir "Yakıt için partikül dağılımı" tablosu uyarınca partikül dağılımı, bkz. bölüm ( Sayfa 35) Onay Onay İzin verilmez İzin verilmez TIM-ID: A001064/09T MTU motorları için üretim serisi tabanlı yakıt onayları 41

42 4.2.3 GB uyarınca Çin için distile yakıtlar İşletim için aşağıdaki şartnamelere sahip, piyasada bulunan dizel yakıtlar onaylanmıştır: Onaylanan yakıtlar Üretim serisi 2000 Yakıt şartnamesi 2000Gx5 2000Gx6 GB Derece 0 III: S maks. 350 mg/kg IV: S maks. 50 mg/kg V: S maks. 10 mg/kg Yoğunluk: 0,820 ile 0,860 g/ml* arasında * Sapma değerleri: Projeye özgü olarak onay verilebilir. Çok düşük yoğunluk güç azalmasına neden olabilir. Motor işletim değerleri gerekirse bir ilave güç ayarı çerçevesinde değiştirilebilir. Su içeriği: maks. 200 mg/kg Toplam kirlenme: maks 24 mg/kg "Yakıt için partikül dağılımı" tablosu uyarınca partikül dağılımı, bkz. bölüm ( Sayfa 35) Nötralizasyon sayısı: maks. 0,2 mgkoh/g 40 C'de viskozite: 1,5 ile 4,5 mm 2 /s arasında Onay Onaylanan yakıtlar Üretim serisi 4000 Onay Yakıt şartnamesi 4000Gx3 4000Gx4 GB Derece 0 III: S maks. 350 mg/kg IV: S maks. 50 mg/kg V: S maks. 10 mg/kg Yoğunluk: 0,820 ile 0,860 g/ml* arasında * Sapma değerleri: Projeye özgü olarak onay verilebilir. Çok düşük yoğunluk güç azalmasına neden olabilir. Motor işletim değerleri gerekirse bir ilave güç ayarı çerçevesinde değiştirilebilir. Su içeriği: maks. 200 mg/kg Toplam kirlenme: maks 24 mg/kg "Yakıt için partikül dağılımı" tablosu uyarınca partikül dağılımı, bkz. bölüm ( Sayfa 35) Nötralizasyon sayısı: maks. 0,2 mgkoh/g 40 C'de viskozite: 1,5 ile 4,5 mm 2 /s arasında Onay İzin verilmez TIM-ID: MTU motorları için üretim serisi tabanlı yakıt onayları A001064/09T

43 4.2.4 Fuel oil İşletim için aşağıdaki şartnamelere sahip, piyasada bulunan dizel yakıtlar onaylanmıştır: Fuel oil Onaylanan yakıtlar Üretim serisi 2000 Yakıt şartnamesi 2000Gx5 2000Gx6 DIN : , Fuel oil EL Standardı Setan sayısı min. 45 veya Setan indeksi min. 42 Yağlama kabiliyeti maks. 520 µm "Yakıt için partikül dağılımı" tablosu uyarınca partikül dağılımı, bkz. bölüm ( Sayfa 35) DIN : , Fuel oil EL Kükürtsüz Setan sayısı min. 45 veya Setan indeksi min. 42 Yağlama kabiliyeti maks. 520 µm "Yakıt için partikül dağılımı" tablosu uyarınca partikül dağılımı, bkz. bölüm ( Sayfa 35) Şu durumda onay verilir: 15 C için yoğunluk min. 0,820 g/ml Kükürt oranı maks. 500 mg/kg Onay Şu durumda onay verilir: Kükürt oranı maks. 500 mg/kg Onay DIN : , Fuel oil EL alternatif İzin verilmez İzin verilmez Onaylanan yakıtlar Üretim serisi 4000 Yakıt şartnamesi 4000Gx3 4000Gx4 DIN : , Fuel oil EL Standardı Setan sayısı min. 45 veya Setan indeksi min. 42 Yağlama kabiliyeti maks. 520 µm "Yakıt için partikül dağılımı" tablosu uyarınca partikül dağılımı, bkz. bölüm ( Sayfa 35) DIN : , Fuel oil EL Kükürtsüz Setan sayısı min. 45 veya Setan indeksi min. 42 Yağlama kabiliyeti maks. 520 µm "Yakıt için partikül dağılımı" tablosu uyarınca partikül dağılımı, bkz. bölüm ( Sayfa 35) Onay Onay İzin verilmez İzin verilmez DIN : , Fuel oil EL alternatif İzin verilmez İzin verilmez TIM-ID: A001064/09T MTU motorları için üretim serisi tabanlı yakıt onayları 43

44 4.2.5 ISO 8217: uyarınca distile gemi yakıtları İşletim için aşağıdaki şartnamelere sahip, piyasada bulunan dizel yakıtlar onaylanmıştır: Onaylanan yakıtlar Üretim serisi 2000 Yakıt şartnamesi 2000Gx5 2000Gx6 DMX Su içeriği: 200 mg/kg Toplam kirlenme: maks. 24 mg/kg "Yakıt için partikül dağılımı" tablosu uyarınca partikül dağılımı, bkz. bölüm ( Sayfa 35) DMZ Su içeriği: 200 mg/kg Toplam kirlenme: maks. 24 mg/kg "Yakıt için partikül dağılımı" tablosu uyarınca partikül dağılımı, bkz. bölüm ( Sayfa 35) DMA Su içeriği: 200 mg/kg Toplam kirlenme: maks. 24 mg/kg "Yakıt için partikül dağılımı" tablosu uyarınca partikül dağılımı, bkz. bölüm ( Sayfa 35) İzin verilmez İzin verilmez İzin verilmez İzin verilmez İzin verilmez İzin verilmez DMB İzin verilmez İzin verilmez Onaylanan yakıtlar Üretim serisi 4000 Yakıt şartnamesi 4000Gx3 4000Gx4 DMX Su içeriği: 200 mg/kg Toplam kirlenme: maks. 24 mg/kg "Yakıt için partikül dağılımı" tablosu uyarınca partikül dağılımı, bkz. bölüm ( Sayfa 35) DMZ Su içeriği: 200 mg/kg Toplam kirlenme: maks. 24 mg/kg "Yakıt için partikül dağılımı" tablosu uyarınca partikül dağılımı, bkz. bölüm ( Sayfa 35) Şu durumda onay verilir: Viskozite > 4,5 mm 2 /s ise: Ön ısıtma gereklidir Şu durumda onay verilir: Viskozite 1,5 ile 4,5 mm 2 /s arasında 1,5 ile 4,5 mm 2 /s arası sınır alanı dışında: MTU ile mutabakata varıldığında onaylanabilir Yoğunluk 0,820 ile 0,870 g/ml arasında Setan sayısı min. 45 veya Setan indeksi min. 42 İzin verilmez İzin verilmez TIM-ID: MTU motorları için üretim serisi tabanlı yakıt onayları A001064/09T

45 Onaylanan yakıtlar Üretim serisi 4000 Yakıt şartnamesi 4000Gx3 4000Gx4 DMA Su içeriği: 200 mg/kg Toplam kirlenme: maks. 24 mg/kg "Yakıt için partikül dağılımı" tablosu uyarınca partikül dağılımı, bkz. bölüm ( Sayfa 35) Şu durumda onay verilir: Viskozite 1,5 ile 4,5 mm 2 /s arasında 1,5 ile 4,5 mm 2 /s arası sınır alanı dışında: MTU ile mutabakata varıldığında onaylanabilir Yoğunluk 0,820 ile 0,870 g/ml arasında Setan sayısı min. 45 veya Setan indeksi min. 42 İzin verilmez DMB İzin verilmez İzin verilmez TIM-ID: A001064/09T MTU motorları için üretim serisi tabanlı yakıt onayları 45

46 4.2.6 Türbin yakıtları İşletim için aşağıdaki şartnamelere sahip, piyasada bulunan dizel yakıtlar onaylanmıştır: Onaylanan yakıtlar Üretim serisi 2000 Yakıt şartnamesi 2000Gx5 2000Gx6 F-34 / F-35 JP-8 F-44 JP-5 F-63 DCSEA 108/A uyarınca Genel olarak izin verilmez, talep üzerine onay Genel olarak izin verilmez, talep üzerine onay Genel olarak izin verilmez, talep üzerine onay Onaylanan yakıtlar Üretim serisi 4000 Yakıt şartnamesi 4000Gx3 4000Gx4 F-34 / F-35 JP-8 F-44 JP-5 F-63 DCSEA 108/A uyarınca Genel olarak izin verilmez, talep üzerine onay Genel olarak izin verilmez, talep üzerine onay Onay Genel olarak izin verilmez, talep üzerine onay Genel olarak izin verilmez, talep üzerine onay Genel olarak izin verilmez, talep üzerine onay Genel olarak izin verilmez, talep üzerine onay Genel olarak izin verilmez, talep üzerine onay Genel olarak izin verilmez, talep üzerine onay TIM-ID: MTU motorları için üretim serisi tabanlı yakıt onayları A001064/09T

47 4.2.7 NATO dizel yakıtları İşletim için aşağıdaki şartnamelere sahip, piyasada bulunan dizel yakıtlar onaylanmıştır: Dizel yakıt NATO kodu F-54 Onaylanan yakıtlar Üretim serisi 2000 Yakıt şartnamesi 2000Gx5 2000Gx6 NATO kodu F-54, TL uyarınca, çıktı 8 Eğer yakıt, dizel yakıt DIN EN 590: standartlarına uygunsa izin verilir Toplam kirlenme: maks. 24 mg/kg Yağlama kabiliyeti: maks. 520 µm "Yakıt için partikül dağılımı" tablosu uyarınca partikül dağılımı, bkz. bölüm ( Sayfa 35) NATO kodu F-54, STANAG 7090 uyarınca, Düzenleme 4 Eğer yakıt, dizel yakıt DIN EN 590: standartlarına uygunsa izin verilir Yoğunluk: min. 0,820 g/ml Toplam kirlenme: maks. 24 mg/kg Yağlama kabiliyeti: maks. 520 µm "Yakıt için partikül dağılımı" tablosu uyarınca partikül dağılımı, bkz. bölüm ( Sayfa 35) Şu durumda onay verilir: Kükürt oranı maks. 500 mg/kg Şu durumda onay verilir: Kükürt oranı maks. 500 mg/kg Şu durumda onay verilir: Kükürt oranı maks. 500 mg/kg Şu durumda onay verilir: Kükürt oranı maks. 500 mg/kg TIM-ID: Onaylanan yakıtlar Üretim serisi 4000 Yakıt şartnamesi 4000Gx3 4000Gx4 NATO kodu F-54, TL uyarınca, çıktı 8 Eğer yakıt, dizel yakıt DIN EN 590: standartlarına uygunsa izin verilir Toplam kirlenme: maks. 24 mg/kg Yağlama kabiliyeti: maks. 520 µm "Yakıt için partikül dağılımı" tablosu uyarınca partikül dağılımı, bkz. bölüm ( Sayfa 35) NATO kodu F-54, STANAG 7090 uyarınca, Düzenleme 4 Eğer yakıt, dizel yakıt DIN EN 590: standartlarına uygunsa izin verilir Yoğunluk: min. 0,820 g/ml Toplam kirlenme: maks. 24 mg/kg Yağlama kabiliyeti: maks. 520 µm "Yakıt için partikül dağılımı" tablosu uyarınca partikül dağılımı, bkz. bölüm ( Sayfa 35) Onay Onay İzin verilmez İzin verilmez A001064/09T MTU motorları için üretim serisi tabanlı yakıt onayları 47

48 Dizel yakıt NATO kodu F-75 Onaylanan yakıtlar Üretim serisi 2000 Yakıt şartnamesi 2000Gx5 2000Gx6 NATO kodu F-75, TL uyarınca Minimum yoğunluk nedeniyle (0,815 g/ml) gerekirse güç azaltma "Yakıt için partikül dağılımı" tablosu uyarınca partikül dağılımı, bkz. bölüm ( Sayfa 35) NATO kodu F-75, STANAG 1385 uyarınca Yoğunluk aralığı (0,815 ile 0,880 g/ml arasında) nedeniyle gerekirse güç azaltma ve arttırma mümkündür maks. Kükürt oranı %1,0 YAĞ ve yağ değişim aralığı ayarlanmalıdır Su içeriği: maks. 200 mg/kg Toplam kirlenme: maks. 24 mg/kg "Yakıt için partikül dağılımı" tablosu uyarınca partikül dağılımı, bkz. bölüm ( Sayfa 35) İzin verilmez İzin verilmez Onaylanan yakıtlar Üretim serisi 4000 İzin verilmez İzin verilmez Yakıt şartnamesi 4000Gx3 4000Gx4 NATO kodu F-75, TL uyarınca Minimum yoğunluk nedeniyle (0,815 g/ml) gerekirse güç azaltma "Yakıt için partikül dağılımı" tablosu uyarınca partikül dağılımı, bkz. bölüm ( Sayfa 35) NATO kodu F-75, STANAG 1385 uyarınca Yoğunluk aralığı (0,815 ile 0,880 g/ml arasında) nedeniyle gerekirse güç azaltma ve arttırma mümkündür maks. Kükürt oranı %1,0 YAĞ ve yağ değişim aralığı ayarlanmalıdır Su içeriği: maks. 200 mg/kg Toplam kirlenme: maks. 24 mg/kg "Yakıt için partikül dağılımı" tablosu uyarınca partikül dağılımı, bkz. bölüm ( Sayfa 35) Onay Şu durumda onay verilir: Setan sayısı min. 45 veya Setan indeksi min. 42 İzin verilmez İzin verilmez TIM-ID: MTU motorları için üretim serisi tabanlı yakıt onayları A001064/09T

49 Dizel yakıt NATO kodu F-76 Onaylanan yakıtlar Üretim serisi 2000 Yakıt şartnamesi 2000Gx5 2000Gx6 NATO kodu F-76, STANAG 1385 uyarınca, Düzenleme 6 Su içeriği: maks. 200 mg/kg Toplam kirlenme: maks. 24 mg/kg "Yakıt için partikül dağılımı" tablosu uyarınca partikül dağılımı, bkz. bölüm ( Sayfa 35) NATO kodu F-76, DEF-STAN 91-4 uyarınca, baskı 8 Su içeriği: maks. 200 mg/kg Toplam kirlenme: maks. 24 mg/kg "Yakıt için partikül dağılımı" tablosu uyarınca partikül dağılımı, bkz. bölüm ( Sayfa 35) NATO kodu F-76, MIL-DTL-16884N uyarınca Su içeriği: maks. 200 mg/kg Toplam kirlenme: maks. 24 mg/kg "Yakıt için partikül dağılımı" tablosu uyarınca partikül dağılımı, bkz. bölüm ( Sayfa 35) İzin verilmez, talep üzerine onay İzin verilmez, talep üzerine onay İzin verilmez, talep üzerine onay Onaylanan yakıtlar Üretim serisi 4000 Yakıt şartnamesi 4000Gx3 4000Gx4 NATO kodu F-76, STANAG 1385 uyarınca, Düzenleme 6 Su içeriği: maks. 200 mg/kg Toplam kirlenme: maks. 24 mg/kg "Yakıt için partikül dağılımı" tablosu uyarınca partikül dağılımı, bkz. bölüm ( Sayfa 35) NATO kodu F-76, DEF-STAN 91-4 uyarınca, baskı 8 Su içeriği: maks. 200 mg/kg Toplam kirlenme: maks. 24 mg/kg "Yakıt için partikül dağılımı" tablosu uyarınca partikül dağılımı, bkz. bölüm ( Sayfa 35) NATO kodu F-76, MIL-DTL-16884N uyarınca Su içeriği: maks. 200 mg/kg Toplam kirlenme: maks. 24 mg/kg "Yakıt için partikül dağılımı" tablosu uyarınca partikül dağılımı, bkz. bölüm ( Sayfa 35) Şu durumda onay verilir: Setan sayısı min. 45 veya Setan indeksi min. 42 Onay Şu durumda onay verilir: Setan sayısı min. 45 veya Setan indeksi min. 42 İzin verilmez, talep üzerine onay İzin verilmez, talep üzerine onay İzin verilmez, talep üzerine onay İzin verilmez İzin verilmez İzin verilmez TIM-ID: A001064/09T MTU motorları için üretim serisi tabanlı yakıt onayları 49

50 4.2.8 DIN EN uyarınca parafinlenmiş dizel yakıt DIN EN uyarınca seçilmiş, parafinlenmiş dizel yakıtlar kalitelendirme aşamasında bulunmaktadır. Önemli Projeye özgü bir onay, MTU-Friedrichshafen GmbH tarafından talep üzerine verilebilir. TIM-ID: MTU motorları için üretim serisi tabanlı yakıt onayları A001064/09T

51 4.2.9 B20 dizel yakıt B20 dizel yakıt, biyodizel oranı %20 olan dizel yakıtı ifade eder. Önemli Projeye özgü bir onay, MTU-Friedrichshafen GmbH tarafından talep üzerine verilebilir. B20 dizel yakıtlara yönelik ayrıntılı bilgiler aşağıda verilmiştir. B20 dizel yakıtların kullanımı Biyodizel karışımları, biyolojik hammaddelerden kazanılmış ve bilinen dizel yakıtlarla karıştırılmış yakıtlardan oluşur. Bu bağlamda B20, %20 biyodizel ile %80 ham petrol/mineral yağ bazlı yakıt karışımını ifade eder. MTU motorları özel olarak biyodizel karışımları ile çalıştırılmak üzere tasarlanmamıştır. Bu nedenle biyodizel karışımlarının kullanılması; motor gücünde, servis ve bakım gereksinimlerinde, emisyonlarda ve kullanım ömründe olumsuz etkilere neden olabilir. MTU motorlarının kullanıcıları bu nedenle biyodizelin motorlara yönelik etkileri konusunda bilgi sahibi olmalı ve motorların güvenilir ve güvenli işletimine yönelik gerekli tüm önlemleri almalıdır. Bu bilgilendirme yazısı MTU müşterilerine, MTU motorlarındaki biyodizel karışımı kullanımları hakkında önemli bilgiler sunmakta ve bu türde yakıtların MTU garantisine ilişkin etkileri hakkında açıklamalar yapmaktadır. Biyodizel karışımları MTU motorlarında kullanılmadan önce bu bilgiler dikkatlice okunmalıdır. 1. Onaylı biyodizel karışımlarının kullanımı için MTU işletme maddesi talimatı uyarınca sadece maks. %7 biyodizel (DIN EN 590 uyarınca) / %5 biyodizel (ASTM D 975 uyarınca) içerikli biyodizel karışımlarının kullanımına izin verilmektedir. MTU işletme maddesi talimatında henüz onaylı olmamasına rağmen, paragraf 6'da aşağıda belirtilen motorlarda maks. %20 biyodizel (B20) içerikli biyodizel karışımları da kullanılabilir. Bunun için aşağıdaki ön koşulların sağlanmış olması GEREKLİDİR: Biyodizel DIN EN veya ASTM D 6751 uyarınca onaylı olmalıdır. B20 yakıtı DIN EN 16709'a uygundur. Biyodizele karıştırılan distile dizel yakıt, MTU işletme maddesi talimatının en güncel sürümünde onaylanmıştır. Kullanıcı, öngörülen işletim gereksinimlerini bölüm 2'den ve ilave bakım tavsiyelerini bölüm 5'ten öğrenebilir. Önemli Yakıt gereksinimlerine yönelik hükümler, yasal koşullara ve motor kullanımına bağlı olarak değişiklik gösterebilir. İlgili motorlarda sadece geçerli hükümlere uygun yakıtların kullanılmasından kullanıcının kendisi sorumludur. TIM-ID: B20 kullanımına yönelik işletim gereksinimleri MTU motorlarında biyodizel karışımları kullanıldığında aşağıdaki işletim gereksinimlerine mutlaka uyulmalıdır: a Acil durum akım ünitelerinde kullanılan motorlarda, biyodizel oksidasyon mukavemetinin iyileştirilmesi için bir katkı maddesi kullanılmalıdır. b Yangın söndürme pompalarında, yangın söndürme donanımlarında veya polis ekipmanlarında kullanılan tüm motorlar, biyodizel karışımlı her işletim sonrasında saf, yüksek kalitede distile dizel yakıt ile tamamen yıkanmalıdır (bu dizel yakıt MTU işletme maddesi talimatına uygun olmalıdır). Bu nedenle bu motorlarda, biyodizel oksidasyon mukavemetinin iyileştirilmesi için bir katkı maddesi kullanılmalıdır. c Sadece sezona bağlı olarak kullanılan veya kullanımları arasında uzun çalışmama süreleri bulunan motorlarda, işletim dışı bırakmadan önce ilgili motorlar saf, yüksek kalitede distile dizel yakıt ile tamamen yıkanmalıdır (bu dizel yakıt MTU işletme maddesi talimatına uygun olmalıdır). d Biyodizel karışımlarının, egzoz emisyonu yeniden işleme sistemi (örn. katalitik konvertörler, partikül filtresi (DPF) ve/veya NOx azaltma sistemleri (örn. SCR sistemleri) bulunan motorlarda kullanılmasına izin verilmez. A001064/09T MTU motorları için üretim serisi tabanlı yakıt onayları 51

52 3. MTU garantisine yönelik etkiler MTU işletme maddesi talimatında onaylanmamış yakıtların kullanımından kaynaklanan devre dışı kalma durumlarından üretici sorumlu değildir ve bu gibi durumlarda MTU garanti hakları talep edilemez. Kullanıcı tarafından gerekli işletim gereksinimlerinin ve tavsiyelerin tamamen uygulandığı kanıtlanamazsa MTU tarafından biyodizel oranı %7 ve üzerinde (DIN EN 590 uyarınca) veya %5 ve üzerinde (ASTM D 975 uyarınca) olan biyodizel karışımlarının kullanımına yönelik durumlar da garanti kapsamına dahil edilmez. Bu durumlardan bağımsız olarak MTU, bölüm 4'te aşağıda açıklanan olumsuz etkilerden kaynaklanan hasar durumlarına karşı asla sorumlu tutulamaz. Önemli MTU tarafından garanti edilen tüm özellikler (motor gücü ve/veya işletim sırasındaki kullanılabilirlik) sadece MTU tarafından onaylanan yakıtların kullanılması durumunda geçerlidir. Bu garanti koşulları için motorda, MTU işletme maddesi talimatında onaylanmamış yakıtlardan kaynaklanan arıza veya hasarlar söz konusu olmamalıdır. 4. Biyodizelin motorlar üzerindeki etkileri / Feragatname Biyodizel karışımlarında bulunan biyodizel doğal bir üründür ve bu nedenle doğal eskime etkilerine maruz kalır. Bu türde biyodizellerin kullanılması durumunda, motorlar üzerinde negatif etkiler söz konusu olabilir. Biyodizelin motorlar üzerindeki olası etkileri aşağıda açıklanmıştır. TIM-ID: MTU motorları için üretim serisi tabanlı yakıt onayları A001064/09T

53 TIM-ID: Önemli: BU TÜRDE ETKİLER, MOTOR ÜRETİCİSİNDEN KAYNAKLANAN HATALARA İŞARET ETMEZ. BU NEDENLE BU GİBİ DURUMLAR MTU GARANTİ KAPSAMININ DIŞINDADIR. AŞAĞIDA AÇIKLANAN ETKİLERDEN KAYNAKLANAN MASRAFLARA KARŞI MTU TARAFINDAN SORUMLULUK KABUL EDİLMEZ. Tortu oluşumu nedeniyle yapı parçaları yapışkan bir kıvama sahip olabilir ve bu nedenle hareket kabiliyetleri kısıtlanabilir. Uzun süre çalışmayan motorlarda bu durumun neticesinde, motorun çalıştırılamaması söz konusu olabilir. Bu nedenle acil durum akım ünitelerinde biyodizel karışımları kullanılıyorsa biyodizel oksidasyon mukavemetinin iyileştirilmesi için mutlaka katkı maddeleri kullanılmalıdır. BİR ACİL DURUM AKIM ÜNİTESİ MOTORU OLUŞAN TORTULAR NEDENİYLE ÇALIŞTIRILAMIYORSA MTU TARAFINDAN SO- RUMLULUK KABUL EDİLMEZ. Tortu oluşumları, ünite içindeki yapı parçalarının etkileşimini olumsuz yönde etkileyebilir. Bu nedenle yapı parçalarının düzgün çalışmama riski oluşur ve silindir komple devre dışı kalabilir. Ortamdaki yüksek çalışma sıcaklıkları sabunlanma, tortulaşma ve kabuklanma oluşumunu teşvik eder. Bunun neticesinde yakıt beslemesi valf üzerinden doğru şekilde ayarlanamaz. Bu nedenle tam yükte çalışma sırasında gerekli yakıt miktarı püskürtülemeyebilir ve maksimum motor gücünde azalma söz konusu olur. Düşük sıcaklıklarda biyodizelin viskozite özellikleri uygun değildir. Bu nedenle düşük sıcaklıklarda biyodizel kullanımı, yakıt filtresinin tıkanmasına sebep verebilir. Tüm motorlarda, piston eteklerinin yağlanması motor yağına kolay yakıt girişine neden olur. MTU işletme maddesi talimatına göre bilinen dizel yakıtlarda bu durum genel olarak kritik değildir, çünkü yakıt çalışma sıcaklığına ulaşıldığında hızlı şekilde buharlaşır. Buna karşılık biyodizel buharlaşması daha az gerçekleşir ve bunun neticesinde yağ içinde daha fazla biyodizel toplanır. Biyodizelin eskimesi kalıntıların oluşmasına, filtrelerin tıkanmasına ve bunun neticesinde motorun durmasına neden olabilir. Yağ değişim aralıkları önemli ölçüde kısalır. MTU işletme maddesi talimatı uyarınca bilinen dizel yakıtlar ile karşılaştırıldığında, biyodizelin enerji yoğunluğu daha düşüktür. Motor işletiminde B20 kullanılıyorsa bu durum yaklaşık %2'lik bir güç azalmasına ve yaklaşık %3'lük bir yakıt tüketimi artışına karşılık gelir. Biyodizel kimyasal bileşenler içerir. Bunlar, egzoz gazı geri dönüş sistemindeki sensörler ile entegre olabilir ve motor kontrol sistemi tarafından yanlış veri bildirimi yapılabilir. Bunun neticesinde motor işletimi yanlış değerlere göre ayarlanabilir ve emisyon değerleri öngörülen hükümlerden sapabilir. Bu nedenle egzoz gazı geri beslemesi (AGR) ve/veya egzoz emisyonu işleme sistemi olan motorlarda biyodizel kullanımına izin verilmez. MTU işletme maddesi talimatı uyarınca bilinen dizel yakıtlar ile karşılaştırıldığında, biyodizel suda çözünürlüğü daha yüksektir. Bu nedenle yakıt sıcaklığına bağlı olarak daha yüksek bir su oranı beklenmelidir. Bu durum, yakıt sisteminde artan korozyona ve daha hızlı mikrop oluşumuna neden olur. Biyodizeldeki yüksek su oranı nedeniyle su seperatörü gücünün azalacağı hesap edilmelidir. Biyodizel bir çözücü maddedir. Biyodizel karışımı elde edildikten sonra yakıt deposunda ve hatlarda kirlenmeler ve tortular söz konusu olabilir. Bu nedenle yakıt filtresinin tıkanma olasılığı artar. Boyalı yüzeylere temas etmesi durumunda, boyanın çözülmesi söz konusu olabilir. Egzoz emisyonu işleme sistemi bulunan motorlarda katalitik konvertör fonksiyonu olumsuz etkilenebilir, çünkü MTU işletme maddesi talimatı uyarınca biyodizel karışımları, bilinen dizel yakıtlara kıyasla daha yüksek oranda mikro elementler (örn. kalsiyum, magnezyum, sodyum, potasyum ve fosfor) içerebilir. Yani, yasal olarak öngörülen egzoz emisyonu sınır değerlerine uyulamaz ve işletim izni kaybedilir. Bu türde motorlarda, bu durumun yaşanmaması için yasal olarak öngörülen emisyon kontrolü teknolojilerinin kullanılması (örn. NOx kontrol diyagnozu), motor gücünde önemli düşüşlere neden olabilir. Ayrıca yukarıda belirtilen mikro elementler aşırı kül oluşumuna ve kurum filtresi ile katalitik konvertörlerin tıkanmasına neden olabilir. Aşırı kül oluşumu, egzoz karşı basıncının düzenli şekilde artmasına neden olur ve motor gücünün yavaş yavaş düşmesi söz konusu olabilir. Yukarıda belirtilen noktalar eksiksiz bir risk değerlendirmesi sunmaz. MTU tarafından, MTU ürünleri üzerindeki tüm biyodizel varyantlarının ve uzun dönemli etkilerinin değerlendirmesinin yapılması mümkün değildir. A001064/09T MTU motorları için üretim serisi tabanlı yakıt onayları 53

54 5. İlave bakım tavsiyeleri Motor kalitesinin ve kullanılabilirliğinin korunması için aşağıdaki gereksinimler karşılanmalıdır: Distile yakıt oranı mümkün olduğunca yüksek seçilmelidir. Sadece MTU işletme maddesi talimatında onaylanmış yakıtlar kullanılmalıdır. Biyodizel karışımı elde edildikten sonra, yakıt filtresi en geç 50 çalışma saatinde bir yenilenmelidir (bu sayede yakıt deposundan ve hatlardan çözülen kirlerin atılması sağlanır). Yakıt filtresi ve yakıt ön filtresi her 250 çalışma saatinden sonra yenilenmelidir. Motor 0 C'nin (32 F) altındaki sıcaklıklarda çalıştırılacaksa yakıt ön ısıtması takılmalıdır. Bu sayede yakıt beslemesi üzerindeki negatif etki azaltılmış olur. Motor yağına ve bakıma yönelik aşağıdaki öneriler dikkate alınmalıdır: Biyodizel karışımlarının kullanılması durumunda, motor yağına ve filtreye yönelik değişim aralıkları, MTU işletme maddesi talimatında öngörülen değerlerin yarısı olmalıdır. Yakıt düşük basınç pompasının, yakıt düşük basınç sistemindeki o-ringlerin ve yakıt filtresi başlığındaki valflerin TBO bileşenleri TBO/3'e kısaltılır. Doğru zamanda yapılan yağ ve filtre değişimlerinin yanında, doğru yağ kalitesinin tespit edilmesi için motor yağı ve filtre düzenli olarak analiz edilmelidir. Aralık: Her 100 çalışma saatinde veya her 3 ayda bir, hangisi önce gerçekleşirse. Elde edilen sonuçlara bağlı olarak değişim aralıkları kısaltılabilir veya uzatılabilir. Biyodizel kullanımından önce yağ ve yağ filtresi değiştirilmelidir. Yüksek kalitede bir motor yağı kullanılmalıdır. Yüksek kalitede yağ (kategori 2 veya daha yüksek) olmadan yapılan motor işletimi, yağ kalitesinin kötüleşmesine neden olur. MTU işletme maddesi talimatında, onaylanan yağ cinslerine yönelik bir liste mevcuttur. Uygun bir yakıt deposu ve hat sistemi kullanılmalıdır: Çinko, bakır veya NBR conta içeren parçalar kullanılmamalıdır. Sistemin dolum çizgisine kadar dolduğundan emin olunmalıdır. Sıcaklık dalgalanmaları sırasında yakıt deposu hava tahliyesi üzerinden oksijen girişi minimize edilmelidir (örn. bir aşırı basınç valfi ve filtre takılarak; bunun için yakıt deposu tedarikçisine başvurulmalıdır). Hava nemi ayırıcılı bir depo havası tahliyesi önerilir. Su seperatörü olmayan sistemlerde: Yakıt sistemine yönelik mikrop oluşumu ve korozyon risklerinin azaltılması için su seperatörü ilave donanım olarak eklenmelidir. Su seperatörünün mutlaka düzenli bakımının yapılması gerekmektedir. Ayrıştırılan su, su girişine göre günlük olarak boşaltılmalıdır. Motorun uzun süreli çalıştırılmamasından ve geçici işletim dışı bırakma durumlarından (>1 hafta) kaçınılmalıdır. Çalışma kesintileri engellenemiyorsa oksidasyon mukavemetinin iyileştirilmesi için uygun bir katkı maddesi kullanılmalıdır. Q4/2013 altında MTU tarafından özel olarak MTU dizel motorlarına yönelik sertifikalandırılmış bir katkı maddesi kullanıma sunulmuştur. Bu sayede B20, depolama koşullarına ve biyodizel kalitesine bağlı olarak 4 aya kadar depolanabilir. Ayrıca talep üzerine de katkı maddesi önerileri yapılmaktadır. Dönemsel kullanılan motorlarda, motor uzun süreli (>1 hafta) işletim dışı bırakılmadan önce, yakıt sistemi ile yakıt deposunun saf, yüksek kalitede distile dizel yakıt ile (MTU işletme maddesi talimatı uyarınca) yıkanması tavsiye edilir. Boya hasarlarının ve boya çözülmelerinin önlenmesi için biyodizelin boyalı yüzeylere teması önlenmelidir. Bunun için her zaman MTU işletme maddesi talimatının en güncel sürümü dikkate alınmalıdır. Bazı kullanım durumlarında ilave kapsamlı önlemlerin alınması gerekli olabilir. Sorularınız için müşteri hizmetlerine başvurabilirsiniz. 6. İlgili motorlar Bu müşteri bilgilendirmesi aşağıdaki motor üretim serilerine yöneliktir: TIM-ID: MTU motorları için üretim serisi tabanlı yakıt onayları A001064/09T

55 Model serisi S1600Gx0 S2000Gx2 S2000Gx3 S2000Gx4 S2000Gx5 S2000Gx6 S4000Cx0 S4000Cx1 S4000Gx1 S4000Gx2 S4000Gx3 Açıklamalar Tüm model yılları Tüm model yılları Metal alçak basınç yakıt hatları Tüm model yılları Tüm model yılları Tüm model yılları Tüm model yılları Tüm model yılları Metal alçak basınç yakıt hatları Tüm model yılları Tüm model yılları Tablo 13: Bu müşteri bilgilendirmesine yönelik sorularınız için ilgili yerdeki MTU danışma merkezine başvurunuz. TIM-ID: A001064/09T MTU motorları için üretim serisi tabanlı yakıt onayları 55

56 4.3 Biyodizel Biyodizel karışımı Biyodizel yakıtları tarif etmek için bundan sonra normlandırma temelinde kullanılan üst terim FAME (Yağ asidi metil ester, Fatty Acid Methyl Esters) kullanılacaktır. Genel Bilgiler Teslimat kapsamımıza dahil olmayan yakıt sisteminin FAME dayanıklılığı ile ilgili herhangi bir yorumda bulunamıyoruz. FAME çok etkili bir çözücü maddedir. Bu nedenle örn. boyayla teması önlenmelidir. Özellikle uzun süreli rölanti işletiminde FAME egzoz gazlarının tipik kokusu zaman zaman rahatsız edici olarak algılanmaktadır. Araç/cihaz üreticisinin sorumluluğunda bir oksidasyonlu katalizatör kullanıldığında koku azaltılabilir. Önemli Şirketimiz, düşük kaliteli FAME kullanımı veya FAME işletimi ile ilgili talimatlarımız dikkate alınmadığı için ortaya çıkan hasarlarda herhangi bir garanti üstlenmemektedir. Ayrıca bu nedenle ortaya çıkan düzensizlikler ve hasarlar sorumluluk alanımızda değildir. B20 yakıt kullanımı Önemli B20 yakıt kullanımına yönelik bilgileri bölüm ( Sayfa 51) altında bulabilirsiniz. DIN EN 14214: uyarınca %100 FAME'li işletim için aşağıdaki motorların kullanımına izin verilmiştir/ verilmemiştir. %100 FAME ile çalıştırma için onaylanan/onaylanmayan motorlar Model serisi Onay Donanım değişikliği gerekli SUN İzin verilmez 700 İzin verilmez 750 İzin verilmez OM 457 LA Seri başlangıcından itibaren hayır 460 Seri başlangıcından itibaren hayır 900 Seri başlangıcından itibaren hayır 500 Seri başlangıcından itibaren hayır S40 İzin verilmez S50 İzin verilmez S60 İzin verilmez 183 İzin verilmez 2000 İzin verilmez 396 İzin verilmez 4000 İzin verilmez 538 İzin verilmez 595 İzin verilmez 956 İzin verilmez TIM-ID: Yakıtlar A001064/09T

57 Model serisi Onay Donanım değişikliği gerekli 1163 İzin verilmez 8000 İzin verilmez Tablo 14: Önemli DIN EN 590: uyarınca maks. %7 FAME oranlı dizel yakıt kullanımının sakıncası yoktur. Bu yakıt, FA- ME işletimi için onaylanmayan motorlar için de kullanılabilir ve yağ değişim aralıklarını etkilememektedir. Yakıt Yakıt DIN EN 14214: normuna uygun olmalıdır. Daha düşük kaliteli yakıtla işletim hasalara ve arızalara yol açabilir. İsteğe göre FAME veya dizel yakıt kullanılabilir. Bu esnada yakıt deposunda FAME ve normal dizel yakıt arasında oluşan farklı karışımların sakıncası yoktur. Motor yağı ve bakım %100 FAME işletimi için tercihen MB işletme maddesi talimatları Sayfa veya MTU işletme maddesi talimatları yağ kategorisi 3 uyarınca motor yağları kullanılmalıdır. Sayfa veya MTU işletme maddeleri talimatları yağ kategorisi 2 uyarınca motor yağları kısaltılmış yağ değişim aralıklarında kullanılabilir. Belirli bir orandaki yakıt daima piston ve silindir üzerinden motor yağına karışmaktadır. Kaynama noktasının yüksek olması nedeniyle FAME buharlaşmamaktadır ve tamamen motor yağında kalmaktadır. Belirli koşullar altında FAME ve motor yağı arasında kimyasal reaksiyonlar meydana gelebilir. Bu motor hasarlarına yol açabilir. Bu nedenle hem saf FAME hem de FAME/dizel karışık işletiminde motor yağı ve yağ filtresi değişim aralıkları kısaltılmalıdır. Üretim serileri 457, 460, 900 ve 500 için özel modellerin kullanılması sayesinde, %100 FAME ile işletimde motor yağı değişimi aralıklarının uzatılması mümkündür ( Tablo 15). Motorlarda bunun için özel donanım "kod MK21" (özel geçmeli pompa) ve "kod MK04" (ısıtmalı su seperatörü bulunan yakıt ön filtresi) bulunmalıdır. %100 FAME ile işletimde motor değişim aralığına etkileri Motor uygulaması FAME'li işletim için özel donanım olmayan motor Code MK21 ve Code MK04 özel donanımlı motorlar Motor yağı değişim aralığı Fosil dizel yakıt ile işletimde motor yağı değişim aralığının, standart değişim aralığının %30'una indirilmesi Fosil dizel yakıt ile işletimde motor yağı değişim aralığının, standart değişim aralığının %50'sine indirilmesi Tablo 15: Önemli Geçerli motor yağı değişim aralıklarına mutlaka uyulmalıdır! Değişim aralıklarının aşılması motor hasarlarına yol açabilir! TIM-ID: %100 FAME ile işletim, yakıt filtresi için daha kısa değişim aralıkları gerektirmektedir. Yakıt filtresi her motor yağı değişiminde değiştirilmelidir. FAME yüksek bir temizleme etkisine sahiptir, bu nedenle çözülen tortular nedeniyle tıkanma tehlikesi söz konusudur. FAME'ye geçiş yapılmışsa, yakl. 25 çalışma saati sonra bir yakıt filtresi ve motor yağı değişimi yapılmalıdır. Eski tortular yakıt sisteminden filtreye alındığında, yakıt filtrelerinde uzun vadede daha düşük bir filtre ömrü mümkündür. İyileştirici tedbir olarak özel onaylı bir yakıt ön filtresi takılmalıdır. Code MK04 özel donanımlı motorlar zaten bu, ısıtmalı su ayırıcıya sahip yakıt ön filtresiyle donatılmıştır. A001064/09T Yakıtlar 57

58 Motor gücü ve motorun durması Isıtma değerine bağlı olarak motor gücü %100 FAME kullanımında yakl. %8 ile 10 düşmektedir. Bu, dizel yakıt ile işletimle karşılaştırıldığında fazla yakıt tüketimine yol açar. Motor gücünün düzeltilmesine izin verilmemektedir. Motor uzun süre kullanılmayacaksa yakıt sistemi, yapışmaları önlemek için yıkanmalıdır. Bunun için motor en az 30 dakika FAME içermeyen dizel yakıt ile çalıştırılmalıdır. Dizel yakıta alternatif olarak bitkisel yağlar Önemli Saf bitkisel yağların dizel yakıta veya FAME'ye alternatif olarak kullanılması, standardizasyonun olmaması ve negatif deneyimler (yanma odalarında koklaşmalar, tortular ve yağ çamurlaşması nedeniyle motor hasarları) nedeniyle yasaktır! Dizel yakıtlarla kış işletimi Düşük dış sıcaklıklarda dizel yakıtın akış tutumu, parafin ayrımı nedeniyle yetersiz olabilir. İşletim arızalarını (örn. tıkalı filtreler) önlemek için kış aylarında uygun soğuk akış tutumuna sahip dizel yakıtlar piyasada bulunmaktadır. Geçiş süresinde ve bazı ülkelerde sapmalar mümkündür. TIM-ID: Yakıtlar A001064/09T

59 4.4 Fuel-oil EL Fuel oil esasen aşağıdaki özellikleriyle dizel yakıttan farklıdır: Setan sayısı Kükürt oranı Oksidasyon mukavemeti Bakır üzerine korozyon etkisi Yağlayıcı özelliği Soğukta tutumu Fuel oil gereksinimleri, DIN EN 590: (yaz ve kış kalitesi) uyarınca dizel yakıt belirtimine uygun ise, dizel motorda kullanılması için teknik açıdan bir sakınca yoktur TIM-ID: A001064/09T Yakıtlar 59

60 4.5 Yakıt katkı maddeleri Yakıt katkı maddeleri Motorlar, yaygın kullanılan dizel yakıtlarla memnun edici bir işletim sağlanacak şekilde tasarlanmıştır. Bu yakıtların birçoğu zaten performans artırıcı katkı maddeleri içermektedir. Bu ekleme, ürün kalitesinden sorumlu olan tedarikçi tarafından gerçekleştirilmektedir. Aşınmaya karşı koruma katkıları ve biyositler ( Sayfa 60)istisnadır. Önemli MTU işletme maddeleri talimatlarında belirtilen dizel yakıtlardan ve katkı maddelerinden farklı dizel yakıtlar ve katkı maddeleri kullanıldığında bu, işleticinin sorumluluğundadır! Kükürt oranı < 500 mg/kg olan dizel yakıtlar Valf yuvası halkaları bulunmayan ve silindir kapağı bulunan 362, 396, 538, 652, 595, 956, , -03 üretim serilerinde kükürtsüz yakıt kullanımı (kükürt oranı < 500 mg/kg) valf yuvası aşınmasının artmasına neden olur. Aşınmaya karşı koruma katkıları karıştırılırsa, ilgili aşınma düzeyi azaltılabilir. Onaylanan ilave katkı maddeleri öngörülen yoğunlukta yakıta karıştırılmalıdır. Katkı maddesi yakıt dolumundan önce doldurulmalıdır. Yakıttaki mikroorganizmalar Uygun olmayan koşullarda yakıtta bakteriler ve çamur oluşabilir. Bu durumda yakıt, üretici talimatına göre biyositlerle işlenmelidir. Genel olarak aşırı konsantrasyonlardan kaçınılmalıdır. MTU tarafından onaylanan biyositler tabloda ( Tablo 17) belirtilmiştir. Onaylanan aşınmaya karşı koruyucu katkı maddeleri Üretici Marka adı Kullanılan konsantrasyon The Lubrizol Corporation Lakeland Boulevard Wickliffe, Ohio ABD Tel Tunap Industrie GmbH Bürgermeister-Seidl-Str Wolfratshausen Tel. +49 (0) Faks +49 (0) Tablo 16: ADX 766 M Tunadd PS 250 ile 350 mg/kg arasında 250 ile 350 mg/kg arasında Önemli Aşınmaya karşı koruma katkılarının kullanımına, egzoz emisyonu yeniden işleme sistemi bulunan motorlarda/sistemlerde izin verilmez! Onaylanan biyositler Biyositler saf bir hidrokarbon yapısına sahip olmalı ve sadece aşağıdaki bileşenlerden oluşmalıdır: Karbon Hidrojen Oksijen Nitrojen TIM-ID: Yakıtlar A001064/09T

61 Motor sistemine zarar verme ihtimali bulunduğundan inorganik madde içeriğine izin verilmez. Halojen içerikli bileşimleri barındıran biyositlerin kullanımından, motor sistemi ve çevre üzerindeki etkileri nedeniyle kaçınılmalıdır. Bu gereksinimleri karşılayan biyositlerin onayı, talep üzerine mümkündür. Üretici Marka adı Kullanılan konsantrasyon ISP Biochema Schwaben GmbH Ashland Specialty Ingredients Luitpoldstrasse Memmingen Tel. +49 (0) Faks +49 (0) Maintenance Technologies Paddy s Pad 1056 CC t/a Maintenance Technologies Tel Cep tel Adolf Würth GmbH & Co. KG Reinhold Würth-Straße Künzelsau Tel. +49 (0) Schülke und Mayr Norderstedt Tel. +49 (0) Faks +49 (0) Supafuel Marketing CC PO Box 1167 Allens Nek 1737 Johannesburg South Africa Tel Faks Wilhelmsen Ships Service AS Willem Barentszstraat AB Rotterdam-Albrtandswaard Tel Faks Nederland Tablo 17: Bakzid Dieselcure Fuel Decontainment Dieselcure Fuel Decontainment grotamar 71 grotamar 82 StabiCor 71 Dieselfix / Supafuel DieselPower MAR 71 (Biocontrol MAR 71) 100 ml / 100 l 1 : 1200 (833 mg/kg) 1 : 1200 (833 mg/kg) 0,5 l / ton 1,0 l / 1000 l 0,5 l / ton 1:1200 (833 mg/kg) 333 ml / varil TIM-ID: Akışkanlığı artırıcı katkı maddeleri Akışkanlığı artırıcı katkı maddeleri parafin ayrımını önleyemez, fakat kristallerin büyüklüğünü etkiler ve bu şekilde dizel yakıt filtreden geçebilir Akışkanlığı artırıcı katkı maddelerinin etkinliği her yakıtta garanti edilmemektedir. Güvenli ifadeler ancak filtrelenebilirlik laboratuarda incelendiğinde mümkündür. Dozajlar ve karışımlar üretici bilgilerine göre yapılmalıdır. A001064/09T Yakıtlar 61

62 4.6 Dizel yakıt devresindeki uygun olmayan maddeler Bakır ve çinko yapı elemanları Yakıt devresinde bakır ve çinko yapı elemanlarının kullanımına izin verilmez. Bunlar yakıt içerisinde kimyasal reaksiyonlara neden olabilir ve yakıt sisteminde tortulaşma söz konusu olabilir. Şartlar Güncel bilgiler doğrultusunda aşağıdaki maddelerin ve kaplamaların dizel yakıt devresinde (özellikle biyodizel içerikli yakıt kullanımında) kullanılmasına izin verilmez, aksi takdirde onaylı yakıtlar ile negatif etkileşimler söz konusu olabilir. Metal malzemeler Çinko, ayrıca yüzey koruması olarak da Çinko bazlı alaşımlar Bakır Bakır bazlı alaşımlar - CuNi10 ve CuNi30 hariç (örn. deniz suyu radyatörü) Kalay, ayrıca yüzey koruması olarak da Magnezyum bazlı alaşımlar Metal olmayan malzemeler Elastomerler: Nitril kauçuk, doğal kauçuk, kloropren kauçuk, bütil kauçuk, EPDM Silikon elastomer Flüorsilikon elastomer Poliüretan Polivinil Bilgi: Yakıt devrelerindeki motor ve montaj parçalarına / yapı elemanlarına yönelik hammadde kullanımı konusunda kararsız kalınırsa, ilgili MTU uzman departmanı ile irtibat kurulmalıdır. TIM-ID: Yakıtlar A001064/09T

63 4.7 Yakıtlar için MTU Advanced Fluid Management System Kuzey Amerika için test paketi Amerika'da diyagnoz ve önleyici bakım ve onarım için lider konumda bir sistem mevcuttur. Kuzey Amerika'da kullanılan MTU Advanced Fluid Management System ayrıntılı bilgileri için yetkili bir MTU Onsite Energy servis partnerine danışınız. MTU Advanced Fluid Management System kapsamındaki aşağıdaki test paketleri Kuzey Amerika'daki MTU Onsite Energy servis partnerlerinden sipariş edilebilir: F-PDFM1 Temel test Dizel yakıt kirlenme derecesinin kontrolü için. Bu test mevcut metal içeriğini belirler ve su oranı ile bakteri ve partikül kaynaklı kirlenme derecesini denetler. F-PDFM2 Gelişmiş test Temel testi ve kirlenme derecesine, olası filtre kirlenmesine ve motor ateşleme tutumuna yönelik bir incelemeyi kapsar. F-PDFM3 Gelişmiş test Plus Gelişmiş testi ve yağlama kabiliyeti analizini kapsar. Doğru yağlama kabiliyetine sahip olunması, motorun yakıt sistemindeki bileşenlerin ürün ömrünü uzatır. Aşağıdaki yakıt parametreleri belirlenebilir: Yakıt parametreleri F-PDFM1 F-PDFM2 F-PDFM3 24 baz metal 40 C'de viskozite Kükürt yüzdesi Su ve çökelti Akış noktası Termik mukavemet Bakteriler, mantarlar ve küfler Pensky-Marten uyarınca tutuşma noktası Hesaplanan setan indeksi Distilasyon Bulanıklık noktası Karl Fischer'e göre su yüzdesi Partikül oranı API uyarınca yoğunluk Yağlayıcı özelliği TIM-ID: MTU Advanced Fluid Management System eğilim analizi ile birlikte sistem güvenilirliğinin maksimize edilmesine yönelik bilgileri iletir. En iyi sonuçların elde edilmesi için aşağıdaki direktiflere dikkat edilmelidir. Numune alımı yapılmalıdır: Motor normal koşullar altında çalışırken veya durdurulduktan hemen sonra motor hala çalışma sıcaklığında iken Her 250 saatte bir aynı alım yerinden Not: Eğilim analizli online rapor oluşturmaya yönelik MTU yazılımı, analiz tamamlandıktan sonra elde edilen bilgilerin mümkün olan en iyi şekilde değerlendirilmesini sağlayan prosedürü belirtir. Not: MTU Advanced Fluid Management System bağımsız ve ISO A2LA uyarınca onaylanmış test laboratuvarları ile birlikte çalışır. Bu onay Kuzey Amerika'da bir test laboratuvarının el edebileceği en yüksek kalite derecesini belirtir. A001064/09T Yakıtlar 63

64 5 Onaylanan motor yağları ve gresler 5.1 Tek dereceli yağlar Dizel motorlar için SAE sınıfı 30 ve 40 kategori 1 Ayrıntılar ve özellikler için bkz. Dört zamanlı motorlar için yağlama maddeleri bölümü ( Sayfa 7) Tek dereceli yağlar Üretici Marka adı SAE viskozite sınıfı TBN 8 ile 10 mgkoh/g arasında 10 ile 12 mgkoh/g arasında >12 mgkoh/g Açıklamalar Addinol Lube Oil Addinol Marine MS X Addinol Turbo Diesel MD X Addinol Turbo Diesel MD X Aegean Oil SA Vigor Super D 40 X Avia Avia Special HDC 30, 40 X Castrol Ltd. Castrol MLC 30, 40 X Cepsa Lubricantes Cepsa Rodaje Y Proteccion 30 X Arttırılmış korozyon koruması Cyclon Hellas Cyclon D Prime 30, 40 X Gulf Oil International Gulf Superfleet 40 X Motor Oil (Hellas) EMO Turbo Champion Plus 30, 40 X Petrobras Distribuidora S.A. Marbrax CCD X Marbrax CCD X PT. Pertamina Lubricants Meditiran SMX 40 X PTT Public Comp. PTT Navita MTU Type 1 40 X Repsol Lubricantes y Especialidades, S.A. Repsol Serie 3 30, 40 X Repsol Marino 3 30 X Repsol Marino 3 SAE X SRS Schmierstoff Vertrieb GmbH SRS Rekord 30, 40 X Shell International Petroleum Company Shell Gadinia S 30, 40 X Shell Rimula R3 30, 40 X Shell Rimula R3+ 30 X Sirius 30 X Shell Sirius Monograde 30, 40 X SK Lubricants SD X TIM-ID: Onaylanan motor yağları ve gresler A001064/09T

65 Üretici Marka adı SAE viskozite sınıfı TBN 8 ile 10 mgkoh/g arasında 10 ile 12 mgkoh/g arasında >12 mgkoh/g Total Total Caprano TD X Total Caprano TD X United Oil XD 7000 Extra Duty-3U X Tablo 18: XD 7000 Extra Duty-4U X Açıklamalar TIM-ID: A001064/09T Onaylanan motor yağları ve gresler 65

66 5.2 Çok dereceli yağlar Dizel motorlar için SAE sınıfı 15W-40 kategori 1 Ayrıntılar ve özellikler için bkz. Dört zamanlı motorlar için yağlama maddeleri bölümü ( Sayfa 7) Önemli 1) = Bu çok dereceli yağlar ancak, krank bloğu hava tahliyesi açık alana döşendiğinde kullanılabilir. = İndeks işaretli motor yağlarına "Seri 60" için de izin verilir Çok dereceli yağlar Üretici Marka adı SAE viskozite sınıfı TBN 8 ile 10 mgkoh/g arasında 10 ile 12 mgkoh/g arasında >12 mgkoh/g Açıklamalar Addinol Lube Oil Addinol Super Star MX W-40 X Advanced Lubrication Specialties Translub 15W40 CI-4 15W-40 X BP p.l.c. BP Vanellus Multi 15W-40 X ENI S.p.A eni i-sigma universal DL 15W-40 X Exxon Mobil Corporation Mobil Delvac Super 1400E 15W-40 X Exxon Mobil Corporation Mobil Delvac XHP 15W-40 X Gulf Oil International Gulf Superfleet 15W-40 X Manufacture Zavod imeni Shaumyana Petróleos de Portugal, Petrogal S.A. Singapore Petroleum Company Limited M5z/14D 2 CE 15W-40 X Galp Galaxia Super 15W-40 15W-40 X SPC SDM W-40 X SRS Schmierstoff Vertrieb GmbH SRS Primalub 15W-40 X Total Total Caprano TD 15W-40 X Unil Opal Intercooler W-40 X United Oil XD 9000 Ultra Diesel-U 15W-40 X Tablo 19: TIM-ID: Onaylanan motor yağları ve gresler A001064/09T

67 5.3 Tek amaçlı yağlar Dizel motorlar için SAE sınıfı 30 ve 40 kategori 2 Ayrıntılar ve özellikler için bkz. Dört zamanlı motorlar için yağlama maddeleri bölümü ( Sayfa 7) MTU Tek dereceli yağlar Üretici Marka adı SAE viskozite sınıfı TBN 8 ile 10 mgkoh/g arasında 10 ile 12 mgkoh/g arasında >12 mgkoh/g Açıklamalar / Malzeme numarası MTU Friedrichshafen GmbH Power Guard DEO SAE X 20 litre bidon: X litre bidon X IBC: X MTU America Power Guard SAE 40 Off-Highway Heavy Duty 40 X 5 Galon: Galon: Üretim serisi 8000 için onaylı [( Tablo 20), Uyarı] MTU America üzerinden temin edilebilir Üretim serisi 2000 M72 için onaylı değil MTU India Pvt Ltd. Diesel Engine Oil DEO SAE X 20 litre bidon: 73333/P 205 litre bidon: 75151/D Hindistan yağlarının satış ve dağıtımı sadece Hindistan pazarı için öngörülmüştür Tablo 20: TIM-ID: Önemli Üretim serisi 8000'de, onaylı SAE sınıfı 40 motor yağları sadece ön ısıtma tertibatı ve motor ön yağlama sistemi ( Yağ > 30 C) ile bağlantılı olarak kullanılabilir. A001064/09T Onaylanan motor yağları ve gresler 67

68 Diğer tek dereceli yağlar Üretici Marka adı SAE viskozite sınıfı TBN 8 ile 10 mgkoh/g arasında 10 ile 12 mgkoh/g arasında >12 mgkoh/g Açıklamalar Addinol Lube Oil GmbH Addinol Turbo Diesel MD X Adnoc Distribution ADNOC Voyager Plus 40 CF/SL 40 X Atak Madeni Yağ Pazarlama Sanayi ve Ticaret A.Ş. Protector MX X Protector MX X BayWa AG Tectrol HD X Tectrol HD X Belgin Madeni Yaglar Lubex Marine M 30 X Lubex Marine M 40 X Lubex Marine LTM X Lubex Marine LTM X Bucher AG Langenthal Motorex Monolube 30 X Castrol Ltd. Castrol HLX 30, 40 X Hızlı ticari gemilerde 1500 saate kadar onaylı, üretim serisi 595, üretim serisi 1163 Cepsa Lubricants Cepsa Petrel HDL X Chevron Lubricants (Texaco) Ursa Premium TDX 40 X Delo , 40 X Delo Gold 40 X Chevron Lyteca (Texaco) Ursa Premium TDX 40 X Cyclon Hellas Cyclon D Super 40 X Delek Delkol Super Diesel 40 X Delkol Super Diesel MT Mono 40 X ENI S.p.A. Agip Sigma GDF 40 X ENOC Marketing L.L.C. ENOC Strata Super Duty 40 X Exxon Mobil Corporation Mobil Delvac X Üretim serisi 2000 M72 için onaylı değil Fuchs Europe Schmierstoffe GmbH Mobil Delvac X Üretim serisi 2000 M72 için onaylı değil Titan Universal HD 30, 40 X Titan Universal HD 30 MTU 30 X Arttırılmış korozyon koruması Gulf Oil International Gulf Superfleet Plus 40 X Gulf Western Oil, Australia Turboil 40 X TIM-ID: Onaylanan motor yağları ve gresler A001064/09T

69 Üretici Marka adı SAE viskozite sınıfı TBN 8 ile 10 mgkoh/g arasında 10 ile 12 mgkoh/g arasında >12 mgkoh/g Açıklamalar TIM-ID: GS Caltex Corporation Kixx D X Hyrax Oil Sdn Bhd Hyrax top deo 40 X Koçak Petrol Ürünleri San. ve. TIC. Ltd. Speedol Ultra HDX 30 TBN X Speedol Ultra HDX 40 TBN X Speedol Deniz Dizel Motor Yaĝi 30, 40 X Speedol Ultra HDX 30,40 X Kuwait Petroleum Q8 T , 40 X Manufacture Zavod imeni Shaumyana Ltd. M-14D2CE 40 X Motor Oil, Hellas EMO SHPD Plus 30, 40 X OOO Lukoil International Lukoil Avantgarde M X Oryx Energies Supreme RR 40 X Panolin AG Panolin Extra Diesel 40 X Paz Lubricants & Chemicals Pazl Marine S X Petrobras Distribuidora S.A. Marbrax CCD-310-AP 30 X Petroleos de Potugal, Petrogal S.A. Marbrax CCD-410-AP 40 X Galp Galaxia X Prista Oil Holding EAD Prista SHPD X PTT Public Comp. PTT Navita MTU Type 2 40 X Repsol Lubricantes y Especialidades, S.A. Shell International Petroleum Company Singapore Petroleum Company Limited Navita Plus, SAE X Repsol Diesel Serie 3 MT 40 X Shell Sirius X 30 X Shell Sirius X 40 X SPC SDM 900, SAE30 30 X SPC SDM 900, SAE40 40 X Sonol Seamaster X SRS Schmierstoff Vertriebs GmbH SRS Rekord plus X SRS Rekord plus X SRS Antikorrol M plus 30 X Arttırılmış korozyon koruması Sadece giriş ve çıkartma için izin verilir SRS Motorenöl O X A001064/09T Onaylanan motor yağları ve gresler 69

70 Üretici Marka adı SAE viskozite sınıfı TBN 8 ile 10 mgkoh/g arasında 10 ile 12 mgkoh/g arasında >12 mgkoh/g Total Total Caprano MT X Total Caprano MT X Total Disola MT X Total Disola MT X Total Rubia MT X Total Rubia MT X Viva Energy Australia Penske Power Systems Premium 40 X Tablo 21: Açıklamalar TIM-ID: Onaylanan motor yağları ve gresler A001064/09T

71 5.4 Çok dereceli yağlar Dizel motorlar için SAE sınıfı 10W-40, 15W-40 ve 20W-40 kategori 2 Ayrıntılar ve özellikler için bkz. Dört zamanlı motorlar için yağlama maddeleri bölümü ( Sayfa 7) Önemli İndeks işaretli motor yağlarına "Seri 60" için de izin verilir MTU Çok dereceli yağlar Üretici Marka adı SAE viskozite sınıfı TBN 8 ile 10 mgkoh/g arasında 10 ile 12 mgkoh/g arasında >12 mgkoh/g Açıklamalar MTU Friedrichshafen GmbH Diesel Engine Oil DEO SAE 15W-40 15W-40 X 20 litre bidon: X litre bidon: X IBC: X Çözünür ürünler: X (sadece talep üzerine) MTU Asia Diesel Engine Oil - DEO 15W-40 15W-40 X 20 litre bidon: 64247/P 200 litre bidon: 65151/D MTU Asia Çin Diesel Engine Oil - DEO SAE 15W-40 15W-40 X 20 litre Bidon: X /P 205 litre Varil: 65151/D Diesel Engine Oil - DEO SAE 10W-40 10W-40 X 20 litre Bidon: 60606/P MTU India Pvt. Ltd. Diesel Engine Oil - DEO 15W-40 15W-40 X 20 litre Bidon: 63333/P Tablo 22: 205 litre Varil: 65151/D Satış ve dağıtım sadece Hindistan pazarı için öngörülmüştür TIM-ID: A001064/09T Onaylanan motor yağları ve gresler 71

72 Diğer çok dereceli yağlar Üretici Marka adı SAE viskozite sınıfı TBN 8 ile 10 mgkoh/g arasında 10 ile 12 mgkoh/g arasında > 12 gkoh/g Adnoc Distribution Adnoc Voyager Plus 15W-40 X Aegean Oil S.A. Vigor Turbo SD 15W-40 15W-40 X Addinol Lube Oil Addinol Super Longlife MD W-40 X Addinol Diesel Longlife MD W-40 X Anomina Petroli Italiana IP Tarus 15W-40 X IP Tarus Turbo 15W-40 X IP Tarus Turbo Plus 15W-40 X Arabi Enertech KSC Burgan Ultra Diesel CH-4 15W-40 X Aral AG Aral Turboral 10W-40 10W-40 X Atak Madeni Yağ Pazarlama Sanayi ve Ticaret A.Ş. Aral Turboral 15W-40 15W-40 X Alpet Turbot Fleetmax W-40 X Auto-Teile-Ring GmbH Cartechnic Motorenöl SAE 15W-40 15W-40 X Avista Oil Refining & Trading Deutschland GmbH Bahrain Petroleum Company B.S.C. Avista Advantage SHPD 15W-40 X Avista Advantage UHPD 15W-40 X Pennasol Turbo Super 15W-40 X MOTOR GOLD Turbotec 15W-40 X Frontier Megatek 10W-40 X Frontier Super Plus 15W-40 X Frontier Turbo 15W-40 X Frontier Turbo LD 10W-40 X BayWa AG Tectrol Turbo W-40 X Belgin Madeni Yaglar Lubex Marine M 15W-40 X Açıklamalar TIM-ID: Onaylanan motor yağları ve gresler A001064/09T

73 Üretici Marka adı SAE viskozite sınıfı TBN 8 ile 10 mgkoh/g arasında 10 ile 12 mgkoh/g arasında > 12 gkoh/g BP p.l.c. BP Vanellus C6 Global Plus 10W-40 X BP Vanellus Multi-Fleet 15W-40 X BP Multi Mine 15W-40 X BP Mine Multi 15W-40 15W-40 X BP Vanellus Longdrain 15W-40 X BP Vanellus Multi A 10W-40 X BP Vanellus Agri 10W-40 X BP Vanellus Multi A 15W-40 X BP Vanellus Agri 15W-40 X Açıklamalar TIM-ID: BP Vanellus Max Extra 15W-40 X Bucher AG Langenthal Motorex Universal 10W-40 X Castrol Ltd. Castrol CRB Multi 10W-40 CI-4/E7 10W-40 X Castrol CRB Multi 15W-40 CI-4/E7 15W-40 X Castrol CRB Turbo 15W-40 CH-4/E7 15W-40 X Castrol Rivermax CRB 15W-40 CI-4/E7 15W-40 X Castrol Rivermax RX+ 15W-40 15W-40 X Castrol Vecton 15W-40 DH-1 15W-40 X Castrol RX Diesel 15W-40 X Castrol RX Diesel 15W-40 CI-4/E7 15W-40 X Castrol Vecton 10W-40 X Castrol Vecton 15W-40 CI-4/E7 15W-40 X Castrol Vecton 15W-40 CI-4/E7 15W-40 X Cepsa Cepsa Euromax SHPD 15W-40 X Champion Chemicals N.V. Champion New Energy 15W-40 X Chevron Lubricants (Caltex) Delo SHP Multigrade 15W-40 X Delo Gold Multigrade 15W-40 X Delo Gold Ultra 15W-40 X Delo Gold Ultra E 10W-40 X Delo Gold Ultra E 15W-40 X Delo 400 Multigrade 15W-40 X OEC SAE 15W-40 15W-40 X A001064/09T Onaylanan motor yağları ve gresler 73

74 Üretici Marka adı SAE viskozite sınıfı TBN 8 ile 10 mgkoh/g arasında 10 ile 12 mgkoh/g arasında > 12 gkoh/g Chevron Lubricants (Texaco) Ursa Super TD 15W-40 X Ursa Premium TDX 15W-40 X Açıklamalar Ursa Premium TDX Plus 15W-40 X Ursa Heavy Duty 15W-40 X CPC Corporation, Taiwan CPC Superfleet CG4 Motor Oil 15W-40 X Cubalub Cubalub Extra Diesel MX 15W-40 X Cubalub Extra Diesel 15W-40 X Cyclon Hellas Cyclon D Super 15W-40 X Delek Delkol Super Diesel 15W-40 X Delek Industries Ltd. Super Diesel 15W-40 X Dunwell Petro-Chemical Co., Ltd. Apex Super Motor Oil SL/CI-4, 15W-40 15W-40 X EKO A.B.E.E. Eko Forza plus 15W-40 X Engen Petroleum Ltd. Engen Dieselube 600 Super 15W-40 X Engen Dieselube 700 Super 15W-40 X eni S.p.A. Agip Blitum T 15W-40 X eni i-sigma super fleet 15W-40 X eni i-sigma performance E3 15W-40 X eni i-sigma performance E7 15W-40 X eni i-sigma performance E7 15W-40 X Exol Lubricants Ltd. Taurus Extreme M 15W-40 X Taurus Extreme HST 15W-40 X Exxon Mobil Corporation Mobilgard 1 SHC 20W-40 X Hızlı ticari gemilerde 1500 saate kadar onaylı 396, 1163 Mobil Delvac Super W-40 X Mobil Delvac MX 15W-40 Mobil Delvac MX Extra 15W-40 X Mobil Delvac Advanced City Logistcs 15W-40 X Finke Mineralölwerk GmbH AVIATICON Turbo Super Plus 15W-40 X X TIM-ID: Onaylanan motor yağları ve gresler A001064/09T

75 Üretici Marka adı SAE viskozite sınıfı TBN 8 ile 10 mgkoh/g arasında 10 ile 12 mgkoh/g arasında > 12 gkoh/g Açıklamalar TIM-ID: Fuchs Europe Schmierstoffe GmbH Fuchs Titan Truck Plus 15W-40 X Titan Unimax Ultra MC 10W-40 X Titan Formel Plus 15W-40 X Fuchs Titan Truck 15W-40 X Titan Unimax Plus MC 10W-40 X Fuchs Titan Universal HD 15W-40 X Fuchs Lubrifiants France Cofran Plura Super 15W-40 X Fuchs Petrolub SE Fuchs Max Way 15W-40 X Fuchs Titan Truck Plus 10W-30 X Fuchs Titan Truck Plus 15W-40 X Gazpromneft Lubricants Ltd. Belaz G-Profi Mining 15W-40 X German Mirror Lubricants and Greases Co. FZE Belaz G-Profi Mining FF 15W-40 X G-Profi MSI 10W-40 10W-40 X G-Profi MSI 15W-40 15W-40 X G-Profi MSH 15W-40 15W-40 G-Profi MSI Plus 15W-40 X Gazpromneft Diesel Premium 15W-40 X Mirr Turbo Plus Diesel Engine Oil API CI-4 SAE 10W-40 Mirr Turbo Plus Diesel Engine Oil API CI-4 SAE 15W-40 Mirr Turbo Diesel Engine Oil API CH-4 SAE 15W-40 X 10W-40 X 15W-40 X 15W-40 X Ginouves Georges SAS York W-40 X GS Caltex India Private Limited Kixx Dynamic Gold 15W-40 X GS Caltex Corporation Kixx HD 1 10W-40 X Kixx HD 1 15W-40 X Gulf Oil International Gulf Super Duty VLE 15W-40 X Gulf Superfleet LE 10W-40 X Gulf Superfleet LE 15W-40 X Gulf Superfleet Supreme 10W-40 X Gulf Superfleet Supreme 15W-40 X Gulf Superfleet Plus 15W-40 X A001064/09T Onaylanan motor yağları ve gresler 75

76 Üretici Marka adı SAE viskozite sınıfı TBN 8 ile 10 mgkoh/g arasında 10 ile 12 mgkoh/g arasında > 12 gkoh/g Açıklamalar Gulf Western Oil, Australia TOP DOG XDO 15W-40 X HAFA France Stradex W-40 X Hessol Lubrication GmbH Hessol Turbo Diesel 15W-40 X High Industrial Lubricants & Liquids Corporation (HILL) Hitachi Construction Machinery CO., Ltd. Hessol Super Longlife 10W-40 X Fastroil Force F300 Diesel 15W-40 X Fastroil Force F500 Diesel 15W-40 X Fastroil Force F700 Diesel Pro 10W-40 X Hitachi Premium Orange 15-W40 X Huiles Berliet S.A. RTO Maxima RD 15W-40 X RTO Maxima RLD 15W-40 X Hyrax Oil Sdn Bhd Hyrax Admiral 15W-40 15W-40 X INA Maziva Ltd. INA Super Max 15W-40 X Indian Oil Corporation Servo Premium (N) 15W-40 X Ipiranga Produtos des Petróleo S.A. Kuwait National Lube Oil MfgCo (KNLOC) Ipiranga Brutus Alta Performance 15W-40 X Burgan Ultra Diesel CH-4 15W-40 X Kuwait Petroleum Q8 T W-40 X Q8 T W-40 X Kocak Petrol Ürünleri San Speedol SHPD Tirot 15W-40 15W-40 X Liqui Moly Liqui Moly Marine 4T Motor Oil 15W-40 X Liqui Moly Touring High Tech SHPD 15W-40 X Lotos Oil Turdus Powertec CI-4 15W-40 15W-40 X Turdus Powertec W-40 X LPC S.A. Cyclon Granit Maximum 15W-40 X Lubricantes de América Generac Aceite 15W-40 X Lubricating Specialties Company (LSC) Lubral Nano Diesel 15W-40 X Top 1 Transport 15W-40 X Lubrisa Gulf Superfleet Supreme 15W-40 X Lukoil Lubricants Europe Oy Teboil Power Plus 15W-40 X Tepoil Super HPD 15W-40 X Tepoil Super HPD C 10W-40 X TIM-ID: Onaylanan motor yağları ve gresler A001064/09T

77 Üretici Marka adı SAE viskozite sınıfı TBN 8 ile 10 mgkoh/g arasında 10 ile 12 mgkoh/g arasında > 12 gkoh/g Açıklamalar TIM-ID: Mega Lube Marketers cc. Megalube Diesel Engine Oil 15W-40 X Meguin GmbH megol Motorenoel SHPD 15W-40 X Modriča Oil Refinery Maxima Turbo 15W-40 X MOL-LUB Kft.. MOL Dynamic MK9 15W-40 X MOL Mk-9 15W-40 X Mol Dynamic Super Diesel 15W-40 X Mol Dynamic Transit 10W-40 X Mol Dynamic Transit 15W-40 X MOL Super Diesel 15W-40 X Motor Oil, Hellas EMO SHPD Plus 15W-40 X MPM International Oil Company B.V. Motor Oil 15W-40 Super High Performance 15W-40 X NetLube Iran Max Turbo 15W-40 X NSL OilChem Trading Pte Ltd Liquid Gold D-Flo X4 15W-40 X Oman Oil Marketing Company SAOG Omanoil Maximo Super 15W40 CH-4 15W-40 X Orlen Oil Mogul Diesel DTT Extra 15W-40 X Platinum Ultor 15W-40 X Platinum Ultor Plus 15W-40 X OOO LLK-International BELAZ CI-4 15W-40 X Lukoil Avantgarde Extra 15W-40 X Lukoil Avantgarde Ultra 15W-40 X Lukoil Avantgarde NP 15W-40 X Lukoil Avantgarde Ultra Plus 10W-40 X Oryx Energies Enduro W-40 X Panolin AG Panolin Universal SFE 10W-40 X Panolin Diesel Synth 10W-40 X PDVSA CA PDV Ultradiesel 15W-40 X Pertamina Meditran SX Plus 15W-40 X Petrobras Colombia Combustibles Petrobras Top Turbo T2 15W-40 X Petrobras Distribuidora S.A. Lubrax Nautica Diesel 15W-40 X A001064/09T Onaylanan motor yağları ve gresler 77

78 Üretici Marka adı SAE viskozite sınıfı TBN 8 ile 10 mgkoh/g arasında 10 ile 12 mgkoh/g arasında > 12 gkoh/g Petro-Canada Lubricants Duron 15W-40 X Açıklamalar Petroleos de Portugal, Petrogal S.A. Duron XL 15W-40 X Galp Galaxia LD star 15W-40 X Petron Corporation Petron Rev-x Premium Multi Grade 15W-40 X Petronas Lubricants International Petronas Urania W-40 X Petronas Urania LD7 15W-40 X Petronas Urania LD 7 10W-40 X Petronas Urania Supremo CI-4 10W-40 X Petronas Urania Supremo CI-4 15W-40 X Petromin Corporation Petromin Turbomaster XD 15W-40 X Phillips 66 Lubricants Conoco Hydroclear Power D 15W-40 X Prista Oil AD Prista Turbo Diesel 15W-40 X PTT Public Limited Navita Plus SAE 15W-40 15W-40 X Qatar Lubricants Company Ltd. QALCO Topaz HMF 15W-40 X Qingdao Copton Technology Co., LTD. Copton CH-4 Diesel Engine Oil 15W-40 X Raloy Lubricantes, S.S. de C.V. Raloy Diesel Power 15W-40 X Raj Petro Specialities P Ltd. Zoomol Rforce 3100 RF1 15W-40 X Ravensberger Schmierstoffvertrieb GmbH Repsol Lubricantes y Especialidades, S.A. Zoomol Rforce 3100 RF4 15W-40 X RAVENOL Expert SHPD 10W-40 X RAVENOL Mineralöl Turbo Plus SHPD 15W-40 X Repsol Diesel Super Turbo SHPD 15W-40 X Repsol Neptuno S-Turbomar 15W-40 X RN-Lubricants, LLC Rosneft Revolux D2 15W-40 X Rosneft Revolux D3 15W-40 X Rosneft Revolux D5 15W-40 X ROWE Mineralölwerk GmbH ROWE Hightec Formula GT SAE 10W-40 HC 10W-40 X S.A.E.L. Gulf Gulfleet Long Road 15W-40 X TIM-ID: Onaylanan motor yağları ve gresler A001064/09T

79 Üretici Marka adı SAE viskozite sınıfı TBN 8 ile 10 mgkoh/g arasında 10 ile 12 mgkoh/g arasında > 12 gkoh/g Açıklamalar TIM-ID: Shell International Petroleum Company Shanghai HIRI Lubricants R & D Centre Singapore Petroleum Company Limited Shell Rimula MV 15W-40 X Shell Rimula R3 MV 15W-40 X Shell Rimula R3 X 15W-40 X Shell Rimula R4 15W-40 X Shell Rimula R4 X 15W-40 X Shell Rimula RT4 15W-40 X Shell Rimula RT4 X 15W-40 X Shell Rimula T3 15W-40 X Shell Rimula T4 15W-40 X Shell Rimula X 15W-40 X Shell Rotella T2 15W-40 X Shell Rotella T Multigrade 15W-40 X Shell Sirius 15W-40 X Eicher Premium Plus Diesel Engine Oil 15W-40 X HIRI 15W-40 X SDM 900 SAE 15W40 15W-40 X Sinopec Lubricant Co., Ltd. Sinopec Tulux T500 15W-40 X SK Lubricants Co. Ltd. ZIC X W-40 10W-40 X ZIC X W-40 X ZIC X7000 CI-4 10W-40 10W-40 X ZIC X7000 CI-4 15W-40 X SRS Schmierstoff Vertrieb GmbH SRS Motorenöl O W-40 X Arttırılmış korozyon koruması SRS Multi-Rekord top 15W-40 X SRS Multi Rekord plus 15W-40 X SRS Turbo Rekord 15W-40 X SRS Cargolub TFX 10W-40 X Tesla Technoproducts FZE Denebola Saheli Ultra XS W-40 X A001064/09T Onaylanan motor yağları ve gresler 79

80 Üretici Marka adı SAE viskozite sınıfı TBN 8 ile 10 mgkoh/g arasında 10 ile 12 mgkoh/g arasında > 12 gkoh/g Total Lubrifiants Antar Milantar PH 15W-40 X Antar Milantar PX 15W-40 X Fina Kappa Optima 15W-40 X Fina Kappa Extra Plus 15W-40 X Total Caprano Energy FE 15W-30 X Total Caprano TDH 15W-40 X Total Caprano TDI 15W-40 X Total Disola W 15W-40 X Total Genlub TDX 15W-40 X Total Rubia TIR W-40 X Total Rubia Works W-40 X Hitachi Genuine Engine Oil 15W40 DH-1 15W-40 X Unil Opal Medos W-40 X Valvoline EMEA All-Fleet Extra SAE 15W-40 15W-40 X Viscolube All-Fleet Plus 15W-40 X NextGen All-Fleet extra 15W-40 X Premium Blue Classic 15W-40 X Valvoline Premium Blue W-40 X Revivoil - Re Refined High-Tech HD Motoroil 15W-40 X Viva Energy Australia Penske Power Systems Premium 15W-40 X Wolf Oil Corporation NV. Wolf Vitaltech 15W40 15W-40 X Wunsch Öle GmbH Wunsch Rekord TLM-TU 10W-40 10W-40 X Tablo 23: Açıklamalar TIM-ID: Onaylanan motor yağları ve gresler A001064/09T

81 5.5 Çok dereceli yağlar SAE sınıfı 0W-30, 10W-30, 5W-40, 10W-40 ve 15W-40 kategori 2.1 (Low SAPS yağları) Ayrıntılar ve özellikler için bkz. Dört zamanlı motorlar için yağlama maddeleri bölümü ( Sayfa 7) Önemli İndeks işaretli motor yağlarına "Seri 60" için de izin verilir MTU Çok dereceli yağlar Üretici Marka adı SAE viskozite sınıfı TBN 8 ile 10 mgkoh/g arasında 10 ile 12 mgkoh/g arasında >12 mgkoh/g Açıklamalar MTU America Tablo 24: Diğer çok dereceli yağlar Power Guard SAE 15W-40 Off-Highway Heavy Duty 15W-40 X 5 Galon: Galon: IBC: MTU America üzerinden temin edilebilir TIM-ID: Üretici Marka adı SAE viskozite sınıfı TBN 8 ile 10 mgkoh/g arasında 10 ile 12 mgkoh/g arasında >12 mgkoh/g Bucher AG Langenthal Motorex Focus CF 15W-40 X BP p.l.c. BP Vanellus Eco 15W-40 X Castrol Ltd. Castrol CRB Mining 15W-40 15W-40 X Castrol CRB Mining 15W-40 CK-4 X Castrol CRB Turbo G4 15W-40 15W-40 X Castrol Hypuron 10W-30 X Champion Chemicals N.V. Champion OEM Specific 15W40 MS 15W-40 X Chevron Lubricants (Caltex) Delo 400 LE 15W-40 X Açıklamalar A001064/09T Onaylanan motor yağları ve gresler 81

82 Üretici Marka adı SAE viskozite sınıfı TBN 8 ile 10 mgkoh/g arasında 10 ile 12 mgkoh/g arasında >12 mgkoh/g Chevron Lubricants (Chevron) Delo 400 LE 15W-40 X Delo 400 MGX 15W-40 X Delo 400 SDE 15W-40 X Delo 400 XLE 10W-30 X Delo 400 XLE 15W-40 X Chevron Lubricants (Texaco) Ursa Ultra LE 15W-40 X ExxonMobil Corporation Mobil Delvac 1 ESP 0W-30 X Mobil Delvac 1 ESP 5W-40 X Mobil Delvac 1300 Super F2 15W-40 X Mobil Fleet 15W-40 X eni S.P.A. eni i-sigma top MS 15W-40 X Fuchs Europe Fuchs Titan Cargo 15W-40 X Fuchs Petrolub SE Fuchs Titan Cargo 10W-30 X Fuchs Titan Cargo 15W-40 X Gulf Oil International Gulf Supreme Duty XLE 15W-40 X Gulf Supreme Duty XLE 10W-30 X Hitachi Hitachi Genuine Engune Oil 10W-40 DH-2 10W-40 X Kuwait Petroleum Q8 T W-30 X Lotos Oil Turdus Powertec W-40 X Morris Lubricants Versimax HD6 15W-40 X MPM International Oil Company B.V. Motor Oil 15W-40 Extra High Performance 15W-40 X OOO "LLK-International" Lukoil Avantgarde Professional LA 10W-30 X Lukoil Avantgarde Professional LA 10W-40 X Lukoil Avantgarde Professional LA 15W-40 X Panolin AG Panolin Universal LA-X 15W-40 X Pennzoil Products Pennzoil Long-Life Gold 15W-40 X Petro-Canada Duron -E 15W-40 X Açıklamalar Üretim serisi T için de onaylı TIM-ID: Onaylanan motor yağları ve gresler A001064/09T

83 TIM-ID: Üretici Marka adı SAE viskozite sınıfı TBN 8 ile 10 mgkoh/g arasında 10 ile 12 mgkoh/g arasında >12 mgkoh/g Phillips 66 Lubricants Fleet Supreme EC 15W-40 X Guardol ECT 15W-40 X Kenndall Super-D XA 15W-40 X Prolube Lubricants Prolube Ultraplus 15W-40 X Repsol Lubricantes y Especialidades, S.A. Shell International Petroleum Company Repsol Diesel Turbo THPD Mid Saps 15W-40 X Shell Rimula Super 15W-40 X Shell Rimula RT4L 15W-40 X Shell Rotella T 15W-40 X Shell Rotella T3 15W-40 X Shell Rotella T5 10W-30 X Shell Rotella T5 10W-40 X Shell Rotella T6 5W-40 X Shell Rimula R5 LE 10W-30 X Shell Rimula R5 LE 10W-40 X Shell Rotella T Triple Protection 15W-40 X Shell Rimula R4 MV 15W-40 X Shell Rimula R4 L 15W-40 X SK energy ZIC XQ W-40 X SRS Schmierstoff Vertrieb GmbH SRS Turbo Rekord plus 15W-40 X SRS Turbo Rekord plus FE 10W-40 X Total Lubrifiants Total Rubia TIR W-40 X Trinidad & Tobago National Petroleum Marketing Company Ltd. (NPMC) Total Rubia Works W-40 X Total Max Star FE 10W-30 X Total Rubia Works 2000 FE 10W-30 10W-30 X Ultra Duty 15W-40 Engine Oil 15W-40 X Valvoline EMEA Valvoline All Fleet Extra LE SAE 15W-40 15W-40 X All-Fleet Extra LE NTI 15W-40 X Premium Blue W-40 15W-40 X Açıklamalar Üretim serisi C için de onaylı A001064/09T Onaylanan motor yağları ve gresler 83

84 Üretici Marka adı SAE viskozite sınıfı TBN 8 ile 10 mgkoh/g arasında 10 ile 12 mgkoh/g arasında >12 mgkoh/g Valvoline USA All Fleet Plus 15W-40 X Verco International April Superpro RXL 1 Gold Plus 15W-40 X Tablo 25: Açıklamalar TIM-ID: Onaylanan motor yağları ve gresler A001064/09T

85 5.6 Çok dereceli yağlar Dizel motorlar için SAE sınıfı 5W-30, 5W-40 ve 10W-40 kategori 3 Ayrıntılar ve özellikler için bkz. Dört zamanlı motorlar için yağlama maddeleri bölümü ( Sayfa 7) MTU Çok dereceli yağlar Üretici Marka adı SAE viskozite sınıfı TBN 8 ile 10 mgkoh/g arasında 10 ile 12 mgkoh/g arasında > 12 gkoh/g Açıklamalar MTU Asia Çin Diesel Engine Oil - DEO 5W-30 5W-30 X 20 litre Bidon: 60808/P MTU Suzhou üzerinden temin edilebilir Tablo 26: Diğer çok dereceli yağlar Üretici Marka adı SAE viskozite sınıfı TBN 8 ile 10 mgkoh/g arasında 10 ile 12 mgkoh/g arasında >12 mgkoh/g Açıklamalar TIM-ID: Addinol Lube Oil GmbH Addinol Commercial 1040 E4 10W-40 X Addinol Ultra Truck MD W-30 X Addinol Super Truck MD W-40 X Aral AG Aral Mega Turboral 10W-40 X Aral Mega Turboral 10W-40 10W-40 X Aral Super Turboral 5W-30 X Avia Mineralöl AG Avia Turbosynth HT-E 10W-40 X Avia Turbosynth HT-U 5W-30 X BayWa AG Tectrol Super Truck 530 5W-30 X Bucher AG Langenthal - Motorex Schmiertechnik Tectrol Super Truck W-40 X MC Power Plus SAE 10W/40 10W-40 X BP p.l.c. BP Energol IC-MT 10W-40 10W-40 X BP Vanellus Max 5W-30 X A001064/09T Onaylanan motor yağları ve gresler 85

86 Üretici Marka adı SAE viskozite sınıfı TBN 8 ile 10 mgkoh/g arasında 10 ile 12 mgkoh/g arasında >12 mgkoh/g Açıklamalar Castrol Ltd. Castrol CRB Turbomax 10W-40 E4/E7 10W-40 X Castrol Enduron MT 10W-40 X Castrol Enduron Plus 5W-30 X Castrol Elixion HD 5W-30 X Castrol Vectron 10W-40 E4/E7 10W-40 X Castrol Vectron Long Drain 10W-40 X Castrol Vectron Long Drain10W-40 E4/E7 10W-40 X Castrol Vectron 5W-30 Arctic 5W-30 X Castrol Vectron Fuel Saver 5W-30 5W-30 X Castrol Vectron Fuel Saver E7 5W-30 X Cepsa Cepsa Eurotrans SHPD 5W-30 X Cepsa Eurotrans SHPD 10W-40 X Champion Chemicals N.V. Champion New Energy 10W40 Ultra 10W-40 X Chemicis Khavremianeh Kohan Chemicis Excel Plus 10W-40 X Chevron Lubricants (Caltex) Delo Gold Ultra T 10W-40 X Delo XLD Multigrade 10W-40 X Chevron Lubricants (Texaco) Ursa HD 10W-40 X Ursa Premium FE 5W-30 X Ursa Super 10W-40 X Ursa Super TDX 10W-40 X Ursa TDX 10W-40 X Deutsche Ölwerke Lubmin GmbH AVENO HC PT Diesel 10W-40 X eni S.P.A. Agip Sigma Trucksint TFE 5W-40 X Agip Sigma Super TFE 10W-40 X eni i-sigma top 10W-40 X Enoc Marketing LLC Enoc Vulcan 770 SLD 10W-40 X Enoc Vulcan SLD 10W-40 X Exxon Mobil Corporation Mobil Delvac XHP Extra 10W-40 X Mobil Delvac XHP Ultra 5W-30 5W-30 X Mobil Delvac 1 SHC 5W-40 5W-40 X Exol Lubricants Ltd. Taurus Extreme M3 10W-40 X Fabrika Maziva, FAM AD Fenix Ultra Sint 10W-40 X TIM-ID: Onaylanan motor yağları ve gresler A001064/09T

87 Üretici Marka adı SAE viskozite sınıfı TBN 8 ile 10 mgkoh/g arasında 10 ile 12 mgkoh/g arasında >12 mgkoh/g Açıklamalar TIM-ID: Finke Mineralölwerk GmbH AVIATICON Finko Truck LD 10W-40 X Fuchs Europe Schmierstoffe GmbH Titan Cargo SL 5W-30 X Titan Cargo MC 10W-40 X Fuchs Lubricants France Cofran Marathon 10W-40 X Fuchs Max Way E4 10W-40 Fuchs Max Way Ultra 5W-30 Gulf Oil International Gulf Fleet Force synth. 5W-30 X High Industrial Lubricants & Liquids Corporation Gulf Superfleet ELD 10W-40 X Gulf Superfleet XLD 10W-40 X Gulf Superfleet Synth ELD 10W-40 X Fastroil Force Ultra High Performance Diesel (UHPD) 10W-40 X Huiles Berliet S.A. RTO Extensia RXD ECO 5W-30 X Iranol Oil Co. Iranol D40000-EIII 10W-40 X Kuwait Petroleum Q8 T W-40 X Q8 T 860 D 10W-40 X Q8 T 860 S 10W-40 X Q8 T W-40 X Lotos Oil Turdus Powertec W-40 X Turdus Powertec Synthetic 5W-30 X Lukoil Lubricants Europe Oy Teboil Super XLD-2 5W-30 X Meguin Megol Motorenöl Super LL Dimo Premium 10W-40 X MOL-LUB Kft MOL Synt Diesel 10W-40 X MOL Dynamic Synt Diesel E4 10W-40 X Orlen Oil Sp.o.o. Platinum Ultor Max 5W-30 X OOO LLK International Lukoil Avantgarde Professional 5W-30 X Lukoil Avantgarde Professional 10W-40 X Lukoil Avantgarde Professional M5 10W-40 X Lukoil Avantgarde Professional M6 10W-40 X Lukoil Avantgarde Ultra M3 15W-40 X Panolin Panolin Diesel HTE 10W-40 X Petroleos de Portugal, Petrogal S.A. Galp Galaxia Extreme 5W-30 X Galp Galaxia Ultra XHP 10W-40 X A001064/09T Onaylanan motor yağları ve gresler 87

88 Üretici Marka adı SAE viskozite sınıfı TBN 8 ile 10 mgkoh/g arasında 10 ile 12 mgkoh/g arasında >12 mgkoh/g Açıklamalar Petromin Corporation Petromin Turbo Master LD 10W-40 X Petronas Lubricants International Petronas Akros Synt Gold 10W-40 X Arexons HD-Truck E7 10W-40 X Urania Maximo 10W-40 X Petronas Urania Optimo 10W-40 X Urania 100 K 10W-40 X Urania 5000 F 5W-30 X Urania 5000 LD 10W-40 X Urania FE 5W-30 X Petronas Urania Maximo 5W-30 X PHI OIL GmbH Motordor Silver 10W40 10W-40 X Raj Petro Specialities P Ltd. Zoomol Rforce 8200 RF1 10W-40 X Ramoil S.p.A. Duglas Oil Ultra HC 10W-40 UHPDO 10W-40 X Ravensberger Schmierstoff Vertrieb GmbH Repsol Lubricantes y Especialidades S.A. RAVENOL Super Performance Truck 5W-30 X RAVENOL Performance Truck 10W-40 X Repsol Turbo UHPD 10W-40 X Repsol Diesel Turbo VHPD 5W-30 X Repsol Diesel Turbo UHPD Urban 10W-40 X RN-Lubricants, LLC Rosneft Revolux D4 10W-40 X ROWE Mineralölwerk GmbH ROWE Hightec Formula GT SAE 10W-40 HC 10W-40 X SCT Vertriebs GmbH Fanfaro TRD E4 UHPD 10W-40 X Shell International Petroleum Company Mannol TS-6 UHPD Eco 10W-40 X Pemco Diesel G-6 Eco UHPD 10W-40 X Shell Rimula R5 M 10W-40 X Shell Rimula R6 M 10W-40 X Shell Rimula R6 ME 5W-30 X Shell Rimula R6 MS 10W-40 X SK Lubricants Co. ZIC X7000 5W-30 X SRS Schmierstoff Vertrieb GmbH SRS Cargolub TFF 10W-40 X SRS Cargolub TFL 5W-30 X SRS Cargolub TFG 10W-40 X SRS Cargolub TFG plus 10W-40 X TIM-ID: Onaylanan motor yağları ve gresler A001064/09T

89 Üretici Marka adı SAE viskozite sınıfı TBN 8 ile 10 mgkoh/g arasında 10 ile 12 mgkoh/g arasında >12 mgkoh/g Tedex SA Tedex Diesel Truck UHPD (S) Motor Oil 10W-40 X Total Lubrifiants Gulf Gulfleet Highway 10W-40 10W-40 X RTO Extensia ECO 5W-30 X Total Rubia TIR 9200 FE 5W-30 X Transnational Blenders B. V. Engine Oil Super EHPD 10W-40 X Unil Opal Unil Opal LCM W-40 X Valvoline EMEA All Fleet Superior 10W-40 X Profleet 10W-40 X Valvoline All-Fleet Extreme NTI 10W-40 X Wolf Oil Corporation N.V. Wolf Vitaltech 10W40 Ultra 10W-40 X Tablo 27: Champion New Energy 10W40 Ultra 10W-40 X Açıklamalar TIM-ID: A001064/09T Onaylanan motor yağları ve gresler 89

90 5.7 Çok dereceli yağlar SAE sınıfı 5W-30, 10W-30 ve 10W-40 kategori 3.1 (Low SAPS yağları) Ayrıntılar ve özellikler için bkz. Dört zamanlı motorlar için yağlama maddeleri bölümü ( Sayfa 7) Önemli İndeks işaretli motor yağlarına "Seri 60" için de izin verilir Çok dereceli yağlar Üretici Marka adı SAE viskozite sınıfı TBN 8 ile 10 mgkoh/g arasında 10 ile 12 mgkoh/g arasında >12 mgkoh/g Açıklamalar/Malzeme numarası Addinol Lube Oil Addinol Extra Truck MD 1049 LE 10W-40 X Aral AG Aral Mega Turboral LA 10W-40 X Aral Super Turboral LA 5W-30 X BayWa AG Tectrol Super Truck Plus XL W-40 X Bucher AG Langenthal Motorex Focus QTM 10W-40 X Motorex Nexus FE SAE 5W-30 5W-30 X BP p.l.c. BP Vanellus Max Drain Eco 10W-40 X BVG Vertriebsgesellschaft AG Castrol Ltd. BP Vanellus Max Eco 10W-40 10W-40 X Alpha Advanced Eco-Efficiency low SAPS Castrol Vecton Long Drain10W-30 E6/E9 Castrol Vecton Long Drain10W-40 E6/E9 10W-40 X 10W-30 X 10W-40 X Castrol Vecton Fuel Saver 5W-30 E6/E9 5W-30 X Cepsa Comercial Petroleo, SA Cepsa Eurotech LS 10W40 Plus 10W-40 X Champion Chemilcals N.V. Champion OEM Specific 10W40 Ultra MS 10W-40 X Chevron Lubricants (Caltex) Delo XLE Multigrade 10W-40 X TIM-ID: Onaylanan motor yağları ve gresler A001064/09T

91 Üretici Marka adı SAE viskozite sınıfı TBN 8 ile 10 mgkoh/g arasında 10 ile 12 mgkoh/g arasında >12 mgkoh/g Açıklamalar/Malzeme numarası TIM-ID: Chevron Lubricants (Chevron) Delo 400 RDE 10W-30 X Delo 400 RDS 10W-40 X Delo 400 XLE 15W-40 X Delo 400 XLE HD 5W-30 X Delo 400 XLE HD 10W-40 X Delo 400 XLE SYN-HD 10W-40 X Delo 400 XLE Synthetic 5W-30 X Delo 400 LE Synthetic 5W-30 X Chevron Lubricants (Texaco) Ursa Ultra X 10W-30 X CONDAT Lubrifiants Vicam Planet 10W40 10W-40 X Deutsche Ölwerke Lubmin GmbH AVENO Universal UHPD 10W-40 De Oliebron B.V. Tor Turbosynth LSP Plus 10W-40 X eni S.p.a. eni i-sigma top MS 10W-40 X Enoc Marketing L.L.C. Enoc Vulkan Green 10W-40 X Exxon Mobil Corporation Mobil Delvac 1 ESP 5W-30 X Mobil Delvac 1 LE 5W-30 X Mobil Delvac HD 10W-40 X Mobil Delvac XHP ESP M 10W-40 X Mobil Delvac XHP LE 10W-40 X 55 Galon: Mobil Delvac XHP Ultra LE 5W-30 X Finke Mineralölwerk GmbH AVIATICON Finko Super Truck LA Plus 10W-40 X Fuchs Petrolub SE Titan Cargo Maxx 5W-30 X Titan Cargo Maxx 10W-40 X Fuchs Titan Cargo EU6 5W-30 X Fuchs Schmierstoffe GmbH Fuchs Titan Cargo LA 5W-30 X Gulf Oil International Gulf Superfleet Synth ULE 5W-30 X Gulf Superfleet XLE 10W-40 X Gulf Superfleet Synth XLE 10W-30 X Gulf Superfleet Synth XLE 10W-40 X Gulf Superfleet Universal 10W-40 X Helios Lubeoil Helios Premium KMXX 10W-40 10W-40 X Huiles Berliet S.A. RTO Extensia FP 10W-40 X Igol PRO 200 X 10W-40 X A001064/09T Onaylanan motor yağları ve gresler 91

92 Üretici Marka adı SAE viskozite sınıfı TBN 8 ile 10 mgkoh/g arasında 10 ile 12 mgkoh/g arasında >12 mgkoh/g Açıklamalar/Malzeme numarası INA Maziva d.o.o. INA Super W-30 5W-30 X INA Super W-40 X Kuwait Petroleum R&T Q W-40 X Q8 T W-40 X Q8 T 904 FE 10W-30 X Q8 T W-40 X Q8 T 910 5W-30 X Q8 Formula Truck 8500 FE 10W-30 X Q8 Formula Truck 8700 FE 5W-30 X LLK Finland Oy Teboil Super XLD-2 5W-30 X Meguin GmbH & Co. KG megol Motorenoel Low Saps 10W-40 X Morris Lubricants Ring Free Ultra 10W-40 X MPM International Oil Company B.V. Fendt Power Grade 10W-40 10W-40 X Motor Oil 10w-40 Premium Synthetic Ultra High Performance Diesel 10W-40 X Oel-Brack AG Midland maxtra 10W-40 X OMV Petrol Ofisi A.Ş Maximus HD-E 5W-30 X OOO LLK International Lukoil Avantgarde CNG 10W-40 X Lukoil Avantgarde Professional LE 5W-30 X Lukoil Avantgarde Professional LS 5W-30 X Lukoil Avantgarde Professional LS 10W-40 X Lukoil Avantgarde Professional LS5 5W-30 X Lukoil Avantgarde Professional LS5 10W-40 X Orlen Oil Platinum Ultor Complete 10W-40 X Platinum Ultor Optimo 10W-30 X Platinum Ultor Progress 10W-40 X Mogul Diesel L-SAPS 10W-40 X Panolin Panolin Diesel Synth EU-4 10W-40 X Panolin Ecomot 5W-30 X Panolin Ecomot 10W-30 X Panolin Ecomot 10W-40 X Petro-Canada Lubricants Inc. Duron UHP 5W30 5W-30 X Duron UHP E6 10W40 10W-40 X TIM-ID: Onaylanan motor yağları ve gresler A001064/09T

93 Üretici Marka adı SAE viskozite sınıfı TBN 8 ile 10 mgkoh/g arasında 10 ile 12 mgkoh/g arasında >12 mgkoh/g Açıklamalar/Malzeme numarası TIM-ID: Petróleos de Portugal Galp Galaxia Ultra LS 10W-40 X Petronas Lubricants International Petronas Urania 5000 E 5W-30 X Petronas Urania 5000 E 10W-40 X Petronas Urania FE LS 5W-30 X Petronas Urania Ecotech 10W-40 X PHI OIL GmbH Motodor LSP Gold 5W30 5W-30 X Motodor LSP Silver 10W-40 X Prista Oil AD Prista UHPD 10W-40 X Ravensberger Schmierölvertrieb GmbH Repsol Lubricantes y Especialidades, S.A. Ravenol Euro VI Truck 10W-40 X Repsol Diesel Turbo UHPD Mid Saps 10W-40 X Repsol DieselTurbo VHPD Mid Saps 5W-30 X Rowe Mineralölwerk GmbH Rowe Hightec Truckstar SAE 10W-40 HC-LA Shell International Petroleum Company 10W-40 X Shell Rimula R6 LM 10W-40 X Arttırılmış korozyon koruması Shell Rimula R6 LME 5W-30 X Shell Rimula Ultra 5W-30 X SK energy ZIC XQ W-40 X SRS Schmierstoff Vertrieb GmbH SRS Antikorrol MLA 10W-40 X Arttırılmış korozyon koruması SRS Cargolub TLA 10W-40 X SRS Cargolub TLS 5W-30 X SRS Cargolub TLS plus 5W-30 X SRS Turbo Diesel LA 10W-40 X SRS Cargolub Leichtlauf- Motorenöl LA 10W-40 X SRS Turbo-Rekord top FE 10W-40 X SRS Turbo-Rekord ultra FE 10W-40 X Statoil Lubricants MaxWay Ultra E6 10W-40 10W-40 X Total Lubrifiants Total Rubia TIR W-40 X Total Rubia Works W-40 X Transnational Blenders B. V. Engine Oil Synthetic UHPD E6 10W-30 X Engine Oil Synthetic UHPD E6 10W-40 X Motor Oil SCR 10W-40 X A001064/09T Onaylanan motor yağları ve gresler 93

94 Üretici Marka adı SAE viskozite sınıfı TBN 8 ile 10 mgkoh/g arasında 10 ile 12 mgkoh/g arasında >12 mgkoh/g Valvoline EMEA Valvoline ProFleet LS 5W-30 X Valvoline ProFleet LS 10W-40 X ProFleet LS NTI 10W-40 X Wibo Schmierstoffe GmbH Wibokraft Ultra AF 10W40 10W-40 X Wolf Oil Corporation N.V. Wolf Officialtech 10W40 Ultra MS 10W-40 X Champion OEM Specific 10W40 Ultra MS 10W-40 X Yacco SAS Yacco Transpo 65 10W-40 X Tablo 28: Açıklamalar/Malzeme numarası TIM-ID: Onaylanan motor yağları ve gresler A001064/09T

95 5.8 Gresler Genel uygulamalar için gresler Ayrıntılar ve özellikler için bkz. bölüm Yağlama gresleri ( Sayfa 15) Üretici Marka adı Açıklamalar Aral AG Mehrzweckfett Arallub HL2 BP p.l.c. Energrease LS2 Castrol Ltd. Spheerol AP2 Chevron Multifak EP2 SRS Schmierstoff Vertrieb GmbH SRS Wiolub LFK2 Shell Deutschland GmbH Shell Gadus S2 V220 2 Total Total Multis EP2 Veedol International Multipurpose Tablo 29: TIM-ID: A001064/09T Gresler 95

96 5.8.2 Dizel jeneratör ünitesi bileşenleri için yağlama gresleri Önemli Farklı yağlama greslerinin karıştırılmasına izin verilmez! Üretici Marka adı Açıklamalar Exxon Mobil Corporation Mobil Polyrex EM Yüksek sıcaklık gresi: -30 ila 250 C derece aralığında yağlama kabiliyeti (-22 ila 482 F arası) Şunlar için: Marathon jeneratörlere yönelik jeneratör yatağı Leroy-Somer jeneratörlere yönelik jeneratör yatağı *) Elektrik tahrikli soğutma sıvısı radyatöründeki (üretim serisi 4000) fan çarkı ve kayış kasnağı yatağı Shell GADUS S3 V220C Leroy-Somer jeneratörlere yönelik jeneratör yatağı için *) SKF Mehrzweckfett LGMT2 HM jeneratörlere yönelik jeneratör yatağı için ROCOL Limited Rocol RTD-Compound Elektrik tahrikli soğutma sıvısı radyatöründeki (üretim serisi 4000) kayış gergisi için ASCO Power Technologies Lubrication Kit Otomatik devre kesici (ATS) ASCO için *) UYARI: Leroy-Somer jeneratörlerde ilgili yağlama gresi bilgisi, jeneratördeki tip plakasından temin edilmelidir. Diğer üreticilerin jeneratörlerine yönelik kullanılan yağlama gresleri bilgileri için MTU Onsite Energy yetkili servisi ile irtibat kurulmalıdır. TIM-ID: Gresler A001064/09T

97 6 Onaylanan soğutma sıvıları 6.1 Hafif metal içerikli soğutma sistemleri için antifriz bulunmayan soğutma sıvısı Antifriz bulunmayan soğutma sıvısı Hafif metal içerikli soğutma sistemleri için konsantreler Ayrıntılar ve özellikler için bkz. bölüm Soğutma sıvıları ( Sayfa 17) Önemli Üretim serisi ve Marine için sadece marka adında * işareti bulunan soğutma sıvıları kullanılmalıdır! Antifriz bulunmayan soğutma sıvısı Konsantreler Üretici Marka adı İnhibitörler İşletim süresi Saat / yıl Organik Silisyum Nitrit Fosfat Molibdat Açıklamalar / Malzeme numarası TIM-ID: MTU Friedrichshafen GmbH Coolant CS100 Corrosion Inhibitor Concentrate* MTU America Inc. Power Cool Plus 6000 Concentrate* Arteco NV Freecor NBI X 6000 / 2 X 6000 / 2 X (20 l) X (210 l) X (1000 l) MTU Asia üzerinden de temin edilebilir X 6000 / 2 yeşil renkli (1 galon) (5 galon) MTU America üzerinden temin edilebilir BASF SE Glysacorr G93 green* X 6000 / 2 X (varil) X (bidon) BP Lubricants Castrol Extended Life Corrosion Inhibitor X X 6000 / 2 CCI Corporation A 216 X X 6000 / 2 CCI Manufacturing IL Corporation A 216 X X 6000 / 2 X (208 l) Chevron Corp. Texcool A 200 X 6000 / 2 Detroit Diesel Corp. Power Cool Plus 6000 X X 6000 / 2 kırmızı renkli Drew Marine Drewgard XTA* X 6000 / 2 ExxonMobil Old World Industries Inc. Mobil Delvac Extended Life Corrosion Inhibitor Final Charge Extended Life Corrosion Inhibitor (A 216) X X 6000 / 2 X X 6000 / 2 A001064/09T Onaylanan soğutma sıvıları 97

98 Üretici Marka adı İnhibitörler İşletim süresi Saat / yıl Organik Silisyum Nitrit Fosfat Molibdat Açıklamalar / Malzeme numarası Valvoline ZEREX G-93* X 6000 / 2 YORK SAS York 719* X 6000 / 2 Tablo 30: TIM-ID: Hafif metal içerikli soğutma sistemleri için antifriz bulunmayan soğut... A001064/09T

99 6.1.2 Antifriz bulunmayan soğutma sıvısı Hafif metal içerikli soğutma sistemleri için hazır karışımlar Ayrıntılar ve özellikler için bkz. bölüm Soğutma sıvıları ( Sayfa 17) Önemli Üretim serisi ve Marine için sadece marka adında * işareti bulunan soğutma sıvıları kullanılmalıdır Antifriz bulunmayan soğutma sıvısı Hazır karışımlar Üretici Marka adı İnhibitörler İşletim süresi Saat / yıl Organik Silisyum Nitrit Fosfat Molibdat Açıklamalar / Malzeme numarası MTU Friedrichshafen GmbH Tablo 31: Coolant CS10/90 Corrosion Inhibitor Premix* X 6000 / 2 X (20 l) X (210 l) X (1000 l) (Satış ve dağıtım bölgesi: İtalya) TIM-ID: A001064/09T Hafif metal içerikli soğutma sistemleri için antifriz bulunmayan soğut... 99

100 6.2 Hafif metal içermeyen soğutma sistemleri için antifriz bulunmayan soğutma sıvısı Antifriz bulunmayan soğutma sıvısı Hafif metal içermeyen soğutma sistemleri için konsantreler Ayrıntılar ve özellikler için bkz. bölüm Soğutma sıvıları ( Sayfa 17) Antifriz bulunmayan soğutma sıvısı Konsantreler Üretici Marka adı İnhibitörler İşletim süresi Saat / yıl Organik Silisyum Nitrit Fosfat Molibdat Açıklamalar / Malzeme numarası MTU Friedrichshafen GmbH MTU America Inc. Coolant CS100 Corrosion Inhibitor Concentrate Power Cool Plus 6000 Concentrate Arteco NV Freecor NBI X 6000 / 2 Havoline Extended Life Corrosion Inhibitor [EU Code 32765] (XLI) X 6000 / 2 X (20 l ) X (210 l) X (1000 l) MTU Asia üzerinden de temin edilebilir X 6000 / 2 yeşil renkli (1 galon) (5 galon) MTU America üzerinden temin edilebilir X 6000 / 2 BASF SE Glysacorr G93 green X 6000 / 2 X (varil) X (bidon) BP Lubricants Castrol Extended Life Corrosion Inhibitor X X 6000 / 2 CCI Corporation A 216 X X 6000 / 2 CCI Manufacturing IL Corporation A 216 X X 6000 / 2 X (208 l) Chevron Corp. Texcool A 200 X 6000 / 2 Detroit Diesel Corp. Power Cool Plus 2000 X X 6000 / 2 Power Cool Plus 6000 X X 6000 / 2 kırmızı renkli Drew Marine Drewgard XTA X 6000 / 2 ExxonMobil Mobil Delvac Extended Life Corrosion Inhibitor X X 6000 / 2 Fleetguard DCA-4L X X X 2000 / 1 Nalco Alfloc (Maxitreat) 3477 X 6000 / 2 Alfloc 2000 X X 6000 / 2 Nalco 2000 X X 6000 / 2 Nalcool 2000 X X 6000 / 2 Trac 102 X X 6000 / 2 TIM-ID: Hafif metal içermeyen soğutma sistemleri için antifriz bulunmayan soğu... A001064/09T

101 Üretici Marka adı İnhibitörler İşletim süresi Saat / yıl Organik Silisyum Nitrit Fosfat Molibdat Açıklamalar / Malzeme numarası Old World Industries Inc. Final Charge Extended Life Corrosion Inhibitor (A 216) X X 6000 / 2 Penray Pencool 2000 X X 6000 / 2 PrixMax Australia Pty. Ltd. PrixMax RCP X 6000 / 2 Total Total WT Supra X 6000 / 2 Valvoline Zerex G-93 X 6000 / 2 YORK SAS York 719 X 6000 / 2 Tablo 32: TIM-ID: A001064/09T Hafif metal içermeyen soğutma sistemleri için antifriz bulunmayan soğu

102 6.2.2 Antifriz bulunmayan soğutma sıvısı Hafif metal içermeyen soğutma sistemleri için hazır karışımlar Ayrıntılar ve özellikler için bkz. bölüm Soğutma sıvıları ( Sayfa 17) Antifriz bulunmayan soğutma sıvısı Hazır karışımlar Üretici Marka adı İnhibitörler İşletim süresi Saat / yıl Organik Silisyum Nitrit Fosfat Molibdat Açıklamalar / Malzeme numarası MTU Friedrichshafen GmbH Coolant CS 10/90 Corrosion Inhibitor Premix Nalco Alfloc (Maxitreat) 3443 (%7) X 6000 / 2 Tablo 33: X 6000 / 2 X (20 l) X (210 l) X (1000 l) (Satış ve dağıtım bölgesi: İtalya) TIM-ID: Hafif metal içermeyen soğutma sistemleri için antifriz bulunmayan soğu... A001064/09T

103 6.3 Hafif metal içerikli soğutma sistemleri için antifriz Donmaya karşı koruma maddesi Hafif metal içerikli soğutma sistemleri için konsantreler Ayrıntılar ve özellikler için bkz. bölüm Soğutma sıvıları ( Sayfa 17) Donmaya karşı koruma maddesi Konsantreler Üretici Marka adı İnhibitörler İşletim süresi Saat / yıl Organik Silisyum Nitrit Fosfat Molibdat Açıklamalar / Malzeme numarası TIM-ID: MTU Friedrichshafen GmbH Coolant AH100 Antifreeze Concentrate Avia Mineralöl AG Antifreeze APN X X 9000 / 5 Antifreeze APN - S X 9000 / 3 BASF SE Glysantin G05 X X 9000 / 5 X X 9000 / 5 X (20 l) X (210 l) X (1000 l) MTU Asia üzerinden de temin edilebilir Glysantin G48 blue green X X 9000 / 5 X (25 l) X (210 l) Glysantin G30 pink X 9000 / 3 X (bidon) X (varil) BayWa AG Tectrol Coolprotect X X 9000 / 5 BP Lubricants ARAL Antifreeze Extra X X 9000 / 5 Castrol Heavy Duty Extended Life Coolant X X 9000 / 3 Bucher AG Langenthal Motorex Coolant G48 X X 9000 / 5 Castrol Castrol Radicool NF X X 9000 / 5 CCI Corporation L 415 X X 9000 / 3 CCI Manufacturing IL Corporation C 521 X X 9000 / 3 Clariant Genantin Super X X 9000 / 5 Classic Schmierstoff GmbH + Co KG Comma Oil & Chemicals Ltd. Classic Kolda UE G48 X X 9000 / 5 Comma Xstream G30 Antifreeze Coolant Concentrate Comma Xstream G48 Antifreeze Coolant Concentrate X 9000 / 3 X X 9000 / 5 Detroit Diesel Corp. Power Cool Antifreeze X X 9000 / 3 Power Cool Plus Coolant X X 9000 / 3 Power Cool Diesel Engine Coolant X X 9000 / 3 A001064/09T Hafif metal içerikli soğutma sistemleri için antifriz 103

104 Üretici Marka adı İnhibitörler İşletim süresi Saat / yıl Organik Silisyum Nitrit Fosfat Molibdat Açıklamalar / Malzeme numarası ExxonMobil Finke Mineralölwerk GmbH Mobil Delvac Extended Life Coolant X X 9000 / 3 Mobil Antifreeze Advanced X 9000 / 3 Mobil Antifreeze Extra X X 9000 / 5 Mobil Antifreeze Special X X 9000 / 5 Mobil Heavy Duty Coolant X X 9000 / 3 Mobil Mining Coolant X X 9000 / 3 Esso Antifreeze Advanced X 9000 / 3 Esso Antifreeze Extra X X 9000 / 5 AVIATICON Finkofreeze F30 X 9000 / 3 AVIATICON Finkofreeze F48 X X 9000 / 5 Fuchs Petrolub SE Maintain Fricofin X X 9000 / 5 Gazpromneft Lubricants Ltd. Maintain Fricofin G12 Plus X 9000 / 3 X (bidon) X (varil) Belaz G-Profi Antifreeze Red X 9000 / 3 Krafft S.L.U. Refrigerante ACU 2300 X X 9000 / 3 X (varil) Kuttenkeuler GmbH Kuttenkeuler Antifreeze ANF KK48 X X 9000 / 5 Glycostar ST48 X X 9000 / 5 INA Maziva Ltd. INA Antifriz Al Super X X 9000 / 5 Mitan Mineralöl GmbH Alpine C48 X X 9000 / 5 Nalco Nalcool 5990 X X 9000 / 3 Nalco Australia Nalcool NF 48 C X X 9000 / 5 Old World Industries Inc. Blue Mountain Heavy Duty Extended Life Coolant Fleet Charge SCA Precharged Coolant / Antifreeze Final Charge Global Extended Life Coolant Antifreeze X X 9000 / 3 X X 9000 / 3 X X 9000 / 3 OMV OMV Coolant Plus X X 9000 / 5 OMV Coolant SF X 9000 / 3 Panolin AG Panolin Anti-Frost MT-325 X X 9000 / 5 Penske Power Systems Raloy Lubricantes Power Cool - HB500 Coolant Concentrate Antifreeze Long Life NF-300 Concentrate X X 9000 / 3 X X 9000 / 5 Recochem Inc. R542 X X 9000 / 3 SMB - Sotagal / Mont Blanc Antigel Power Cooling Concentrate X X 9000 / 5 Total Glacelf MDX X X 9000 / 5 TIM-ID: Hafif metal içerikli soğutma sistemleri için antifriz A001064/09T

105 Üretici Marka adı İnhibitörler İşletim süresi Saat / yıl Organik Silisyum Nitrit Fosfat Molibdat Açıklamalar / Malzeme numarası Valvoline Zerex G-05 X X 9000 / 5 Zerex G-48 X X 9000 / 5 Zerex G-30 X 9000 / 3 YORK SAS York 716 X X 9000 / 5 ZAO Obninskorgsintez Tablo 34: Lukoil Antifreeze HD G12 K X 9000 / 3 TIM-ID: A001064/09T Hafif metal içerikli soğutma sistemleri için antifriz 105

106 6.3.2 Donmaya karşı koruma maddesi Özel uygulamalar için konsantreler Ayrıntılar ve özellikler için bkz. bölüm Soğutma sıvıları ( Sayfa 17) Özel uygulamalara yönelik konsantreler Üretici Marka adı İnhibitörler İşletim süresi Saat / yıl Organik Silisyum Nitrit Fosfat Molibdat Açıklamalar / Malzeme numarası BASF SE G206 X X 9000 / 3 Kuzey Kutbu bölgelerinde kullanım için (< -40 C) Tablo 35: TIM-ID: Hafif metal içerikli soğutma sistemleri için antifriz A001064/09T

107 6.3.3 Donmaya karşı koruma maddesi Hafif metal içerikli soğutma sistemleri için hazır karışımlar Ayrıntılar ve özellikler için bkz. bölüm Soğutma sıvıları ( Sayfa 17) Hafif metal içerikli soğutma sistemleri için hazır karışımlar Üretici Marka adı İnhibitörler İşletim süresi Saat / yıl Organik Silisyum Nitrit Fosfat Molibdat Açıklamalar / Malzeme numarası TIM-ID: MTU Friedrichshafen GmbH MTU America Inc. Coolant AH 35/65 Antifreeze Premix Coolant AH 40/60 Antifreeze Premix Coolant AH 50/50 Antifreeze Premix X X 9000 / 5 X (20 l) X (210 l) X (1000 l) (Satış ve dağıtım bölgesi: İtalya) X X 9000 / 5 X (20 l) X (210 l) X (1000 l) (Satış ve dağıtım bölgesi: İngiltere, İspanya) X X 9000 / 5 X (20 l) X (210 l) X (1000 l) (Satış ve dağıtım bölgesi: İngiltere) Coolant RM30 (40 %) X 9000 / 3 X (20 l) X (205 l) X (1000 l) Power Cool Universal 35/65 mix Power Cool Universal 50/50 mix Power Cool Off-Highway Coolant 50/50 Premix X X 9000 / (5 galon) (55 galon) X X 9000 / (5 galon) (55 galon) X X 9000 / (5 galon) (55 galon) Bantleon Avilub Antifreeze Mix (%50) X X 9000 / 5 X (210 l) BayWa AG BP Lubricants Bucher AG Langenthal Castrol Tectrol Coolprotect Mix 3000 Castrol Heavy Duty Extended Life Prediluted Coolant (50/50) Motorex Coolant G48 ready to use (50/50) Castrol Radicool NF Premix (%45) X 9000 / 3-24 C'ye kadar donma koruması X X 9000 / 3 X X 9000 / 5 X X 9000 / 5 CCI Corporation L 415 (%50) X X 9000 / 3 CCI Manufacturing IL Corporation Cepsa Comercial Petróleo S.A.U. C 521 (%50) X X 9000 / 3 XTAR Super Coolant Hybrid NF 50% X X 9000 / 5 A001064/09T Hafif metal içerikli soğutma sistemleri için antifriz 107

108 Üretici Marka adı İnhibitörler İşletim süresi Saat / yıl Organik Silisyum Nitrit Fosfat Molibdat Açıklamalar / Malzeme numarası Detroit Diesel Corp. Exxon Mobil Finke Mineralölwerk GmbH Old World Industries Inc. Penske Power Systems Raloy Lubricantes SMB - Sotragal / Mont Blanc Tosol-Sintez Power Cool Plus Prediluted Coolant (50/50) Power Cool Prediluted 50/50 Diesel Engine Coolant Mobil Delvac Extended Life Prediluted Coolant (50/50) AVIATICON Finkofreeze F48 RM 50/50 AVIATICON Finkofreeze F30 RM 40:60 + Blue Mountain Heavy Duty Extended Life Prediluted Coolant (50/50) Final Charge Global Extended Life Prediluted Coolant/Antifreeze (50/50) Fleet Charge SCA Precharged 50/50 Prediluted Coolant Power Cool HB500 Premix 50/50 Antifreez Long Life NF-300 Ready-to-Use (50:50) X X 9000 / 3 X X 9000 / 3 X X 9000 / 3 X X 9000 / 5 X 9000 / 3 X X 9000 / 3 X X 9000 / 3 X X 9000 / 3 X X 9000 / 3 X X 9000 / 5 L.R.-30 Power Cooling (%44) X X 9000 / 5 L.R.-38 Power Cooling (%5 X X 9000 / 5 Glysantin Alu Protect G30 Ready Mix Glysantin Alu Protect Plus G48 Ready Mix X 9000 / 3 X X 9000 / 5 Total Coolelf MDX (-26 C) X X 9000 / 5 Valentin Energie GmbH Valentin Coolant Plus -25 C Ready X 9000 / 3 Valvoline Zerex G-05 50/50 Mix X X 9000 / 5 ZAO Obninskorgsintez Tablo 36: Lukoil Antifreeze HD G12 (%50) X 9000 / 3 TIM-ID: Hafif metal içerikli soğutma sistemleri için antifriz A001064/09T

109 6.4 Hafif metal içermeyen soğutma sistemleri için antifriz Donmaya karşı koruma maddesi Hafif metal içermeyen soğutma sistemleri için konsantreler Ayrıntılar ve özellikler için bkz. bölüm Soğutma sıvıları ( Sayfa 17) Önemli Üretim serileri ve için sadece marka adında * işareti bulunan soğutma sıvıları kullanılmalıdır! Donmaya karşı koruma maddesi Konsantreler Üretici Marka adı İnhibitörler İşletim süresi Saat / yıl Organik Silisyum Nitrit Fosfat Molibdat Açıklamalar / Malzeme numarası TIM-ID: MTU Friedrichshafen GmbH Arteco NV Coolant AH100* Antifreeze Concentrate Havoline Extended Life Coolant XLC [EU Code 30379] X X 9000 / 5 X (20 l) X (210 l) X (1000 l) MTU Asia üzerinden de temin edilebilir X 9000 / 3 Avia Mineralöl AG Antifreeze APN* X X 9000 / 5 Antifreeze APN - S* X 9000 / 3 BASF SE Glysantin G05 X X 9000 / 5 Glysantin G48 blue green* X X 9000 / 5 X (25 l) X (210 l) Glysantin G30 pink* X 9000 / 3 X (bidon) X (varil) BayWa AG Tectrol Coolprotect* X X 9000 / 5 BP Lubricants ARAL Antifreeze Extra* X X 9000 / 5 Castrol Heavy Duty Extended Life Coolant* X X 9000 / 3 Bucher AG Langenthal Motorex Coolant G48* X X 9000 / 5 Caltex Caltex Extended Life Coolant [AP Code ] (XLC) X 9000 / 3 Castrol Castrol Radicool NF* X X 9000 / 5 CCI Corporation L415* X X 9000 / 3 CCI Manufacturing IL Corporation Chevron Corp. C521* X X 9000 / 3 Havoline Dexcool Extended Life Antifreeze [US Code ] X 9000 / 3 Clariant Genantin Super X X 9000 / 3 A001064/09T Hafif metal içermeyen soğutma sistemleri için antifriz 109

110 Üretici Marka adı İnhibitörler İşletim süresi Saat / yıl Organik Silisyum Nitrit Fosfat Molibdat Açıklamalar / Malzeme numarası Classic Schmierstoff GmbH + Co. KG Comma Oil & Chemicals Ltd. Classic Kolda UE G48* X X 9000 / 5 Comma Xstream G30 * Antifreeze Coolant Concentrate Comma Xstream G48 * Antifreeze Coolant Concentrate X 9000 / 3 X X 9000 / 5 Detroit Diesel Corp. Power Cool Antifreeze X X 9000 / 3 ExxonMobil Finke Mineralölwerk GmbH Power Cool Plus Coolant* X X 9000 / 3 Power Cool Diesel Engine Coolant Mobil Delvac Extended Life Coolant* X X 9000 / 3 X X 9000 / 3 Mobil Antifreeze Advanced* X 9000 / 3 Mobil Antifreeze Extra* X X 9000 / 5 Mobil Antifreeze Special X X 9000 / 5 Mobil Heavy Duty Coolant X X 9000 / 3 Mobil Mining Coolant X X 9000 / 3 Esso Antifreeze Advanced* X 9000 / 3 Esso Antifreeze Extra* X X 9000 / 5 AVIATICON Finkofreeze F30* AVIATICON Finkofreeze F48* X 9000 / 3 X X 9000 / 5 Fuchs Petrolub SE Maintain Fricofin* X X 9000 / 5 Gazpromneft Lubricants Ltd. Maintain Fricofin G12 Plus* X 9000 / 3 X (bidon) X (varil) Maintain Fricofin HDD [Oilcode T-AF3-1] Belaz G-Profi Antifreeze Red* X X X 9000 / 3 X 9000 / 3 G - Energy Antifreeze SNF X 9000 / 3 Krafft S.L.U Refrigerante ACU 2300 X X 9000 / 3 X (varil) Kuttenkeuler GmbH Kuttenkeuler Antifreeze ANF KK48* X X 9000 / 5 Glycostar ST48* X X 9000 / 5 INA Maziva Ltd. INA Antifriz Al Super* X X 9000 / 5 Mitan Mineralöl GmbH Alpine C48* X X 9000 / 5 MOL-Lub Kft. EVOX Premium concentrate X 9000 / 3 Nalco Nalcool 4070 X X X 9000 / 3 Nalcool 5990 X X 9000 / 3 TIM-ID: Hafif metal içermeyen soğutma sistemleri için antifriz A001064/09T

111 Üretici Marka adı İnhibitörler İşletim süresi Saat / yıl Organik Silisyum Nitrit Fosfat Molibdat Açıklamalar / Malzeme numarası Nalco Australia Nalcool NF 48 C* X X 9000 / 5 OAO Technoform Cool Stream Premium C X 9000 / 3 Old World Industries Inc. Blue Mountain Heavy Duty Extended Life Coolant* Fleetcharge SCA Precharged Coolant / Antifreeze Final Charge Global Extended Life Coolant Antifreeze* X X 9000 / 3 X X 9000 / 3 X X 9000 / 3 OMV OMV Coolant Plus* X X 9000 / 5 OMV Coolant SF* X 9000 / 3 Panolin AG Panolin Anti-Frost MT-325* X X 9000 / 5 Penske Power Systems Power Cool HB500 X X 9000 / 3 Raloy Lubricantes Power Cool HB800 X X X 9000 / 3 Antifreeze Long Life NF-300 Concentrate* X X 9000 / 5 Recochem Inc. R542 X X 9000 / 3 R824M X X X 9000 / 3 Shell Shell HD Premium N X X 9000 / 3 SMB - Sotragal / Mont Blanc Antigel Power Cooling Concentrate* X X 9000 / 5 Total Glacelf Auto Supra X 9000 / 3 Glacelf MDX* X X 9000 / 5 Glacelf Supra X 9000 / 3 Valvoline Zerex G-05 X X 9000 / 5 Zerex G-48* X X 9000 / 3 Zerex G-30* X 9000 / 5 YORK SAS York 716* X X 9000 / 5 ZAO Obninskorgsintez Tablo 37: Lukoil Antifreeze HD G12 K* X 9000 / 3 TIM-ID: A001064/09T Hafif metal içermeyen soğutma sistemleri için antifriz 111

112 6.4.2 Donmaya karşı koruma maddesi Özel uygulamalar için konsantreler Ayrıntılar ve özellikler için bkz. bölüm Soğutma sıvıları ( Sayfa 17) Özel uygulamalara yönelik konsantreler Üretici Marka adı İnhibitörler İşletim süresi Saat / yıl Organik Silisyum Nitrit Fosfat Molibdat Açıklamalar / Malzeme numarası BASF SE G206 X X 9000 / 3 Kuzey Kutbu bölgelerinde kullanım için (< -40 C) Üretim serisi için onaylı değil Tablo 38: TIM-ID: Hafif metal içermeyen soğutma sistemleri için antifriz A001064/09T

113 6.4.3 Donmaya karşı koruma maddesi Hafif metal içermeyen soğutma sistemleri için hazır karışımlar Ayrıntılar ve özellikler için bkz. bölüm Soğutma sıvıları ( Sayfa 17) Önemli Üretim serileri ve için sadece marka adında * işareti bulunan soğutma sıvıları kullanılmalıdır! Donmaya karşı koruma maddesi Hazır karışımlar Üretici Marka adı İnhibitörler İşletim süresi Saat / yıl Organik Silisyum Nitrit Fosfat Molibdat Açıklamalar / Malzeme numarası TIM-ID: MTU Friedrichshafen GmbH MTU America Inc. Arteco NV Coolant AH 35/65 Antifreeze Premix* Coolant AH 40/60 Antifreeze Premix* Coolant AH 50/50 Antifreeze Premix* X X 9000 / 5 X (20 l) X (210 l) X (1000 l) (Satış ve dağıtım bölgesi: İtalya) X X 9000 / 5 X (20 l) X (210 l) X (1000 l) (Satış ve dağıtım bölgesi: İngiltere, İspanya) X X 9000 / 5 X (20 l) X (210 l) X (1000 l) (Satış ve dağıtım bölgesi: İngiltere) Coolant RM 30 (40 %)* X 9000 / 3 X (20 l) X (205 l) X (1000 l) Power Cool Universal 35/65 mix* Power Cool Universal 50/50 mix* Power Cool Off-Highway Coolant 50/50 Premix Halvoline Extended Life Coolant + B2 50/50 OF01 [EU Code 33073] (%50) Halvoline Extended Life Coolant + B2 40/60 OF01 [EU Code 33069] (%40) Halvoline Extended Life Coolant + B2 35/65 OF01 [EU Code 33074] (%35) X X 9000 / (5 galon) (55 galon) X X 9000 / (5 galon) (55 galon) X X 9000 / (5 galon) (55 galon) X 9000 / 3 X 9000 / 3 X 9000 / 3 Bantleon Avilub Antifreeze Mix (%50)* X X 9000 / 5 X (210 l) BayWa AG Tectrol Coolprotect Mix 3000* X 9000 / 3-24 C'ye kadar donma koruması A001064/09T Hafif metal içermeyen soğutma sistemleri için antifriz 113

114 Üretici Marka adı İnhibitörler İşletim süresi Saat / yıl Organik Silisyum Nitrit Fosfat Molibdat Açıklamalar / Malzeme numarası BP Lubricants Bucher AG Langenthal Caltex Castrol Castrol Heavy Duty Extended Life Prediluted Coolant (50/50)* Motorex Coolant G48 ready to use (50/50)* Caltex Extended Life Coolant Pre-Mixed 50/50 [AP Code ] (%50) Castrol Radicool NF Premix (%45)* X X 9000 / 3 X X 9000 / 5 X 9000 / 3 X X 9000 / 5 CCI Corporation L 415 (%50)* X X 9000 / 3 CCI Manufacturing IL Corporation Cepsa Comercial Petróleo S.A.U. Chevron Corp. Detroit Diesel Corp. ExxonMobil Finke Mineralölwerk GmbH Fuchs Petrolub SE C 521 (%50)* X X 9000 / 3 Xtar Super Coolant Hybrid NF 50%* Havoline Dexcool Extended Life Predilluted 50/50 Antifeeze Coolant [US Code ] Power Cool Plus Prediluted Coolant (50/50)* Power Cool Prediluted 50/50 Diesel Engine Coolant Mobil Delvac Extended Life Prediluted Coolant (50/50)* AVIATICON Finkofreeze F48 RM 50/50* AVIATICON Finkofreeze F30 RM 40:60 + Maintain Fricofin HDD Premix 50/50 [Oilcode T- AF3-2] X X 9000 / 5 X 9000 / 3 X X 9000 / 3 X X 9000 / 3 X X 9000 / 3 X X 9000 / 5 X 9000 / 3 X X X 9000 / 3 Nalco Nalcool 4100 (%50) X X X 9000 / 3 Old World Industries Inc. Blue Mountain Heavy Duty Extended Life Prediluted Coolant (50/50)* Final Charge Global Extended Life Predilluted Coolant / Antifreeze (50/50)* Fleet Charge SCA Precharged 50/50 Prediluted Coolant X X 9000 / 3 X X 9000 / 3 X X 9000 / 3 TIM-ID: Hafif metal içermeyen soğutma sistemleri için antifriz A001064/09T

115 Üretici Marka adı İnhibitörler İşletim süresi Saat / yıl Organik Silisyum Nitrit Fosfat Molibdat Açıklamalar / Malzeme numarası Penske Power Systems Raloy Lubricantes SMB - Sotragal / Mont Blanc Power Cool HB500 Premix 50/50 Power Cool HB800 Premix 50/50 Antifreeze Long Life NF-300 Ready-to-Use (50:50)* L.R.-30 Power Cooling (%44)* L.R.-38 Power Cooling (%5* X X 9000 / 3 X X X 9000 / 3 X X 9000 / 5 X X 9000 / 5 X X 9000 / 5 Total Coolelf MDX (-26 C)* X X 9000 / 5 Tosol-Sinzez Valentin Energie GmbH Coolelf Supra (%40) X 9000 / 3 Coolelf GF NP (%50) X 9000 / 3 Glysantin Alu Protect/G30 Ready Mix* Glysantin Protect Plus/G48 Ready Mix* Valentin Coolant Plus -25 C Ready* X 9000 / 3 X X 9000 / 5 X 9000 / 3 Valvoline Zerex G-05 50/50 Mix X X 9000 / 5 ZAO Obninskorgsintez Tablo 39: Lukoil Antifreeze HD G12 (%50)* X 9000 / 3 TIM-ID: A001064/09T Hafif metal içermeyen soğutma sistemleri için antifriz 115

116 6.5 Sınırlı üretim serisi onayına sahip soğutma maddesi katkıları Donmaya karşı koruma maddesi Hafif metal içerikli ve hafif metal içermeyen üretim serilerine yönelik etilen glikol bazlı konsantreler ve hazır karışımlar Donmaya karşı koruma maddesi Konsantreler Üretici Marka adı İnhibitörler İşletim süresi Saat / yıl Organik Silisyum Nitrit Fosfat Molibdat Açıklamalar / Malzeme numarası BASF SE Glysantin G40 pink (konsantre) Bucher AG Langenthal Motorex Coolant M 4,0 Concentrate X X 9000 / 3 X (20 l) X (210 l) Uygulama konsantresi: %40 ile 50 hacim arasında X X 9000 / 3-38 C'ye kadar donma koruması Valvoline ZEREX G40 (konsantre) X X 9000 / 3 Uygulama konsantresi: %40 ile 50 hacim arasında Malzeme numarası (ABD): (Drum) Tablo 40: Donmaya karşı koruma maddesi - Hazır karışımlar Üretici Marka adı İnhibitörler İşletim süresi Saat / yıl Organik Silisyum Nitrit Fosfat Molibdat Açıklamalar / Malzeme numarası Bucher AG Langenthal Motorex Coolant M 4,0 Ready to use X X 9000 / 3-38 C'ye kadar donma koruması Tablo 41: TIM-ID: Sınırlı üretim serisi onayına sahip soğutma maddesi katkıları A001064/09T

117 6.5.2 Donmaya karşı koruma maddesi Hafif metal içermeyen üretim serilerine yönelik propilen glikol bazlı hazır karışımlar Donmaya karşı koruma maddesi Hazır karışım Üretici Marka adı İnhibitörler İşletim süresi Saat / yıl Organik Silisyum Nitrit Fosfat Molibdat Açıklamalar / Malzeme numarası Fleetguard PG XL (%40) hazır karışım X X X 9000 / 3 Tablo 42: TIM-ID: A001064/09T Sınırlı üretim serisi onayına sahip soğutma maddesi katkıları 117

118 7 Motor soğutma sıvısı devreleri için yıkama ve temizlik talimatnamesi 7.1 Genel Soğutma sıvısı devrelerinde zaman içerisinde, soğutma sıvısı katkı maddesinin eskimesi sonucu çamur tortuları oluşabilir. Bunun sonucunda soğutma gücü azalabilir, hava tahliye hatları ve su boşaltma yerleri tıkanabilir ve ayrıca su seviyesi gözetleme camları kirlenebilir. Su kalitesinin yetersiz olması veya eksik hazırlanması durumunda soğutma devresi de çok kirli olabilir. Bu tür arızalar ortaya çıkarsa soğutma sıvısı devresi temiz suyla gerekirse birkaç kez yıkanmalıdır. Bu yıkama işlemlerinin etkisi yetersizse veya soğutma sıvısı devresi çok kirli ise, soğutma sıvısı devresi ve ilgili yapı grupları temizlenmelidir. Yıkamak için sadece temiz su kullanılmalıdır (nehir veya deniz suyu olmamalı). Temizleme amacıyla sadece MTU tarafından onaylanan veya öngörülen uygulama konsantresine sahip ürünler kullanılabilir, bkz. ( Sayfa 119). Öngörülen prosedüre uyulmalıdır. Soğutma sıvısı devreleri, hazırlanan motor soğutma sıvısı ile yıkandıktan ve temizlendikten sonra güncel MTU işletim maddeleri talimatlarına uygun olarak doldurulmalıdır. Aksi halde korozyon tehlikesi oluşur! Önemli İşletim maddeleri (hazırlanan motor soğutma sıvısı), kullanılmış yıkama suyu, deterjan ve temizlik çözeltileri tehlikeli maddeler olabilir. Bu maddelerle çalışırken ve ayrıca bunları depolarken ve imha ederken belirli kurallar dikkate alınmalıdır. Bu kurallar üretici bilgilerinden, ülkede geçerli yasal yönergelerden ve teknik düzenlemelerden oluşmaktadır. Ülkeden ülkeye büyük farklar olabileceği için bu yıkama ve temizlik talimatnamesi çerçevesinde dikkate alınacak kurallarla ilgili genel geçerli bir ifade mümkün değildir. Burada adı geçen ürünlerin kullanıcısı, bu nedenle geçerli yönergeler hakkında kendisi bilgilenmekle yükümlüdür. MTU, kendisi tarafından onaylanan işletim maddelerinin ve deterjanların usulüne uygun olmayan veya yasaya aykırı kullanımı durumunda herhangi bir sorumluluk üstlenmemektedir. Önemli Yatak aşınmalarına veya piston aşınmalarına/sürtünmelerine sahip motorların yağ ısı değiştiricisi hurdaya ayrılmalıdır! Test cihazları, yardımcı araçlar ve işletim maddeleri MTU test çantası veya elektrikli ph değeri ölçme cihazı Gerekli yardımcı maddeler: Basınçlı hava Sıcak buhar Gerekli işletim maddeleri: Temiz su Hazırlanmış motor soğutma sıvısı TIM-ID: Motor soğutma sıvısı devreleri için yıkama ve temizlik talimatnamesi A001064/09T

119 7.2 Onaylanan deterjanlar Üretici Ürün tanımı Uygulama konsantrasyonu Sipariş numarası Soğutma sıvısı devresi için: Kluthe Hakutex 111 1, 5) %2 hacim Sıvı X Yapı grupları için: Hakupur ) %2 hacim Sıvı X Henkel Bonderite C-AK FD %1 ile 10 ağırlık arasında Bonderite C-MC %2 ile 10 ağırlık arasında ) Toz 7) Toz 7) Kluthe Hakutex 60 MTU %100 hacim Sıvı X (25 kg) Bakteri, maya ve küflerin ortaya çıktığı soğutma devreleri için (diğer bir deyişle sistem temizleyici): Schülke & Mayr GmbH Grotan WS Plus 5) %0,15 hacim Sıvı X (10 kg) Harici radyatörün hava tarafı için: Grotanol SR2 6) 0,5 hacim -% Sıvı X (10 kg) Kluthe Hakupur 50 K 9) %0,5 ile 5 hacim arasında Boyalı, kirlenmiş yüzeyler için: Sıvı X ) Kluthe Hakupur 449 9) %1 hacim Sıvı X ) Tablo 43: 1) Hafif kireç tabakası, hafif korozyon için 6) Bakteri oluşumu > 10 4, mantar ve küf oluşumu kalın kireç tabakasında 7) MTU'da depolanmaz 3) güçlü kireç tabakasında, tercihen 8) Yoğun korozyon durumunda; Alüminyum maddelerde izin verilmez 4) Yoğun kireç tabakasında 9) Basınçlı püskürtme cihazı ile temizlik için temizleme maddesi (Parametre: Basınç: 15 bar, yumuşak dağılımlı püskürtme, temizleme sıcaklığı: 80 C) 5) Bakteri oluşumu en fazla ) çinko kaplı yüzeyler için uygun değil Önemli Ürünlere yönelik teknik bilgi föylerine ve güvenlik bilgi föylerine dikkat edilmelidir! TIM-ID: A001064/09T Motor soğutma sıvısı devreleri için yıkama ve temizlik talimatnamesi 119

120 7.3 Motor soğutma sıvısı devrelerinin yıkanması 1. Motor soğutma sıvısı boşaltılmalıdır. 2. Temiz suyun ph değeri, MTU test kiti ile veya elektrikli ph değeri ölçüm cihazı ile ölçülmelidir. 3. Temiz su soğutma sıvısı devresine doldurulmalıdır. Önemli Sıcak bir motora asla soğuk su doldurulmamalıdır! 4. Motor önceden ısıtılmalı, çalışır halde bırakılmalı ve ısınana kadar sürülmelidir. 5. Motor yakl. 30 dak. yüksek devir sayısıyla çalıştırılmalıdır. 6. Motor soğutma sıvısı numune alım yerinden yıkama suyu numunesi alınmalıdır. 7. Motor durdurulmalıdır. 8. Yıkama suyu boşaltılmalıdır. 9. Yıkama suyu numunesinin ph değeri, MTU test kiti veya elektrikli ph değeri ölçüm cihazı ile ölçülmeli ve temiz su ph değeri ile karşılaştırılmalıdır. a) ph değeri farkı < 1: Hazırlanan motor soğutma sıvısı doldurulmalı ve motor işletime alınmalıdır. b) ph değeri farkı > 1: Temiz yıkama suyu doldurulmalı ve yıkama çalışması tekrarlanmalıdır. c) 4-5 yıkama sonrasında da ph değeri farkı hala > 1 üzerinde ise: Soğutma sıvısı devresi temizlenmelidir, bkz. ( Sayfa 121). Yapı grupları da aynı şekilde temizlenmelidir, bkz. ( Sayfa 12. Önemli Tamamlayıcı uyarılar için bkz. Motor kullanım talimatı. TIM-ID: Motor soğutma sıvısı devreleri için yıkama ve temizlik talimatnamesi A001064/09T

121 7.4 Motor soğutma sıvısı devrelerinin temizlenmesi 1. Ilık temiz su içindeki konsantre ön çözelti olarak soğutma sıvısı devrelerine temizleme maddeleri ilave edilir, bkz. ( Sayfa 119). 2. Toz ürünlerde, temizleme maddesi tamamen çözülene ve çökelti kalmayana kadar karıştırılmalıdır. 3. Ön çözelti temiz suyla birlikte soğutma sıvısı devresine doldurulmalıdır. 4. Motor çalışır halde bırakılmalı ve ısınana kadar sürülmelidir. 5. Sıcaklık ve etki etme süresi bilgileri, üreticinin teknik bilgi föylerinden temin edilebilir. 6. Motor durdurulmalıdır. 7. Deterjan boşaltılmalı ve motor soğutma sıvısı devresi temiz suyla yıkanmalıdır. 8. Motor soğutma sıvısı numune alım yerinden yıkama suyu numunesi alınmalıdır. 9. Yıkama suyu numunesinin ph değeri, MTU test kiti veya elektrikli ph değeri ölçüm cihazı ile ölçülmeli ve temiz su ph değeri ile karşılaştırılmalıdır. a) ph değeri farkı < 1: Hazırlanan motor soğutma sıvısı doldurulmalı ve motor işletime alınmalıdır. b) ph değeri farkı > 1: Yapı gruplarının temizlenmesi, bkz. ( Sayfa 12. Önemli Tamamlayıcı uyarılar için bkz. Motor kullanım talimatı. TIM-ID: A001064/09T Motor soğutma sıvısı devreleri için yıkama ve temizlik talimatnamesi 121

122 7.5 Yapı gruplarının temizlenmesi 1. Örn dengeleme kabı, kızdırma üniteleri, ısı eşanjörü (su eşanjörü, yağ ısı eşanjörü, ara soğutucu, şarj havası ön ısıtıcısı, yakıt ön ısıtıcısı vs.) ve alçaktaki boru hatları gibi güçlü çamur tortularına maruz kalan yapı grupları sökülmeli ve temizlenmelidir. 2. Temizlemeden önce suya bakan yüzdeki kir incelenmelidir. 3. Kalın kireç tabakalarında önce su tarafındaki yüz gresten arındırılmalıdır. 4. Ara soğutuculardaki yapışkan, yağ sisi nedeniyle oluşan çökeltiler Kluthe Hakutex 60 ile temizlenebilir. 5. Sert kireç tabakaları bir kireç çözücü madde ile temizlenmelidir. İnatçı kireç tabakalarında gerekirse %10'luk bir hidroklorik asit çözeltisi kullanılmalıdır. 6. Isı değiştirici içliğindeki tortular ısıtılmış bir temizleme havuzunda çözülmelidir. Üretici bilgilerine dikkat edilmeli ve sadece geçerli uygulama konsantresine sahip onaylanan temizleme maddeleri kullanılmalıdır, bkz. ( Sayfa 119) Önemli Yağ tarafındaki tortular bir petrol banyosunda da çözülebilir. Temizleme havuzundaki bekleme süresi kirlenme türüne ve derecesine ve ayrıca banyo sıcaklığına ve etkinliğine bağlıdır. 7. Örn muhafaza, kapak, hatlar, kontrol camları, ısı eşanjörü parçaları gibi münferit yapı parçaları sıcak buhar, naylon fırça (yumuşak fırça) ve basınçlı su ile temizlenmelidir. Önemli Hasarları önlemek için: Sert ve keskin kenarlı aletler (çelik fırça, kazıyıcı ve benzerleri) kullanılmamalıdır (oksidasyon koruma tabakası). Su huzmesinin basıncı çok yüksek ayarlanmamalıdır (örn radyatör lamelleri hasarı). 8. Isı eşanjörü parçalarına, temizlendikten sonra akış yönünün tersinde düşük basınçlı buhar uygulanmalı, temiz suyla durulanmalı (ph değeri farkı < 1'e kadar) ve basınçlı havayla temizlenmeli veya sıcak havayla kurutulmalıdır. 9. Tüm yapı parçalarının kusursuz durumda olup olmadığı kontrol edilmeli, gerekirse onarılmalı veya değiştirilmelidir. 10. Isı değiştiricisi, yağ tarafından ve motor soğutma sıvısı tarafından korozyon koruyucu yağ ile yıkanmalıdır. Bu adım, ısı eşanjörü temizleme işleminden hemen sonra takılıp işletime alınırsa devre dışı kalabilir. 11. Tüm yapı grupları takıldıktan sonra motor soğutma sıvısı devresi bir kez yıkanmalıdır, bkz. ( Sayfa 120). 12. Motor işletime alındığında soğutma sıvısı devresinin sızdırmazlık durumu kontrol edilmelidir. Önemli Tamamlayıcı notlar için bkz. Motor bakım ve onarım el kitabı. TIM-ID: Motor soğutma sıvısı devreleri için yıkama ve temizlik talimatnamesi A001064/09T

123 7.6 Bakteri, küf ve mantarların ortaya çıktığı soğutma devreleri Sistem temizliği Soğutma sıvısı sisteminin etkili bir şekilde temizlenmesi ve dezenfekte edilmesi için tüm soğutma sisteminde yeterli derecede uzun bir süre sistem temizleyici dolaşmalıdır. Boşaltmadan önce temizlenmemiş olan soğutma sıvısına öngörülen miktarda tavsiye edilen sistem temizleyici ilave edilir, bkz. ( Sayfa 119). Karşımın min. 24 saat, maks. 48 saat sistemde dolaşması sağlanmalıdır. Yıkama Soğutma sıvısı ve sistem temizleyicisi boşaltıldığında, soğutma devresi temiz su ile durulanmalıdır. Görünür kir kalmayana ve yıkama suyu kullanılan temiz suyun ph değerine uygun olana kadar durulanmalıdır (maksimum ph değeri farkı < 1). Tekrar doldurma Tekrar doldurmadan önce soğurma sisteminde pislik kalmadığından emin olunmalıdır. Yeniden dolum işlemi, yıkamadan hemen sonra gerçekleştirilmelidir. Aksi halde korozyon tehlikesi oluşur! TIM-ID: A001064/09T Motor soğutma sıvısı devreleri için yıkama ve temizlik talimatnamesi 123

124 8 Değişikliklere genel bakış 8.1 Versiyon A001064/08 ile versiyon A001064/09 arasındaki değişikliklere genel bakış No. Bölüm Konu Sayfa Önlem Motor yağları - Genel ( Sayfa 7) yeniden düzenlendi Fonksiyon denetimi ( Sayfa 20) yeniden düzenlendi Temiz su standartları ( Sayfa 26) yeniden düzenlendi Soğutma sıvısı için sınır değerleri Soğutma sıvısı konsantrelerinin depolama mukavemeti ( Sayfa 30) yeniden düzenlendi ( Sayfa 31) yeniden düzenlendi Dizel yakıtlar - Genel ( Sayfa 35) yeniden düzenlendi DIN EN 590 ve ASTM D975 uyarınca distile yakıtlar GB ve uyarınca Çin distile yakıtları ( Sayfa 40) yeniden düzenlendi ( Sayfa 4 yeniden düzenlendi Fuel oil ( Sayfa 43) yeniden düzenlendi Türbin yakıtları ( Sayfa 46) yeniden düzenlendi NATO dizel yakıtları ( Sayfa 47) yeniden düzenlendi B20 dizel yakıt ( Sayfa 51) yeniden düzenlendi Dizel yakıt devresindeki uygun olmayan maddeler Tek dereceli yağlar Dizel motorlar için SAE sınıfı 30 ve 40 kategori Çok dereceli yağlar Dizel motorlar için SAE sınıfı 15W-40 kategori Tek dereceli yağlar Dizel motorlar için SAE sınıfı 30 ve 40 kategori Çok dereceli yağlar Dizel motorlar için SAE sınıfı 10W-40, 15W-40 ve 20W-40 kategori Çok dereceli yağlar SAE sınıfı 0W-30, 10W-30, 5W-40, 10W-40 ve 15W-40 kategori 2.1 (Low SAPS yağları) Çok dereceli yağlar Dizel motorlar için SAE sınıfı 5W-30, 5W-40 ve 10W-40 kategori 3 ( Sayfa 6 yeniden düzenlendi ( Sayfa 64) yeniden düzenlendi ( Sayfa 66) yeniden düzenlendi ( Sayfa 67) yeniden düzenlendi ( Sayfa 67) yeniden düzenlendi ( Sayfa 81) yeniden düzenlendi ( Sayfa 85) yeniden düzenlendi TIM-ID: Değişikliklere genel bakış A001064/09T

125 No. Bölüm Konu Sayfa Önlem Çok dereceli yağlar SAE sınıfı 5W-30, 10W-30 ve 10W-40 kategori 3.1 (Low SAPS yağları) Donmaya karşı koruma maddesi bulunmayan soğutma sıvısı Hafif metal içerikli soğutma sistemleri için konsantreler Antifriz bulunmayan soğutma sıvısı Hafif metal içermeyen soğutma sistemleri için konsantreler Donmaya karşı koruma maddesi Hafif metal içerikli soğutma sistemleri için konsantreler Donmaya karşı koruma maddesi Hafif metal içerikli soğutma sistemleri için hazır karışımlar Donmaya karşı koruma maddesi Hafif metal içermeyen soğutma sistemleri için konsantreler Donmaya karşı koruma maddesi Hafif metal içermeyen soğutma sistemleri için hazır karışımlar Donmaya karşı koruma maddesi Hafif metal içerikli ve hafif metal içermeyen üretim serilerine yönelik etilen glikol bazlı konsantreler ve hazır karışımlar ( Sayfa 90) yeniden düzenlendi ( Sayfa 97) yeniden düzenlendi ( Sayfa 100) yeniden düzenlendi ( Sayfa 103) yeniden düzenlendi ( Sayfa 107) yeniden düzenlendi ( Sayfa 109) yeniden düzenlendi ( Sayfa 113) yeniden düzenlendi ( Sayfa 116) yeniden düzenlendi Onaylanan deterjanlar ( Sayfa 119) yeniden düzenlendi TIM-ID: A001064/09T Değişikliklere genel bakış 125

126 9 Dizin 9.1 Dizin B Biyodizel 56 Boya katkısı Soğutma sıvısı devresi 32 Yağlama yağı devresi 14 Ç Çalışma denetimi Soğutma sıvısı 20 D Değişikliklere genel bakış 124 Depolama Soğutma sıvısı 31 Deterjan 119 DIN EN Parafinlenmiş dizel yakıt 50 Dizel yakıt 60 B20 51 Biyodizel 56 Fuel oil EL 59 Gereksinim 35 Kalite 35 Kuzey Amerika için test paketi 63 Onaylanan dizel yakıtlar ASTM D Çin distile yakıtları 42 DIN EN Distile gemi yakıtları 44 Fuel oil 43 İngiliz Standardı NATO-dizel yakıtları 47 Türbin yakıtları 46 Yakıt katkı maddesi 60 F FAME 56 Fonksiyon denetimi Dizel yakıt 35 Motor yağı 7 Fuel-oil EL 59 G Gereksinim Soğutma sıvısı devresi 25 Yakıt devresi 62 H Hammaddeler Soğutma sıvısı devresi 25 Yakıt devresi 62 İ İmha 5 K Katkı maddesi Aşınma koruması 60 Biyosit 60 Yakıt katkısı 60 Koruma izolasyonu 5 Kullanıcı bilgileri 5 Kuzey Amerika için test paketi Dizel yakıt 63 Motor yağı 16 Soğutma sıvısı 33 M Mevcut yayınlama geçerliliği 5 Motor soğutma sıvısı devresi Kirlilik 118 Temizleme maddesi 119 Temizlenmesi 121 Yapı gruplarının temizlenmesi 122 Yıkanması 120 Motor yağı Analiz 7 Çok dereceli yağ Kategori 1 66 Kategori 2 71 Kategori 2.1 (Düşük çökertili yağ) 81 Kategori 3 85 Kategori 3.1 (Düşük çökertili yağ) 90 Düşük çökertili Kategori Kategori Gereksinim 7 Kullanılabilirlik 13 Kuzey Amerika için test paketi 16 MTU motor yağı 7 Onaylanan motor yağları Üretim serisi tabanlı genel bakış 13 Tek dereceli yağ Kategori 1 64 Kategori 2 67 Test kiti 7 Viskozite 7 Yağ değişim aralığı 7 Yağ kategorisi 7, 13 MTU Advanced Fluid Management System Motor yağı 16 Soğutma sıvısı 33 DCL-ID: Dizin A001064/09T

127 DCL-ID: MTU Advanced Fluid Management System (Gelişmiş akışkanlık yönetim sistemi) Dizel yakıt 63 O Onaylanan dizel yakıtlar ASTM D Çin distile yakıtları 42 DIN EN Distile gemi yakıtları 44 Fuel oil 43 İngiliz Standardı NATO-dizel yakıtları 47 Türbin yakıtları 46 S Sızıntı Soğutma sıvısı devresi 32 Yağlama yağı devresi 14 Soğutma sıvısı Test kiti 118 Antifriz 27 Antifriz bulunmayan soğutma sıvısı 28 Antifriz içermeyen soğutma sıvısı Hafif metal içerikli soğutma sistemleri için hazır karışımlar 99 Hafif metal içerikli soğutma sistemleri için konsantreler 97 Hafif metal içermeyen soğutma sistemleri için hazır karışımlar 102 Hafif metal içermeyen soğutma sistemleri için konsantreler 100 Depolama mukavemeti 31 Donmaya karşı koruma maddesi Hafif metal içerikli soğutma sistemleri için hazır karışımlar 107 Hafif metal içerikli soğutma sistemleri için konsantreler 103 Hafif metal içermeyen soğutma sistemleri için hazır karışımlar 113 Hafif metal içermeyen soğutma sistemleri için konsantreler 109 Özel uygulamalar için konsantreler 106, 112 Donmaya karşı koruma maddesi, sınırlı üretim serisi onayı Etilen glikol bazlı konsantreler ve hazır karışımlar 116 Propilen glikol bazlı hazır karışımlar 117 Emülsif korozyondan koruyucu yağ 29 Fonksiyon denetimi 20 Hazırlama 26 Korozyon koruması 17 Kullanılabilirlik 24 Kuzey Amerika için test paketi 33 MTU soğutma sıvısı 17 Onaylanan soğutma sıvısı Üretim serisi tabanlı genel bakış 24 ph değeri 30 Sınır değerleri 30 Soğutma sistemi 24 Temiz su standartları 26 Test kiti 20 Soğutma sıvısı devresi Hammaddeler 25 Kirlilik 118 Sızıntı 32 Temizleme maddesi 119 Temizlenmesi 121 Yapı gruplarının temizlenmesi 122 Yıkanması 120 Soğutma sistemi Hasarların önlenmesi 17 Koruma izolasyonu 17 T Temiz su Gereksinim 26 Sınır değeler 26 A001064/09T Dizin 127

128 Temizleme maddesi Sistem temizleyicisi 123 Temizleme talimatı Motor soğutma sıvısı devresi 118, 121 Sistem temizleyicisi 123 Yapı grupları 122 Test kiti Motor yağı 7 Soğutma sıvısı 118 Y Yağ değişim aralığı Biyodizel işletimi 56 Genel bakış 7 Yağlama gresi ATS 96 Genel uygulama 15, 95 Gereksinim 15 Jeneratör 96 Soğutma sıvısı radyatörü 96 Yağlama maddesi Gereksinim 15 Özel uygulama 15 Yağlama yağı devresi Sızıntı 14 Yakıt, bkz. Dizel yakıt 35 Yakıt devresi Hammaddeler 62 Yıkama talimatı Bakteri, küf ve mantarların ortaya çıktığı soğutma devreleri 123 Motor soğutma sıvısı devresi 118, 120 Yapı grupları 122 DCL-ID: Dizin A001064/09T