5. DÜNYA DA VE TÜRKİYE DE ÜRÜN STANDARTLARI

Transkript

1 5. DÜNYA DA VE TÜRKİYE DE ÜRÜN STANDARTLARI Dünya meyve&sebze literatürü incelendiğinde çok farklı ürünlerin değişik şekillerde sınıflandırıldığı görülmekle birlikte, tüm Dünya da ortak karara varılmış bir genel sınıflandırmanın olmadığı anlaşılmaktadır. Sonuç olarak Amerika ve Avrupa da farklı kurum ve kuruluşların yaptığı farklı sınıflandırmalar dikkate alınmıştır. Amerika da eyaletlerin kendilerine göre değişik sınıflandırmaları mevcuttur. Bu raporda Kansas Eyaleti için yapılmış bir sınıflandırma örnek olarak verilmiştir. Burada da yine bazı meyve ve sebzelerin grup halinde ele alındığı ve özellikle ambalajlama ile ilgili kesin ifadelerin bulunmadığı görülmüştür. Avrupa da ise UNECE (The United Nations Economic Commission for Europe - Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu) ve OECD nin (Organisation for Economic Co-operation and Development - Avrupa Ekonomik İşbirliği Örgütü) resmi internet sayfalarında ürünlerle ilgili standartların verildiği görülmektedir. Ambalajlama ile ilgili olarak da yine ürün bazında çok fazla değişiklik içermeyen genel ifadeler kullanılmıştır. Tüm bu standartlar içinde yer alan; ürün kalite sınıfları ve kalite toleransları ile ürün boyut sınıfları ve boyut toleransları aşağıdaki tablolarda ayrı ayrı belirtilmiştir DÜNYA DAKI STANDARTLAR Aşağıda öncelikle UNECE standartlarında yer alan kalite ve boyuta dair ifadeler sırasıyla önce meyveler sonra da sebzeler için tablolar halinde verilmiştir.

2 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ UNECE Taze Meyve ve Sebze Standartları Tablo 4.4. Meyveler için UNECE kalite ve boyut standartları Meyveler Tolerans Tolerans Ananas EKSTRA Bu sınıftaki ananaslar üstün kalitede olmalıdır. Çeşidinin özelliklerini taşımalıdır. Eğer taç varsa tek ve yan sürgüleri olmayacak şekilde düz olmalıdır. Taç meyvenin %150'sinden daha uzun olmamalıdır. Taze ve rengi bozulmamış olmalıdır. Bedeni tamamen sağlam olmalıdır. Yüzeysel hafif kusurlar hariç, ürün kusursuz olmalıdır. Kusurlar ürünün genel görünüşünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajında sunumunu etkilememelidir. 1. SINIF Bu sınıftaki ananaslar iyi kalitede olmalıdır. Çeşidinin özelliklerini taşımalıdır. Eğer taç varsa tek ve yan sürgüleri olmayacak şekilde düz olmalıdır. Taç meyvenin %150'sinden daha uzun olmamalıdır. Hafif zarar görmüş, hafif renk bozukluğu, dikey eksenden 30 dereceyi aşmayacak şekilde eğimli olabilir. Bedeni tamamen sağlam olmalıdır. Ürünün genel görünüşünü, kalitesini, Bu sınıfın kalite özelliklerini ancak 1 özelliklerine haiz ananasların payı adet yada ağırlık açısından %5 oranında toleranslı olabilir. Bu toleranslar içinde %0,5'den çok olmayacak şekilde ürünler 2 özelliklerine haiz olabilir. Bu sınıfın kalite özelliklerini ancak 2 özelliklerine haiz ananasların payı adet yada ağırlık cinsinden toplamda %10 toleranslı olabilir. Bu toleranslar içinde %1'den çok olmayacak şekilde, ürünler sınıf 2 özelliklerini yada minimum gereklilikleri karşılamayabilir. Yada ürün çürüklerden etkilenmiş olabilir. ağırlığa göre belirlenir. Tektipliliği sağlamak için aynı paketteki ürünlerin boyut aralığı aşağıdakileri geçmemelidir: * Ağırlığı 1300 kg yada daha küçük meyveler için 300 g. * Ağırlığı 1300 kg büyük meyveler için 680 g. Tüm sınıflar için: la ilgili gereksinimleri ananasların payı adet veya ağırlık cinsinden %20'lik bir toleransta olabilir. 40

3 Meyveler Tolerans Tolerans saklama kalitesini ve ambalajında sunumunu etkilememek şartıyla aşağıdaki hafif kusurlar bulunabilir: * hafif şekil bozukluğu, * Güneş kaynaklılar da dahil hafif renk bozukluğu, * Toplam yüzey alanın %5'ini geçmeyecek şekilde hafif kabuk kusurları, * Hafif yaralar. 2. SINIF Bu sınıf, üst sınıflara alınamayan fakat belirtilen minimum gereksinimleri karşılayabilen ananasları kapsar. Bedeninde büyük kusurlar olmamalıdır. Ananaslar kalite, saklama kalitesi ve sunumu ile ilgili temel özelliklerini koruduğu sürece aşağıdaki kusurlara izin verilebilir: * Duble taç dahil şekil kusurları, * Güneş yanıkları dahil renk kusurları, * Toplam yüzey alanının %10'unu aşmayan kabuk kusurları, * yaralar. Bu sınıfın özelliklerini veya minimum gereklilikleri ananasların oranı adet yada ağırlık cinsinden %10'luk bir toleransta olabilir. Bu tolerans içinde %2'den çok olmayacak şekilde çürümüş ürün bulunabilir. 41

4 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Meyveler Tolerans Tolerans Armut EKSTRA Bu sınıftaki armutlar üstün kalitede olmalıdır. Çeşidinin özelliklerini taşımalıdır. Bedeni tamamen sağlam olmalı ve kabukta hiç kızıl kahverengi leke olmamalıdır. Yüzeysel hafif kusurlar hariç, ürün kusursuz olmalıdır. Kusurlar ürünün genel görünüşünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajında sunumunu etkilememelidir. Sapı tam olmalıdır. Armutlar pütürlü olmamalıdır. 1. SINIF Bu sınıftaki ananaslar iyi kalitede olmalıdır. Çeşidinin özelliklerini taşımalıdır. Bedeni tamamen sağlam olmalıdır. Ürünün genel görünüşünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajında sunumunu etkilememek şartıyla aşağıdaki hafif kusurlar bulunabilir: * Şeklinde, gelişiminde, renginde hafif kusur, * Çok hafif kızıl kahverengileşme, * Aşağıdakilerden fazla olmayacak hafif kabuk kusurları, -ince uzun şeklinde 2 cm Bu sınıfın kalite özelliklerini ancak 1 özelliklerine haiz armutların payı adet yada ağırlık açısından %5 oranında toleranslı olabilir. Bu toleranslar içinde %0,5'den çok olmayacak şekilde ürünler 2 özelliklerine haiz olabilir. Bu sınıfın kalite özelliklerini ancak 2 özelliklerine haiz armutların payı adet yada ağırlık cinsinden toplamda %10 toleranslı olabilir. Bu toleranslar içinde %1'den çok olmayacak şekilde, ürünler sınıf 2 özelliklerini yada minimum gereklilikleri karşılamayabilir. Yada ürün çürüklerden etkilenmiş olabilir., ekvatoral bölgesindeki maksimum çap yada ağırlık ile ölçülür. Minimum boyutlar aşağıdaki gibi olmalıdır. a) Çapa göre boyutlandırılan meyveler için: Geniş meyve çeşitlerinde ekstra sınıf için 60mm, 1. sınıf için 55mm ve 2.sınıf için 55mm, Diğer çeşitlerde ekstra sınıf için 55mm, 1. sınıf için 50mm ve 2.sınıf için 45mm, b) Ağırlığına göre boyutlandırılan meyveler için: Geniş meyve çeşitlerinde ekstra sınıf için 130 g, 1. sınıf için 110 g ve 2.sınıf için 110 g, Diğer çeşitlerde ekstra sınıf için 110 g, 1. sınıf için 100 g ve 2.sınıf için 75 g, Tüm sınıflar için: la ilgili gereksinimleri elmaların payı adet veya ağırlık cinsinden %10'luk bir toleransta olabilir. Bu tolerans; minimum çapın 5mm altında olan yada minimum ağırlığın 10 g altında olan ürünleri de kapsayacak şekilde genişletilebilir. 42

5 Meyveler Tolerans Tolerans boyunda kusurlar, - her biri 0,25 cm2'yi geçmeyen toplam 1 cm2'lik diğer yüzey kusurları (Venturia pirina ve V. inaequalis gibi kabuk yaraları hariç), * 1cm2'lik alanı geçmeyen hafif ezikler Sapında hafif hasar olabilir. Armutlar pütürlü olmamalıdır. 2. SINIF Bu sınıf, üst sınıflara alınamayan fakat belirtilen minimum gereksinimleri karşılayabilen armutları kapsar. Bedeninde büyük kusurlar olmamalıdır. Armutlar kalite, saklama kalitesi ve sunumu ile ilgili temel özelliklerini koruduğu sürece aşağıdaki kusurlara izin verilebilir: * Şeklinde, gelişiminde, renginde kusur, * hafif kızıl kahverengileşme, * Aşağıdakilerden fazla olmayacak kabuk kusurları, -ince uzun şeklinde 4 cm boyunda kusurlar, - her biri 1 cm2'yi Bu sınıfın özelliklerini veya minimum gereklilikleri armutların oranı adet yada ağırlık cinsinden %10'luk bir toleransta olabilir. Bu tolerans içinde %2'den çok olmayacak şekilde çürümüş ürün bulunabilir. 43

6 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Meyveler Tolerans Tolerans geçmeyen toplam 2,5 cm2'lik diğer yüzey kusurları (Venturia pirina ve V. inaequalis gibi kabuk yaraları). * 2cm2'lik alanı geçmeyen hafif ezikler Avokado EKSTRA Bu sınıftaki avokadolar üstün kalitede olmalıdır. Çeşidinin özelliklerini taşımalıdır. Bedeni tamamen sağlam olmalı ve kabukta hiç kızıl kahverengi leke olmamalıdır. Yüzeysel hafif kusurlar hariç, ürün kusursuz olmalıdır. Kusurlar ürünün genel görünüşünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajında sunumunu etkilememelidir. Eğer varsa sapı tam olmalıdır. Bu sınıfın kalite özelliklerini ancak 1 özelliklerine haiz avokadoların payı adet yada ağırlık açısından %5 oranında toleranslı olabilir. Bu toleranslar içinde %0,5'den çok olmayacak şekilde ürünler 2 özelliklerine haiz olabilir., meyvenin ağırlığı yada sayısına göre belirlenir. Avokadolar için minimum ağırlık 123 g'dır. Tektipliliği sağlamak için aynı paketteki ürünlerin boyut aralığı aşağıdaki gereklilikleri sağlamalıdır: a) Antillean çeşidi için: En küçük meyvenin ağırlığı en büyük meyvenin ağırlığının %75'inden daha az olmamalıdır. b) Diğer çeşitler için aşağıdaki skala kullanılır: kodu Ağırlık aralığı (g) Tüm sınıflar için: la ilgili gereksinimleri ananasların payı adet veya ağırlık cinsinden %10'luk bir toleransta olabilir. 44

7 Meyveler Tolerans Tolerans 1. SINIF Bu sınıftaki ananaslar iyi kalitede olmalıdır. Çeşidinin özelliklerini taşımalıdır. Bedeni tamamen sağlam olmalıdır. Ürünün genel görünüşünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajında sunumunu etkilememek şartıyla aşağıdaki hafif kusurlar bulunabilir: * Şeklinde ve renginde hafif kusur, * Çok hafif kızıl kahverengileşme, * İleri derecede olmayan ve toplam 4cm2'yi geçmeyen hafif kabuk kusurları ve güneş yanıkları. Bu sınıfın kalite özelliklerini ancak 2 özelliklerine haiz avokadoların payı adet yada ağırlık cinsinden toplamda %10 toleranslı olabilir. Bu toleranslar içinde %1'den çok olmayacak şekilde, ürünler sınıf 2 özelliklerini yada minimum gereklilikleri karşılamayabilir. Yada ürün çürüklerden etkilenmiş olabilir S S: Aynı paket içindeki en küçük ve en büyük meyveler arasındaki fark 25 g'dan fazla olmamalıdır. Kusurlar meyve bedenini hiçbir şekilde etkilememiş olmalıdır. Eğer varsa sapında hafif hasar olabilir. 2. SINIF Bu sınıf, üst sınıflara alınamayan fakat belirtilen minimum gereksinimleri karşılayabilen avokadoları kapsar. Avokadolar kalite, saklama kalitesi ve sunumu ile ilgili temel özelliklerini koruduğu sürece aşağıdaki kusurlara izin verilebilir: * Şeklinde ve renginde kusur, * İleri derecede olmayan Bu sınıfın özelliklerini veya minimum gereklilikleri avokadoların oranı adet yada ağırlık cinsinden %10'luk bir toleransta olabilir. Bu tolerans içinde %2'den çok olmayacak şekilde çürümüş ürün bulunabilir. 45

8 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Meyveler Tolerans Tolerans ve toplam 6cm2'yi geçmeyen hafif kabuk kusurları ve güneş yanıkları. Kusurlar meyve bedenini hiçbir şekilde etkilememiş olmalıdır. Eğer varsa sapında hafif hasar olabilir. Ayva EKSTRA Bu sınıftaki ayvalar üstün kalitede olmalıdır. Çeşidinin özelliklerini taşımalıdır. Çiçeği varsa tamamen sağlam olmalıdır. Bedeni tamamen sağlam olmalıdır. Yüzeysel hafif kusurlar hariç, ürün kusursuz olmalıdır. Kusurlar ürünün genel görünüşünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajında sunumunu etkilememelidir. Bu sınıfın kalite özelliklerini ancak 1 özelliklerine haiz ayvaların payı adet yada ağırlık açısından %5 oranında toleranslı olabilir. Bu toleranslar içinde %0,5'den çok olmayacak şekilde ürünler 2 özelliklerine haiz olabilir., ekvatoral bölgesindeki maksimum çap yada ağırlık ile ölçülür. Tektipliliği sağlamak için aynı paketteki ürünlerin boyut aralığı aşağıdakileri geçmemelidir: a) Çapa göre boyutlandırılan meyveler için 20 mm. b) Ağırlığa göre boyutlandırılan meyveler için: Ağırlık kategorisi (g) Ağırlıktaki maks. farklılık (g) üzeri 80 Tüm sınıflar için (eğer boyutlandırılmışlarsa): la ilgili gereksinimleri ayvaların payı adet veya ağırlık cinsinden %10'luk bir toleransta olabilir. 46

9 Meyveler Tolerans Tolerans 1. SINIF Bu sınıftaki ayvalar iyi kalitede olmalıdır. Çeşidinin özelliklerini taşımalıdır. Çiçeği varsa bozulmamış olmalıdır. Bedeni tamamen sağlam olmalıdır. Ürünün genel görünüşünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajında sunumunu etkilememek şartıyla aşağıdaki hafif kusurlar bulunabilir: * Şeklinde ve renginde hafif kusur, * Çok hafif kızıl kahverengileşme, * Aşağıdakileri geçmeyen hafif kabuk kusurları: -ince uzun şeklinde 2 cm uzunluğunda kusurlar, - toplamda 2 cm2'yi geçmeyen diğer kusurlar. * Hafif yaralar 2. SINIF Bu sınıf, üst sınıflara alınamayan fakat belirtilen minimum gereksinimleri karşılayabilen ayvaları kapsar. Ayvalar kalite, saklama kalitesi ve sunumu ile ilgili temel özelliklerini koruduğu sürece aşağıdaki kusurlara izin verilebilir: * Şeklinde ve renginde kusur, * Yaralanma, * Aşağıdakileri geçmeyen Bu sınıfın kalite özelliklerini ancak 2 özelliklerine haiz ayvaların payı adet yada ağırlık cinsinden toplamda %10 toleranslı olabilir. Bu toleranslar içinde %1'den çok olmayacak şekilde, ürünler sınıf 2 özelliklerini yada minimum gereklilikleri karşılamayabilir. Yada ürün çürüklerden etkilenmiş olabilir. Bu sınıfın özelliklerini veya minimum gereklilikleri ayvaların oranı adet yada ağırlık cinsinden %10'luk bir toleransta olabilir. Bu tolerans içinde %2'den çok olmayacak şekilde çürümüş ürün bulunabilir. 2. için boyutta tek tipiklik opsiyoneldir. 47

10 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Meyveler Tolerans Tolerans kabuk kusurları: - ince uzun şeklinde 4 cm uzunluğunda kusurlar, - toplamda 4 cm2'yi geçmeyen diğer kusurlar. * Yaralar. Çilek EKSTRA Bu sınıftaki çilekler üstün kalitede olmalıdır. Çeşidinin özelliklerini taşımalıdır. Görüntüsü, çeşidinin izin verdiği ölçüde parlak olmalıdır. Üzerinde toprak olmamalıdır. Yüzeysel hafif kusurlar hariç, ürün kusursuz olmalıdır. Kusurlar ürünün genel görünüşünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajında sunumunu etkilememelidir. 1. SINIF Bu sınıftaki çilekler iyi kalitede olmalıdır. Çeşidinin özelliklerini taşımalıdır. Ürünün genel görünüşünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajında sunumunu etkilememek şartıyla aşağıdaki hafif kusurlar bulunabilir: * Şeklinde hafif kusur, * Meyvenin onda birlik Bu sınıfın kalite özelliklerini ancak 1 özelliklerine haiz çileklerin payı adet yada ağırlık açısından %5 oranında toleranslı olabilir. Bu toleranslar içinde %0,5'den çok olmayacak şekilde ürünler 2 özelliklerine haiz olabilir. Bu sınıfın kalite özelliklerini ancak 2 özelliklerine haiz çileklerin payı adet yada ağırlık cinsinden toplamda %10 toleranslı olabilir. Bu toleranslar içinde %2'den çok olmayacak şekilde, ürünler sınıf 2 özelliklerini, ekvatoral bölgesindeki maksimum çap ile ölçülür. Minimum boyutlar ekstra sınıfta 25 mm ve 1. ve 2. larda 18mm olmalıdır. Tüm sınıflar için: la ilgili gereksinimleri çileklerin payı adet veya ağırlık cinsinden %10'luk bir toleransta olabilir. 48

11 Meyveler Tolerans Tolerans kısmını geçmeyen beyaz bölgelerin bulunması, * Yüzeysel hafif basınç izleri Neredeyse topraksız olmalıdır. yada minimum gereklilikleri karşılamayabilir. Yada ürün çürüklerden etkilenmiş olabilir. 2. SINIF Bu sınıf, üst sınıflara alınamayan fakat belirtilen minimum gereksinimleri karşılayabilen çilekleri kapsar. Çilekler kalite, saklama kalitesi ve sunumu ile ilgili temel özelliklerini koruduğu sürece aşağıdaki kusurlara izin verilebilir: * Şeklinde kusur, * Meyvenin beşte birlik kısmını geçmeyen beyaz bölgelerin olması * Yayılmış olmayan basit zedelenmeler, * Hafif toprak izleri. Bu sınıfın özelliklerini veya minimum gereklilikleri çileklerin oranı adet yada ağırlık cinsinden %10'luk bir toleransta olabilir. Bu tolerans içinde %2'den çok olmayacak şekilde çürümüş ürün bulunabilir. 49

12 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Meyveler Tolerans Tolerans Elma EKSTRA Bu sınıftaki elmalar üstün kalitede olmalıdır. Çeşidinin özelliklerini taşımalıdır ve sapı zedelenmemiş olmalıdır. Bu sınıftaki elmalar, aşağıdaki şekilde çeşidinin minimum yüzey renk özelliklerine sahip olmalıdır: * A renk grubu için yüzeyinin 3/4'ü kırmızı renkte olmalıdır. * B renk grubu için yüzeyinin 1/2'si karışık kırmızı renkte olmalıdır. * C renk grubu için yüzeyinin 1/3'ü hafif kırmızı, pembeleşmiş yada çizgili olmalıdır. * D renk grubu için herhangi bir renk gereksinimi yoktur. Bu sınıfın kalite özelliklerini ancak 1 özelliklerine haiz elmaların payı adet yada ağırlık açısından %5 oranında toleranslı olabilir. Bu toleranslar içinde %0,5'den çok olmayacak şekilde ürünler 2 özelliklerine haiz olabilir., ekvatoral bölgesindeki maksimum çap yada ağırlık ile ölçülür. Minimum boyut 60 mm veya 90 g olmalıdır. Brix seviyesi 10,5 den büyük yada eşitse ve boyut 50mm yada 70'dan küçük değilse küçük boyutlular da seçilebilir. Tektipliliği sağlamak için aynı paketteki ürünlerin boyut aralığı aşağıdakileri geçmemelidir: a) Çapa göre: * Ekstra sınıfla birlikte, sıralı ve katmanlı şekilde ambalajlanmış sınıf I ve sınıf II için 5mm. * Satış ambalajına yada filesine konularak paketlenen I meyveler için 10mm. Tüm sınıflar için: la ilgili gereksinimleri elmaların payı adet veya ağırlık cinsinden %10'luk bir toleransta olabilir. Bu tolerans; minimum çapın 5mm altında olan yada minimum ağırlığın 10 g altında olan ürünleri de kapsayacak şekilde genişletilebilir. Bedeni tamamen sağlam olmalıdır. Ürünün genel görünüşünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajdaki sunumunu etkilemeyecek çok hafif yüzeysel kusurlar (çok hafif kabuk kusurları, çok hafif paslılık) haricinde ürün kusursuz olmalıdır. b) Ağırlığa göre: * Ekstra sınıf, I ve II meyvelerin sıralı ve katmanlı paketlenmesi durumunda: Aralık (g) Ağırlık Farkı (g) > * Satış ambalajına yada 50

13 Meyveler Tolerans Tolerans 1. SINIF Bu sınıftaki elmalar iyi kalitede olmalıdır. Çeşidinin özelliklerini taşımalıdır. Bu sınıftaki elmalar, aşağıdaki şekilde çeşidinin minimum yüzey renk özelliklerine sahip olmalıdır: * A renk grubu için yüzeyinin 1/2'si kırmızı renkte olmalıdır. * B renk grubu için yüzeyinin 1/3'ü karışık kırmızı renkte olmalıdır. * C renk grubu için yüzeyinin 1/10'u hafif kırmızı, pembeleşmiş yada çizgili olmalıdır. * D renk grubu için herhangi bir renk gereksinimi yoktur. Bu sınıfın kalite özelliklerini ancak 2 özelliklerine haiz elmaların payı adet yada ağırlık cinsinden toplamda %10 toleranslı olabilir. Bu toleranslar içinde %1'den çok olmayacak şekilde, ürünler sınıf 2 özelliklerini yada minimum gereklilikleri karşılamayabilir. filesine konularak paketlenen I meyveler: Aralık (g) Ağırlık Farkı (g) > Paket içinde satış ambalajı yada filesi ile ambalajlanmış II ürünleri için bir üniformluk gereksinimi yoktur. Bedeni tamamen sağlam olmalıdır. Ürünün genel görünüşünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajdaki sunumunu etkilemeyecek aşağıdaki hafif kusurlara izin verilebilir: * Şeklinde, gelişiminde, renginde hafif kusur, * 1cm2'lik alanı geçmeyen ve rengi değişmemiş hafif ezikler, * Hafif kabuk kusurları, * Hafif paslılık. Sapı kopmuş olabilir ancak temiz bir kırılma ve yakın kabuk kısmında hasar olmamalıdır. 51

14 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Meyveler Tolerans Tolerans 2. SINIF Bu sınıf, üst sınıflara alınamayan fakat belirtilen minimum gereksinimleri karşılayabilen elmaları kapsar. Bedeninde büyük kusurlar olmamalıdır. Elmalar, kalite, saklama kalitesi ve sunumu ile ilgili temel özelliklerini koruduğu sürece aşağıdaki kusurlara izin verilebilir: Bu sınıfın özelliklerini veya minimum gereklilikleri elmaların oranı adet yada ağırlık cinsinden %10'luk bir toleransta olabilir. Bu tolerans içinde %2'den çok olmayacak şekilde çürümüş ürün bulunabilir. Erik * Şekil, gelişim ve renk kusurları, * 1,5 cm2'yi geçmeyen hafif rengi değişmiş ezilme, * 4cm'yi yada 2,5 cm2'yi geçmeyen kabuk kusurları, * hafif paslılık. EKSTRA Bu sınıftaki erikler üstün kalitede olmalıdır. Çeşidinin özelliklerini taşımalıdır. Çeşidine göre çiçeği de uygun şekilde kapsanmalıdır. Bedeni sağlam olmalıdır. Ürünün genel görünüşünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajdaki sunumunu etkilemeyecek çok hafif yüzeysel kusurlar haricinde ürün kusursuz olmalıdır. Bu sınıfın kalite özelliklerini ancak 1 özelliklerine haiz eriklerin payı adet yada ağırlık açısından %5 oranında toleranslı olabilir. Bu toleranslar içinde %0,5'den çok olmayacak şekilde ürünler 2 özelliklerine haiz olabilir., ekvatoral bölgesindeki maksimum çap ile ölçülür. Büyük meyve çeşitlerinde ekstra ve sınıf 1 için 35 mm ve sınıf 2 için 30mm Diğer çeşitlerde ekstra ve sınıf 1 için 28 mm ve sınıf 2 için 25mm Sarı erik ve mürdüm eriği çeşitlerinde ekstra ve sınıf 1 için 20 mm ve sınıf 2 için 17mm Ekstra sınıfta tek tipliliği sağlamak için aynı paket içindeki ürünler arasındaki boyut farkı 10mm'yi geçmemelidir. Tüm sınıflar için (eğer boyutlandırılmışsa): la ilgili gereksinimleri eriklerin payı adet veya ağırlık cinsinden %10'luk bir toleransta olabilir. Bu tolerans; minimum boyutun 3 mm altına kadar olan ürünleri de kapsayacak şekilde genişletilebilir. 52

15 Meyveler Tolerans Tolerans 1. SINIF Bu sınıftaki erikler iyi kalitede olmalıdır. Çeşidinin özelliklerini taşımalıdır. Bedeni tamamen sağlam olmalıdır. Ürünün genel görünüşünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajdaki sunumunu etkilemeyecek aşağıdaki hafif kusurlara izin verilebilir: * Şeklinde, gelişiminde, renginde hafif kusur, * Meyvenin maksimum çapının üçte bir uzunluğunu geçmeyen hafif kabuk kusurları. Golden gage çeşidine has olarak iyileşmiş çatlaklara izin verilebilir. * tüm yüzeyin altıda birini geçmeyen diğer hafif kabuk kusurları. 2. SINIF Bu sınıf, üst sınıflara alınamayan fakat belirtilen minimum gereksinimleri karşılayabilen erikleri kapsar. Erikler kalite, saklama kalitesi ve sunumu ile ilgili temel özelliklerini koruduğu sürece aşağıdaki kusurlara izin verilebilir: * Şekil, gelişim ve renk kusurları, * Toplamda tüm yüzeyin dörtte birini geçmeyen Bu sınıfın kalite özelliklerini ancak 2 özelliklerine haiz eriklerin payı adet yada ağırlık cinsinden toplamda %10 toleranslı olabilir. Bu toleranslar içinde %1'den çok olmayacak şekilde, ürünler sınıf 2 özelliklerini yada minimum gereklilikleri karşılamayabilir. Bu sınıfın özelliklerini veya minimum gereklilikleri eriklerin oranı adet yada ağırlık cinsinden %10'luk bir toleransta olabilir. Bu tolerans içinde %2'den çok olmayacak şekilde çürümüş ürün bulunabilir. 53

16 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Meyveler Tolerans Tolerans kabuk kusurları. İncir (Taze) EKSTRA Bu sınıftaki incirler üstün kalitede olmalıdır. Çeşidinin veya ticari tiplerinin özelliklerini taşımalıdır. Sapı tam olmalıdır. Bedeni sağlam olmalıdır. Ürünün genel görünüşünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajdaki sunumunu etkilemeyecek çok hafif yüzeysel kusurlar haricinde ürün kusursuz olmalıdır. 1. SINIF Bu sınıftaki incirler iyi kalitede olmalıdır. Çeşidinin veya ticari tipinin özelliklerini taşımalıdır. Bedeni kusursuz olmalıdır. Ürünün genel görünüşünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajdaki sunumunu etkilemeyecek aşağıdaki hafif kusurlara izin verilebilir: * Şeklinde, gelişiminde, renginde hafif kusur, * Sapı hafif zarar görmüş olabilir. Ancak kabukta yaralar olmamalıdır. * Aşağıdaki limitlerde hafif Bu sınıfın kalite özelliklerini ancak 1 özelliklerine haiz incirlerin payı adet yada ağırlık açısından %5 oranında toleranslı olabilir. Bu toleranslar içinde %0,5'den çok olmayacak şekilde ürünler 2 özelliklerine haiz olabilir. Bu sınıfın kalite özelliklerini ancak 2 özelliklerine haiz incirlerin payı adet yada ağırlık cinsinden toplamda %10 toleranslı olabilir. Bu toleranslar içinde %1'den çok olmayacak şekilde, ürünler sınıf 2 özelliklerini yada minimum gereklilikleri karşılamayabilir., ekvatoral bölgesindeki maksimum çap ile ölçülür. Minimum boyut 40 mm olmalıdır. Tektipliliği sağlamak için aynı paketteki ürünlerin boyut aralığı aşağıdakileri geçmemelidir: * Sıralı ve katmanlı paketlenen meyvelerde 5mm, * Serbest paketlenen meyve ambalajlarında 10mm. Tüm sınıflar için: la ilgili gereksinimleri incirlerin payı adet veya ağırlık cinsinden %10'luk bir toleransta olabilir. Bu tolerans; minimum boyutun 35 mm altına kadar olan ürünleri de kapsayacak şekilde genişletilebilir. 54

17 Meyveler Tolerans Tolerans kabuk kusurları olabilir: - Kabukta uzunlamasına hafif çatlaklar - Sapının yanında toplam uzunluğu 3cm i geçemeyen çatlaklar, - Kabukta uzunluğu 1 cm'yi geçmeyen hafif matarımsılık veya aşınma; yada 0,5 cm2'yi geçmeyen diğer kusurlar, - Kabukta uzunluğu 1 cm'yi geçmeyen zararlılardan kaynaklanan kusurlar; yada 0,5 cm2'yi geçmeyen diğer kusurlar, 2. SINIF Bu sınıf, üst sınıflara alınamayan fakat belirtilen minimum gereksinimleri karşılayabilen incirleri kapsar. Meyvenin bedeninde büyük kusurlar olamamalıdır. İncirler kalite, saklama kalitesi ve sunumu ile ilgili temel özelliklerini koruduğu sürece aşağıdaki kusurlara izin verilebilir: Bu sınıfın özelliklerini veya minimum gereklilikleri incirlerin oranı adet yada ağırlık cinsinden %10'luk bir toleransta olabilir. Bu tolerans içinde %2'den çok olmayacak şekilde çürümüş ürün bulunabilir. * Şekil, gelişim ve renk kusurları, * Kabukta derin yarıklara sebep olmadığı sürece sapı olmayabilir, * Aşağıdaki limitlerde olmak üzere kabuk kusurları olabilir: - Kabukta uzunlamasına çatlaklar, - Sapının yanında toplam 55

18 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Meyveler Tolerans Tolerans uzunlukları 4 cm'yi geçemeyen yada bir tanesi 3 cm'yi geçemeyen çatlaklar, - Kabukta uzunluğu 2 cm'yi geçmeyen hafif matarımsılık veya aşınma; yada 1,5 cm2'yi geçmeyen diğer kusurlar, - Kabukta uzunluğu 2 cm'yi geçmeyen zararlılardan kaynaklanan kusurlar; yada 1,5 cm2'yi geçmeyen diğer kusurlar, Karpuz EKSTRA Bu sınıftaki karpuzlar üstün kalitede olmalıdır. Çeşidinin özelliklerini taşımalıdır. Sapı 5cm'den uzun olmamalıdır. Ürünün genel görünüşünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajdaki sunumunu etkilemeyecek çok hafif yüzeysel kusurlar haricinde ürün kusursuz olmalıdır. Yetiştirilmesi sırasında toprakta duran kısmındaki soluk renk bir kusur olarak görülmemektedir. Bu sınıfın kalite özelliklerini ancak 1 özelliklerine haiz karpuzların payı adet yada ağırlık açısından %5 oranında toleranslı olabilir. Bu toleranslar içinde %0,5'den çok olmayacak şekilde ürünler 2 özelliklerine haiz olabilir., her bir birimin ağırlığına göre belirlenir. Minimum boyut 40 mm olmalıdır. ta Tektipliliği sağlamak için aynı paketteki ürünlerin boyut aralığı; ambalajdaki en hafif ürün 6 kg olduğunda 3,5 kg'ı ve diğer durumlarda 2 kg'ı geçmemelidir. Tüm sınıflar için (eğer boyutlandırılmışsa): la ilgili gereksinimleri karpuzların payı adet veya ağırlık cinsinden %10'luk bir toleransta olabilir. 56

19 Meyveler Tolerans Tolerans 1. SINIF Bu sınıftaki karpuzlar iyi kalitede olmalıdır. Çeşidinin özelliklerini taşımalıdır. Sapı 5cm'den uzun olmamalıdır. Ürünün genel görünüşünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajdaki sunumunu etkilemeyecek aşağıdaki hafif kusurlara izin verilebilir: * Şeklinde hafif kusur, * Kabuğunda hafif renk kusurlar; yetiştirilmesi sırasında toprakta duran kısmındaki soluk renk, * Hafif çatlaklar, * Meyvenin toplam yüzeyinin altıda birini geçmeyen elleçleme ve aşınmadan kaynaklı hafif kabuk kusurları, 2. SINIF Bu sınıf, sınıf 1'e alınamayan fakat belirtilen minimum gereksinimleri karşılayabilen karpuzları kapsar. Karpuzlar kalite, saklama kalitesi ve sunumu ile ilgili temel özelliklerini koruduğu sürece aşağıdaki kusurlara izin verilebilir: * Şekil kusurları, * Kabuğunda renk kusurlar; yetiştirilmesi sırasında toprakta duran kısmındaki soluk renk, * Hafif çatlaklar, Bu sınıfın kalite özelliklerini ancak 2 özelliklerine haiz karpuzların payı adet yada ağırlık cinsinden toplamda %10 toleranslı olabilir. Bu toleranslar içinde %1'den çok olmayacak şekilde, ürünler sınıf 2 özelliklerini yada minimum gereklilikleri karşılamayabilir. Bu sınıfın özelliklerini veya minimum gereklilikleri karpuzların oranı adet yada ağırlık cinsinden %10'luk bir toleransta olabilir. Bu tolerans içinde %2'den çok olmayacak şekilde çürümüş ürün bulunabilir. 57

20 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Meyveler Tolerans Tolerans * Meyvenin toplam yüzeyinin sekizde birini geçmeyen elleçleme ve aşınmadan kaynaklı hafif kabuk kusurları, * Hafif ezik ve yaralar. Kavun 1. SINIF Bu sınıftaki kavunlar iyi kalitede olmalıdır. Çeşidinin ve ticari tipinin özelliklerini taşımalıdır. Ürünün genel görünüşünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajdaki sunumunu etkilemeyecek aşağıdaki hafif kusurlara izin verilebilir: * Şeklinde hafif kusur, * Kabuğunda hafif renk kusurlar; yetiştirilmesi sırasında toprakta duran kısmındaki soluk renk, * Elleçleme ve aşınmadan kaynaklı hafif kabuk kusurları, * Meyvenin sapı etrafında meyvenin bedenine ulaşmamış 2 cm uzunluğunda hafif çatlaklar, Sapı üzerinde hasat edilen meyvelerin sapı 2cm'den uzun olmamalıdır. Bu sınıfın kalite özelliklerini ancak 2 özelliklerine haiz kavunların payı adet yada ağırlık cinsinden toplamda %10 toleranslı olabilir. Bu toleranslar içinde %0,5'den çok olmayacak şekilde ürünler 2 özelliklerine haiz olabilir., her birimin ağırlığı veya ekvatoral bölgesinin çapı ile belirlenir. Minimum boyutlar aşağıdaki gibidir: Ağırlığa göre boyutlandırma: * Charentais, Galia ve Ogen tip kavunlar 250 g Diğer kavunlar 300 g Çapına göre boyutlandırma: Charentais, Galia ve Ogen tip kavunlar 7,5 cm Diğer kavunlar 8,0 cm ta Tektipliliği sağlamak için aynı paketteki ürünlerin boyut aralığı: * En küçük meyvenin ağırlığının %50'sinden daha büyük olmamalıdır, * En küçük meyvenin çapının %20'sinden daha büyük olmamalıdır. Tüm sınıflar için: la ilgili gereksinimleri kavunların payı adet veya ağırlık cinsinden %10'luk bir toleransta olabilir. 58

21 Meyveler Kayısı 2. SINIF Bu sınıf, sınıf 1'e alınamayan fakat belirtilen minimum gereksinimleri karşılayabilen kavunları kapsar. Kavunlar kalite, saklama kalitesi ve sunumu ile ilgili temel özelliklerini koruduğu sürece aşağıdaki kusurlara izin verilebilir: * Şekil kusurları, * Kabuğunda renk kusurları; yetiştirilmesi sırasında toprakta duran kısmındaki soluk renk, * Elleçleme ve aşınmadan kaynaklı hafif kabuk kusurları * Meyvenin bedenin etkilemeyen ve kuru olan çatlak ve yarıklar, * Hafif yaralar. EKSTRA Bu sınıftaki kayısılar üstün kalitede olmalıdır. Meyvenin yetiştirildiği bölge ile ilgili çeşidinin özelliklerini taşımalıdır. Bedeni tamamen sağlam olmalıdır. Ürünün genel görünüşünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajdaki sunumunu etkilemeyecek çok hafif yüzeysel kusurlar haricinde ürün kusursuz olmalıdır. Tolerans Bu sınıfın özelliklerini veya minimum gereklilikleri kavunların oranı adet yada ağırlık cinsinden %10'luk bir toleransta olabilir. Bu tolerans içinde %2'den çok olmayacak şekilde çürümüş ürün bulunabilir. Bu sınıfın kalite özelliklerini ancak 1 özelliklerine haiz kayısıların payı adet yada ağırlık açısından %5 oranında toleranslı olabilir. Bu toleranslar içinde %0,5'den çok olmayacak şekilde ürünler 2 özelliklerine haiz olabilir., ekvatoral bölgenin maksimum çapı ile ölçülür. Minimum büyüklük 30 mm'dir. ta Tektipliliği sağlamak için aynı paketteki ürünlerin boyut aralığı Ekstra sınıfta 5mm'yi ve sınıf 1'de ve 2'de 10mm'yi geçmemelidir. Ekstra sınıf ve sınıf 1 için boyutta tek tipiklik bir zorunluluktur. Tolerans Tüm sınıflar için (eğer boyutlandırılmışsa): la ilgili gereksinimleri kayısıların payı adet veya ağırlık cinsinden %10'luk bir toleransta olabilir. 59

22 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Meyveler Tolerans Tolerans 1. SINIF Bu sınıftaki kayısılar iyi kalitede olmalıdır. Meyvenin yetiştirildiği bölge ile ilgili çeşidinin özelliklerini taşımalıdır. Bedeni tamamen sağlam olmalıdır. Ürünün genel görünüşünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajdaki sunumunu etkilemeyecek aşağıdaki hafif kusurlara izin verilebilir: * Şeklinde ve gelişiminde hafif kusur, * Toplam yüzey alanı 1 cm2'yi geçmeyen hafif basınç izleri, * Aşağıdaki limitleri geçmeyen hafif kabuk kusurları ve ince yüzey çatlakları olabilir: - uzunlamasına şeklinde 1cm'lik kusur, - toplam yüzey alanı 0,5cm2'lik diğer kusurlar, - toplam yüzey alanının %10'u kadar bir kızıl kahverengileşme. Bu sınıfın kalite özelliklerini ancak 2 özelliklerine haiz kayısıların payı adet yada ağırlık cinsinden toplamda %10 toleranslı olabilir. Bu toleranslar içinde %1'den çok olmayacak şekilde, ürünler sınıf 2 özelliklerini yada minimum gereklilikleri karşılamayabilir. 60

23 Meyveler Tolerans Tolerans 2. SINIF Bu sınıf, üst sınıflara alınamayan fakat belirtilen minimum gereksinimleri karşılayabilen kayısıları kapsar. Meyvenin bedeninde büyük kusurlar olamamalıdır. Kayısılar kalite, saklama kalitesi ve sunumu ile ilgili temel özelliklerini koruduğu sürece aşağıdaki kusurlara izin verilebilir: Bu sınıfın özelliklerini veya minimum gereklilikleri kayısıların oranı adet yada ağırlık cinsinden %10'luk bir toleransta olabilir. Bu tolerans içinde %2'den çok olmayacak şekilde çürümüş ürün bulunabilir. * Şekilde kusurlar, * Bedenin sağlam olduğu ve rengin soluk olmadığı; çekirdek dahil gelişim kusurları, * Toplam yüzey alanı 1 cm2'yi geçmeyen ezikler, * Aşağıdakileri geçmeyecek şekilde çatlaklardan oluşan kabuk kusurları: - Uzunlamasına şeklinde 2 cm'lik kusurlar, - Toplam yüzeyi 1 cm yi geçmeyen diğer kusurlar, - Toplam yüzey alanının %15'i kadar kızıl kahverengileşme. 61

24 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Meyveler Kiraz (Vişne) EKSTRA Bu sınıftaki kirazlar üstün kalitede olmalıdır. Çeşidinin özelliklerini taşımalıdır. Ürünün genel görünüşünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajdaki sunumunu etkilemeyecek çok hafif yüzeysel kusurlar haricinde ürün kusursuz olmalıdır. 1. SINIF Bu sınıftaki kiralar iyi kalitede olmalıdır. Çeşidinin özelliklerini taşımalıdır. Ürünün genel görünüşünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajdaki sunumunu etkilemeyecek aşağıdaki hafif kusurlara izin verilebilir: * Şeklinde ve renginde hafif kusur. Tolerans Bu sınıfın kalite özelliklerini ancak 1 özelliklerine haiz kirazların payı adet yada ağırlık açısından %5 oranında toleranslı olabilir. Bu toleranslar içinde %0,5'den çok olmayacak şekilde ürünler 2 özelliklerine haiz olabilir. Ayrıca %2'si yarılmış ve kurtlanmış olabilir., ekvatoral bölgenin Bu sınıfın kalite özelliklerini ancak 2 özelliklerine haiz kirazların payı adet yada ağırlık cinsinden toplamda %10 toleranslı olabilir. Bu toleranslar içinde %1'den çok olmayacak şekilde, ürünler sınıf 2 özelliklerini yada minimum gereklilikleri karşılamayabilir. Yada %4'ü yarılmış ve kurtlanmış olabilir. maksimum çapı ile ölçülür. Minimum büyüklük: Ekstra sınıfta 20 mm, 1 ve 2'de 17mm''dir. Tolerans Tüm sınıflar için: la ilgili gereksinimleri kirazların payı adet veya ağırlık cinsinden %10'luk bir toleransta olabilir. Ayrıca çapları Ekstra sınıf için 17'mm ve 1 ve 2 için 15mm'den küçük olamaz. 62

25 Meyveler Kivi 2. SINIF Bu sınıf, üst sınıflara alınamayan fakat belirtilen minimum gereksinimleri karşılayabilen kirazları kapsar. Kirazlar kalite, saklama kalitesi ve sunumu ile ilgili temel özelliklerini koruduğu sürece aşağıdaki kusurlara izin verilebilir: * Şekilde kusurlar, * Renginde kusurlar, * Yüzeyde iyileşmiş küçük yaralar. EKSTRA Bu sınıftaki kiviler üstün kalitede olmalıdır. Çeşidinin özelliklerini taşımalıdır. Meyve sert ve bedeni tamamen sağlam olmalıdır. Ürünün genel görünüşünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajdaki sunumunu etkilemeyecek çok hafif yüzeysel kusurlar haricinde ürün kusursuz olmalıdır. Meyvenin ekvatoral bölgesinde ölçülen maksimum ve minimum çapının oranı 0,8 veya daha büyük olmalıdır. Tolerans Bu sınıfın özelliklerini veya minimum gereklilikleri kirazların oranı adet yada ağırlık cinsinden %10'luk bir toleransta olabilir. Bu tolerans içinde %4'den çok olmayacak şekilde fazla olgunlaşmış, çürümüş veya kurtlanmış ürün bulunabilir. Bu sınıfın kalite özelliklerini ancak 1 özelliklerine haiz kivilerin payı adet yada ağırlık açısından %5 oranında toleranslı olabilir. Bu toleranslar içinde %0,5'den çok olmayacak şekilde ürünler 2 özelliklerine haiz olabilir., meyvenin ağırlığı ile ölçülür. Minimum ağırlık; ekstra sınıf için 90 g, 1 için 70 g ve 2 için 65 g'dır. ta üniformluğu sağlamak için aynı paket içindeki ürünlerin boyut aralığı aşağıdaki değerleri geçmemelidir: * 85 g'dan büyük meyveler için 10 g, * 85 g ile 120 g arasındaki meyveler için 15 g, * 120 g ile 150 g arasındaki meyveler için 20 g, * 150 g üzerindeki meyveler için 40 g. Tolerans Tüm sınıflar için: la ilgili gereksinimleri kivilerin payı adet veya ağırlık cinsinden %10'luk bir toleransta olabilir. Ayrıca ağırlıklar Ekstra sınıf için 85 g ve 1 için 67 g ve 2 için 62 g'dan küçük olamaz. 63

26 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Meyveler Tolerans Tolerans 1. SINIF Bu sınıftaki kiviler iyi kalitede olmalıdır. Çeşidinin özelliklerini taşımalıdır. Meyve sert ve bedeni tamamen sağlam olmalıdır. Ürünün genel görünüşünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajdaki sunumunu etkilemeyecek aşağıdaki hafif kusurlara izin verilebilir: * Şeklinde hafif kusur (ancak üzerinde kabarıklık veya şekil bozukluğu olmamalıdır), * Renginde hafif kusurlar * Toplam yüzey alanı 1 cm2'yi geçmeyen hafif kabuk kusurları * Kabartı olmayacak şekilde uzunlamasına küçük çizgiler Bu sınıfın kalite özelliklerini ancak 2 özelliklerine haiz kivilerin payı adet yada ağırlık cinsinden toplamda %10 toleranslı olabilir. Bu toleranslar içinde %1'den çok olmayacak şekilde, ürünler sınıf 2 özelliklerini yada minimum gereklilikleri karşılamayabilir. Meyvenin ekvatoral bölgesinde ölçülen maksimum ve minimum çapının oranı 0,7 veya daha büyük olmalıdır

27 Meyveler Tolerans Tolerans 2. SINIF Bu sınıf, üst sınıflara alınamayan fakat belirtilen minimum gereksinimleri karşılayabilen kivileri kapsar. Meyve oldukça sert olmalı ve bedeninde büyük kusurlar olamamalıdır. Kiviler kalite, saklama kalitesi ve sunumu ile ilgili temel özelliklerini koruduğu sürece aşağıdaki kusurlara izin verilebilir: Bu sınıfın özelliklerini veya minimum gereklilikleri kivilerin oranı adet yada ağırlık cinsinden %10'luk bir toleransta olabilir. Bu tolerans içinde %2'den çok olmayacak şekilde fazla olgunlaşmış, çürümüş veya kurtlanmış ürün bulunabilir. Mango (İthal) * Şekilde kusurlar, * Renk kusurları * Toplam etkilenmiş alanın 2cm2'yi geçmeyen iyileşmiş kesikler yada yaralı/sıyrılmış doku gibi kabuk kusurları * Hafif kabarıklığı olan birkaç tane uzunlamasına küçük çizgiler * Hafif ezikler EKSTRA Bu sınıftaki mangolar üstün kalitede olmalıdır. Çeşidinin özelliklerini taşımalıdır. Ürünün genel görünüşünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajdaki sunumunu etkilemeyecek çok hafif yüzeysel kusurlar haricinde ürün kusursuz olmalıdır. Bu sınıfın kalite özelliklerini ancak 1 özelliklerine haiz mangoların payı adet yada ağırlık açısından %5 oranında toleranslı olabilir. Bu toleranslar içinde %0,5'den çok olmayacak şekilde ürünler 2 özelliklerine haiz olabilir., meyvenin ağırlığı yada sayısı ile ölçülür. Minimum ağırlık 100 g olmalıdır. ta üniformluğu sağlamak için aşağıdaki gereklilikler sağlanmalıdır: kodu Ağırlık (g) Aynı paket içindeki meyveler için müsaade edilen maksimum fark (g) A B C Tüm sınıflar için: la ilgili gereksinimleri mangoların payı adet veya ağırlık cinsinden %10'luk bir toleransta olabilir

28 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Meyveler Tolerans Tolerans 1. SINIF Bu sınıftaki mangolar iyi kalitede olmalıdır. Çeşidinin özelliklerini taşımalıdır. Ürünün genel görünüşünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajdaki sunumunu etkilemeyecek aşağıdaki hafif kusurlara izin verilebilir: * Şeklinde hafif kusur, * Sürtünme yada güneş yanığı ve sırasıyla A, B, C, D grupları için 3, 4, 5, 6 cm2'yi geçmeyen reçine sızıntılarından dolayı oluşan mantar benekleri gibi hafif kabuk kusurları * Hafif yaralar, * Pas renkli dağılmış durumdaki kovucuk * Çürüten benekler dışında, direkt güneş ışınlarından dolayı meyve yüzeyinin %40'ını geçmeyen sararma Bu sınıfın kalite özelliklerini ancak 2 özelliklerine haiz mangoların payı adet yada ağırlık cinsinden toplamda %10 toleranslı olabilir. Bu toleranslar içinde %1'den çok olmayacak şekilde, ürünler sınıf 2 özelliklerini yada minimum gereklilikleri karşılamayabilir. 125 D Sayısına göre boyutlandırılan mangolar için paketteki boyut farkı yukarıdaki tablo ile uyumlu olmalıdır. 66

29 Meyveler Tolerans Tolerans 2. SINIF Bu sınıf, üst sınıflara alınamayan fakat belirtilen minimum gereksinimleri karşılayabilen mangoları kapsar. Mangolar kalite, saklama kalitesi ve sunumu ile ilgili temel özelliklerini koruduğu sürece aşağıdaki kusurlara izin verilebilir: * Şekilde kusurlar, * Sürtünme yada güneş yanığı ve sırasıyla A, B, C, D grupları için 5, 6, 7, 8 cm2'yi geçmeyen reçine sızıntılarından dolayı oluşan mantar benekleri gibi hafif kabuk kusurları, * Yaralar, * Pas renkli dağılmış durumdaki kovucuk, * Çürüten benekler dışında, direkt güneş ışınlarından dolayı meyve yüzeyinin %40'ını geçmeyen sararma Bu sınıfın özelliklerini veya minimum gereklilikleri mangoların oranı adet yada ağırlık cinsinden %10'luk bir toleransta olabilir. Bu tolerans içinde %2'den çok olmayacak şekilde fazla olgunlaşmış, çürümüş veya kurtlanmış ürün bulunabilir. 67

30 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Meyveler Narenciye (Greyfurt, Portakal Mandalina, Nektarin, Limon) EKSTRA Bu sınıftaki narenciyeler üstün kalitede olmalıdır. Çeşidinin ve/veya ticari tipinin özelliklerini taşımalıdır. Ürünün genel görünüşünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajdaki sunumunu etkilemeyecek çok hafif yüzeysel kusurlar haricinde ürün kusursuz olmalıdır. Tolerans Bu sınıfın kalite özelliklerini ancak 1 özelliklerine haiz narenciyeler payı adet yada ağırlık açısından %5 oranında toleranslı olabilir. Bu toleranslar içinde %0,5'den çok olmayacak şekilde ürünler 2 özelliklerine haiz olabilir., meyvenin ekvatoral bölgesinin maksimum çapı ile yada sayısı ile ölçülür. Minimum boyutlar: Meyve Çap (mm) Limonlar 45 Acem limonları 42 Meksika ve Hint tatlı limonları 25 Satsuma ve diğer mandalina çeşitleri ve melezleri 45 Klementine mandalinaları 35 Portakallar 53 Greyfurtlar ve melezleri 70 Pummelo greyfurtları ve melezleri 100 Üniformluk Narenciyeler aşağıdaki opsiyonlardan biri ile boyutlandırılır: (a) ta üniformluğu Tolerans Tüm sınıflar için: la ilgili gereksinimleri narenciyelerin payı adet veya ağırlık cinsinden %10'luk bir toleransta olabilir. Bu %10'luk tolerans aşağıdaki ölçülerden daha büyük olan meyveler için geçerlidir: Meyve Çap (mm) Limonlar 43 Acem limonları 40 Meksika ve Hint tatlı limonları Uygulanamaz Satsuma ve diğer mandalina çeşitleri ve melezleri 43 Klementine mandalinaları 34 Portakallar 50 Greyfurtlar ve melezleri 68

31 Meyveler Tolerans Tolerans 1. SINIF Bu sınıftaki narenciyeler iyi kalitede olmalıdır. Çeşidinin ve/veya tipinin özelliklerini taşımalıdır. Meyve sert ve bedeni tamamen sağlam olmalıdır. Ürünün genel görünüşünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajdaki sunumunu etkilemeyecek aşağıdaki hafif kusurlara izin verilebilir: * Şeklinde hafif kusur, * Hafif güneş yanıklarını da içeren hafif renk kusurları, * Meyvenin bedenini etkilemeyen, hafif ilerlemiş kabuk kusurları, * Gümüş kepek, kızıl kahverengi ve zararlı böcek hasarları gibi meyvenin büyümesi sırasındaki oluşan hafif kabuk kusurları * Dolu yağması, sürtünme veya elleçleme gibi mekanik sebeplerden kaynaklı iyileşmiş hafif kusurlar, * Mandalina grubundaki tüm ürünler için hafif ve kısmi kabuk ayrılmaları, Bu sınıfın kalite özelliklerini ancak 2 özelliklerine haiz narenciyelerin payı adet yada ağırlık cinsinden toplamda %10 toleranslı olabilir. Bu toleranslar içinde %1'den çok olmayacak şekilde, ürünler sınıf 2 özelliklerini yada minimum gereklilikleri karşılamayabilir. sağlamak için aynı paket içindeki ürünlerin boyut aralığı aşağıdaki değerleri geçmemelidir: Eğer en küçük meyvenin çapı (paket üzerinde gösterildiği gibi) < 60 mm ise, 10 mm Eğer en küçük meyvenin çapı (paket üzerinde gösterildiği gibi) 60 mm ise, 15 mm Eğer en küçük meyvenin çapı (paket üzerinde gösterildiği gibi) 60 mm ve < 80 mm ise, 15 mm Eğer en küçük meyvenin çapı (paket üzerinde gösterildiği gibi) 80 mm ve < 110 mm ise, 20 mm Eğer meyvenin çapı 110 mm ise çaptaki farklılıkla ilgili bir sınırlama yoktur. (b) kodu kullanılmışsa aşağıdaki kod ve aralıklar sağlanmalıdır: Limonlar Çap (mm) / kodu Pummelo greyfurtları ve melezleri 98 69

32 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Meyveler 2. SINIF Bu sınıf, üst sınıflara alınamayan fakat belirtilen minimum gereksinimleri karşılayabilen narenciyeleri kapsar. Narenciyeler kalite, saklama kalitesi ve sunumu ile ilgili temel özelliklerini koruduğu sürece aşağıdaki kusurlara izin verilebilir: * Şekilde kusurlar, * Hafif güneş yanıklarını da içeren hafif renk kusurları, * Meyvenin bedenini etkilemeyen, ilerlemiş kabuk kusurları, * Gümüş kepek, kızıl kahverengi ve zararlı böcek hasarları gibi meyvenin büyümesi sırasındaki oluşan kabuk kusurları * Dolu yağması, sürtünme veya elleçleme gibi mekanik sebeplerden kaynaklı iyileşmiş kusurlar, * İyileşmiş yüzeysel kabuk değişimleri, * Pütürlü kabuk, * Portakallar için hafif ve kısmi kabuk ayrılmaları ve mandalina grubundaki tüm ürünler için kısmi kabuk ayrılmaları Tolerans Bu sınıfın özelliklerini veya minimum gereklilikleri narenciyelerin oranı adet yada ağırlık cinsinden %10'luk bir toleransta olabilir. Bu tolerans içinde %2'den çok olmayacak şekilde fazla olgunlaşmış, çürümüş veya kurtlanmış ürün bulunabilir Acem limonları / kodu Çap (mm) Meksika ve Hint tatlı limonları kodu Çap (mm) 1 > Satsuma, Klementine ve diğer mandalina çeşitleri ve melezleri limonları Tolerans kodu Çap (mm) 1 - XXX 78 ve üzeri 70

33 Meyveler Tolerans Tolerans 1 - XX yada 1 - X Portakallar kodu Çap (mm)

34 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Meyveler Tolerans Tolerans

35 Meyveler Tolerans Tolerans Greyfurt ve melezleri kodu Çap (mm) 0 > Pummelo greyfurtları ve melezleri kodu Çap (mm) 0 >

36 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Meyveler Tolerans Tolerans Aşağıdaki gibi bir durum dışında üniformluk yukarıda bahsedilen boyut skalası ile sağlanır: Net maksimum ağırlığı 5 kg olan satış ambalajı yada dökme sepetlerde, maksimum fark boyut ölçeğinde peş peşe gelen üç sırayı aşmamalıdır. (c) Adet ile boyutlandırmadaki boyut farkı (a) ile tutarlı olmalıdır. Şeftali EKSTRA Bu sınıftaki şeftaliler ve nektarinler üstün kalitede olmalıdır. Çeşidinin özelliklerini taşımalıdır. Bedeni tamamen sağlam olmalıdır. Ürünün genel görünüşünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajdaki sunumunu etkilemeyecek çok hafif Bu sınıfın kalite özelliklerini ancak 1 özelliklerine haiz şeftalilerin ve nektarinlerin payı adet yada ağırlık açısından %5 oranında toleranslı olabilir. Bu toleranslar içinde %0,5'den çok olmayacak, meyvenin ekvatoral bölgesinin maksimum çapıyla, ağırlığıyla yada sayısıyla ölçülür. Minimum boyut aşağıdaki gibi olmalıdır: * Ekstra sınıf için 56 mm yada 85 g, * 1 ve 2 için 51 mm yada 65 g. Bununla birlikte 56 mm veya 85 g altındaki meyveler 1 Temmuz'dan 31 Ekim'e ve 1 Ocak'tan 30 Nisan'a kadar Tüm sınıflar için: la ilgili gereksinimleri şeftalilerin ve nektarinlerin payı adet veya ağırlık cinsinden %10'luk bir toleransta olabilir. 74

37 Meyveler Tolerans Tolerans yüzeysel kusurlar haricinde ürün kusursuz olmalıdır. şekilde ürünler 2 özelliklerine haiz olabilir. müsaade edilmez. Aşağıdaki gereklilikler 2 için opsiyoneldir. 1. SINIF Bu sınıftaki şeftaliler ve nektarinler iyi kalitede olmalıdır. Çeşidinin özelliklerini taşımalıdır. Bedeni tamamen sağlam olmalıdır. Ürünün genel görünüşünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajdaki sunumunu etkilemeyecek aşağıdaki hafif kusurlara izin verilebilir: * Şeklinde, gelişiminde ve renginde hafif kusurlar, * Toplam yüzey alanı 1 cm2'yi geçmeyen hafif ezilme izleri, * Aşağıdakileri geçmeyen hafif kabuk kusurları - Uzunlamasına şeklinde 1,5 cm uzunluğunda kusurlar, - 1 cm2' yüzey alanlı diğer kusurlar Bu sınıfın kalite özelliklerini ancak 2 özelliklerine haiz şeftalilerin ve nektarinlerin payı adet yada ağırlık cinsinden toplamda %10 toleranslı olabilir. Bu toleranslar içinde %1'den çok olmayacak şekilde, ürünler sınıf 2 özelliklerini yada minimum gereklilikleri karşılamayabilir. ta üniformluğu sağlamak için aynı paket içindeki ürünlerin boyut aralığı aşağıdaki değerleri geçmemelidir: (a) Çapa göre boyutlandırmada * 70 mm altındaki meyvelerde 5 mm, * 70 mm ve üzeri meyvelerde 10 mm. (b) Ağırlığa göre boyutlandırmada * 180 g altındaki meyvelerde 30 g, * 180 g ve üzeri meyvelerde 80 g. (c) Sayısına göre boyutlandırılan meyvelerde, boyut farkı (a) ve (b) ile uyumlu olmalıdır. Eğer boyut kodları uygulanmışsa, aşağıdakiler sağlanmalıdır: 75

38 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Meyveler Tolerans Tolerans 2. SINIF Bu sınıf, üst sınıflara alınamayan fakat belirtilen minimum gereksinimleri karşılayabilen şeftalileri ve nektarinleri kapsar. Bedeninde büyük kusurlar olamamalıdır. Şeftaliler ve nektarinler kalite, saklama kalitesi ve sunumu ile ilgili temel özelliklerini koruduğu sürece aşağıdaki kusurlara izin verilebilir: Bu sınıfın özelliklerini veya minimum gereklilikleri şeftalilerin ve nektarinlerin oranı adet yada ağırlık cinsinden %10'luk bir toleransta olabilir. Bu tolerans içinde %2'den çok olmayacak şekilde fazla çürümüş ürün bulunabilir. sofralık üzümler * Şekilde kusurlar, * Meyvenin kapalı ve bedeninin sağlam olduğu durumlar çekirdeğindeki ayrılmaları da kapsayan gelişim kusurları, * renk kusurları, * Toplam yüzey alanı 2 cm2'y geçmeyen ve renk bozulmasına sebep olmuş ezikler, * Aşağıdakileri geçmeyen kabuk kusurları - Uzunlamasına şeklinde 2,5 cm uzunluğunda kusurlar, - 2cm2'lik diğer yüzey kusurları EKSTRA Bu sınıftaki sofralık üzümler üstün kalitede olmalıdır. Yetiştirildiği bölgeyi göz önüne alarak çeşidinin özelliklerini taşımalıdır. Taneler sağlam ve sıkı bağlanmış olmalıdır. Salkımda düzenli aralıklarda dağılmalıdır. Bu sınıfın kalite özelliklerini ancak 1 özelliklerine haiz sofralık üzümlerin payı adet yada ağırlık açısından %5 oranında toleranslı olabilir. Bu toleranslar içinde %0,5'den salkımın ağırlığına göre belirlenir. Minimum salkım ağırlığı 75 g. olmalıdır. Bu gereklilik tek kişilik hazırlanmış ambalajları kapsamaz. Tüm sınıflar için: la ilgili gereksinimleri sofralık üzümlerin payı adet veya ağırlık cinsinden %10'luk bir toleransta olabilir. Tüm satış paketlerinde, sınıfının tüm gereksinimleri karşılaması şartıyla, 75 g'dan hafif salkımlar 76

39 Meyveler Tolerans Tolerans Çiçeği bozulmamış olmalıdır. Ürünün genel görünüşünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajdaki sunumunu etkilemeyecek çok hafif yüzeysel kusurlar haricinde ürün kusursuz olmalıdır. çok olmayacak şekilde ürünler 2 özelliklerine haiz olabilir. ağırlığı ayarlamak için kullanılabilir. 1. SINIF Bu sınıftaki sofralık üzümler iyi kalitede olmalıdır. Yetiştirildiği bölgeyi göz önüne alarak çeşidinin özelliklerini taşımalıdır. Taneler sağlam ve sıkı bağlanmış olmalıdır. Mümkün olduğunca çiçeği bozulmamış olmalıdır. Ekstra sınıfa göre salkımda daha düzensiz aralıklarda dağılabilir. Ürünün genel görünüşünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajdaki sunumunu etkilemeyecek aşağıdaki hafif kusurlara izin verilebilir: * Şeklinde ve renginde hafif kusurlar, * Sadece kabuğu etkileyen hafif güneş yanıkları. Bu sınıfın kalite özelliklerini ancak 2 özelliklerine haiz sofralık üzümlerin payı adet yada ağırlık cinsinden toplamda %10 toleranslı olabilir. Bu toleranslar içinde %1'den çok olmayacak şekilde, ürünler sınıf 2 özelliklerini yada minimum gereklilikleri karşılamayabilir. 77

40 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Meyveler Tolerans Tolerans 2. SINIF Bu sınıf, üst sınıflara alınamayan fakat belirtilen minimum gereksinimleri karşılayabilen sofralık üzümleri kapsar. Türünün temel karakteristiklerini taşımamasını engellememesi şartıyla, salkımlar şekil, gelişim ve renkte hafif bozukluklar gösterebilir. Taneler yeterince sağlam ve sıkı bağlanmış olmalıdır. Mümkün olduğunca çiçeği bozulmamış olmalıdır. 1'e göre salkımda daha düzensiz aralıklarda dağılabilir. Bu sınıfın özelliklerini veya minimum gereklilikleri sofralık üzümlerin oranı adet yada ağırlık cinsinden %10'luk bir toleransta olabilir. Bu tolerans içinde %2'den çok olmayacak şekilde fazla çürümüş ürün bulunabilir. Sofralık üzümler kalite, saklama kalitesi ve sunumu ile ilgili temel özelliklerini koruduğu sürece aşağıdaki kusurlara izin verilebilir: * Şekilde kusurlar, * Renk kusurları, * Sadece kabuğu etkileyen hafif güneş yanıkları, * hafif yaralar, * hafif kabuk kusurları. 78

41 Tablo 4.4. Sebzeler için UNECE kalite ve boyut standartları Sebzeler Bezelye Tablo 4.4. Sebzeler için UNECE kalite ve boyut standartları Tolerans Tolerans I Bu sınıftaki bezelyeler iyi kalitede olmalıdır. Çeşidinin ve ticari karakteristiğinin özelliklerini taşımalıdır. Bu sınıfın bezelye kabukları: Taze ve dolgun olmalıdır. Dolu nedeniyle oluşan hasarlar olmamalı. Isıtma nedeniyle oluşan hasarlar olmamalı. Kabuklu tüketilen bezelyelerde kabuklar: Bağlı sağlar olmalı. Kabuk iyice dolu olmalı ve en az 5 tohum içermelidir. * Tohumlar: ** Düzgün şekilli olmalıdır. ** Yumuşak olmalıdır. ** Lezzetli ve yeterli derecede sıkı olmalıdır. Örneğin iki parmak arasında sıkıldığında parçalanmadan yassı hale gelebilmelidir. ** Normal iriliğinin en az yarısı kadar büyümüş olmalı ama tam iriliğe erişmemiş olmalıdır. ** Unlu olmamalıdır. ** Hasarsız olmalıdır, dış I Bu sınıfın özelliklerini ancak II'ninkileri karşılayan bezelyelerin sayı veya ağırlık olarak toplam %10 toleranslık bir kısmı bu sınıfa girebilir. Bu toleransın içinde yer alan ürünlerin toplamda en fazla %1'lik kısmı II'nin kalite gerekliliklerini de bu ürünün minimum gerekliliklerini de veya bozulmalardan/çür ümelerden etkilenmiş oluşabilir. II Bezelyelerin sayı veya ağırlık olarak toplam %10 toleranslık bir kısmının II'nin kalite gerekliliklerini de bu ürünün minimum gerekliliklerini de oluşmasına izin verilir. Bu tolerans sınırları içinde kalan ürünlerin en fazla %2'lik kısmı bozulmalardan/çür Bezelye için herhangi bir boyut gereksinimi yoktur. 79

42 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Sebzeler Tolerans Tolerans yüzeyinde hiçbir çatlak olmamalıdır. Ancak, ürünün genel görünümünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajlı sunumunu etkilemeyen aşağıdaki küçük kusurlara izin verilebilir: * Hafif dış yüzey kusurları, yaralar ve bereler * Biçimde hafif bir kusur Renklenmede hafif kusurlar Kabuğuyla yenen (mange-tout) bezeleyeler ve şeker snap bezelyeler için: Eğer varsa tohumlar küçük ve az gelişmiş olmalıdır. Ancak, ürünün genel görünümünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajlı sunumunu etkilememek koşuluyla aşağıdaki çok hafif kabuk kusurlarına izin verilebilir: * Biçimde çok hafif bir kusur * Çok hafif dış yüzey kusurları, yaralar ve bereler II Bu sınıfa, I'e girebilecek nitelikte olmayan ancak yukarıda belirtilen özelikleri minimum ümelerden etkilenmiş oluşabilir. 80

43 Sebzeler Tolerans Tolerans derecede karşılayan bezelyeler girer. Kabuklu bezelyeler için: * Kabukta en az 3 tohum olmalıdır. * Bezelyeler I'dekilerden daha gelişmiş olmalıdır ancak fazla olgunlaşmış bezelyeler hariç tutulur. Ürünün kalitesi, saklama kalitesi ve sunumu gerekli karakteristikleri sağlamak koşuluyla aşağıdaki kusurlara izin verilebilir: * Kabukların kusurları * Devamlılığı olmaması ve tohumları etkileme riski bulunmaması koşuluyla dış yüzey kusurları, yaralar ve bereler * Solmuş kabuklar hariç, tazeliğin hafifçe kaybolması * Tohumların kusurları: ** Biçimde hafif kusurlar ** Renklenmede hafif bir kusur ** Hafif sertlik ** Hafif hasarlılık Kabuğuyla yenen (mange-tout) bezeleyeler ve şeker snap bezelyeler için: * Eğer varsa tohumlar I'de olduğundan daha 81

44 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Sebzeler Biber (Acı) (Sivri) Tolerans Tolerans gelişmiş olmalıdır. Ürünün kalitesini, saklama kalitesini ve sunumu bakımından ürünün temel karakteristiklerini sağlaması koşuluyla aşağıdaki hafif kusurlara izin verilebilir: * Tohum diziminden kaynaklananlar dahil, biçimde hafif kusurlar * Renklenmede hafif kusurlar Hafif dış yüzey kusurları, yaralar ve bereler * Solmuş ya da renksiz kabuklar hariç olmak kaydıyla tazeliğin hafif kaybı Ekstra Bu sınıftaki acı biberler üstün nitelikte olmalıdır. Çeşidinin ve/veya ticari tipinin özelliğini taşımalıdır. Ürünün genel görünümünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajlı sunumunu etkilemeyen çok hafif yüzeysel kusurlar haricinde hiçbir kusur olmamalıdır. Olgunlaşmaya bağlı renk değişimi bir kusur olarak değerlendirilmez. I Bu sınıftaki karnabaharlar iyi Ekstra Bu sınıfın özelliklerini ancak I'inkileri karşılayan sivri biberlerin sayı veya ağırlık olarak toplam %5 toleranslık bir kısmı bu sınıfa girebilir. Bu toleransın içinde yer alan ürünlerin toplamda en fazla %0.5'lik kısmı II'in kalite gerekliliklerini karşılayan oluşabilir. I Bu sınıfın özelliklerini, uzunluğuna veya maksimum çapa göre belirlenir. II'deki acı biberler için aşağıdaki koşullar isteğe bağlıdır: ta Tektipliliği garanti etmek için aynı pakete konulan biberler aşağıdaki ölçü aralıklarına uyumlu olmalıdır: (a) Uzunluğa göre boyutlandırılan acı biberler için: kodu, aralığı (santimetre cinsinden) 1 <4 2 4 to Tüm sınıflar için (eğer boyutlandırılmışla rsa): la ilgili gereksinimleri acı biberlerin payı, adet veya ağırlık cinsinden %10'luk bir toleransta olabilir

45 Sebzeler Tolerans Tolerans kalitede olmalıdır. Çeşidinin ve/veya ticari tipinin özelliğini taşımalıdır. Ürünün genel görünümünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajlı sunumunu etkilememek koşuluyla aşağıdaki hafif kusurlara izin verilebilir: * Biçimde hafif bir kusur * Renklenmede hafif kusurlar; olgunlaşmaya bağlı renk değişimi bir kusur olarak değerlendirilmez. * Hafif dış yüzey kusurları * Eğer varsa, hafifçe zedelenmiş bir sap II Bu sınıfa, üst sınıflara girebilecek nitelikte olmayan ancak yukarıda belirtilen özelikleri minimum derecede karşılayan acı biberler girer. Acı biberlerin kalite, saklama kalitesi ve ambalajlı sunum bakımından gerekli karakteristikleri sağlaması koşuluyla, aşağıdaki kusurlara izin verilebilir: * Biçimdeki kusurlar * Renklenmede kusurlar; olgunlaşmaya bağlı renk değişimi bir ancak II'ninkileri karşılayan sivri biberlerin sayı veya ağırlık olarak toplam %10 toleranslık bir kısmı bu sınıfa girebilir. Bu toleransın içinde yer alan ürünlerin toplamda en fazla %1'lik kısmı II'in kalite gerekliliklerini de bu ürünün minimum gerekliliklerini de veya bozulmalardan/çür ümelerden etkilenmiş oluşabilir. II Sivri biberlerin sayı veya ağırlık olarak toplam %10 toleranslık bir kısmının II'in kalite gerekliliklerini de bu ürünün minimum gerekliliklerini de oluşmasına izin verilir. Bu tolerans sınırları içinde kalan ürünlerin en fazla %2'lik kısmı bozulmalardan/çür ümelerden etkilenmiş oluşabilir. <8 3 8 to < to <16 5 >=16 (b) Çapa göre boyutlandırılan acı biberler için: Aynı paket içinde paketlenen (üretilen) acı biberlerin dağılım aralığı 20 mm'yi geçmemelidir

46 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Sebzeler Biber (Tatlı) Tolerans Tolerans kusur olarak değerlendirilmez. * Dış yüzey kusurları * Kusurlu sap ve eğer varsa çanak yaprak (kaliks) * Sapın ve kaliksin tazelini hafif kaybetmiş olması Ekstra Bu sınıftaki tatlı biberler üstün nitelikte olmalıdır. Çeşidinin ve/veya ticari tipinin özelliğini taşımalıdır. Ürünün genel görünümünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajlı sunumunu etkilemeyen çok hafif yüzeysel kusurlar haricinde hiçbir kusur olmamalıdır. I Bu sınıftaki karnabaharlar iyi kalitede olmalıdır. Çeşidinin ve/veya ticari tipinin özelliğini taşımalıdır. Ürünün genel görünümünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajlı sunumunu etkilememek koşuluyla aşağıdaki hafif kusurlara izin verilebilir: * Biçimde hafif bir kusur Ekin bitinin neden olduğu ve toplam yüzey alanının Ekstra Bu sınıfın özelliklerini ancak I'inkileri karşılayan tatlı biberlerin sayı veya ağırlık olarak toplam %5 toleranslık bir kısmı bu sınıfa girebilir. Bu toleransın içinde yer alan ürünlerin toplamda en fazla %0.5'lik kısmı II'in kalite gerekliliklerini karşılayan oluşabilir. I Bu sınıfın özelliklerini ancak II'ninkileri karşılayan tatlı biberlerin sayı veya ağırlık olarak toplam %10 toleranslık bir kısmı bu sınıfa girebilir. Bu toleransın içinde yer alan ürünlerin toplamda en fazla %1'lik kısmı II'in kalite gerekliliklerini, maksimum eşkenar çapa veya ağırlığa göre belirlenir. ta Tektipliliği garanti etmek için aynı pakete konulan biberler aşağıdaki ölçü aralıklarına uyumlu olmalıdır: (a) Çapa göre boyutlandırılan tatlı biberler için: 20 mm. (b) Ağırlığa göre boyutlandırılan tatlı biberler için: En ağır parçanın 180 gr veya daha az olduğu paketlerde 30 gr En ağır parçanın 180 gr 'dan daha fazla olduğu paketlerde 40 gr Uzun kırmızı biberler, uzunluk bakımından yeterince tektikli olmalıdır. II'de tektiplilik zorunlu değildir. Tüm sınıflar için (eğer boyutlandırılmışla rsa): la ilgili gereksinimleri tatlı biberlerin payı, adet veya ağırlık cinsinden %10'luk bir toleransta olabilir. 84

47 Sebzeler Tolerans Tolerans 1/3'ünden fazlasını kaplamayan hafif gümüşlenme veya hasar * Hafif dış yüzey kusurları, örneğin: * Çukurlaşma kazıma, güneş yanığı, uzatılmış (elongated) biçimin toplamda 2 cm'den fazlasını kaplamayan baskı izleri ve toplamda 1 cm2'den fazla alan kaplamayan diğer kusurlar; veya * Toplam yüzey alanının 1/8'inden fazlasını kaplamayan kuru yüzeysel çatlaklar * Hafif kusurlu çiçek sapı (pedinkül) II Bu sınıfa, üst sınıflara girebilecek nitelikte olmayan ancak yukarıda belirtilen özelikleri minimum derecede karşılayan tatlı biberler girer. Tatlı biberlerin kalite, saklama kalitesi ve sunum bakımından gerekli karakteristikleri sağlaması koşuluyla, aşağıdaki kusurlara izin verilebilir: * Biçimdeki kusurlar Ekin bitinin neden olduğu ve toplam yüzey alanının 2/3'ünden fazlasını kaplamayan hafif de bu ürünün minimum gerekliliklerini de veya bozulmalardan/çür ümelerden etkilenmiş oluşabilir. II Tatlı biberlerin sayı veya ağırlık olarak toplam %10 toleranslık bir kısmının II'in kalite gerekliliklerini de bu ürünün minimum gerekliliklerini de oluşmasına izin verilir. Bu tolerans sınırları içinde kalan ürünlerin en fazla %2'lik kısmı bozulmalardan/çür ümelerden etkilenmiş oluşabilir 85

48 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Sebzeler Brokoli Tolerans Tolerans gümüşlenme veya hasar * Dış yüzey kusurları, örneğin: ** Çukurlaşma kazıma, güneş yanığı, uzatılmış (elongated) biçimin toplamda 4 cm'den fazlasını kaplamayan baskı izleri ve toplamda 2.5 cm2'den fazla alan kaplamayan diğer kusurlar; veya ** Toplam yüzey alanının 1/4'ünden fazlasını kaplamayan kuru yüzeysel çatlaklar * 1 cm2'den fazla olmayan çiçek dibi bozulmaları * Yüzeyin 1/3'ünden fazla olmayan kuruyup büzülmeler * Etrafını saran vücudun (etli kısım) (flesh) bozulmamış olması koşuluyla kusurlu sap ve çanak yaprak (kaliks) (i) I Bu sınıftaki brokoliler iyi kalitede olmalıdır. Çeşidinin ve/veya ticari tipinin özelliğini taşımalıdır. Bu sınıftaki brokoli: * Sırt ve sımsıkı olmalı * Sıkıca tanelenmiş olmalı * Lekeler veya don yüzünden oluşan çürükler gibi I Bu sınıfın özelliklerini ancak II'ninkileri karşılayan brokolilerin sayı veya ağırlık olarak toplam %10 toleranslık bir kısmı bu sınıfa girebilir. Bu toleransın içinde yer alan kesik uçtaki çiçekli gövdenin çapına veya kafanın maksimum çapına göre belirlenir. Minimum boyut: Çiçekli gövdenin çapına göre sınıflandırılan brokoli için 8 mm Kafanın çapına göre sınıflandırılan ve önceden Tüm sınıflar için (eğer boyutlandırılmışla rsa): la ilgili gereksinimleri tatlı brokolilerin payı, adet veya ağırlık cinsinden %10'luk bir toleransta olabilir

49 Sebzeler Tolerans Tolerans kusurları olmamalı Tomurcuklar tamamen kapalı olmalıdır. Çiçek sapı yeterince yumuşak olmalı ve odunsu yapıda olmamalıdır. Ürünün genel görünümünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajlı sunumunu etkilememek koşuluyla aşağıdaki hafif kusurlara izin verilebilir: * Biçimde hafif bir kusur * Renklenmede hafif bir kusur Yeşil, sağlam, taze ve yumuşak olması koşuluyla başın üstünü geçen yapraklara izin verilebilir. (ii) II I'e girecek kalitede olmayan ancak yukarıda belirtilen özelikleri minimum derecede karşılayan brokoliler bu sınıfa girer. Bu sınıftaki brokoli: * Hafif gevşek ve daha az sıkı olabilir. Daha gevşek tanelenmiş olabilir. Tomurcuklar hemen hemen kapalı olmalıdır. Bitki sapı oldukça yumuşak olmalıdır ve hafif bir odunsu ize sahip olabilir. ürünlerin toplamda en fazla %1'lik kısmı II'in kalite gerekliliklerini de bu ürünün minimum gerekliliklerini de veya bozulmalardan/çür ümelerden etkilenmiş oluşabilir. II Brokolilerin sayı veya ağırlık olarak toplam %10 toleranslık bir kısmının II'in kalite gerekliliklerini de bu ürünün minimum gerekliliklerini de oluşmasına izin verilir. Bu tolerans sınırları içinde kalan ürünlerin en fazla %2'lik kısmı bozulmalardan/çür ümelerden etkilenmiş oluşabilir. paketlenen veya demetlenen brokoliler için 2 mm Kafanın çapına göre sınıflandırılan brokoliler için 6 cm Her koşulda, kafanın çapı ve her bir paketteki çiçekli gövdenin çapı arasındaki oran 2:1'den daha az olamaz. Yükseklik maksimum 20 cm olmalıdır. ta Tektipliliği sağlamak için aynı paket içinde paketlenen (üretilen) ürünler şu boyut aralıklarını geçmemelidir: Çiçekli gövdenin çapına göre sınıflandırılan brokoli için 20 mm Kafanın çapına göre sınıflandırılan brokolide, en küçük kafanın çapı 10 cm'den küçükse 4 cm Kafanın çapına göre sınıflandırılan brokolide, en küçük kafanın çapı 10 cm veya daha büyükse 8 cm Önceden paketlenen veya demetlenen üretimler için tektiplilik gerekli değildir. gereklilikleri minyatür üretime 97 87

50 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Sebzeler Rezene - Dereotu Tolerans Tolerans Brokolilerin kalite, saklama kalitesi ve ambalajlı sunum bakımından gerekli karakteristikleri sağlaması koşuluyla, aşağıdaki kusurlara izin verilebilir: * Biçimde kusurlar Renklenmede kusurlar Hafif çürüme ve zedelenme Yeşil, sağlam, taze ve yumuşak olması koşuluyla başın üstünü geçen yapraklara izin verilebilir. I Bu sınıftaki rezene iyi kalitede olmalıdır. Çeşidinin ve/veya ticari tipinin özelliğini taşımalıdır. Çeşide ve/veya ticari biçime özgü olarak düzenli bir biçimde olmalıdır ve dış kaburgalar sıkı, etli, yumuşak ve beyaz olmalıdır. Ancak, ürünün genel görünümünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajlı sunumunu etkilememek koşuluyla aşağıdaki hafif kusurlara izin verilebilir: * Biçimde hafif bir kusur * Hafif zedelenme * Hafif iyileşmiş ve rengini kaybetmemiş çatlaklar I Bu sınıfın özelliklerini ancak II'ninkileri karşılayan rezenelerindereotlarının sayı veya ağırlık olarak toplam %10 toleranslık bir kısmı bu sınıfa girebilir. Bu toleransın içinde yer alan ürünlerin toplamda en fazla %1'lik kısmı II'in kalite gerekliliklerini de bu ürünün minimum gerekliliklerini de veya bozulmalardan/çür ümelerden etkilenmiş uygulanmamalıdır. Minyatür brokoli, küçük boyutlu bir brokoli elde etmek doğrultusunda belirli bir amaçla toprağın işlenmesi ile elde edilir. Gelişimini tamamlamamış olan brokoliler hariç tutulmalıdır. Standardın geri kalan bütün gereksinimleri karşılanmalıdır., bir uçtan diğer uca (equatorial section) ölçülen maksimum çap ile belirlenir. ta Tektipliliği garanti etmek için aynı paketteki ürünlerin boyut aralığı 20 mm'yi geçmemelidir. Tüm sınıflar için: la ilgili gereksinimleri dereotunun payı, adet veya ağırlık cinsinden %10'luk bir toleransta olabilir. 88

51 Sebzeler Domates Tolerans Tolerans II I'e girecek kalitede olmayan ancak yukarıda belirtilen özelikleri minimum derecede karşılayan rezene bu sınıfa girer. Dış kaburgalarla sınırlı kalacak şekilde ve kalite, saklama kalitesi ve ambalajlı sunum bakımından gerekli karakteristikleri sağlaması koşuluyla, aşağıdaki kusurlara izin verilebilir: * Biçimde kusurlar Zedelenme Uzunluğu 3 cm'yi geçmeyen iyileşmiş çatlaklar Çiçek soğanının dışında, yüzeyinin üçte birinden fazlasını kaplamayan yeşil benekler Ekstra Bu sınıftaki domatesler üstün nitelikte olmalıdır. Sıkı olmalı ve karakteristik özellikleri göstermelidir. Renklenmeleri, olgunluk durumlarına bağlı olarak, yukarıdaki A bölümünün son alt paragrafında belirtilen gereklilikleri karşılamaya yetmelidir. Ürünün, kalitenin, saklama oluşabilir. II Rezenelerin - Dereotlarının sayı veya ağırlık olarak toplam %10 toleranslık bir kısmının II'in kalite gerekliliklerini de bu ürünün minimum gerekliliklerini de oluşmasına izin verilir. Bu tolerans sınırları içinde kalan ürünlerin en fazla %2'lik kısmı bozulmalardan/çür ümelerden etkilenmiş oluşabilir. Ekstra Bu sınıfın özelliklerini ancak I'inkileri karşılayan domateslerin sayı veya ağırlık olarak toplam %5 toleranslık bir kısmı bu sınıfa girebilir. Bu toleransın içinde yer alan ürünlerin toplamda en fazla %0.5'lik kısmı II'in kalite gerekliliklerini karşılayan, ağılık veya sayı bakımından, bir uçtan diğer uca (equatorial section) ölçülen maksimum çap ile belirlenir. Aşağıdaki koşullar salkım domateslere uygulanmamalıdır ve II'deki 40 mm nin altındaki kalan çeri ve kokteyl domatesler için isteğe bağlı olmalıdır. ta Tektipliliği garanti etmek için, aynı paketin içinde Tüm sınıflar için: la ilgili gereksinimleri domateslerin payı, adet veya ağırlık cinsinden %10'luk bir toleransta olabilir. 89

52 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Sebzeler Tolerans Tolerans kalitesinin ve ambalajlı sunumun genel görünümünü etkilemeyecek çok hafif yüzeysel kusurlar haricinde, yeşil sertlikleri ve diğer kusurları olmamalıdır. I Bu sınıftaki domatesler iyi kalitede olmalıdır. Yeterince sıkı olmalı ve tip özelliklerini göstermelidir. Çatlakları ve görünür yeşil sertlikleri olmamalıdır. Ancak, ürünün genel görünümünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajlı sunumunu etkilememek koşuluyla aşağıdaki hafif kusurlara izin verilebilir: * Biçimde ve gelişimde hafif bir kusur * Renklenmede hafif kusurlar * Hafif dış yüzey kusurları * Çok hafif zedelenmeler Dahası, akardiyon domatesler şu özellikleri gösterebilir: * 1 cm'den uzun olmayan iyileşmiş çatlaklar olabilir. * Fazladan hiçbir çıkıntı yoktur. * Küçük göbek oluşabilir. I Bu sınıfın özelliklerini ancak II'ninkileri karşılayan domateslerin sayı veya ağırlık olarak toplam %10 toleranslık bir kısmı bu sınıfa girebilir. Bu toleransın içinde yer alan ürünlerin toplamda en fazla %1'lik kısmı II'in kalite gerekliliklerini de bu ürünün minimum gerekliliklerini de veya bozulmalardan/çür ümelerden etkilenmiş oluşabilir. Demetlenmiş domateslerde, sayı veya ağırlık olarak toplam %5'lik toleranslık bir kısmın yapraktan sapından olmasına izin verilir. II Domateslerin sayı veya ağırlık olarak toplam %10 toleranslık bir kısmının II'in kalite gerekliliklerini de bu ürünün minimum üretilen domateslerin boyut aralığı şöyle olmalıdır: (a) Çapa göre boyutlanan domatesler için: *(Paketin üstünde belirtilmiş olan) en küçük meyvenin çapı 50 mm nin altında ise 10 mm *(Paketin üstünde belirtilmiş olan) en küçük meyvenin çapı 50 mm' ve üzerinde ancak 70 mm nin altında ise 15 mm *(Paketin üstünde belirtilmiş olan) en küçük meyvenin çapı 70 mm ve üzerinde ancak 100 mm nin altında ise 20 mm * 100 mm ve üzerindeki meyveler için hiçbir ayrım limiti yoktur. kodlarının uygulanması durumunda, aşağıdaki tablodaki boyut aralıkları dikkate alınmalıdır: kodu Çap (mm) > > >

53 Sebzeler Tolerans Tolerans olabilir ama hiç koruyucu tabaka (suberization) olmamalıdır. * Çiçeğin dişicik başında 1 cm ye kadar uzayan koruyucu tabaka olabilir. * Çiçek burnunda, meyve çapının üçte ikisini geçmeyecek uzunlukta uzunlamasına yara izi (dikiş şeklinde) II Üst sınıflara girecek kalitede olmayan ancak yukarıda belirtilen özelikleri minimum derecede karşılayan domatesler bu sınıfa girer. Yeterince sıkı olmalıdır (ancak I'den biraz daha az sıkı olmalıdır) ve hiçbir kapanmamış çatlak bulunmamalıdır. Domateslerin gerekli karakteristiklerini koruması koşuluyla kalite, saklama kalitesi ve ambalajlı sunum bakımından gerekli karakteristikleri sağlaması koşuluyla, aşağıdaki kusurlara izin verilebilir: * Biçimde ve gelişimde hafif kusurlar * Renklenmede kusurlar gerekliliklerini de oluşmasına izin verilir. Bu tolerans sınırları içinde kalan ürünlerin en fazla %2'lik kısmı bozulmalardan/çür ümelerden etkilenmiş oluşabilir. > > > > > > > 102 (b) Ağırlığa veya sayıya göre boyutlanan domatesler için boyuttaki ayrım (a) maddesi ile uyumlu olmalıdır

54 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Sebzeler Enginar Tolerans Tolerans * Meyvenin ciddi bir hasar görmediği dış yüzey kusurları veya ezikler * Yuvarlak, akordiyon veya yumurta domateslerde 3 cm uzunluğu geçmeyen kapanmış çatlaklar. Dahası, akordiyon domatesler şu özellikleri gösterebilir: * Biçimsiz olmamak koşuluyla, I kapsamında izin verilenden daha fazla şekil bozukluğu * Bir tohum göbeği Çiçek burnunda 2 cm'ye kadar oluşmuş koruyucu tabaka Çiçek burnunda uzunlamasına yara izi (dikiş şeklinde Ekstra Bu sınıftaki enginarlar üstün kalitede olmalıdır. Çeşidinin ve/veya ticari tipinin özelliğini taşımalıdır. Merkezi taç yapraklar, çeşitle uyumlu olarak iyi kapanmış olmalıdır. Kökte hiçbir odunsuluk başlangıcı olmamalıdır. Ürünün genel görünümünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajlı sunumunu etkilememek koşuluyla çok hafif Ekstra Bu sınıfın özelliklerini ancak I'inkileri karşılayan enginarların sayı veya ağırlık olarak toplam %5 toleranslık bir kısmı bu sınıfa girebilir. Bu toleransın içinde yer alan ürünlerin toplamda en fazla %0.5'lik kısmı II'in kalite gerekliliklerini karşılayan oluşabilir., kafanın bir uçtan diğer uca (equatorial section) ölçülen maksimum çapı ile belirlenir. En küçük boyut 6 mm olmalıdır. ta Tektipliliği garanti etmek için aynı paketteki ürünlerin boyut aralığı aşağıdaki ölçüleri geçmemelidir: Paketteki en küçük enginarın çapı 6 cm ve daha büyük ancak 9 cm'den küçük ise 1.5 cm Tüm sınıflar için (eğer boyutlandırılmışla rsa): la ilgili gereksinimleri enginarların payı, enginarların minimum 5 cm çapta olmaları koşuluyla, adet veya ağırlık cinsinden %10'luk bir toleransta olabilir. "Poivrade" veya Buket tipi enginarlar için hiçbir toleransa izin verilmez. 92

55 Sebzeler Tolerans Tolerans yüzeysel kusurlar haricinde hiçbir kusur olmamalıdır. I Bu sınıftaki enginarlar iyi kalitede olmalıdır. Çeşidinin ve/veya ticari tipinin özelliğini taşımalıdır. Merkezi taç yapraklar, çeşitle uyumlu olarak iyi kapanmış olmalıdır. Kökte hiçbir odunsuluk başlangıcı olmamalıdır. Ürünün genel görünümünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajlı sunumunu etkilememek koşuluyla hafif yüzeysel kusurlara izin verilebilir: Biçimde hafif bir kusur Hafif dış yüzey kusurlar Buzlanmaya (çatlaklara) bağlı hafif bozulmalar * Çok hafif çürümeler II Bu sınıf, üst sınıflara girecek kalitede olmayan ancak yukarıda belirtilen özelikleri minimum derecede karşılayan enginarları içerir. Enginarlar hafif açık olabilir. Enginarların kalite, saklama kalitesi ve sunum bakımından gerekli I Bu sınıfın özelliklerini ancak II'ninkileri karşılayan enginarların sayı veya ağırlık olarak toplam %10 toleranslık bir kısmı bu sınıfa girebilir. Bu toleransın içinde yer alan ürünlerin toplamda en fazla %1'lik kısmı II'in kalite gerekliliklerini de bu ürünün minimum gerekliliklerini de veya bozulmalardan/çür ümelerden etkilenmiş oluşabilir. II Enginarların sayı veya ağırlık olarak toplam %10 toleranslık bir kısmının II'in kalite gerekliliklerini de bu ürünün minimum gerekliliklerini de oluşmasına izin verilir. Bu tolerans sınırları içinde kalan ürünlerin en fazla %2'lik kısmı bozulmalardan/çür ümelerden Paketteki en küçük enginarın çapı 6 cm ve daha büyük ise 2 cm Buna ek olarak, "Poivrade" ve "Bouquet" tip enginarlarda, 6 cm ye kadar olan enginarların çapının 3.5 cm olmasına izin verilir. Ekstra ve I sınıfları için boyutta tektiplilik zorunludur. 93

56 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Sebzeler Fasulye Tolerans Tolerans karakteristikleri sağlaması koşuluyla aşağıdaki kusurlara izin verilebilir: * Biçimde kusurlar * Dış yüzey kusurları * Buzlanmaya bağlı bozulmalar (hafif, dış katmandan hafif ayrılma) * Hafif yaralanma * Dış taç yapraklarda hafif lekelenme * Sap kısmında yeni başlamış odunsulaşma Ekstra Bu sınıftaki fasulyeler üstün kalitede olmalıdır. Çeşidinin ve/veya ticari tipinin özelliğini taşımalıdır. Fasulyeler: * Kabarık olmalı ve kolay koparılmalı * Çok yumuşak olmalı * Düzgün şekilli bir yapıda olmalı *Kılçıklı olmamalı Eğer varsa tohumlar küçük ve yumuşak olmalıdır. Ancak, iğne fasulyeler (needle beans) tohumsuz olmalıdır. Ürünün genel görünümünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajlı sunumunu etkilemeyeceğinden emin olunarak çok hafif yüzeysel kusurlar haricinde hiçbir kusur olmamalıdır. etkilenmiş oluşabilir. Ekstra Bu sınıfın özelliklerini ancak I'inkileri karşılayan fasulyelerin sayı veya ağırlık olarak toplam %5 toleranslık bir kısmı bu sınıfa girebilir. Bu toleransın içinde yer alan ürünlerin toplamda en fazla %0.5'lik kısmı II'in kalite gerekliliklerini karşılayan oluşabilir. I Bu sınıfın özelliklerini ancak II'ninkileri karşılayan fasulyelerin sayı veya ağırlık olarak toplam %10 toleranslık bir kısmı, bezelyenin bağlantı yerinden (seam) ölçülen tohum zarfının (pod) genişliği ile belirlenir. ta Tektipliliği garanti etmek için, aynı paket içindeki iğne taneler (needle beansi şu ölçüleri geçmemelidir: "Çok iyi" olarak işaretlendiğinde 6 mm "İyi" olarak işaretlendiğinde 9 mm "Orta" olarak işaretlendiğinde 12 mm Tüm sınıflar için (eğer boyutlandırılmışla rsa): la ilgili gereksinimleri fasulyelerin payı, adet veya ağırlık cinsinden %10'luk bir toleransta olabilir. 94

57 Sebzeler Tolerans Tolerans I Bu sınıftaki fasulyeler iyi kalitede olmalıdır. Çeşidinin ve/veya ticari tipinin özelliğini taşımalıdır. Fasulyeler: * Şişmiş (kabarık) olmalı. * Genç ve yumuşak olmalı. *Dilimlenecek fasulyeler haricinde kılçıksız olmalı. Eğer varsa tohumlar küçük ve yumuşak olmalıdır. Ürünün genel görünümünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajlı sunumunu etkilemeyeceğinden emin olunarak aşağıdaki hafif kusurlara izin verilebilir: * Biçimde hafif bir kusur * Renklenmede hafif kusurlar * Hafif dış yüzey kusurları II Bu sınıf, üst sınıflara girecek kalitede olmayan ancak yukarıda belirtilen özelikleri minimum derecede karşılayan fasulyeleri içerir. Fasulyeler: * Oldukça yumuşak olmalıdır. * Needle fasulyeler söz konusu ise pas izleri olmamalıdır. * Eğer varsa tohumlar çok büyük bu sınıfa girebilir. Bu toleransın içinde yer alan ürünlerin toplamda en fazla %1'lik kısmı II'in kalite gerekliliklerini de bu ürünün minimum gerekliliklerini de veya bozulmalardan/çür ümelerden etkilenmiş oluşabilir. Colletotrichum lindemuthianum'da n (fasulyede nokta hastalığı) etkilenmiş ürünlere hiç tolerans gösterilmez. Bu tolerans kapsamında, ürün çeşitliliği olması durumunda ve/veya ürünün ticari olarak kılçıksız olması durumunda, sayı veya ağırlık olarak toplam maksimum %5' toleranslık bir kısmın kılçıklı olmasına izin verilebilir. Ayrıca, kabukların kapalı, kuru ve renk değişimi yaşamamış olması koşuluyla sayı veya ağırlık olarak maksimum %15 toleranslık bir kısmın saplı 95

58 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Sebzeler Tolerans Tolerans olmamalıdır ve oldukça yumuşak olmalıdır. Ürünün kalitesini, saklama kalitesini ve sunumunu etkilemeyeceğinden emin olunarak aşağıdaki kusurlara izin verilebilir: * Şekilde kusurlar * Renklenmede kusurlar * Dış yüzey kusurları * Kılçıklar * Needle fasulyeler hariç, hafif pas izleri. olmasına ve boyun bölgesinin küçük bir kısmının eksik olmasına izin verilebilir (iğne fasulyeler hariç). II Fasulyelerin sayı veya ağırlık olarak toplam %10 toleranslık bir kısmının II'in kalite gerekliliklerini de bu ürünün minimum gerekliliklerini de oluşmasına izin verilir. Bu tolerans sınırları içinde kalan ürünlerin en fazla %2'lik kısmı bozulmalardan/çür ümelerden etkilenmiş oluşabilir. Colletotrichum lindemuthianum'da n (fasulye nokta hastalığı) etkilenmiş ürünlere hiç tolerans gösterilmez. Ayrıca, kabukların kapalı, kuru ve renk değişimi yaşamamış olması koşuluyla sayı veya ağırlık olarak maksimum %30 toleranslık bir kısmın saplı olmasına ve boyun bölgesinin dar kısmının küçük bir 96

59 Sebzeler Havuç Tolerans Tolerans Ekstra Bu sınıftaki havuçlar üstün kaliteli ve yıkanmış olmalıdır. Çeşidinin karakteristik özelliklerini ve/veya tüm çeşit özelliklerini göstermelidir. Kökler şöyle olmalıdır: * pürüzsüz * görünüşü taze * düzgün şekilli * çatlamamış * buzlanmaya bağlı zedelenmesi olmayan * baş kısmı yeşil veya mor/koyu mor olmayan Eğer yapraklarla sunuluyorsa, yapraklar taze görünümlü olmalıdır. Ürünün genel görünümünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajlı sunumunu etkilemeyecek çok hafif yüzeysel kusurlar haricinde kusursuz olmalıdır. I Bu sınıftaki havuçlar iyi kalitede olmalıdır. Çeşidinin karakteristik özelliklerini ve/veya tüm çeşit özelliklerini göstermelidir. Kökler şöyle olmalıdır: * Görünüşü taze olmalıdır. kesiminin eksik olmasına izin verilebilir (iğne fasulyeler hariç). Ekstra Bu sınıfın özelliklerini ancak I'inkileri karşılayan havuçların sayı veya ağırlık olarak toplam %5 toleranslık bir kısmı bu sınıfa girebilir. Bu toleransın içinde yer alan ürünlerin toplamda en fazla %0.5'lik kısmı II'in kalite gerekliliklerini karşılayan oluşabilir. I Bu sınıfın özelliklerini ancak II'ninkileri karşılayan havuçların sayı veya ağırlık olarak toplam %10 toleranslık bir kısmı bu sınıfa girebilir. Bu toleransın içinde yer alan ürünlerin toplamda en fazla %1'lik kısmı II'in kalite gerekliliklerini de bu ürünün minimum gerekliliklerini de veya bozulmalardan/çür, yeşillik hariç kökün maksimum çapı veya ağırlığı ile belirlenir. Minimum boyut şöyle olmalıdır: Erken havuçlar ve küçük-köklü çeşitler söz konusu ise, boyutlandırma çapa göre yapıldığında 10 mm ve ağırlığa göre yapıldığında 8 gr Ana ürün havuçlar ve büyükköklü çeşitler söz konusu ise, boyutlandırma çapa göre yapıldığında 20 mm ve ağırlığa göre yapıldığında 50 gr Maksimum boyutlar şöyle olmalıdır: Erken havuçlar ve küçük-köklü çeşitler söz konusu ise, boyutlandırma çapa göre yapıldığında 40 mm ve ağırlığa göre yapıldığında 150 gr Ana ürün havuçlar ve Ekstra 'ın büyükköklü çeşitleri söz konusu ise, Tüm sınıflar için (eğer boyutlandırılmışla rsa): la ilgili gereksinimleri havuçların payı, adet veya ağırlık cinsinden %10'luk bir toleransta olabilir. 97

60 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Sebzeler Tolerans Tolerans Eğer yapraklarla sunuluyorsa, yapraklar taze görünümlü olmalıdır. Ürünün genel görünümünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajlı sunumunu etkilemeyecek olan aşağıdaki hafif yüzeysel kusurlara izin verilebilir: * Şekilde hafif bir kusur * Renklenmede hafif kusurlar * Kapanmış hafif çatlaklar * Yıkamaya veya elleçlemeye bağlı hafif çatlaklar veya yarıklar * Uzunluğu 10 cm'yi geçmeyen kökler için 1 cm uzunlukta yeşil veya mor/koyu mor baş kısımları (tops) * Diğer kökler için 2 cm uzunlukta yeşil veya mor/koyu mor baş kısımları (tops) II Bu sınıf, üst sınıflara girecek kalitede olmayan ancak yukarıda belirtilen özelikleri minimum derecede karşılayan havuçları içerir. Ürünün kalitesini, saklama kalitesini ve sunumunu etkilemeyecek olan aşağıdaki kusurlara izin verilebilir: * Şekilde hafif ümelerden etkilenmiş oluşabilir. Ancak, kırık havuçlar ve/veya uçları kopmuş olan havuçlar bu toleransın kapsamı dışında kalır. Buna ek olarak, kırık ve/veya uçları kopmuş havuçlara, toplam içinde %10'luk bir toleransla izin verilir. II Havuçların sayı veya ağırlık olarak toplam %10 toleranslık bir kısmının II'in kalite gerekliliklerini de bu ürünün minimum gerekliliklerini de oluşmasına izin verilir. Bu tolerans sınırları içinde kalan ürünlerin en fazla %2'lik kısmı bozulmalardan/çür ümelerden etkilenmiş oluşabilir. Ek olarak, toplam ağırlığın %25'i kadar toleransla kırık havuçlara izin verilir. boyutlandırma çapa göre yapıldığında 45 mm ve ağırlığa göre yapıldığında 200 gr. ta Tektipliliği garanti etmek için aynı paket içinde paketlenen (üretilen) ürünlerin aralığı şöyle olmalıdır: Ekstra sınıfı için 20 mm veya 150 g I için 30 mm veya 200 g 98

61 Sebzeler Hıyar (Salatalı k) Tolerans Tolerans kusurlar * Renklenmede kusurlar * Öz kısmına işlememiş kapanmış çatlaklar * Yıkamaya veya elleçlemeye bağlı çatlaklar veya yarıklar * Uzunluğu 10 cm'yi geçmeyen kökler için 2 cm uzunlukta yeşil veya mor/koyu mor baş kısımları (tops) * Diğer kökler için 3 cm uzunlukta yeşil veya mor/koyu mor baş kısımları (tops) Ekstra Bu sınıftaki hıyarlar üstün kaliteli olmalıdır. Çeşidinin karakteristik özelliklerini ve/veya tüm çeşit özelliklerini göstermelidir. Salatalıklar * İyi gelişmiş olmalıdır. * Şekli düzgün ve olabildiğince düz olmalıdır (Her 10 cm uzunluk için en fazla 10 mm'lik bir eğrilik kabul edilebilir.) Ürünün genel görünümünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajlı sunumunu etkilemeyecek çok hafif yüzeysel kusurlar haricinde kusursuz olmalıdır. Özellikle çekirdek oluşumuna bağlı Ekstra Bu sınıfın özelliklerini ancak I'inkileri karşılayan hıyarların sayı veya ağırlık olarak toplam %5 toleranslık bir kısmı bu sınıfa girebilir. Bu toleransın içinde yer alan ürünlerin toplamda en fazla %0.5'lik kısmı II'in kalite gerekliliklerini karşılayan oluşabilir. I Bu sınıfın özelliklerini ancak II'ninkileri karşılayan ağırlıkla veya çap ve uzunluğun bir kombinasyonuyla belirlenir. Ekstra ve I sınıfları için tektiplilik zorunludur. Aynı paketteki üretim için Tektipliliği garanti etmek amacıyla aşağıdaki iki seçenekten biri uygulanmalıdır: a) Ağırlığa göre boyutlandırma Ağırlıktaki boyut aralığı şu ölçüleri geçmemelidir: En küçük parçanın 400 gr veya daha fazla olması durumunda 150 gr En küçük Tüm sınıflar için (eğer boyutlandırılmışla rsa): la ilgili gereksinimleri salatalıkların payı, adet veya ağırlık cinsinden %10'luk bir toleransta olabilir. 99

62 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Sebzeler Tolerans Tolerans olarak yaşanan şekil bozuklukları dahil hiçbir kusur olmamalıdır. I Bu salatalıklar: * Oldukça gelişmiş olmalıdır. * Şekli düzgün ve olabildiğince düz olmalıdır (Her 10 cm uzunluk için en fazla 10 mm'lik bir eğrilik kabul edilebilir.) Ancak, ürünün genel görünümünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajlı sunumunu etkilemeyeceği temin edilerek aşağıdaki hafif kusurlara izin verilebilir: * Tohum gelişimi yüzünden bozulmalar hariç hafif bir şekil bozukluğu * Renklenmede hafif bozulmalar; ancak, salatalığın büyümesi sırasında yere değdiği yerde oluşan açık renkli kısım bir kusur olarak kabul edilmez. * Hafif dış yüzey kusurlar. II Bu sınıf, üst sınıflara girecek kalitede olmayan ancak yukarıda belirtilen özelikleri minimum derecede karşılayan hıyarları içerir. hıyarların sayı veya ağırlık olarak toplam %10 toleranslık bir kısmı bu sınıfa girebilir. Bu toleransın içinde yer alan ürünlerin toplamda en fazla %1'lik kısmı II'in kalite gerekliliklerini de bu ürünün minimum gerekliliklerini de veya bozulmalardan/çür ümelerden etkilenmiş oluşabilir. II Hıyarların sayı veya ağırlık olarak toplam %10 toleranslık bir kısmının II'in kalite gerekliliklerini de bu ürünün minimum gerekliliklerini de oluşmasına izin verilir. Bu tolerans sınırları içinde kalan ürünlerin en fazla %2'lik kısmı bozulmalardan/çür ümelerden etkilenmiş oluşabilir. parçanın 180 gr ile 400 gr arasında (400 gr hariç) olması durumunda 100 gr 180 gramdan küçük salatalıklar ağılık bakımından makul seviyede tektip olmalıdır. b) Çapa ve uzunluğa göre boyutlandırma Uzunluktaki boyut aralığı 5 cm yi geçmemelidir ve salatalıklar çap bakımından makul seviyede tektipli olmalıdır. 100

63 Sebzeler Hindiba (Radika) (Acı Marul) (Yabani Hindiba) Tolerans Tolerans Ürünün kalitesini, saklama kalitesini ve sunumunu etkilemeyecek olan aşağıdaki kusurlara izin verilebilir: * Ciddi miktarda tohum gelişiminden (tohuma kaçmadan) kaynaklanan bozukluklar hariç şekil bozuklukları * Her 10 cm uzunluk için maksimum 20 mm eğriliğe izin verilen hafifçe eğri hıyarlar * Yüzeyin üçte birine kadar olmak koşuluyla renklenmede bozukluklar; ama hıyarın büyümesi sırasında yere değdiği yerde oluşan açık renkli kısım bir kusur olarak kabul edilmez. * Dış yüzey kusurları Her 10 cm uzunlukta 20 mm'den daha fazla eğriliği bulunan hıyarlara, hafif renk değişikliğinden başka bir kusuru veya şekil bozukluğu olmadığı temin edildiği takdirde izin verilebilir ve bu hıyarla ayrıca ambalajlanır. Ekstra Bu sınıftaki hindiba üstün kaliteli olmalıdır. Çeşidinin karakteristik özelliklerini ve/veya tüm çeşit özelliklerini Ekstra Bu sınıfın özelliklerini ancak I'inkileri karşılayan hindibaların sayı, boylamasına eksendeki en geniş açı ve uzunluk ile belirlenir: Ekstra I Tüm sınıflar için: la ilgili gereksinimleri hindibaların (radikaların) payı, adet veya ağırlık 101

64 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Sebzeler Tolerans Tolerans göstermelidir. Bu sınıfa giren Hindiba (Acı Marul): Sıkıcı kapanmış başları ile iyi biçimli olmalıdır. Örneğin başlar iyi kapanmış konik bir uca sahip olmalıdır. * Sert olmalıdır. Dış yapraklar acı marulun en az dörtte üçü kadar uzun olmalıdır. * Ne tam yeşillenmiş ne de cansız görünümlü olmamalıdır. Bu sınıfa giren Kırmızı Hindiba: İyi biçimli ve dış yaprakları daha az sıkı olmalıdır. * Sert olmalıdır. * Rengi parlak olmalıdır. Ürünün genel görünümünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajlı sunumunu etkilemeyecek çok hafif yüzeysel kusurlar haricinde kusursuz olmalıdır. I Bu sınıftaki Hindiba iyi kalitede olmalıdır. Çeşidinin karakteristik özelliklerini ve/veya tüm çeşit özelliklerini göstermelidir. Bu sınıftaki Hindiba: oldukça sert olmalıdır. Dış yapraklar hindibanın en az yarısı kadar veya ağırlık olarak toplam %5 toleranslık bir kısmı bu sınıfa girebilir. Bu toleransın içinde yer alan ürünlerin toplamda en fazla %0.5'lik kısmı II'in kalite gerekliliklerini karşılayan oluşabilir. I Bu sınıfın özelliklerini ancak II'ninkileri karşılayan hindibaların sayı veya ağırlık olarak toplam %10 toleranslık bir kısmı bu sınıfa girebilir. Bu toleransın içinde yer alan ürünlerin toplamda en fazla %1'lik kısmı II'in kalite gerekliliklerini de bu ürünün minimum gerekliliklerini de veya bozulmalardan/çür ümelerden etkilenmiş oluşabilir. II Hindibaların sayı veya ağırlık olarak toplam %10 toleranslık bir kısmının II'in II Minimum çap Maksimum çap Minimum uzunluk Maksimum uzunluk Kırmızı hindiba için minimum ve maksimum boyutlar bütün sınıflar için aşağıdaki gibi cm cinsinden sabitlenmiştir: Minimum çap 2.5 Maksimum çap 9 Minimum uzunluk 9 Maksimum uzunluk 20 ( II için 24) ta Tektipliliği garanti etmek için, aynı paket içindeki ürünler arasındaki fark şunu geçmemelidir: Ekstra sınıfı için çapta 2.5 cm, I için 4 cm ve II için 5 cm cinsinden %10'luk bir toleransta olabilir. 102

65 Sebzeler Tolerans Tolerans uzun olmalıdır. *Ne tam yeşillenmiş ne de cansız görünümlü olmamalıdır. Kırmızı Hindibanın rengi daha az parlak ve dış yaprakları daha gevşek olabilir. Ancak, ürünün genel görünümünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajlı sunumunu etkilemeyeceği temin edilerek aşağıdaki hafif kusurlara izin verilebilir: * Ekstra sınıfa göre daha az iyi görünümlü olabilir. * Açıklığın çapı acı marulun çağının 1/5'ini geçememek koşuluyla, hindibaların başı daha gevşek kapanmış olabilir. * Eksen boyunca hafif cansız renkten gri veya kırmızımsı renklenmeye kadar bir renk değişimi ve dış yapraklarda hafif kırmızımsı lekeler olabilir. * Hafif çürümeler olabilir. II Bu sınıf, üst sınıflara girecek kalitede olmayan ancak yukarıda belirtilen özelikleri minimum derecede karşılayan hindibaları içerir. Kırmızı hindibanın dış yaprakları daha kalite gerekliliklerini de bu ürünün minimum gerekliliklerini de oluşmasına izin verilir. Bu tolerans sınırları içinde kalan ürünlerin en fazla %2'lik kısmı bozulmalardan/çür ümelerden etkilenmiş oluşabilir. 103

66 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Sebzeler Tolerans Tolerans az sıkı olmalıdır. Ürünün kalitesini, saklama kalitesini ve sunumunu etkilemeyecek olan aşağıdaki kusurlara izin verilebilir: Hafif düzensiz biçim. * Eksen boyunca cansız görünümden gri veya kırmızımsı renklenmeye kadar bir görünüm. * Dış yapraklarda kırmızımsı yamalar. * Çürüme. Acı marulda aşağıdaki kusurlara izin verilebilir: * Yaprak uçlarında hafif yeşilimsi ton farkları * Açıklığın çapının acı marulun çapının 1/3'ünü geçmemesi koşuluyla uçlarda hafifçe açıklık. Kırmızı Hindibada aşağıdaki kusurlara izin verilebilir: * Yaprakların uçlarında hafif kahverengi renk bozulmaları veya rengin kaçmış olması durumu. Ayrıca, bu sınıfta belirtilen diğer bütün özelliklere uyması ve ayrı olarak homojen ambalajlarda paketlenmesi koşuluyla bu sınıftaki hindibalar biçimsiz de olabilir. Kabak Ekstra Ekstra, sap ile Tüm sınıflar için 104

67 Sebzeler (Dolmalı k) Tolerans Tolerans Bu sınıftaki kabaklar üstün kaliteli olmalıdır. Çeşidinin karakteristik özelliklerini ve/veya tüm çeşit özelliklerini göstermelidir. Bu sınıftaki kabaklar şu özelliklerde olmalıdır: İyi gelişmiş * İyi biçimli * Sap kısmı düzgünce kesilmiş ve en fazla 3 cm uzunluğunda. Ürünün genel görünümünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajlı sunumunu etkilemeyecek çok hafif yüzeysel kusurlar haricinde kusursuz olmalıdır. I Bu sınıftaki Kabak iyi kalitede olmalıdır. Çeşidinin karakteristik özelliklerini ve/veya tüm çeşit özelliklerini göstermelidir. Kabaklar maksimum 3 cm uzunluğunda bir sapa sahip olmalıdır. Ancak, ürünün genel görünümünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajlı sunumunu etkilemeyeceği temin edilerek aşağıdaki hafif kusurlara izin verilebilir: Biçimde hafif bir Bu sınıfın özelliklerini ancak I'inkileri karşılayan kabakların sayı veya ağırlık olarak toplam %5 toleranslık bir kısmı bu sınıfa girebilir. Bu toleransın içinde yer alan ürünlerin toplamda en fazla %0.5'lik kısmı II'in kalite gerekliliklerini karşılayan oluşabilir. I Bu sınıfın özelliklerini ancak II'ninkileri karşılayan kabakların sayı veya ağırlık olarak toplam %10 toleranslık bir kısmı bu sınıfa girebilir. Bu toleransın içinde yer alan ürünlerin toplamda en fazla %1'lik kısmı II'in kalite gerekliliklerini de bu ürünün minimum gerekliliklerini de veya bozulmalardan/çür ümelerden etkilenmiş oluşabilir. meyve ucunun birleşme noktası arasındaki kesişimin uzunluğuyla ya da birimin ağırlığıyla belirlenir. (a) Uzunluğa göre boyutlandırmak için: Minimum uzunluk 7 cm olmalıdır. ta Tektipliliği garanti etmek için aynı paket içindeki ürünlerin boyut aralığı şu sınırları geçmemelidir: 7 cm'den 14 cm ye (14 cm dahil) 14 cm nin üstünden 21 cm ye (21 cm dahil) 21 cm nin üstünden 35 cm ye (35 cm dahil) 35 cm nin üstü. (b) Ağırlığa göre boyutlandırmak için: Minimum ağırlık 50 gr olmalıdır. ta Tektipliliği garanti etmek için aynı paket içindeki ürünlerin boyut aralığı şu sınırları geçmemelidir: 50 gr'dan 100 gr'a (100 gr dahil) 100 gr'ın üstünden 225 gr'a (225 gram dahil) 225 gr'ın üstünden 450 gr'a (450 gr dahil) 450 gr'ın üstü (eğer boyutlandırılmışla rsa): la ilgili gereksinimleri kabakların payı, adet veya ağırlık cinsinden %10'luk bir toleransta olabilir. 105

68 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Sebzeler Karnaba har Tolerans Tolerans bozukluk * Renklenmede hafif bozukluklar * Hafif dış görünüm kusurları * İlerleyici olmamak ve kabağın etli kısmını etkilememek koşuluyla, hastalıklara bağlı çok hafif kusurlar. II Bu sınıf, üst sınıflara girecek kalitede olmayan ancak yukarıda belirtilen özelikleri minimum derecede karşılayan kabakları içerir. Ürünün kalitesini, saklama kalitesini ve sunumunu etkilemeyecek olan aşağıdaki kusurlara izin verilebilir: Biçim bozuklukları Renklenme bozuklukları Hafif güneş yanıkları Dış yüzey bozuklukları İlerleyici olmamak ve kabağın etli kısmını etkilememek koşuluyla, hastalıklara bağlı hafif kusurlar. (i)ekstra Bu sınıftaki karnabaharlar üstün nitelikte olmalıdır. Ürünün çeşitliliği veya ticari amacı bakımından karakteristik olmalıdır. II Kabakların sayı veya ağırlık olarak toplam %10 toleranslık bir kısmının II'in kalite gerekliliklerini de bu ürünün minimum gerekliliklerini de oluşmasına izin verilir. Bu tolerans sınırları içinde kalan ürünlerin en fazla %2'lik kısmı bozulmalardan/çür ümelerden etkilenmiş oluşabilir. Ekstra Bu sınıfın özelliklerini ancak I'inkileri karşılayan karnabaharların sayı veya ağırlık olarak toplam %5 Ekstra ve I sınıfları için boyutta tektiplilik zorunludur. Minyatür üretim ya da çiçeğiyle sunulan sakız kabağı (dolmalık kabak) için boyut gereklilikleri geçerli değildir., bir uçtan diğer uca (equatorial section) ölçülen maksimum çapa göre belirlenir. ta Tektipliliği garanti etmek için aynı paket içindeki Tüm sınıflar için: la ilgili gereksinimleri karnabaharların payı, adet veya ağırlık cinsinden %10'luk bir toleransta olabilir

69 Sebzeler Tolerans Tolerans Baş kısımları: Düzgün gelişmiş, sımsıkı, yekpare Çok sıkı dokulu Tamamen beyaz veya hafifçe krem renkte. Ancak, karakteristik özellikleri sağlaması koşuluyla, diğer renklerdeki çeşitli karnabaharların pazarlanmasına da izin verilir. * Ürünün genel görünümünü, kalitesini ve sunumunu etkilemeyen çok hafif yüzeysel kusurlar haricinde hiçbir kusur olmamalıdır. Ayrıca, yapraklı veya kısaltılmış yapraklı olarak satılan karnabaharların yaprakları taze bir görünüme sahip olmalıdır. (ii) I Bu sınıftaki karnabaharlar iyi kalitede olmalıdır. Ürünün çeşitliliği veya ticari amacı bakımından karakteristik olmalıdır. Baş kısımları: Diri olmalı Sıkı dokulu olmalı Beyazdan fildişine veya kreme kadar değişen renkte olmalı. Ancak, karakteristik toleranslık bir kısmı bu sınıfa girebilir. Bu toleransın içinde yer alan ürünlerin toplamda en fazla %0.5'lik kısmı II'in kalite gerekliliklerini karşılayan oluşabilir. I Bu sınıfın özelliklerini ancak II'ninkileri karşılayan karnabaharların sayı veya ağırlık olarak toplam %10 toleranslık bir kısmı bu sınıfa girebilir. Bu toleransın içinde yer alan ürünlerin toplamda en fazla %1'lik kısmı II'in kalite gerekliliklerini de bu ürünün minimum gerekliliklerini de veya bozulmalardan/çür ümelerden etkilenmiş oluşabilir. II Karnabaharların sayı veya ağırlık olarak toplam %10 toleranslık bir kısmının II'in kalite gerekliliklerini de bu ürünün ürünlerin boyut aralığı 4 cm yi geçmemelidir

70 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Sebzeler Tolerans Tolerans özellikleri sağlaması koşuluyla, diğer renklerdeki çeşitli karnabaharların pazarlanmasına da izin verilir. * Lekeler, baş kısmında yaprak çıkıntıları, don vurması izleri veya çürümeler gibi kusurlar olmamalıdır. * Ürünün genel görünümünü, kalitesini ve sunumunu etkilememek koşuluyla çok hafif kusurlara izin verilebilir: Biçimde veya gelişimdeki küçük bir bozukluk * Renklenmede küçük bozulmalar * Çok hafif bir yumuşama Ayrıca, yapraklı veya kısaltılmış yapraklı olarak satışa sunulduysa, karnabaharların yaprakları taze bir görünüme sahip olmalıdır. (iii) II Bu sınıfa, üst sınıflara girebilecek nitelikte olmayan ancak yukarıda belirtilen özelikleri minimum derecede karşılayan karnabaharlar girer. Karnabaharların kalite, saklama minimum gerekliliklerini de oluşmasına izin verilir. Bu tolerans sınırları içinde kalan ürünlerin en fazla %2'lik kısmı bozulmalardan/çür ümelerden etkilenmiş oluşabilir 108

71 Sebzeler Kereviz (ribbed celery: sap, celeriac: kök) Tolerans Tolerans kalitesi ve sunum bakımından gerekli karakteristikleri sağlaması koşuluyla, aşağıdaki kusurlara izin verilebilir: * Biçim veya gelişimdeki kusurlar * Yapının hafif gevşek olması * Sarımtırak renklilik Ancak, karakteristik özellikleri sağlaması koşuluyla, diğer renklerdeki çeşitli karnabaharların pazarlanmasına da izin verilir. * Hafif güneş yanığı izleri * Çiçekler arasından dışarıya çıkmış en çok beş adet açık yeşil renkli yaprak * Islak ya da dokunulmayacak kadar yağlı olmayan hafif bir yumuşama. Ayrıca, aşağıdaki kusurların iki tanesini de sahip olabilirler: * Böceklerin ya da hastalıkların neden olduğu hafif izler * Dondan kaynaklanan hafif yüzeysel hasar * Hafif çürüme I Bu sınıftaki kereviz iyi kalitede olmalıdır. Çeşidinin karakteristik özelliklerini ve/veya tüm çeşit özelliklerini göstermelidir. I Bu sınıfın özelliklerini ancak II'ninkileri karşılayan kerevizlerin sayı, birimin ağırlığı ile belirlenir. Minimum ağırlık 150 gr olmalıdır. ta Tektipliliği garanti etmek için, aynı paket içindeki boyut aralığı Tüm sınıflar için (eğer boyutlandırılmışla rsa): la ilgili gereksinimleri kerevizlerin payı, adet veya ağırlık 109

72 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Sebzeler Tolerans Tolerans Şekli düzgün olmalıdır ve yapraklar üzerinde veya yaprak sapların hastalık izleri olmamalıdır. Yaprak sapları kırılmış, tel tel olmuş, ezilmiş ya da parçalanmış olmamalıdır. Beyaz olarak yetiştirilen sap kerevizlerde, yaprakların rengi kendi uzunluğunun en az yarısı kadar uzunluktaki kısımda beyazdan sarıbeyaza veya yeşilbeyaza doğru renklenmiş olmalıdır. Ancak, ürünün genel görünümünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajlı sunumunu etkilemeyeceği temin edilerek aşağıdaki hafif kusurlara izin verilebilir: Biçimde hafif bir bozukluk II Bu sınıf, I'e girecek kalitede olmayan ancak yukarıda belirtilen özelikleri minimum derecede karşılayan kerevizleri içerir. Beyaz olarak yetiştirilen sap kerevizlerde, yaprakların rengi kendi uzunluğunun veya ağırlık olarak toplam %10 toleranslık bir kısmı bu sınıfa girebilir. Bu toleransın içinde yer alan ürünlerin toplamda en fazla %1'lik kısmı II'in kalite gerekliliklerini de bu ürünün minimum gerekliliklerini de veya bozulmalardan/çür ümelerden etkilenmiş oluşabilir. II Kerevizlerin sayı veya ağırlık olarak toplam %10 toleranslık bir kısmının II'in kalite gerekliliklerini de bu ürünün minimum gerekliliklerini de oluşmasına izin verilir. Bu tolerans sınırları içinde kalan ürünlerin en fazla %2'lik kısmı bozulmalardan/çür ümelerden etkilenmiş oluşabilir. şunları geçmemelidir: 800 gramın üstündeki, "büyük" olarak etiketlenmiş kereviz için 200 gram gram arasındaki, "orta" olarak etiketlenmiş sap kereviz için 150 gram gram arasındaki, "küçük" olarak etiketlenmiş kereviz için 100 gram. I için boyutta tektiplilik zorunludur. cinsinden %10'luk bir toleransta olabilir

73 Sebzeler Kök ve Yumru Sebzeler (Pancar, Kereviz, Maydano z, Yerlahan ası, şalgam lahanası, Yabani havuç, Turp (kırmızı turp), Yemlik, Telesaka lı, Sarı şalgam, Şalgam, Frenk Maydano zu, Yabani hindiba, Acı Tolerans Tolerans en az üçte biri kadar uzunluktaki kısımda beyazdan sarıbeyaza veya yeşilbeyaza doğru renklenmiş olmalıdır. Ürünün kalitesini, saklama kalitesini ve sunumunu etkilemeyecek olan aşağıdaki kusurlara izin verilebilir: Hafif mantar izleri Hafif şekil bozukluğu Hafif ezikler En fazla iki tane yaprak sapında kırılma, ezilme veya parçalanma I Bu sınıftaki kök ve yumru sebzeler iyi kalitede olmalıdır. Çeşidinin karakteristik özelliklerini ve/veya tüm çeşit özelliklerini göstermelidir. Kök ve yumru sebzeler iyi biçimlenmiş olmalıdır. Ancak, ürünün genel görünümünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajlı sunumunu etkilemeyeceği temin edilerek aşağıdaki hafif kusurlara izin verilebilir: Biçimde hafif bir bozukluk Dış yüzeyin renklenmesinde hafif I Bu sınıfın özelliklerini ancak II'ninkileri karşılayan kök ve yumru sebzelerin sayı veya ağırlık olarak toplam %10 toleranslık bir kısmı bu sınıfa girebilir. Bu toleransın içinde yer alan ürünlerin toplamda en fazla %1'lik kısmı II'in kalite gerekliliklerini de bu ürünün minimum gerekliliklerini de veya bozulmalardan/çür ümelerden etkilenmiş Kök ve yumru sebzeler için herhangi bir boyutlandırma gerekliliği yoktur

74 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Sebzeler marul Tolerans Tolerans bozukluklar Normal soyma ile giderilebilecek hafif ezilme ve hasar İyileşmiş hafif çatlaklar dahil hafif dış yüzey kusurları Ürünün yaprakları ile sunulması durumunda, yapraklar hafifçe zedelenmiş olabilir. II Bu sınıf, I'e girecek kalitede olmayan ancak yukarıda belirtilen özelikleri minimum derecede karşılayan kök ve yumru sebzeleri içerir. Ürünün kalitesini, saklama kalitesini ve sunumunu etkilemeyecek olan aşağıdaki kusurlara izin verilebilir: Biçimde kusurlar Dış yüzeyin renklenmesinde kusurlar Normal soyma ile giderilebilecek sığ mantar hasarı Hafif ezilme ve hasar Çekirdeğe kadar ulaşmamış (ya da yerlahanasında 1 cm'den fazla derinliğe ulaşmamış) olan iyileşmiş çatlaklar * Bir çatal (iki uç) Ürünün yapraklarıyla sunulması durumunda, oluşabilir. Ek olarak, köklerin ağırlık bakımından %10'u kırık olabilir. II Kök ve yumru sebzelerin sayı veya ağırlık olarak toplam %10 toleranslık bir kısmının II'in kalite gerekliliklerini de bu ürünün minimum gerekliliklerini de oluşmasına izin verilir. Bu tolerans sınırları içinde kalan ürünlerin en fazla %2'lik kısmı bozulmalardan/çür ümelerden etkilenmiş oluşabilir. Ek olarak ağırlığın %25'i kadar toleransla kökler kırılmış olabilir. 112

75 Sebzeler Kuşkon maz Tolerans Tolerans yapraklar hasarlı olabilir ancak yapraklarda, ürüne zarar verecek ve ilerleyici hasarlar olmamalıdır. Ekstra Bu sınıftaki kuşkonmaz üstün kaliteli olmalıdır. Çeşidinin karakteristik özelliklerini ve/veya tüm çeşit özelliklerini göstermelidir. Kuşkonmazların ait olduğu grubun karakteristikleri dolayısıyla, uç kısımları sımsıkı olmalıdır. Yalnızca sürgün kısımda müşterinin normal soyma ile giderebileceği birkaç tane çok hafif mantar izine izin verilir. Beyaz kuşkonmaz grubunda uçlar ve sürgünler beyaz olmalıdır. Yalnızca uç kısımlarda uçuk pembe renge izin verilir. Yeşil kuşkonmaz tamamen yeşil olmalıdır. Bu sınıf hiçbir odunsuluk yapılaşmaya izin verilmez. Sürgünlerin en dibindeki kesim mümkün olduğunca kare olmalıdır. Ancak, demet Ekstra Bu sınıfın özelliklerini ancak I'inkileri karşılayan kuşkonmazların sayı veya ağırlık olarak toplam %5 toleranslık bir kısmı veya hasadın ardından görülen ve yara oluşturmayan hafif çatlaklar içeren kuşkonmazlar, bu sınıfa girebilir. Bu toleransın içinde yer alan ürünlerin toplamda en fazla %0.5'lik kısmı II'in kalite gerekliliklerini karşılayan oluşabilir. I Bu sınıfın özelliklerini ancak II'ninkileri karşılayan kuşkonmazların sayı veya ağırlık olarak toplam %10 toleranslık bir kısmı bu sınıfa girebilir. Bu toleransın içinde yer alan ürünlerin toplamda, sürgünün uzunluğuna ve çapına göre belirlenir. A. Uzunluğuna göre boyutlandırma: Uzun kuşkonmaz için 17 cm nin üstünde Kısa kuşkonmaz için 12 cm'den 17 cm'ye kadar II'de, düzenlenmiş ama paket içinde demetlenmemiş kuşkonmaz için: beyaz ve mor: 12 cm'den 22 cm'ye kadar koyu mor/yeşil ve yeşil: 12 cm'den 22 cm'ye kadar Kuşkonmaz uçları için 12 cm nin altında Beyaz ve koyu mor kuşkonmaz için izin verilen maksimum uzunluk 22 cm'dir ve koyu mor/yeşil ve yeşil kuşkonmazlar için 27 cm'dir. ta Tektipliliği garanti etmek için sıkıca bağlanıp demetlenmiş sürgünlerin boyları arasındaki aralık Tüm sınıflar için (eğer boyutlandırılmışla rsa): la ilgili gereksinimleri ve belirlenmiş limitlerden sapma gösteren kuşkonmazların payı, maksimum sapmanın uzunlukta 1 cm ve çapta 2 mm olması koşuluyla, adet veya ağırlık cinsinden %10'luk bir toleransta olabilir. 113

76 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Sebzeler Tolerans Tolerans halinde paketlendiği zaman sunumu iyileştirmek için dış kısımdaki sürgünler 1 cm yi geçmeyecek kadar eğrilmiş olabilir. Ürünün genel görünümünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajlı sunumunu etkilemeyecek çok hafif yüzeysel kusurlar haricinde kusursuz olmalıdır. I Bu sınıftaki kuşkonmaz iyi kalitede olmalıdır. Çeşidinin karakteristik özelliklerini ve/veya tüm çeşit özelliklerini göstermelidir. Kuşkonmazların ait olduğu grubun karakteristikleri dolayısıyla, uç kısımları sıkı olmalıdır. Yeşil kuşkonmaz, uzunluğunun en az yüzde 80'i kadar yeşil olmalıdır. Sürgünlerin en dibindeki kesim mümkün olduğunca kare olmalıdır. Ancak, ürünün genel görünümünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajlı sunumunu etkilemeyeceği temin edilerek aşağıdaki hafif en fazla %1'lik kısmı II'in kalite gerekliliklerini de bu ürünün minimum gerekliliklerini de veya bozulmalardan/çür ümelerden etkilenmiş oluşabilir. II Kuşkonmazların sayı veya ağırlık olarak toplam %10 toleranslık bir kısmının II'in kalite gerekliliklerini de bu ürünün minimum gerekliliklerini de oluşmasına izin verilir. Bu tolerans sınırları içinde kalan ürünlerin en fazla %2'lik kısmı bozulmalardan/çür ümelerden etkilenmiş oluşabilir. Yukarıdakilere ek olarak, ürünlerin sayı veya ağırlık olarak %10'unda oyuklar veya yıkamaya bağlı olarak oluşan çok hafif çatlaklar olabilir. Hiçbir zaman her bir pakette veya demetten %15'ten farkı 5 cm yi geçmemelidir. B. Çapa göre boyutlandırma: Sürgünlerin çapları, uzunluklarının orta noktasından ölçülmelidir. Beyaz ve Koyu Mor Kuşkonmaz: Aynı paket ya da demet içinde Minimum Çap aşılmaması gereken boyut aralığı Ekstra 12 mm 8 mm I 10 mm 10 mm II 8 mm Tektiplilik için bir koşul yok Koyu Mor/Yeşil ve Yeşil Kuşkonmaz: Aynı paket ya da demet içinde Minimum Çap aşılmaması gereken boyut aralığı Ekstra 3 mm 8 mm I 3 mm 8 mm II 3 mm Tektiplilik için bir koşul yok

77 Sebzeler Tolerans Tolerans kusurlara izin verilebilir: biçimde hafif bir bozukluk, örneğin sürgünler hafifçe kıvrılmış olabilir beyaz kuşkonmaz grubunun uçlarında ve sürgünlerinde uçuk pembe bir tonlama müşterinin normal soyma ile giderebileceği hafif mantar izleri müşterinin normal soyması ile yok olması koşuluyla, mor, mor-yeşil ve yeşil kuşkonmaz grubunda sürgünün alt kısımlarında odunsulaşma izleri olabilir. II Bu sınıf, I'e girecek kalitede olmayan ancak yukarıda belirtilen özelikleri minimum derecede karşılayan kuşkonmazı içerir. Yeşil kuşkonmazın uzunluğunun en az yüzde 60'ı yeşil olmalıdır. Sürgünün dibindeki kesik hafif eğri olabilir. Ürünün kalitesini, saklama kalitesini ve sunumunu etkilemeyecek olan aşağıdaki kusurlara izin verilebilir: biçimde bozukluklar; örneğin sürgünler I'de fazla oyuk olmasına izin verilmez

78 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Sebzeler Lahana (Brüksel) Tolerans Tolerans izin verilenden daha eğimli olabilir ve ait oldukları grubun normal karakteristiklerine kıyasla uçlar daha açık olabilir. * beyaz kuşkonmazın uçlarında yeşil bir tonlanma olabilir ve koyu mor kuşkonmazın uçlarında hafif yeşil bir tonlanma olabilir. müşterinin normal soymasıyla giderilebilecek mantar izleri olabilir hafif odunsulaşma olabilir. I Bu sınıftaki Brüksel lahanası iyi kalitede olmalıdır. Çeşidinin karakteristik özelliklerini ve/veya tüm çeşit özelliklerini göstermelidir. Bu sınıftaki lahanalar Sıkı olmalıdır iyi kapanmış olmalıdır don yüzünden hasar görmüş olmamalıdır kesilmiş (trimmed) Brüksel lahanaları iyi renklenmiş olmalıdır. Ancak, ürünün genel görünümünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajlı sunumunu etkilemeyeceği temin edilerek aşağıdaki hafif kusurlara izin I Bu sınıfın özelliklerini ancak II'ninkileri karşılayan Brüksel lahanalarının sayı veya ağırlık olarak toplam %10 toleranslık bir kısmı bu sınıfa girebilir. Bu toleransın içinde yer alan ürünlerin toplamda en fazla %1'lik kısmı II'in kalite gerekliliklerini de bu ürünün minimum gerekliliklerini de veya bozulmalardan/çür ümelerden etkilenmiş, bir uçtan diğer uca (equatorial section) ölçülen maksimum çapa göre belirlenir. Minimum çap şöyle olmalıdır: Kesilmiş Brüksel Lahanaları için 10 mm Kesilmemiş Brüksel Lahanaları için 15 mm landırmada Tektipliliği garanti etmek için, aynı paket içindeki boyutun aralığı 20 mm'yi geçmemelidir. I için boyutlandırmada tektiplilik zorunludur. Tüm sınıflar için: la ilgili gereksinimleri Brüksel lahanalarının payı, adet veya ağırlık cinsinden %10'luk bir toleransta olabilir

79 Sebzeler Lahana (Çin) Tolerans Tolerans verilebilir: biçimde hafif bir kusur kesilmemiş Brüksel lahanalarında renkleri hafifçe bozulmuş temel (basal) yapraklar hafif dış yüzey bozuklukları dış yapraklarda hafif zedelenme II Bu sınıf, I'e girecek kalitede olmayan ancak yukarıda belirtilen özelikleri minimum derecede karşılayan Brüksel lahanasını içerir. Ürünün kalitesini, saklama kalitesini ve sunumunu etkilemeyecek olan aşağıdaki kusurlara izin verilebilir: Biçim bozuklukları Renklenme bozuklukları Dış yüzey bozuklukları Sıkılık bakımından hafif gevşeklik Açık olmamak ancak daha az kapalı olmak Don nedeniyle hafif bozulma I Bu sınıftaki Çin Lahanası iyi kalitede olmalıdır. Çeşidinin karakteristik özelliklerini ve/veya tüm çeşit özelliklerini göstermelidir. Bu sınıftaki oluşabilir. II Brüksel Lahanalarının sayı veya ağırlık olarak toplam %10 toleranslık bir kısmının II'in kalite gerekliliklerini de bu ürünün minimum gerekliliklerini de oluşmasına izin verilir. Bu tolerans sınırları içinde kalan ürünlerin en fazla %2'lik kısmı bozulmalardan/çür ümelerden etkilenmiş oluşabilir. I Bu sınıfın özelliklerini ancak II'ninkileri karşılayan Çin lahanalarının sayı veya ağırlık olarak, kafanın ağırlığına göre belirlenir. ta Tektipliliği garanti etmek için, aynı paket içindeki boyut aralığı şu değerleri geçmemelidir: Tüm sınıflar için: la ilgili gereksinimleri Çin lahanalarının payı, adet veya ağırlık cinsinden %10'luk bir toleransta olabilir

80 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Sebzeler Tolerans Tolerans lahanalar: iyi biçimli olmalı sımsıkı ve kapalı olmalıdır Ancak, ürünün genel görünümünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajlı sunumunu etkilemeyeceği temin edilerek aşağıdaki hafif kusurlara izin verilebilir: biçimde hafif bir bozukluk renklenmede hafif bozukluklar dış yapraklarda hafif çatlaklar II Bu sınıf, I'e girecek kalitede olmayan ancak yukarıda belirtilen özelikleri minimum derecede karşılayan Çin lahanasını içerir. Lahanaların kafası mümkün olduğunca sıkı olmalıdır, yapraklar daha az sıkılıkta kapanmış olabilir. Çiçek sapının uzunluğu, kafanın uzunluğunun üçte birinden fazla olmamalıdır. Ürünün kalitesini, saklama kalitesini ve sunumunu etkilemeyecek olan aşağıdaki kusurlara izin verilebilir: Biçimde bozukluklar toplam %10 toleranslık bir kısmı bu sınıfa girebilir. Bu toleransın içinde yer alan ürünlerin toplamda en fazla %1'lik kısmı II'in kalite gerekliliklerini de bu ürünün minimum gerekliliklerini de veya bozulmalardan/çür ümelerden etkilenmiş oluşabilir. II Çin Lahanalarının sayı veya ağırlık olarak toplam %10 toleranslık bir kısmının II'in kalite gerekliliklerini de bu ürünün minimum gerekliliklerini de oluşmasına izin verilir. Bu tolerans sınırları içinde kalan ürünlerin en fazla %2'lik kısmı bozulmalardan/çür ümelerden etkilenmiş oluşabilir. En ağır kafa, I için belirtilen en hafif kafanın ağrılının 1.5 katından fazla olmamalıdır. En ağır kafa, II için belirtilen en hafif kafanın ağrılının 2 katından fazla olmamalıdır

81 Sebzeler Lahana (Beyaz) Tolerans Tolerans Soğutma hasarlarına bağlı olarak oluşan hafif renk bozulmaları da dahil olmak üzere renklenme bozuklukları Dış yaprakların hafifçe morarması dış yapraklarda çatlaklar yaprak kenarında hafif doku ölümünü (necrosis: kangren) I Bu sınıftaki Beyaz Lahana iyi kalitede olmalıdır. Çeşidinin karakteristik özelliklerini ve/veya tüm çeşit özelliklerini göstermelidir. Çeşide ve/veya ticari özelliklere bağlı olarak sımsıkı olmalı ve yaprakları sıkıca tutunmuş olmalıdır. Depolanmış olan kafalı kabaklarını bir kısmı koparılmış olabilir. Yeşil Kıvırcık lahanalar ve erken lahanalar düzgünce kesilmiş olmalıdır ancak bazı dış yapraklar koruma amaçlı bırakılmış olabilir. Ancak, ürünün genel görünümünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajlı sunumunu etkilemeyeceği temin edilerek aşağıdaki hafif kusurlara izin verilebilir: dış I Bu sınıfın özelliklerini ancak II'ninkileri karşılayan kafalı Beyaz lahanaların sayı veya ağırlık olarak toplam %10 toleranslık bir kısmı bu sınıfa girebilir. Bu toleransın içinde yer alan ürünlerin toplamda en fazla %1'lik kısmı II'in kalite gerekliliklerini de bu ürünün minimum gerekliliklerini de veya bozulmalardan/çür ümelerden etkilenmiş oluşabilir. II Beyaz Lahanaların sayı veya ağırlık olarak toplam %10 toleranslık bir kısmının II'in, birimin ağırlığına göre belirlenir. Taze (early) kabaklar için birim başına minimum ağırlık 350 gram olmalıdır ve diğer kafalı (headed) kabaklar için birim başına ağırlık 500 gram olmalıdır. Aynı paket içindeki ürünlerin boyutlarında Tektipliliği garanti etmek için, en ağır kafanın ağırlığının en hafif kafanın ağırlığının iki katından fazla olmaması gerekir. En hafif kafanın ağırlığı 1 kg ise, en ağır kafanın ağırlığı 2 kg veya daha az olmalıdır. Ambalajlı olarak sunulan kafalı kabaklarda boyutta tektiplilik zorunludur. gereklilikleri minyatür ürüne Tüm sınıflar için (eğer boyutlandırılmışla rsa): la ilgili gereksinimleri beyaz lahanaların payı, adet veya ağırlık cinsinden %10'luk bir toleransta olabilir. Ancak, ağırlık olarak erken toplanan kabakların başı 300 gramdan az olmamalıdır ve diğer tüm kabakların başı da 400 gramdan az olmamalıdır

82 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Sebzeler Tolerans Tolerans yapraklarda küçük çatlaklar Dış yaprakların hafif morarması ve hafif kesilmiş olması Yeşil başlı lahanalarda don yüzünden oluşan hafif renk kaybı Çiçek sapının toplam uzunluğu, kafanın uzunluğunun dörtte birinden fazla olmamalıdır. II Bu sınıf, I'e girecek kalitede olmayan ancak yukarıda belirtilen özelikleri minimum derecede karşılayan Beyaz lahanayı içerir. Ürünün kalitesini, saklama kalitesini ve sunumunu etkilemeyecek olan aşağıdaki kusurlara izin verilebilir: Dış yapraklarda çatlaklar Dış yapraklar koparılmış olabilir Daha büyük morarmalar olabilir ve dış yapraklar yaygın şekilde kesilmiş olabilir Daha gevşek bir yapıda olabilir Yeşil başlı lahanalarda don yüzünden renk kaybı olabilir Çiçek sapının toplam uzunluğu, kafanın uzunluğunun kalite gerekliliklerini de bu ürünün minimum gerekliliklerini de oluşmasına izin verilir. Bu tolerans sınırları içinde kalan ürünlerin en fazla %2'lik kısmı bozulmalardan/çür ümelerden etkilenmiş oluşabilir. uygulanmamalıdır. Minyatür ürün, bitki üretimi (breeding) ve/veya özel kültür bitkisi üretim teknikleri ile elde edilen çeşitlilik veya kültür bitkisi anlamına gelir. Tam olarak gelişmemiş veya uygun olmayan boyuttaki minyatür olmayan çeşitlilikteki ürünler hariç tutulur. Diğer bütün standart gereklilikleri karşılanmalıdır. 120

83 Sebzeler Lahana (Kırmızı) Tolerans Tolerans üçte ikisinden fazla olmamalıdır. I Bu sınıftaki Kırmızı Lahana iyi kalitede olmalıdır. Çeşidinin karakteristik özelliklerini ve/veya tüm çeşit özelliklerini göstermelidir. Çeşide ve/veya ticari özelliklere bağlı olarak sımsıkı olmalı ve yaprakları sıkıca tutunmuş olmalıdır. Depolanmış olan kafalı kabaklarını bir kısmı koparılmış olabilir. Ancak, ürünün genel görünümünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajlı sunumunu etkilemeyeceği temin edilerek aşağıdaki hafif kusurlara izin verilebilir: Dış yapraklarda küçük çatlaklar Dış yaprakların hafif morarması ve hafif kesilmiş olması Don yüzünden oluşan hafif renk kaybı Çiçek sapının toplam uzunluğu, kafanın uzunluğunun dörtte birinden fazla olmamalıdır. II Bu sınıf, I'e girecek kalitede olmayan ancak yukarıda belirtilen I Bu sınıfın özelliklerini ancak II'ninkileri karşılayan kafalı Kırmızı lahanaların sayı veya ağırlık olarak toplam %10 toleranslık bir kısmı bu sınıfa girebilir. Bu toleransın içinde yer alan ürünlerin toplamda en fazla %1'lik kısmı II'in kalite gerekliliklerini de bu ürünün minimum gerekliliklerini de veya bozulmalardan/çür ümelerden etkilenmiş oluşabilir. II Kırmızı Lahanalarının sayı veya ağırlık olarak toplam %10 toleranslık bir kısmının II'in kalite gerekliliklerini de bu ürünün minimum gerekliliklerini de oluşmasına izin verilir. Bu tolerans sınırları içinde kalan ürünlerin en, birimin ağırlığına göre belirlenir. Taze (early) kabaklar için birim başına minimum ağırlık 350 gram olmalıdır ve diğer kafalı (headed) kabaklar için birim başına ağırlık 500 gram olmalıdır. Aynı paket içindeki ürünlerin boyutlarında Tektipliliği garanti etmek için, en ağır kafanın ağırlığının en hafif kafanın ağırlığının iki katından fazla olmaması gerekir. En hafif kafanın ağırlığı 1 kg ise, en ağır kafanın ağırlığı 2 kg veya daha az olmalıdır. Ambalajlı olarak sunulan kafalı kabaklarda boyutta tektiplilik zorunludur. gereklilikleri minyatür ürüne uygulanmamalıdır. Minyatür ürün, bitki üretimi (breeding) ve/veya özel kültür bitkisi üretim teknikleri ile elde edilen çeşitlilik veya kültür bitkisi anlamına gelir. Tam olarak gelişmemiş veya Tüm sınıflar için (eğer boyutlandırılmışla rsa): la ilgili gereksinimleri kırmızı lahanaların payı, adet veya ağırlık cinsinden %10'luk bir toleransta olabilir. Ancak, ağırlık olarak erken toplanan kabakların başı 300 gramdan az olmamalıdır ve diğer tüm kabakların başı da 400 gramdan az olmamalıdır. 121

84 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Sebzeler Marul (Aysberk /Düz/Kıvı rcık) Tolerans Tolerans özelikleri minimum derecede karşılayan Kırmızı lahanayı içerir. Ürünün kalitesini, saklama kalitesini ve sunumunu etkilemeyecek olan aşağıdaki kusurlara izin verilebilir: Dış yapraklarda çatlaklar Dış yapraklar koparılmış olabilir Daha büyük morarmalar olabilir ve dış yapraklar yaygın şekilde kesilmiş olabilir Daha gevşek bir yapıda olabilir Don yüzünden renk kaybı olabilir Çiçek sapının toplam uzunluğu, kafanın uzunluğunun üçte ikisinden fazla olmamalıdır. I Bu sınıftaki ürünler iyi kalitede olmalıdır. Çeşidinin karakteristik özelliklerini ve/veya tüm çeşit özelliklerini göstermelidir. Bu sınıftaki marullar iyi biçimlenmiş olmalıdır. Toprağı işleme yöntemlerine ve üretim tipine uygun olarak sıkı olmalıdır. hasarsız olmalıdır veya yenilebilirliğe zarar verecek hasarlar olmamalıdır fazla %2'lik kısmı bozulmalardan/çür ümelerden etkilenmiş oluşabilir. I Bu sınıfın özelliklerini ancak II'ninkileri karşılayan bezelyelerin sayı veya ağırlık olarak toplam %10 toleranslık bir kısmı bu sınıfa girebilir. Bu toleransın içinde yer alan ürünlerin toplamda en fazla %1'lik kısmı II'in kalite gerekliliklerini de bu ürünün uygun olmayan boyuttaki minyatür olmayan çeşitlilikteki ürünler hariç tutulur. Diğer bütün standart gereklilikleri karşılanmalıdır., bir birimin ağırlığı ile belirlenir. ta Tektipliliği sağlamak için, aynı paket içindeki ürünlerin boyut aralığı şunu geçmemelidir: (a) Marullar En hafif birimin 150 gramdan hafif olduğu durumda 40 gram En hafif biriminde gram arasında olması durumunda 100 gram En hafif biriminde Tüm sınıflar için: la ilgili gereksinimleri marulların payı, adet veya ağırlık cinsinden %10'luk bir toleransta olabilir

85 Sebzeler Tolerans Tolerans don yüzünden hasar görmüş olmamalıdır Kara marulların tek bir iyi biçimlenmiş kalbi olmalıdır. Ancak, koruma altında büyütülmüş olan kafa marullarda kalp küçük olabilir. Cos marulların (uzun yapraklı marullar) bir kalbi olmalıdır. Bu kalp küçük olabilir. Kıvrık yapraklı yabani marulların ve geniş yapraklı (Batavian) yabani marulların merkezi sarı renkte olmalıdır. II Bu sınıf, I'e girecek kalitede olmayan ancak yukarıda belirtilen özelikleri minimum derecede karşılayan marulu içerir. Bu sınıftaki marullar: olabildiğinde iyi biçimlenmiş olmalıdır yenilebilirliğe ciddi oranda zarar verebilecek hasar ve bozulma olmamalıdır. Ürünün kalitesini, saklama kalitesini ve sunumunu etkilemeyecek olan aşağıdaki kusurlara izin verilebilir: Hafif renk kaybı Böcek zararlılarının neden olduğu hafif hasarlar minimum gerekliliklerini de veya bozulmalardan/çür ümelerden etkilenmiş oluşabilir. II Marulların sayı veya ağırlık olarak toplam %10 toleranslık bir kısmının II'in kalite gerekliliklerini de bu ürünün minimum gerekliliklerini de oluşmasına izin verilir. Bu tolerans sınırları içinde kalan ürünlerin en fazla %2'lik kısmı bozulmalardan/çür ümelerden etkilenmiş oluşabilir gram arasında olması durumunda 150 gram En hafif birimin 450 gramdan fazla olması durumunda 300 gram (b) Kıvrık yapraklı ve geniş yapraklı (Batavian) yabani marullar (endives) 300 gr

86 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Sebzeler Marul (Körpe) Tolerans Tolerans Kara marulların bir kalbi olmalıdır. Ancak, bu kalp küçük olabilir. koruma altında büyütülmüş olan kafa marullarda kalp olmamasına izin verilebilir. Cos marulların (uzun yapraklı marullar) bir kalbi olmayabilir. I Bu sınıftaki körpe marul iyi kalitede olmalıdır. Çeşidinin karakteristik özelliklerini ve/veya tüm çeşit özelliklerini göstermelidir. Körpe marulda kök püskülleri olmamalıdır ancak birkaç kökçük olmasına izin verilir. Ancak, ürünün genel görünümünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajlı sunumunu etkilemeyeceği temin edilerek aşağıdaki hafif kusurlara izin verilebilir: Renklenmeden hafif bozulmalar Yenilebilirliği etkilememesi koşuluyla çatlaklar, delikler, yırtıklar, morarmalar gibi hafif hasarlı yapraklar olabilir. II Bu sınıf, I'e girecek kalitede I Bu sınıfın özelliklerini ancak II'ninkileri karşılayan bezelyelerin sayı veya ağırlık olarak toplam %10 toleranslık bir kısmı bu sınıfa girebilir. Bu toleransın içinde yer alan ürünlerin toplamda en fazla %1'lik kısmı II'in kalite gerekliliklerini de bu ürünün minimum gerekliliklerini de veya bozulmalardan/çür ümelerden etkilenmiş oluşabilir. Ek olarak, ağırlığın %10'u kadar tekil yapraklara izin verilir. II Körpe marulların sayı veya ağırlık (Lambs lettuce) Körpe marul için herhangi bir boyutlandırma gereksinimi yoktur

87 Sebzeler Patates (Taze) Tolerans Tolerans olmayan ancak yukarıda belirtilen özelikleri minimum derecede karşılayan körpe marulu içerir. Ürünün kalitesini, saklama kalitesini ve sunumunu etkilemeyecek olan aşağıdaki kusurlara izin verilebilir: Renklenmede bozulmalar Yenilebilirliği çok ciddi etkilememesi koşuluyla çatlaklar, delikler, yırtıklar, morarmalar gibi hafif hasarlı yapraklar olabilir. Kök püskülleri olabilir. olarak toplam %10 toleranslık bir kısmının II'in kalite gerekliliklerini de bu ürünün minimum gerekliliklerini de oluşmasına izin verilir. Bu tolerans sınırları içinde kalan ürünlerin en fazla %2'lik kısmı bozulmalardan/çür ümelerden etkilenmiş oluşabilir. Ek olarak, ağırlığın %15'i kadar tekil yapraklara izin verilir. (a) Minimum gereklilikleri aşağıdaki patateslere izin verilmelidir: Erken (Taze) patateslerin ağırlık olarak %4'ü, Köklü (ware) patateslerin ağırlık olarak %6'sı. Ancak, bu tolerans kapsamında kuraklıktan veya ıslak çürümeden etkilenen patateslere maksimum %1 oranında izin verilmelidir. (b) Ek olarak, aşağıdakilere de izin verilmelidir: Patatesin (tuber) boyutu kare deliğe göre (square mesh) belirlenir. Patatesler şöyle olmalıdır: Şu kare deliklerden geçmeyen minimum bir boyut şu olmalıdır: 28 mm x 28 mm, (early) taze patatesler için 35 mm x 35 mm, (ware) olgun patatesler için 30 mm x 30 mm, bundan sonra tanımlanan olgun patates çeşitleri için Bir kare delikten geçecek patates Tüm sınıflar için: la ilgili gereksinimleri patateslerin payı, adet veya ağırlık cinsinden %10'luk bir toleransta olabilir

88 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Sebzeler Patlıcan Tolerans Tolerans I Bu sınıftaki patlıcan iyi kalitede olmalıdır. Çeşidinin karakteristik özelliklerini ve/veya tüm çeşit özelliklerini göstermelidir. Ürünlerde hiçbir güneş yanığı olmamalıdır. Ancak, ürünün genel görünümünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajlı sunumunu etkilemeyeceği temin edilerek aşağıdaki hafif kusurlara izin verilebilir: Biçimde hafif bir bozulma Koyu mor patlıcan çeşitlerinde yeşile dönüşme olmaması koşuluyla, renklenmede hafif bozulmalar Taze patatesler için ağırlığın %1'i kadar atık olmasına Köklü patatesler için %1'i topraktaki patateslerde olmak koşuluyla ağırlığın %2'si kadar atık olmasına I Bu sınıfın özelliklerini ancak II'ninkileri karşılayan patlıcanların sayı veya ağırlık olarak toplam %10 toleranslık bir kısmı bu sınıfa girebilir. Bu toleransın içinde yer alan ürünlerin toplamda en fazla %1'lik kısmı II'in kalite gerekliliklerini de bu ürünün minimum gerekliliklerini de veya bozulmalardan/çür ümelerden etkilenmiş oluşabilir. II için maksimum boyut 80 mm x 80 mm veya uzun çeşitler için 75 mm x 75 mm olmalıdır. En büyük ve en küçük patates arasındaki maksimum farkın 30 mm olması koşuluyla, maksimum boyutu geçen erken ve olgun patateslere de izin verilmelidir ve bunlar ayrı bir isimle pazarlanmalıdır. şunlara göre belirlenir: Uzunlamasına eksen üzerinde bir uçtan diğer uca (equatorial section) ölçülen maksimum çapa göre veya Ağırlığa göre. ta Tektipliliği garanti etmek için, aynı ambalaj içindeki ürünlerin boyut aralığı şöyle olmalıdır: (a) Çapa göre boyutlandırmak için: Uzamış patlıcanlar için 20 mm Yuvarlak patlıcanlar için 25 mm (b) Ağırlığa göre boyutlandırmak için: gram arasındaki Tüm sınıflar için (eğer boyutlandırılmışla rsa): la ilgili gereksinimleri patlıcanların payı, adet veya ağırlık cinsinden %10'luk bir toleransta olabilir

89 Sebzeler Tolerans Tolerans Toplam yüzey alanının 3 cm2'yi geçmemesi koşuluyla, hafif çürüme ve/veya hafif iyileşmiş çatlaklar dahil hafif dış yüzey bozulmaları II Bu sınıf, I'e girecek kalitede olmayan ancak yukarıda belirtilen özelikleri minimum derecede karşılayan patlıcanı içerir. Ürünün kalitesini, saklama kalitesini ve sunumunu etkilemeyecek olan aşağıdaki kusurlara izin verilebilir: Biçim bozuklukları Koyu mor patlıcan çeşitlerinde yeşile dönüşme olmaması koşuluyla, renklenmede bozulmalar Toplam yüzey alanının 4 cm2'yi geçmemesi koşuluyla, hafif çürüme, hafif iyileşmiş çatlaklar ve/veya hafif güneş yanıkları dahil hafif dış yüzey bozulmaları Patlıcanların sayı veya ağırlık olarak toplam %10 toleranslık bir kısmının II'in kalite gerekliliklerini de bu ürünün minimum gerekliliklerini de oluşmasına izin verilir. Bu tolerans sınırları içinde kalan ürünlerin en fazla %2'lik kısmı bozulmalardan/çür ümelerden etkilenmiş oluşabilir. patlıcanlar için 75 gram gram arasındaki patlıcanlar için 100 gram 500 gramın üzerindeki patlıcanlar için 250 gram. I için boyutlandırmada tektiplilik zorunludur. aralığı mm arasında olan yumrular "ortalar (mids)" ismiyle veya eşdeğer bir isimle adlandırılarak pazarlanabilir. ta tektiplilik zorunlu değildir ancak i5 kg'a kadar olan indirim paketlerinde en büyük ve en küçük yumru arasındaki maksimum fark 30 mm'yi geçmemelidir. Bir ürün kendi yetiştirildiği ülkesindeki ulusal ürün çeşitleri listesinde uzun veya uzun oval olarak listeleniyor ise o ürün çeşidi uzun olarak kabul edilir. Çeşit itibariyle uzun ve biçimsiz olan ürünlere boyutlandırma gereklilikleri

90 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Sebzeler Pırasa Tolerans Tolerans I Bu sınıftaki pırasa iyi kalitede olmalıdır. Çeşidinin karakteristik özelliklerini ve/veya tüm çeşit özelliklerini göstermelidir. Pırasaların beyazdan yeşile doğru olan kısımları en az toplam uzunluğun üçte biri kadar ya da kılıflı (sheathed) kısmın yarısı kadar olmalıdır. Ancak, (doğrudan dikilen, başka bir yerden nakledilmeyen, geç kıştan erken yaza doğru hasat edilen) erken pırasalarda beyazdan yeşile doğru olan kısım en az toplam uzunluğun dörtte biri kadar ya da kılıflı (sheathed) kısmın üste biri kadar olmalıdır. Ancak, ürünün genel görünümünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajlı sunumunu etkilemeyeceği temin edilerek aşağıdaki hafif kusurlara izin verilebilir: Hafif yüzeysel hasarlar Ekin bitleri I Bu sınıfın özelliklerini ancak II'ninkileri karşılayan pırasaların sayı veya ağırlık olarak toplam %10 toleranslık bir kısmı bu sınıfa girebilir. Bu toleransın içinde yer alan ürünlerin toplamda en fazla %1'lik kısmı II'in kalite gerekliliklerini de bu ürünün minimum gerekliliklerini de veya bozulmalardan/çür ümelerden etkilenmiş oluşabilir. Ek olarak, yalnızca taze pırasalar için, kılıflı kısmın içinde kalan pırasaların sayı veya ağırlık olarak toplam %10 toleranslık bir kısmının yumuşak bir çiçeklenme gövdesine sahip olmasına izin verilir. II Pırasaların sayı veya ağırlık olarak uygulanmaz (örneğin Stella, Ratte veya Pink Fir Apple)., uzunlamasına eksende boyundaki şişliğin üzerinde doğru açılarda ölçülen çap ile belirlenir. Taze (early) pırasalar için minimum çap 8 mm olmalıdır ve diğer pırasalar için 10 mm olmalıdır. ta Tektipliliği garanti etmek için, aynı demet veya paket içindeki en büyük pırasanın çapı en küçük pırasanın çapının iki katından büyük olmamalıdır. I için boyutlandırmada tektiplilik zorunludur. Tüm sınıflar için (eğer boyutlandırılmışla rsa): la ilgili gereksinimleri pırasaların payı, adet veya ağırlık cinsinden %10'luk bir toleransta olabilir

91 Sebzeler Sarımsa k (Kuru/Ta ze/ithal) Tolerans Tolerans yüzünden yalnızca yapraklarda oluşan hafif hasar İnce sap boyunca hafif toprak izleri II Bu sınıf, I'e girecek kalitede olmayan ancak yukarıda belirtilen özelikleri minimum derecede karşılayan pırasayı içerir. Pırasaların beyazdan yeşile doğru olan kısımları en az toplam uzunluğun dörtte biri kadar ya da kılıflı (sheathed) kısmın üçte biri kadar olmalıdır. Ürünün kalitesini, saklama kalitesini ve sunumunu etkilemeyecek olan aşağıdaki kusurlara izin verilebilir: Kılıf kısmıyla kapanmış olması koşuluyla yumuşak çiçeklenen bir gövde hafif çürüme Hafif renklenme bozulmaları Yalnızca yapraklarda hafif mantar izleri Ekin bitlerinin neden olduğu hafif hasar İnce sap boyunca toprak izleri Ekstra Bu sınıftaki sarımsak üstün kaliteli olmalıdır. Çeşidinin karakteristik toplam %10 toleranslık bir kısmının II'in kalite gerekliliklerini de bu ürünün minimum gerekliliklerini de oluşmasına izin verilir. Bu tolerans sınırları içinde kalan ürünlerin en fazla %2'lik kısmı bozulmalardan/çür ümelerden etkilenmiş oluşabilir. Ekstra Bu sınıfın özelliklerini ancak I'inkileri, bir uçtan diğer uca (equatorial section) ölçülen çap ile belirlenir. Minimum Tüm sınıflar için (eğer boyutlandırılmışla rsa): la ilgili gereksinimleri

92 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Sebzeler Tolerans Tolerans özelliklerini ve/veya tüm çeşit özelliklerini göstermelidir. Sarımsak soğanları şöyle olmalıdır: zarar görmemiş düzgün biçimli uygun bir şekilde temizlenmiş Sarımsak dişleri sımsıkı olmalıdır. Kuru sarımsak söz konusu ise kökler, soğan kısmın dibine yakın olmalıdır. Ürünün genel görünümünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajlı sunumunu etkilemeyecek çok hafif yüzeysel kusurlar haricinde kusursuz olmalıdır. I Bu sınıftaki sarımsak iyi kalitede olmalıdır. Çeşidinin karakteristik özelliklerini ve/veya tüm çeşit özelliklerini göstermelidir. Sarımsak soğanları şöyle olmalıdır: zarar görmemiş oldukça düzgün biçimli Sarımsak dişleri olabildiğince sıkı olmalıdır. Ancak, ürünün genel görünümünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajlı sunumunu etkilemeyeceği temin edilerek karşılayan sarımsakların sayı veya ağırlık olarak toplam %5 toleranslık bir kısmı bu sınıfa girebilir. Bu toleransın içinde yer alan ürünlerin toplamda en fazla %0.5'lik kısmı II'in kalite gerekliliklerini karşılayan oluşabilir. I Bu sınıfın özelliklerini ancak II'ninkileri karşılayan bezelyelerin sayı veya ağırlık olarak toplam %10 toleranslık bir kısmı bu sınıfa girebilir. Bu toleransın içinde yer alan ürünlerin toplamda en fazla %1'lik kısmı II'in kalite gerekliliklerini de bu ürünün minimum gerekliliklerini de veya bozulmalardan/çür ümelerden etkilenmiş oluşabilir. Bu tolerans kapsamında, soğanların ağırlık olarak %1'lik çap şöyle olmalıdır: Ekstra sınıf için 45 mm I ve II için 30 mm ta Tektipliliği garanti etmek için, aynı paket içindeki ürünlerin boyut aralığı şunları geçmemelidir: En küçük soğancığın çapı 40 mm'den küçükse 15 mm En küçük soğancığın başı 40 mm'ye eşit veya büyük ise 20 mm sarımsakların payı, adet veya ağırlık cinsinden %10'luk bir toleransta olabilir. 130

93 Sebzeler Soğan (Kuru) Tolerans Tolerans aşağıdaki hafif kusurlara izin verilebilir: Soğan kısmın dış yüzeyinde hafif yırtıklar. II Bu sınıf, I'e girecek kalitede olmayan ancak yukarıda belirtilen özelikleri minimum derecede karşılayan sarımsakları içerir. I Bu sınıftaki kuru soğan iyi kalitede olmalıdır. Çeşidinin karakteristik özelliklerini ve/veya tüm çeşit özelliklerini göstermelidir. Bu sınıftaki soğanlar şöyle olmalıdır: Sert ve sımsıkı Dışarıdan görülebilen filizler kısmını geçmemek koşuluyla sarımsak dişlerinin dışarıdan görülebilen filizleri olabilir. II Pırasaların sayı veya ağırlık olarak toplam %10 toleranslık bir kısmının II'in kalite gerekliliklerini de bu ürünün minimum gerekliliklerini de oluşmasına izin verilir. Bu tolerans sınırları içinde kalan ürünlerin en fazla %2'lik kısmı bozulmalardan/çür ümelerden etkilenmiş oluşabilir. Bu toleransa ek olarak, ağırlığın %5'ini geçmemek koşuluyla sarımsak dişlerinin dışarıdan görülebilen filizleri olabilir. I Bu sınıfın özelliklerini ancak II'ninkileri karşılayan kuru soğanların sayı veya ağırlık olarak toplam %10 toleranslık bir kısmı bu sınıfa girebilir. Bu toleransın, bir uçtan diğer uca (equatorial section) ölçülen çap ile belirlenir. Minimum çap 10 mm olmalıdır. ta Tektipliliği garanti etmek için, aynı paket içindeki ürünlerin boyut aralığı şunları geçmemelidir: Tüm sınıflar için: la ilgili gereksinimleri kuru soğanların payı, adet veya ağırlık cinsinden %10'luk bir toleransta olabilir. 131

94 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Sebzeler Tolerans Tolerans olmamalı Anormal bitkisel büyümeden kaynaklanan şişlikler olmamalı Aslında kök püskülleri olmamalı ancak tam olgunlaşmadan hasat edilen soğanlarda kök püsküllerine izin verilir Ancak, ürünün genel görünümünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajlı sunumunu etkilemeyeceği temin edilerek aşağıdaki hafif kusurlara izin verilebilir: Biçimde hafif bir bozulma Renklenmeden hafif bozulmalar Soğanın yüzeyinin beşte birinden fazlasını kaplamamak koşuluyla, dış yüzeyi etkilemeyen hafif lekeler Etli kısmın korunmuş olması koşuluyla, dış yüzeyde yüzeysel çatlaklar ve dış kısmın kısmen eksik olması II Bu sınıf, I'e girecek kalitede olmayan ancak yukarıda belirtilen özelikleri minimum derecede karşılayan içinde yer alan ürünlerin toplamda en fazla %1'lik kısmı II'in kalite gerekliliklerini de bu ürünün minimum gerekliliklerini de veya bozulmalardan/çür ümelerden etkilenmiş oluşabilir. II Kuru soğanların sayı veya ağırlık olarak toplam %10 toleranslık bir kısmının II'in kalite gerekliliklerini de bu ürünün minimum gerekliliklerini de oluşmasına izin verilir. Bu tolerans sınırları içinde kalan ürünlerin en fazla %2'lik kısmı bozulmalardan/çür ümelerden etkilenmiş oluşabilir. Ek olarak, kuru soğanların sayı veya ağırlık olarak maksimum %10'luk bir kısmında erkenden farkedilecek şekilde dışarıdan görülebilen sürgünlerin En küçük soğanın çapı 10 mm ve üzerinde ama 20 mm'nin altında ise 5 mm. Ancak, soğanın çapı 15 mm ve üzerinde ama 25 mm altında ise aradaki fark 10 mm olabilir. En küçük soğanın çapı 20 mm ve üzerinde ama 40 mm'nin altında ise 15 mm; En küçük soğanın çapı 40 mm ve üzerinde ama 70 mm'nin altında ise 20 mm; En küçük soğanın çapı 70 mm veya üzerinde ise 30 mm. 132

95 Sebzeler Soğan (Yeşil) (Taze) (arpacık soğanı) Tolerans Tolerans kuru soğanı içerir. Soğanlar olabildiğince sert olmalıdır. Ürünün kalitesini, saklama kalitesini ve sunumunu etkilemeyecek olan aşağıdaki kusurlara izin verilebilir: Şekilde bozukluklar Renklenmede bozukluklar Sürtünmeye bağlı izler Parazitlerin ya da hastalıkların neden olduğu hafif izler/çizikler küçük iyileşmiş çatlaklar küçük iyileşmiş çürüme kök püskülleri Soğanın yüzeyinin yarısından fazlasını kaplamamak koşuluyla, dış yüzeyi etkilemeyen lekeler Etli kısmın zarar görmemiş olması koşuluyla, dış yüzeyde çatlaklar ve dış kısmın kısmen eksik olması I Bu sınıftaki yeşil soğan iyi kalitede olmalıdır. Çeşidinin karakteristik özelliklerini ve/veya tüm çeşit özelliklerini göstermelidir. Bu sınıftaki soğanlar şöyle olmalıdır: Sert ve sımsıkı Aslında kök püskülleri olmamalı büyümüş olmasına izin verilir. I Bu sınıfın özelliklerini ancak II'ninkileri karşılayan yeşil soğanların sayı veya ağırlık olarak toplam %10 toleranslık bir kısmı bu sınıfa girebilir. Bu toleransın, bir uçtan diğer uca (equatorial section) ölçülen çap ile belirlenir. Minimum çap şöyle olmalıdır: Gri arpacık soğanları için 10 mm ve Diğer arpacık soğanları için 15 mm. Maksimum çap şöyle olmalıdır: Tüm sınıflar için: la ilgili gereksinimleri yeşil soğanların payı, adet veya ağırlık cinsinden %10'luk bir toleransta olabilir. 133

96 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Sebzeler Tolerans Tolerans ancak gri arpacık soğanlarında kök püsküllerine izin verilebilir. Ancak, ürünün genel görünümünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajlı sunumunu etkilemeyeceği temin edilerek aşağıdaki hafif kusurlara izin verilebilir: Biçimde hafif bir bozulma Renklenmeden hafif bir bozulma Etli kısmın korunmuş olması koşuluyla, dış yüzeyde yüzeysel çatlaklar ve dış kısımların kısmen eksik olması II Bu sınıf, I'e girecek kalitede olmayan ancak yukarıda belirtilen özelikleri minimum derecede karşılayan yeşil soğanı içerir. Ürünün kalitesini, saklama kalitesini ve sunumunu etkilemeyecek olan aşağıdaki kusurlara izin verilebilir: Şekilde bozukluklar Renklenmede bozukluklar İyileşmiş mekanik hasar Hafif çürüme Parazitlerin ya da hastalıkların neden olduğu hafif içinde yer alan ürünlerin toplamda en fazla %1'lik kısmı II'in kalite gerekliliklerini de bu ürünün minimum gerekliliklerini de veya bozulmalardan/çür ümelerden etkilenmiş oluşabilir. Ek olarak, ağırlık olarak soğanların %4'ünde dışarıdan görülebilen sürgünler büyüyebilir. II Yeşil soğanların sayı veya ağırlık olarak toplam %10 toleranslık bir kısmının II'in kalite gerekliliklerini de bu ürünün minimum gerekliliklerini de oluşmasına izin verilir. Bu tolerans sınırları içinde kalan ürünlerin en fazla %2'lik kısmı bozulmalardan/çür ümelerden etkilenmiş oluşabilir. Ek olarak, ağırlık olarak ürünlerin 10'unda soğanlarda Yuvarlak arpacık soğanları için 55 mm ve Yarı-uzun ve uzun arpacık soğanları için 60 mm. ta Tektipliliği garanti etmek için, aynı paket içindeki ürünlerin boyut aralığı şunları geçmemelidir: En küçük soğancığın çapı 10 mm ve üzerinde ama 15 mm'nin altında ise 10 mm; En küçük soğancığın çapı 15 mm ve üzerinde ama 20 mm'nin altında ise 15 mm; En küçük soğancığın çapı 20 mm veya üzerinde ise 20 mm. 134

97 Sebzeler Yapraklı Sebzeler (Su teresi, Roka, Ispanak, Turpun yeşillikler i, Rapini, Pazı) Tolerans Tolerans izler/çizikler Etli kısmın zarar görmemiş olması koşuluyla, dış yüzeylerde çatlaklar ve dış kısımların soğanın maksimum üçte birinden daha fazla kısmının eksik olması kök püskülleri I Bu sınıftaki yapraklı sebzeler iyi kalitede olmalıdır. Çeşidinin karakteristik özelliklerini ve/veya tüm çeşit özelliklerini göstermelidir. Gül şeklinde sunulan (presented in rosettes) yapraklı sebzelerde kök püskülleri olmamalıdır. Ancak, ürünün genel görünümünü, kalitesini, saklama kalitesini ve ambalajlı sunumunu etkilemeyeceği temin edilerek aşağıdaki hafif kusurlara izin verilebilir: Çatlaklar, delikler ya da yırtıklar gibi hafif hasar görmüş yapraklar Renklenmede hafif bozulmalar II Bu sınıf, I'e girecek kalitede olmayan ancak yukarıda belirtilen özelikleri minimum dışarıdan görülebilen sürgünlerin büyümüş olmasına izin verilir. I Bu sınıfın özelliklerini ancak II'ninkileri karşılayan bezelyelerin sayı veya ağırlık olarak toplam %10 toleranslık bir kısmı bu sınıfa girebilir. Bu toleransın içinde yer alan ürünlerin toplamda en fazla %1'lik kısmı II'in kalite gerekliliklerini de bu ürünün minimum gerekliliklerini de veya bozulmalardan/çür ümelerden etkilenmiş oluşabilir. Ek olarak, gül şekilde sunum yapıldığında (presented in rosettes) ağırlığın %10'u kadar tekil yapraklara izin verilir. Yapraklı sebzeler için herhangi bir boyutlandırma gereksinimi yoktur

98 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Sebzeler Tolerans Tolerans derecede karşılayan yapraklı sebzeleri içerir. Ürünün kalitesini, saklama kalitesini ve sunumunu etkilemeyecek olan aşağıdaki kusurlara izin verilebilir: Çatlaklar, delikler ya da yırtıklar gibi hasarlı yapraklar Renklenmede bozulmalar Hafif tazelik kaybı Küçük kök püskülleri Yaprak uçlarında hafif çürüme (slight ribbiness) II Yapraklı sebzelerin sayı veya ağırlık olarak toplam %10 toleranslık bir kısmının II'in kalite gerekliliklerini de bu ürünün minimum gerekliliklerini de oluşmasına izin verilir. Bu tolerans sınırları içinde kalan ürünlerin en fazla %2'lik kısmı bozulmalardan/çür ümelerden etkilenmiş oluşabilir. Ek olarak, gül şeklinde sunum yapıldığında ağırlığın %20'si kadar tekil yaprak olmasına izin verilir. 136

99 ABD Taze Meyve ve Sebze Standartları Aşağıdaki tabloda meyve ve sebzeler için ABD nin Kansas Eyaleti nde yapılmış bir standartlar çalışması incelenmiştir. Ürün ve alt türlerin her biri için kalite sınıf ve toleransları ile boyut sınıf ve toleransları verilmiştir. Tablo 4.5. Meyve ve Sebzeler için Kansas Eyaleti ve Standartları Ürün Kuşkonmaz Yeşil Fasulye Şeker Pancarı Brokoli Brüksel Lahanası Alt Türü Demetlenmiş Yığılmış *Demet başına 12 tepe eklenerek demetlenmiş *Tepeler kısa veya tamamen kesilmiş olarak serbest halde bırakılmış landırma Tolerans Tolerans (inç) No.1 No.2 No.1 maksimum 4'ün süzgeç boyutu sahip No.2 daha yüksek bir limite sahip değil. İkisi de minimum 12/64 inçin çapına sahiptir. Küçük Orta Büyük Çok Büyük Süzgeç u No.1 = No.2 = No.3 = No.4 = No.5 = No.6 ve Büyük = (1) Kısa Kesilmiş tepeler (2) Tepeli pancarlar Çapı 5/16 inç'den 8/16'ya kadar Çapı 8 16 inç'den 11/16'ya kadar Çapı inç'den 14/16'ya kadar Çapı inç ve daha yukarısı Çap (ama içerilmeyenlere) inç inç inç inç inç inç ve büyükleri (1) Kısa Kesilmiş maksimum miktar 4 inç'den daha uzun olamaz. (2) Tepeleme pancarlar 1/2 inç uzunluktan daha fazla olamaz. 14 ve bazen 18 bireysel kafalar, ya da sapların demetlerinin üniforma boyutunun 1 inç'den daha fazla ve çapta 2*3 4 inç'den fazla olmayan 137

100 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Ürün Lahana Havuç Karnabahar Hıyar (Salatalık) Patlıcan Sarımsak Taze Bitkiler (Otlar) Alt Türü Demetlenmiş Yığılmış landırma Tolerans Tolerans (inç) Küçük Orta Büyük (1) Demetlenmiş (2) Tepeleme (1) No. 9s (2) No. 16s (1)Küçük (2)Büyük #11 Süper- Devasa #10 Devasa #9 Süper-Çok Büyük #8 Ekstra-Çok Büyük #7 Çok Büyük #6 Dev gibi #5 Tube #4 Orta Tube Taze bitkilerin çoğu için USDA standardı yoktur. Baş boyutu: Küçük= 2 libreden daha az, Orta=2 den 5 libreye kadar, ve Büyük=5 libreden daha büyükler. Bazen, baş boyutu 50-libre bir kutunun içindeki kafa sayıları olarak verilir. (1) Demetlenmiş : ağırlık>1 libre ( kg) ve en azından 4 havuç içeren. (2) Tepeleme: ağırlık=48- libre ( kg) birimleri Genellikle verilen bir beden ölçüsünün gösterilmesi bir kutu içindeki kafa sayılarına karşılık gelir. 9 kafanın sayısı 16s sayısından daha büyüktür. Küçük salatalıklar 1/2 ve 2 inç arasında çapa sahiptir. Büyük salatalıklar 21/4 çapından büyüktür ve uzunlukları 6 inç'den daha uzundur. her kutunun numarasıyla belirlenir. İnçlerde çap: #11= 2*15/16 ve yukarı inçler #10= 2*11/16-2*15/16 #9= 2*7/16-2*11/16 #8= 2*3/16-2*7/16 #7= 1*15/16-2*3/16 #6= 1*13/16-1*15/16 #5= 1*11/16-1*11/16 #4= 1*9/16-1*11/16 138

101 Ürün Bamya Soğan Biber Alt Türü Kuru Soğan, Arpacık Soğanı Yeşil Soğan Yeşil (Çan) landırma Tolerans Tolerans (inç) Genellikle ağırlığa göre satılır. Soğanın baş boyutunun belirlenmesi: (1)Küçük (2)Yeniden paketlenenler ya da önceden paketlenmişler (3)Orta (4)Büyük veya Çok Büyük (1)Küçük (2)Orta (3)Büyük (1)Küçük (2)Orta (3)Büyük (4)Ekstra Büyük Patatesin boyutunun belirlenmesi (1)A Boy (2)B Boy (3)Küçük (4)Orta (5)Büyük İnçlerde çap: (1)1 to 2*1 4 (2)1*3 4 to 3 (60% ya da 2 inç fazlası ) (3)2 to 31 2 (4)3 ya da daha büyüğü (1)1 2 inç'den daha az (2)1 2'den 1 inç'e kadar (3)1 inç'den daha fazlası Çap (inçler): (1)1*7/8 ve yukarısı (2)0,5'den 2,25'e kadar (3)1,75'den 2,5'e kadar (4)2,25'den 3,25'e kadar (5)3'den 4,25'e kadar Patates Patates sayısı: (1)50'nin altında (2)50 (3)60 (4)70 (5)80 (6)90 (7)100 (8)110 (9)120 (10)130 (11)140 (12)140'tan Yaklaşık yumru kök ağırlığı (ons): (1)15 (2)12-19 (3)10-16 (4)9-15 (5)8-13 (6)7-12 (7)6-10 (8)5-9 (9)4-8 (10)4-8 (11)4-8 (12)

102 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Ürün Alt Türü landırma Tolerans Tolerans (inç) fazla Balkabağı Turp (Kırmızı Turp) Rubarb (Işkın) Şalgam Kabak (1)Jack o lantern Balkabakları (2)İşlenen (Processing) Balkabakları (3) Yenen Balkabakları (küçük turta tipi) Demetlenmiş Tepeleri Demetlenmiş Yaz (1)Küçük (2)Orta (3)Büyük (4)Çok Büyük (1)US Fancy (2)US No.1 (3)US No.2 (1)Küçük (2)Orta (1)Çapı 1 2'den 3 4 inç'e kadar (2)Çapı 3 4'den 1 inç'e kadar (3)Çapı 1'den 1/4 inç'e kadar (4)Çapı 1 4 inç'den fazla (1) >Çapta 1 inç, >Uzunlukta 10 inç (2) >Çapta 3/4 inç, >Uzunlukta 10 inç (3) >Çapta 1/2 inç, >Uzunlukta 10 inç Çapta 1,75 inç'den daha fazla olması gerekmektedir 140

103 Ürün Tatlı Patates Domates Turp Kayısı Taneli Ufak Meyveler Kiraz Plum Alt Türü Olgun yeşil Pembe ve olgun Tepeleri toplanmış Böğürtlen, yabanmersini ahududu ve çilek landırma Tolerans Tolerans (inç) Genellikle asma yaprağında toplanırlar. Genellikle asma yaprağında toplanırlar. (1)US Ekstra No.1 (2)US No.1 (3)US No.2 (1)Maksimum (2)Büyük (3)Ekstra Büyük (4)Orta (5)Küçük (6)Ekstra Küçük, çapa göre Çok Büyük, Büyük, Ekstra Büyük, vb. şeklinde belirlenir. (1)Ekstra Büyük (2)Büyük (3)Orta (4)Küçük (1)Çapta 1,75'den 3,25 inç'e kadar, Uzunlukta 3-9 inç, < Ağırlıkta 18 ons (2)Çapta 1,75'den 3,5 inç'e kadar, Uzunlukta 3-9 inç, < Ağırlıkta 20 ons (3)<Çapta 1,5 inç, <Ağırlıkta 36 ons (1)Size:4x5 ve yukarı, 3*15/32 ve yukarı inçler (2)Size:5x5 ve 5x6, 2*28/32'den 3*15/32'e kadar inçler (3)Size:6x6, 2*17/32'den 2*28/32 inç'e kadar (4)Size:6x7, 2*9/32'den 2*17/32 inç'e kadar (5)Size:7x7, 2*7/32'den 2*9/32 inç'e kadar (6)Size:7x8, 1*28/32'den 2*7/32 inç'e kadar (1) Sıvı ölçüsü başına 90 taneli ufak meyveden daha az (2) Sıvı ölçüsü başına arası ufak taneli meyve (3) Sıvı ölçüsü başına arası ufak taneli 141

104 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Ürün Alt Türü landırma Tolerans Tolerans (inç) meyve (4) Sıvı ölçüsü başına arası ufak taneli meyve Kiraz Üzüm (1)Tatlı kiraz (2)Taze vişne (1)Tipik üzüm (2) Doğu veya Amerikan tipi üzüm (1)Tatlı kirazlar boyuta göre sıralanabilir. Nektarin Erik ve Koyu Mor Erik (1)Küçük (2)Büyük (1)84 sap başına (2)50 sap başına *Meyve boyutu 3 4, 6 6, 5 5 ve vs. olarak belirlenir. *Bu belirlemeler eski bir 4-sepet sandığı paketi ile başladı. *Sayılar sepetlerin üst tabakasında ki satır ve sütün numaralarını belirliyor. *Bir 3 4 sap 6 6 sap'dan büyük meyveye sahip olacaktı 5.2. TÜRKIYE TSE STANDARTLARI Türkiye de meyve ve sebze ürün standartlarına dair Türk Standartları Enstitüsü nün çalışmaları mevcuttur. Bunlardan bazıları güncel iken bazıları geçmişte yapılmış ancak hala kullanılmakta olan standartlardır. Geneline bakıldığında TSE nin hazırlamış olduğu standartların büyük bölümü UNECE standartlarının çevirisi olup Türkiye ye uygun olacak bazı ekleme ve çıkarmalar yapılmıştır. Aşağıdaki tabloda ürünlere dair kalite sınıf ve toleransları ile boyuta dair sınıf ve toleranslar verilmiştir. Ayrıca standart içinde eğer yer verilmişse renk bilgileri belirtilmiştir. 142

105 Tablo 4.6. Meyve ve Sebzeler için TSE Standartları Ürün Acı Marul (Yabani Hindiba) Adaçayı Ahududu landırma Kriterleri Boylama Tolerans Tolerans Ekstr a I II I'den kütlece ve sayıca en çok %5 II'den kütlece ve sayıca en çok %10 a girmeyen, Tüketime uygun kütlece ve sayıca en çok %10 I Rutubet Miktarı, ağırlıkça en çok % 8 Toplanan Kül Miktarı, kuru madde ağırlıkça en çok %10 HCl'de çözünmeyen kü miktarı, kuru madde ağırlıkça en çok %1,5 Kusurlu adaçayı miktarı, ağırlıkça en çok %8,0 Yabancı madde miktarı, ağırlıkça en çok %1 II Ekstr a Rutubet Miktarı, ağırlıkça en çok % 8 Toplanan Kül Miktarı, kuru madde ağırlıkça en çok %10 HCl'de çözünmeyen kü miktarı, kuru madde ağırlıkça en çok %2,0 Kusurlu adaçayı miktarı, ağırlıkça en çok %12,0 Yabancı madde miktarı, ağırlıkça en çok %2 I'den kütlece ve sayıca en çok %5 I II'den kütlece ve sayıca en çok %10 Kuyruklu ahududulardan çanak yaprak ve çiçek tablası bulunanlar kütlece Büyük (çap 15 mm) Orta (çap 12 mm) kütlece veya sayıca % 10 oranında, Ekstra'da 12 mm'nin ve I'de 10 mm'nin altına tolerans tanınmaz - Renk Kırmızı ve sarı Siyah Mor

106 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Ürün Armu Ananas t landırma Kriterleri Boylama Tolerans Tolerans II Ekstr a I II Ekstr a veya sayıca % 10'a kadar, kuyruksuz ahududularda sapsız, çanak yapraksız ve çiçek tablasız meyvelere kütlece veya sayıca % 10'a kadar a girmeyen, Tüketime uygun kütlece ve sayıca en çok %10 Böcek hasarı %2 Kuyruklu ahududulardan çanak yaprak ve çiçek tablası bulunanlar kütlece veya sayıca % 10'a kadar, kuyruksuz ahududularda sapsız, çanak yapraksız ve çiçek tablasız meyvelere kütlece veya sayıca % 10'a kadar I'den kütlece ve sayıca en çok %5 II'den kütlece ve sayıca en çok %10 a girmeyen, tüketime uygun kütlece ve sayıca en çok %10 I'den kütlece ve sayıca en çok %5 Küçük (çap 10mm) - kütlesi en az 700 gr olmalı İri (en az 60 mm) Diğer (en az 55 mm) kütlece ve sayıca %10 en küçük boy en fazla Renk Dış kabuk rengine göre C0 (tamame n yeşil) C1(1/4'ü sarıturuncu) C2(1/2'si sarıturuncu) C3 (2/3'ü sarıturuncu) C4 (tamamı sarıturuncu)

107 Ürün Ayva Baş Lahana landırma Kriterleri Boylama Tolerans Tolerans I II'den kütlece ve sayıca en çok %10 II Ekstr a I II I II a girmeyen, tüketime uygun kütlece ve sayıca en çok %10 Kurtlu armut ve hasarlı armut (Aşırı derecede acı benek veya sulu göbek, hafif berelenme veya iyileşmemiş çatlaklar, çok hafif çürüklük izleri) en çok %2 I'den kütlece ve sayıca en çok %5, sınıf II'den %0,05 II'den kütlece ve sayıca en çok %10, sınıfa girmeyen tüketime uygun ayvalardan %1 a girmeyen, tüketime uygun kütlece ve sayıca en çok %10 II'den kütlece ve sayıca en çok %10, sınıfa girmeyen tüketime uygun ayvalardan %1 a girmeyen, tüketime uygun kütlece ve sayıca en çok %10 İri (en az 55 mm) Diğer (en az 50 mm) İri (en az 50 mm Diğer (en az 45 mm) Boy 1( g) Boy 2 ( g) Boy 3 (401g+) (en düşük ağırlık 100 g ve en küçük çap 40 mm) Çok küçük - Yabancı kökenli lahanalar (300'den az ) - erkencibaş lahanalar ( (dahil)) - diğer baş lahanalar ( (dahil)) Küçük ( (dahil)) Orta ( (dahil)) İri ( (dahil)) Çok iri (4000'den fazla) 5 mm tolerans En fazla çap farkı 20 mm, %10 ağırlık toleransı Sayıca en çok % 10 (söz konusu boyun kütlece en çok % 10 altında veya üstünde olmak şartıyla) - Renk Beyaz Kırmızı

108 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Ürün Bektaşi Üzümü Böğürtlen landırma Kriterleri Boylama Tolerans Tolerans I II I II II'den kütlece ve sayıca en çok %5, bozuk meyve %2 a girmeyen, tüketime uygun kütlece ve sayıca en çok %10,bozuk meyve %2 II'den kütlece ve sayıca en çok %5, bozuk meyve %2 a girmeyen, tüketime uygun kütlece ve sayıca en çok %10,bozuk meyve %2 Renk - - Kırmızı Sarı Yeşil (&beyaz)

109 Ürün Brokoli landırma Kriterleri Boylama Tolerans Tolerans I II II'den kütlece ve sayıca en çok %10 a girmeyen, tüketime uygun kütlece ve sayıca en çok %10 Bitki sapı çapı en az 8 mm, her ambalajda en büyük ve en küçük bitki sapı uzunluğu arasında kabul edilebilir boy farkı 20 mm, baş çapı en az 6 cm, ön ambalajlama yapılmış ya da demet haline getirilmiş brokolilerde çap en az 2 cm, Her ambalajda en büyük ve en küçük baş arasında kabul edilebilir boy farkları; - Çapı 10 cm'den az olan başlarda 4 cm, - Çapı 10 cm veya daha büyük olan başlarda 8 cm Her ambalajdaki bitki sapının çapı ile başın çapı arasındaki oran 1:2'den daha az Brokolinin yüksekliği en fazla 20 cm Bütün sınıflarda brokolinin kütlece veya sayıca % 10'nun, istenen boylama özelliğine uygun olmaması - Renk 147

110 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Ürün Brüksel Lahanası Çilek landırma Kriterleri Boylama Tolerans Tolerans I - - II Ekstr a II'den kütlece ve sayıca en çok %10 a girmeyen, tüketime uygun kütlece ve sayıca en çok %10 I'den kütlece ve sayıca en çok %5, Bozuk çilek miktarı kütlece veya sayıca en çok % 2 I II'den kütlece ve sayıca en çok %10, Bozuk çilek miktarı kütlece veya sayıca en çok % 2 II a girmeyen, tüketime uygun kütlece ve sayıca en çok %10 Bozuk çilek miktarı kütlece veya sayıca en çok % 2 En küçük çap; - Budanmış Brüksel lahanasında 10 mm, - Budanmamış Brüksel lahanasında 15 mm I Brüksel lahanasında, herhangi bir ambalaj içerisindeki en küçük ve en büyük ürünün boy farkı 20 mm'den fazla olmamalı I ve II Brüksel lahanalarında en büyük baş 30 mm'den daha fazla olmamalı İri ( 25 mm) Ufak( 20 mm) İri ( 18 mm) Ufak ( 15 mm) İri ( 18 mm) Ufak ( 15 mm) Bütün sınıflarda çileklerin kütlece veya sayıca % 10'nun, istenen boylama özelliğine uygun olmaması Renk

111 Ürün Dut (taze) Domates Dereotu Defne yaprağı landırma Kriterleri Boylama Tolerans Tolerans Ekstr - Ekstra sınıfta - a yaprak boyu en az Birinc 25 mm, en çok 100 i mm, yaprak en az Sıra 20 mm, en çok 45 malı mm olmalı Kalbu raltı - Genel özelliklere uymayan dereotlarından en fazla % 10 Ekstr a I II I II Kütlece ve sayıca l'den (% 5), II'den (%0,5) Kütlece ve sayıca II'den (%10), sınıfa girmeyen tüketime uygun domateslerden (%1), salkım domateslerde (saptan ayrılmış domates %5) Kütlece ve sayıca sınıfa girmeyen tüketime uygun domateslerden (%1), salkım domateslerde (saptan ayrılmış domates %5) II'den kütlece ve sayıca en çok %5, bozuk meyve %2 a girmeyen, tüketime uygun kütlece ve sayıca en çok %10, bozuk meyve %2, çeşit karışımı %5 Çap büyüklüklerine göre: 0 (20 mm) 1 (21-25 mm) 2 (26-30 mm) 3 (31-35 mm) 4 (36-40 mm) 5 (41-47 mm) 6 (48-57 mm) 7 (58-67 mm) 8 (68-82 mm) 9 ( mm) 10 ( 103 mm) Bütün sınıflar için boylama aralıkları dışında kalan domateslere kütlece ve sayıca toplam % 10 - Renk - - Beyaz Kara Kırmızı

112 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Ürün Ebegümeci Elma landırma Kriterleri Boylama Tolerans Tolerans I II'ye giren ebegümeçlerinden ana II sap sayısına göre en çok % 10 a girmeyen, tüketime uygun ana sap sayısına göre en Ekstr a çok % 10 I e giren elmalardan en çok % 5 I II ye giren elmalardan en çok % 10 Boylama sırasıyla en küçük çap değerleri ve en küçük kütle değerleri: İri boy (65 mm, 110 g) Normal boy (60 mm, 90 g) İri boy (60 mm, 90 g) Normal boy (55 mm, 80 g) Bir örneklilik kuralına tabi elmalar için, her ambalâjda kütlece veya sayıca ambalâj üzerinde bildirilenlerin bir üst veya bir altındaki boylardan olan elmalara toplam % 10 a kadar tolerans tanınır (en küçük boydakiler için en az değerin altında 5 mm lik tolerans tanınabilir). b) Bir örneklilik kuralına tabi olmayan elmalar için, her ambalâjda kütlece veya sayıca ambalâj üzerinde bildirilenlerin bir üst veya bir altındaki boylardan olan elmalara toplam % 10 a kadar tolerans tanınır (en az değerin altında 5 mm lik tolerans tanınabilir). Renk Meyve yüzeyind eki kırmızılık alanına göre en az; Grup A (3/4) Grup B (1/2) Grup C (1/3) Grup D (renklilik oranı dikkate alınmaz) Grup A (1/2) Grup B (1/3) Grup C (1/10) Grup D (renklilik oranı dikkate alınmaz) 150

113 Ürün landırma Kriterleri Boylama Tolerans Tolerans II Bu sınıfın özelliklerine veya genel özelliklere uymayan, fakat göze çarpacak derecede küflü ve belirgin şekilde ezik veya yaralı olmayan elmalardan % 10 Belirlenen bu toleransın içerisinde kütlece ve sayıca en çok % 2 sinde aşağıdaki kusurlara izin verilir; - Aşırı derecede acı benekli veya sulu göbekli (iç sulu benekli), - Hafif zarar görmüş veya iyileşmemiş yaralar, - Çok hafif çürüklük belirtileri, - Meyve içerisinde beslenen kurt veya diğer böceklerin varlığı ve/veya meyve etinde kurt veya diğer böcekler tarafından oluşturulan hasarlar. Göze çarpacak şekilde belirgin çürüklük ve bozulma gibi yeme özelliklerini menfi yönden etkileyen özürlere hiçbir şekilde müsaade edilemez. İri boy (60 mm, 90 g) Normal boy (50 mm, 70 g) Renk Grup A (1/4) Grup B (1/10 Grup C (renklilik oranı dikkate alınmaz) Grup D (renklilik oranı dikkate alınmaz) 151

114 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Ürün Erik Enginar landırma Kriterleri Boylama Tolerans Tolerans Ekstr a I II Ekstr a l'e giren enginarlardan ( l'in toleransı hariç) sayıca en çok % 5 ll'ye giren enginarlardan ( ll'nin toleransı hariç) sayıca en çok% 10 a girmeyen, tüketime uygun sayıca en çok %10 l'e giren eriklerden kütlece veya sayıca en çok % 5 I ll'ye giren eriklerden kütlece veya sayıca en çok % 10; çatlak ve/veya sıcaklık hasarı olan erikler kütlece veya sayıca en çok % 2 II a girmeyen, tüketime uygun eriklerden en çok %10; çatlak ve/veya sıcaklık hasarı olan erikler kütlece veya sayıca % Boylama Ekstra ve I için zorunlu, II için isteğe bağlı Çok Büyük ( 13 cm) Büyük (11-13 cm) Orta (9-11 cm) Küçük (7,5-9 cm) Çok Küçük (6-7,5 cm) İri (Santa Resa, Formosa, Burbank, Climax v.b- en az 40 mm) Orta Boy (Aynalı, Kebap, Reine Claude Verte, Giant v.b-en az 35 mm) Ufak Boy Reine Claude Violet, Mirabel'ler v.b-en az 30 mm; caneriği-en az 30 mm) İri (Santa Resa, Formosa, Burbank, Climax v.b- en az 35 mm) Orta Boy (Aynalı, Kebap, Reine Claude Verte, Giant v.b-en az 32 mm) Ufak Boy Reine Claude Violet, Mirabel'ler v.b-en az 25 mm; caneriği-en az 25 mm) İri (Santa Resa, Formosa, Burbank, Climax v.b- en az 30 mm) Orta Boy (Aynalı, Kebap, Reine Bütün sınıflar için her ambalajda, üzerinde yazılı olanın bir alt ve bir üst boydan karışma oranı toplamı sayıca en çok % 10 Çapı 5 cm' den küçük olan enginarlar için tolerans tanınmaz. Boylama yapılan bütün sınıflarda, her ambalajda, üzerinde yazılı olanın bir alt ve bir üstündeki boylardan eriklerin toplamı kütlece yüzde olarak % 10'u geçemez ve belirtilen boydan ± 3 mm'den fazla tolerans tanınmaz. Caneriğinin en küçük boyunda 20 mm'den daha küçük meyve olmamalıdır. Ekstra sınıfta, her ambalajdaki, eriklerin çapları arasındaki fark en fazla 10 mm olmalıdır. - - Renk

115 Ürün landırma Kriterleri Boylama Tolerans Tolerans I II 4 Gözle görülebilir derecede çürük, belirgin şekilde ezik veya kapanmamış yarık ve çatlakları bulunan meyvelere tolerans tanınmaz. II frenk üzümlerinden kütlece en çok % 5;bozuk meyve salkımı miktarı en çok % 2 Renk Claude Verte, Giant v.b-en az 28 mm) Ufak Boy Reine Claude Violet, Mirabel'ler v.b-en az 17 mm; caneriği-en az 20 mm) - - Kırmızı Beyaz Siyah Frenk Üzümü Havuç Ekstr a I II a girmeyen tüketime uygun frenk üzümlerinden kütlece %10; Bozuk meyve salkımı miktarı en çok % 2; Çeşitler arası karışma en çok % 5'i geçmemeli; Yabancı maddelerden yaprak bir kg'da en çok 5 adet l'e giren havuçlardan ( l'in toleransı hariç) kütlece en çok % 5; hafif derecede yeşil veya mor başlı havuçlar kütlece en çok % 5 ll'ye giren havuçlardan ( ll'nin toleransı hariç) kütlece en çok %10; kırık havuç veya başsız havuç kütlece en çok %10 Küçük Boy Büyük Boy Bütün sınıflarda, ambalaj üzerinde belirtilen boylara uymayan havuçlara kütlece en çok % 10 - a girmeyen, tüketime uygun havuçlardan en çok %10; kırık havuç kütlece en çok %

116 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Ürün landırma Kriterleri Boylama Tolerans Tolerans - l'den sayıca en çok % 5 ll'ye giren hıyarlardan sayıca en çok % 10 a girmeyen, tüketime uygun hıyarlardan sayıca en çok % 10;acı hıyarlar sayıca % 2'yi geçemez. Kütlelerine göre boylara ayrılır. Boylama, Ekstra ve I için zorunlu olup, aynı ambalaj içindeki en ağır ve en hafif hıyarlar arasındaki kütle farkı 130 g'ı geçmemelidir. Bütün sınıflarda, sayıca % 10'a kadar boy toleransı tanınır. - Renk Hıyar Tarlada açıkta, seralarda ve plastik örtüler altında yetiştirilen hıyarlar en az 30 g, en çok 180 g olmalıdır ( il hariç). Karayemiş "Kısa hıyar" ve "Kornişon" adı altında pazarlanan hıyarlara boylama yapılmaz

117 Ürün Karnabahar Karpuz landırma Kriterleri Boylama Tolerans Tolerans Ekstr a I II I II l'e giren karnabaharlardan ( l'in toleransı hariç) sayıca en çok % 5 ll'ye giren karnabaharlardan ( ll'nin toleransı hariç) sayıca en çok % 10 a girmeyen, tüketime uygun karnabaharlardan sayıca en çok %10; Belirgin berelenmeler ve çürüklük zararlarına hiçbir suretle tolerans tanınmaz. ll'den veya istisnai olarak ll'nin toleransına girenlerden kütlece veya sayıca en çok %10; Çürüklük, berelenmeler veya kapanmamış çatlakları olan karpuzlara hiçbir surette tolerans tanınmaz. a girmeyen, tüketime uygun karpuzlardan kütlece veya sayıca en çok %10 (çürüyerek, kötüleşerek tüketime uygunsuz hale gelenler hariç). Çok iri (>20 mm) İri (17-20 (dahil) mm) Orta (14-17(hariç)mm) Küçük (11-14 (hariç) mm) Küçük (1-3 kg (hariç)) Orta (3-5 kg (hariç)) Büyük (5-7 kg (hariç)) Çok büyük 7 kg Bütün sınıflar için her ambalajda, üzerinde yazılı olanın bir alt ve bir üst boydan karışma oranı toplamı sayıca en çok % 1O'dur. Ancak çapı 11cm' den küçük olan karnabaharlar için tolerans tanınmaz. landırılmış karpuzlar için her ambalajda veya boylama yapılmış dökme partilerde; boylamanın alt veya üst sınırlarını 1 kg'dan daha çok olmamak kaydıyla aşan karpuzların kütlece veya sayıca oranı % 10'u geçmemelidir. 800 g'dan küçük karpuzlara tolerans tanınmaz. - - Renk 155

118 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Ürün Kavun landırma Kriterleri Boylama Tolerans Tolerans I II ll'den veya istisnai olarak o sınıfın toleransına girenlerden kütlece veya sayıca % 10 a girmeyen, tüketime uygun kavunlardan gözle görülebilir çürükler hariç, kütlece veya sayıca % 10 Küçük (0,250-1,0 kg (hariç) & 7,5-8,5 cm (hariç) çap Orta (1,0-2,0 kg (hariç) & 8,5-9,5 cm (hariç) çap) Büyük ( 2,0 kg & 9,5 cm çap) Bir ambalajdaki en büyük kavun, çap bakımından, o ambalajdaki en küçük kavundan % 20'den daha büyük olamaz Bütün sınıflar için ambalaj üzerinde belirtilen kütle veya çaptan daha küçük veya büyük olup bir alt yahut üst boya girebilen kavunlara kütlece veya sayıca % 10 - Renk 156

119 Ürün Kayısı landırma Kriterleri Boylama Tolerans Tolerans Ekstr a I II l'e giren kayısılardan, l'in toleransı hariç, kütlece ve sayıca % 5 ll'ye giren kayısılardan, ll'in toleransı hariç, kütlece ve sayıca % 10 a girmeyen, tüketime uygun kayısılardan kütlece veya sayıca % 10'a kadar bulunabilir (çürüme, kötüleşme, yara, bere ile tüketime uygunsuz haldeki ürünler hariç). İri (D 35 mm) Orta (30 mm<d<35 mm) Ufak (D 35 mm) En küçük çap; Ekstra sınıfta 35 mm'den, I ve ll'de ise 25 mm'den az olamaz. Bir ambalaj içerisinde bulunan aynı boy kayısılar arasında kabul edilen çap farkı Ekstra sınıf için en çok 5 mm, I için en çok 10 mm' dir. ll'de boylama yapılmış ise en çok 10 mm Boylama yapılmamış il için bir ambalaj içerisinde bulunan kayısılarda kabul edilen çap farkı aranmaz. Boylama yapıldığı takdirde, her sınıfta, ambalaj üzerinde bildirilen boylardan aşağı boyda (çap bakımından 3 mm'ye kadar noksan veya fazla boydaki kayısılara) olanlara kütlece veya sayıca % 10 - Renk Kereviz (sap ve kök) I II ll'ye giren kerevizlerden ( ll'nin toleransı hariç) sayıca en çok % 10 a girmeyen, tüketime uygun kerevizlerden sayıca en çok % 10 Büyük (sap kerevizler 800 g; kök kerevizler 400 g) Orta (500 g<sap kerevizler<800 g; 250 g <kök kerevizler<400 g) Küçük (150 g<sap kerevizler<500 g; 150 g <kök kerevizler<250 g) Bütün sınıflarda, ambalaj üzerinde belirtilen boylara uymayan kerevizlere % 1O'a kadar tolerans tanınır

120 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Ürün Kestane landırma Kriterleri Boylama Tolerans Tolerans Ekstr a I II Yüzeysel veya iç özürler en çok % 6, fakat dışarıdan gözle görülebilir hafif iç özürler bu oranın içinde en çok % 2 Yüzeysel veya iç özürler (içinde ölü kurt bulunanlar dahil) en çok % 10, fakat dışarıdan gözle görülebilir iç özürler bu oranın içinde en çok % 4 Yüzeysel veya iç özürler (içinde ölü kurt bulunanlar dahil) en çok % 15, fakat dışarıdan gözle görülebilir iç özürler bu oranın içinde en çok % 7, % 15 toleransın içerisinde, hafif filizlenmiş (cücüklenmiş) kestaneler en çok % 5 1 kg'daki tane adedine göre: Çok iri (en çok 55 tane) İri (56-65 tane) Orta (66-85 tane) Küçük ( tane) Çok küçük ( tane) Bütün sınıflarda, bir ambalajda, o ambalajların üzerinde belirtilen boyun bir alt ve bir üstündeki boylardan olan kestaneler toplam olarak % 10 oranına kadar bulunabilir. Ancak numune alınmak üzere ayrılan ambalajların her birinden seçilecek en küçük 1O kestane ile en büyük 1O kestanenin toplama ağırlıkları arasındaki fark 80 g'ı geçmemelidir. - Renk 158

121 Ürün landırma Kriterleri Boylama Tolerans Tolerans Ekstr a I II l'e giren kirazlardan l'in toleransı hariç, kütlece veya sayıca en çok % 5; Aşırı olgun meyveler toleransa giremez. Yalnız bu % 5'den en çok % 2'si çatlak veya kurt yenikli meyveler olabilir. Renk Kiraz ll'ye giren kiraz ve vişnelerden, ll'nin toleransı hariç, kütlece veya sayıca en çok %10; Gözle gösterilebilir derecede çürüklük ve aşırı olgunluk gösteren meyveler toleransa giremez. Yalnız bu %10'dan % 4'ü çatlak veya kurt yenikli meyveler olabilir. a girmeyen tüketime uygun kirazlardan kütlece veya sayıca en çok % 10; Bu tolerans içinde; gözle gösterilebilir derecede çürüklük, aşırı olgunluk gösteren ve kurt yenikli meyveler toplamı % 4'den daha fazla ve bununla beraber aşırı olgunluk gösteren meyveler % 2'den daha fazla olmamalıdır. 159

122 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Ürün landırma Kriterleri Boylama Tolerans Tolerans Ekstr a I II l'e giren kirazlardan l'in toleransı hariç, kütlece veya sayıca en çok % 5; Aşırı olgun meyveler toleransa giremez. Yalnız bu % 5'den en çok % 2'si çatlak veya kurt yenikli meyveler olabilir. Renk Vişne ll'ye giren kiraz ve vişnelerden, ll'nin toleransı hariç, kütlece veya sayıca en çok %10; Gözle gösterilebilir derecede çürüklük ve aşırı olgunluk gösteren meyveler toleransa giremez. Yalnız bu %10'dan % 4'ü çatlak veya kurt yenikli meyveler olabilir. a girmeyen tüketime uygun kirazlardan kütlece veya sayıca en çok % 10; Bu tolerans içinde; gözle gösterilebilir derecede çürüklük, aşırı olgunluk gösteren ve kurt yenikli meyveler toplamı % 4'den daha fazla ve bununla beraber aşırı olgunluk gösteren meyveler % 2'den daha fazla olmamalıdır

123 Ürün Kırmızı Pancar Kivi Kuru Soğan landırma Kriterleri Boylama Tolerans Tolerans I II Ekstr a I II I II II'den sayıca en çok %5 a girmeyen, tüketime uygun kırmızı pancarlardan en çok %10 l'den veya l'in toleranslarına dahil olanlardan kütlece veya sayıca % 5 ll'den veya ll'in toleranslarına dahil olanlardan kütlece veya sayıca % 10 a girmeyen tüketime uygun kivilerden kütlece veya sayıca % 10 II soğanlardan en çok %10 a girmeyen tüketime uygun soğanlardan en çok %10. Çürük, belirgin derecede berelenmiş ve kapanmamış yarıkları olan soğanlara tolerans tanınmaz. Çaplarına göre: Küçük (3-5 cm (dahil) Orta (5-8 cm (dahil) Büyük (8-12 cm) Kütlelerine göre: Ekstra en az 90 g I en az 70 g II en az 65 g Her ambalajdaki en büyük ve en küçük meyveler arasındaki kütle farkları: Meyvenin kütlesi <85 g ise 10 g; g ise 15 g; g ise 20 g 150 ise 40 g Soğanlarda boylama, uzunluk eksenine dikey olan en geniş ekvatoral çapa göre yapılır. Boylamada en küçük çap 10 mm'dir. Bir ambalajda bulunan en küçük ve en büyük meyvelerin çapları farkı da belirtilmiştir. Küçük (10-20 mm (çap farkı 5 mm); mm (çap farkı 10 mm)) Orta (20-40 mm (çap farkı 15 mm)) Büyük (40-70 mm (çap farkı 20 mm) Çok büyük (70 mm'den fazla (çap farkı 30 mm)) 171 Her tipte bir boy içinde bir alt ve üst boylardan karışma oranı %10'u geçmemeli Bütün sınıflarda, belirtilen en az kütle ve/veya boy aralığı (en büyük ve en küçük meyveler arasındaki kütle farkı) açısından, kütlece ve sayıca en çok % 10 Meyve belirtilen boyun bir alt veya üst sınıfındaki boyda olmalı veya en küçük meyve kütlesi; Ekstra ta 85 g, l'de 67 g ve ll'de ise 62 g'dan az olamaz. Çürük, belirgin derecede berelenmiş ve kapanmamış yarıkları olan soğanlara tolerans tanınmaz Renk 161

124 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Ürün Kuşburnu landırma Kriterleri Boylama Tolerans Tolerans I II kuşburnularından ağırlıkça en çok % 15 II ve bu miktar içinde 3 oranına kadar yumuşamış, fakat ezilmemiş meyve olabilir. a girmeyen tüketime uygun kuşburnularından % 20 oranına kadar bulunabilir. Bu miktar içinde % 5 oranına kadar yumuşamış, fakat ezilmemiş meyve olabilir. Renk Kuşkonmaz Ekstr a I II l'den (hasattan sonra meydana gelen yara izi niteliğinde olmayan hafif çatlaklı kuşkonmazlardan) kütlece veya sayıca en çok %5 ll'den (hasattan sonra meydana gelen yara izi niteliğinde olmayan hafif çatlaklı kuşkonmazlardan) kütlece veya sayıca en çok % 10 a girmeyen, tüketime engel kusurları bulunmayan kuşkonmazlardan kütlece veya sayıca en çok % 1O Uzun (17 cm'den büyük) Kısa (12-17 cm) Uç (12 cm'den kısa) Çaplarına göre (en az): Beyaz ve menekşe kuşkonmaz için (Ekstra 12 mm, I 10 mm, II 8 mm) menekşe/yeşil ve yeşil kuşkonmaz için (tüm sınıflar 3 mm Ambalajda belirtilen boylama sınırlarına uymayan kuşkonmazlara, uzunlukta 1 cm'yi, çapta 2 mm'yi geçmemek üzere kütlece veya sayıca en çok % 10 tolerans Beyaz (tamame n beyaz), Menekşe (mor, uçları pembede n mora kadar), Menekşe/ yeşil (bir kısmı hem menekşe hem de yeşil), Yeşil (uçları ve bir kısmı yeşil)

125 Ürün Kültür Mant arları- Taze landırma Kriterleri Boylama Tolerans Tolerans Ekstr l'den kütlece veya Küçük a sayıca en çok % 5 I II II'den kütlece veya sayıca en çok % 10 genel özelliklere ve sınıfın özelliklerine uymayan kültür mantarlardan kütlece veya sayıca % 10 (çürüme ve kötüleşme ile yara izi ile tüketime uygunsuz ürünler hariç) Orta Büyük (Çizelge 2'de şapkanın çapı ve uzunluğu belirtilmiştir) Ambalajda belirtilen boylama sınırlarına uymayan kültür mantarlarına, kütlece veya sayıca en çok % 10 tolerans tanınır. - Renk Madımak Mango Mayd anoz Ekstr a I II Bir sınıf 2. sınıfa giren madımaklardan kütlece en çok % 5 a girmeyen tüketime elverişli bulunan madımaklardan kütlece en çok % 5 l'den kütlece veya sayıca en çok % 5 II'den kütlece veya sayıca en çok % 10 genel özelliklere ve sınıfın özelliklerine uymayan kültür mangolardan kütlece veya sayıca % 10 (çürüme ve kötüleşme ile tüketime uygunsuz ürünler hariç) Genel özelliklere uymayan, fakat tüketime elverişli maydanozlardan kütlece en fazla % Kütleler ve ambalaj içerisinde izin verilen kütle farkları en çok A ( g; 75 g) B ( g; 100 g) C ( g; 125 g) Bütün sınıflarda izin verilen ilgili boy grubunun (ambalajda belirtilmiş aralığın üstünde veya altındaki) kütle farkının yarısına kadar verilen toleransa uygun olan mangaların kütlece veya sayıca en çok % 10 En küçük boy grubu için kütle en az 180 g, en büyük boy grubu için kütle en çok 925 g

126 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Ürün Mısır Muz landırma Kriterleri Boylama Tolerans Tolerans sınıf 2. sınıf 3. sınıf 4. sınıf Düşü k vasıflı Ekstr - a I II l'e giren muzlardan l'in toleransı hariç kütlece veya sayıca en çok% 5 ll'ye giren muzlardan ll'nin toleransı hariç kütlece veya sayıca en çok %10 Bütün sınıflara girmeyen fakat tüketime elverişli olan muzlardan kütlece veya sayıca en çok % 10(Çürüme, kötüleşme, yara, bere ile tüketime uygunsuz haldeki ürünler hariç). İri Orta Ufak Boylama yapılan bütün sınıflarda, her ambalajda, üzerinde yazılı olan boydan farklı olan muzlar sayıca yüzde olarak % 10'u geçemez ve belirtilen boydan 1 cm'den daha küçük olamaz. Renk 164

127 Ürün landırma Kriterleri Boylama Tolerans Tolerans I II'ye giren nanelerden ana sap sayısına göre en çok % II 10 Renk Nane Nar Patat es 1. sınıf 2. sınıf Bu sınıfın özelliklerine uymayan ancak tüketime elverişli olan nanelerden, ana sap sayısına göre en çok % 10 oranında bulunabilir. Ancak bunların arasında, üzerlerinde gözle görülebilir ilaç ve gübre artıkları, canlı/cansız böcek ve böcek kalıntıları ile yabancı tat ve kokusu olan naneler bulunmamalıdır. II'ye giren narlardan ana sap sayısına göre en çok % 10 Bu sınıfın özelliklerine uymayan ancak tüketime elverişli olan narlardan en çok % 10 Boylama sırasıyla ağırlık, ekvatoral çap, 5 kg'daki meyve sayısı Küçük ( g; mm; adet) Orta ( g; mm;25-17 adet) İri ( g; mm; adet) Çok iri (401 g ve üzeri; 94 mm ve üzeri; 13 adet ve daha az) - - Küçük (18-35 mm (hariç)) Orta (35-80 mm (hariç) Büyük (80 mm ve daha fazla) sırasıyla ağırlık, ekvatoral çap, 5 kg'daki meyve sayısı toleransları: Küçük (±25 g, ± 2 mm, ±12 adet) Orta (±35g, ±3 mm, ±9 adet) İri (±50g, ±4 mm, ±6 adet) Çok iri (±50g, ±5 mm, ±3 adet) Ambalaj üzerinde belirtilen boydan daha küçük ve daha büyük yumrular toplam kütlenin % 3'ünü geçmemelidir

128 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Ürün Patlıcan landırma Kriterleri Boylama Tolerans Tolerans I II II patlıcanlardan ( ll'nin toleransı hariç) kütlece veya sayıca en çok %10 a girmeyen tüketime uygun patlıcanlardan kütlece veya sayıca en çok %10. Tüketimi engelleyecek şekilde çürümüş ve herhangi bir şekilde zarar görmüş patlıcanlara tolerans tanınmaz. Kütlelerine göre: Küçük ( g) Orta ( g) Büyük (501 g ve daha fazla) Çaplarına göre: Uzun, Toparlak I için, her ambalajda, ambalajın üzerinde belirtilen boy ölçülerinin üzerinde veya altındaki boylardaki patlıcanlara kütlece veya sayıca %10 oranına kadar tolerans tanınır. Ancak, her sınıfta, çaplarına göre boylama yapılanlarda en küçük çaptan 5 mm daha küçük çaplı olanlara veya kütlesine göre boylama yapılanlarda 90 g'dan daha hafif olanlara hiçbir suretle tolerans tanınmaz. Renk Pazı I. II. II. pazılardan ağırlıkça en çok %10 a girmeyen tüketime uygun pazılardan ağırlıkça en çok %

129 Ürün landırma Kriterleri Boylama Tolerans Tolerans I II Bu sınıfa, erkenci çeşitler için başından yaprakların gövdeden açıldıkları yere kadar olan kısma birleşik bir yumuşak çiçek açmış bitki sapı bulunduran pırasalardan kütlece veya sayıca en çok % 10 ve ll'nin özelliklerini karşılayan ( ll'nin toleransı hariç) pırasalardan kütlece veya sayıca en çok % 10 Erkenci çeşitler için çap en az 8 mm, diğer çeşitler için 10 mm'dir. I için aynı ambalaj veya demet içindeki en büyük pırasanın çapı, en küçük pırasanın çapının 2 katından daha fazla olmamalıdır. Bütün sınıflarda, istenilen en az çapa sahip olmayan ( I için bir örnek olmayan) pırasalardan kütlece ve sayıca % 10'a kadar karışma kabul edilmektedir. Renk Pırasa Bu sınıfa, genel özelliklere ve sınıfın özelliklerine uymayan pırasalardan kütlece veya sayıca en çok % 10 (çürüme, kötüleşme ve yara izi ile tüketime uygunsuz haldeki ürünler hariç) 167

130 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Ürün Sarımsak Sofralık üzüm Semizotu landırma Kriterleri Boylama Tolerans Tolerans Ekstr a I II Ekstr a I II l'e giren sarımsaklardan ( l'in toleransı hariç) kütlece en çok % 5 ll'ye giren sarımsaklardan ( ll'nin toleransı hariç) kütlece en çok % 10 İriliklerini belirleyen, başlarının uzunluk eksenine dikey olan en geniş ekvatoral çaplarına göre boylara ayrılır. ın özelliklerine veya genel özelliklere uymayan, fakat tüketime elverişli bulunan sarımsaklardan kütlece en çok % 10. Ayrıca bu tolerans içinde dıştan gözle görülebilir derecede filizlenmiş başlar kütlece % 5'den fazla olamaz. Çürümüş, belirgin şekilde berelenmiş dondan ya da güneşten zarar görmüş sarımsaklar bu sınıfa giremez. 2. sınıfa giren semizotlarından ağırlıkça en çok % 10 a girmeyen tüketime elverişli bulunan semizotlarından ağırlıkça en çok % 5 - salkım kütlesine göre: Boy I ( 350 g) Boy II ( g) Boy III ( 199 g) Bütün sınıflar için, ambalajın üzerinde belirtilen boyun alt ve üstündeki boylardan sarımsaklara kütlece toplam % 10 oranına kadar tolerans tanınır. Ancak her sınıf için belirtilen en küçük çapın altına düşen başların oranı bunun içinde % 3'ü geçmemeli ve bunlar 25 mm'den küçük olmamalıdır Boy toleransı; ürünün etiketinde belirtilen boy dışında ürün ambalajının kütlece en çok Ekstra sınıf için %10'unu, I için %20'sini geçmemelidir. - - Renk 168

131 Ürün Taze Bamya Taze Bakla Şeftali landırma Kriterleri Boylama Tolerans Tolerans Ekstr a I II l'e giren ( l'in toleransı hariç) şeftalilerden kütlece veya sayıca en çok % 5 ll'ye giren ( ll'nin toleransı hariç) şeftalilerden kütlece veya sayıca en çok % 10 a girmeyen tüketime uygun şeftalilerden çürüyerek, kötüleşerek tüketime elverişsiz hale gelenler hariç kütlece veya sayıca en çok % sınıfın da özelliklerine uymayan fakat tüketime elverişli taze baklalardan ağırlıkça en çok % 10 a girmeyen tüketime elverişli taze baklalardan ağırlıkça en çok %10 1. sınıfın da özelliklerine uymayan fakat tüketime elverişli taze bamyalardan ağırlıkça en çok % 10 a girmeyen tüketime elverişli taze bamyalardan ağırlıkça en çok %10 İriliklerine göre (sırasıyla meyvenin çapı ve meyvenin çevresi) -AAAA ( 90 mm; 280 mm) -AAA (80-90 mm; mm) -AA (73-80 mm; mm) -A (67-73 mm; mm) -B (61-67 mm; mm) -C (56-61 mm; mm) -D (51-56 mm; mm) -E (<51 mm; < 160 mm) Boylama çevreye göre yapılmışsa ambalaj üzerinde bildirilen boylardan ± 1O mm, boylama çapa göre yapılmışsa bildirilen boydan ± 3 mm'ye kadar farklı şeftaliler, bütün sınıflar için her ambalajda kütlece veya sayıca % 10 oranına kadar bulunabilir. En küçük boy için tolerans çevreye göre boylamada 6 mm'yi, çapa göre boylamada 2 mm'yi geçemez Renk 169

132 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Ürün landırma Kriterleri Boylama Tolerans Tolerans I ll'nin özelliklerini karşılayan ( ll'nin toleransı hariç) II bezelyelerden kütlece veya sayıca en çok % 10 Renk Taze bezelye Bu sınıfa, genel özelliklere ve sınıfın özelliklerine uymayan fakat tüketime uygun bezelyelerden kütlece veya sayıca % 10'a kadar karışma kabul edilmektedir (Çürüme, kötüleşme, devamlı hastalık ve yara izi ile tüketime uygunsuz haldeki ürünler hariç). 170

133 Ürün Taze biber landırma Kriterleri Boylama Tolerans Tolerans I II ll'ye giren taze biberlerden, o sınıfın toleransına girenler hariç, sayıca veya kütlece en çok % 10 Bu sınıfın özelliklerine uymamakla beraber (çürüklük, bariz eziklik, kapanmamış çatlaklar bulunan biberler hariç olmak üzere) genel özeliklere uymayan fakat tüketime elverişli olan biberlerden sayıca veya kütlece en çok % 10 Taze biberin sapa yakın kısmının (omuz) çapına {genişliğine) göre yapılır. Sırasıyla I ve II için en küçük çap değerleri: Uzun biberler (sivri (15 mm, 10 mm), çarliston (30 mm, 20 mm), konik (40 mm, 30 mm)) Kısa biberler (ince etli dolmalık (40 mm, 30 mm), kalın etli dolmalık (60 mm, 50 mm), yassı (domates) (70 mm, 55 mm)) I için, belirtilen çapların 5 mm altında veya üstünde olan biberlerden kütlece veya sayıca % 10 oranına tolerans tanınır. Ancak en küçük çapın altındaki biberlerin oranı% 5'den çok olamaz. II için, boylama yapılmışsa, belirtilen çapların 5 mm altında veya üstünde olan biberlerden kütlece veya sayıca % 10 oranına tolerans tanınır. Ancak en küçük çapın altındaki biberlerin oranı % 5'den çok olamaz. - Renk Boylara ayrılmamış biberlerde bu sınıfa ait en küçük çapların 5 mm'ye kadar altında olan biberlerin oranı, sayıca veya kütlece % 5'i geçemez. Bütün sınıflar için her ambalajda, üzerinde yazılı olanın bir alt ve bir üst boydan karışma oranları toplamı sayıca en çok % 10'dur. 171

134 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Ürün Taze fasulye landırma Kriterleri Boylama Tolerans Tolerans Ekstr a I II l'in özelliklerini karşılayan ( l'in toleransı hariç) fasulyelerden kütlece veya sayıca en çok ll'nin özelliklerini karşılayan ( ll'nin toleransı hariç) fasulyelerden kütlece veya sayıca % 10'a kadar karışma kabul edilmektedir. Bu tolerans içerisinde kılçıksız olması gereken çeşit ve ticari tipler kütlece veya sayıca % 5 oranında kılçıklı olabilir. Ayrıca sayıca ve kütlece % 15'den fazla olmamak şartıyla fasulyeler kılçıklı olabilir ve kabuğu kapalı, kuru ve renkli kalmak şartıyla boyun kısmının dar tarafının küçük bir parçası bulunmayabilir. Genel özelliklere ve sınıfın özelliklerine uymayan fasulyelerden kütlece veya sayıca % 10'a kadar karışma kabul edilmektedir [Çürüme, kötüleşme ve yara izi ile tüketime uygunsuz haldeki ürünler, Col/etotrichum lindemuthianum mantarının oluşturduğu kara leke yanığı (antraknoz) hastalığından etkilenen ürünler hariç]. Ayrıca sayıca ve kütlece % 30'dan fazla olmamak şartıyla fasulyeler kılçıklı olabilir ve kabuğu kapalı. kuru ve renkli kalmak (rengi kaybolmamış olmak) şartıyla boyun kısmının dar tarafının küçük bir parçası bulunmayabilir. Fasulyede boylama, damarlara doğru açı yapacak şekilde ölçülen kabuğun en büyük genişliğine göre 3 mm'lik aralıklarla belirlenir, cm olarak (tek ondalıklı) ifade edilir. isteğe bağlı olarak uygulanır. Bütün sınıflara giren fasulyelerde kütlece veya sayıca % 10'a kadar karışma kabul edilmektedir. - Renk

135 Ürün Taze incir Taze soğan landırma Kriterleri Boylama Tolerans Tolerans Ekstr I'den en çok %5 a I II II'den en çok %10 a girmeyen tüketime uygun incirlerden en çok %10. Gözle görülebilir çürüklük veya belirgin berelenmeleri olan taze incirlere tolerans tanınmaz 2. sınıfa giren taze soğanlardan ağırlıkça en çok % sınıfında özeliklerine uymayan, fakat tüketime elverişli taze soğanlardan ağırlıkça en çok % 10 Taze incirlerde boylara ayırma, uzunluk eksenine dikey olan en geniş ekvatoral çaplarına göre yapılır. İstenildiğinde belirli çaplarda incir partileri hazırlanabilir. Bir ambalaj içerisindeki en küçük ve en büyük meyveler arasındaki çap farkı, -Meyvelerin dizilerek yerleştirilmiş olduğu ambalajlarda 5 mm yi, -Meyvelerin dökme olarak yerleştirilmiş bulunduğu ambalajlarda 10 mm yi geçemez. Bütün sınıflar için en küçük meyve çapı 40 mm dir. Bütün sınıflar için, bir ambalajdaki taze incirlere, üzerinde belirtilen boyun bir alt, bir üstünden olanlara toplam %10 oranına kadar tolerans tanınır. En küçük boyda hazırlanmış olan taze incir partilerinde bir ambalajda bu boyun en çok 5 renin altında olan meyvelere aynı oranda tolerans tanınabilir. Renk

136 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Ürün Tere Trabzon hurması landırma Kriterleri Boylama Tolerans Tolerans Bir Genel özelliklere sınıftı uymayan, fakat r tüketime elverişli terelerden kütlece %10 oranına kadar bulunmasına müsaade edilir. 2. sınıftan en çok %10 a girmeyen tüketime uygun Trabzon hurmalarından en çok %10 Trabzon hurmalarında boylara ayırma, uzunluk eksenine dikey en geniş ekvatoral çaplarına göre yapılır. Bütün sınıflarda boylara ayırma mecburidir. Trabzonhurmaların da çap, 1. ta 50 mm2 den, il. ta 45 mm'den daha az olamaz Bir ambalaj içerisinde, ambalaj üzerinde bildirilen boylardan ± 3 mm'ye kadar farklı boyda olan trabzonhurmaları bütün sınıflarda % 10 oranına kadar bulunabilir Renk 174

137 Ürün Turfanda patates landırma Kriterleri Boylama Tolerans Tolerans Bir sınıftı r. Genel özeliklere uymayan turfanda patateslere ağırlıkça e%4 oranına kadar tolerans tanınır. Bununla beraber bu tolerans içerisinde aşağıdaki özürlere sahip yumrulara ağırlıkça, belirtilen oranlara kadar müsaade edilir: - %1 oranına kadar kuru ve yaş çürüklük ( Fusarium sp.), - %1 oranına kadar yeşile dönmüş yumrular, - %1,5 oranına kadar Patates Mildiyösü (Phytophtora infestans) Turfanda patateslerde ayrıca %1 oranına kadar yabancı madde bulunabilir. Turfanda patatesler, sırasıyla elek (irilik) veya ağırlık esasına göre; Küçük (17-28 mm; 5-20 g) Büyük (28 mm ve yukarısı; 20 g ve yukarısı) Büyük boy turfanda patates partilerinde, 28 mm den küçük veya ağırlıkları 20 g'dan az olan yumrulara %3 oranına kadar tolerans tanınır. Ancak 22 mm' den küçük veya ağırlıkları 10 g 'dan az olan yumrulara hiçbir suretle tolerans tanınmaz. Küçük boy (mids) olarak piyasaya arz edilen turfanda patates partilerinde 17 mm' den küçük, 28 mm' den büyük veya ağırlıkları 5 g 'dan az, 20 g'dan fazla olan yumrulara %3 oranına kadar tolerans tanınır. - Renk 175

138 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Ürün Turp landırma Kriterleri Boylama Tolerans Tolerans Ekstr a I II Tiplerin yumru çaplarına göre; Fındık turpu (3-12 cm) Kestane turpu (3-12 cm) Bayır turpu (3-12 cm) Yeni kültür turpu (aranmaz) Ekstra turplarda yumrular için beyan edilen ortalama iriliğe ait yumru iriliği için çap toleransı = 1cm'dir. Yumruların % 90' ı tolerans dahilinde olmalıdır. I turplarda yumrular için beyan edilen ortalama iriliğe ait yumru iriliği için çap toleransı = 2 cm'dir. Yumruların % 70' tolerans dahilinde olmalıdır. II turplarda toleransa uyma zorunluluğu yoktur. Renk Tip özellikleri ne göre renkleri; Fındık turpu (kırmızı, beyaz veya yarı yarıya kırmızı/b eyaz) Kestane turpu (kabuk ve et rengi beyaz) Bayır turpu (kabuğu siyah, et rengi beyaz) Yeni kültür turpu (Kabuğu beyaz, sarı, turuncu, et rengi kırmızı, mavi veya turuncud an sarıya kadar) 176

139 Ürün Portakal (Turunçgil Meyveleri) Limon (Turunçgil Meyveleri) Misket Limonu(Turun çgil Meyveleri) landırma Kriterleri Boylama Tolerans Tolerans Ekstr a I II l'e giren turunçgil meyvelerine sayıca veya kütlece en çok % 5 ll'ye giren turunçgil meyvelerine sayıca veya kütlece en çok % 10 Bu sınıfın özelliklerine uymayan, fakat tüketime elverişli bulunan turunçgil meyvelerine sayıca veya kütlece en çok % 1O oranına kadar tolerans tanınır. Ancak kapanmamış hafif yüzeysel kuru yaralı (çürüme başlangıcı olanlar hariç) veya yumuşak ve pörsümüş meyveler % 5'i geçmemelidir. 0 ( mm) 1 ( mm) 2 (84-96 mm) 3(81-92 mm) 4(77-88 mm) 5 (73-84 mm) 6 (70-80 mm) 7 (67-76 mm) 8 (64-73 mm) 9 (62-70 mm) 10(60-68 mm) 11 (58-66 mm) 12 (56-63 mm) 13 (53-60 mm) 0 (79-90 mm) 1 (72-83 mm) 2 (68-78 mm) 3 (63-72 mm) 4 (58-67 mm) 5 (53-62 mm) 6 (48-57 mm) 7 (45-52 mm) 1 (58-67 mm) 2 (53-62 mm) 3 (48-57 mm) 4 (45-52 mm) 5 (42-49 mm) Bütün sınıflar için her ambalajda belirtilen boyun veya dökme partilerde üç boy sırası toplamının bir alt veya bir üstündeki boydan meyvelere sayıca en çok % 10 oranına kadar tolerans tanınır. Bu tolerans; Portakallar 50 mm. Limonlar 43 mm, Misket limonları (lime) 40 mm, Klemantin ve Monreal mandarinleri 34 mm, Diğer mandarinler 43 mm, Altıntoplar 67 mm, Çin Altıntopu 98 mm den küçük olan boylardaki turunçgillere tanınmaz. - Renk Mandarin (Turunçgil Meyveleri) 1 (63 mm ve yukarısı) 2 (58-69 mm) 3 (54-64 mm) 4 (50-60 mm) 5 (46-56 mm) 6 (43-52 mm) 7 (41-48 mm) 8 (39-46 mm) 9 (37-44 mm) 10 (35-42 mm) 177

140 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Ürün Altıntop (Turunçgil Meyveleri) Çin altıntopu (Turunçgil Meyveleri) Yaban Mersini (Taze Meyveler) Yazlık Kabak landırma Kriterleri Boylama Tolerans Tolerans Ekstr a I II 2. sınıfa giren yaban mersinlerinden kütlece en çok % 5 Bu sınıfın özelliklerine uymayan fakat tüketime elverişli bulunan meyvelerden, kütlece en çok % 10 l'e giren yazlık kabaklardan kütlece veya sayıca % 5 ll'ye giren yazlık kabaklardan kütlece veya sayıca % 10 Bu sınıfın özelliklerine uymayan, fakat pazarlamaya ve tüketime elverişli yazlık kabaklardan kütlece veya sayıca en çok % 1 0 (139 mm dan fazla) 1 ( mm) 2 ( mm) 3 ( mm) 4 ( mm) 5 (84-97 mm) 6 (81-93 mm) 7 (77-89 mm) 8 (73-85 mm) 9 (70-80 mm) 0 (170 den fazla 1 ( mm) 2 ( mm) 3 ( mm) 4 ( mm) 5 ( mm) 6 ( mm) 7 ( mm) Kütle ve uzunluklarına göre sırasıyla; Küçük (7-14 cm; g) Orta (14-21 cm; g) Büyük (21-35 cm; g) Aynı ambalaj içinde, bir alt ve bir üst boydan toplam karışma oranı kütlece veya sayıca % 10'u geçmemelidir. Bu tolerans, belirtilen kütle veya uzunluk sınırlarından % 10'dan daha fazla fark olmayan ürünlere uygulanır. - Renk 178

141 Ürün Yenidünya (Malta eriği) Yeşil salata ve marul landırma Kriterleri Boylama Tolerans Tolerans Ekstr a I II I II 1. sınıfa giren yeni dünyalardan kütlece en çok % 5 2. sınıfa giren yeni dünyalardan kütlece en çok % 10 Bu sınıfın özelliklerine uymayan fakat tüketime elverişli bulunan yenidünyalardan kütlece en çok % 10 ll'ye giren yeşil salata ve marullardan ( ll'nin toleransı hariç) sayıca en çok % 10 Bu sınıfın özelliklerine veya genel özelliklere uymayan, fakat tüketime elverişli bulunan yeşil salata ve marullardan sayıca en çok % 10 Yenidünyalar sap çukuru ile meyvenin uç kısmı arasında uzunluk eksenine dikey olan en geniş ekvatoral çaplarına göre boylara ayrılır. Yeni dünyaların sınıflarına göre, her sınıf için kabul edilen en küçük çap ölçüleri : Ekstra (35 mm) I (30 mm) II (25 mm) Açıkta yetiştirilen g/tane, örtü altında yetiştirilen g/tane göre sırasıyla; Baş salata (150 g/tane; 100 g/tane) Kıvırcık salata (200 g/tane;150 g/tane) Marul (150 g/tane; 100 g/tane) Aysberg tipi baş salata (300 g/tane; 200 g/tane) Bütün sınıflarda, her ambalajda üzerinde bildirilenlerin bir üst veya bir altındaki boydan olan yenidünyalara toplam % 10 oranına kadar tolerans tanınır. Bütün sınıflar için sayıca en çok % 10 oranında tolerans tanınır (söz konusu boyun kütlece en çok % 10 altında veya üstünde olmak şartıyla) - - Renk 179

142 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ 6. AMBALAJ STANDARTLARI 6.1. MARKA VE AMBALAJLAMA Günümüzde ürünler arasındaki açık ve somut farklar azalmakta ve rekabette farklılaşma zorlaşmaktadır. Marka, üretici veya satıcıların malını tanıtan, onu başkalarının mallarından ayırmaya yarayan isim, terim, sembol, şekil veya bunların bileşimidir. Marka, bir şirketin mal ve hizmetini, bir başka şirketin mal ve hizmetinden ayırt etmeyi sağlamak koşuluyla harf, logo, şekil olabilen her türlü işarettir. Bir markanın gücü satın alma kararlarını etkilemesine bağlıdır. Marka, ürünün benzer daha rahat tanınmasına ve ayırt edilmesine, ürün veya hizmetin tanıtılmasına, farklılık yaratılmasına, beğendirilmesine, piyasada firma ve ürün imajının yerleştirilip tutundurulmasına, son noktada ise ürüne bağımlılık yaratılmasına yardımcı olur. Marka en genel olarak tüketici için bir imaj ve garanti sağlayarak satın alma kararlarında belirleyici olabilirken, üretici için hem bir maliyet ve sorumluluk, hem de uzun dönemde sürdürülebilir bir satış garantisi ve bir varlıktır. Marka Sadakati sürekli gelir demektir. Bir marka hedefini daraltırsa daha güçlü olur. Bir kategoriye hükmederseniz iyice güçlü olursunuz. Eğer bir kategoriye hükmetmek istiyorsanız markanızın hedefini küçültmelisiniz. Bir markanın doğuşu tanıtımla sağlanır. Reklamla değil. Başkalarının markanız hakkında söyledikleri sizin söyleyeceklerinizden çok daha etkili olacaktır. Bir kere doğduktan sonra sağlıklı yaşayabilmesi için markanın reklama ihtiyacı vardır. Kelime kuralı: Bir marka, tüketicinin zihninde bir kelimeye sahip olmaya çalışmalıdır. Bir kez bir marka bir kelimeye sahip oldu mu rakibinin kelimeyi o markadan söküp alması imkansızdır. Volvo dan daha güvenli bir araba üretebilir misiniz? Muhtemelen yapabilirsiniz. Peki başka bir marka tüketicinin zihnindeki güvenli kelimesine sahip olabilir mi? Muhtemelen hayır. önemlidir. İyi bir ürün! Marka; kalite demektir. Bir marka yaratmak isteniyorsa, öncelikle kaliteli bir malın olması gerekir. Ancak kalite tek başına bir marka yaratamaz. Yapılan iş ne olursa olsun, eğer bir marka yaratılacaksa, mutlaka iyi düşünülmüş, hem ürün / hizmete, hem de karakterine uyan, hedeflenen kitlenin kulağına hoş gelen, ürünü çağrıştıran bir ismin bulunması da şarttır. Bir marka bir isimden başka hiçbir şey değildir. Marka isimleri her zaman şirket isimlerinden önce gelmelidir. Yaratılacak bir markanın başarısı, işi yapacak firmanın başındaki patron ve üst düzey yöneticilerin vizyonları ile çok yakından ilgilidir. İyi markaların, sadece iyi motive edilmiş çalışanlarla yaratılabileceği unutulmamalıdır. Hiçbir mal / hizmet herkese; her gruptan hedef kitleye satılamaz! Hedef kitle iyi belirlenmelidir. Bir ismi marka yapan en önemli unsurlardan biri de görsel kimliktir. İyi bir markanın özellikleri aşağıda belirtilmiştir: A. Markanın söylenişi kolay olmalı. Başkalarıyla karışmamalı. B. Marka çok fazla alanda ve yerde kullanılmamalıdır. Karışıklıklara neden olabilir. C. İnsan isimleri olmamalıdır. Aynı isimden pek çok kişi olabileceği Bunu önlemek de çok mümkün değildir. D. Coğrafî isimler olmamalıdır. Aynı yörenin ismini kullanan pek çok firma ve ürün adı vardır. Bu durum, tüketici için de, firma için de olumsuzluktur. Örneğin; Ankara isminde gazoz, makarna fabrikası, reklam ajansı, sigorta şirketi, vb. Markalar vardır. E. Markalar, ürünün özelliğinden doğmalıdır. Sarı, silindir gibi ürünün biçim ve rengini kullanmak yanlıştır. 180

143 Aksine ürünle ilgisi olmayan, oluşturulmuş bir ismin akılda kalma şansı daha fazladır. Farklılaşmanın en önemli hedef haline geldiği bugünün pazarlama dünyasında, farklılaşmayı yaratacak en önemli unsurlardan biri ambalaj tasarımıdır. Tüketicilerin önündeki yüzlerce ürün için saniyelerle kısıtlı karar anında ambalajın albenisi önemli bir güçtür. Çağdaş Üretimin ve Markalaşmanın Yolu: Ambalajdır. Ambalajın bir ürünü sattırma gücü yüzde 70 dir. Ambalaj ürününüzün kartvizitidir. Ambalaj ürünün tüketiciye en ekonomik yolla ulaşmasını sağlar. Ürünün piyasada tutunabilmesinde; doğru ve etkili bir ambalaj malzemesinin seçimi çok önemli bir yer tutar. Değişen dünya koşulları ve teknolojik gelişmeler, insan yaşamında birçok şeyi değiştirdiği gibi ambalaj sektörünün gelişmesini de bir o kadar etkilemiştir. Günümüzde tüketici kitle, aldığı ürünleri sağlam, korunabilir, kolay kullanılabilir ve farklı bir tasarımla görmek istiyor. Bu durum, ambalajın kullanım sektörlerini harekete geçiriyor ve ambalajlamada her geçen gün farklı formlar, tasarımlar, farklı malzemeler ve kullanım biçimleri geliştiriliyor. İnsanın yaşam standardının yükselmesi, gelir düzeyi ile sosyal ve kültürel yaşantısının değişmesi sonucu ürünlerin kendilerini yenileme çabaları da hızlanıyor. 181

144 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Ambalajlama Sistemleri Ambalaj, içine konulan ürünlerin son tüketiciye bozulmadan, en az toplam maliyetle, güvenilir bir şekilde ulaştırılmasını ve tanıtılmasını sağlayan bir araçtır. Ambalajın işlevleri; İçindeki ürünü korumak, Dayanıklılığını artırmak, Yükleme, boşaltma, stoklama ve kullanma kolaylığı sağlamak, Ürünü tanıtmak ve tüketiciyi satın almaya özendirmektir. Genelde ambalaj, iç ambalaj ve dış ambalaj olmak üzere iki ana gruba ayrılır. Gıdaların ambalajlanmasında kullanılan iç ambalaj niteliği son derece önemlidir. Ambalaj malzemeleri; Ürünü temiz tutmalı, kirlilik ve diğer kontaminantların gıdaya bulaşmasına engel olmalıdır. Besin kayıplarını en alt seviyede tutmalıdır. Ambalajın dizaynı; taşıma, dağıtım ve rafta tutulması sırasında ürünü korumalı ve elle rahatlıkla tutulabilir şekilde olmalıdır. Ambalajın şekli, büyüklüğü ve ağırlığı önemlidir. Gıdanın orijinal şeklini, büyüklüğünü ve ağırlığını muhafaza etmelidir. Ambalaj materyali gıdayı kimyasal ve fiziksel tehlikelere karşı korumalıdır. (oksidasyon, ışık, mekaniksel darbe vb.). Ambalaj materyalinin üzerinde gıdanın içeriği, en uygun kullanım ve saklama koşullarını belirten bir etiket bulunmalıdır. Ambalaj materyali albeniyi artırıcı biçimde, ürünü en iyi şekilde temsil edecek şekilde tasarlanmalı ve kullanımı kolay olmalıdır. Ambalajlar aşağıdaki şekilde sınıflandırılmaktadır: Birincil Ambalaj (Primary Packaging, Sales Packaging):Nihai tüketiciye satılırken ürünü çevreleyen ambalajdır. Ürünle doğrudan temas halinde olan konserve tenekesi, kavanoz, diş macunu tüpü, şişe vb. malzeme ile tamamlayıcı kapak, etiket vb. malzemeleri kapsar. İkincil Ambalaj (Secondary Packaging, Group Packaging): Satış ortamında kolay taşıma uygulamaları için bir veya birkaç birincil ambalajı içeren koli, karton, kutu vb. ambalajdır. Bu işlem tüketiciye kolay teslim amacıyla shrink film, oluklu mukavva kutu vb. malzemeler ile ürünleri gruplandırmak amacıyla yapılır. Üçüncül Ambalaj (Tertiary Packaging, Transport Packaging): Taşıma ve depolama sürecindeki elleçleme işlemleri sırasında oluşabilecek hasarları önlemek amacıyla belli sayıda ürün, birincil veya ikincil ambalajı içeren ambalajdır. Birim Yük (Unit Load): Elleçleme işlemleri için birden fazla ambalajın bir araya getirildiği ambalajdır. Örneğin palet üzerinde streçlenerek bir araya getirilmiş koliler. Tüketici Ambalajı (Consumer Packaging): Satış noktasında ürünü nihai tüketiciye sunmak üzere kullanılan ambalajdır. Endüstriyel Ambalaj (Industrial Packaging): Ürünleri üreticiden üreticiye teslim etmek amacıyla kullanılan ambalajdır. 182

145 Ürünler aşağıdaki şekilde paketlenebilir: Elle düzgün paketleme: Bu sıralı veya diyagonal olur. Sıralı yerleşim; tek sıra veya iki sıra şeklinde olur. Yerleşimde ikinci ürün birincinin üzerine aynı şekilde konur. Diyagonal yerleşimde ikinci sıra birinci sıradaki ürünlerin ara boşluklarına yerleştirilir. Özellikle sofralık değeri yüksek, dayanıksız ürünler bu şekilde paketlenir. Diyagonal yerleştirmede ürün daha iyi korunur, mekanik yük ürün üzerinde dengeli dağılmış olur. Dökme olarak paketleme: Ürün ambalaj kabına rastgele doldurulur. Bu işlem elle veya otomatik makinelerle yapılır. Paket sarsıcı düzenek (vibratör) üzerinde bulunur. Sarsıntı ürünün iyice yerleşmesini sağlar. İşlem, ambalaja giren ürün belirli bir adede veya ağırlığa ulaşınca bitirilir. Modifiye Atmosfer ile Paketleme: Ambalajın içerisindeki gıda ürününün etrafındaki atmosferin bileşimini değiştirmeyi ifade eder. Modifiye atmosfer paketleme kimyasal, enzimatik ya da mikrobiyolojik reaksiyonların kontrol edilmesine olanak sağlar ve bundan ötürü üründe bozulmaya sebep olacak etkenleri önler ya da etkilerini azaltır. Modifiye atmosfer paketleme tekniğinde ürün tipine bağlı olarak, farklı özelliklerde özel gaz veya gaz karışımları kullanılır. Modifiye atmosfer paketlemede en çok kullanılan gazlar arasında karbondioksit, oksijen ve azot gazı yer almaktadır. Ambalajlamada ürün ile kap arasında boşluk kalmayacak şekilde ambalaj tasarımı önemlidir. Aksi durumda hacim kayıpları veya taşmalardan kaynaklanan hasarlanmalar oluşabilir. Şekil 6.1 de görüldüğü gibi bir ambalajlama hiyerarşisi çerçevesinde ürün, kutu, koli, palet, konteyner ve taşıma aracı arasında bir bütünleşme gerçekleştirilir. Şekil 6.1. Ambalajlama Hiyerarşisi 183

146 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Ambalajlamada önem arz eden diğer bir konu uyarı sembolleridir. Böylece taşıma ve depolama sırasında dikkat edilecek kurallar ambalaj üzerinde belirtilir. Şekil 6.2. Ambalajlama Uyarı Sembolleri TANIM SEMBOL TANIM SEMBOL Kırılgan malzeme Elleçlemelerde dikkatli olunuz Elle taşımayınız Kanca kullanmayınız Baskı limiti var Üst Buradan tutunuız Güneş ışığından uzak tut Sıcaklık limiti Asılabilir İstifleme ekipmanları ile taşınmaz Radyoaktif ışımalardan ve güneşten uzak tutun Elektrostatik hassasiyet Kuru muhafaza Bariyerleri çıkarmayın Ağırlık noktası hassasiyeti Buradan yırtın Kullanılmakta Olan Ambalaj Tipleri 1. Kağıt ve Kağıt Esaslı Ambalajlar: Gerek doğaya gerekse insan sağlığına etkisinin en az olması ve geri dönüşümünün kolay ve sonsuz olması nedeniyle, kâğıt ambalaj çevreye ve sağlığa saygılı tüm kullanıcılar tarafından tercih edilen ambalaj türüdür. Her durumda gelişme iki hedefe yoğunlaşır: 1. Çevre 2. Kullanım kolaylığı Ambalaj malzemesi olarak kağıt ve kartonun yeğlenmesinin nedenleri şunlardır: Maliyeti azdır. Çöp ve atıkların yakılarak ve eritilerek zararsız hâle getirilebilmesi sâyesinde önemli bir sorun çözülmüş olur. Az yer tutar. Depolama ve taşıma masrafları düşüktür. 184

147 Kağıt esaslı ambalaj malzemelerinin ana hammaddesi kağıttır. Ambalaj kağıdı ve sargılık yapımında kullanılan kağıtlar çok çeşitlidir: Glasin, sebze parşömeni, sülfit sargılama kağıdı, pelür, yağlı kağıt, kraft kağıdı vb. Kağıt ve kağıt esaslı ambalaj çeşitleri şunlardır: Sargılama kağıtları Kağıt torbalar Karton kutular Kağıt esaslı viyol ve tepsiler Kompozit kutular Oluklu mukavva kutular Kartlı ambalajlar 2. Cam Esaslı Ambalajlar: Cam; kum, soda ve kireçten oluşan inorganik bir maddedir. Kalıp yapım mâliyetlerinin yüksek olması, kısa süreli üretimi ekonomik olmaktan çıkarır. Bu nedenle tüm cam ambalaj üreticileri, standart büyüklükte şişe ve kavanoz üretirler. Standart ambalajlar uzun süreli üretildiğinden, her birim için kalıp maliyeti düşük bir düzeye indirgenmiş olur. Bu tip standart ambalajlar için standart kapaklar vardır. Üreticilerin büyük bir çoğunluğu, bu tür ambalajları standart renklerde üretirler. En çok bilinenleri şeffaf (renksiz), yeşil ve kahverengidir. Cam ambalajın genel olarak olumsuz yanları; doldurma ve taşıma sırasında fazla kayıp vermesi ve ağırlığı nedeniyle taşıma masraflarının yüksek oluşudur. Genel olarak olumlu yanları ise; parlak ve iç açıcı olmasıdır. Camın hammaddesi ucuzdur, kolaylıkla elde edilir. Cam ambalajın, yeni teknikler sâyesinde teknik özelliği arttırılırken, ağırlığı azaltılmıştır. Bu da alışveriş yapanları cezbetmiştir. Örneğin önceden 1 litrelik şişe gr. iken bugün 354 gr. ağırlığındadır. Cam şişe güven vericidir, ürünün tat ve lezzetini etkilemez, bu nedenle gıda ve içecek sektöründe çok yaygın olarak kullanılır. Cam ambalajın üstünlükleri şunlardır: 1. İçine konulan üründe herhangi bir tat ve koku değişimine neden olmaz. 2. İç basınca direnci iyidir. 3. Kimyasal direnci iyidir. 4. Isıl dayanımı yüksektir, sterilize edilebilir. 5. Gaz, su buharı, koku ve sıvı geçirmez. 6. Saydamdır, içindekini gösterir. 7. Tüm dünyada, gıda maddeleriyle doğrudan temasına izin verilir. 8. Çeşitli biçim, büyüklük ve renkte yapılabilir. 9. Renkli olduklarında ürünü belirli bir düzeyde ışık etkisinden korur. 10. Biçim değiştiremez. 11. İş basınç ve düşey yüklere dayanıklıdır. 12. Teneke kutulara göre daha kolay açılabilir. 13. İçindeki ürün tüketildikten sonra başka amaçlarla da kullanılabilir. 14. Makinalarda yüksek dolum kapasitesine ulaşılabilir. Cam ambalajın olumsuz özellikleri ise şunlardır: 1. Ağırdır, taşımada sorunlara yol açabilir. 2. Kırılgandır; darbe, ısıl şok ve aşırı iç basınç gibi etkilerle kırılabilir. 3. İçini gösterdiğinden; üreticinin ayıklama, sınıflandırma ve doldurma gibi işlemlerde çok özenli davranması gerekir. Bunlar maliyeti arttırıcı etkenlerdir. 4. Camın ışık geçirmesi, içerdiği gıdanın renginin bozulmasına neden olabilir. 5. Camın en olumsuz özelliği, çeşitli etkilerle kırılabilmesidir. Özellikle camın kimyasal bileşimi, cam kabın şekli, şekillendirmede uygulanan sıcaklık ve süre ile diğer üretim aşamaları, camın kırılma niteliği üzerinde etkili olmaktadır. Ancak cam ambalajın diğer malzemelere göre dezavantajı gibi görülen kırılma dayanıklılığı ve ışık geçirme özellikleri, gelişen teknolojiye koşut olarak önemli ölçüde iyileştirilebilmiştir. 185

148 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ 3. Metal Ambalajlar: Metal, yeryüzü tabakasını oluşturan çeşitli minerallerin işlenerek saflaştırılması sonucunda üretilir. Metaller değişik elementlerin bileşiminden oluşur ve bu elementlerin adı ile anılır. Ambalaj endüstrisinde en çok kullanılan metaller, teneke ve alüminyumdur. Günlük yaşantımızda sık olarak kullandığımız yağ tenekeleri, konserve kutuları ve meşrubat kutuları, metal ambalajlara örnek olarak verilebilir. Metallerin geri dönüştürülmesi ile her çeşit metal malzeme üretilebilir. Metal kutular, çürüyüp bozulan gıdaların korunması için kullanılan ambalajlardır. Ayrıca boya, kimyasal maddeler gibi gıda dışı ürünlerin ambalajlanmasında da kullanılırlar. Metal kutular, farklı tip -çoğunlukla çelik- levhalardan üretilirler. İçine konulan ürünlerin bozulmaması için çeşitli organik kaplamalar geliştirilmiştir. Alüminyumdan üretilen metal kutular hem gazlı, hem de gazsız içeceklerin ambalajı olarak kullanılır. Metal kutuların üstünlükleri şunlardır: Işık, hava ve suya karşı güçlü bir engel (bariyer) oluşturması. Böceklere ve kemirgenlere karşı yeterli derecede sağlam ve dayanıklı olması. Sterilizasyon için ısıtabilme ve hemen soğutma yapılabilmesi. Uygun laklar kullanılarak gerekli şekilde işleme tâbi tutulmuş ise içindeki ürün ile zararlı tepkimeye girmemesi. Doğada yok olan malzeme olması. Metal Kutunun Temininde Dikkate Alınması Gereken Temel Özellikler: Metal kutu içine konulacak ürünün özellikleri, ph değeri ve belli bir depolama ısısında ay olarak olası raf ömrü. Ambalajlanacak ürünün ağırlık/hacim ilişkisi. Kutunun tasarımı. Dolum işleminin ayrıntıları, sıcak ya da soğuk doldurma, ısıtma / soğutma / zaman ilişkisi. Astar olarak kullanılan emayenin cinsi. Kutunun kalite düzeyi ve hatalı üretim yüzdesi. Satınalma miktarı. Boş kutuların geri dönüşüm teknikleri 4. Plastik Esaslı Ambalajlar: Plastik, petrokimya endüstrisinde, petrol esaslı ürün veya yan ürünler ile doğalgazı hammadde olarak kullanıp, bunların kimyasal dönüşümleri ile elde edilen önemli madde gruplarından biridir. Hafif olmalarının yanında, paslanmaz olmaları, yüksek ısı ve elektrik yalıtımı sağlamaları, kolay hasara uğramamaları, esnek ve yumuşak olmaları ve kolay şekil verilebilme gibi özellikleri; plastikleri vazgeçilmez paketleme malzemesi yapmıştır. Plastik, hafif olması yanında, istenilen şeklin verilebilmesinden dolayı, göze çarpan bir ambalaj malzemesidir. Plastik ambalajlar, çok geniş bir hammadde jeneriğinden üretilen binlerce çeşit malzeme ile ambalaj endüstrisinin her alanında kullanılmaktadır. Plastikler, kolay şekil almaları, gazlara karşı koruyucu olmaları, hafif olmaları ve hijyenikliğinin kolay sağlanması nedenleriyle, özellikle kap, şişe, tepsi gibi ambalaj üretimlerinin en önemli hammaddeleri arasında yer almaktadır. Plastik ambalajların üstünlükleri şunlardır: Darbelere karşı iyi dayanması ve kırılma durumunda bile çevreye saçılmaması. Hafif olması. Estetik görünüm ve ultraviyole ışığına karşı koruma açısından çeşitli renklerde üretilebilmesi. Şeffaf olması. Kısa süreli üretimlerde ekonomik olması. Cam ambalajlarda olmayan, çok çeşitli şekillerde üretilebilme olanağının olması. Plastik ambalaj yapımında kullanılan hammaddeler şunlardır: 1) PoliEtilen (PE) 2) Yüksek Yoğunluklu PoliEtilen (HDPE) 3) Düşük Yoğunluklu PoliEtilen (LDPE) 4) PoliVinilKlorür (PVC) 186

149 5) PoliPropilen (PP) 6) PoliStren (PS) 7) PoliEtilenTereftalat (PET veya PETE) 5. Ahşap Ambalajlar: Ahşap ambalaj, sertlik ve dayanıklılık özelliklerinden dolayı, ağır kırılgan yüklerin, havalandırma özelliğinden dolayı da taze sebze ve meyvenin ambalajlanmasında yaygın olarak kullanılır. Ahşap ambalaj en ucuz ambalajdır varsayımı geçerliliğini tümüyle yitirmiştir. Yüksek kaliteli keresteden yeni teknolojilerle üretilen sandıklar ile ilkel teknoloji ve uygun olmayan keresteden üretilen sandıklar arasında fiyat farkı vardır. Ancak burada sonuç önemlidir. Sonuçta ucuza temin edilen sandık üstlendiği işlevi yerine getiremeyip içindeki ürüne zarar verdiğinden daha pahalıya mal olur. Ahşap ambalajın malzemesi odundur. Yoğunluğu yüksek odunların, çivi tutma özellikleri ve direnci yüksektir. Ancak büyük çatlama ve büzülme özelliği gösterir. Odunlar dayanım ve çivi tutma özelliklerine göre dört gruba ayrılır: 1) Yumuşak, hafif sert odunlar (çam, ladin, kestane, kavak, ıhlamur vb.). 2) Büyük çivi tutma gücü olan karaçam, sarıçam gibi ağaçlar. 3) Orta sertlikteki odun cinsleri (Telli kontrplak kutuların birçok kısmının yapımında kullanılır.). 4) Meşe dişbudak, ceviz, kayın gibi sert odunlar (Bu gruptaki ağaçların işlenmesi zordur, bunlarla çok sağlam telli ve kontrplak kutu yapılır.) Ahşap ambalajın üstünlükleri şunlardır: Ağır ve kırılgan yükleri taşıyabilmesi. Havalandırma olanağı sağlaması. Dış etkilere karşı yüksek dirence sahip olması. 6. Çuvallar: Çuvallar; keten, kenevir, jüt, plastik ve kağıttan yapılır. Çay, şeker, gübre, çimento, çeşitli kimyasal maddeler gibi serbest dökülen malzemelerin ambalajı olarak kullanılır. Taşıma ambalajıdırlar. Çuvallar iki ana gruba ayrılır: 1) Açık Ağızlı: Bir ucu üretim aşamasında, diğer ucu elle ya da otomatik olarak doldurulup kapatılır. 2) Vanalı: Her iki ucu üretim aşamasında kapatılır, bir köşesinde bırakılan açıklık ya da vana ile paketleme makinasında doldurulur. Çuvalın Temininde Dikkate Alınması Gereken Temel Özellikler: Ambalajlanacak ürünün yoğunluğu, cinsi, birim ağırlığı, neme karşı korunmasının gerekip gerekmediği. Çuvalların dolum, kapatma yöntemi, bu işlem makina ile yapılacaksa makinanın modeli, tipi. Çuval üretilirken kullanılacak malzeme ve çuvalın tipi. Çuvalın ölçüleri. Boş çuvalların taşıma, depolama yönergeleri. Çuvalın üzerine uygulanacak baskı ile ilgili yönerge. Esnek (Flexible) Ambalajlar: Esnek ambalajlar, içine konan ürünün özelliklerine göre esnek, farklı, değişken, bir sabitliğe bağlı olmayan ambalajlar olup, kağıt, alüminyum folyo, plastik filmlerden ya da bunların bir laminasyonundan yapılan farklı sargılık folyolar, torbaları (bir kenardan dikişli torbalar, hortum dikişli torbalar, karından dikişli ve körüklü torbalar) içerir. Esnek ambalajın yapısı, içine konulacak ürünün fiziksel ve kimyasal özelliklerine göre değişir. Rulo hâlindeki esnek ambalaj folyoları, yatay ya da dikey makinalarda şekillendir / doldur / kapat ilkesiyle esnek ambalajlara dönüşür. Esnek folyolar sterilize edilebilir, vakumlanabilir, içine konan oksijen, azot gibi gazlarla takviye edilerek, ürünün taze kalması sağlanır. Esnek ambalaj için büyüyen bir pazara sahip olan dik durabilen poşetler, sıvı ve kuru (toz, taneli olmak üzere) ürünlerin ambalajlanmasında kullanılmaktadır. 187

150 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Esnek ambalajın üstünlükleri şunlardır: İçine konan ürünün özelliklerine göre esneklik gösterebilmesi. İçine kimyasal eklenebilmesi, böylece ürünlerin daha uzun ömürlü olması. Esnek Ambalajın Temininde Dikkate Alınması Gereken Temel Özellikler: Ambalajlanacak ürünün tanımı. Ambalajlama makinasının tipi ve modeli. Şekillendir, doldur, kapat tipi esnek ambalaj folyosunun bobininin göbek çapı, malzemenin kalınlığı. Malzemenin boyutları, eni ve kesim uzunluğu (bir paket için gerekli malzemenin uzunluğu). Tasarım ve baskı yönergesi. Sipariş miktarı. Yardımcı Malzemeler: Ambalajlama malzemelerinin kullanımı ve taşınması sırasında oluşabilecek olumsuz durumlar için koruma yaklaşımlarından aşağıdaki gibidir: 1) Yastıklama malzemeleri: Bu malzemeler; ürünü, taşıma ve dağıtım sırasında oluşacak titreşim, şok ve darbelerden koruyan malzemelerdir. Yastıklama malzemeleri, ambalaj içindeki ürünü iki şekilde korur; Ya ürünün ambalaj içinde hareket etmesini önler, Ya da şoku emip darbenin ürüne iletilmesini engeller. Burada ambalajlamayı yapacak olanın dikkat etmesi gereken, optimal bir maliyetle ürüne yeterli korumayı sağlayacak olan doğru yastıklama malzemesini seçmektir. Örnekler: EPS (genişlemiş polistren), Poliüretan, Köpük Polietilen, Hava kabarcıklı film, Oluklu mukavva, Seperatör, Hava Yastıkları, Kırpık kâğıtlar, Tahta yünü (ekselsiyör) Doğru Yastıklama Malzemesi Temininde Dikkate Alınması Gereken Temel Özellikler: Ambalajlanacak ürünün şekli, boyutu ve ağırlığı (Darbe ve titreşim açısından ürünün kırılganlığı, hangi cins ve büyüklükte bir darbenin ürüne hasar vereceğinin hesabının yapılması). Ürünün dağıtımında ortaya çıkacak şok ve titreşimler, ürünün depoda, ambarda ve limanda iken nasıl bir işlem ile karşılaşacağı ve değişik taşıma yöntemlerinin ürüne ve ambalajına olan etkileri. Seçenek yastıklama malzeme ve yöntemlerinin özellikleri, maliyet ve temin edilebilme olanakları. 2) Çemberleme: Taşıma ambalajlarını kapatmak, desteklemek ya da istenmeyen kişiler tarafından açılmasını önlemek için metal ya da metal olmayan çemberlerle çemberleme yapılır. Günümüzde plastik çemberleme çok yaygın olarak kullanılmaktadır. Çelik çemberler daha ağır taşıma ambalajları için kullanılır. Bir çemberin dayanıklılığı, gerilme dayanıklılığı cinsinden ifade edilir. Çemberler; hammadde, en, kalınlık, yüzey işlemesi ve rengine göre çok değişir. Karton kutular için en yaygın 13 mm. Eninde, 0,5-0,9 mm arası kalınlığında PP çemberler kullanılır. Naylon, polyester ve çeşitli kopolimerlerden oluşan daha dirençli ancak biraz pahalı plastik çemberler de üretilmektedir. Gerilim altında tutulan plastik malzemeler, kendi özelliklerine göre zaman içinde esnekliğini kaybeder. Metal olmayan çemberler, ya ısıl olarak yapıştırılma ile ya da toka ve klipsler ile birbirine bağlanır. Isıl yapıştırma, gün geçtikçe yaygınlaşmaktadır. Metal çemberler ise kıvrılarak birbirine kenetlenir. En yerinin dayanıklılığı, normal olarak çemberin dayanıklılığından daha düşüktür. Piyasada el ile yapılan çemberlemeden otomatik makina ile yapılan çemberlemeye kadar çeşitli alet ve gereçler bulunur DÜNYADAKI STANDARTLAR Dünya meyve & sebze literatüründeki ambalajlama standartları incelendiğinde, ürün bazında net farkları belirten ifadeler bulunmadığı, genel anlamada boyut, hijyen faktörler, etiket detayları ve ürünün nasıl koruması gerektiğine dair genel bilgilerin bulunduğu anlaşılmaktadır. Bu çalışmada ürün standartları için incelenen kaynaklarda bulunan ambalaj standartlarına dair detaylar verilmiştir. Bu kapsamda Amerika ve Avrupa da farklı kurum ve kuruluşların yaptığı farklı sınıflandırmalar dikkate alınmıştır. 188

151 UNECE Taze Meyve ve Sebze Ambalaj Standartları Tablo 4.6. UNECE Taze Meyve Ambalaj Standartları Meyveler Ananas(İthal) Armut Avokado Ayva Çilek Ambalaj Standartları Ananaslar uygun şekilde koruyacak biçimde ambalajlanmalıdır. Ambalaj içinde kullanılan malzemeler temiz ve ürüne iç veya dış zararlar verdirmeyecek şekilde kaliteli olmalıdır. Malzemelerin kullanımı, özellikle kağıt ve damgalar ticari spesifikasyonları karşılamalıdır. Etiketleme zehirli olmayan mürekkep ve yapıştırıcılarla yapılmalıdır. Ürün üzerine yapıştırılan etiketler söküldüğünde görünür izler ve ürün üzerinde kusur oluşturmamalıdır. Ambalajlar tamamen yabancı maddelerden arındırılmış olmalıdır. Armutlar uygun şekilde koruyacak biçimde ambalajlanmalıdır. Ambalaj içinde kullanılan malzemeler temiz ve ürüne iç veya dış zararlar verdirmeyecek şekilde kaliteli olmalıdır. Malzemelerin kullanımı, özellikle kağıt ve damgalar ticari spesifikasyonları karşılamalıdır. Etiketleme zehirli olmayan mürekkep ve yapıştırıcılarla yapılmalıdır. Ürün üzerine yapıştırılan etiketler söküldüğünde görünür izler ve ürün üzerinde kusur oluşturmamalıdır. Ambalajlar tamamen yabancı maddelerden arındırılmış olmalıdır. Avokadolar uygun şekilde koruyacak biçimde ambalajlanmalıdır. Ambalaj içinde kullanılan malzemeler temiz ve ürüne iç veya dış zararlar verdirmeyecek şekilde kaliteli olmalıdır. Malzemelerin kullanımı, özellikle kağıt ve damgalar ticari spesifikasyonları karşılamalıdır. Etiketleme zehirli olmayan mürekkep ve yapıştırıcılarla yapılmalıdır. Ürün üzerine yapıştırılan etiketler söküldüğünde görünür izler ve ürün üzerinde kusur oluşturmamalıdır. Ambalajlar tamamen yabancı maddelerden arındırılmış olmalıdır. Ayvalar uygun şekilde koruyacak biçimde ambalajlanmalıdır. Ambalaj içinde kullanılan malzemeler temiz ve ürüne iç veya dış zararlar verdirmeyecek şekilde kaliteli olmalıdır. Malzemelerin kullanımı, özellikle kağıt ve damgalar ticari spesifikasyonları karşılamalıdır. Etiketleme zehirli olmayan mürekkep ve yapıştırıcılarla yapılmalıdır. Ürün üzerine yapıştırılan etiketler söküldüğünde görünür izler ve ürün üzerinde kusur oluşturmamalıdır. Ambalajlar tamamen yabancı maddelerden arındırılmış olmalıdır. Çilekler uygun şekilde koruyacak biçimde ambalajlanmalıdır. Ambalaj içinde kullanılan malzemeler temiz ve ürüne iç veya dış zararlar verdirmeyecek şekilde kaliteli olmalıdır. Malzemelerin kullanımı, özellikle kağıt ve damgalar ticari spesifikasyonları karşılamalıdır. Etiketleme zehirli olmayan mürekkep ve yapıştırıcılarla yapılmalıdır. Ambalajlar tamamen yabancı maddelerden arındırılmış olmalıdır. 189

152 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Meyveler Elma Erik Greyfurt Taze İncir Ambalaj Standartları Elmalar uygun şekilde koruyacak biçimde ambalajlanmalıdır. Özellikle net ağırlığı 3 kg'ı aşan satış ambalajındaki ürünler, ürünün uygun korunmasını sağlayacak şekilde rijit yapıda olmalıdır. Ambalaj içinde kullanılan malzemeler temiz ve ürüne iç veya dış zararlar verdirmeyecek şekilde kaliteli olmalıdır. Malzemelerin kullanımı, özellikle kağıt ve damgalar ticari spesifikasyonları karşılamalıdır. Etiketleme zehirli olmayan mürekkep ve yapıştırıcılarla yapılmalıdır. Ürün üzerine yapıştırılan etiketler söküldüğünde görünür izler ve ürün üzerinde kusur oluşturmamalıdır. Ambalajlar tamamen yabancı maddelerden arındırılmış olmalıdır. Erikler uygun şekilde koruyacak biçimde ambalajlanmalıdır. Ambalaj içinde kullanılan malzemeler temiz ve ürüne iç veya dış zararlar verdirmeyecek şekilde kaliteli olmalıdır. Malzemelerin kullanımı, özellikle kağıt ve damgalar ticari spesifikasyonları karşılamalıdır. Etiketleme zehirli olmayan mürekkep ve yapıştırıcılarla yapılmalıdır. Ürün üzerine yapıştırılan etiketler söküldüğünde görünür izler ve ürün üzerinde kusur oluşturmamalıdır. Ambalajlar tamamen yabancı maddelerden arındırılmış olmalıdır. Narenciyede İncirler uygun şekilde koruyacak biçimde ambalajlanmalıdır. Ambalaj içinde kullanılan malzemeler temiz ve ürüne iç veya dış zararlar verdirmeyecek şekilde kaliteli olmalıdır. Malzemelerin kullanımı, özellikle kağıt ve damgalar ticari spesifikasyonları karşılamalıdır. Etiketleme zehirli olmayan mürekkep ve yapıştırıcılarla yapılmalıdır. Ürün üzerine yapıştırılan etiketler söküldüğünde görünür izler ve ürün üzerinde kusur oluşturmamalıdır. Ambalajlar tamamen yabancı maddelerden arındırılmış olmalıdır. Karpuzlar uygun şekilde koruyacak biçimde ambalajlanmalıdır. Karpuz (Tayt) Ambalaj içinde kullanılan malzemeler temiz ve ürüne iç veya dış zararlar verdirmeyecek şekilde kaliteli olmalıdır. Malzemelerin kullanımı, özellikle kağıt ve damgalar ticari spesifikasyonları karşılamalıdır. Etiketleme zehirli olmayan mürekkep ve yapıştırıcılarla yapılmalıdır. Ürün üzerine yapıştırılan etiketler söküldüğünde görünür izler ve ürün üzerinde kusur oluşturmamalıdır. Ambalajlar tamamen yabancı maddelerden arındırılmış olmalıdır

153 Meyveler Kavun Kayısı Kiraz Ambalaj Standartları Kavunlar uygun şekilde koruyacak biçimde ambalajlanmalıdır. Ambalaj içinde kullanılan malzemeler temiz ve ürüne iç veya dış zararlar verdirmeyecek şekilde kaliteli olmalıdır. Malzemelerin kullanımı, özellikle kağıt ve damgalar ticari spesifikasyonları karşılamalıdır. Etiketleme zehirli olmayan mürekkep ve yapıştırıcılarla yapılmalıdır. Ürün üzerine yapıştırılan etiketler söküldüğünde görünür izler ve ürün üzerinde kusur oluşturmamalıdır. Ambalajlar tamamen yabancı maddelerden arındırılmış olmalıdır. Kayısılar uygun şekilde koruyacak biçimde ambalajlanmalıdır. Ambalaj içinde kullanılan malzemeler temiz ve ürüne iç veya dış zararlar verdirmeyecek şekilde kaliteli olmalıdır. Malzemelerin kullanımı, özellikle kağıt ve damgalar ticari spesifikasyonları karşılamalıdır. Etiketleme zehirli olmayan mürekkep ve yapıştırıcılarla yapılmalıdır. Ürün üzerine yapıştırılan etiketler söküldüğünde görünür izler ve ürün üzerinde kusur oluşturmamalıdır. Ambalajlar tamamen yabancı maddelerden arındırılmış olmalıdır. Kirazlar uygun şekilde koruyacak biçimde ambalajlanmalıdır. Ambalaj içinde kullanılan malzemeler temiz ve ürüne iç veya dış zararlar verdirmeyecek şekilde kaliteli olmalıdır. Malzemelerin kullanımı, özellikle kağıt ve damgalar ticari spesifikasyonları karşılamalıdır. Etiketleme zehirli olmayan mürekkep ve yapıştırıcılarla yapılmalıdır. Ürün üzerine yapıştırılan etiketler söküldüğünde görünür izler ve ürün üzerinde kusur oluşturmamalıdır. Ambalajlar tamamen yabancı maddelerden arındırılmış olmalıdır. Kiviler uygun şekilde koruyacak biçimde ambalajlanmalıdır. Kivi Limon Limon (Yatak) Ambalaj içinde kullanılan malzemeler temiz ve ürüne iç veya dış zararlar verdirmeyecek şekilde kaliteli olmalıdır. Malzemelerin kullanımı, özellikle kağıt ve damgalar ticari spesifikasyonları karşılamalıdır. Etiketleme zehirli olmayan mürekkep ve yapıştırıcılarla yapılmalıdır. Ürün üzerine yapıştırılan etiketler söküldüğünde görünür izler ve ürün üzerinde kusur oluşturmamalıdır. Ambalajlar tamamen yabancı maddelerden arındırılmış olmalıdır. Narenciyede Narenciyede

154 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Meyveler Mango (İthal) Mandarin (Gramantin) Mandarin (Satsuma Paket) Mandarin (Satsuma) Mandarin Narenciye Ambalaj Standartları Mangolar uygun şekilde koruyacak biçimde ambalajlanmalıdır. Ambalaj içinde kullanılan malzemeler temiz ve ürüne iç veya dış zararlar verdirmeyecek şekilde kaliteli olmalıdır. Malzemelerin kullanımı, özellikle kağıt ve damgalar ticari spesifikasyonları karşılamalıdır. Etiketleme zehirli olmayan mürekkep ve yapıştırıcılarla yapılmalıdır. Ürün üzerine yapıştırılan etiketler söküldüğünde görünür izler ve ürün üzerinde kusur oluşturmamalıdır. Ambalajlar tamamen yabancı maddelerden arındırılmış olmalıdır. Narenciyede Narenciyede Narenciyede Narenciyede Narenciyeler uygun şekilde koruyacak biçimde ambalajlanmalıdır. Ambalaj içinde kullanılan malzemeler temiz ve ürüne iç veya dış zararlar verdirmeyecek şekilde kaliteli olmalıdır. Malzemelerin kullanımı, özellikle kağıt ve damgalar ticari spesifikasyonları karşılamalıdır. Etiketleme zehirli olmayan mürekkep ve yapıştırıcılarla yapılmalıdır. Ürün üzerine yapıştırılan etiketler söküldüğünde görünür izler ve ürün üzerinde kusur oluşturmamalıdır. Meyve sarılmışsa ince, kuru, yeni ve kokusuz kağıt kullanılmalıdır. Meyvenin özellikle tadı yada kokusu gibi doğal özelliklerini değiştirmeye sebep olabilecek maddelerin kullanımı yasaktır. Nektarin Portakal (Sıkmalık) Portakal (Valencia) Portakal (Washington) Portakal Ambalajlar tamamen yabancı maddelerden arındırılmış olmalıdır. Bununla birlikte, ürün üzerinde yeşil yapraklı kısa bir ince dal ile sunuma izin verilmektedir. Şeftalide Narenciyede Narenciyede Narenciyede Narenciyede 192

155 Meyveler Şeftali Sofralık Üzüm Vişne Ambalaj Standartları Şeftali ve nektarinler uygun şekilde koruyacak biçimde ambalajlanmalıdır. Ambalaj içinde kullanılan malzemeler temiz ve ürüne iç veya dış zararlar verdirmeyecek şekilde kaliteli olmalıdır. Malzemelerin kullanımı, özellikle kağıt ve damgalar ticari spesifikasyonları karşılamalıdır. Etiketleme zehirli olmayan mürekkep ve yapıştırıcılarla yapılmalıdır. Ürün üzerine yapıştırılan etiketler söküldüğünde görünür izler ve ürün üzerinde kusur oluşturmamalıdır. Ambalajlar tamamen yabancı maddelerden arındırılmış olmalıdır. Sofralık üzümler uygun şekilde koruyacak biçimde ambalajlanmalıdır. Ambalaj içinde kullanılan malzemeler temiz ve ürüne iç veya dış zararlar verdirmeyecek şekilde kaliteli olmalıdır. Malzemelerin kullanımı, özellikle kağıt ve damgalar ticari spesifikasyonları karşılamalıdır. Etiketleme zehirli olmayan mürekkep ve yapıştırıcılarla yapılmalıdır. Ürün üzerine yapıştırılan etiketler söküldüğünde görünür izler ve ürün üzerinde kusur oluşturmamalıdır. Ambalajlar tamamen yabancı maddelerden arındırılmış olmalıdır. Bununla birlikte, 5cm'den uzun olmayan bir sarmaşık sürgünü parçası bir özel sunum şekli olarak salkım üzerinde bırakılabilir. Kirazda 193

156 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Tablo 4.7. UNECE Taze Sebze Ambalaj Standartları Tablo 4.7. UNECE Taze Sebze Ambalaj Standartları Sebzeler Bezelye Biber (Sivri) Biber (Tatlı) Brokoli Dereotu - Rezene Ambalaj Standartları Bezelyeler, ürünü düzgünce koruyacak şekilde paketlenmelidir. Paketin içinde kullanılan malzemeler temiz olmalıdır ve ürüne herhangi bir dış ve iç hasar gelmesini engelleyecek kalitede olmalıdır. Baskı veya etiketlemenin zehirli olmayan mürekkep veya tutkal ile yapılmasının sağlanması koşuluyla, ticari özelliklerin ayrıntıları gösteren malzemelerin, özellikle kağıt veya pulun, kullanımına izin verilir. Ambalajlar hiçbir yabancı madde içermemelidir. Sivri biberler, ürünü düzgünce koruyacak şekilde paketlenmelidir. Paketin içinde kullanılan malzemeler temiz olmalıdır ve ürüne herhangi bir dış ve iç hasar gelmesini engelleyecek kalitede olmalıdır. Baskı veya etiketlemenin zehirli olmayan mürekkep veya tutkal ile yapılmasının sağlanması koşuluyla, ticari özelliklerin ayrıntıları gösteren malzemelerin, özellikle kağıt veya pulun, kullanımına izin verilir. Bireysel olarak ürüne eklenen etiketler çıkarıldığında hiçbir tutkal izi bırakmayacak veya dış yüzey hasarlarına yol açmayacak şekilde eklenmelidir. Ambalajlar hiçbir yabancı madde içermemelidir. Tatlı biberler ürünü düzgünce koruyacak şekilde paketlenmelidir. Paketin içinde kullanılan malzemeler temiz olmalıdır ve ürüne herhangi bir dış ve iç hasar gelmesini engelleyecek kalitede olmalıdır. Baskı veya etiketlemenin zehirli olmayan mürekkep veya tutkal ile yapılmasının sağlanması koşuluyla, ticari özelliklerin ayrıntıları gösteren malzemelerin, özellikle kağıt veya pulun, kullanımına izin verilir. Bireysel olarak ürüne eklenen etiketler çıkarıldığında hiçbir tutkal izi bırakmayacak veya dış yüzey hasarlarına yol açmayacak şekilde eklenmelidir. Ambalajlar hiçbir yabancı madde içermemelidir. Brokoli, ürünü düzgünce koruyacak şekilde paketlenmelidir. Ezilmiş buz kullanıldığında, kafaların erimiş su içinde kalmamasının garanti edilmesine dikkat edilmelidir. Paketin içinde kullanılan malzemeler temiz olmalıdır ve ürüne herhangi bir dış ve iç hasar gelmesini engelleyecek kalitede olmalıdır. Baskı veya etiketlemenin zehirli olmayan mürekkep veya tutkal ile yapılmasının sağlanması koşuluyla, ticari özelliklerin ayrıntıları gösteren malzemelerin, özellikle kağıt veya pulun, kullanımına izin verilir. Ambalajlar hiçbir yabancı madde içermemelidir. Dereotu - Rezene, ürünü düzgünce koruyacak şekilde paketlenmelidir. Paketin içinde kullanılan malzemeler temiz olmalıdır ve ürüne herhangi bir dış ve iç hasar gelmesini engelleyecek kalitede olmalıdır. Baskı veya etiketlemenin zehirli olmayan mürekkep veya tutkal ile yapılmasının sağlanması koşuluyla, ticari özelliklerin ayrıntıları gösteren malzemelerin, özellikle kağıt veya pulun, kullanımına izin verilir. Bireysel olarak ürüne eklenen etiketler çıkarıldığında hiçbir tutkal izi bırakmayacak veya dış yüzey hasarlarına yol açmayacak şekilde eklenmelidir. Ambalajlar hiçbir

157 Sebzeler Ambalaj Standartları yabancı madde içermemelidir. Domates Enginar Fasulye Fasulye (Sırık Ayşe) Havuç Domates, ürünü düzgünce koruyacak şekilde paketlenmelidir. Paketin içinde kullanılan malzemeler temiz olmalıdır ve ürüne herhangi bir dış ve iç hasar gelmesini engelleyecek kalitede olmalıdır. Baskı veya etiketlemenin zehirli olmayan mürekkep veya tutkal ile yapılmasının sağlanması koşuluyla, ticari özelliklerin ayrıntıları gösteren malzemelerin, özellikle kağıt veya pulun, kullanımına izin verilir. Bireysel olarak ürüne eklenen etiketler çıkarıldığında hiçbir tutkal izi bırakmayacak veya dış yüzey hasarlarına yol açmayacak şekilde eklenmelidir. Ambalajlar hiçbir yabancı madde içermemelidir. Enginarlar, ürünü düzgünce koruyacak şekilde paketlenmelidir. Paketin içinde kullanılan malzemeler temiz olmalıdır ve ürüne herhangi bir dış ve iç hasar gelmesini engelleyecek kalitede olmalıdır. Baskı veya etiketlemenin zehirli olmayan mürekkep veya tutkal ile yapılmasının sağlanması koşuluyla, ticari özelliklerin ayrıntıları gösteren malzemelerin, özellikle kağıt veya pulun, kullanımına izin verilir. Bireysel olarak ürüne eklenen etiketler çıkarıldığında hiçbir tutkal izi bırakmayacak veya dış yüzey hasarlarına yol açmayacak şekilde eklenmelidir. Ambalajlar hiçbir yabancı madde içermemelidir. Fasulyeler, ürünü düzgünce koruyacak şekilde paketlenmelidir. Paketin içinde kullanılan malzemeler temiz olmalıdır ve ürüne herhangi bir dış ve iç hasar gelmesini engelleyecek kalitede olmalıdır. Baskı veya etiketlemenin zehirli olmayan mürekkep veya tutkal ile yapılmasının sağlanması koşuluyla, ticari özelliklerin ayrıntıları gösteren malzemelerin, özellikle kağıt veya pulun, kullanımına izin verilir. Ambalajlar hiçbir yabancı madde içermemelidir. Havuçlar, ürünü düzgünce koruyacak şekilde paketlenmelidir. Paketin içinde kullanılan malzemeler temiz olmalıdır ve ürüne herhangi bir dış ve iç hasar gelmesini engelleyecek kalitede olmalıdır. Baskı veya etiketlemenin zehirli olmayan mürekkep veya tutkal ile yapılmasının sağlanması koşuluyla, ticari özelliklerin ayrıntıları gösteren malzemelerin, özellikle kağıt veya pulun, kullanımına izin verilir. Ambalajlar hiçbir yabancı madde içermemelidir

158 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Sebzeler Hıyar (Salatalık) Hindiba (Radika) Kabak (Dolmalık) Karnabahar Kereviz (ribbed celery: sap, celeriac: kök) Ambalaj Standartları Salatalıklar, ürünü düzgünce koruyacak şekilde paketlenmelidir. Paketin içinde kullanılan malzemeler temiz olmalıdır ve ürüne herhangi bir dış ve iç hasar gelmesini engelleyecek kalitede olmalıdır. Baskı veya etiketlemenin zehirli olmayan mürekkep veya tutkal ile yapılmasının sağlanması koşuluyla, ticari özelliklerin ayrıntıları gösteren malzemelerin, özellikle kağıt veya pulun, kullanımına izin verilir. Bireysel olarak ürüne eklenen etiketler çıkarıldığında hiçbir tutkal izi bırakmayacak veya dış yüzey hasarlarına yol açmayacak şekilde eklenmelidir. Ambalajlar hiçbir yabancı madde içermemelidir. Hindibalar (radikalar), ürünü düzgünce koruyacak şekilde paketlenmelidir. Paketin içinde kullanılan malzemeler temiz olmalıdır ve ürüne herhangi bir dış ve iç hasar gelmesini engelleyecek kalitede olmalıdır. Baskı veya etiketlemenin zehirli olmayan mürekkep veya tutkal ile yapılmasının sağlanması koşuluyla, ticari özelliklerin ayrıntıları gösteren malzemelerin, özellikle kağıt veya pulun, kullanımına izin verilir. Ambalajlar hiçbir yabancı madde içermemelidir. (Dolmalık) Kabaklar, ürünü düzgünce koruyacak şekilde paketlenmelidir. Paketin içinde kullanılan malzemeler temiz olmalıdır ve ürüne herhangi bir dış ve iç hasar gelmesini engelleyecek kalitede olmalıdır. Baskı veya etiketlemenin zehirli olmayan mürekkep veya tutkal ile yapılmasının sağlanması koşuluyla, ticari özelliklerin ayrıntıları gösteren malzemelerin, özellikle kağıt veya pulun, kullanımına izin verilir. Bireysel olarak ürüne eklenen etiketler çıkarıldığında hiçbir tutkal izi bırakmayacak veya dış yüzey hasarlarına yol açmayacak şekilde eklenmelidir. Ambalajlar hiçbir yabancı madde içermemelidir. Karnabaharlar, ürünü düzgünce koruyacak şekilde paketlenmelidir. Paketin içinde kullanılan malzemeler temiz olmalıdır ve ürüne herhangi bir dış ve iç hasar gelmesini engelleyecek kalitede olmalıdır. Baskı veya etiketlemenin zehirli olmayan mürekkep veya tutkal ile yapılmasının sağlanması koşuluyla, ticari özelliklerin ayrıntıları gösteren malzemelerin, özellikle kağıt veya pulun, kullanımına izin verilir. Bireysel olarak ürüne eklenen etiketler çıkarıldığında hiçbir tutkal izi bırakmayacak veya dış yüzey hasarlarına yol açmayacak şekilde eklenmelidir. Ambalajlar hiçbir yabancı madde içermemelidir. Sap kereviz, ürünü düzgünce koruyacak şekilde paketlenmelidir. Paketin içinde kullanılan malzemeler temiz olmalıdır ve ürüne herhangi bir dış ve iç hasar gelmesini engelleyecek kalitede olmalıdır. Baskı veya etiketlemenin zehirli olmayan mürekkep veya tutkal ile yapılmasının sağlanması koşuluyla, ticari özelliklerin ayrıntıları gösteren malzemelerin, özellikle kağıt veya pulun, kullanımına izin verilir. Bireysel olarak ürüne eklenen etiketler çıkarıldığında hiçbir tutkal izi bırakmayacak veya dış yüzey hasarlarına yol açmayacak şekilde eklenmelidir. Ambalajlar hiçbir yabancı madde içermemelidir

159 Sebzeler Kök ve Yumru Sebzeler (Pancar, Kereviz, Maydanoz, Yerlahanası, şalgam lahanası, Yabani havuç, Turp (kırmızı turp), Yemlik, Telesakalı, Sarı şalgam, Şalgam,, Frenk maydanozu, Yabani hindiba, Acı marul) Kuşkonmaz Lahana (Brüksel) Lahana (Çin) Lahana (Beyaz) Ambalaj Standartları Kök ve yumru sebzeler, ürünü düzgünce koruyacak şekilde paketlenmelidir. Paketin içinde kullanılan malzemeler temiz olmalıdır ve ürüne herhangi bir dış ve iç hasar gelmesini engelleyecek kalitede olmalıdır. Baskı veya etiketlemenin zehirli olmayan mürekkep veya tutkal ile yapılmasının sağlanması koşuluyla, ticari özelliklerin ayrıntıları gösteren malzemelerin, özellikle kağıt veya pulun, kullanımına izin verilir. Bireysel olarak ürüne eklenen etiketler çıkarıldığında hiçbir tutkal izi bırakmayacak veya dış yüzey hasarlarına yol açmayacak şekilde eklenmelidir. Ambalajlar hiçbir yabancı madde içermemelidir. Kuşkonmaz, ürünü düzgünce koruyacak şekilde paketlenmelidir. Paketin içinde kullanılan malzemeler temiz olmalıdır ve ürüne herhangi bir dış ve iç hasar gelmesini engelleyecek kalitede olmalıdır. Baskı veya etiketlemenin zehirli olmayan mürekkep veya tutkal ile yapılmasının sağlanması koşuluyla, ticari özelliklerin ayrıntıları gösteren malzemelerin, özellikle kağıt veya pulun, kullanımına izin verilir. Ambalajlar hiçbir yabancı madde içermemelidir. Brüksel lahanası, ürünü düzgünce koruyacak şekilde paketlenmelidir. Paketin içinde kullanılan malzemeler temiz olmalıdır ve ürüne herhangi bir dış ve iç hasar gelmesini engelleyecek kalitede olmalıdır. Baskı veya etiketlemenin zehirli olmayan mürekkep veya tutkal ile yapılmasının sağlanması koşuluyla, ticari özelliklerin ayrıntıları gösteren malzemelerin, özellikle kağıt veya pulun, kullanımına izin verilir. Bireysel olarak ürüne eklenen etiketler çıkarıldığında hiçbir tutkal izi bırakmayacak veya dış yüzey hasarlarına yol açmayacak şekilde eklenmelidir. Ambalajlar hiçbir yabancı madde içermemelidir. Çin Lahanası, ürünü düzgünce koruyacak şekilde paketlenmelidir. Paketin içinde kullanılan malzemeler temiz olmalıdır ve ürüne herhangi bir dış ve iç hasar gelmesini engelleyecek kalitede olmalıdır. Baskı veya etiketlemenin zehirli olmayan mürekkep veya tutkal ile yapılmasının sağlanması koşuluyla, ticari özelliklerin ayrıntıları gösteren malzemelerin, özellikle kağıt veya pulun, kullanımına izin verilir. Ambalajlar hiçbir yabancı madde içermemelidir. Kafalı Beyaz lahanalar, ürünü düzgünce koruyacak şekilde paketlenmelidir. Paketin içinde kullanılan malzemeler temiz olmalıdır ve ürüne herhangi bir dış ve iç hasar gelmesini engelleyecek kalitede olmalıdır. Baskı veya etiketlemenin zehirli olmayan mürekkep veya tutkal ile yapılmasının sağlanması koşuluyla, ticari özelliklerin ayrıntıları gösteren malzemelerin, özellikle kağıt veya pulun, kullanımına izin verilir. Bireysel olarak ürüne eklenen etiketler çıkarıldığında hiçbir tutkal izi bırakmayacak veya dış yüzey hasarlarına yol açmayacak şekilde eklenmelidir. Ambalajlar ( ya da taşıma aracında büyük miktarlarda ürünün taşınması sırasında kullanılan malzemeler) hiçbir yabancı madde

160 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Sebzeler Ambalaj Standartları içermemelidir. Lahana (Kırmızı) Marul (Aysberk/Düz/Kıvırcık) Marul (Körpe) Patates (Taze) Kafalı Kırmızı Lahanalar, ürünü düzgünce koruyacak şekilde paketlenmelidir. Paketin içinde kullanılan malzemeler temiz olmalıdır ve ürüne herhangi bir dış ve iç hasar gelmesini engelleyecek kalitede olmalıdır. Baskı veya etiketlemenin zehirli olmayan mürekkep veya tutkal ile yapılmasının sağlanması koşuluyla, ticari özelliklerin ayrıntıları gösteren malzemelerin, özellikle kağıt veya pulun, kullanımına izin verilir. Bireysel olarak ürüne eklenen etiketler çıkarıldığında hiçbir tutkal izi bırakmayacak veya dış yüzey hasarlarına yol açmayacak şekilde eklenmelidir. Ambalajlar ( ya da taşıma aracında büyük miktarlarda ürünün taşınması sırasında kullanılan malzemeler) hiçbir yabancı madde içermemelidir. Marullar, ürünü düzgünce koruyacak şekilde paketlenmelidir. Ürün, boyut veya ambalaj tipine uygun şekilde, hiçbir boş alan ya da ezilme payı bırakmadan paketlenmelidir. Paketin içinde kullanılan malzemeler temiz olmalıdır ve ürüne herhangi bir dış ve iç hasar gelmesini engelleyecek kalitede olmalıdır. Baskı veya etiketlemenin zehirli olmayan mürekkep veya tutkal ile yapılmasının sağlanması koşuluyla, ticari özelliklerin ayrıntıları gösteren malzemelerin, özellikle kağıt veya pulun, kullanımına izin verilir. Ambalajlar hiçbir yabancı madde içermemelidir. Körpe Marul, ürünü düzgünce koruyacak şekilde paketlenmelidir. Paketin içinde kullanılan malzemeler temiz olmalıdır ve ürüne herhangi bir dış ve iç hasar gelmesini engelleyecek kalitede olmalıdır. Baskı veya etiketlemenin zehirli olmayan mürekkep veya tutkal ile yapılmasının sağlanması koşuluyla, ticari özelliklerin ayrıntıları gösteren malzemelerin, özellikle kağıt veya pulun, kullanımına izin verilir. Ambalajlar hiçbir yabancı madde içermemelidir. Taze ve olgun patatesler, ürünü düzgünce koruyacak şekilde ve uygun uygun havalandırma garanti edilerek paketlenmelidir. Paketin içinde kullanılan malzemeler temiz olmalıdır ve ürüne herhangi bir dış ve iç hasar gelmesini engelleyecek kalitede olmalıdır. Baskı veya etiketlemenin zehirli olmayan mürekkep veya tutkal ile yapılmasının sağlanması koşuluyla, ticari özelliklerin ayrıntıları gösteren malzemelerin, özellikle kağıt veya pulun, kullanımına izin verilir. Taze patatesler söz konusu olduğunda, uzun mesafeli taşıma sırasında ürünü daha iyi korumak amacıyla özel ambalaj malzemeleri (örneğin turba) kullanılmalıdır. Ambalajlar hiçbir yabancı madde içermemelidir

161 Sebzeler Patlıcan Pırasa Sarımsak (Kuru/Taze/İthal) Soğan (Kuru) Soğan (Yeşil) (Taze) Yapraklı Sebzeler (Su teresi, Roka, Ispanak, Turpun yeşillikleri, Rapini, Pazı) Ambalaj Standartları Patlıcanlar, ürünü düzgünce koruyacak şekilde paketlenmelidir. Paketin içinde kullanılan malzemeler temiz olmalıdır ve ürüne herhangi bir dış ve iç hasar gelmesini engelleyecek kalitede olmalıdır. Baskı veya etiketlemenin zehirli olmayan mürekkep veya tutkal ile yapılmasının sağlanması koşuluyla, ticari özelliklerin ayrıntıları gösteren malzemelerin, özellikle kağıt veya pulun, kullanımına izin verilir. Bireysel olarak ürüne eklenen etiketler çıkarıldığında hiçbir tutkal izi bırakmayacak veya dış yüzey hasarlarına yol açmayacak şekilde eklenmelidir. Ambalajlar hiçbir yabancı madde içermemelidir. Pırasalar, ürünü düzgünce koruyacak şekilde paketlenmelidir. Paketin içinde kullanılan malzemeler temiz olmalıdır ve ürüne herhangi bir dış ve iç hasar gelmesini engelleyecek kalitede olmalıdır. Baskı veya etiketlemenin zehirli olmayan mürekkep veya tutkal ile yapılmasının sağlanması koşuluyla, ticari özelliklerin ayrıntıları gösteren malzemelerin, özellikle kağıt veya pulun, kullanımına izin verilir. Bireysel olarak ürüne eklenen etiketler çıkarıldığında hiçbir tutkal izi bırakmayacak veya dış yüzey hasarlarına yol açmayacak şekilde eklenmelidir. Ambalajlar hiçbir yabancı madde içermemelidir. Sarımsak, ürünü düzgünce koruyacak şekilde paketlenmelidir. Paketin içinde kullanılan malzemeler temiz olmalıdır ve ürüne herhangi bir dış ve iç hasar gelmesini engelleyecek kalitede olmalıdır. Baskı veya etiketlemenin zehirli olmayan mürekkep veya tutkal ile yapılmasının sağlanması koşuluyla, ticari özelliklerin ayrıntıları gösteren malzemelerin, özellikle kağıt veya pulun, kullanımına izin verilir. Ambalajlar hiçbir yabancı madde içermemelidir. Kuru soğanlar, ürünü düzgünce koruyacak şekilde paketlenmelidir. Paketin içinde kullanılan malzemeler temiz olmalıdır ve ürüne herhangi bir dış ve iç hasar gelmesini engelleyecek kalitede olmalıdır. Baskı veya etiketlemenin zehirli olmayan mürekkep veya tutkal ile yapılmasının sağlanması koşuluyla, ticari özelliklerin ayrıntıları gösteren malzemelerin, özellikle kağıt veya pulun, kullanımına izin verilir. Bireysel olarak ürüne eklenen etiketler çıkarıldığında hiçbir tutkal izi bırakmayacak veya dış yüzey hasarlarına yol açmayacak şekilde eklenmelidir. Ambalajlar ( ya da taşıma aracında büyük miktarlarda ürünün taşınması sırasında kullanılan malzemeler) hiçbir yabancı madde içermemelidir. Yeşil soğanlar, ürünü düzgünce koruyacak şekilde paketlenmelidir. Paketin içinde kullanılan malzemeler temiz olmalıdır ve ürüne herhangi bir dış ve iç hasar gelmesini engelleyecek kalitede olmalıdır. Baskı veya etiketlemenin zehirli olmayan mürekkep veya tutkal ile yapılmasının sağlanması koşuluyla, ticari özelliklerin ayrıntıları gösteren malzemelerin, özellikle kağıt veya pulun, kullanımına izin verilir. Bireysel olarak ürüne eklenen etiketler çıkarıldığında hiçbir tutkal izi bırakmayacak veya dış yüzey hasarlarına yol açmayacak şekilde eklenmelidir. Ambalajlar hiçbir yabancı madde içermemelidir. Yapraklı sebzeler, ürünü düzgünce koruyacak şekilde paketlenmelidir. Paketin içinde kullanılan malzemeler temiz olmalıdır ve ürüne herhangi bir dış ve iç hasar gelmesini engelleyecek kalitede olmalıdır. Baskı veya etiketlemenin zehirli olmayan mürekkep veya tutkal ile yapılmasının sağlanması koşuluyla, ticari özelliklerin ayrıntıları gösteren malzemelerin, özellikle kağıt veya pulun, kullanımına izin verilir. Ambalajlar hiçbir yabancı madde içermemelidir. 199

162 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ ABD Taze Meyve ve Sebze Ambalaj Standartları Tablo 4.8. ABD de Kansas Eyaleti için Meyve ve Sebze Ambalaj Standartları Tablo 4.8. ABD de Kansas Eyaleti için Meyve ve Sebze Ambalaj Standartları Ürün Alt Çeşit Özel Ambalaj Kriterleri Malzeme Gramaj (lb) 16, 1,5-lb. pkgs. Kuşkonmaz Yeşil Fasulye Şeker Pancarı Brokoli Demetlenmiş Yığılmış demet Piramit sandık Yarı Piramit sandık veya Oluklu Mukavva Oluklu Mukavva Kutu Kafesli büyük sepet sandık veya sepet Oluklu Mukavva 1*(2/5)-kafesli sandık, 24s (4/5)-kafesli sandık, 12 s Çuvalla ve işaretlenmiş olarak Oluklu Mukavva Kutu Brüksel Lahanası Lahana Havuç Karnabahar Çin Lahanası Tatlı Mısır Ağırlığa göre satılan oz. Hokka Demetlenmiş: Demetler 1 lb ağırlığından fazla olmak zorundadır. Ve en azından 4 havuç içermelidir. Tepesinde: 48, 1-lb. veya 24, 2-lb. Master konteynerdeki polietilen ambalajlar işlenmiş kafalar 4,5-5 dz. Çıkıntılar 211 Dökme Paketlenen Oluklu Mukavva Flat Oluklu Mukavva Kutu Çuval, Kafesli sandık veya Oluklu Mukavva 25 7, Oluklu Mukavva kutu Master konteyner Ağ gözlü çanta (dökme yük konteynerlerinde serbest halde veya işaretlenmiş olarak) Düz veya 2 katlı Oluklu Mukavva kutu Long Island tipi kafesli sandık 15,5 in. Telle tutturulan kafesli sandık 1*1/9-Telle tutturulan ahşap sepet biçimli sandık (1)Oluklu Mukavva veya Telle tutturulan kafesli sandık (2)Torba (1)42-50 (2)

163 Ürün Hıyar (Salatalık) Sera Hıyarı (Salatalık) Patlıcan Sarımsak Yeşillikler Taze Bitkiler (Otlar) Marul Kavun Alt Çeşit Karalahana, Karahindiba yaprakları, Ham kavun, Hardal yaprakları, Pazı Romaine Big Boston Özel Ambalaj Kriterleri Malzeme Gramaj (lb) Bir kile hacmindeki Oluklu Mukavva veya Telle tutturulan kafesli sandık *1 9-bir kile hacmindeki Oluklu Mukavva veya telle tutturulan Los Angeles kasa (lug) Gevşek veya demetler halinde paketlenirler, 12'den 24'e Oluklu Mukavva başına. Oluklu Mukavva Kutu 1-katlı plastik paket (başından büzülerek sarılmış) Oluklu Mukavva Oluklu Mukavva 18 ve 24 içerecek şekilde paketlenmiş Bir kile hacmindeki Oluklu Mukavva, 11 9-bir kile hacmindeki Oluklu Mukavva veya Telle tutturulan kafesli sandık Oluklu Mukavva veya kafesli sandık, dökme (yığın) Oluklu Mukavva veya kafesli sandık, dökme (yığın) Her birinde 2 soğan olan 12 paketi içeren Oluklu Mukavva bir kile hacmindeki sepet, kafesli sepet, Oluklu Mukavva 1*2/5 veya 1*2/5 bir kile hacmindeki kafesli sepet veya Oluklu Mukavva Dökme veya oluklu mukavva başına 6, 12 veya 30'lu salkımla paketlenen Oluklu Mukavva. 1*1/9 Telle tutturulan ahşap sepet biçimli sandık Oluklu Mukavva and 24 baş içeren Eastern Oluklu Mukavva Bibb Oluklu Mukavva 5-8 Varies Leaf Oluklu Mukavva Oluklu Mukavva, bliss style; 4, 5, Casaba melon veya 8'li paketle Crenshaw Oluklu Mukavva, bliss style; 4, 5, melon 6 veya 8'li paketle Honeydew Düz standart kafesli sandık 40 melon

164 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Ürün Karpuz Bamya Soğan Doğaya Özgü Bitki Süs olarak kullanılan Sukabakları Bezelye Biber Alt Çeşit Muskmelon Kuru Yeşil Arpacık soğanı Yeşil Bezelye Özel Ambalaj Kriterleri Malzeme Gramaj (lb) 1/2-Oluklu Mukavva veya kafesli sandıkta paketlenen 12, 15, 18, Jumbo kafesli sandıkla paketlenen; 18'den 45'e Oluklu Mukavva ile paketlenen; 15, 18, 24, 30 Orta boy dökme kap Oluklu Mukavva; 3-5 kavun içeren bir kile hacmindeki büyük sepet veya kafesli sandık 5/9 kafesli sandık Oluklu Mukavva 12-qt. Sepet Çuval 50 Çuval 25 Oluklu Mukavva kutu 15, 3-lb. Bags Oluklu Mukavva kutu 20, 2-lb. Bags Oluklu Mukavva kutu/kafesli sandık 4 dz. salkımlı Oluklu Mukavva kutu/kafesli sandık 2 dz. salkımlı Oluklu Mukavva Oluklu Mukavva kutu 12, 10-oz. Konteynerler Lug Kafesli Sandık Oluklu Mukavva Telle tutturulan kafesli sandık 1/2 to 5/8-tahta kafesli sandık Yığın halinde veya Yığınla doldurulan kap ile bir kile hacmindeki basket veya Telle tutturulan kafesli sandık Sultani Bezelye Oluklu Mukavva 10 Yeşil (Çan) Acı bir kile hacmindeki Oluklu Mukavva 1*1/9-Telle tutturulan ahşap sepet biçimli sandık Oluklu Mukavva Lugs veya Oluklu Mukavva (serbest halde)

165 Ürün Patates Balkabağı Turp (Kırmızı Turp) Rubarb (Işkın) Şalgam Ispanak Alt Çeşit (1)Jack o lantern Balkabakları (2)İşlenen (Processing) Balkabakları (3) Yenen Balkabakları (küçük turta tipi) Tepeleri ile demetlenmiş Tepeler Tepeli olarak paketlenir ve genellikle mumlanır (1) Büyük miktarda ve serbest (2) Müşteriye hazır paketlenmiş ve serbest (3)Demetlenmiş Özel Ambalaj Kriterleri Malzeme Gramaj (lb) 100-lb. Çuval 50-lb. Çuval veya Oluklu 100 Mukavva lb. İnce tel veya kağıt çanta 20 5, 10-lb. İnce tel veya kağıt 50 çanta 50 10, 5-lb. İnce tel veya kağıt çanta (1)Yığın halinde (2) Yığınla doldurulan kap ile (3)1*1/9-kafesli sandık (4)1/2-to 5/8 kafesli sandık Oluklu Mukavva kutu 4-dz. Salkım Oluklu Mukavva kutu 24, 8-oz. Film bags Oluklu Mukavva holding 30, 6- oz. İnce tel çanta Oluklu Mukavva veya lug Oluklu Mukavva Torba veya Oluklu Mukavva Çuval veya Oluklu Mukavva (3)Oluklu Mukavva veya Telle tutturulan kafesli sandık holding 24 buket *Oluklu Mukavva kutu 10-ounce müşterinin kullanımına hazır plastik çantalar, 12'ki olarak bir Oluklu Mukavva ile taşınır **bir kile hacmindeki sepet veya kafesli sandık (1)Semi-load (2) (3)40 veya 50 (4) (3)20-22 *7,5-8 **

166 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Ürün Kabak Tatlı Patates Domates Turp Alt Çeşit Kış: yeşil ve altın Masa Kraliçesi (acveyan), turban, delicata, balkabağı, tatlı köfte, kabocha, altın küllük, çilek, lezzetli, ya da ange omurgası, gölgelik, muz, tatlı et, Akdeniz ve calabaza Yaz: kabak, kocozelle, chayote, scallopini, sarı crookneck, sarı düz ve güneş patlaması Kiraz Plum Olgun yeşil Pembe ve olgun (1)Tepeleri ile demetlenmiş (2)Tepeleri kısa kesilmiş (3)Tepeleri toplanmış Özel Ambalaj Kriterleri Malzeme Gramaj (lb) 1*1/9-kafesli sandık Dökme kap Oluklu Mukavva, katlanabilir ve yeniden kullanılabilir Çeşitli dökme kaplar 5/9-kafesli sandık veya Oluklu Mukavva 1/2-bir kile hacmindeki sepet veya Oluklu Mukavva Oluklu Mukavva veya Los Angeles lug 3/4-lug 1*1/9-kafesli sandık Oluklu Mukavva, kafesli sandık veya bir kile hacmindeki basket Oluklu Mukavva, Califveyania 12 tane içeren Oluklu Mukavva, 1-pint kutular veya sepetler Dörtte bir galon hacim ölçüsündeki kutular veya sepet, bir Oluklu Mukavvaya 8 tane Dökme paketlenen Oluklu Mukavvalar 2-katlı düz Oluklu Mukavva veya tabla 3-katlı lug veya Oluklu Mukavva Oluklu Mukavva, serbest halde (1) İnce tel çanta (2)ince tel ve ağ gözlü delikli çanta veya bir kile hacmindeki sepet (3)Oluklu Mukavva; 24 tane, 1- lb. ince tel çanta içeren *Kafalı turplar dökme paketlenir, polyesterden yapılmış ince tel çantaya konur, belirli bir hacimdeki sepetlere konur veya müşteri kullanımına hazır olarak (1)25 (2)50 (3)

167 Ürün Alt Çeşit Özel Ambalaj Kriterleri Malzeme Gramaj (lb) 1-pound'luk plastik çantalara konur, bir Oluklu Mukavvaya 24 çanta Elma Kayısı Taneli Ufak Meyveler Kiraz (1)Sayılarak paketlenmiş (2)Ağırlıkla paketlenmiş (1)Sayıya göre satış (2)Ağırlığa göre satış Böğürtlen, yabanmersini ahududu ve çilek (1)Tatlı kiraz (2)Taze vişne Hacimle satılmış: (1) half-pints ( 0,550/2 litreler) (2) pints ( 0,550 litreler) (3) quarters (galonun dörtte birleri) (2)müşteri kullanımına hazır 3- poundluk polyester çantalar, Oluklu Mukavva başına 12 çanta, aynı biçimde boyutlu elmalar (1) Ürün tablayla paketlenince, ürünün sayısına bakılır ve sayıya göre fiyatlanır (2) Ürün dökme veya hacme göre paketlenirse 24 poundluk luglara konur Genellikle tek katlı kafesli sandıklara veya kutulara 12'li veya 24'lü olarak paketlenir. Yabanmersini boya göre etiketlenebilir. Kullanılan standart, pint (yarım kuart veya 1/8 galon) başına düşen meyve sayısıdır. (1) Tatlı kirazlar, pound ürün taşıyan lugs içinde dökme veya hacme göre doldurma şeklinde paketlenir. yi korumak için Lugs genellikle polietilen (plastik) çantalarla hizalanır. (2) Taze vişneler, üretim alanları haricinde, perakende pazarında nadiren görülür. Çok kolay çürüyebilirler ve çoğunluğu üretim alanları yakınına veya işlem görmeye gider. Vişneler için herhangi bir paketleme standardı yoktur

168 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Ürün Üzüm Nektarin Şeftali Armut Erik ve Koyu Erik Alt Çeşit (1)Tipik üzüm (2) Doğu veya Amerikan tipi üzüm Özel Ambalaj Kriterleri Malzeme Gramaj (lb) (1) genellikle ağırlığa göre, 23- pound lugs'larda satılır (2)Eastern veya Amerikan tip üzümler genellikle Oluklu Mukavvalar içinde, hacme göre satılır, 12 tane 1-kuartlık koynerler ile taneli ufak meyvelere benzer şekilde paketlenir. Aynı boyutlardaki meyveler, sayıya göre satılır. (1)dökme-lug (2)hacme göre doldurulan lug (3) iki katlı tabla ile paketleme Genellikle ağırlığa, bazen sayıya göre satılır. Nakliye konteynerleri, genellikle çap ölçüsüne göre belirlenmiş aynı boyutlardaki meyveler ile doldurulur. Şöyle paketlenir: (1) Dökme paketler (2) Hacmin doldurulduğu paketler (3) Tablalar Meyve çiftlikte paketlenmişse, daha yumuşak meyveleri çürümeden korumak amacıyla tabla ile paketlenir. genellikle sayıya göre: (1)dökme, kartonlarda (2) hacim doldurularak Oluklu Mukavvalarda, şuna sarılarak: (a)dökme-oluklu Mukavva (b) Hacim doldurularak- Oluklu Mukavvalar veya (3) Lugs içinde tabla doldurularak. Sayı büyüdükçe meyvenin boyutu küçülür. Her bir oluklu mukavvada aynı boyutta meyveler yer almalıdır. Genellikle şu ağırlıklara göre satılırlar: (1)bir kile hacmindeki lugs'ın yarım doldurulması (2)bir kile hacmindeki lug'ın tam hacminin doldurulması (1) (2)>25 libre (3)ortalama22,5 libre 28 librenin minimum ağırlığı

169 6.3. Türkiye TSE Ambalaj Standartları Tablo 4.9. TSE Meyve ve Sebze Ambalaj Standartları Ürün Acı Marul (Yabani Hindiba) Adaçayı Özel Ambalaj Kriterleri Gramaj Malzeme ve Şekil - II ( 7 kg) Tahta ambalaj kullanıldığında (bütün yüzeylerden koruyucu madde ile ayrılmış) 80 cm x Küçük tüketici cm ambalajları -net 50 (büyük gram ve katları ( 1 ambalaj) kg) 100 cm x Büyük tüketici 120 cm ambalajları ( 50 kg)- (büyük dış isteğe bağlı daha ambalaj) büyük ambalaj palet Ahududu 500 g ahşap, mukavva, plastik vb. Ananas 80 cm x 120 cm veya 100 cm x 120 cm boyutlarınd aki palet - - Armut Ayva 80 cm x 120 cm veya 100 cm x 120 cm boyutlarınd aki palet 80 cm x 120 cm veya 100 cm x 120 cm boyutlarınd aki palet kg tahta, karton ve benzeri malzemeden yapılmış sandık, kasa ve kutular Baş Lahana - - ahşap, mukavva, plastik vb. Bektaşi Üzümü 80 cm x 120 cm veya 100 cm x 120 cm boyutlarınd aki paletlere kat 1kg

170 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Ürün Özel Ambalaj Kriterleri Gramaj Malzeme ve Şekil şeklinde 208 Böğürtlen 80 cm x 1kg cm veya 100 cm x 120 cm boyutlarınd aki palet Brokoli - ön ambalaj ya da demetler aynı kütlede olmalı - Brüksel Lahanası - Küçük ambalaj (500 g, 750 g, 1000 g) Büyük ambalaj ( 10 kg) Çilek - Büyük ambalajlara dökme olarak hazırlanan çilek ambalajları 5 kg, büyük ambalajlar içerisine küçük tüketici ambalajları konulması halinde büyük ambalaj 8 Defne yaprağı Dereotu Preslenmiş bez balyalar(50 cmx50 cmx60 cm, tolerans ±5) Büyük dış ambalajlar alıcının aksine bir isteği bulunmadı kça 80 cm x 120 cm veya 100cm x 120 cm boyutlarınd 219 plastik ambalajlarda veya köpük ahşap, mukavva, plastik vb. kg - preslenmiş bez balyalar vb. - kokusuz ahşap, mukavva veya diğer malzemelerden hazırlanmış kasa, kutu, tabla, sandık, sepetler

171 Ürün Özel Ambalaj Kriterleri Gramaj Malzeme ve Şekil aki paletler Domates Dut (taze) Ebegümeci Büyük dış ambalajlar, (80 x 120) cm veya (100 x 120) cm boyutlarınd aki paletler Büyük dış ambalajlar, (80 x 120) cm veya (100 x 120) cm boyutlarınd aki paletler Aksine istek bulunmadı kça 80 cm x 120 cm veya 100 cm x 120 cm boyutlarda ki paletlere uyacak ölçülerde yapılmış daha büyük kasalara bir kat olarak konulmalı 50 kg 1 kg - 0,5-1 kg lık demetler halinde ambalajlanmalı Büyük ambalajın net kütlesi 10 kg ambalaj içine konulacak oluklu mukavva, delikli kağıt ve benzeri malzeme

172 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ 210 Ürün Özel Ambalaj Kriterleri Gramaj Malzeme ve Şekil Elma - Net kütlesi 3 kg ı aşan tüketici ambalâjları, ürünü koruyacak yeterince sert özellikteki malzemelerden yapılmalıdır. Ahşap ambalâjların yapımında kullanılan tahtalardaki budaklar kaynamış olmalı ve çapları tahta eninin 1/3 ünü geçmemelidir. Ekstra sınıfa giren elmaların tümü tek tek kağıtlara sarılır. Yuvalı ya da bölmeli ambalâjlara kağıda sarılmadan konulabilir. I ve II elmalarda böyle bir zorunluluk yoktur. Bunlarda ambalâjların iç yüzeylerinin kağıtlanması yeterlidir. Elmaların kağıtla sarılmasında kullanılacak sargılık kağıtların en çok 21 g/m2 incelikte, normal nem ile yırtılmayacak dayanıklılıkta ve meyvenin tümünü iyice sarabilecek büyüklükte olmalıdır. Ekstra sınıfa giren elmalar ambalâjlara dizilerek istif edilir. I ve II meyvelerde istif zorunlu değildir. Dökme yerleştirmede ambalâjlar sıkıca doldurulmalı, böylelikle taşıma sırasında meyvelerin gevşek kalarak birbirlerine çarpma sonucu zedelenmelerine neden olunmamalıdır. Enginar - - ahşap, mukavva, plastik vb. malzeme Erik - - ahşap, mukavva, plastik vb. Frenk üzümü Aksine bir istekte bulunulma dığı takdirde 80 cm x 120 cm veya 100 cm x 120 cm boyutlarınd aki paletlere Her ambalajdaki frenk üzümlerinin net kütlesi 1 kg'ı geçmemeli 221 malzeme -

173 Ürün Özel Ambalaj Kriterleri Gramaj Malzeme ve Şekil uyacak ölçülerde yapılmış daha büyük kasalara bir kat olarak konulmalı Havuç - - tahta sandık, mukavva, plastik ve benzeri maddelerden yapılmış kasalara bir veya birkaç sıra halinde, fakat havalandırmayı sağlayacak şekilde dizilmiş olarak, yaprakları kesilmiş haldeki havuçlar tahta sandıklar, torba veya diğer uygun ambalajlar içerisine yerleştirilerek Hıyar 80 cm x 120 cm veya 100 cm x 120 cm boyutlarınd aki paletlere uyacak ölçülerde piyasaya arz edilir - plastik, ahşap, mukavva veya diğer uygun malzemeler Ekstra sınıf ürünler diğerlerinden ayrı olarak ve bir kat olarak düzenlenmiş ambalajlar içerisinde sunulmalı Karayemiş - - ahşap sandıklardan veya insan sağlığına zarar vermeyecek şekilde plastik malzemelerden yapılmış olmalıdır Karnabahar - - ahşap, mukavva, plastik vb. malzeme Karpuz 80 cm x 120 cm veya 100 cm x 120 cm boyutlarınd aki paletler Karpuzlar ambalajlı olarak piyasaya sunulduğunda aynı ambalaj içerisindeki en hafif ve en ağır karpuzların kütleleri arasındaki fark 2 kg'ı, geçmemelidir. Ancak en hafif karpuzun kütlesi 6 kg'dan fazla ise bu fark 3,5 kg'ı 222 ahşap, mukavva veya diğer uygun malzemeden hazırlanmış kasa, kutu, sepet vb. Tahta ambalaj kullanıldığında, ürün ambalajın bütün yüzeylerinden koruyucu madde ile ayrılmış olmalı 211

174 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Ürün Özel Ambalaj Kriterleri Gramaj Malzeme ve Şekil geçmemelidir. 212 Kavun 80 cm x 120 cm veya 100 cm x 120 cm boyutlarınd aki paletler - Tahta ambalaj kullanıldığında, ürün ambalajın bütün yüzeylerinden koruyucu madde ile ayrılmış olmalı Kayısı - - ahşap, mukavva, plastik vb. malzeme Kereviz (sap ve kök) - - Demet halindeki kerevizler tahta sandık, mukavva, plastik ve benzeri maddelerden yapılmış kasalara bir veya birkaç sıra halinde, fakat havalandırmayı sağlayacak şekilde dizilmiş olarak, yaprakları kesilmiş haldeki kerevizler tahta sandıklar, torba veya diğer uygun ambalajlar içerisine yerleştirilerek, piyasaya arz edilir. Kestane - Büyük ambalajlar 50 kg'a kadarı>, küçük tüketici ambalajları ise 0,5 kg - 5 kg ağırlıklarda olabilir (isteğe bağlı). İhracat amaçlı partide daha büyük ve ağır ambalajlar yapılmasına müsaade edilebilir. 223 Torba ve çuval şeklindeki büyük ambalajların ağızları açılmayacak ve dağılmayacak şekilde uygun, eksiksiz ve sağlam sicim veya iplerle el veya makine ile dikilir ve gerekirse yanlarından kulak yapılır. Kiraz - - ahşap, mukavva, plastik vb. malzeme Vişne - - ahşap, mukavva, plastik vb. malzeme Kırmızı Pancar Aksine bir istekte bulunulma dığı - ahşap, mukavva vb. Malzeme, ahşap ambalajın içerisine kağıt döşenmeli

175 Ürün Özel Ambalaj Kriterleri Gramaj Malzeme ve Şekil takdirde 80 cm x 120 cm veya 100 cm x 120 cm boyutlarınd aki paletlere uyacak Kivi - - ahşap, kağıt veya plastik malzeme. Ekstra sınıf kiviler diğerlerinden ayrı olarak ve bir kat olarak düzenlenmiş ambalajlar içerisinde Kuru soğan - 50 kg (isteğe bağlı büyük ambalaj kullanılabilir Kuşburnu Kuşkonmaz 80 cm x 120 cm veya 100 cm x 120 cm boyutlarınd aki paletlere uyacak ölçülerde Demet veya dökme halinde ambalajlan ır. Ambalajların net ağırlığı 10 kg'ı geçemez sunulmalıdır. yeni, temiz, kuru, kokusuz her türlü malzemeden yapılmış sandık kutu, file ve torbalar Ahşap ambalajlarda çürük bulunmamalı, üzerlerinde budak varsa bunlar düşmemiş olmalı ve budakların çapları ahşap genişliğinin 1/3 ünü geçmemelidir. - Demetler halinde ambalajlandığında; demetler sıkıca bağlanarak ve her demet kağıtla sarılarak ambalajları içine düzgün olarak dizilir. Dökme halinde ambalajlandığında; ambalajlar içerisine demet yapılmadan dizilerek konulur. Kültür Mantarları- Taze - - ahşap, kağıt plastik malzemelerden Madımak aksine bir istekte bulunulma dığı takdirde 80 cm x 120 cm veya 100 cm x Her ambalajdaki madımağın net kütlesi 1O kg'ı geçmemelidir

176 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Ürün Özel Ambalaj Kriterleri Gramaj Malzeme ve Şekil 120 cm boyutlarda ki paletlere uyacak ölçülerde Mango - - Tahta ambalaj kullanıldığında ürün, ambalajın bütün yüzeylerinden koruyucu Maydanoz alıcının aksine bir isteği bulunmadı kça 80 cm x 120 cm veya 100 cm x 120 cm boyutlarınd aki paletlere uyacak ölçülerde madde ile ayrılmış olmalı - ahşap, mukavva veya diğer malzemelerden hazırlanmış kasa, kutu, tabla, sandık, sepetler Mısır - - Torba ve çuval ambalajların ağızları açılmayacak ve dağılmayacak biçimde uygun eksiz ve sağlam sicim veya iplikle dikilmeli, gerekirse yanlarından kulak yapılmalıdır

177 Muz Ürün Özel Ambalaj Kriterleri Gramaj Malzeme ve Şekil Hevenk ve tarak şeklinde ambalajlanan muzların sap kesitleri, fazla su kaybını önlemek amacı ile, kağıtla sıkıca sarılmalıdır. Bunlar delikli polietilen torbalara konulduktan sonra da ambalajlara yerleştirilebilir. Parmak şeklinde tek tek kesilerek sevk edilen muzlar da, yine su kaybını önlemek ve aynı zamanda ezilmelerden korunmak bakımlarından kağıtla sarılır. Bu ambalajlarda her muz sırasının altına serilen kağıt, kenarlarda ambalaj kabı genişliğinin yarısı uzunluğunda artacak şekilde yerleştirilir. Bunun üzerine, muz parmakları bir sıra olarak dizilir ve kenarlarındaki artan kağıt. sıranın üzerini kapatacak ve iki kenarı ortada birleşecek biçimde ortaya doğru katlanır, ikinci sıranın kağıdı bunun üzerine yayılır ve ikinci sıra muz dizilir. Ambalaj kabı doluncaya kadar istif bu şekilde sürdürülür. Nane aksine bir anlaşma olmadıkça (80 x 120) cm veya (100 x 120) cm Muzlar, en az 4 parmak içeren tarak veya hevenkler şeklinde ya da tek parmaklar şeklinde ambalajlanır. 2 den fazla kayıp parmak içermeyen taraklara, sapı yırtılmamış, temiz kesilmiş ve komşu parmaklara zarar vermemiş olmak şartıyla izin verilir. Her sıra içerisinde aynı özelliğe sahip 3 parmaklı tek tarağa izin verilir

178 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ 216 Nar Ürün Özel Ambalaj Kriterleri Gramaj Malzeme ve Şekil boyutlarınd aki paletlere uygun ölçülerde aksine bir istek olmadığı takdirde; 80 cm x 120 cm veya 100 cm x 120 cm boyutlarınd aki paletlere uygun ölçülerde Patates - - temiz, sağlam, kokusuz sağlığa uygun malzemeden yapılmış file, jüt çuval, torba, kasa, kutu, tabla ve benzeri şekillerde Patlıcan Pazı aksine bir ahşap, mukavva vb. Malzeme istek olmadığı takdirde; 80 cm x 120 cm veya 100 cm x 120 cm boyutlarınd aki paletlere uygun ölçülerde Pırasa Sarımsak - - ahşap, mukavva, plastik vb. Malzeme Demet halindeki sarımsaklar tahta sandık, mukavva, plastik ve benzeri maddelerden yapılmış kasalara bir veya birkaç sıra halinde, fakat havalandırmayı sağlayacak şekilde dizilmiş olarak, 227

179 Ürün Özel Ambalaj Kriterleri Gramaj Malzeme ve Şekil yaprakları kesilmiş haldeki sarımsaklar tahta sandıklar, torba veya diğer uygun ambalajlar içerisine yerleştirilerek piyasaya arz edilir. Semizotu aksine bir istek olmadığı takdirde; 80 cm x 120 cm veya 100 cm x 120 cm boyutlarınd aki paletlere uygun ölçülerde Her ambalajın içindeki semizotlarının net ağırlığı 10 kg'ı geçmemeli Sofralık üzüm - - Sofralık üzüm dolu ambalaj kapları üst üste konulursa üsttekinin alttakini ezmemesi için uygun ambalajlar kullanılmalıdır. Özel takdim şekli olarak salkımları sapları üzerinde 5 cm 'den uzun olmayan bir asma çubuğu parçası bırakılabilir. - Şeftali Taze bakla 80 cm x 120 cm veya 100 cm x 120 cm boyutlarınd aki paletlere uyacak ölçülerde 80 cm x 120 cm veya 100 cm x 120 cm boyutlarınd aki paletlere - - Ambalajda ağırlık serbesttir. 228 Taze baklalar ambalajlar içerisine dökme olarak doldurulur. Kızışmayı önlemek için taze baklalar ambalajların içine gevşek olarak konulmalıdır. 217

180 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Taze bamya Ürün Özel Ambalaj Kriterleri Gramaj Malzeme ve Şekil uyacak ölçülerde olmalıdır (Örneğin 60 cm x 40 cm, 50 cm x 30 cm, 40 cm x 30 cm gibi). 80 cm x 120 cm veya 100 cm x 120 cm boyutlarınd aki paletlere uyacak ölçülerde olmalıdır (Örneğin 60 cm x 40 cm, 50 cm x 30 cm, 40 cm x 30 cm gibi). - Taze bamyalar, ambalajlar içerisine dökme olarak doldurulur. Kızışmayı önlemek için taze bamyalar ambalajların içine sıkıştırılmadan gevşek halde konulmuş olmalıdır. Taze bezelye - - ahşap, mukavva, plastik vb. malzeme Taze biber - - I biberler ambalaj içine sıralar halinde dizilmelidir. Konik biberler file torbalarda II olarak ihraç edilebilir. Taze fasulye Taze incir aksine bir istek olmadığı takdirde; 80 cm x 120 cm veya 100 cm x 120 cm boyutlarınd Ekstra sınıf ürünler diğerlerinden ayrı ve bir kat olarak düzenlenmiş ambalajlar içerisinde sunulmalıdır

181 Ürün Taze soğan Tere Trabzon hurması Özel Ambalaj Kriterleri Gramaj Malzeme ve Şekil aki paletlere uygun ölçülerde Büyük ambalajları n içerisine küçük tüketici ambalajları şeklide yerleştirile bilir. 80 cm x 120 cm veya 100 cm x 120 cm boyutlarınd aki paletlere uyacak ölçülerde olmalıdır (Örneğin 60 cm x 40 cm, 50 cm x 30 cm, 40 cm x 30 cm gibi). 80 cm x 120 cm veya 100 cm x 120 cm boyutlarınd aki paletlere uyacak ölçülerde aksine bir istek olmadığı takdirde, 80 cm x 120 cm veya 100 cm x 120 cm Ambalaj ağırlığı serbesttir. - - ahşap, mukavva veya diğer uygun materyalden hazırlanmış kasa, kutu vb. şekillerde Trabzon hurmaları ambalajlara en çok iki sıra halinde yerleştirilmelidir, iki sıralı dizimlerde birinci sıranın çanak yaprakları altta,

182 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Ürün Özel Ambalaj Kriterleri Gramaj Malzeme ve Şekil boyutlarınd aki paletlere uygun ölçülerde ikinci sıradaki meyvelerin çanak yaprakları üstte kalmalıdır. 220 Turfanda patates - Ambalaj boyutları serbesttir, ancak en büyük ambalajın dolu halde net ağırlığı 25 kg'ı geçemez. 231 çuval, torba, kasa, kutu vb. şekillerde Kağıt veya plastik torba kullanıldığında, aksine bir istek olmadıkça, bunlar yeterince havalanmayı sağlayacak şekilde delikli olmalıdır. İstek halinde ve uzak pazarlara yapılan sevkiyatta ambalajların içerisine, turfanda patateslerin daha iyi korunmasını sağlamak amacı ile, kuru yosun, turba vb. materyal konulabilir. Turp - - ahşap, mukavva, plastik vb. malzeme Turunçgil meyveleri - - Ahşap ambalajlarda çürük bulunmamalı, üzerlerinde budak varsa bunlar düşmemiş olmalı ve budakların çapı, ahşap parça genişliğinin 1/3'ünü geçmemelidir. Yaban Mersini (Taze Meyveler) Yazlık Kabak 80 cm x 120 cm veya 100 cm x 120 cm boyutlarınd aki paletlere uyacak ölçülerde Ambalaj boyutları, 80 cm x 120 cm ve 100 cm x 120 cm boyutlarınd Her ambalajdaki yaban mersinlerinin net kütlesi 1 kg'ı geçmemelidir - - Ahşap ambalaj malzemelerinde çürük ve düşen budak bulunmamalı, düşmeyen budakların çapı malzeme genişliğinin 1/5'ini geçmemelidir. Net kütlesi 3 kg'ı aşan tüketici

183 Ürün Özel Ambalaj Kriterleri Gramaj Malzeme ve Şekil aki paletlere uyacak ölçülerde olmalıdır (Örneğin; 60 cm x 40 cm, 50 cm x 30 cm ve 40 cm x 30 cm). ambalajları ürünü koruyacak yeterince sert özellikteki malzemelerden yapılmış olmalıdır. Yenidünya (Malta eriği) aksine bir istekte bulunulma dığı takdirde 80 cm x 120 cm veya 100 cm x 120 cm boyutlarınd aki paletlere uyacak ölçülerde yapılmış daha büyük kasalara bir kat veya bölmeli olanlarda birkaç kat olarak konulabilir. Her ambalajdaki yenidünyaların net kütlesi 10 kg' ı geçmemelidir. Yeşil salata ve marul - - Yeşil salatalar ve marullar, aralarında fazla boşluk kalmayacak ve ezilmeyecek şekilde ambalajlara yerleştirilir. - Yeşil salatalar göbekleri karşılıklı gelecek şekilde düşey olarak iki sıra halinde, marullar ise yatay olarak ambalajlanır

184 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ 6.4 SEKTÖRÜN MEYVE VE SEBZE ÜRÜN VE AMBALAJ STANDARTLARINA UYUMU Yukarıda verilen Dünya ve Türkiye deki ambalaj standartlarının mevcut durumda eksikler içerdiği ve hem içerik hem de bütünsellik açısından yetersiz kaldığı anlaşılmaktadır. Bu çalışma ile eksiklikleri vurgulamak ve tamamlanmasına yönelik önerilerde bulunmak hedeflenmektedir. Bununla birlikte yapılacak önerilerin uygulanabilirliği de önemli bir husustur. Sektörün konuya yaklaşımı ve olası direnci dikkate alınmalıdır. Beklentileri ve olası direnci ölçmek adına proje kapsamında bir çalıştay, bir sempozyum ve çok sayıda yüzyüze görüşmeler yapılmıştır. Üreticiler, hal komisyoncuları, tüccarlar, ambalajlama yapan firmalar, ambalaj malzemesi üreticileri ve düzenleyici roldeki kamu yetkillilerinin fikirleri alınmıştır. Elde edilen izlenim, mevcut durumda herkesin sorun yaşadığı ancak ambalaj kullanımının artırılması ve standartlarının getirilmesi konusunda özellikle maliyet açısından çekincelerin olduğu görülmektedir. Sektör içinde ticaret yapanlar da fiyatların yüksek olmasından herkes gibi şikayetçidir. Ancak ambalaj kullanımının artması ile maliyetlerinin daha da artacağı ve özellikle geçiş aşamasında problemler çıkacağı belirtilmektedir. Bazı sabit yatırımların yapılması, araç parklarının yenilenmesi, soğuk hava depolarının kurulması, makine ve ekipman alımı gibi kalemlerin ortaya çıkmasından bir endişe duyulmaktadır. Bu hassasiyetler dikkate alınarak ve paydaşların da iş yapma ortamını sekteye uğratmamak adına kademeli bir geçiş ve gereken noktalarda teşviklerin verilmesi gündeme gelmektedir. Buna göre ambalaj standartlarına geçişin hacim olarak yüksek pay alan ürünlerle başlanması düşünülebilir. Örneğin domates, karpuz, patates, salatalık, biber ve elma gibi tonaj olarak çok tüketilen ürünlerle başlanabileceği gibi, değeri yüksek olan ürünler veya kayıp oranı yüksek ürünler öncelikle standartlara geçirilebilir. Belirli sürelerin sonunda diğer ürünlere de standartlar getirilerek kademeli bir geçiş uygulanabilir. Ayrıca soğutmalı araçlarla yapılacak taşımalar, belirli mesafelerin üzeri için zorunlu tutulabilir. Üretimin kümelendiği ve yüksek tonajlı çıkışların olduğu bölgelere kurulabilecek ön soğutma tesisleri için yatırım teşvikleri verilebilir. Meyve ve sebze tedarik zinciri içindeki lojistik hareketlerin nasıl yapılması gerektiğine dair paydaşlara eğitimler planlanabilir. Bu tedbirlerin alınması ile sektörün standartlara uygun iş görmesi yönünde motivasyon artırılabilir. Aksi taktirde kısa vade de sonuç almak ve fayda sağlamak zorlaşacaktır. 222

185 7. ÜRÜN VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ (ENTEGRASYON) Amerika, Avrupa ve Türkiye de hazırlanmış olan meyve ve sebzelere dair standartların incelenmesi sonucunda hem ürünler hem de ambalajlarına dair bir genel geçer standardın bulunmadığı anlaşılmıştır. Ürünlerin çok çeşitlilik göstermesi, ülke ve bölgeye göre farklılıkların bulunması, taşınacağı mesafe ve sürenin uzunluğu, ürünlerin turfanda yada bol olduğu dönemlere göre büyük farklar bulunması, tüm bu kriterleri kapsayacak şekilde bir standardın oluşturulmasını engellemektedir. Türkiye deki mevcut şartlar da dikkate alındığında sektörün ticari faaliyetleri derinden etkilemeyecek ancak minimum bazı kısıtları yerine getirmeyi sağlayacak standartların oluşturulması uygun olacaktır. Bu noktada Ürünün tazeliğini koruması, Ürünün şekil, kalite ve görünüm açısından korunması, Yükleme boşaltma gibi elleçleme operasyonlarında çalışanların sağlığının koruması, İş güvenliği açısından risk yaratmaması, Müşteriye ulaşana kadar zarardan dolayı ürünün fiyatının artmasının engellemesi, gibi faktörler dikkate alınarak asgari bazı kuralların getirilmesi bir gerekliliktir ÜRÜN VE AMBALAJ STANDARTLARI TABLOLARI VE AMBALAJ STANDARTLARINA UYUMU Yukarıda belirtilen gereklilikler yanında sektörün hassasiyetleri ve ihtiyaçları dikkate alınarak meyve ve sebze hallerinden geçen ürünler ve ambalajları ile ilgili standartlara dair tablolar oluşturulmuştur. Her bir ürün için standartlar tablosu; ulaşılabilien tüm kaynaklar incelenerek ve sektör paydaşlarının (üreticiler, lojistikçiler, aracılar ve ambalaj üreticileri vb.) görüşleri alınarak hazırlanmıştır. Standartlar tablosu 5 ana bölümden oluşmaktadır. 1- Ürün künye bilgileri: Ürün adı, ürün cinsi, ürün resmi ve ürün birimi 2- Ürün kalite standartları: Bu standartlar da 4 alt başlığa ayrılmıştır. Bunlar; görünüm, renk, tat&koku ve kalite toleranslarıdır. 3- /gramaj standartları: Bu başlık altında 3 alt başlık bulunmaktadır. Bunlar; birim, değer ve boyut toleranaslarıdır. 4- Lojistik standartları: Bu standatlar da 4 alt başlıktan oluşmaktadır. Bunlar; ambalaj, taşıma, depolama ve geneldir. 5-Gıda güvenliği standartları: Bu standartlar ise 5 alt başlığa ayrılmıştır Bunlar; mikrobiyolojik kriterler, bulaşanlar, pestisit, plastik ambalaj ve etiketlemeden oluşmaktadır. Ürün ve ambalaj standartlarını oluştururken kapsam; genel gereklilikler ve ürün bazında değişen gereklilikler olarak ikiye ayrılarak ele alınacaktır. Genel bilgilerin bir kısmı da etiket bilgisi olarak belirlenecektir. Buna göre etiket bilgileri aşağıdaki şekilde listelenmiştir: Ürünün adı Fiyatı Cinsi Menşei Firma (üretici, ambalajlayıcı, ithalatçı veya dağıtıcı) adı Hasat/ithal tarihi Parti/lot numarası Üretim şekli Ön işleme Kimyasal durumu Ürün miktarı Ambalaj gramajı Sertifikasyon kuruluşu ve sertifika numarası 223

186 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ Ambalaja dair genel bilgiler ise hijyen ve ambalaj temizleme şekli olarak iki başlıkta ele alınacaktır. Bunların dışında kalan bilgiler ise ürüne has olarak oluşturulmuştur. Ürün standartları ile ilgili kısımlarda temel olarak ilgili TSE standartları, UNECE standartları ve sektörün önde gelen firmalarının kullandığı ürün spesifikasyonları temel alınmıştır. Lojistik alan ile ilgili standartlarda ise sektörün ihtiyaç duyduğu ve kayıpların azaltılmasını hedef alan kriterler dikkate alınmıştır. Ürünlerin büyük kısmı için sağlık ve hijyen açısından en uygun olan tek kullanımlık yada çok kullanımlık plastik kasalar ile oluklu mukavvadan yapılan kutular önerilmiştir. Bakteri oluşumuna neden olabilen tahta kasalar bu bağlanda elimine edilmiştir. Literatürde geçen birincil ve ikincil ambalaj kavramları dikkate alınarak yukarıda bahsedilen kasa ve kutuların taşınabilirliğini ve istiflenebilirliğini artırmak için ürünlerin büyük kısmının palet üzerinde birim yük haline getirileceği kabulü yapılmıştır. Evrensel olarak en çok kullanılan ve taşıma araçları ile uyumu gözetilerek 80x120 cm. ile 100x120cm. boyutlarındaki paletlere uygun standart kutu ve kasa ölçüleri önerilmiştir. Buna göre birincil ambalaj olarak kullanılacak kutu ve kasaların alternatif boyutları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. Alternatif Birincil Ambalaj Ölçüleri 20cm*30cm 30cm*40cm 40cm*40cm 40cm*60cm Ürün standartları tablolarında ürüne has olarak spesifik ölçüler belirtilmemiş olup, ürünün taşınacağı mesafeye ve miktara göre uygun ambalaj boyutları karar vericiler tarafından belirlenecektir. Örneğin hasattan üretici hallerine taşıma yapılırken daha büyük ölçüler tercih edilirken; üretici halinden yada hasattan, tüketici hallerine yapılan taşımalarda daha küçük boyutlu ambalajlar seçilecektir. Taşımada kullanılacak araçlarda da yine sektördeki mevcut araç parkının yenilenmesi ihtiyacı ve zorluklar dikkate alınarak ilk aşamada soğuk taşımaların uzun mesafe taşımalar için yapılması önerilmiştir. Bu sebeple hasattan üretici hallerine yapılan taşımalarda tenteli yada kapalı kasa araçlar; hasattan tüketici hallerine ve üretici hallerinden tüketici hallerine yapılan taşımalarda soğutmalı araçların kullanılması önerilmiştir. Burada önemli olan taşıma süreleridir. Bu bağlamda yukarıdaki ifadeler mesafelere göre uyarlanırsa; ortalama 150 km den az olan mesafelerde kapalı ve tenteli araçlar; 150 km den uzak mesafelere yapılan taşımalarda soğutuculu araçlar şeklinde yorumlanabilir ÜRÜN VE AMBALAJ STANDARTLARI ILE İLGILI ÖZET BILGILER Bu çalışmada yukarıda da belirtildiği gibi TSE ve UNECE nin yayınladığı meyve ve sebze standartları temel kaynak olarak alınmıştır. Bunun yanında ABD deki bazı standartlar ile Türkiye de faaliyet gösteren büyük gıda şirketleri ve dağıtıcı şirketlerin kullanmakta olduğu ürün ve ambalaj spesifikasyonları dikkate alınmıştır. Buna göre yapılan tespitler aşağıdaki gibidir: Gümrük ve Ticaret Bakanlığı nın Toptancı halinde veya hale bildirilerek işlem görecek mallar hakkında tebliği ekinde bulunan 171 üründen oluşan liste temel alınmıştır. Bu önemli bir kısmına dair TSE de ve UNECE de sistematik hazırlanmış standartlar bulunmamaktadır. Bakanlık tebliğinde geçen aşağıdaki tabloda gösterilen 71 adet ürünün TSE de yayınlanmış bir standardı bulunmamaktadır. 224

187 Acur Alabaş (Kohlrabi) Alabaş (Kohlrabi) Alıç Andiva Asma Yaprağı Balkabağı Barbunya, taze Bergamot Biber, Salçalık (Kapya) Börülce, taze Cibes Curuba Çağla Deniz börülcesi (deniz otu, ege otu) Domates, Salçalık Fejoya Granadilla Guanabana Guava Hardal Otu Hindiba, Endivyen Hindiba, Radika Hünnap Isırgan Kabak çiçeği Kabak, çerezlik Kamkat Karalahana Karambola Kaya koruğu Kırmızı lahana Kızılcık Kiriş (Çiriş) Kivano Kuzukulağı Labada Limon otu (limon grass) Lychee Mangostan Melisa (Oğul otu) Mercan köşk Mısır inciri Mizuna otu Muşmula Nektarin Pakchoi Papaya Passionfruit Pepino Pitahaya Pomelo Pshalis (Güvey Feneri) Rakula Rambotan Roka Salatalık, turşuluk Soya filizi Şalgam Şevketi bostan Tamarillo Tamarind (Demirhindi) Tarhun Tatlı patates Turp otu Üvez Yer elması Yeşil kabuklu fındık Yıldız meyvesi Zerdali Kudret narı 225

188 İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ MEYVE, SEBZE ÜRÜN, KAP VE AMBALAJ STANDARTLARI REHBERİ TSE deki standartların sadece 63 tanesi 2007 yılı ve sonrasında yayınlanmış ve görece günceldir. TSE deki 19 ürünün yayınlanma tarihi ise 1994 ve öncesi olarak güncelliğini yitirmiştir. Bunların listesi aşağıdaki gibidir. Adaçayı Ahududu (Franbuaz) Bakla, Taze Bamya, taze Böğürtlen Defne yaprağı Dut Ebegümeci Frenk Üzümü Madımak Mersin (Yaban Mersini) Nar Pazı Semizotu Soğan, kuru Trabzon hurması (Cennet elması) Yeni Dünya (Malta Eriği) Yeşil soğan İğde Aşağıda listelenen ve TSE de bulunan ancak bakanlık tebliğinde bulunmayan 9 adet ürün bulunmaktadır. Ancak bunların aslında tebliğde ürün olarak değil de ürün cinsi olarak temsil edildiği anlaşılmaktadır. Adaçayı Ahududu (Franbuaz) Bakla, Taze Bamya, taze Kuşburnu Sofralık üzüm Turfanda patates Yazlık patates Kırmızı pancar Yaptığımız bu çalışma sonucunda sağlıklı veriye ulaşılamadığı için standartlar tablosu boş kalan 38 adet ürün bulunmaktadır. Bunların listesi aşağıda verilmiş ve TSE gibi uzman bir kuruluş tarafından üzerinde çalışılması gereken bir konudur Asma yaprağı Çağla Deniz börülcesi Fejoya Granadilla Guanabana Guava Hindiba, çikori Hindiba, endivyen Hindistan cevizi Hünnap Curuba Melisa (Oğul otu) Mercan Köşk Mısır İnciri Mizuna Passion fruit Pitahaya Pshalis (güvey feneri) Rakula Rambotan Soya filizi 226

189 Kabak çiçeği Karambola (Yıldız meyvesi) Kayakoruğu Kızılcık Kivano Kudret narı Lychee Mangostan Şevketi bostan, Tamarillo Tamarind (Demir hindi) Tarhun Tatlı patates Üvez Yeşil kabuklu fındık Yıldız meyvesi Yine ulaşılan veriler yetersiz kaldığı için boş kalan yada uyarlanarak kısmen doldurulan 6 adet ürünler listesi de aşağıdaki gibidir. Muşmula Pakchoi (çin lahanasına benzediği için UNECE den uyarlanmış) Papaya (Kavuna benzediği için oradan uyarlanmış) Pepino (Kavuna benzediği için oradan uyarlanmış) Pomelo (narenci UNECE çeviriden uyarlanmış) Şalgam (UNECE deki kök yumru sebzeler verisinden uyarlanmış) Son iki maddede belirtilen ürünlerin bir kısmı da aşağıdaki tabloda verilen ithal ürünler olduğunda kapsam dışında tutulmuştur. Ananas Avokado ( Yerli Üretimide Mevcut) Elma Granny Smith ( Yerli Üretimide Mevcut) Elma Starking ( Yerli Üretimide Mevcut) Granadilla Guanabana Guava Hindistan Cevizi Kamkat Karambola Kivano Lychee Mango Mangostan İthal Muz Papaya ( Yerli Üretimide Mevcut) Pepino Pitahaya Pomelo Pshalis (Güvey Feneri) (Yerli Üretimide Mevcut) Rambotan Tamarillo Turmeric (Zerdaçal) Zencefil Son iki maddede belirtilen ürünlerin bir kısmı da aşağıdaki tabloda verilen ithal ürünler olduğunda kapsam dışında tutulmuştur. 227