UYGULAMAYA YÖNELİK TALİMATLAR

Transkript

1 İçindekiler UYGULAMAYA YÖNELİK TALİMATLAR Ön İncelemede Esas Alınacak Hususlar İle İlgili Uygulama Talimatları... 1 DİR Otomasyon Sistemine İlişkin Uygulama Talimatı...12 Ne:30/1 Ve Altındaki Pamuk İpliği İthalatlarına Yönelik Uygulama Talimatı... 5 Ev Tekstili Ürünleri İhracatı Belgelerıne Yönelik Uygulama Talimatı... 6 Dokuma Kumaşların Fire Ve Kg/Mt Uyumlarına Yönelik Uygulama Talimatları... 8 Elyaf Karışım Oranları İle İlgili Talimat Haklı Sebebe İlişkin Talimat Telafi Edici Vergiler İle İlgili Uygulama Talimatları Pan-Avrupa-Akdeniz Menşe Kümülasyonu Sistemine İlişkin Uygulama Talimatı...25 Tekstil Ve Konfeksiyon Sektörlerindeki Dahilde İşleme İzin Belgeleri nin Taahhüt Hesaplarının Kapatılmasında Karşılaşılan Sorunlar Ve Bu Sorunların Aşılmasına Yönelik Talimat Dahilde İşleme İzin Belgelerinin Kapatma Müracaat Sürelerinin Uygulanmasındaki Aksaklıklara Yönelik Talimat Genel Sekreterliklerce Hizmet Karşılığında Alınacak Ücretlere İlişkin Talimat ÖN İNCELEMEDE ESAS ALINACAK HUSUSLAR İLE İLGİLİ UYGULAMA TALİMATLARI 1) Tekstil ve Konfeksiyon Sektörü ürünlerine ilişkin Dahilde İşleme İzin Belgesi taleplerine yönelik Dış Ticaret Müsteşarlığı nın tarih sayılı telefaks talimatı. Bilindiği üzere, 99/13819 sayılı Dahilde İşleme Rejimi Kararı nın 25.maddesinde Müsteşarlık bu Karar hükümlerine istinaden Dahilde İşleme Rejimi ile ilgili usul ve esaslara ilişkin tebliğ ve genelgeler çıkarmaya, izin ve talimat vermeye, özel ve zorunlu durumları inceleyip sonuçlandırmaya ve uygulamada ortaya çıkacak ihtilafları idari yoldan çözümlemeye yetkilidir hükmüne amir bulunmaktadır. Bu bağlamda, Müsteşarlık Makamından alınan tarih ve 449 sayılı Onay çerçevesinde, yazımız tarihinden itibaren Tekstil ve Konfeksiyon Sektörü ürünlerine ilişkin Dahilde İşleme İzin Belgesi taleplerinde: - Tekstil ve Konfeksiyon sektörlerinde Sektörel Dış Ticaret Şirketleri ve Dış Ticaret Sermaye Şirketleri hariç imalatçı olmayan ihracatçı firmalara Dahilde İşleme İzin Belgesi verilmemesi, - NE:30/1 in altındaki pamuk ipliği ithalatı için Dahilde İşleme İzin Belgesi düzenlenmemesi (Bu madde Dış Ticaret Müsteşarlığı nın tarih sayılı talimatı ile değiştirilmiştir.aşağıda yeralan sözkonusu talimata bakınız.) kararlaştırılmıştır. 1

2 Diğer taraftan, Gümrük Müsteşarlığı nın tarih ve sayılı (2.Mükerrer) Resmi Gazete de yayımlanan Gümrük Genel Tebliği nin (Tarife) (Seri No:6) 3.Maddesinde Uygulamada sadece listelerdeki Pozisyon No, Eşyanın Tanımı ve Ölçü Birimi sütunları esas alınacaktır hükmü yer almaktadır.dış ticarete konu olan bütün malların ithalat ve ihracatında hangi birimlerin (kg. m2, adet, çift, v.b) esas alınarak miktarlarının beyan edileceği söz konusu Tebliğ ile belirlenmiştir. Dolayısıyla, dış ticarete konu olan bütün malların Gümrük Beyannamesinde sadece değerinin değil aynı zamanda miktarının da beyanı zorunludur. Örneğin, G.T.İ.P nunda yer alan malların miktarının kg., G.T.İ.P nunda yer alan malların miktarının m2, G.T.İ.P nunda yer alan malların miktarının hem kg hem de m2, GTİP nunda yer alan malların miktarının çift, G.T.İ.P nunda yer alan malların miktarının hem kg hem de adet olarak beyanı zorunludur. Bu çerçevede, firmaların DİİB başvurularında ithalata ve ihracata konu olacak malların miktarlarının söz konusu malın İstatistik Pozisyonlarına Bölünmüş Türk Gümrük Tarife Cetveli nde yer alan GTİP nun karşısındaki birim/birimlerin yanı sıra her halükarda kg üzerinden beyan edilmesi gerekmektedir. Öte yandan, son zamanlarda Müsteşarlığımıza intikal eden ve Birliklerin ön incelemesine tabi tutulan tekstil ve konfeksiyon ürünleri ile deri ve deri mamullerine ilişkin Dahilde İşleme İzin Belgesi müracaatlarında birtakım eksiklerin bulunduğu tesbit edilmiş olup, proje değerlendirmesi yapılırken: 1) DİİB başvuru dosyalarının, Müsteşarlığa intikalinden önce gerekli bilgi ve belgelerin mutlaka tekemmül ettirilmesi, 2) Birlik Yönetim Kurulu üyelerinin, DİİB Komitesi İnceleme ve Ön Değerlendirme Formu nu Yönetim Kurulu Üyelik sıfatıyla imzalanması (temsil ettikleri firma kaşelerinin kullanılmaması). 3) Firma kapasite raporunun ve performansının birlikte değerlendirilmesi ve açık belgelerle ilgili gerçekleşen ihracatlara ilişkin firmalardan bilgi istenilmesi, 4) Gerekli bilgi ve belgelerin imza sirkülerinde firmayı temsil ve ilzama yetkili kişi ve/veya kişilerce adı ve soyadı belirtilerek imzalanmış ve firma kaşesinin kullanılmış olması. 5) İhraç ürünleri ile ilgili firma hammadde sarfiyat tablosundaki fire oranlarının, konuya ilişkin tarih ve sayılı Müsteşarlığımız Talimatı ekinde yer alan (EK-3/1) fire oranlarına ve kapasite raporuna uygun olup olmadığının incelenmesi, uygun olmadığı tespit edilenlerde gerekli değişikliğin yaptırılması, 6) İplik ve kumaş cinsinin ayrıntılı olarak belirtilmesi (elyaf oranları, kumaş eni, m2 ağırlığı, ham,ağartılmış, boyalı, baskılı, örme, dokuma v.b). 7) tarih ve sayılı Müsteşarlığımız Talimatı ekinde yer alan (EK-2) ithal birim fiyatlarına dikkat edilmesi 8) Revize başvurularında, revize talebinin miktar ve/veya değer artış veya azalışlarını içerir şekilde son halinin yer aldığı listelerin gönderilmesi, 9) Kiralık tesislerle belge talebinde bulunulması halinde, tesisin fiili çalışması, eleman ve iş kapasitesi dahil, düzenlenmesi talep edilen Dahilde İşleme İzin Belgesinde taahhüt edilen işin yapılabilirliğinin gözönünde bulundurulması, hususlarında azami özenin gösterilmesi gerekmektedir. denilmektedir. 2

3 2) tarih sayılı Uygulama Esaslarında değişiklik yapılmasına yönelik Dış Ticaret Müsteşarlığı nın tarih sayılı telefaks talimatı. Bilindiği üzere, 99/13819 sayılı Dahilde İşleme Rejimi Kararı nın 25.maddesinde Müsteşarlık bu Karar hükümlerine istinaden, Dahilde İşleme Rejimi ile ilgili usul ve esaslara ilişkin tebliğ ve genelgeler çıkarmaya, izin ve talimat vermeye, özel ve zorunlu durumları inceleyip sonuçlandırmaya ve uygulamada ortaya çıkacak ihtilafları idari yoldan çözümlemeye yetkilidir hükmüne amir bulunmaktadır. Müsteşarlık Makamından alınan tarih ve 572 sayılı Onay çerçevesinde; tarih ve sayılı uygulama esaslarında belirtilen NE 30/1 in altındaki pamuk ipliği ithalatı için Dahilde İşleme İzin Belgesi düzenlenmemesi ile ilgili maddenin Firmaların Dahilde İşleme Rejimi kapsamındaki ihracat projelerinin değerlendirilmesinde proje çerçevesinde ihtiyaç duyulan NE:30/1 ve altındaki pamuk ipliğinin en az %50 sinin iç piyasadan karşılanması koşuluyla Dahilde İşleme İzin Belgesi kapsamında ithalatına izin verilmesi şeklinde değiştirilmesi, 2- Dahilde İşleme İzin Belgesi müracaatında bulunan firmaların aktif olarak faaliyet gösterdiklerinin tespiti maksadıyla, belge müracaatlarında firmaların geriye dönük son 12 aylık döneme ait SSK bordrosu ve elektrik faturalarının talep edilmesi, kararlaştırılmıştır. Bu bağlamda; - Yazımız tarihinden itibaren yapılacak Dahilde İşleme İzin Belgesi başvurularında ihracata konu mamulün bünyesinde kullanılacak NE:30/1 ve altındaki pamuk ipliğinin en az %50 sinin iç piyasadan karşılanması şartıyla belge düzenleneceğinden bu konuda firmaların bilgilendirilmesi, yazımız ekinde gönderilen şirketi temsil ve ilzama yetkili kişiler tarafından imzalanmış taahhütnamenin alınması ve söz konusu belgelerin taahhüt hesaplarının kapatılmasında ihraç edilen mamulün bünyesinde kullanılan NE:30/1 ve altındaki pamuk ipliğinin %50 sinden fazlasının ithalat yoluyla karşılanmış olması halinde aşan kısım için müeyyide uygulanması, - Dahilde İşleme İzin Belgesi müracaatlarının Birliklerince yapılacak ön incelemesinde başvuru sahibi firmanın mevcut istihdamına ilişkin SSK bildirim bordosu ve elektrik faturasının (son bir yıl içerisinde belli bir dönemi kapsayan) talep edilmesi ve bunların fiili üretim kapasitesi ile uyumlu olup olmadığının incelenmesi gerekmektedir. denilmektedir. EK: 1 Sayfa Taahhütname örneği 3

4 T.C BAŞBAKANLIK DIŞ TİCARET MÜSTEŞARLIĞI İHRACAT GENEL MÜDÜRLÜĞÜ NE ANKARA İHRACAT TAAHHÜTNAMESİ tarih ve.. sayılı müracaatımızda firmamız adına düzenlenecek Dahilde İşleme İzin Belgemizde taahhüt ettiğimiz ihracatı, belgemizde belirtilen şartlara uygun olarak Dahilde İşleme Rejim Kararı ve Tebliğleri hükümlerine göre yerine getireceğimizi, ithal ettiğimiz ve/veya tecil terkin sistemi kapsamında yurt içinde satın aldığımız malları tahsis gayesine uygun olarak kullanacağımızı Dış Ticaret Müsteşarlığı nın önceden müsaadesini almadan üçüncü şahıslara devir ve temlik etmeyeceğimizi kabul ve taahhüt ederiz. Yukarıda yazılı taahhüdümüzün aksine hareket ettiğimiz takdirde Dahilde İşleme İzin Belgesi ile ilgili yararlanılan her türlü istisna ve tedbirleri hiçbir kanuni kovuşturmaya gerek kalmaksızın 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkındaki Kanun hükümlerince ödemeyi kabul ve taahhüt ederim. 4

5 NE:30/1 VE ALTINDAKİ PAMUK İPLİĞİ İTHALATLARINA YÖNELİK UYGULAMA TALİMATI 1) NE: 30/1 ve altındaki pamuk ipliğinin en az %50 sinin iç piyasadan karşılanması koşuluyla Dahilde İşleme İzin Belgesi verilmesine yönelik talimatlar tarih ve sayılı Uygulama Esaslarında belirtilen NE:30/1 in altındaki pamuk ipliği ithalatı için Dahilde İşleme İzin Belgesi düzenlenmemesi ile ilgili madde yine Dış Ticaret Müsteşarlığı nın tarih sayılı talimatlarında Müsteşarlık Makamından alınan tarih ve 572 sayılı Onay çerçevesinde; Firmaların Dahilde İşleme Rejimi kapsamındaki ihracat projelerinin değerlendirilmesinde proje çerçevesinde ihtiyaç duyulan NE:30/1 ve altındaki pamuk ipliğinin en az %50 sinin iç piyasadan karşılanması koşuluyla Dahilde İşleme İzin Belgesi kapsamında ithalatına izin verilmesi şeklinde değiştirilmiştir. ( tarih sayılı talimata bakınız.) Genel Sekreterlik Görüşü: Sözkonusu talimatta her ne kadar 30/1 ve altındaki pamuk ipliği yazılmış olsa da bu kapsama girecek iplikler 30 numara ve altı (bükümlü iplikler dahil) olarak anlaşılması gerekmektedir. (Örn. 30/2, 30/3 vb.) 2) Dahilde İşleme İzin Belgesi kapsamında NE:30/1 ve altındaki pamuk ipliğinin serbest bölgelerden ithalatına yönelik Dış Ticaret Müsteşarlığı nın tarih sayılı talimatı: DİİB kapsamında NE:30/1 ve altındaki pamuk ipliğinin Serbest Bölgelerden ithalatı tarih ve sayılı Makam Onayı ile ilgili Serbest Bölge Müdürlüğü tarafından faturalara İş bu fatura konusu mal Serbest Bölgede üretilmiştir şerhinin konulması koşuluyla Serbest Bölgede üretilen Türk Menşeli NE:30/1 ve altındaki pamuk ipliği yerli üretim olarak kabul edilecektir. 5

6 EV TEKSTİLİ ÜRÜNLERİ İHRACATI BELGELERiNE YÖNELİK UYGULAMA TALİMATI Ev tekstili ürünleri ihracatı öngörülen Dahilde İşleme İzin Belgeleri kapsamında ihtiyaç duyulan belirlenmiş G.T.İ.P ları altında yer alan malların en az %50 sinin iç piyasadan karşılanması koşuluyla ithalatına izin verilen ve referans fiyat uygulanmasına yönelik Dış Ticaret Müsteşarlığı nın tarih sayılı talimatı. İlgi: a) tarih ve sayılı yazımız, b) tarih ve sayılı yazımız. Bilindiği üzere; Müsteşarlık Makamından alınan Onay çerçevesinde, ev tekstili ürünleri ihracatı öngörülen Dahilde İşleme İzin Belgeleri (DİİB) kapsamında ihtiyaç duyulan , , , , , , , G.T.İ.P ları altında yer alan malların, en az %50 sinin iç piyasadan karşılanması koşuluyla ithalatına izin verilmesine, G.T.İ.P altında yer alan malların ithalatı sırasında referans fiyat uygulamasının yapılmasına ve ev tekstili ürünleri ihracatı öngörülen DİİB kapsamında ihtiyaç duyulan , , , , , G.T.İ.P ları altında yer alan malların ithalatı sırasında referans fiyat uygulamasının yapılmasına karar verilmiş ve konu ilgi (a) da kayıtlı yazımızla, Genel Sekreterliğinize bildirilmiştir. Bilahare, ev tekstili sektöründe faaliyet gösteren firmalar ve iplik üreticilerinden alınan yazılarda; ve G.T.İ.P lerin altında yer alan ipliklerin 10 ile 20 denye (20 denye dahil) arasında olanlarının Türkiye de yeterince üretilmediği belirtildiğinden: bu aralıkta olan ipliklerden, G.T.İ.P altında yer alanların ithalatı sırasında %50 sinin iç piyasadan karşılanması şartının aranmaması ve G.T.İ.P altında yer alanların ise ithalatı sırasında referans fiyat uygulaması yapılmaması Makamlarından ihdas edilen Onay ile uygun görülmüş ve konu ilgi (b) da kayıtlı yazımızla, Genel Sekreterliğinize bildirilmiştir. Bu defa, Suni ve Sentetik İplik Üreticileri Birliği nden alınan tarihli yazıda, ülkemiz suni-sentetik elyaf ve iplik üreticilerinin %90 nının mutabakatıyla, söz konusu uygulama kapsamında, (polyester iplikler), , , , , , (polyester elyaflar, akrilik elyaflar) G.T.İ.P altında yer alan malların DİİB ile ithalatında Referans Fiyat Uygulaması nın kaldırılması talep edilmiştir. Müsteşarlık Makamından ihdas edilen Onay ile, Ev tekstili ürünleri ihracatı öngörülen Dahilde İşleme İzin Belgeleri (DİİB) kapsamında ihtiyaç duyulan , (bu G.T.İ.P altında yer alan ipliklerden 10 ila 20 denye (20 denye dahil) arasında olanlar hariç) , , , , , G.T.İ.P ları altında yer alan malların, en az %50 sinin iç piyasadan karşılanması koşuluyla ithalatına izin verilmesi ne ilişkin uygulamanın devam ettirilmesi ve (bu G.T.İ.P altında yer alan ipliklerden 10 ila 20 denye (20 denye dahil) arasında olanlar hariç), , , , , , G.T.İ.P ları altında yer alan malların DİİB kapsamında ithalatının Referans Fiyat Uygulaması na tabi kılınması na ilişkin düzenlemesinin ise yürürlükten kaldırılması uygun görülmüştür. Bu çerçevede, uygulama kapsamında aşağıdaki tablodaki pozisyon numaralarının altında yer alan mallar ev tekstili ürünleri olarak değerlendirilecek olup, ilgi (a) da kayıtlı yazımız tarihinden itibaren düzenlenecek olan Dahilde İşleme İzin Belgelerinde ihracata konu malın ev tekstili ürünü olması halinde, bu malların bünyesinde kullanılacak, , (bu G.T.İ.P altında yer alan ipliklerden 10 ila 20 denye arasında olanlar hariç), , , , 6

7 , , G.T.İ.P ları altında yer alan malların her bir G.T.İ.P bazında, en az %50 sinin iç piyasadan karşılanması koşuluyla belge düzenlenecektir. Ev Tekstili Ürünlerinin Armonize Sistem Tanımlaması H.S. NO Ürün Tanımı 5804 Tüller 5805 Duvar halıları 6301 Battaniyeler 6302 Yatak çarşafı, Masa örtüsü,tuvalet ve mutfak bezleri 6303 Perdeler 6304 Diğer mefruşat eşyası Uyku tulumları Şilte, yorgan, yastık,puf,minderler vb. Belge düzenlenmesi sırasında, bu nitelikteki D.İ.İ.B lerinin özel şartlar bölümüne İşbu belge kapsamında yapılacak ihraca konu ev tekstili ürünlerinin bünyesinde kullanılacak , (bu G.T.İ.P altında yer alan ipliklerden 10 ila 20 denye (20 denye dahil) arasında olanlar hariç), , , , , , G.T.İ.P ları altında yer alan malların her bir G.T.İ.P bazında, en fazla %50 sinin ithalat yoluyla, kalan kısmının ise iç piyasadan karşılanması gerekmektedir. Aksi takdirde her bir G.T.İ.P bazında ithalatın %50 yi aşan kısmına müeyyide uygulanacaktır. ibaresi kaydedilecektir. Söz konusu uygulamanın sağlıklı bir şekilde yürütülebilmesi için, , , , , , , , G.T.İ.P ları altında yer alan malların ithalatının ve ev tekstili ile birlikte ev tekstili ürünü olmayan diğer malların aynı anda (iplik,kumaş ve/veya konfeksiyon vb.) ihracat taahhüdü içeren bir belge düzenlenmeyeceğinden, bu nitelikteki DİİB başvurularının sadece ev tekstili ürünleri ihracat taahhüdünü içerecek şekilde yapılması, ihracat listesinde diğer ürünlere yer verilmemesi, ithalat listelerinde söz konusu G.T.İ.P ları altında yer alan malların her bir G.T.İ.P bazında miktar ve değerlerinin ayrı ayrı belirtilmesi, şirketi temsil ve ilzama yetkili kişiler tarafından imzalanmış ilgi (a) da kayıtlı yazımız ekinde gönderilen taahhütnamenin alınması gerekmektedir. Sözkonusu belgelerin taahhüt hesaplarının kapatılması sırasında ihraç edilen mamulün bünyesinde kullanılan ve bu G.T.İ.P ler altında yer alan malların her bir G.T.İ.P bazında %50 sinden fazlasının ithalat yoluyla karşılanmış olması halinde aşan kısım için müeyyide uygulanması gerekmektedir. denilmektedir. 7

8 DOKUMA KUMAŞLARIN FİRE VE KG/MT UYUMLARINA YÖNELİK UYGULAMA TALİMATLARI 1) Dahilde İşleme İzin Belgelerinin taahhüt hesaplarının kapatılmasında karşılaşılan sorunlara ilişkin Dış Ticaret Müsteşarlığı nın tarih sayılı talimatı. İlgi: tarih ve sayılı yazınız. (DTM: / ) Dahilde İşleme İzin Belgelerinin taahhüt hesaplarının kapatılmasında karşılaşılan sorunlara ilişkin ilgi de kayıtlı yazınız incelenmiştir. Bilindiği üzere, Dahilde İşleme Rejimi Kararı nın 18. maddesinde Dahilde İşleme İzin Belgesi ihracat taahhüdü bu Karara istinaden yayımlanan tebliğde belirtilen bilgi ve belgelere istinaden, belgede belirtilen şartlar esas alınarak ve eşdeğer ve/veya ithal eşyasının işlem görmüş ürünün üretiminde kullanıldığının tespiti kaydıyla Müsteşarlık ve/veya Müsteşarlığın belirleyeceği İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterlikleri tarafından kapatılır hükmü yer almaktadır. Ayrıca, DİİB başvurularında ve taahhüt hesaplarının kapatılmalarında uyulması gerekli olan hususlar muhtelif tarihli yazılarımızla Genel Sekreterliğinize bildirilmişti. 1- Dahilde İşleme İzin Belgelerinin düzenlenme aşamasında yapılacak ön incelemede esas alınacak hususlara ilişkin olarak tarih ve sayılı yazımızda belirtilen ve esasen bugüne kadar Birliğiniz nezdinde yapılan kapatma işlemlerinde de aranıldığı üzere D.İ.İ.B lerinin kapatma işlemlerinde ithal edilen eşyanın ihraç edilen mamulün bünyesinde kullanılarak ihraç edilmesi gerekmektedir. Bu bağlamda, belgede yer alan ihracat taahhütlerinin kilogramlarının eksik gerçekleşmesi durumunda firmaların bu eksiklikleri gidermek ve belge şartlarına uymak için, belge süreleri içinde gerçekleştirmiş olduğu ilave ihracatların belge taahhüdüne sayılması, 2- Dahilde İşleme İzin Belgeleri ile tahsis edilen, ithalatı yapılan ve ihracı taahhüt edilen ürün tanımları ile gümrük beyannamesindeki ihraç edilen ürün tanımlarının karşılığı G.T.İ.P nun birden çok ürün tanımını içerdiği durumda, ihracat beyannamesindeki ürün tanımının, belgedeki ihracat taahhüdü ile bire-bir örtüşmesi gerekmekte, buna rağmen pamuklu dokuma denim kumaştan mamul giysilerin, denim olmayan pamuklu dokuma kumaştan mamul giysilerle G.T.İ.P nun aynı olması nedeniyle ihraç edilen ürünün ithal edilen hammaddeden üretilip üretilmediğine, ithal edilen ve ihraç edilen ürünlerin beyanname üzerindeki ağırlıklarına (kg.) bakılarak sarfiyat hesaplarının yapılması, 3- Dahilde İşleme İzin Belgelerinin firmaların proje formlarında beyan ettikleri miktar ve değerler üzerinden düzenlenmesi nedeniyle ithalat ve ihracatlarla ilgili kilogram taahhütleri aynı olabilmektedir. Kapatma aşamasında firmaların fire beyan etmesi ve fireli üretimin olduğunun anlaşılması durumunda revize talebinin Müsteşarlığımıza gönderilmesi, 4- İhracat taahhüdünde kg. olmayan Dahilde İşleme İzin Belgelerinde adet ve $ taahhütleri yerine getirildiği halde, ihracat beyannamelerindeki kg. tutarlarının, ithalattaki kg. tahsisine göre belirlenen fire oranlarının çok fazla altında gerçekleştiğinin ve buna dayalı olarak ithal edilen malın ihraç edilen mamulün bünyesinde kullanılmadığının tespit edilmesi halinde bu beyannamenin taahhüt hesabının kapatılmasında kullanılmaması, Her halükarda Dahilde İşleme Rejimi Kararı nın 18.maddesinde yer alan hükümler çerçevesinde kapatma işlemlerinin tekemmül ettirilmesi gerekmektedir. denilmektedir. 8

9 2) Belge kapsamında ithal edilen kumaşın ihraç edilen mamul bünyesinde kullanıldığının tespitine ve ağırlık olarak %15 dokuma kumaş-konfeksiyon firesinin uygulamasına yönelik Dış Ticaret Müsteşarlığı nın tarih sayılı talimatı. Malumları olduğu üzere; tarih ve 2005/8391 sayılı Dahilde İşleme Rejimi Kararı ve İhracat 2005/1 sayılı Dahilde İşleme Rejimi Tebliği tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. İhracat 2005/1 sayılı Tebliğ de yapılan değişiklikler ve bu Tebliğ le ilgili uygulama esasları hakkında muhtelif Birliklerle yapılan temaslarda bazı tereddütlerin oluştuğu tespit edildiğinden tereddüt edilen konulara ilişkin olarak daha detaylı açıklama yapılması gerekliliği doğmuştur. Bu bağlamda; Belge kapsamında ithal edilen kumaşın ihraç edilen mamul bünyesinde kullanıldığının tespiti sırasında; kapasite raporunda birim mamulde kullanılan hammadde sarfiyatı Dahilde İşleme Projelerinin değerlendirilmesi açısından üst limitler olarak kabul edildiğinden, projelerde yer alan birim sarfiyat miktarları esasen üst limitleri ifade eden öngörü ve değişebilen miktarlar olduğundan, ihraç edilen mamülün üretiminde her zaman bu sarfiyat miktarının kullanılmasının beklenemeyeceği, birim sarfiyatın üretilen mamulün farklı beden ölçülerinde olması sebebiyle farklılık gösterebileceği, bu nedenle ithal edilen kumaşın ihraç edilen birim mamulün bünyesinde ne miktarda kullanıldığının sadece kapasite raporunda belirtilen üst sınırdaki sarf miktarları dikkate alınarak tespit edilmesinin çoğunlukla yeterli olamayacağı, bu nedenle belge taahhüt kapatma işleminde firmanın ibraz edeceği beden farklılıklarına göre hazırlanmış birim sarfiyatların esas alındığı sarfiyat tablolarının kullanılmasının gerektiği; ancak aynı kumaş türünün toplamı için firenin de dikkate alınarak ağırlık bakımından yurt dışı edilip edilmediğinin kontrolünün yapılması, Bunun yanında;birim üründe kullanılan hammadde sarfiyatının ihraca konu malların niteliği de göz önünde bulundurularak (kollu-kolsuz,s,m,l,xl,xxl,dar,geniş vb) çocuk bedeni seviyesinin üzerinde olmasına ve kapasite raporunda belirtilen sarf miktarının üzerinde olmaması, Ayrıca, dokuma kumaş ithali öngörülerek konfeksiyon taahhüdünde bulunulan belgelerden ihracat bölümünde ağırlığı belirtilmeyip sadece adet belirtilenlerde %15 dokuma kumaş-konfeksiyon firesinin otomatik olarak uygulanması, ağırlığı belirtilen belgelerde ise revize için belgenin Müsteşarlığa intikal ettirilmesi, İhracat taahhüdünde yer alan konfeksiyon ürünlerinin miktarlarında kendi içinde değişiklik olması halinde belgenin revize için Müsteşarlığımıza intikal ettirilmesi hususunda gereğini rica ederim. denilmektedir. 3) Dahilde İşleme İzin Belgelerinin ihracat taahhütlerinin belge şartlarına uyumlaştırılarak revize edilmesine yönelik Dış Ticaret Müsteşarlığı nın tarih sayılı talimatı. İlgi: tarih ve sayılı yazımız. Malumları olduğu üzere; İhracat 2005/1 sayılı Tebliğ de yapılan değişiklikler ve bu Tebliğ le ilgili uygulama esaslarına ilişkin muhtelif Birliklerle yapılan temaslarda tekstil ve konfeksiyon, deri ve deri mamülleri sektörlerinde yapılan kapatma işlemlerinde bazı hususlarda tereddütlerin oluştuğu tespit edildiğinden, bu konulara ilişkin olarak daha detaylı açıklamaların yer aldığı ilgi de kayıtlı yazımız tüm İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliklerine sirküle edilmiştir. 9

10 Bu defa, bazı İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliklerinden alınan yazılarda, ilgi de kayıtlı yazımızın son paragrafı ile ilgili uygulamalarda belge ihracat taahhüdünde öngörülen miktarlarla birebir gerçekleşmenin arandığı, bu nedenle taahhüt hesaplarının kapatılamadığı ve dosya yığılmaları olduğu belirtilmektedir. Bilindiği üzere; 27/01/2005 tarihli ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan İhracat 2005/1 sayılı Dahilde İşleme Rejimi Tebliği nin 38.maddesinde Dahilde İşleme İzin Belgesi ihracat taahhüdü, belgede belirtilen şartlar da dikkate alınmak suretiyle, Dahilde İşleme Rejimi hükümleri çerçevesinde eşdeğer eşya ve/veya ithal eşyasından elde edilen işlem görmüş ürün ile değişmemiş eşyanın ihraç edildiğinin tespiti kaydıyla kapatılır hükmü yer almaktadır. Dahilde İşleme İzin Belgesinin düzenlenmesi aşamasında belge üzerine kaydedilen ithalat miktarı o belge kapsamında gerçekleştirilebilecek azami miktarı, ihracat miktarı ise izin verilen ithal eşyasının bünyesinde kullanılarak ihraç edilecek ürünün asgari miktarını belirtmektedir. Fiiliyatta belgede belirtilen ithalat miktarından daha az miktarda ithalat, ihracat miktarından daha az ve/veya daha fazla miktarda ihracat gerçekleştirilebilmektedir. Bugüne kadar tüm İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliklerinde yapılan uygulamalarda olduğu gibi; Dahilde İşleme İzin Belgesinde öngörülen ihracat taahhüdünün fiiliyatta birebir gerçekleşmesinin genellikle mümkün olmaması sebebiyle, ihracat taahhüdünde yer alan ürünlerin gerçekleşen miktarlarında değişiklik olması halinde, bu ürünlerin belge ihracat taahhüdünde yer alan ürünler olması ve ithal edilen eşyanın ihraç edilen mamulün bünyesinde kullanılarak ihraç edildiğinin tespit edilmesi koşuluyla taahhüt hesaplarının kapatılması gerekmektedir. Belgenin ihracat taahhüt listesinde yer almayan bir mamulün taahhüt hesabına sayılabilmesi için ise belgenin, ithal edilen hammaddenin taahhüde saydırılmak istenen mamulün bünyesinde kullanıldığının tespiti ve uygulama talimatlarımızda revize işlemlerine ilişkin hususlara göre değerlendirilerek, revize edilmek üzere Müsteşarlığımıza gönderilmesi gerekmektedir. denilmektedir. 4) Dahilde İşleme İzin Belgesi kapsamında yapılan ithalatta, belgede kayıtlı miktarın aşılıp aşılmadığının tespiti açısından, belge üzerinde ilgili ithal eşyasına ilişkin olarak birden fazla birimin yazılmış olması durumunda dikkate alınması gereken ölçü birimi hakkında Dış Ticaret Müsteşarlığı nın tarih sayılı talimatı. İlgi: tarih ve sayılı yazımız. Malumları olduğu üzere; 27/1/2005 tarihli ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan 2005/8391 sayılı Dahilde İşleme Rejimi Kararı nın 22 nci maddesi, bu Karar a istinaden aynı tarihli ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan İhracat 2005/1 sayılı Dahilde İşleme Rejimi Tebliği nin 45 inci maddesi ve ilgi de kayıtlı yazımız ekinde tüm İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliklerine gönderilen 2005/3 sayılı Genelge nin 45 inci maddesi çerçevesinde Dahilde İşleme İzin Belgesi kapsamında izin verilen miktarın üzerinde ithalat yapılması halinde yapılması gereken işlemler belirtilmiştir. Bu defa; İstanbul Tekstil ve Konfeksiyon İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği nden alınan 3/6/2005 tarih ve sayılı yazıda özetle, Dahilde İşleme İzin Belgesi kapsamında yapılan ithalatta, belgede kayıtlı miktarın aşılıp aşılmadığının tespiti açısından belge üzerinde ilgili ithal eşyasına ilişkin olarak birden fazla birimin yazılmış olması durumunda (Örn. hem m2 hem kg.) 10

11 sadece o eşyaya ilişkin G.T.İ.P in karşısında yer alan ve dolayısıyla ilgili gümrük idarelerince dikkate alınması gereken ölçü birimi (Örn. m2) nin esas alınıp alınamayacağı hususunda bilgi verilmesi istenmektedir. Bu çerçevede; Genel Sekreterliklerince, ilgi de kayıtlı yazımız ekinde gönderilen 2005/3 sayılı Genelge nin 45 inci maddesi çerçevesinde işlemler yapılırken Dahilde İşleme İzin Belgesi kapsamında ithalatı yapılan eşya ile ilgili miktar bazında aşım yapılıp yapılmadığının kontrol edilmesinde bu ithalata konu eşyanın İstatistik Pozisyonlarına Bölünmüş Türk Gümrük Tarife Cetveli nde yer alan G.T.İ.P inin karşısındaki birim/birimlerin esas alınması uygun görülmüştür. Diğer taraftan; belge ihracat taahhüdünün kapatılması esnasında, belge kapsamındaki ithalata konu eşyanın miktarının, gerek İstatistik Pozisyonlarına Bölünmüş Türk Gümrük Tarife Cetveli nde yer alan G.T.İ.P in karşısındaki birimin/birimlerin (Örn.m2) gerekse ikincil birimin (Örn.kg.) esas alınması suretiyle, belge kapsamında ihracı gerçekleştirilen işlem görmüş ürünün elde edilmesinde kullanıldığının tespitine yönelik sarfiyat hesabında dikkate alınması gerekmektedir. denilmektedir. 11

12 DİR OTOMASYON SİSTEMİNE İLİŞKİN UYGULAMA TALİMATLARI 1) DİR Otomasyon Sisteminde taahhüt hesaplarının kapatılmasında karşılaşılan sorunlara ilişkin Dış Ticaret Müsteşarlığı nın 23/08/2006 tarih ve sayılı talimatı. Bilindiği üzere, tarihli ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan İhracat 2005/9 sayılı Dahilde İşleme Rejimine İlişkin İşlemlerin Bilgisayar Veri İşleme Tekniği Yoluyla Yapılmasına Dair Tebliğ in 9 uncu maddesinin birinci fıkrasında; BİLGE (Bilgisayarlı Gümrük Etkinlikleri) Sistemine dahil olan gümrük idarelerince belge kapsamında gerçekleştirilen ithalat ve ihracat işlemleri, belgenin orijinal nüshası aranılmaksızın belgenin elektronik ortamdaki kayıtları dikkate alınarak yürütülür. Belge kapsamında gerçekleştirilen ithalat ve ihracata ilişkin gümrük beyannamesi üzerinde, diğer bilgiler yanında belge numarasını içeren satır kodunun da yer alması zorunludur hükmünü amirdir. Müsteşarlığımız İhracat Genel Müdürlüğü nden alınan 23/08/2006 tarihli ve sayılı talimatlarında özetle, BİLGE Sistemine dahil olan bir gümrük idaresince tescilli bir ihracata ilişkin gümrük beyannamesinin 44 üncü hanesine, DİR Otomasyon Sistemi kapsamı dışında düzenlenen Dahilde İşleme İzin Belgesinin sayısının yanında diğer bilgi olarak DİR Otomasyon Sistemi kapsamında düzenlenen bir Dahilde İşleme İzin Belgesinin sayısının ve/veya bu belgeye ilişkin bir satır kodunun belirtilmesi ve dolayısıyla bu gümrük beyannamesinin tescili esnasında DİR Otomasyon Sisteminde otomatik olarak düşümün yapılmamış olması dikkate alınarak, DİR Otomasyon Sistemi nin sağlıklı bir şekilde yürütülmesini teminen bu gümrük beyannamesinin hiçbir surette DİR Otomasyon Sistemi kapsamında düzenlenen bir Dahilde İşleme İzin Belgesi ihracat taahhüdünün kapatılmasında kullandırılmaması gerekmektedir. denilmektedir. 2) Dış Ticaret Müsteşarlığı (İhracat Genel Müdürlüğü) ndan alınan 09/10/2006 tarihli ve sayılı (EK1) talimatları ve son dönemde Dahilde İşleme Rejimi Otomasyon Projesi kapsamındaki işlemler kapsamında Gümrük Müsteşarlığı, Genel Sekreterlikler ve belge sahibi firmalar tarafından Müsteşarlığımıza intikal ettirilen bilgi ve belgelerde tespit edilmiş sorunlar ve bahse konu sorunların çözümüne ilişkin her bir soruna karşılık gelen çözüm önerilerine ilişkin Gümrük Müsteşarlığı na gönderilen 6/10/2006 tarihli ve sayılı (EK2) yazıları ilişikte sunulmaktadır. Ekler: tarihli ve sayılı DTM talimatı tarihli ve sayılı yazı 12

13 3) İhracat 2006/12 sayılı Dahilde İşleme Rejimi Tebliğ in Geçici 2 nci ve Geçici 3 ncü maddelerinin uygulanmasına yönelik uygulama usul ve esaslarına ilişkin Dış Ticaret Müsteşarlığı nın tarih sayılı talimatı. Bilindiği üzere; Dahilde İşleme Rejimi Uygulaması; 27/1/2005 tarihli ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan 17/1/2005 tarihli ve 2005/8391 sayılı Dahilde İşleme Rejimi Kararı, bu Karar a istinaden aynı tarihli ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan İhracat 2005/1 sayılı Dahilde İşleme Rejimi Tebliği ile İhracat 2005/2 sayılı İhracat Sayılan Satış ve Teslimler Hakkında Tebliğ, 3/8/2005 tarihli ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan İhracat 2005/9 sayılı Dahilde İşleme Rejimine İlişkin İşlemlerin Bilgisayar Veri İşleme Tekniği Yoluyla Yapılmasına Dair Tebliğ yanında 20/12/2006 tarihli ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan İhracat 2006/12 sayılı Dahilde İşleme Rejimi Tebliği ne istinaden yürütülmektedir. Bu çerçevede, İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ in uygulama usul ve esaslarına ilişkin olarak aşağıda belirtilen hususların bildirilmesinde yarar görülmektedir. İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ in Geçici 2 nci maddesi, 27/1/2005 tarihinden itibaren düzenlenen ancak elektronik ortamda düzenlenmemiş bulunan dahilde işleme izin belgesi ihracat taahhüdünün kapatılması esnasında ibraz edilen ilgili ihracata ilişkin gümrük beyannamesi aslı üzerinde belge sayısının yer almaması ve bu nedenle ilgili gümrük beyannamesinin belge ihracat taahhüdüne saydırılamaması durumunda, yeniden ihracat gerçekleştirilebilmesi için henüz ihracat taahhüdü kapatılmamış olan ilgili belgeye, bu Tebliğin yürürlük tarihinden itibaren 1 (bir) ay içerisinde gerekli bilgi ve belgelerle birlikte ilgili ihracatçı birlikleri genel sekreterliğine müracaat edilmesi kaydıyla, bu Tebliğin yürürlük tarihinden itibaren azami 4 (dört) aya kadar haklı sebebe ilişkin ek süre verilebilir. hükmünü amirdir. Söz konusu maddenin uygulanmasına ilişkin olarak; 27/1/2005 tarihinden itibaren düzenlenen ancak elektronik ortamda düzenlenmemiş bulunan Dahilde İşleme İzin Belgesi ihracat taahhüdünün kapatılması esnasında ibraz edilen ilgili ihracata ilişkin gümrük beyannamelerinin üzerinde belge sahibi firmanın ihracat taahhüdüne saydıracağı ilgili belgenin sayısının yer almaması durumuna mahsus olmak üzere, süresi içerisinde müracaat edilmesi kaydıyla, Genel Sekreterliklerce, 20/12/2006 tarihinden itibaren haklı sebebe ilişkin 4 (dört) ay ek süre verilmesi gerekmektedir. Bu çerçevede; ibraz edilen ihracata ilişkin gümrük beyannameleri üzerine Genel Sekreterliklerce, Herhangi bir dahilde işleme izin belgesi veya dahilde işleme izni taahhüt hesabının kapatılmasında kullanılamaz. meşruhatının düşülmesi gerekmektedir. Ayrıca, söz konusu gümrük beyannamelerinin meşruhat düşülmüş birer suretinin ilgili dosyada saklanması ve aynı zamanda bu beyannamelerin tarih ve sayılarının elektronik ortamda istatistiki bilgi mahiyetinde olmak üzere Genel Sekreterliklerce muhafaza edilmesi gerekmektedir. Diğer taraftan; mezkur Tebliğ hükmü dikkate alınarak, 20/12/2006 tarihinden önce taahhüt hesabı kapatılan Dahilde İşleme İzin Belgelerinin taahhüt kapatma işlemlerinin geri alınması ve bilahare bu kapsamda ek süre verilmesi mümkün bulunmamaktadır. İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ in Geçici 3 üncü maddesi, Bu Tebliğin yayımı tarihinden önce düzenlenen dahilde işleme izin belgelerinin/dahilde işleme izinlerinin düzenlendikleri tarihte yürürlükte bulunan Tebliğ hükümleri; münhasıran anılan dahilde işleme izin belgelerine/dahilde işleme izinlerine uygulanır. hükmünü amirdir. Diğer taraftan; anılan Tebliğ in 48 inci maddesinde, Henüz ihracat taahhüdü kapatılmamış olan dahilde işleme izin belgelerine/dahilde işleme izinlerine, bu Tebliğin lehe olan hükümleri uygulanır. hükmü yer almaktadır. 13

14 Bu çerçevede; İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ in münhasıran 20/12/2006 tarihinden itibaren elektronik ortamda düzenlenen Dahilde İşleme İzin Belgelerine ilişkin esaslara yer vermesi nedeniyle, İhracat 2005/1 sayılı Tebliğ ile İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ e ilişkin olarak lehe hüküm uygulamasının açıklanması gerekliliği doğmuştur. Bu kapsamda, tereddüt hasıl olabileceği düşünülen bazı konulara ilişkin olarak aşağıdaki örneklerin verilmesinde fayda görülmüştür; Örnek 1: İhracat 2005/1 sayılı Tebliğ in 28 inci, 43 üncü ve 45 inci maddelerinde yer alan hükümlere nazaran lehe hükümler ihtiva eden ( serbest bölgelere yapılan ihracatın, belge/izin süresi bitiminden itibaren 3 (üç) ay içerisinde serbest bölgelerden başka bir ülkeye satışının veya bir başka belge/izin kapsamında Türkiye Gümrük Bölgesine ithalatının yapılması şartına getirilen istisnalar) İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ in 28 inci, 43 üncü ve 45 inci maddelerinin, lehe hüküm olarak henüz ihracat taahhüdü kapatılmamış Dahilde İşleme İzin Belgelerine/Dahilde İşleme İzinlerine uygulanması mümkün bulunmaktadır. Örnek 2: İhracat 2005/1 sayılı Tebliğ in Telafi Edici Vergi Uygulaması na ilişkin 33 üncü maddesine nazaran lehe hüküm ihtiva eden İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ in 33 üncü maddesinin beşinci fıkrasının ( Şartlı muafiyet sistemi kapsamında, işlem görmüş ürünlerin A.TR dolaşım belgesi eşliğinde veya menşe ispat belgeleri eşliğinde Avrupa Topluluğuna üye ülkelere ihracatında; işlem görmüş ürünün elde edilmesinde kullanılan üçüncü ülke menşeli hammadde, yardımcı madde, yarı mamul, mamul ile değişmemiş eşyaya ilişkin verginin aynı ithal eşyası için Toplulukta uygulanan vergiden yüksek olması halinde, Toplulukta uygulanan verginin ödenmesi esasının belirlenmesi) lehe hüküm olarak henüz ihracat taahhüdü kapatılmamış Dahilde İşleme İzin Belgelerine/Dahilde İşleme İzinlerine uygulanması mümkün bulunmaktadır. Örnek 3: İhracat 2005/1 sayılı Tebliğ in 21 ve 22 nci maddelerinde düzenlenen performansa ilişkin ek süre uygulaması kapsamında öngörülen esaslar, 27/1/2005 tarihi ile 19/12/2006 tarihi arasında düzenlenen Dahilde İşleme İzin Belgeleri açısından yürürlüğünü (belge aslı, belge kapsamında gerçekleştirilen ihracat değerinin belge ihracat taahhüdü değerine oranının en az %25 veya istisnai olarak %15 oranında gerçekleştirildiğini tevsik eden ihracata ilişkin liste ve bu listede yer alan gümrük beyannamelerinin belgenin ihracat taahhüdünün kapatılmasında kullanılacağına ve bu bilgilerin doğruluğuna dair taahhütname ibrazı esasları dahilinde) sürdürmekte olup, İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ in 21 ve 22 nci maddelerinin performansa ilişkin ek süreye dair hükümleri 20/12/2006 tarihinden itibaren düzenlenen Dahilde İşleme İzin Belgelerine uygulanacaktır. Örnek 4: İhracat 2005/1 sayılı Tebliğ in kapatma müracaatına ilişkin 37 nci maddesinde öngörülen süreler (3 (üç) ay + 10 (on) iş günü + 1 (bir) ay), 27/1/2005 tarihi ile 19/12/2006 tarihi arasında düzenlenen, ancak elektronik ortamda düzenlenmeyen Dahilde İşleme İzin Belgeleri açısından yürürlüğünü sürdürmekte ve İhracat 2005/9 sayılı Tebliğ in ihracat taahhüdünün kapatılmasına ilişkin 14 üncü maddesinde öngörülen süreler (3 (üç) ay + 1 (bir) ay), 1/8/ /12/2006 tarihleri arasında elektronik ortamda düzenlenen belgeler açısından yürürlüğünü sürdürmekte olup, İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ in 37 nci maddesi hükmü (belge süresi sonundan itibaren 3 (üç) ay) 20/12/2006 tarihinden itibaren düzenlenen Dahilde İşleme İzin Belgelerine uygulanacaktır. Örnek 5: İhracat 2005/1 sayılı Tebliğ in 21, 23 ve 26 ncı maddelerinde öngörülen ek süreler için müracaat süreleri, en geç belge süresi sonundan itibaren 3 (üç) ay olarak belirlenmiş olup, mezkur hüküm 27/1/2005 tarihi ile 19/12/2006 tarihi arasında düzenlenen Dahilde İşleme İzin Belgeleri açısından yürürlüğünü sürdürmektedir. Diğer taraftan, İhracat 2006/12 sayılı Tebliğ in 21, 23 ve 26 ncı maddelerinde öngörülen ek süreler için müracaat süreleri, en geç belge süresi sonu olarak tespit edilmiş bulunmakta olup, mezkur hüküm 20/12/2006 tarihinden itibaren düzenlenen Dahilde İşleme İzin Belgelerine uygulanacaktır. denilmektedir. 14

15 4) Bazı İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliklerince İhracat 2006/12 sayılı Dahilde İşleme Rejimi Tebliğ in geçici 2 nci maddesine ilişkin uygulamada tereddüt hasıl olması nedeniyle bu konuda Dış Ticaret Müsteşarlığı nın tarih sayılı talimatı. İlgi : a) tarihli ve sayılı yazımız. b) 8/3/2005 tarihli sayılı yazımız. Bilindiği üzere; İlgi (a) da kayıtlı yazımızda, 20/12/2006 tarihli ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan İhracat 2006/12 sayılı Dahilde İşleme Rejimi Tebliği ne ilişkin diğer hususlar yanında, bu Tebliğ in geçici 2 nci maddesinin ne şekilde uygulanacağına ilişkin hususlara da yer verilmişti. Ancak, bazı İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliklerince söz konusu Tebliğ in geçici 2 nci maddesine ilişkin uygulamada tereddüt hasıl olması nedeniyle bu konuda, İlgi de kayıtlı yazımızda yer alan hususlar yanında aşağıda belirtilen açıklamalara yer verilmesinde Müsteşarlığımızca fayda mülahaza edilmiştir; 1- Henüz ihracat taahhüdü kapatılmamış, ancak taahhüt kapatma müracaatında bulunulmuş ilgili Dahilde İşleme İzin Belgeleri bu madde hükmünden yararlanabilmektedir. 2- Üzerinde taahhüt hesabına saydırılmak istenilen ilgili belge sayısı bulunmayan ancak ilgili belge sahibi firmanın unvanı bulunan ihracata ilişkin gümrük beyannamesinin, ilgili belge sahibi firma tarafından belge taahhüt hesabının kapatılması için sunulmuş bulunan ihracat listesinde yer alsın veya yer almasın, belge ihracat taahhüdünde öngörülen işlem görmüş ürün bilgileri ile aynı ürün bilgilerini haiz olması ve ilgili belge süresi içerisinde tescil edilmiş olması gerekmektedir. 3- Üzerinde taahhüt hesabına saydırılmak istenilen ilgili belge sayısı bulunmayan ancak ilgili belge sahibi firmanın unvanı bulunan ihracata ilişkin gümrük beyannamesinde aynı zamanda, başka bir belge sayısının yer almasında bir sakınca bulunmamaktadır. 4- İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliklerince, bu kapsamda sadece yeniden ihracat gerçekleştirilebilmesini teminen ek süre verilmesi gerekmektedir. 5- Bu madde kapsamında verilecek ek süre için müracaat süresi sonu 22/1/2007 tarihidir. Ayrıca, İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliklerince bu kapsamda ek süre verilmesi durumunda, belgede kayıtlı süre sonunun 20/4/2007 olarak belirtilmesi gerekmektedir. ( Ancak, 17/ 1/ 2005 tarihli ve 2005/8391 sayılı Dahilde İşleme Rejimi Kararı nın 3 üncü maddesi uyarınca, belge süre sonunun belgede kayıtlı süre sonunun rastladığı ayın son günü olması sebebiyle, ilgili belge kapsamında 30/4/2007 tarihine kadar ihracat gerçekleştirilebilmesi mümkün bulunmaktadır.) 6- İlgili belge sahibi firmanın, İhracat 2005/1 sayılı Tebliğ in 22 nci maddesi uyarınca, 1 (bir) yıl boyunca ek süre ve haklı sebebe ilişkin ek süre verilmemesi müeyyidesine maruz kalıyor olması durumunda dahi, İlgi (b) de kayıtlı yazımız ekinde Genel Sekreterliklerine gönderilmiş bulunan 2005/3 sayılı Dahilde İşleme Rejimi Hakkında Genelge nin 12 nci maddesi hükmü dikkate alınarak, ilgili belgeye bu madde kapsamında ek süre verilmesinde bir sakınca bulunmamaktadır. 7- İlgili belge sahibi firmaya bu madde kapsamında, yeniden ihracat gerçekleştirilebilmesini teminen ek süre verilmesi halinde, İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliklerince ilgili belgeye ilişkin taahhüt kapatma müracaatının geri alınması, bir başka ifade ile ilgili belge kapatma müracaatının belge aslı ile birlikte ilgili firmaya iadesi, İhracat 2005/1 sayılı Tebliğ in 49 uncu maddesi uyarınca Müsteşarlıklarınca uygun görülmüştür. denilmektedir. 15

16 5) Dahilde İşleme Rejimi (DİR) Otomasyon Projesi kapsamındaki işlemler ile ilgili Dış Ticaret Müsteşarlığı nın tarih ve sayılı talimatı. İlgi: a) 6/7/2006 tarihli ve sayılı yazımız. b) 9/10/2006 tarihli ve sayılı yazımız. Bilindiği üzere; Dahilde İşleme Rejimi (DİR) Otomasyon Projesi kapsamındaki işlemler, 3/8/2005 tarihli ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan İhracat 2005/9 sayılı Dahilde İşleme Rejimine İlişkin İşlemlerin Bilgisayar Veri İşleme Tekniği Yoluyla Yapılmasına Dair Tebliğ, 20/12/2006 tarihli ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan İhracat 2006/12 sayılı Dahilde İşleme Rejimi Tebliği ve 2006/1 sayılı İhracat 2005/9 Sayılı Dahilde İşleme Rejimine İlişkin İşlemlerin Bilgisayar Veri İşleme Tekniği Yoluyla Yapılmasına Dair Tebliğ Çerçevesindeki Taahhüt Kapatma ve Kısmi Teminat İadesi İşlemlerine İlişkin Genelge ye istinaden yürütülmektedir. Bu çerçevede, son dönemde Müsteşarlığımıza intikal ettirilen bazı firma müracaatlarında, BİLGE Sistemine dahil olan gümrük idarelerinde işlem gören ithalata ve ihracata ilişkin gümrük beyannamelerinin tescili esnasında, DİR Otomasyon Sisteminde otomatik olarak düşümün yapılmasına imkan verecek şekilde ilgili kalemdeki eşyanın satır kodu na ilişkin hanesine bu bilginin belirtilmediği ifade edilerek, bu kapsamdaki gümrük beyannamelerinin elektronik ortamda düzenlenen Dahilde İşleme İzin Belgesi kapsamında değerlendirilmesi talep edilmektedir. Ancak, DİR Otomasyon Projesi ile, Bilge Sistemine dahil olan gümrük idarelerince belge kapsamında gerçekleştirilen ithalat ve ihracat işlemlerinin belgenin orijinal nüshası aranılmaksızın belgenin elektronik ortamdaki kayıtları dikkate alınarak yürütülmesi ve bu kapsamdaki işlemlerin anında Müsteşarlıkça da görülebilmesi amaçlanmakta olup, bu Projenin sağlıklı bir şekilde yürütülmesi ve gelecekte oluşabilecek firma mağduriyetlerinin önlenmesini teminen satır kodu nun kullanılmasına ilişkin olarak İlgi de kayıtlı yazılarımızda belirtilen hususların bir kez daha hatırlatılmasında Müsteşarlığımızca fayda mülahaza edilmiştir. denilmektedir. 6) Dahilde İşleme Rejimi (DİR) Otomasyon Projesi kapsamındaki işlemler ile ilgili Dış Ticaret Müsteşarlığı nın tarih ve sayılı talimatı. 3/8/2005 tarihli ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan İhracat 2005/9 sayılı Dahilde İşleme Rejimine İlişkin İşlemlerin Bilgisayar Veri İşleme Tekniği Yoluyla Yapılmasına Dair Tebliğ in yerine geçmek üzere hazırlanan İhracat 2007/2 sayılı Tebliğ, 1/4/2007 tarihli ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanmıştır. Diğer taraftan; anılan Tebliğ in Geçici 2 nci maddesi, Bu Tebliğin yürürlük tarihinden önce elektronik ortamda düzenlenmiş ve ihracat taahhüdü kapatılmamış dahilde işleme izin belgesi kapsamında, 3/8/2005 tarihli ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan İhracat 2005/9 sayılı Dahilde İşleme Rejimine İlişkin İşlemlerin Bilgisayar Veri İşleme Tekniği Yoluyla Yapılmasına Dair Tebliğin 9 uncu maddesinin ikinci fıkrasında öngörülen süreler içerisinde ilgili kayıtların Müsteşarlık web sayfasından elektronik ortama aktarılmamış olması durumunda, henüz aktarılmayan bu kayıtların ilgili firmalar tarafından en geç bu Tebliğin yürürlülük tarihini takip eden 15 (onbeş) gün içerisinde Müsteşarlık web sayfasından elektronik ortama aktarılması kaydıyla, bu kayıtlar dikkate alınarak belge ihracat taahhüdünün kapatılması işlemi (anılan Tebliğin 10 uncu maddesinin birinci fıkrasında belirtilen indirimli teminat uygulamasından yararlandırmama müeyyidesine tabi tutulmaksızın) tekemmül ettirilir. Ancak, ilgili firmalar tarafından birinci fıkrada belirtilen belge kapsamında, İhracat 2005/9 sayılı Tebliğin 9 uncu maddesinin ikinci fıkrasında öngörülen süreleri aşacak şekilde, ancak bu 16

17 Tebliğin yürürlük tarihinden önce ilgili kayıtlar Müsteşarlık web sayfasından elektronik ortama aktarılmış ise, bu kayıtlar yeniden Müsteşarlık web sayfasından elektronik ortama aktarılmaz. Bu durumda, ilgili kayıtlar dikkate alınarak belge ihracat taahhüdünün kapatılması işlemi (anılan Tebliğin 10 uncu maddesinin birinci fıkrasında belirtilen indirimli teminat uygulamasından yararlandırmama müeyyidesine tabi tutulmaksızın) tekemmül ettirilir. Birinci fıkrada belirtilen işlemlerin, belge sahibi firma tarafından bu fıkrada öngörülen süre içerisinde Müsteşarlık web sayfasından elektronik ortama aktarılmaması durumunda belge ihracat taahhüt kapatma işlemi, bu kayıtlar dikkate alınmaksızın tekemmül ettirilir hükmünü amirdir. denilmektedir. 17

18 ELYAF KARIŞIM ORANLARI İLE İLGİLİ TALİMATLAR 1) D.İ.İ.B kapsamında ithal ve ihraç edilen ürünlerdeki elyaf karışım oranları ile ilgili Dış Ticaret Müsteşarlığı nın tarih sayılı talimatı. Bilindiği üzere; 25/12/1997 tarih ve 97/1910 sayılı Müsteşarlık Onayı çerçevesinde tekstil sektörünün özelliği itibarıyla ithal edilen yün,pamuk, polyester vb. karışımlı kumaşlardan üretilen konfeksiyon ürünlerinin ihracatında zaman zaman hammadde ve mamul madde karışım oranlarının birbirini tutmadığının görülmesi, bunun da taahhüt hesaplarının kapatılmasında sorunlara yol açarak özellikle İstanbul Tekstil ve Konfeksiyon İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğinde (İTKİB) ve diğer ihracatçı birliklerinde bu durumda olan çok sayıda kapatma dosyasının beklemesi nedeniyle, kapatmaların hızla sonuçlandırılarak firmaların mağduriyetlerinin giderilebilmesini teminen ithal edilen karışımlı kumaşta karışım oranı yüksek olan cinsin (pamuklu, sentetik, viskon vb.) G.T.İ.P ine tekabül eden mamul madde G.T.İ.P inden ihracat yapılması durumunda ithal edilen eşyanın tanımı ile ihraç mamulün tanımının aynı kapsamda olması şartıyla, kumaşlardaki karışım oran farklılıklarına bakılmaksızın taahhüt hesabının kapatılma işlemlerinin sonuçlandırılması uygun görülmüştür. Bu defa, 27/01/2005 tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan 2005/8391 sayılı Dahilde İşleme Rejimi Kararı ve bu Karar çerçevesinde yayımlanan Tebliğler, Genelgeler ve Müsteşarlığımız talimatları ile gerekli uyum ve eşgüdümün sağlanması amacıyla, 25/12/1997 tarih ve 97/1910 sayılı Müsteşarlık Onayı nın yürürlükten kaldırılması ve yazımız tarihinden sonra 27/01/2005 tarihi itibariyle düzenlenen belgelerin mer i Karar,Tebliğ ve Genelge hükümlerine göre kapatma işlemlerinin tekemmül ettirilmesi Müsteşarlık Makamından alınan tarih ve 2005/2054 sayılı Onay ile kararlaştırılmıştır. denilmektedir. 2) 3/11/2006 tarihli ve 2006/11203 sayılı Karar ile 17/1/2005 tarihli ve 2005/8391 sayılı Karar a eklenen Geçici 13 üncü maddeye ilişkin Dış Ticaret Müsteşarlığı nın tarih sayılı talimatı. Bilindiği üzere; 27/1/2005 tarihli ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan 17/1/2005 tarihli ve 2005/8391 sayılı Dahilde İşleme Rejimi Kararı nda değişiklik yapılmasını öngören, 3/11/2006 tarihli ve 2006/11203 sayılı Dahilde İşleme Rejimi Kararı nda Değişiklik Yapılması Hakkında Karar, 8/12/2006 tarihli ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanmıştır. Bu çerçevede; 3/11/2006 tarihli ve 2006/11203 sayılı Karar ile 17/1/2005 tarihli ve 2005/8391 sayılı Karar a eklenen Geçici 13 üncü madde, Tekstil ve konfeksiyon ürünleri sektöründe 11/1/2006 tarihinden önce düzenlenen dahilde işleme izin belgeleri ihracat taahhütleri; a) Dahilde işleme izin belgesinin düzenlenmesi ve/veya ihracat taahhütlerinin kapatılması için gerekli belgelerde yer alan miktar birimlerinden, ithalat ve ihracat listelerinde yer alan miktar birimleri esas alınmak suretiyle yapılacak sarfiyat hesabı üzerinden, 18

19 b) Belge kapsamında ithal edilen eşyanın tanımı ile ihraç edilen işlem görmüş eşyanın tanımının İstatistik Pozisyonlarına Bölünmüş Türk Gümrük Tarife Cetveli tasnifine göre, aynı elyaf cinsi kapsamında olması halinde, kapatılır hükmünü amirdir. Bu itibarla; 17/1/2005 tarihli ve 2005/8391 sayılı Karar ın Geçici 13 üncü maddesine istinaden, 11/1/2006 tarihinden önce düzenlenen dahilde işleme izin belgelerine ilişkin taahhüt kapatma işlemlerinin, belgede kayıtlı gümrük tarife istatistik pozisyonu, madde adı, miktarı (belgede kayıtlı birimi ile birlikte) ve değeri dikkate alınmak suretiyle, dahilde işleme rejimi hükümleri çerçevesinde eşdeğer eşya ve/veya ithal eşyasından elde edilen işlem görmüş ürün ile değişmemiş eşyanın ihraç edildiğinin tespitini müteakip ilgili Genel Sekreterlik tarafından belge ihracat taahhütlerinin kapatma işlemlerinin tekemmül ettirilmesi gerekmektedir. denilmektedir. 3) 3/11/2006 tarihli ve 2006/11203 sayılı Karar ile eklenen Geçici 13 üncü madde kapsamında, yukarıda (2.madde) detayı verilen talimata istinaden gerçekleştirilecek işlemlerde ihracat taahhüt hesabı kapatılmış dahilde işleme izin belgeleri kapsamında yapılacak işlemlere yönelik Dış Ticaret Müsteşarlığı nın tarih sayılı talimatı. İlgi: a) 20/12/2006 tarihli ve sayılı yazımız. Bilindiği üzere; 27/01/2005 tarihli ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan 17/1/2005 tarihli ve 2005/8391 sayılı Dahilde İşleme Rejimi Kararı nın 26 ncı maddesinin üçüncü fıkrası, Ayrıca, Müsteşarlık (İhracat Genel Müdürlüğü) dahilde işleme izin belgesinin taahhüt kapatma, iptal veya resen kapatma işlemlerini (müeyyidenin tahsil edilmediğinin tespiti kaydıyla) geri almaya yetkilidir. hükmünü amirdir. Bu çerçevede; söz konusu Karar a, 8/12/2006 tarihli ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan 3/11/2006 tarihli ve 2006/11203 sayılı Karar ile eklenen Geçici 13 üncü madde kapsamında, İlgi de kayıtlı yazımıza istinaden gerçekleştirilecek işlemlerde ihracat taahhüt hesabı kapatılmış dahilde işleme izin belgeleri kapsamında işlem tesis edilmesinin Genel Sekreterliklerinden talep edilmesi durumunda; a) Öncelikle mezkur taleplerin Geçici 13 üncü madde hükmü ve İlgi de kayıtlı yazımız kapsamında değerlendirilip değerlendirilmeyeceğinin Genel Sekreterliklerince ön incelemeye tabi tutulması, b) Genel Sekreterliklerince, ilgi mercilerden alınacak yazılar itibariyle müeyyidenin tahsil edilmediğine dair tespitin yapılması gerekmektedir. Ayrıca, söz konusu işlemleri müteakip anılan taleplerin 2005/8391 sayılı Karar ın 26 ncı maddesinin yukarıda belirtilen hükmü çerçevesinde değerlendirilmek üzere Müsteşarlığımıza intikal ettirilmesi; kapatma işleminin geri alınmasının Müsteşarlığımızca uygun görülmesi halinde, talebe konu dahilde işleme izin belgelerinin taahhüt kapatma işlemleri esnasında geçerli bulunan belge süreleri içerisindeki (söz konusu belgelere hiçbir surette ek süre verilmeksizin) ithalata ve ihracata ilişkin gümrük beyannameleri dikkate alınarak belge taahhüt kapatma işlemlerinin tekemmül ettirilmesi Müsteşarlığımızca uygun görülmüştür. denilmektedir. 19

20 HAKLI SEBEBE İLİŞKİN TALİMAT 2005/4 sayılı Genelge de yer alan haklı sebebe ilişkin müracaatlara yönelik hususlara ilave olarak Dış Ticaret Müsteşarlığı nın 14/10/2005 tarih sayılı talimatı yürülükten kaldırılmıştır. Yürürlüğe Giren Dış Ticaret Müsteşarlığı nın tarih sayılı talimatı. İlgi: tarih ve sayılı yazımız. Bilindiği üzere; 27/01/2005 tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan İhracat 2005/1 sayılı Dahilde İşleme Rejimi Tebliği nin 23 ile 24 üncü maddelerine istinaden Dahilde İşleme İzin Belgesi sahibi firmaların belge kapsamındaki performansı ile üretim veya ihracat faaliyetini ihmal ve kusuru olmaksızın gerçekleştirememesi halinde Dahilde İşleme İzin Belgelerine, Genel Sekreterliklerine gönderilen ilgi de kayıtlı yazımızda belirtilen kriterler de dikkate alınarak ilave süre verilebilmesi mümkün bulunmaktadır. Bu çerçevede, Müsteşarlığımızca haklı sebebe ilişkin ek süre taleplerinin hakkaniyete uygun bir şekilde değerlendirilebilmesine teminen, ilgi de kayıtlı yazımız yürürlükten kaldırılmış ve aşağıda belirtilen işlemlerin tamamlanmasından sonra söz konusu taleplerin Müsteşarlığımıza intikal ettirilmesi uygun görülmüştür. 1- Haklı sebebe istinaden ek süre almak isteyen firmaların bir örneği Ek-1 de yer alan talep formunu doldurmaları ve söz konusu formda yer alan bilgilerin doğruluğunun kontrolünün Genel Sekreterlikleri tarafından yapılmasından sonra, formların Müsteşarlığımıza intikal ettirilmesi gerekmektedir. Mezkur formda, 5 ve 9 uncu bölümlerde yer alan bilgilerin kontrolü yapılırken ilgili gümrük beyannamelerinin asıllarının firmadan talep edilerek kontrolün yapılması ve söz konusu beyannamelerin birer fotokopilerinin firmaya ait ilgili belge dosyasında saklanması gerekmektedir. Anılan formun eksiksiz ve doğru olarak doldurulmaması durumunda, ilgili talebin Müsteşarlığımıza iletilmemesi gerekir. 2- Haklı sebebe binaen ek süre talebinde bulunan firmanın, üretim veya ihracat faaliyetini kendi ihmal ve kusuru olmaksızın gerçekleştirememesine ilişkin ileriye sürdüğü sebebi belgelendirmesi esastır. Belgelendirilemeyen talepler kesinlikle Müsteşarlığımıza intikal ettirilmeyecektir. İleriye sürülen sebep yurt dışından kaynaklanıyor ise, bu durumun Müsteşarlığımız Yurt Dışı Temsilcilikleri ile Büyükelçilikler emrinde geçici olarak görevli Dış Ticaret Müsteşarlığı Temsilcisi (DTM Temsilcisi) veya yukarıda belirtilen Yurt Dışı Temsilciliklerimiz ve DTM Temsilcisinin bulunmadığı ülkelerde ise Büyükelçilik veya Konsolosluktan, yurt içinden kaynaklanıyor ise ilgili kamu kurum veya kuruluşlarından firma tarafından alınacak yazı ile tevsik edilmesi gerekmektedir. Söz konusu kamu kurum veya kuruluşlarından alınacak yazının konusunun, ileriye sürülen nedeni tasdik edici mahiyette olması gerekmektedir. 3- Ek süre talep edilen belge dışında, son 10 (on) yılda düzenlenmiş diğer dahilde işleme izin belgelerinin resen kapatılmış, kısmen müeyyide uygulanmak suretiyle kapatılmış veya iptal edilmiş olması durumunda, söz konusu belgeler kapsamında ithalat veya yurt içi alım gerçekleşmiş ise, bu işlemler sonucunda doğan tüm vergilerin 4458 sayılı Gümrük Kanunu ile 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde ödenmesi gerekmektedir. Söz konusu müeyyidenin ilgili firma tarafından ödenmemesi durumunda haklı sebebe ilişkin ek süre 20

21 talebi Müsteşarlığımıza intikal ettirilmez. Ödeme yapılmış ise, bu bilgi ve belgeler Müsteşarlığa intikal ettirilir. 4- Ek süre talep edilen belge kapsamında ihracatını gerçekleştirmiş olup buna tekabül eden ithalatı kısmen veya tamamen gerçekleştiremeyen firmaya ise, gerçekleştirilen ihracata tekabül eden ancak ithalatı gerçekleştirilmeyen maddelerin ithalatı için ek süre verilir. Bu durumdaki firmanın tevsik edici bilgi ve belge olarak, sadece gerçekleştirdiği ihracata ilişkin gümrük beyannamelerini ibraz etmesi yeterlidir. Bu talepler Müsteşarlığımıza iletilirken yukarıdaki 1 ve 3 üncü maddede belirtilen bilgi ve belgeler Müsteşarlığımıza gönderilecektir. EKLER: Ek-1 Talep Formu (1 Sayfa) 21

22 TELAFİ EDİCİ VERGİLER İLE İLGİLİ UYGULAMA TALİMATLARI 1) Dış Ticaret Müsteşarlığı nın tarih sayılı talimatlarında asgari birim fiyat uygulanan Dahilde İşleme İzin Belgeleri kapsamındaki sözkonusu ithal eşyalarına yönelik olarak, gerek T.E.V in hesaplanması, gerekse döviz kullanım oranının tespitinde, belge kapsamındaki ithalata ilişkin gümrük beyannamesi üzerindeki 22 numaralı sütunda yer alan CIF fatura kıymetinin (bu durumdaki birim fiyatın asgari birim fiyatın altında olması durumunda) dikkate alınması yönündeki talimatları üzerine Genel Sekreterliğimizce konuya ilişkin tereddüt içeren yazımıza cevaben Dış Ticaret Müsteşarlığı nın tarih sayılı talimatı. İlgi: a) tarih ve sayılı yazınız. (DTM Faks Giriş: 22/04/ DTM Giriş: 25/4/ ) b) 24/12/2004 tarih ve sayılı yazımız. İlgi (a) da kayıtlı yazınız incelenmiştir. Bu çerçevede, ilgi (b) de kayıtlı yazımızda yer alan hususlara ilave olarak; asgari birim fiyat uygulanan Dahilde İşleme İzin Belgeleri kapsamındaki mamul kumaş, iplik (jüt ipliği, polipropilen iplik ve polietilen iplik hariç) ve ham kumaş-ham bez için gerek Telafi Edici Vergi nin hesaplanmasında gerekse döviz kullanım oranının tespitinde, belge kapsamındaki ithalata ilişkin gümrük beyannamesi üzerindeki 22 numaralı sütunda yer alan CIF fatura kıymetin (bu durumdaki birim fiyatın ilgili eşyaya yönelik asgari birim fiyatın altında olması halinde) dikkate alınması esastır ancak, bu kapsamdaki ithalata ilişkin gümrük beyannamesi üzerindeki 22 numaralı sütunda CIF fatura kıymetin yerine başka bir teslim şeklinin yer alması ve dolayısıyla bu teslim şekline göre kıymetin belirtilmesi durumunda, 22 numaralı sütunda yer alan farklı teslim şekline ilişkin kıymetin CIF fatura kıymetine dönüştürülmesi ve yukarıda belirtilen işlemlerin tekemmül ettirilmesi gerekmektedir. denmektedir. 2) Telafi Edici Vergi hesaplamalarının global olarak değerlendirilememesine yönelik Dış Ticaret Müsteşarlığı nın İstanbul Maden ve Metaller İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği ne hitaben tarih sayılı talimatı. Telafi Edici Vergi (TEV) gümrük çıkış beyannamesinin tescil tarihinde doğmakta olup, TEV in ithalatta vergi oranında her bir gümrük beyannamesi bazında hesaplanması nedeniyle, TEV hesaplamalarının global olarak belge bütününe yönelik yapılması mümkün bulunmamaktadır. denilmektedir. 3) Taahhüt kapatma müracaatında bulunulan, incelemeleri tamamlanmış ve hammadde sarfiyat hesapları bakımından herhangi bir sorun bulunmayan, ancak TEV (Telafi Edici Vergi) ödenmesi gerekli olan Dahilde İşleme İzin Belgelerinin bulunması nedeniyle, sözkonusu firmaların bir kısmının iflas etmiş olması bir kısmına ise ulaşılamaması ve dolayısıyla gerekli TEV ödemesinin yapılamaması nedeniyle, anılan firmalara ait Dahilde İşleme İzin Belgelerinin taahhüt hesaplarının kapatılabilmesini teminen nasıl bir yol izlenmesi gerektiği konusunda Ege İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğince Dış Ticaret Müsteşarlığımızın talimatları sorulmuş ve konu ile ilgili olarak Müsteşarlığımızın Ege İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğine hitaben tarih sayılı talimatı. 22

23 İlgi: 05/12/2005 tarih ve sayılı yazınız. İlgi de kayıtlı yazınızda, hali hazırda Genel Sekreterliğiniz nezdinde taahhüt kapatma müracaatında bulunulan, incelemeleri tamamlanmış ve hammadde sarfiyat hesapları bakımından bir sorun bulunmayan, ancak TEV ödenmesi gerekli olan Dahilde İşleme İzin Belgeleri bulunduğu kaydedilerek, ödenmesi gereken TEV in miktar ve değer olarak tespit edilerek hazırlanan bilgilerin ilgili gümrük idaresine söz konusu gecikme faiziyle tahsili ve Genel Sekreterliğinize bilgi verilmesi kaydıyla, belge kapsamında alınan teminatların iadesi hususunun yazınızda belirtilmekte ve sözkonusu belgenin kapatılabilmesini teminen gerekli talimatın verilmesi talep edilmektedir. Bilindiği üzere, gerek mer i gerekse mülga Dahilde İşleme Rejimi (DİR) ile ilgili mevzuatlara göre, şartlı muafiyet sistemi çerçevesinde sanayi ürünlerinin (İthalat Rejim Kararının II sayılı Listesinde yer alan eşyalar), işlenmiş tarım ürünlerinin (İthalat Rejim Kararının III sayılı Listesinde yer alan eşyalar) ve tarım ürünlerinin (İthalat Rejim Kararının I ve IV sayılı Listelerinde yer alan eşyalar) A.TR dolaşım belgesi ile menşe ispat belgeleri (EUR.1 veya fatura beyanı) eşliğinde Avrupa Topluluğuna üye ülkelere veya Serbest Ticaret Anlaşması (STA) imzaladığımız ülkeye ihracatında, işlem görmüş ürünün elde edilmesinde kullanılan üçüncü ülke menşeli girdilerin gümrük vergileri ve varsa toplu konut fonunun ihracat esnasında TEV adı altında tahsil edilmesi gerekmektedir. Diğer taraftan, hem mülga hem de mer i DİR ile ilgili mevzuatlara istinaden TEV in ödendiğine dair makbuzun Genel Sekreterliğinize ibraz edilmesi gerekmekte olması nedeniyle, bu verginin ödendiğine dair makbuzun ibraz edilmesi durumunda, ancak mezkur beyannamelerin taahhüt kapatmada kullanılması söz konusu olabilmektedir. Bu itibarla, ilgi yazınızda belirtilen işlemin tesis edilmesi mümkün olmayıp, TEV İn yatırılmadığı tespit edilen gümrük çıkış beyannamelerinin taahhüt kapatma hesabında kullanılmaması gerekmektedir. denilmektedir. Bu defa Ege İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği nin sözkonusu işlemin uygulanması ile ilgili yaşanan tereddütlere ilişkin yazıları üzerine Dış Ticaret Müsteşarlığı nın tarih sayılı talimatı. İlgi: a) 05/12/2005 tarihli ve sayılı yazınız, b) 16/12/2005 tarihli ve sayılı yazımız, c) 05/01/2006 tarihli ve 10/234 sayılı yazınız. İlgi (a) da kayıtlı yazınızda, hali hazırda Genel Sekreterliğiniz nezdinde taahhüt kapatma müracaatında bulunulmuş, incelemeleri tamamlanmış ve hammadde sarfiyat hesapları bakımından bir sorun bulunmayan, ancak TEV ödenmesi gerekli olan Dahilde İşleme İzin Belgelerinin bulunduğu kaydedilerek, ödenmesi gereken TEV in miktar ve değer olarak tespit edilerek hazırlanan bilgilerin ilgili gümrük idaresine söz konusu gecikme faiziyle tahsili ve Genel Sekreterliğinize bilgi verilmesi kaydıyla, belge kapsamında alınan teminatların iadesi hususu belirtilmekte ve söz konusu belgenin kapatılabilmesini teminen gerekli talimatın verilmesi talep edilmektedir. Konuya ilişkin olarak verilen ilgi (b) de kayıtlı cevabi yazımızda, hem mülga hem de mer i DİR ile ilgili mevzuatlarda, TEV in ödendiğine dair makbuzun Genel Sekreterliğinize ibraz edilmesi durumunda, ancak mezkur beyannamelerin taahhüt kapatmada kullanılması söz konusu olabileceği hatırlatılarak, TEV in yatırılmadığı tespit edilen gümrük çıkış beyannamelerinin taahhüt kapatma hesabında kullanılmaması gerektiği bildirilmişti. Bu defa, ilgi (c) de kayıtlı yazınızda, konuyla ilgili yapılacak işlemlerin sonuçlandırılmasında, 23

24 1- Gümrük beyannamesinin birden fazla kalemden oluşması durumunda, bir kısım ihraç kaleminin içeriğinde TEV e tabi malzeme kullanılmamasına karşın tüm gümrük beyannamesi muhteviyatı kalemlerin taahhüt kapsamından çıkartılıp çıkartılmayacağı, 2- İlgili kalem içinde TEV e tabi olan hammaddenin yanı sıra ihracat kaleminin bünyesinde yer alan ancak TEV e tabi olmayan ya da vergisi sıfır olan diğer ithalat malzemelerinin de kapsam dışına alınıp alınmayacağı hususlarında tereddüt oluştuğu kaydedilerek, oluşan tereddütlerin giderilmesi amacıyla konu hakkında nasıl bir yol izlenmesi gerektiğine ilişkin talimatımızın bildirilmesi talep edilmektedir. Bilindiği üzere, 27/01/2005 tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren meri 2005/8391 sayılı Dahilde İşleme Rejimi Kararı nın Telafi Edici Verginin Ödenmesi başlıklı 16 ncı maddesinin birinci fıkrası, Şartlı muafiyet sistemi ülkelere ihracatında; işlem görmüş ürünün elde edilmesinde kullanılan üçüncü ülke menşeli hammadde, yardımcı madde, yarı mamul, mamul ile değişmemiş eşyaya ilişkin vergi, kaynak ülkelerle var olan anlaşmalar saklı kalmak kaydıyla ödenir hükmünü amirdir. Bu hükme göre, dahilde işleme tedbirlerinden biri olan şartlı muafiyet sistemi çerçevesinde; 1- Üçüncü ülkeden ithal edilen eşyanın işleme tabi tutulduktan sonra işlem görmüş sanayi ürününün AB ye ihraç edilmesi, 2- AB ye gerçekleştirilen ihracatın da A.TR veya menşe ispat belgeleri eşliğinde yapılması, durumunda TEV doğmaktadır. Ayrıca, yukarıda sayılan hususlar gerçekleşse bile kaynak ülke (ithalatın yapıldığı üçüncü ülke) için uygulanan gümrük vergisi % 0 (sıfır) olması durumunda, söz konusu ihracatlar için TEV tahsilatı aranılmaması gerekmektedir. Bu itibarla, üçüncü ülke menşeli bir eşyadan elde edilmemiş bir işlem görmüş ürünün AB ye A.TR veya menşe ispat belgeleri eşliğinde ihraç edilmesi veya yukarıda izah edilen şartlar oluşsa bile ithalatın yapıldığı üçüncü ülke için uygulanan gümrük vergisi %0 (sıfır) ise, bu ürünlerin ihracatında TEV doğmamaktadır. Bu kapsamda, DİİB çerçevesinde gerçekleştirilen ihracata ilişkin gümrük beyannamesinin birden fazla kalemden (işlem görmüş ürün) oluşması ve bu beyanname muhteviyatı bir kısım kalemin elde edilmesinde de TEV e tabi malzeme kullanılmaması halinde, bu işlem görmüş ürünlerin (TEV e tabi olmayan hammaddelerden elde edilen işlem görmüş ürünler) taahhüt kapsamından çıkartılmaması gerekmekte olup, söz konusu TEV e tabi olmayan bu eşyaların taahhüt kapatma hesabına mer i Dahilde İşleme Rejimi hükümleri çerçevesinde dahil edilmesi uygun görülmektedir. Diğer taraftan, AB ye A.TR veya menşe ispat belgeleri eşliğinde ihraç edilen işlem görmüş ürünün elde edilmesinde hem TEV doğuran üçüncü ülke menşeli hammadde hem de TEV doğurmayan ülkemiz menşeli veya gümrük vergisi % 0 olan üçüncü ülke menşeli hammaddelerin birlikte kullanılması durumunda ve mer i Dahilde İşleme Rejimine göre TEV ödenmesi gerekirken TEV in ödendiğine dair makbuzun ibraz edilmemesi nedeniyle müeyyide uygulanması öngörülmüş ise, sadece TEV doğuran hammaddelerin muafiyet kapsamından çıkartılarak müeyyide işleminin bu kısma tekabül edecek şekilde tesis edilmesi gerekmektedir. denilmektedir. 4) İhracat 2005/1 sayılı Tebliğ in 38 inci maddesinin 1 inci fıkrasına istinaden, ilgili Dahilde İşleme İzin Belgesinin taahhüt hesabının kapatılabilmesi için eksik bilgi ve belgelerin tamamlanmasını teminen ilgili firmalara gönderilen uyarı yazılarından itibaren 1 (bir) ay içerisinde konuyla ilgili eksikliklerin giderilmesi gerekmektedir. Ancak, bazı firmaların Telafi Edici Vergilerini (TEV) 1 (bir) aylık sürenin bitiminden sonra yatırarak Genel Sekreterliğimize TEV e ilişkin makbuzlarını ibraz etmesi nedeniyle henüz kapatılamamış bu kapsamdaki Dahilde İşleme İzin Belgesi taahhüt hesabına ilişkin 1 (bir) ay süreyi aşmış TEV ödemelerinin 24

25 dikkate alınıp alınamayacağı hususundaki yazımıza tarih sayılı talimatı. cevaben Dış Ticaret Müsteşarlığı nın Bilindiği üzere: ilgi de kayıtlı yazımızda, Müsteşarlığımız bilgisayar kayıtlarına göre tarihi dahil olmak üzere bu tarihten önce Genel Sekreterliklerine müracaat edilmiş olup, halen kapatılmamış Dahilde İşleme İzin Belgelerinden, ilgili firmanın eksik evrakını getirememesi nedeneyle bekletilen Dahilde İşleme İzin Belgelerinin, İhracat 2005/1 sayılı Dahilde İşleme Rejimi Tebliği nin 38 inci maddenin 1 inci fıkrası çerçevesinde mevcut bilgi ve belgelere göre kapatma işleminin gerçekleştirilmesi, bunların dışında müracaatlı durumda bulunan halen kapatılmamış olan belgelerle ilgili olarak Genel Sekreterliklerince yapılan işlemlerin bildirilmesi istenmiştir. Bu defa; Genel Sekreterliklerinden alınan 14/03/2006 tarihli 4244 sayılı yazıda, bu kapsamdaki bazı firmaların Gümrük Müdürlüklerindeki yığılmaları da gerekçe göstererek Telafi Edici Vergilerini (TEV) 1 (bir) aylık sürenin bitiminden sonra yatırarak Genel Sekreterliklerine TEV e ilişkin makbuzları ibraz edebildiği ve bu nedenle firmalara yazılan uyarı yazılarından 1 (bir) ay sonra ilgili Dahilde İşleme İzin Belgelerinin taahhüt hesaplarının hemen sonuçlandırılamadığı belirtilerek, henüz ihracat taahhüdü kapatılamamış bu kapsamdaki Dahilde İşleme İzin Belgesi taahhüt hesabına ilişkin 1 (bir) ay süreyi aşmış TEV ödemelerinin dikkate alınıp alınamayacağı konusunda tereddüt hasıl olduğu bildirilmektedir. Bu çerçevede, İhracat 2005/1 sayılı Tebliğ in 38 inci maddenin 1 inci fıkrasına istinaden, ilgili Dahilde İşleme İzin Belgesinin taahhüt hesabının kapatılabilmesi için eksik bilgi ve belgelerin tamamlanmasını teminen ilgili firmalara gönderilen uyarı yazılarından itibaren 1 (bir) ay içerisinde konuyla ilgili eksikliklerin giderilememesi halinde mevcut bilgi ve belgelere göre kapatma işleminin gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Ancak, ilgili Dahilde İşleme İzin Belgesinin taahhüt hesabının kapatılabilmesi için eksik bilgi ve belgelerini tamamlanmasını teminen ilgili firmalara gönderilen uyarı yazılarından itibaren 1 (bir) ay içerisinde Genel Sekreterliklerine resmi müracaat yapıldığının tespiti kaydıyla ve ilgili Dahilde İşleme İzin Belgesi taahhüt hesabının henüz kapatılmadığı da dikkate alınarak, bu kapsamdaki Dahilde İşleme İzin Belgesinin taahhüt hesabına ilişkin 1 (bir) ay süreyi aşmış TEV ödemelerinin ilgili taahhüt kapatma işleminde dikkate alınıp alınmaması açısından, bu kapsamdaki taleplerin firma bazında ve konuyla ilgili eksikliklerin 1 (bir) ay içerisinde tamamlanamamasına ilişkin somut gerekçelerle birlikte Müsteşarlığımıza intikal ettirilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir. denilmektedir. 5) Ege İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği nin 27/1/2005 tarihinden önce düzenlenen Dahilde İşleme İzin Belgesi kapsamında serbest bölgelere gerçekleştirilen ve belge ihracat taahhüdüne saydırılmak istenen ihracata konu eşyanın serbest bölgelerden gümrük hattı dışı eşya satış mağazası, üçüncü ülke veya diğer serbest bölgelere satışının yapılmış olması durumunda, kapatma işlemleri tekemmül ettirilirken Telafi Edici Vergi (TEV) tahsilatının aranıp aranmayacağı hususunda tereddüt olduğunu belirten yazıları üzerine konuya ilişkin Dış Ticaret Müsteşarlığı nın tarih sayılı talimatı. İlgi: a) 11/04/2006 tarihli ve sayılı, b) 08/03/2005 tarihli ve sayılı, c) tarihli ve sayılı yazılarımız. 25

26 Ege İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği nden alınan 6/2/2006 tarihli ve 1370 sayılı yazıda özetle; 27/1/2005 tarihinden önce düzenlenen Dahilde İşleme İzin Belgesi kapsamında serbest bölgelere gerçekleştirilen ve belge ihracat taahhüdüne saydırılmak istenen ihracata konu eşyanın serbest bölgelerden gümrük hattı dışı eşya satış mağazası, üçüncü ülke veya diğer serbest bölgelere satışının yapılmış olması durumunda, kapatma işlemleri tekemmül ettirilirken Telafi Edici Vergi (TEV) tahsilatının aranıp aranmayacağı hususunda tereddüt hasıl olduğu ifade edilmektedir. Bu çerçevede; İlgi (a) da kayıtlı yazımızda ve İlgi (c) de kayıtlı yazımız ekinde Genel Sekreterliklerine gönderilen 2001/2 sayılı Genelge nin değişik 26 ncı maddesinde belirtildiği üzere, 27/1/2005 tarihinden önce düzenlenen Dahilde İşleme İzin Belgesi ihracat taahhüdüne saydırılmak istenen ve serbest bölgelere yapılan ihracata ilişkin gümrük beyannamesi ile ilgili ön statü belgesinde serbest bölgeye çıkışı yapılan eşyanın serbest dolaşımda olmadığına dair şerh var ise, belge taahhüt kapatma işleminin başka bir işleme gerek kalmadan tekemmül ettirilmesi, buna karşın ön statü belgesinde eşyanın serbest dolaşımda olduğuna dair şerh var ise, yapılan ihracata konu her türlü eşya için belge sahibi firmadan, varsa TEV in ödendiğinin tevsikinin aranması gerekmektedir. Ancak, serbest bölgelere gerçekleştirilen ihracata ilişkin gümrük beyannamesi ile ilgili ön statü belgesinde, serbest bölgeye çıkışı yapılan eşyanın serbest dolaşımda olduğuna dair şerh var ise ve serbest bölgeye çıkışı yapılan eşyanın tamamının aynı şekilde veya daha ileri bir düzeyde işlem görmüş ürün olarak; - Gümrük hattı dışı eşya satış mağazasına satışının yapılması veya serbest bölgeden tercihli rejimden (A.TR Dolaşım Belgesi eşliğinde Avrupa Topluluğu na taraf ülkelere ihracatın yapılması veya menşe ispat belgeleri eşliğinde Avrupa Topluluğu na taraf ülkelere, Serbest Ticaret Anlaşması imzalanan ülkelere veya Pan-Avrupa Menşe Kümülasyonuna taraf ülkelere ihracatın yapılması durumu) yararlanmaksızın başka ülkelere satışının yapılması söz konusu ise, satışı yapan firmaya ait Serbest Bölge Müdürlükleri ile Serbest Bölge Gümrük Müdürlüklerince onaylı Serbest Bölge Bilgi İşlem Formu firma nüshasının aslının Genel Sekreterliklerine tevsik edilmesi durumunda, konuya ilişkin TEV tahsilatı aranmaksızın belge taahhüt kapatma işlemlerinin tekemmül ettirilmesi gerekmektedir. - Diğer bir serbest bölgeye satışının yapılması söz konusu ise, diğer serbest bölgeye satışı yapılan eşyanın tamamının aynı şekilde veya daha ileri bir düzeyde işlem görmüş ürün olarak bu serbest bölgeden gümrük hattı dışı eşya satış mağazasına satışının yapılması veya bu serbest bölgeden tercihli rejimden (A.TR Dolaşım Belgesi eşliğinde Avrupa Topluluğu na taraf ülkelere ihracatın yapılması veya menşe ispat belgeleri eşliğinde Avrupa Topluluğu na taraf ülkelere, Serbest Ticaret Anlaşması imzalanan ülkelere veya Pan-Avrupa Menşe Kümülasyonuna taraf ülkelere ihracatın yapılması durumu) yararlanmaksızın başka ülkelere satışının yapılması ve bu satışları yapan firmalara ait Serbest Bölge Müdürlükleri ile Serbest Bölge Gümrük Müdürlüklerince onaylı Serbest Bölge Bilgi İşlem Formlarının firma nüshalarının asıllarının Genel Sekreterliklerine tevsik edilmesi kaydıyla, konuya ilişkin TEV tahsilatı aranmaksızın belge taahhüt kapatma işlemlerinin tekemmül ettirilmesi gerekmektedir. Diğer taraftan; bu kapsamda Genel Sekreterliklerine sunulan Serbest Bölge İşlem Formu/Serbest Bölge İşlem Formları üzerine; İlgi (b) de kayıtlı yazımızla Genel Sekreterliklerine gönderilmiş bulunan 2005/3 sayılı Genelge nin 20 ve 21 inci maddelerinde de belirtildiği üzere,. unvanlı firmanın./ /. tarihli ve sayılı DİİB in ihracat taahhüdüne sayılmıştır. meşruhatının düşülmesi gerekmektedir. Ayrıca, taahhüt kapatmada kullanılan Serbest Bölge Bilgi İşlem Formu aslının/serbest Bölge İşlem Formları asıllarının firmaya iade edilmesi durumunda, iade edilmeden önce yukarıda yazılı meşruhat düşülmüş Serbest Bölge Bilgi İşlem Formu fotokopisinin/serbest Bölge İşlem Formları fotokopilerinin Genel Sekreterliklerince alınması gerekmektedir. denilmektedir. 26

27 6) Dahilde İşleme İzin Belgesi kapsamında yurt içinde belgeden belgeye teslim yapılması halinde Telafi Edici Vergi (TEV) uygulamalarına yönelik Dış Ticaret Müsteşarlığı nın tarih sayılı talimatı. Bilindiği üzere, İhracat 2005/1 sayılı Tebliğ in 38 inci maddesinin onuncu fıkrası, Dahilde İşleme İzin Belgesi kapsamında ihracı taahhüt edilen işlem görmüş ürünün, başka bir belgenin ithalat bölümünde belirtilen eşya arasında yer alması şartıyla süresi geçerli belge sahibi firmaya/firmalara yurt içinde teslimi halinde, her bir belgenin taahhüt kapatma müracaatının bu Tebliğ in 37 nci maddesinde belirtilen süreler içersinde yapılması kaydıyla, Dahilde İşleme İzin Belgelerinin kapatma işlemi aynı anda veya ihracatı gerçekleştiren firmaların belgelerinin kapatılmasını müteakip yurt içinde teslimi yapan firmanın belgesinin kapatılması suretiyle sonuçlandırılır. İthal lisansı (kota) ve/veya gözetim belgesi gerektiği halde ibraz edilmemesi, varsa ödenmesi gereken telafi edici verginin ödenmemesi veya eksik ihracat gerçekleştirilmesi halinde, tüm mali ve hukuki sorumluluk ithalatı yapan firmaya aittir. Bu durumda, ithalatı yapan firma için bu Tebliğ in 32, 33 ve 45 inci maddesi hükümleri çerçevesinde işlem yapılır. hükmüne amirdir. Bu hükme göre; DİİB sahibi firmanın (1 inci firma) belge kapsamında üçüncü ülkeden ithal edilen eşyayı işlem görmüş ürüne dönüştürdükten sonra yurt içinde bir başka belge sahibi firmaya (2 nci firma) teslim etmesi ve 2 nci firmanın da yurt içinde belge kapsamında teslim aldığı eşyayı, kendi belgesinde ihracı taahhüt edilen işlem görmüş ürün haline getirdikten sonra A.TR dolaşım belgesi eşliğinde AB üyesi ülkeye veya menşe ispat belgesi eşliğinde AB üyesi, Serbest Ticaret Anlaşması (STA) imzaladığımız veya PAMK a taraf bir ülkeye ihraç etmesi halinde, bu ülkelere ihraç edilen eşyanın bünyesinde kullanılan üçüncü ülke menşeli eşyaya ilişkin TEV den 1 inci firma sorumludur. Ancak, bu TEV in tercihli rejim çerçevesinde gerçekleştirilen ihracata ilişkin gümrük beyannamesinin tescil tarihinde ve ihracatı gerçekleştiren firmanın (2 nci firma) beyanı üzerine ödenmesi gerekmektedir. Bu itibarla, yukarıda izah edilen durum çerçevesinde TEV in doğduğu hususuna kanaat getirilirse, 1 inci firma bu verginin ödenmesinden sorumlu olup, ancak bu hususta ödenen TEV e ilişkin makbuzun ise 2 nci firma adına düzenlenmesi ve 2 nci firmanın gerçekleştirdiği ihracata ilişkin gümrük beyannamesiyle ilişkilendirilmesi gerekmektedir. Bu aşamada, TEV in kimin tarafından ödeneceği hususu, iki firma arasında hukuki ihtilaf konusu ise, ödenmemesi halinde kimin sorumlu olacağı ve nasıl ödenmesi gerektiği hususlarının ilgili firmalara hatırlatılmasında fayda mülahaza edilmektedir. Bu çerçevede; belgeden belgeye teslim işlemi KDV de Tecil-Terkin Sistemi kapsamında yapılmış ise, bu teslimata ilişkin olarak Yeminli Mali Müşavir Raporunda veya İhracat 2005/1 sayılı Tebliğ in eki Ek-6 da sayılan, Dahilde İşleme İzin Belgelerinin kapatılması için gerekli bilgi ve belgeler arasında yer alan Yeminli Mali Müşavirce onaylı ihracata ilişkin ihracat listesi nde, 1 inci firmanın üçüncü ülkeden ithal ettiği eşyayı kullanarak ürettiği ve yurt içinde 2 nci firmaya teslim ettiği eşyanın, 2 nci firma tarafından işleme faaliyetine tabi tutulduktan sonra A.TR dolaşım belgesi eşliğinde AB üyesi bir ülkeye veya menşe ispat belgesi eşliğinde AB üyesi, Serbest Ticaret Anlaşması (STA) imzaladığımız veya PAMK a taraf bir ülkeye ihraç edildiği tespitine yer verilmiş ise, bu tespite istinaden 1 inci firmanın TEV yükümlülüğü doğar. Buna karşın, belgeden belgeye teslim işlemi KDV de Tecil-Terkin Sistemi kapsamında yapılmamışsa veya Yeminli Mali Müşavir Raporunda veya İhracat 2005/1 sayılı Tebliğ in eki Ek- 6 da sayılan, Dahilde İşleme İzin Belgelerinin kapatılması için gerekli bilgi ve belgeler arasında yer alan Yeminli Mali Müşavirce onaylı ihracata ilişkin ihracat listesi nde bir önceki paragrafta belirtilen tespit yapılmamışsa; 2 nci firmanın, belge kapsamındaki ihracatının bir kısmını üçüncü ülkelere, bir kısmını ise menşe ispat belgesi eşliğinde veya A.TR dolaşım belgesi eşliğinde AB üyesi 27

28 bir ülkeye, Serbest Ticaret Anlaşması (STA) imzaladığımız bir ülkeye veya PAMK a taraf bir ülkeye gerçekleştirmesi ve üçüncü ülkeye yapılan ihracatı üçüncü ülkeden ithal ettiği eşyayı kullanarak gerçekleştirmesi yanında AB üyesi bir ülkeye, STA imzaladığımız bir ülke veya PAMK a taraf bir ülkeye gerçekleştirilen ihracata konu eşyanın bünyesinde de belgeden belgeye teslim kapsamındaki yurt içi alıma konu eşyayı kullanmış olması ve bu eşyanın (yurt içinde teslimi yapılan eşya) elde edilmesinde de üçüncü ülke menşeli eşya kullanılmış olması halinde, bu tespitlere istinaden 1 inci firmanın TEV yükümlülüğü doğar. denilmektedir. 7) Dahilde İşleme İzin Belgesi kapsamında fazla ödenen ya da ödenmemesi gerektiği halde ödenen Telafi Edici Vergi'lerin kısa zamanda iadesinin yapılabilmesi ve eksik ödenen TEV ve faizinin tahsil edilebilmesini sağlamak amacıyla Dış Ticaret Müsteşarlığı nın 11/8/2006 tarihli ve sayılı talimatı. İLGİ: 01/03/2006 tarih ve sayılı yazımız. Bilindiği üzere; ilgi de kayıtlı yazımız ekinde, 2005/2 sayılı Dahilde İşleme Rejimi Kapsamındaki Telafi Edici Vergi Uygulamalarına İlişkin Genelge nin değişiklik yapılmış son şekli gönderilmiştir. Muhtelif İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterlikleri (İBGS) nden alınan yazılarda, dahilde işleme izin belgesi kapsamında yapılan ihracatlarda, ödenmemesi gereken Telafi Edici Vergi (TEV) nin firmalar tarafından ödenmesi nedeniyle TEV lerin iadesi veya kaldırılması ile ilgili olarak Gümrük İdarelerinde sıkıntılar yaşandığı belirtilmektedir. Dahilde İşleme Rejimi kapsamında tahsil edilen TEV in geri verilmesi veya kaldırılmasına ilişkin olarak Gümrük Müsteşarlığı Gümrükler Kontrol Genel Müdürlüğü nün 12/06/2006 tarih ve 2006/60 sayılı Genelgesi ilişikte gönderilmektedir. Söz konusu Genelge hükümleri doğrultusunda Gümrük İdarelerince TEV lerin iade ve kaldırma işlemleri gerçekleştirilecektir. Ayrıca, TEV in kısa zamanda iadesinin yapılabilmesi ve eksik ödenen TEV ve faizinin tahsil edilebilmesini sağlamak amacıyla bir örneği ilişikte yer alan TEV tablosunun doldurulması uygun görülmektedir. Konuya ilişkin olarak Gümrük Müsteşarlığı ile de mutabık kalınan ve Genel Sekreterliğinizce yapılması gereken işlemler aşağıda yer almaktadır. İlgi de kayıtlı yazımız ekinde gönderilen 2005/2 sayılı Genelge ile 2005/3 sayılı Dahilde İşleme Rejimi Hakkında Genelge nin değişik 32 nci maddesi halen yürürlükte olup, tabloda yer alan TEV hesaplamalarının İhracat 2005/1 sayılı Tebliğin ilgili hükümleri ve ilgi de kayıtlı yazımız ekinde gönderilen 2005/2 sayılı Genelge hükümleri doğrultusunda yapılması gerekmektedir. Bu çerçevede, aşağıda yer alan hususlara dikkat edilmesi uygun görülmektedir. 1)TEV tablosunun İhracat ve Üçüncü Ülkeden İthalat başlıklı birinci ve ikinci bölümleri ile TEV Hesaplaması başlıklı üçüncü bölümünün "İthal Vergi Oranı", "İhraç Tarihi Kuru" ve Ödenen TEV (YTL) kısımları ilgili firma tarafından doldurulacak ve dahilde işleme izin belgesinin kapatılması için gerekli bilgi ve belgelerle birlikte kapatma müracaatı esnasında ilgili İBGS ye ibraz edilecektir. 2)İlgili İBGS, firma tarafından doldurulan tablonun birinci, ikinci ve üçüncü bölümlerini kapatma sırasında sunulan bilgi ve belgelere uygun şekilde doldurulup doldurulmadığının kontrolünü yaptıktan sonra, TEV Hesaplaması başlıklı bölümde Ödenmesi Gereken TEV ile Fark başlıklı kısmı dolduracaktır. 28

29 3)Üçüncü bölümde yapılan hesaplama sonucunda, firmanın ödemesi gereken bir fark (Ödenen TEV Ödenmesi Gereken TEV < 0, diğer bir ifadeyle hesaplama sonucunda ( ) bir meblağ) bulunmuş ise, bu farkın tahsil edilmesini teminen firmaya ve ilgili gümrük idaresine TEV tablosunun mühürlü ve imzalı bir örneği ilgili İBGS tarafından gönderilecektir. 4)Yapılan hesaplama sonucunda, firmanın ödemesi gereken bir TEV söz konusu ise; bu meblağın ödendiğine dair belgeler, ilgili İBGS ye ibraz edilmediği sürece (İhracat 2005/1 sayılı Tebliğin 37 ve 38 inci maddeleri hükümleri saklı kalmak kaydıyla) kapatma işlemi sonuçlandırılmayacaktır. 5)Üçüncü bölümde yapılan hesaplama sonucunda, firmaya iade edilmesi gereken bir fark(ödenen TEV Ödenmesi Gereken TEV >0, diğer bir ifadeyle hesaplama sonucunda (+) bir meblağ) bulunmuş ve firma tarafından ilgili İBGS ye İhracat 2005/1 sayılı Tebliğ in 34 üncü maddesi uyarınca talepte bulunulmuş ise, bu farkın firmaya iade edilmesini teminen ilgili İBGS, TEV tablosunun mühürlü ve imzalı bir örneğini ilgili gümrük idaresine gönderecektir. Bu aşamada; ilgili İBGS, bu farkın firmaya iade edilmesini beklemeden kapatma işlemini sonuçlandıracaktır. İhracat 2005/1 sayılı Tebliğ in 34 üncü maddesi çerçevesinde ödenmemesi gerektiği halde ödendiği anlaşılan TEV in iadesine ilişkin olarak, 4458 sayılı Gümrük Kanunu nun 211 inci maddesinde öngörülen 3 (üç) yıllık süre içerisinde ilgili gümrük idaresine müracaat edilmesi gerekmektedir. 6)Belge sahibi firma tarafından ödenmesi gereken TEV in, ilgili gümrük idaresine TEV tablosunun gönderileceği tarih itibarıyla henüz ödenmediği tespit edilmiş ise, anapara yanında gecikme faizi de anılan tablonun üçüncü bölümünde yer alan Ödenmesi Gereken TEV başlıklı kısmına ilgili İBGS tarafından dercedilecektir. Aynı şekilde, ilgili belge sahibi firma tarafından ödenmesi gereken TEV in ilgili ihracata ilişkin gümrük beyannamesinin tescil tarihinden sonraki bir tarihte ödendiği tespit edilmiş ise, Ödenmesi Gereken TEV başlıklı kısma anapara yanında gecikme faizi de ilgili İBGS tarafından eklenecektir. Ancak, tablonun gönderildiği tarih ile ödemenin yapılacağı tarihler arasında geçen süreye ilişkin gecikme faizi gümrük idaresi tarafından firmadan ayrıca tahsil edilecektir. 7)Üçüncü bölümde yapılan hesaplama sonucunda, firmanın ödemesi gereken veya firmaya iade edilmesi gereken bir fark yok ise (Ödenen TEV Ödenmesi Gereken TEV = 0), söz konusu tablo belge dosyasında saklanacaktır. 8)Dahilde işleme izin belgesi kapsamında önceden ihracattan sonra ithalat yapılması durumunda; TEV, ihracata ilişkin gümrük beyannamesinin tescil tarihindeki döviz satış kuru ve bu tarihte ithalat rejiminde belirtilen gümrük vergisi ve varsa toplu konut fonu üzerinden hesaplanarak, önceden ihracata tekabül eden ithalatın yapılması esnasında ödenecektir. Bu husus, tablonun altında yer alan açıklamalar bölümüne kaydedilecektir. 9)Belge sahibi firmanın gerçekleştirdiği ihracatlara ilişkin olarak hem firmaya iade edilmesi hem de firmanın ödemesi gereken TEV in birlikte söz konusu olması durumunda, iade edilmesi ve ödenmesi gereken TEV ile ilgili işlemler, ihracatın gerçekleştirildiği gümrük idaresi tarafından sonuçlandırılacaktır. İşlemi gerçekleştiren gümrük idaresi, iade edilmesi ve ödenmesi gereken TEV ile ilgili işlemlerin sonuçlandırıldığına dair yazıyı ilgili İBGS ye gönderecektir. İade ve ödenmesi gereken TEV işlemleri farklı gümrük idareleri tarafından yapılması durumunda ise, TEV tablosu ilgili gümrük idaresine ayrı ayrı gönderilecektir. denilmektedir. EKLER: 1.Gümrük Müsteşarlığı Genelgesi (3 sayfa) 2. TEV Tablosu (1 sayfa) 29

30 8) Dahilde İşleme İzin Belgesi kapsamında fazla ödenen ya da ödenmemesi gerektiği halde ödenen Telafi Edici Vergi'lerin kısa zamanda iadesinin yapılabilmesi ve eksik ödenen TEV ve faizinin tahsil edilebilmesini sağlamak amacıyla Dış Ticaret Müsteşarlığı nın 23/8/2006 tarihli ve sayılı talimatı. İlgi : a) 8/3/2005 tarih ve sayılı, b) 1/3/2006 tarih ve sayılı, c) 11/8/2006 tarih ve sayılı yazılarımız. Bilindiği üzere; 27/1/2005 tarihli ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan İhracat 2005/1 sayılı Dahilde İşleme Rejimi Tebliği nin 33 üncü maddesi çerçevesinde, Telafi Edici Vergi(TEV) in hangi durumlarda aranacağı ve aynı Tebliğ in 34 üncü maddesinde de, ödenmemesi gerektiği halde ödenmiş olduğu belirlenen TEV in hangi şartlar dahilinde iade edilebileceği belirtilmiştir. Diğer taraftan; İlgi(a) da kayıtlı yazımız ekinde tüm İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliklerine gönderilen 2005/3 sayılı Genelge nin 32 nci maddesinin ikinci fıkrasında, DİİB sahibi firmanın yapacağı müracaata istinaden verilecek yazı ile, belge kapsamında yapılan ihracatta ödenmemesi gerektiği halde ödendiği veya fazla ödendiği tespit edilen TEV ile ikincil işlem görmüş ürünlere ilişkin verginin iadesine ilişkin gerekçe bildirilir. hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede; Müsteşarlığımızca, Dahilde İşleme İzin Belgesi ihracat taahhüdünün kapatılması esnasındaki TEV ile ilgili olarak, İlgi(a) da kayıtlı yazımız ekinde gönderilen 2005/3 sayılı Genelge nin 32 nci maddesi, değişiklik yapılmış son şekli ilgi (b) de kayıtlı yazımız ekinde gönderilen 2005/2 sayılı Telafi Edici Vergi Uygulamalarına İlişkin Genelge ve ilgi(c) de kayıtlı yazımız çerçevesindeki mevcut uygulamanın sağlıklı bir şekilde yürütülmesini teminen aşağıdaki hususlar da dikkate alınmak suretiyle konuya ilişkin işlemlerin tekemmül ettirilmesi kararlaştırılmıştır. Bu itibarla, düzenlenmemesi gerektiği halde ilgili belge sahibi firmalarca sehven A.TR Dolaşım Belgeleri düzenlenmesi veya gerek Serbest Ticaret Anlaşmaları eki menşe protokolleri kapsamında tavize konu olmamasına rağmen gerekse bu Anlaşmaların eki menşe protokolleri kapsamında tercihli menşe kazanmamasına rağmen ilgili belge sahibi firmalarca sehven menşe ispat belgeleri düzenlenmesi durumunda; a) İlgili TEV ödenmişse, 1- Tahsil edilmiş bulunan bu TEV in geri verilmesi için, ilgili gümrük idarelerince TEV in geri verilmesi/kaldırılması işlemlerinin, bir sureti ilgi(c) de kayıtlı yazımız ekinde Genel Sekreterliklerine de gönderilen, Gümrük Müsteşarlığı Gümrükler Kontrol Genel Müdürlüğü nün 12/6/2006 tarihli ve 2006/60 sayılı Genelgesi uyarınca sonuçlandırılacağı hususu dikkate alınmak suretiyle, 4458 sayılı Gümrük Kanunu nda öngörülen 3 (üç) yıllık süre içerisinde ilgili gümrük müdürlüğüne müracaat edilmesi yanında bahse konu belgelerin iade edildiğinin ya da ithalat ülkesince reddedildiğinin ispatlanması gerekmektedir. 2- Bu durumdaki ihracata ilişkin gümrük beyannameleri açısından Genel Sekreterliklerince, belge taahhüt kapatma işlemlerinin ilgi(c) de kayıtlı yazımızın 5 inci paragrafının 5 inci maddesi çerçevesinde tekemmül ettirilmesi gerekmektedir. b) İlgili TEV henüz ödenmemişse, 30

31 1- Bu konunun ivedilikle Müsteşarlığımıza intikal ettirilmesi, bu kapsamdaki A.TR Dolaşım Belgesinin veya menşe ispat belgesinin yanlış düzenlendiğinin karşı ülke makamlarına bildirilmesini teminen bu hususun Müsteşarlığımızca da Gümrük Müsteşarlığı na intikal ettirilmesi ve Gümrük Müsteşarlığı nca, konuya ilişkin olarak karşı ülkeye gerekli bildirimin yapılması yanında bu bildirimin yapıldığının Müsteşarlığımıza bildirilmesi gerekmektedir. 2- Bu durumdaki ihracata ilişkin gümrük beyannameleri açısından Genel Sekreterliklerince, Müsteşarlığımıza intikal ettirilen hususa ilişkin Müsteşarlığımızdan alınacak cevabi yazıyı müteakip TEV ile ilgili işlemlerin tekemmül ettirilmesi gerekmektedir. denilmektedir. 9) Dış Ticaret Müsteşarlığı nın 11/8/2006 tarihli ve sayılı talimatları konusu Dahilde İşleme İzin Belgesi kapsamında fazla ödenen ya da ödenmemesi gerektiği halde ödenen Telafi Edici Vergi'lerin kısa zamanda iadesinin yapılabilmesi ve eksik ödenen TEV ve faizinin tahsil edilebilmesinin sağlanmasına ve kontrolüne yönelik talimatlarında belirtilen gecikme zammının hesaplanması ve kontrolüne yönelik tereddüt üzerine tarih sayılı talimatı. İlgi: 11/8/2006 tarihli ve sayılı yazımız. Bilindiği üzere; Telafi Edici Verginin (TEV) kısa zamanda iadesinin yapılabilmesi ve eksik ödenen TEV ve faizinin tahsil edilebilmesini sağlamak amacıyla Genel Sekreterliklerince yapılması gereken işlemler ve bu doğrultuda hazırlanan TEV Tablosu, İlgi de kayıtlı yazımızla Genel Sekreterliklerine gönderilmişti. Bu çerçevede; bazı İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliklerinden (İBGS lerden) alınan konuya ilişkin yazılarda özetle, bahse konu TEV Tablosunun TEV Hesaplaması başlıklı bölümünde yer alan faiz hesaplamasının ne şekilde yapılacağı hususunda net bir bilgi olmadığı, faiz hesaplamasının ne şekilde yapılacağı açıkça Genel Sekreterliklerine bildirilse dahi TEV listelerinin sayfalar dolusu olabildiği, faiz tutarının aynı gün hesaplanıp ilgili gümrük idaresine intikalinde güçlük bulunduğu ve aynı gün bahse konu bilgileri ihtiva eden TEV Tablosunun intikalinin sağlanması durumunda bile TEV Tablosundaki hesaplama tarihi ile ödeme tarihi arasında, bu yazımızda da öngörüldüğü üzere yine de fark doğacağı belirtilerek, Genel Sekreterliklerince sadece bu TEV in anaparasının hesaplanması, buna mukabil faiz hesaplamasının tahsilatı yapan gümrük idaresi tarafından yapılmasının daha sağlıklı olacağı ifade edilmiş olup konu, bu kapsamdaki görüşlerinin alınmasını teminen 6/9/2006 tarihli ve sayılı yazımız ile Gümrük Müsteşarlığı na intikal ettirilmiştir. Anılan Müsteşarlıktan alınan ve ekte bir sureti gönderilen 9/10/2006 tarihli ve 182 sayılı cevabi yazıda ise; TEV faizinin, İhracat 2005/1 sayılı Dahilde İşleme Rejimi Tebliği nin 33 üncü maddesinin onuncu ve onbirinci fıkralarında belirtilen tarihler esas alınmak suretiyle Gümrük Müsteşarlığı nın internet sitesinde yer alan Gecikme Zammı modülünden yararlanmak suretiyle hesaplanmasının mümkün bulunduğu, ancak faizin ödeme tarihine kadar işlemesi nedeniyle gümrük idarelerince hesaplanıp tahsili ile daha sonra İBGS lerce ödeme tarihleri de dikkate alınarak kontrolünün yapılmasının uygun olacağı ifade edilmiştir. Bu itibarla; TEV faizinin, İhracat 2005/1 sayılı Tebliğ in 33 üncü maddesinin onuncu ve onbirinci fıkralarında belirtilen tarihler esas alınmak suretiyle Gümrük Müsteşarlığı Gümrükler Genel Müdürlüğü nün web sayfasında Mevzuat sütunun altında yer alan Gecikme Zammı modülünden yararlanmak suretiyle hesaplanması mümkün bulunmaktadır. Diğer taraftan; faizin ödeme tarihine kadar işlemesi nedeniyle gümrük idarelerince ilgili TEV in, bu kapsamdaki Tablonun gönderildiği tarih ile ödemenin yapılacağı tarihler arasında geçen süreye ilişkin gecikme faizi de dikkate alınarak hesaplanmasını müteakip tahsil edilip edilmediğinin, bilahare İBGS lerce kontrolünün yapılmasında Müsteşarlığımızca da fayda mülahaza edilmiştir. denilmektedir. 31

32 10) Dış Ticaret Müsteşarlığı nın 12/4/2007 tarihli ve sayılı talimatları ekinde, Gümrük Müsteşarlığı Gümrükler Genel Müdürlüğü nce Merkez ve Taşra Teşkilatına gönderilen 5/4/2007 tarihli ve Telafi Edici Verginin Ödenmesi konulu, 2007/21 sayılı Genelge nin bir sureti gönderilmiş olup, söz konusu talimatta Telafi Edici Vergi ile ilgili işlemlerin, bahse konu Genelge deki hükümler dikkate alınmak suretiyle tekemmül ettirilmesi hususu belirtilmektedir. 2007/21 sayılı "Telafi Edici Vergi Genelgesi" için bu linki izleyiniz. 32

33 PAN-AVRUPA-AKDENİZ MENŞE KÜMÜLASYONU SİSTEMİ VE KONUYA İLİŞKİN UYGULAMA TALİMATLARI 1) 2005/2 sayılı Dahilde İşleme Rejimi Kapsamındaki Telafi Edici Vergi Uygulamalarına İlişkin Genelge ve Pan-Avrupa-Akdeniz Menşe Kümülasyonu Sistemine İlişkin bilgi notunun yer aldığı Dış Ticaret Müsteşarlığı nın tarih sayılı talimatı. PAN-AVRUPA-AKDENİZ MENŞE KÜMÜLASYONU SİSTEMİ I. Barselona Deklarasyonu Barselona Süreci olarak da adlandırılan Avrupa-Akdeniz Ortaklığı, Kasım 1995 tarihinde Barselona da düzenlenen ve ülkemizin de iştirak ettiği Avrupa-Akdeniz Dışişleri Bakanları Konferansında tarafların kabul ettikleri Barselona Deklarasyonu 1 na dayanmaktadır.barselona Deklarasyonu, Avrupa-Akdeniz Ortaklığı nda üç temel hedef ortaya koymaktadır: 1. Siyaset ve güvenlik diyaloğunun güçlendirilmesi suretiyle müşterek barış ve istikrar alanının tanımlanması (Siyaset ve Güvenlik Faslı); 2. Kültürler ve topluluklar arasında karşılıklı anlayışı güçlendirerek, sosyal, kültürel ve insani ortaklık yoluyla insanların yakınlaştırılması (Sosyal, Kültürel ve İnsani Fasıl); 3. İktisadi ve mali ortaklık ile serbest ticaret alanı nın tedricen oluşturulması suretiyle refahın paylaşıldığı bir bölgenin tesis edilmesi (İktisadi ve Mali Fasıl); Barselona Deklarasyonu, Akdeniz Havzasında, 2010 yılına kadar Avrupa-Akdeniz Serbest Ticaret Alanı nın tesis edilmesini hedeflemektedir. Bu kapsamda, tarafların gerek kendi aralarında, gerekse AB ve EFTA ile serbest/tercihli ticaret anlaşmalarını (STA) tamamlamaları gerekmektedir. Nitekim, ülkemizin, gerek gümrük birliğinin nihai dönemine dair 1/95 sayılı Türkiye-AB Ortaklık Konseyi Kararı nın AB nin tercihli gümrük rejimine uyuma dair 16 ıncı Maddesi uyarınca gerekse Barselona Deklarasyonu çerçevesinde, bölge ülkelerinden İsrail (Mayıs 1997), Filistin (Haziran 2005), Tunus (Temmuz 2005) ve Fas (Ocak 2006) ile akdettiği STA lar yürürlüğe girmiştir. Ülkemizin, Suriye (Aralık 2004) ve Mısır (Aralık 2005) ile imzaladığı STA lara ilişkin iç onay süreci ise devam etmektedir. Diğer taraftan, Ürdün ve Lübnan ile STA müzakerelerimiz devam etmekte olup, Cezayir ile müzakerelere ise henüz başlanmamıştır. II. Pan-Avrupa Menşe Kümülasyonu Sisteminin Akdeniz Ülkelerine Teşmili Pan-Avrupa Menşe Kümülasyonu sisteminin Barselona Sürecinin tarafı Akdeniz ülkelerine (Fas, Tunus, Cezayir, Filistin, Suriye, Lübnan, Ürdün, Mısır ve İsrail 2 ) de teşmili konusu AB tarafından 2001 yılında Brüksel de yapılan 1 inci Avrupa-Akdeniz Ticaret Bakanları Konferansında gündeme getirilmiş ve böylece Pan-Avrupa Akdeniz Menşe Kümülasyonu hususunda ilk siyasi girişim yapılmıştır. 1 Barselona Deklarasyonu nu; AB Konseyi Bşk, AB Komisyonu Bşk.Yrd., AB-15 Üye Devletleri, Türkiye, Cezayir, Fas,Tunus, Mısır,Lübnan, Suriye, Ürdün, Filistin, İsrail, Malta ve Kıbrıs Rum Yönetimi imzalamışlardır. Libya, 1999 yılından bu yana Avrupa-Akdeniz Ortaklığına gözlemci statüsünde katılmaktadır. 2 Kıbrıs Rum Yönetimi ve Malta da 2001 yılında Akdeniz Ülkeleri kapsamında yer almakla beraber, 1 Mayıs 2005 tarihinde AB üyesi olduklarından zikredilmemişlerdir. 33

34 Bütün taraf ülke temsilcilerinin iştirakiyle tesis edilen Çalışma Grubu (Pan-Euro- Mediterranean Working Group), Pan-Avrupa Akdeniz Menşe Kuralları Menşe Protokolünü 3 hazırlamış ve bu Protokol, 2003 yılında Palermo da yapılan 3 üncü Avrupa-Akdeniz Ticaret Bakanları Konferansı nda onaylanmıştır. Bu suretle, Pan-Avrupa Menşe Kümülasyonuna (PAMK) taraf olan ülkeler (AB-25, EFTA ülkeleri, Türkiye 4, Bulgaristan ve Romanya) arasında başlangıç tarihi 1 Ocak 1997 ye dayanan menşe kümülasyonunun genişletilerek ve geliştirilerek, Barselona Sürecine taraf olan Akdeniz ülkelerinin de (Mağrip ve Maşrık ülkeleri ile İsrail) menşe kümülasyonuna dahil olması amaçlanmış ve bunun için esasen PAMK ile belirlenen ilkelere dayanan Pan-Avrupa-Akdeniz Menşe Kümülasyonu (PAAMK) Sistemi ortaya konmuştur. Pan-Avrupa Menşe Kümülasyonunun Akdeniz ülkelerini kapsayacak şekilde genişletilmesinin, dolayısıyla daha geniş bir coğrafyada (42 ülke) STA ağı ve bu kapsamda menşe kümülasyonunun tesis edilmesinin; - Taraf ülke müteşebbislerinin bölge içinde daha fazla yatırımda bulunmalarını teşvik edeceği, Çalışma Grubunun 2001 yılındaki istikşafi toplantısında AB yetkilileri tarafından Akdeniz ülkelerine ifade edildiği üzere, sermayenin üçüncü ülkelere ihracı yerine bölge içinde dolaşması yolunda daha güçlü saikın ortaya çıkacağı, - Bütün taraf ülkeler arasında iktisadi işbirliğini geliştireceği ve ticareti artıracağı, - Taraf ülkelerin menşeli girdi ve ürün temin etmeleri imkanlarını artıracağı, - Üreticilerin, 42 ülkenin taraf olduğu bir serbest ticaret alanında faaliyetlerini organize etmek suretiyle, ölçek ekonomilerine ulaşmalarını sağlayacağı, öngörülmektedir. PAAMK nun, 2006 yılından itibaren, söz konusu menşe kümülasyonunun yürürlüğe konulmasına dair şartları yerine getirmiş ülkeler arasında yürürlüğe girmesi öngörülmektedir. Bu itibarla, önümüzdeki dönemde, PAMK ndan değil, PAAMK nundan bahsedilecektir. PAAMK nun işleyişi ile bu kapsamda ortaya çıkan meseleleri görüşmek üzere, Pan-Avrupa-Akdeniz Menşe Kuralları Çalışma Grubu tesis edilmiş olup, AB Komisyonu temsilcisinin başkanlığında yılda iki defa düzenli olarak toplanması kararlaştırılan söz konusu Çalışma Grubu, 2004 yılından bu yana dört kez toplanmıştır. III- Pan-Avrupa-Akdeniz Menşe Kümülasyonu Kuralları PAAMK na; Türkiye, AB ülkeleri, EFTA ülkeleri, Romanya ve Bulgaristan ile Barselona Sürecine taraf Akdeniz ülkeleri (Maşrık ülkeleri ve Mağrip ülkeleri ile İsrail) ve Faroe Adaları dahil bulunmaktadır. Menşe kümülasyonunun tedricen oluşturulması, başka bir ifadeyle, STA ağını tamamlamış en az üç ülke arasında menşe kümülasyonun işlemeye başlaması (değişken geometri) ve menşeli ürünlerin imalatında kullanılan menşesiz (üçüncü ülke menşeli) girdilere ait gümrük vergilerinde geri ödemenin veya muafiyetin yasaklanması kaidesi Pan-Avrupa-Akdeniz Menşe Kümülasyonunun 3 Bahse konu Protokol; Pan-Avrupa Menşe Kümülasyonu, Mağrip (Fas,Tunus ve Cezayir) ve Maşrık (Filistin, Suriye,Lübnan,Ürdün, Mısır) ile İsrail/Faroe Adaları Model Menşe Protokollerinden oluşmaktadır. 4 Türkiye, Pan-Avrupa Menşe Kümülasyonuna 1 Ocak 1999 dan itibaren taraf olmuştur. 34

35 temel ilkeleri olarak tespit edilmiştir. Ayrıca, menşe ispat belgesi olarak EUR-MED Dolaşım Sertifikası ihdas edilmiştir. Değişken Geometri Pan-Avrupa-Akdeniz Menşe Kümülasyonu, Pan-Avrupa-Akdeniz menşe kurallarını içeren serbest ticaret anlaşmaları akdetmiş ülkeler arasında çapraz menşe kümülasyonunun 5 tesis edilmesini öngörmektedir. Değişken geometri kuralı, çapraz menşe kümülasyonunun yürürlüğe girmesi için sisteme taraf bütün ülkeler in STA ağını tamamlamış olmalarını şart koşmamakta olup, en az üç ülkenin aralarındaki STA ağını tamamlamaları halinde, bu ülkeler bakımından Pan-Avrupa-Akdeniz Menşe Kümülasyonunun işlemeye başlamasına imkan tanımaktadır. Pan-Avrupa Menşe Kümülasyonu kapsamındaki çapraz menşe kümülasyonu ise taraf ülkelerin aralarındaki STA ağını büyük ölçüde tamamlamalarını takiben yürürlüğe konulmuştur. Gümrük Vergilerinde Geri Ödemenin Veya Muafiyetin Yasaklanması Menşe kümülasyonu (PAAMK) kapsamındaki ticarette taraf ülkeler, ihraç ettikleri menşeli ürünlerinin imalatında kullandıkları menşesiz (üçüncü ülke menşeli) girdilerine ait gümrük vergilerinde geri ödemenin veya muafiyetin yasaklanması (No Drawback Rule) kaidesine riayet edeceklerdir. Bununla beraber, PAAMK; PAMK ndan farklı olarak, gümrük vergilerinde geri ödemenin veya muafiyetin yasaklanması kaidesinin her şart altında istisnasız olarak tatbik edilmesini amir değildir. 1- Bu meyanda, menşe kümülasyonu kapsamındaki ticarette, sadece Mağrip ve Maşrık ülkelerine münhasır olmak üzere, bu ülkelere; menşeli ürünlerin imalatında kullandıkları; 25 ila 49 ve 64 ila 97 nci fasıllar kapsamı üçüncü ülke menşeli girdilere ait ithalat vergilerinin %5 inden yukarısını, 50 ila 63 üncü fasıllar kapsamı üçüncü ülke girdilerine ait ithalat vergilerinin ise %10 undan yukarısını, 31 Aralık 2009 tarihine kadar iade etmeleri (kısmi iade-partial Drawback 6 ) hususunda geçici istisna tanınmıştır. Bu husus Mağrip ve Maşrık Model Protokollerinin 15/7 nci Maddesinde düzenlenmektedir. Menşe kümülasyonu kapsamındaki ticarette, menşeli ürünün imalatında kullanılan üçüncü ülke girdilerine ait gümrük vergilerinde geri ödemenin veya muafiyetin yasaklanması kuralına ilişkin bahse konu geçici istisna, sisteme taraf diğer ülkeler olan Türkiye, AB, EFTA ülkeleri, Romanya ve Bulgaristan ile İsrail ve Faroe Adaları açısından ise geçerli değildir. Başka bir ifadeyle, Mağrip ve Maşrık ülkeleri haricinde, diğer ülkeler kısmi iade istisnasından istifade edemeyeceklerdir. 5 Menşe kümülasyonu; nihai mamulün ihraç ülkesi tercihli menşeini kazanması için asgari kural olan söz konusu mamulün imalatında kullanılan girdilerin yeterli işçilik ve işlem e tabi tutulması kriterine, imalatta kullanılan menşeli girdiler açısından yumuşama getirmektedir. Başka bir ifadeyle, nihai ihracatçı ülkenin, ithal ettiği menşeli girdiler üzerinde yetersiz işçilik ve işlem in ötesinde işlem yapmak şartıyla, imal ettiği mamule kendi menşeini kazandırmasına imkan tanımaktadır. Ayrıca, mamulün menşe kazanmasında, kullanılan menşeli girdilerin de dikkate alınmasına (menşelerin kümüle edilmesine) imkan vermektedir. Nihai mamulün imalatında kullanılan menşesiz (üçüncü ülke menşeli) girdilerin ise her halükarda asgari olarak yeterli işçilik ve işlem e tabi tutulması temel kriterdir. 6 Bahse konu geçici istisna (kısmi iade) esasen Pan-Avrupa Menşe Kümülasyonu çerçevesinde de 2002 yılına kadar süren geçiş döneminde tatbik edilmiştir. 35

36 Misal olarak, Türkiye-Fas-İsviçre arasındaki tercihli ticarette (diagonal trade), tarafların birbirlerine ihraç edecekleri menşeli ürünlerin imalatında menşesiz girdi kullanmaları halinde, Türkiye ve İsviçre nin bu girdilere ait ithalat vergilerini ihraç aşamasında tam olarak tahsil etmeleri gerekmekte, buna mukabil, Fas, kendisine tanınan ve 31 Aralık 2009 tarihine kadar uygulanacak kısmi iade istisnası uyarınca, nihai mamulün imalatında kullandığı üçüncü ülke menşeli girdilere ait ithalat vergilerinin %5 veya %10 undan yukarısını ihracatçısına iade edebilme imkanına sahip bulunmaktadır. Mağrip ve Maşrık ülkelerine, menşeli ürünlerin imalatında kullandıkları gümrük vergilerinde iadenin yasaklanması kuralında tanınan geçici istisnanın temel iktisadi sebebi, söz konusu ülkelerin gümrük vergisi hadlerinin diğer PAAMK tarafı ülkelere nazaran oldukça yüksek olması gerçeğidir. Misal olarak İsviçre nin imal ettiği menşeli mamulde kullandığı menşesiz girdilere ait gümrük vergisi %5 iken, aynı ürünün Fas ta imal edildiği halde kullanılan aynı menşesiz girdilere ilişkin gümrük vergisi %50 seviyelerine çıkabilmektedir. 2- Diğer taraftan, PAAMK sistemine dahil başka ülke/ülkelerle menşe kümülasyonu tatbik edilmediği halllerde, PAAMK na taraf bir ülkenin, Mağrip ve Maşrık ülkelerinden biri ile yapacağı ikili ticarette (ikili menşe kümülasyonu), menşeli mamulün imalatında kullanacağı üçüncü ülke girdilerine ait gümrük vergilerini tamamen iade edebilmeleri mümkündür. Başka bir ifadeyle, salt ikili ticarette gümrük vergilerinde geri ödemenin veya muafiyetin yasaklanması kaidesi uygulanmamaktadır. Bu husus Mağrip ve Maşrık Model Protokollerinin 15/6 ncı Maddesinde düzenlenmektedir. Ancak, PAAMK sistemindeki bir başka ülkeye ihraç edilmek istenmesi halinde söz konusu menşeli ürünlerin menşe kümülasyonundan yararlanması mümkün bulunmamaktadır. Bu itibarla, Mağrip ve Maşrık ülkeleri ile yapılacak bu kapsamdaki ticarette, menşeli ürünlerin, PAAMK sistemine dahil bir başka ülkeye ihracının amaçlanmadığı, salt ikili ticaret yapan ülkelerin pazarında tüketilmesinin hedeflendiği hallerde başurulması yerinde olacaktır. 3- Mağrip ülkelerinin birbirleri ile akdettikleri serbest ticaret anlaşmalarının menşe protokolleri tam menşe kümülasyonuna ilikin hükümler de içermekte olup, söz konusu menşe kümülasyonuna PAAMK Mağrip Model Protokolü nün 3 (4a) ve 4 (4a) maddesinin hükümlerinde yer verilmektedir. Bununla birlikte, Mağrip ülkeleri arasındaki tam kümülasyon, temel ilke olan gümrük vergilerinde geri ödemenin veya muafiyetin yasaklanması kuralını içermediğinden, söz konusu tam menşe kümülasyonu kurallarına göre menşe kazanmış ürünler, PAAMK sistemine taraf diğer ülkelere, PAAMK ndan yararlanarak ihraç edilemez. Başka bir ifadeyle, PAAMK na dahil bir ülkenin Mağrip ülkeleriyle tam menşe kümülasyonu kurallarına göre tercihli ticaret yapması halinde, bu kapsamda menşe kazanacak ürünler, bir başka taraf ülkeye menşe kümülasyonu kapsamında ihraç edilemeyecektir. 4- PAAMK kuraları; Pan-Avrupa Menşe Kümülasyonu ülkeleri (Türkiye, AB, EFTA, Romanya ve Bulgaristan) ile İsrail ve Faroe Adaları açısından; gerek aralarındaki tercihli ticarette gerekse Mağrip ve Maşrık ülkeleriyle çapraz menşe kümülasyonu (PAAMK) çerçevesindeki tercihli ticarette, menşeli ürünlerin imalatında kullandıkları üçüncü ülke girdilerine ait gümrük vergilerinde geri ödemenin veya muafiyetin yasaklanması kaidesinin her zaman geçerli olmasını hükme bağlamaktadır. Menşe İspat Belgeleri Pan-Avrupa-Akdeniz Menşe Kümülasyonu kapsamında menşe ispat belgeleri olarak; 1) EUR-MED Dolaşım Sertifikası veya EUR-MED fatura beyanı ile 2) EUR.1 Dolaşım Sertifikası veya fatura beyanı ihdas edilmektedir. 36

37 PAAMMK kuralları; nihai ürünün tercihli menşe kazanmasında, Mağrip ve Maşrık ülkeleri, İsrail ve Faroe Adalarıyla menşe kümülasyonunun tatbik edildiği/edileceği hallerde sadece EUR- MED menşe belgesinin tanzim edilmesi hükmünü amirdir. Misal olarak, Türkiye İsviçre den ithal ettiği menşeli girdiyi işleyerek, PAAMK çerçevesinde Fas a ihraç edecek ise söz konusu girdinin EUR-MED menşe belgesi refakatinde ithal edilmiş olması ve Türkiye nin anılan girdinin işlenmesinden elde ettiği nihai ürünü EUR-MED menşe belgesi refakatinde Fas a ihraç etmesi gerekmektedir. Buna mukabil, PAAMK çerçevesinde, çapraz menşe kümülasyonuna başvurulmadığı hallerde, başka bir ifadeyle, PAAMK na taraf bir başka ülke ile menşe kümülasyonunun tatbik edilmediği/edilmeyeceği ve gümrük vergilerinde geri ödemenin veya muafiyetin yasaklanması hükmünün uygulanmayacağı hallerde, sadece EUR.1 menşe belgesi düzenlenecektir. Bu itibarla, EUR.1 Menşe Belgesi, PAAMK na taraf ülkelerden birinin Maşrık veya Mağrip ülkelerinden biri ile ikili menşe kümülasyonu veya Mağrip ülkeleriyle tam menşe kümülasyonu çerçevesindeki tercihli ticaretinde zorunlu olarak düzenlenecektir. Pan-Avrupa-Menşe Kümülasyonu ülkelerinin (AB, EFTA, Türkiye, Bulgaristan ve Romanya) kendi aralarında yapacakları tercihli ticarette, Mağrip ve Maşrık ülkeleri, İsrail ve Faroe Adalarıyla menşe kümülasyonunun tatbik edilmediği/edilmeyeceği hallerde EUR.1 veya EUR-MED menşe belgelerinden biri tercihen kullanılabilir. Ancak, evvelce de ifade edildiği üzere, tercihli ticarette, Mağrip ve Maşrık ülkeleri ile İsrail ve Faroe Adalarıyla menşe kümülasyonu söz konusu ise sadece EUR-MED menşe belgesi tanzim edilecektir. Misal olarak, İsviçre-Türkiye-Bulgaristan arasındaki tercihli ticarette (diagonal trade) EUR.1 veya EUR-MED menşe belgelerinden birinin kullanılması mümkündür. Ancak, sözkonusu tercihli ticarette, menşe kümülasyonuna Tunus un da dahil olması halinde, sadece EUR-MED menşe belgesi düzenlenecektir. Toplam kıymeti Euro yu aşmayan veya onaylanmış ihracatçılar tarafından gerçekleştirilecek sevkıyatlar için, EUR-MED menşe belgesi yerine, EUR-MED fatura beyanı, EUR.1 menşe belgesi yerine ise fatura beyanı düzenlenebilecektir. PAAMK kapsamında Tercihli Rejim ve Mamule Menşe Kazandırıcı İşçilik ve İşlemler Malumları olduğu üzere, PAAMK kapsamındaki tercihli ticaret; taraf ülkelerin aralarında akdettikleri ikili veya çok taraflı, STA ların ana metninde veya Protokol yahut eklerinde düzenlenen ticari tavizler ile anılan Anlaşmaların ekini teşkil eden ve PAAMK na uygun olarak hazırlanmış Menşe Protokolleri ile eklerinde ortaya konan menşe kriterlerine (tercihli menşe kuralları) göre işlemektedir. Dolayısıyla, söz konusu ticari tavizlere, Menşe Protokolleri ile eklerinde ortaya konan menşe kriterleri uyarınca tercihli menşe kazanmış ürünler tabi olmaktadır. Bu çerçevede, STA ların öngördüğü tercihli rejimin DTÖ kuralları ve bu kapsamda Bölgesel Ticaret Anlaşmalarına dair kurallar ile GATT XXIV üncü Madde hükümlerine uygun olması ve menşeli ürünlerin ya tamamen elde edilmiş olması veya menşeli ürünlerin imalatında kullanılan üçüncü ülke menşeli girdilerin yeterli işçilik ve işleme uğramış olması gerekmektedir. İmal edilen ürünlerin hangi hallerde tercihli menşe kazanacağına dair hükümler Menşe Protokollerinin 2, 5 ve 37

38 6 ncı Maddelerinde düzenlenmekte olup, pozisyon itibariyle, her bir ürüne ilişkin spesifik menşe kriterleri anılan Protokollerin II sayılı Ek inde düzenlenmektedir. PAAMK Menşe Protokollerinin 3 ve 4 üncü maddeleri, taraf ülkeler arasındaki tercihli ticarette çapraz menşe kümülasyonunun işlemesine imkan tanımaktadır. Bu itibarla, menşeli ürünün imalatında kullanılan PAAMK tarafı ülkeler menşeli girdiler de menşe kazandırıcı işçilik ve işlemler çerçevesinde dikkate alınmakta, dolayısıyla, menşeli girdilerin yeterli işçilik ve işleme tabi kılınması gerekmemekte olup, ürünün nihai imalatçı/ihracatçı ülke menşei kazanması için menşeli girdilerin PAAMK menşe protokollerinin 7 nci maddesinde sayılan yetersiz işçilik ve işlemler in ötesinde işleme tabi tutulmuş olması yeterlidir. Misal olarak, 87 nci fasıl kapsamı motorlu taşıtlara dair menşe kuralı; ürünün imalatında kullanılan üçüncü ülke menşeli girdilerin kıymetinin söz konusu ürünün fabrika çıkış fiyatının %40 ını geçmemesini öngörmektedir. Bu durumda, Türkiye; otomobilin imalatında; girdilerin PAAMK kapsamında %30 unu İsviçre den, %20 sini Bulgaristan dan temin etmesi ve %10 da kendi katma değerini (Türkiye de yapılan işçilik ve işlemin yetersiz işlemlerin ötesinde olduğu varsayılmaktadır) ilave etmesi ve ürünün %40 değerini teşkil eden girdiyi de Çin den tedarik etmesi halinde, elde ettiği otomobili tercihli rejim kapsamında Fas a ihraç edebilecektir. Bu örnekte, imal edilen otomobilin menşeli olarak addedilmesi için fabrika çıkış fiyatının azami %40 ı değerinde üçüncü ülke menşeli girdi kullanılması kuralına riayet edilmiş olup, çapraz menşe kümülasyonu, menşeli katma değerlerin birleştirilmesine imkan tanıdığından, otomobile menşe kazandırıcı işlem olarak İsviçre, Bulgaristan ve Türkiye nin katma değerleri toplanacak ve ürün Türkiye menşeli olarak Fas a ihraç edilecektir. Türkiye nin otomobilin imalatında gerçekleştirdiği işçilik ve işlem PAAMK kurallarına göre, yetersiz işlem veya işçilik niteliğinde ise, Fas a ihraç edilecek otomobilin tercihli menşeinin tespitinde, en büyük katkıyı yapan menşeli girdi dikkate alınacaktır. Bu durumda, otomobilin imalatında %30 ile en yüksek katma değer İsviçre ye ait olduğundan, Türkiye, otomobili Fas a İsviçre menşeli olarak ihraç edecektir. EUR-MED Dolaşım Sertifikasının 7 No.lu Hanesi İhraç edilecek nihai ürün, PAAMK na taraf sadece tek bir ülkede gerçekleştirilen işçilik ve işlem neticesinde menşe kazanmış ise tanzim edilecek EUR-MED menşe belgesine No cumulation applied. ibaresi derç edilecektir. Buna mukabil, ihraç edilecek nihai ürünün tercihli menşe kazanmasında, PAAMK na dahil başka ülke/ülkelerle menşe kümülasyonu tatbik edilmiş ise tanzim edilecek EUR-MED menşe belgesine Cumulation applied with. ibaresi derç edilecek ve söz konusu ülkelerin adı yazılacaktır. Yukarıda verilen Türkiye-otomobil örneğini dikkate alırsak, Türkiye nin Fas a ihraç edeceği söz konusu otomobil için tanzil edilecek EUR-MED menşe belgesinin 7 No.lu hanesine; Cumulation applied with CH (İsviçre) and BG (Bulgaristan). ibaresi derç edilecektir. Taraf Ülkeler Arasında PAAMK nun Yürürlüğe Girmesi Akdettikleri STA ların eki menşe protokollerinin PAAMK na uygun olması taraflar arasında çapraz menşe kümülasyonunu (PAAMK) otomatik olarak tesis etmemektedir. Bunun için Pan- Avrupa-Akdeniz Menşe Kuralları Çalışma Grubu Çalışma Usullerinin 7 inci Maddesi uyarınca, ilgili tarafların AB Komisyonuna bildirimde (Letter of Notification) bulunmaları ve Çalışma Grubu nun menşe kümülasyonunun uygulanacağı tarihi teyit etmesi ve bu bilginin Avrupa Toplulukları Resmi Gazetesi nde (ATRG) yayımlanması gerekmektedir. Bu konuda ilk bildirim (notice) ATRG nin 25 Ocak 2006 tarihli ve C 18 sayılı nüshasında yayımlanacaktır. 38

39 Türkiye ile Fas ve Tunus un PAAMK na dahil olabilmeleri için AB Komisyonuna sırasıyla 22 Aralık 2005 ve 23 Aralık 2005 tarihli Bildirim Mektupları gönderilmiştir. Tarafların PAAMK na (çapraz menşe kümülasyonu) fiilen dahil olmalarını takiben, bu kapsamdaki ticarette EUR-MED menşe belgesi düzenlenecektir. Türkiye-AB AKÇT STA sı ile temel tarım ve balıkçılık ürünlerinde tercihli rejime ilişkin 1/98 sayılı Türkiye-AB Ortaklık Konseyi Kararı eki Menşe Protokolleri ile Romanya, İsrail, Bulgaristan ve EFTA STA larımızın eki Menşe Protokollerinin PAAMK na uygun olarak tadil edilmesine dair süreç halen devam etmekte olup, bu prosedürün tamamlanmasını takiben, taraflar arasında yürürlüğe giren PAAMK na uygun yeni menşe protokolleri hususunda da AB Komisyonuna bildirimde bulunulacaktır. Öte yandan, Suriye ve Mısır ile imzalanan STA ların eki Menşe Protokolleri PAAMK na uygun olarak düzenlenmiştir. Ülkemizin Filistin ile akdettiği STA nın eki Menşe Protokolü ise ikili menşe kümülasyonu çerçevesinde düzenlenmiş olup, söz konusu Protokolün 14/1 inci Maddesi uyarınca, iki ülke arasındaki tercihli ticarete konu ürünlerin imalatında kullanılan menşesiz girdiler açısından gümrük vergilerinde geri ödemenin veya muafiyetin yasaklanması kuralı uygulanmaktadır. Menşe Dolaşım Sertifikası olarak EUR.1 Menşe Belgesi düzenlenmektedir. Anılan STA nın eki menşe protokolünün PAAMK na uygun olarak tadil edilmesine ilişkin prosedür henüz başlatılmamıştır. denilmektedir. 2) Pan-Avrupa-Akdeniz Menşe Kümülasyonu Sistemi ndeki gelişmeler hakkındaki Dış Ticaret Müsteşarlığı nın tarih ve sayılı talimatı. Bilindiği üzere; Türkiye, Avrupa Topluluğu na üye ülkeler, EFTA ülkeleri, Romanya, Bulgaristan ile Barselona Sürecine taraf Akdeniz ülkeleri (Fas, Tunus, Cezayir, Filistin, Suriye, Lübnan, Ürdün, Mısır ve İsrail) ve Faroe Adaları nın dahil olduğu Pan-Avrupa-Akdeniz Menşe Kümülasyonu Sistemi tamamlanmış ve bu yılın başından itibaren söz konusu Kümülasyonun yürürlüğe konulmasına ilişkin şartları yerine getirmiş ülkeler arasında uygulamaya başlanması öngörülmüştür. Bu çerçevede; I- Pan-Avrupa-Akdeniz Menşe Kümülasyonu (PAAMK) Sistemi kapsamında sisteme taraf ülkeler arasında çapraz menşe kümülasyonunun uygulanmasına imkan sağlayan menşe protokollerinin yürürlüğe girişine dair dördüncü AB Komisyonu Bildirimi AB Resmi Gazetesi nin 10 Ağustos 2006 tarihli ve C 187 sayılı nüshasında yayımlanmış bulunmaktadır. Söz konusu bildirimin incelenmesinden de görüleceği üzere; a) Türkiye, Romanya ve İsrail arasındaki tercihli ticarette 1 Mart 2006 tarihinden itibaren, b) 1/95 sayılı Türkiye-AT Ortaklık Konseyi Kararı kapsamındaki eşya, bir başka ifade ile serbest dolaşımda bulunan eşya ( işlenmiş tarım ürünleri ile Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu ürünleri hariç sanayi malları ) bakımından, Türkiye, Fas ve AB ile Türkiye, İsrail ve AB arasındaki tercihli ticarette 27 Temmuz 2006 tarihinden itibaren, PAAMK Sistemi kapsamında çapraz menşe kümülasyonunun uygulandığı hususları tespit edilmektedir. Dolayısıyla; bu kapsamdaki firmalar, PAAMK Sistemi ne İlişkin Not ta belirtilen esaslar çerçevesinde, anılan Sistemden yararlanabileceklerdir. II- PAAMK Sistemi kapsamında ülkemizin akdettiği serbest ticaret anlaşmalarının eki menşe protokollerinin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar T.C. Resmi Gazetesi nin 20/07/2005 tarihli ve sayılı nüshasında yayımlanan Eşyanın Tercihli Menşeinin Tespiti Hakkında Yönetmelik ile düzenlenmektedir. Anılan Yönetmelik, Türkiye ile Fas Arasındaki Serbest Ticaret Anlaşması eki III 39

40 sayılı Protokol (Menşe Protokolü) için 29/12/2005 tarihli ve sayılı T.C. Resmi Gazetesi nde yayımlanan Yönetmelikle tadil edilmiştir. Bu çerçevede, 1 Ocak 2006 tarihinden itibaren ihracatçılarımızın Fas a EUR.1 veya EUR-MED menşe belgesi ile menşeli ürün ihraç etmeleri mümkün bulunmaktadır. Bilindiği üzere, 1 Ocak 2006 tarihinden itibaren uygulamaya konulan 1/2005 sayılı Fas-AB Ortaklık Konseyi Kararı çerçevesinde Türkiye menşeli kumaştan mamul belirli hazır giyim eşyasının AB ne EUR.1 (Derogation 1/2005) menşe belgesi refakatinde Fas menşeli olarak ihraç edilmesi hususunda Fas a tanınan geçici istisna Türkiye, Fas ve AB arasındaki tercihli ticarette çapraz menşe kümülasyonunun tesis edilmesi nedeniyle 27 Temmuz 2006 tarihinden itibaren yürürlükten kalkmıştır. Bu itibarla, söz konusu geçici istisnadan yararlanmak amacıyla ülkemizden EUR.1 menşe belgesi refakatinde 27 Temmuz 2006 tarihinden önce ihraç edilmiş kumaşlardan imal edilen ve AB ne ihraç tarihi 27 Temmuz 2006 veya daha sonraki bir tarih olan nihai ürünlerin menşe kümülasyonu (PAAMK) kapsamında, diğer bir ifadeyle EUR-MED menşe belgesi refakatinde AB ne ihraç edilmeleri gerektiğinden, ihracatçılarımızın söz konusu kumaşlar için düzenlenmiş olan EUR.1 menşe belgelerini EUR-MED menşe belgeleri ile değiştirmeleri gerekmektedir. Esasen, 27 Temmuz 2006 tarihinden evvel veya sonra EUR.1 menşe belgesi refakatinde Fas a ihraç edilmiş olan kumaş dahil ülkemiz menşeli eşya aynen veya işlenerek Fas tan AB ne ihraç edilecek ise anılan eşya için düzenlenen EUR.1 menşe belgesinin EURMED menşe belgesi ile değiştirilmesi lazım gelmektedir. Aksi halde; söz konusu eşya, çapraz menşe kümülasyonu imkanlarından istifade edemeyecek, bir başka deyişle Fas ın AB ne ihracatında menşesiz olarak kabul edilecektir. Zira, Akdeniz ülkeleriyle tercihli ticarette EUR.1 dolaşım sertifikası sadece ikili menşe kümülasyonuna imkan sağlamaktadır. Bu kapsamda, ihracatçılarımızın, Eşyanın Tercihli Menşeinin Tespiti Hakkında Yönetmeliğin 24 üncü Maddesinin (b) bendi uyarınca EUR- MED menşe belgesi müracaatında bulunmaları uygun olacaktır. Bu bölümde (II nci Bölüm) yer alan açıklamalar bilgi amaçlı olup, Eşyanın Tercihli Menşeinin Tespiti Hakkında Yönetmeliğin uygulanması, bu cümleden olarak menşe ispat belgelerinin incelenmesi ve vize edilmesi hususunda yetkili ve sorumlu makam Gümrük Müsteşarlığı olduğu cihetle, firmalarımızın bu konudaki bilgi taleplerini ve Ticaret veya Ticaret ve Sanayi Odalarında EUR-MED menşe belgesi müracaatında yaşadıkları sorunları Gümrük Müsteşarlığı(AB ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü) na iletmelerinde fayda görülmektedir. III- Bilindiği üzere; Türkiye ile AB arasında 1/95 sayılı OKK ile tesis edilen Gümrük Birliği alanında serbest dolaşımda bulunan eşyanın ( işlenmiş tarım ürünleri ile Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu ürünleri hariç sanayi malları ) tercihli menşe statüsü tedarikçi beyanı ile tevsik edilmektedir. Menşe Kümülasyonunun uygulanması çerçevesinde, Gümrük Müsteşarlığınca; 1- Türkiye-AT Gümrük İşbirliği Komitesi nin 1/2006 Sayılı Kararı na ilişkin Türkiye ile Avrupa Topluluğu Arasında Oluşturulan Gümrük Birliği nin Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Karar Resmi Gazete de yayımlanıncaya kadar, anılan Karar ın tedarikçi beyanına ilişkin hükümlerinin Gümrük Müsteşarlığı Makamından alınan 13/3/2006 tarih ve 66 sayılı Onay çerçevesinde (mutatis mutandis) uygulanması, 2- Avrupa Birliği nden ATR. dolaşım belgesi eşliğinde ithal edilen eşyanın PAAMK Sistemi hükümlerinden yararlanmak üzere İsrail veya Fas a aynı halde veya Kümülasyona tabi tutularak (işlenerek) ihraç edilmesi esnasında EUR-MED menşe belgesi düzenlenmesinde bir kanıt olarak sunulan tedarikçi beyanlarında, 1/2006 Sayılı GİK Kararı nın V veya VI sayılı eklerinde yer alan beyanın aranması, 40

41 3- Gümrük Müsteşarlığı Makamından alınan 13/3/2006 tarih ve 66 sayılı Onay da öngörülmediğinden, Gümrük Birliği kapsamında yer alan AB menşeli eşyaların İsrail veya Fas üzerinden tercihli menşe ispat belgeleri eşliğinde ülkemize ithal edilmesi halinde, üzerinde AB menşeli olduğu belirtilen İsrail veya Fas makamları tarafından düzenlenen EUR.1 veya EUR.MED dolaşım belgelerinin 1/2006 Sayılı GİK Kararı na ilişkin Türkiye ile Avrupa Topluluğu Arasında Oluşturulan Gümrük Birliği nin Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Karar Resmi Gazete de yayımlanıncaya kadar teminata bağlanması öngörülmektedir. Bununla beraber, Pan-Avrupa Menşe Kümülasyonu çerçevesindeki tercihli ticarette, diğer bir ifadeyle, EUR.1 menşe belgesi müracaatında 1/1999 sayılı GİK Kararı nın eki tedarikçi beyanları (18/9/1999 tarihli ve sayılı T.C. Resmi Gazetesi nde yayımlanan Türkiye ile Avrupa Topluluğu Arasında Serbest Dolaşımda Bulunan Eşyanın Tercihli Menşe Statüsünün Kanıtlanmasına Dair Yönetmeliğin I ve II nolu Eklerinde yer alan tedarikçi beyanları), 1/2006 sayılı GİK Kararı nın yürürlüğe girişinden itibaren bir yıl süreyle kullanılmaya devam edilebilecektir. denilmektedir. 3) Pan-Avrupa-Akdeniz Menşe Kümülasyonu (PAAMK) Sistemi kapsamında Tunus ile ilgili gelişmeler hakkındaki Dış Ticaret Müsteşarlığı nın tarih ve sayılı talimatı. Bilindiği üzere; Pan-Avrupa-Akdeniz Menşe Kümülasyonu (PAAMK) Sistemi ve Serbest Bölgelere gerçekleştirilen ihracata ilişkin hükümlerin de yer aldığı 7/8/2006 tarihli ve 2006/10886 sayılı Dahilde İşleme Rejimi Kararında Değişiklik Yapılması Hakkında Karar 23/09/2006 tarihli ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanmıştır. (Ek.1) Diğer taraftan; Müsteşarlığımız Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü nden alınan 21/09/2006 tarihli ve sayılı yazıda özetle, PAAMK Sistemi kapsamında Tunus ile ilgili gelişmeler hakkında bilgi verilmiş ve bu yazı kapsamında belirtilen hususların ihracatçılarımıza duyurulması istenmiştir. Bu çerçevede, İlgi (b) de ( tarih ) kayıtlı yazımızda da belirtildiği üzere; a) Türkiye, Romanya ve İsrail arasındaki tercihli ticarette 1 Mart 2006 tarihinden itibaren, b) 1/95 sayılı Türkiye-AT Ortaklık Konseyi Kararı kapsamındaki eşya, bir başka ifade ile serbest dolaşımda bulunan eşya ( işlenmiş tarım ürünleri ile Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu ürünleri hariç sanayi malları ) bakımından, Türkiye, Fas ve AB ile Türkiye, İsrail ve AB arasındaki tercihli ticarette 27 Temmuz 2006 tarihinden itibaren, PAAMK Sistemi kapsamında çapraz menşe kümülasyonunun uygulanması sözkonusu olmuştur. Bu defa; PAAMK Sistemi kapsamında sisteme taraf ülkeler arasında çapraz menşe kümülasyonunun uygulanmasına imkan sağlayan menşe protokollerinin yürürlüğe girişine dair ekte bir sureti gönderilen beşinci AB Komisyonu Bildirimi, AB Resmi Gazetesi nin 13 Eylül 2006 tarihli ve C 220 sayılı nüshasında yayımlanmış bulunmaktadır (EK.2). Söz konusu bildirimin incelenmesinden de görüleceği üzere; 1/95 sayılı Türkiye AT Ortaklık Konseyi Kararı kapsamındaki eşya, bir başka ifade ile serbest dolaşımda bulunan eşya ( işlenmiş tarım ürünleri ile Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu ürünleri hariç sanayi malları ) bakımından, Türkiye, Tunus ve AB arasındaki tercihli ticarette 1 Ağustos 2006 tarihinden itibaren PAAMK 41

42 Sistemi kapsamında çapraz menşe kümülasyonunun uygulanması söz konusudur. Bu kapsamda; PAAMK Sisteminin Tunus ta yerleşik firmalara sağladığı imkanlara yönelik bilgi notu ilişiktedir (EK.3). Diğer taraftan, PAAMK Sistemi kapsamında ülkemizden Tunus, Fas, Romanya ve İsrail e yapılacak hammadde ve ara malı ihracatında firmalarımızın EUR.1 Dolaşım Belgesi yerine EUR- MED Dolaşım Belgesi düzenleme yoluna gitmelerinin; EUR-MED Dolaşım Belgesinin de, bu belge eşliğinde ihraç edilen maddelerin söz konusu ülkelerde menşe kümülasyonu kapsamında işlenmesini müteakip elde edilecek nihai ürünün tercihli ticaret kapsamında başka bir PAAMK ülkesine yeniden ihraç edilmesine olanak sağlayacağının ve konuya ilişkin olarak Gümrük Müsteşarlığı nca hazırlanan ve detaylı bilgiler içeren bilgi notunun (duyurular bölümünde) yer aldığının tüm ihracatçı firmalarımıza hatırlatılmasında Müsteşarlığımızca fayda mülahaza edilmiştir. denilmektedir. EKLER : 1- DİR Kararında Değişiklik Yapılması Hakkında Karar Sureti (4 Sayfa) 2- AB Komisyonu Bildirimi ve eki Tablo (2 Sayfa) 3- Tunus Hakkında Bilgi Notu (1 Sayfa 4) Pan-Avrupa-Akdeniz Menşe Kümülasyonu Sistemi ndeki gelişmeler hakkındaki Dış Ticaret Müsteşarlığı nın tarih ve sayılı talimatı. Türkiye ve Avrupa Topluluğu arasında oluşturulan Gümrük Birliği nin uygulanması amacıyla, Türkiye veya Avrupa Topluluğu nda serbest dolaşımda bulunan eşyanın ticareti ile Gümrük Birliği taraflarının üçüncü ülkeler üzerinden yaptıkları ticaret ile ilgili gümrük işlemlerine ilişkin usul ve esasları kapsayan ve Dış Ticaret Müsteşarlığı nın yukarıda yer alan 25/9/2006 tarihli ve sayılı talimatlarının III üncü Bölümünde de bahsi geçen, Türkiye AT Gümrük İşbirliği Komitesi nin 1/2006 Sayılı Kararına İlişkin 23/08/2006 tarihli ve 2006/10895 sayılı Türkiye ile Avrupa Topluluğu Arasında Oluşturulan Gümrük Birliği nin Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Karar, 28/09/2006 tarihli ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanmıştır. denilmektedir. 5) Bulgaristan ve Romanya nın 1 Ocak 2007 tarihinde AB ye üye olması ve Suriye ile yapılan anlaşmaya ilişkin Dış Ticaret Müsteşarlığı nın tarih ve sayılı talimatı. İlgi:1/3/2006 tarihli ve sayılı yazımız. Bilindiği üzere; Bulgaristan ve Romanya nın 1 Ocak 2007 tarihinde AB ye üye olması öngörüldüğünden, bu ülkelerle akdedilmiş olan ve ülkemiz ile AB arasındaki ahdi düzenlemelere tabi olacak nitelikteki ikili anlaşmaların feshedilmesi söz konusudur. Bu çerçevede; 1 Ocak 2007 tarihinden itibaren, diğer AT a üye ülkelere yapılan ihracatta olduğu gibi Bulgaristan ve Romanya ya, sanayi ürünleri ve işlenmiş tarım ürünlerinin ihracatında A.TR Dolaşım Belgesi eşliğinde; tarım ürünleri ve AKÇT Anlaşması kapsamı ürünlerin ihracatında ise menşe ispat belgeleri eşliğinde ihracatın yapılması gerekliliğinin hatırlatılmasında fayda mülahaza edilmiştir. Diğer taraftan; Türkiye Cumhuriyeti ile Suriye Arap Cumhuriyeti arasında Serbest Ticaret Alanı Tesis Eden Ortaklık Anlaşması 3/10/2006 tarihli ve 2006/11044 sayılı Bakanlar Kurulu 42

43 Kararı ile onaylanarak 6/11/2006 tarihli ve (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete de yayımlanmıştır. Ayrıca, mezkur Anlaşma eki Protokol II nin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları düzenleyen Eşyanın Tercihli Menşeinin Tespiti Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik yürürlüğü 1/1/2007 tarihi olmak üzere, 19/12/2006 tarihli ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanmış olup, mezkur Anlaşma nın yürürlüğe girmesi için gerekli iç onay prosedürleri tamamlanmış bulunmaktadır. Anılan Anlaşma nın 49 uncu maddesi, tarafların ulusal mevzuatlarında öngörülen bütün gereklerin yerine getirildiğini bildiren yazılı bildirimin yapılmasını takip eden ikinci ayın birinci günü yürürlüğe girecektir hükmünü içerdiğinden, Anlaşma 1 Ocak 2007 tarihinde yürürlüğe girecektir. Bu çerçevede; Anlaşma, sanayi ürünleri ile seçilmiş bir kısım tarım ürününde pazara giriş kolaylıkları sağlamaktadır. Bu kapsamda; ülkemiz, Suriye menşeli sanayi ürünlerinin Türkiye ye ithalinde uyguladığı gümrük vergilerini Anlaşmanın yürürlüğe girmesi ile birlikte kaldıracaktır. Suriye tarafı ise, Türkiye menşeli sanayi ürünlerinin Suriye ye ithalinde uygulanmakta olan gümrük vergilerini, bir kısım ürünler için Anlaşma nın yürürlüğe girdiği tarihte, farklı gruplara bölünmüş diğer ürünler için ise 3 ila 12 yıl arasında değişen indirim takvimi kapsamında tedricen sıfırlayacaktır. Söz konusu Anlaşma eki menşe Protokolü, Pan-Avrupa-Akdeniz Menşe Kümülasyonu Sistemi kapsamında kabul edilen model menşe protokolüne uygun olmakla birlikte, Suriye nin henüz anılan sistem çerçevesinde bir başka taraf ülke ile anlaşması yürürlükte bulunmadığından, bu aşamada Suriye ile ülkemiz arasındaki ticarette ikinci bir duyuruya kadar ikili kümülasyon hükümleri geçerli olacak, anılan iki ülke dışındaki ülkeler menşeli girdiler üçüncü ülke muamelesine tabi tutulacaktır. Ayrıca; 1 Ocak 2007 den itibaren Anlaşma kapsamı ürünlerin EUR.1 Menşe İspat Belgesi veya Fatura Beyanı eşliğinde Suriye ye ihracatının gerçekleştirilmesi durumunda, ilgi de kayıtlı yazımız ekinde gönderilen 2005/2 sayılı Telafi Edici Vergi Genelgesi nin 13 üncü maddesi hükmüne paralel olarak Telafi Edici Vergi nin doğmayacağı hususunun hatırlatılmasına fayda görülmüştür. denilmektedir. 6) Türkiye Cumhuriyeti ile Mısır Arap Cumhuriyeti arasında Serbest Ticaret Alanı Tesis Eden Anlaşma ya ilişkin Dış Ticaret Müsteşarlığı nın tarih ve sayılı talimatı. İlgi: a) 8/2/2007 tarihli ve sayılı yazımız. b)1/3/2006 tarihli ve sayılı yazımız. Bilindiği üzere; 16/12/2006 tarihli ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Kanun ile onaylanması TBMM tarafından uygun bulunan Türkiye Cumhuriyeti ile Mısır Arap Cumhuriyeti arasında Serbest Ticaret Alanı Tesis Eden Anlaşma nın 2007/11557 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile onaylanarak, 30/1/2007 tarihli ve (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete de yayımlanması ile söz konusu Anlaşmanın yürürlüğe girmesi için gerekli iç onay prosedürleri tamamlanmış bulunmaktadır. Diğer taraftan; anılan Anlaşmanın 39 uncu maddesi, tarafların ulusal mevzuatında öngörülen bütün gereklerin yerine getirildiğini bildiren son yazılı bildirimin diplomatik kanallar vasıtasıyla ulaştığı tarihten sonraki ikinci ayın birinci günü yürürlüğe girmesi hususunu içermektedir. Bu bağlamda; Mısır tarafından iç onay süreci 30/7/2006 tarihi itibariyle tamamlanmış ve ülkemiz iç onay sürecine ilişkin bildirim Mısır Makamlarına 30/1/2007 tarihinde yapılmış olup, söz konusu Anlaşma 1 Mart 2007 tarihinde yürürlüğe girecektir. 43

44 Ayrıca, 1 Mart 2007 den itibaren Anlaşma kapsamı ürünlerin EUR.1 Dolaşım Sertifikası veya Fatura Beyanı eşliğinde Mısır a ihracatının gerçekleştirilmesi durumunda, İlgi(b) de kayıtlı yazımız ekinde gönderilen 2005/2 sayılı Telafi Edici Vergi Genelgesi nin 13 üncü maddesi hükmüne paralel olarak, Telafi Edici Vergi nin doğmayacağı hususunun hatırlatılmasında fayda görülmüştür. denilmektedir 7)Pan-Avrupa-Akdeniz Menşe Kümülasyonu Sistemi hakkındaki Dış Ticaret Müsteşarlığı nın tarih ve sayılı talimatı. İlgi: 1/3/2006 tarihli ve sayılı yazımız. Bilindiği üzere, Dahilde İşleme Rejimi kapsamında Pan-Avrupa-Akdeniz Menşe Kümülasyonu (PAAMK) Sistemine ilişkin hükümlerin de yer aldığı 7/8/2006 tarihli ve 2006/10866 sayılı Dahilde İşleme Rejimi Kararında Değişiklik Yapılması Hakkında Karar, 23/9/2006 tarihli ve sayılı Resmi Gazete de; Türkiye-AT Gümrük İşbirliği Komitesi nin 1/2006 Sayılı Kararı na ilişkin 23/8/2006 tarihli ve 2006/10895 sayılı Türkiye ile Avrupa Topluluğu Arasında Oluşturulan Gümrük Birliği nin Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Karar da, 28/9/2006 tarihli ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanmıştır. Ayrıca, Türkiye Cumhuriyeti ile Suriye Arap Cumhuriyeti arasında Serbest Ticaret Alanı Tesis Eden Ortaklık Anlaşması 1/1/2007 tarihinden itibaren ve Türkiye Cumhuriyeti ile Mısır Arap Cumhuriyeti arasında Serbest Ticaret Alanı Tesis Eden Anlaşma ise 1/3/2007 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiştir. Diğer taraftan; 27/2/2007 tarihli ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Eşyanın Tercihli Menşeinin Tespiti Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, 1 Ocak 2007 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlüğe girmiştir. (Türkiye-Mısır-AB Çapraz kümülasyonu çerçevesinde 1/3/2007 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiştir.)bu çerçevede, Avrupa Topluluğu (AT)-Türkiye Ortaklık Konseyi nin 19/12/2006 tarihli ve 3/2006 Sayılı Kararı ile Tarım Ürünleri Ticaret Rejimine İlişkin 25/2/1998 tarihli ve 1/98 Sayılı AT-Türkiye Ortaklık Konseyi Kararı na ek Menşeli Ürünler Kavramının Tanımı ve İdari İşbirliği Yöntemlerine İlişkin Protokol 3 ün tadil edilmesine ilişkin AT ile ülkemiz arasındaki yasal süreç tamamlanmıştır. Bu çerçevede; Türkiye ile AT arasında tarım ürünlerine ilişkin tercihli ticarette, 1/1/2007 tarihinden geçerli olmak üzere çapraz kümülasyon geçerlidir.böylece, Türkiye ve AT nin birlikte yer aldıkları çapraz kümülasyonda (Örneğin Türkiye-Tunus-AT) Gümrük Birliği kapsamında bulunan sanayi ve işlenmiş tarım ürünleri ile birlikte, 1/98 Sayılı AT-Türkiye Ortaklık Konseyi Kararı kapsamındaki tarım ürünleri de kümülasyona dahil olmuştur.. Bu itibarla; 1/1/2007 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere, çapraz kümülasyon çerçevesinde (Türkiye-Tunus-AT, Türkiye-Mısır-AT, Türkiye-Fas-AT, Türkiye-İsrail-AT) Menşe İspat Belgeleri (EUR.1 Dolaşım Sertifikası, Fatura Beyanı, EUR-MED Dolaşım Sertifikası veya EUR-MED Fatura Beyanı) eşliğinde AT a yapılacak tarım ürünleri ihracatında, İthalat Rejimi Kararı nda belirtilen vergi oranı uygulanacaktır. denilmektedir. 44

45 TEKSTİL VE KONFEKSİYON SEKTÖRLERİNDEKİ DAHİLDE İŞLEME İZİN BELGELERİ NİN TAAHHÜT HESAPLARININ KAPATILMASINDA KARŞILAŞILAN SORUNLAR VE BU SORUNLARIN AŞILMASINA YÖNELİK TALİMAT Tekstil ve Konfeksiyon Sektörlerindeki Dahilde İşleme İzin Belgeleri nin taahhüt hesaplarının kapatılmasında karşılaşılan sorunlar ve bu sorunların aşılmasına yönelik Dış Ticaret Müsteşarlığı nın tarih sayılı talimatı. Malumları olduğu üzere; mer i mevzuat ve bu mevzuat çerçevesinde düzenlenen genelge ve talimat hükümleri dahilinde tekstil ve konfeksiyon sektörlerindeki Dahilde İşleme İzin Belgelerinin taahhüt hesaplarının kapatılmasında karşılaşılan sorunlar ve bu sorunların aşılmasına yönelik olarak tarihinde Müsteşarlığımızda İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterlikleri temsilcilerinin katılımıyla bir toplantı yapılmıştır. Söz konusu toplantıda gündeme getirilen hususlar ve bunlara ilişkin talimatlarımız aşağıda yer almaktadır. Talep-1: DİİB kapsamında ithal edilen kumaşın ihraç edilen konfeksiyon ürününün bünyesinde kullanılırken oluşan fiili fire oranının, belgede öngörülen fire oranından yüksek ancak, DİİB almak için yapılan müracaatların ön incelenmesine yönelik olarak Genel Sekreterliklerine gönderilen 2005/1 sayılı genelgede belirtilen ve konfeksiyon ürünü için maksimum fire oranından farklı olması halinde, bu belgelere haklı sebebe istinaden ek süre verilmesi ve bu yetkinin İBGS lerce kullanılması, Talimat-1: 2005/1 sayılı Dahilde İşleme Rejimi Tebliği nin 23. ve 24. maddelerinde düzenlenen Haklı Sebep Hallerine ilişkin ek süre verilmesine ilişkin uygulama, Genel Müdürlüğümüzce yürütülmekte ve bu kapsamdaki firma talepleri Genel Müdürlüğümüzce değerlendirilerek sonuca bağlanmaktadır. Talep-2: DİİB e ilişkin ihracat taahhüdünün kapatılması esnasında, ölçü birimi kg. olmayan ihraç ürünlerinin, ihracatında kg. aşımı olması halinde belgenin revize edilmesinin, gereksiz zaman kayıplarına neden olmaması için bu tür revizelerin İBGS lerce yapılması, Talimat-2: İBGS lerince yapılabilecek revize işlemlerinin 2005/1 sayılı Dahilde İşleme Rejimi Tebliği nin 19.maddesinde düzenlenmesi nedeniyle, 2005/3 sayılı Dahilde İşleme Rejimi Hakkında Genelgenin 9 uncu maddesi çerçevesinde işlem yapılmaya devam edilmesi gerekmektedir. Talep-3: 2005/3 sayılı Genelgenin 31.maddesinde ithal edilen eşyanın ihraç edilen mamulde kullanılmasının tespitinde DİİB belirtilen fire ve kullanım oranlarının esas alınması gerekmektedir. DİİB özel şartında taahhüt kapatma esnasında Ekspertiz Raporu aranacağına ilişkin bir ibarenin yer alması durumunda ise Ekspertiz Raporunda yer alan fire ve kullanım oranlarının aşılmaması gerekmektedir. Bu çerçevede alınması öngörülen Ekspertiz Raporunun belge süresi içerisinde alınması gerekmektedir hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede Ekspertiz Raporlarına kapatma müracaatından sonra ihtiyaç duyulması durumu daha çok ortaya çıktığından, kapatma müracaatları belge süresi içinde yapılmış olsa dahi belgenin incelenmesi süre bitiminden sonra yapıldığı gerçeğinden hareketle fiiliyatla Ekspertiz Raporunun belge süresi içinde alınması şartının kaldırılması. 45

46 Talimat-3: Mevcut uygulamada değişiklik yapılması uygun görülmemekte olup, 2005/3 sayılı Dahilde İşleme Rejimi Hakkında Genelge nin 31 inci maddesi çerçevesinde işlem yapılmaya devam edilmesi gerekmektedir. Talep-4: Dahilde İşleme Rejimi mevzuat hükümlerine uygun olmayan bir şekilde taahhüt hesapları kapatılan firmaların Dahilde İşleme İzin Belgelerinin yapılan yanlış idari işlemlerin düzeltilmesini teminen taahhüt hesapları açılan belgelerin belge süreleri dolmuş olması nedeniyle, taahhüt hesaplarının tekrar kapatılmasında kullanılabilecek nitelikte (belge süresi sonrasında gerçekleştirilen ve/veya gerçekleştirilecek) ihracatlara ilişkin gümrük beyannameleri ibrazına imkan sağlamak üzere, bu durumdaki belgelere haklı sebepten süre verilmesi. Talimat-4: Dahilde İşleme Rejimi mevzuatı hükümlerine uygun olmayan bir şekilde taahhüt hesapları kapatılan firmaların Dahilde İşleme İzin Belgelerinin yapılan yanlış idari işlemlerin düzeltilmesini teminen taahhüt hesaplarının açılarak ilgili mevzuata uygun olarak tekrar kapatılması sorunuyla ilgili olarak inceleme süreci devam ettiğinden, bu durumdaki belgelere ek süre verilmesi uygun görülmemektedir. Ancak, bilindiği üzere söz konusu firmaların, belge süreleri içinde gerçekleştirmiş oldukları ihracatları belge ihracat taahhütlerine saydırma imkanı bulunmaktadır. Talep-5: Taahhüt kapatma müracaatlarının değerlendirilmesi sonucunda fire ve kullanım oranlarının belgede belirtilen şartlara göre gerçekleşmediği durumlarda belgenin revize edilmesinin zaman kaybına ve gereksiz iş yüküne neden olmaması için bu tür revize işlemlerinin İBGS lerince yapılması. Talimat-5: İBGS lerince yapılabilecek revize işlemlerinin 2005/1 sayılı Dahilde İşleme Rejimi Tebliği nin 19.maddesinde düzenlenmesi nedeniyle, 2005/3 sayılı Dahilde İşleme Rejimi Hakkında Genelge nin 9 uncu maddesi çerçevesinde işlem yapılmaya devam edilmesi gerekmektedir. Talep-6: İmalatçı-ihracatçı ünvanına haiz firmaların DİİB kapsamında kendileri ile aynı üretimi yapan bir firmayı taahhüt hesabının kapatılmasında yan sanayici olarak kullanmalarına imkan tanınması. Talimat-6: Belge sahibi firmanın kendisi ile aynı üretimi yapan başka firmaları yan sanayici olarak kullanmasına, belge sahibi firmanın ve yan sanayicilerin kapasiteleri, belge süresi dikkate alınarak, bunu ihracat performanslarına yansıtabildikleri ölçüde izin verilmektedir. Talep-7: 2005/3 sayılı Genelge nin 45 maddesinde, Dahilde İşleme İzin Belgesi taahhüt hesabının kapatılması esnasında, belge kapsamında ithalata konu eşyanın miktarının, gerek İstatistik Pozisyonlarına Bölünmüş Türk Gümrük Tarife Cetveli nde yer alan G.T.İ.P in karşısındaki birim/birimlerin (Örn.m2), gerekse ikincil birimin (Örn.kg.) esas alınması suretiyle, belge kapsamında ihracı gerçekleştirilen işlem görmüş ürünün elde edilmesinde kullanıldığının tespitine yönelik sarfiyat hesabında dikkate alınması gerekmektedir hükmü yer almaktadır. Tekstil konfeksiyon sektöründe, gerek ithalat/yurt içi alımı gerekse ihracat esnasında, m2 cinsinden miktarları çoğunlukla beyanname ve faturalardan tespit edilemediği için (dokuma kumaşlarda metre, örme kumaşlarda kg. cinsinden miktarlar dışında başka herhangi bir birimde miktar belirtilmemektedir) esas birimi m2 olan malların miktar aşımı olup olmadığı tespit edilememesi durumunda ikincil birimin aşım tespitinde kullanılmasına imkan sağlanması. Talimat-7: Gümrük beyannamesinde ve/veya yurt içi alımına ilişkin faturalarda esas birimin tespit edilemediği hallerde, ikincil birim esas alınarak miktar aşımı yapılıp yapılmadığının kontrol edilmesi gerekmektedir. 46

47 Talep-8: Dahilde İşleme İzin Belgesi kapsamında hariçte işleme faaliyeti öngörülen belgelerin taahhüt hesabının kapatılması esnasında, belge kapsamındaki hariçte işleme faaliyeti için belge üzerinde ihracat ve ithalata ilişkin, ilgili gümrük idarelerinin düşümleri yapması şartının aranmaması. Talimat-8: DİİB kapsamında hariçte işleme faaliyeti öngörülen belgelerin düzenlenmesi aşamasında, belge kapsamında ithalatı ve ihracatı yapılacak ürünler listelerinin yanı sıra, belge kapsamında hariçte işlenmek üzere ihraç edilecek ürünler listesi ve hariçte işlendikten sonra ithalatı yapılacak ürünler listesi olmak üzere 4 lü liste ile belge düzenlenmesi uygulamasına geçilmiş olup, hariçte işleme faaliyetine tabi tutulan malların çıkışının ve işlendikten sonra girişinin ilgili ürün listelerin arka yüzüne gerekli kayıt ve düşüm işlemlerinin yapılmasının sağlanmasına yönelik gümrüklere gerekli talimat verilecektir. 47

48 DAHİLDE İŞLEME İZİN BELGELERİNİN KAPATMA MÜRACAAT SÜRELERİNİN UYGULANMASINDAKİ AKSAKLIKLARA YÖNELİK TALİMATLAR 1) Dahilde İşleme İzin Belgelerinin kapatma müracaat sürelerinin uygulanmasındaki aksaklıklara yönelik Dış Ticaret Müsteşarlığı nın tarih sayılı talimatı. Bilindiği üzere, İhracat 2005/1 sayılı Dahilde İşleme Rejimi Tebliği nin 37 inci maddesi uyarınca, belge süresi sonundan itibaren 3 (üç) ay içerisinde ilgili ihracatçı birliği genel sekreterliğine taahhüt kapatma müracaatında bulunulması, bu süre zarfında kapatma müracaatına bulunmayan belge sahibi firmalara, 10 (on) işgünü içerisinde ilgili ihracatçı birliği genel sekreterliğince, 1 (bir) ay içerisinde kapatma müracaatında bulunmaları bildirilmesi gerekmektedir. Bu süreler zarfında kapatma müracaatında bulunmayan firmaların belgeleri ise resen kapatılmaktadır. Diğer taraftan, İhracat 2005/1 sayılı Dahilde İşleme Rejimi Tebliği nin 38 inci maddesinin birinci fıkrasına göre, kapatma müracaatının eksik bilgi ve belge ile yapıldığının tespit edilmesi halinde, bu eksikliğin 1 (bir) ay içerisinde tamamlanmasını teminen ilgili ihracatçı birliği genel sekreterliği tarafından belge sahibi firmaya bildirimde bulunulması, bu süre içerisinde eksik bilgi ve belgelerin tamamlanmaması durumunda ise, ihracat taahhüdünün mevcut bilgi ve belgelere istinaden resen kapatılması gerekmektedir. Müsteşarlığımıza Dahilde İşleme Rejimi ile ilgili çeşitli konularda yapılan müracaatlarda, yukarıda izah edilen maddelerde belirtilen süreler içerisinde bazı ihracatçı birliği genel sekreterliklerinin işlem yapmadıkları tespit edilmiştir. Bilgilerini ve İhracat 2005/1 sayılı Tebliğin 37 ile 38 inci maddelerinde belirtilen sürelere hassasiyetle riayet edilerek, iş yoğunluğu ne olursa olsun öncelikli olarak bu süreleri geçirmeden işlem yapılması hususunda gereğini rica ederim. 2) Dahilde İşleme İzin Belgelerinin taahhüt hesaplarının kapatma müracaatında bulunan ve/veya kapatma müracaatında bulunacak olan firmaların ek süre taleplerinin değerlendirilmesi hakkında Dış Ticaret Müsteşarlığı nın tarih sayılı talimatı. Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracat Genel Müdürlüğü nden alınan tarihli yazıda, Dahilde İşleme Rejimi ile ilgili olarak belge süresi sonundan itibaren 3 (üç) ay içerisinde kapatma müracaatında bulunan bir firmanın, belge süresi sonundan itibaren 3 (üç) ayı geçen ancak, belge taahhüt kapatma işlemlerinin tamamlanması (kapatma işleminin ilgili kurum veya kuruluşlara bildirildiği tarih) aşamasından önceki bir safhada İhracat 2005/1 sayılı Tebliğ in 22 nci maddesine göre ek süre talep etmesi durumunda, söz konusu müracaatın Dahilde İşleme Rejimi çerçevesinde ne şekilde sonuçlandırılması gerektiği hususu aşağıda belirtilmektedir. Bilindiği üzere, İhracat 2005/1 sayılı Tebliğ in 21 inci maddesi çerçevesinde belge kapsamında gerçekleştirdikleri performansa istinaden ek süre almak isteyen belge sahibi firmaların, en geç belge süresi bitiminden itibaren 3 (üç) ay içerisinde ilgili İhracatçı Birliği Genel Sekreterliği ne (İBGS ye) müracaat etmeleri gerekmektedir. Ayrıca, aynı Tebliğ in 21 inci maddesinin ikinci fıkrası, belge süresi sonundan itibaren 3 (üç) ay içerisinde yapılmayan müracaatların değerlendirilmeye alınmayacağı hükmünü amirdir. 48

49 Diğer taraftan, İhracat 2005/1 sayılı Tebliğ in 19 uncu maddesine göre ise, belge kapsamında gerçekleştirmek istenen revize talepleri (İBGS ler tarafından verilen ek süreler dahil), kapatma müracaatından (İhracat 2005/1 sayılı Tebliğ in 37 inci maddesinde belirtildiği şekilde, belge süresi sonundan itibaren 3 (üç) aylık süreyi aşabilecek şekilde) sonra veya belge süresi içerisinde ilgili İBGS ye yapılmaktadır. Bu durum da, İhracat 2005/1 sayılı Tebliğ in 21 inci maddesinde belirtilen ek süre müracaat süresi ile aynı Tebliğ in 19 uncu maddesinde belirtilen revize müracaat sürelerinin paralellik arz etmediği yorumlarına sebebiyet vermektedir. Bu itibarla; belge süresi sonundan itibaren en geç 3 (üç) ay içerisinde kapatma müracaatında bulunan bir firmanın taahhüt kapatma müracaatına ilişkin yazısında,. İhracat 2005/1 sayılı Tebliğ in 21 ila 27 nci maddelerinde belirtilen ek süre haklarımız saklı kalmak kaydıyla kapatma müracaatında bulunuyorum. Gerekli durumlarda yukarıda belirtilen ek süre haklarımın belge taahhüdünün kapatma aşamasından önce kullanılmasını talep ederim. şeklinde bir ibarenin yer alması ve İhracat 2005/1 sayılı Tebliğ in ilgili hükümlerinde belirtilen şartların yerine getirilmesi halinde, ilgili firmanın ek süre hakkını kapatma aşamasından önce kullanmasında bir sakınca görülmemektedir. Bu yazımız tarihinden önce yukarıda belirtilen süre içerisinde kapatma müracaatında bulunmuş ve henüz ihracat taahhüdü kapatılmamış belge sahibi firmalar için ise, kapatmaya ilişkin müracaat yazılarında imzaya yetkili firma temsilcisinin yukarıda belirtilen ifadeyi eklemesi halinde, İhracat 2005/1 sayılı Tebliği nde belirtilen ek süre hakları kullandırılabilir. Belge süresi sonundan itibaren en geç 3 (üç) ay içerisinde kapatma müracaatında bulunmayan firmaların söz konusu ek süre imkanlarından faydalandırılmaları uygun görülmemektedir. denilmektedir. 3)Dahilde İşleme Rejimi Tebliği nin Geçici 5 inci maddesinin birinci fıkrasına istinaden ek süre taleplerinin değerlendirilmesi hakkındaki Dış Ticaret Müsteşarlığı nın tarih sayılı talimatı. İlgi: 8/3/2005 tarihli ve sayılı yazımız. Bilindiği üzere; 27/1/2005 tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan İhracat 2005/1 sayılı Dahilde İşleme Rejimi Tebliği nin Geçici 5 inci maddesinin birinci fıkrası, 30/1/2002 tarihli ve 4743 sayılı Kanun çerçevesindeki finansal yeniden yapılandırma sözleşmelerine ve Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu ile yapılan sözleşmelere göre borçları yeniden yapılandırılan ve yeni bir itfa planına bağlanan borçlular adına, bu Tebliğin yürürlük tarihinden önce düzenlenen dahilde işleme izin belgelerine/dahilde işleme izinlerine (müeyyide uygulanan ancak vergileri tahsil edilmeyen belgeler/izinler dahil), bu Tebliğin yürürlük tarihinden itibaren 18 ay süre verilir. Ayrıca, ilgili belge/izin kapsamındaki ihracat performansı dikkate alınarak, belgeye/izne 9 (dokuz) ay ilave süre verilebilir hükmünü amirdir Bu itibarla, mezkur Tebliğ in Geçici 5 inci maddesi çerçevesinde; a) İlgili belge sahibi firmalar tarafından yararlanılan 18 (onsekiz) aylık ek sürenin sonu itibarıyla (belgenin düzenlenme tarihinden itibaren 31/7/2006 tarihine kadar), 1- Belge kapsamında gerçekleştirilen ithalata tekabül eden ihracatın %50 sinin veya daha fazlasının gerçekleştirildiğinin tespit edilmesi durumunda, eksik ihracat taahhüdünün tamamlanabilmesini teminen ilgili belgeye, 30/4/2007 tarihine kadar ek süre verilmesi, 2- Belge kapsamında gerçekleştirilen ithalata tekabül eden ihracatın %49 unun veya daha azının gerçekleştirildiğinin tespit edilmesi durumunda (bu kapsamda %0 ihracat gerçekleşmesi hariç) 49

50 ise, eksik ihracat taahhüdünün tamamlanabilmesini teminen ilgili belgeye, 31/3/2007 tarihine kadar ek süre verilmesi, b) Bu paragrafın (a) bendinin (2) numaralı alt bendi çerçevesinde 31/3/2007 tarihine kadar ek süre verilen belge kapsamında, bu tarih itibarıyla (belgenin düzenlenme tarihinden itibaren 31/3/2007 tarihine kadar) gerçekleştirilen ithalata tekabül eden ihracatın asgari % 50 sinin gerçekleştirildiğinin tespit edilmesi durumunda, eksik ihracat taahhüdünün tamamlanabilmesini teminen bu paragrafın (a) bendinin (1) numaralı alt bendi çerçevesinde ilgili belgeye, 30/4/2007 tarihine kadar ek süre verilmesi, Müsteşarlıklarınca uygun görülmüştür. denilmektedir. 50

51 GENEL SEKRETERLİKLERCE HİZMET KARŞILIĞINDA ALINACAK ÜCRETLERE İLİŞKİN TALİMAT Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracat Genel Müdürlüğü nden alınan 29 Aralık 2005 tarihli bir yazıda, aşağıdaki tabloda belirtilen işlemler için karşılarında gösterilen ücretlerin Genel Sekreterlikler tarafından tahsil edilmesinin, Müsteşarlık Makamının onayı ile uygun görüldüğü bildirilmiştir. İŞLEMLER İŞLEM ÜCRETİ(YTL) DİİB kapatma işlemleri 150 Süre uzatma işlemleri 40 GTİP,ünvan,adres vergi dairesi,sicil no gibi hususlardaki diğer revize işlemeleri 40 Buğday alımı/kısmi teminat iadesi 40 Tarımsal ürün ihracat iadesi 10 Yurtdışı çıkış harcı istisnası belgesi 10 İŞLEMLER BAŞVURUDA MÜTEAKİP ALINACAK İŞLEM ÜCRETİ (YTL) BAŞVURULARDA ALINACAK İŞLEM ÜCRETİ(YTL) Bireysel fuar başvurusu 20 Milli Fuar (Diğer Org) başvurusu Her bir firma için 20 Ofis-Mağaza desteği başvurusu Marka desteği başvurusu

52

53

54

55

56