ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUVARI I DENEY - I

Transkript

1 T.C. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRONİK DEVRELER LABORATUVARI I DENEY - I DİYOT UYGULAMALARI

2 2: AÇIKLAMALAR Deneylere gelmeden önce lütfen deneyle ilgili konuya çalışınız. Deney sırasında, öncesinde veya deneyden çıkarken kısa sınav yapılabilir, bu yüzden mutlaka deneye hazırlıklı geliniz. Deneylere her öğrencinin ön çalışmayı yaparak gelmesi gerekmektedir. Ön çalışma yapmayan öğrenci deneye alınmayacak ve deneye gelmemiş sayılacaktır. Deneylere gelirken giriş ve çıkış işaretlerini çizmek için osiloskop kâğıdı getiriniz. Deneylere zamanında geliniz. Deneye zamanında gelmeyen öğrenci laboratuara alınmayacaktır ve deneye gelmemiş sayılacaktır. Deneylere %8 devam zorunluluğu vardır. Devamsızlığı belirlenen öğrenciler final sınavına alınmayacaklardır. Telafi deneyi, dekanlıkça kabul edilen sağlık raporu olmadığı sürece yaptırılmayacaktır. Vize notunuz deneydeki performansınıza, raporlarınıza, ön çalışmalarınıza, yapılan kısa sınavlara göre değerlendirilecek, ayrıca vize sınavı yapılmayacaktır. Raporlarınızı kendi ifadelerinizle, başka gruplardan yardım almadan, grup arkadaşlarınızla özgün şekilde yapınız. Bulduğunuz sonuçları deneydeki laboratuar sorumlularına onaylatınız. Her grup deney süresince bulduğu sonuçları temiz bir A4 kâğıda not edip, daha sonra bunları onaylatmak zorundadır. Raporunuzu getirirken bu onaylı sonuçlar da raporunuzun içinde bulunmalıdır. Raporlarınızı bir sonraki deneye gelirken getireceksiniz. Raporlarınızı hazırlarken deney sonundaki soruları da mutlaka yanıtlayınız. Raporlarınız okunaklı, özenle yapılmış ve özgün olmalıdır! 2

3 3: DENEY -1 DİYOT UYGULAMALARI AMAÇ: Diyot elemanının ve doğrultucu devrelerinin çalışmasını öğrenmek. GEREKLİ ÖN BİLGİ: MALZEME LİSTESİ: Multimetre, CADET, Osiloskop Diyot: 1N47, 1x5.6V Zener, LED Direnç: 1 x 1kΩ, 1 x 1kΩ Kondansatör: 1 x 1µF, 1 x 1µF DENEY ÖNCESİ YAPILACAKLAR (ÖN ÇALIŞMA) 1. Kataloglarda verilen diyot parametrelerini araştırıp, deneyde kullanılacak diyotlar için çalışma frekans aralıklarını, Ters Tepe Gerilimi (PIV), maksimum iletim akımlarını ve kırılma gerilimlerini inceleyiniz. 2. Efektif Değer, RMS değer, DC değer, ortalama değer, tepe değeri kavramlarını açıklayınız. 3. Tek yollu doğrultucu, iki yollu doğrultucu ve köprü diyotlu doğrultucu devrelerini araştırınız. Devre şemalarını ve çıkıştaki işaretin DC değerini veren formülleri gösteriniz. 4. Aşağıdaki devrelerin girişine V in işareti uygulanırsa çıkışlar nasıl olur? Çiziniz. Devrenin teorik analizini yapınız (Diyotlar ideal). V in =5V (tepe) (a) (b) 3

4 4: DENEY 1 1) Şekil 1.1 deki devreyi kurunuz. V dc geriliminin değişen değerleri için A-B ve B-Toprak noktaları arasındaki gerilimleri Tablo 1.1 e yerleştiriniz. A R1 1kΩ B V dc D1 1N47 Şekil 1.1 2) Şekil 1.1 deki diyot (1N41) yerine LED koyarak ölçümlerinizi Tablo 1.1 deki V dc değerlerine göre tekrarlayınız ve tabloyu doldurunuz. 1N41 Tablo 1.1 LED Vdc A-B B-Toprak Vdc A-B B-Toprak.2V.5.4V.6V 1.2V 2.4V 4.8V 1V 1.5V 2.V 2.5V 3.V 3) Şekil 1.1 deki devrenin diyotunun yönünü değiştirerek yukarıdaki ölçümünüzü tekrarlayınız. Bulduğunuz değerleri Tablo 1.2 e yerine koyunuz. Daha sonra diyot (1N41) yerine ZENER (5.6V) diyot koyarak ölçümlerinizi Tablo 1.2 deki V dc değerlerine göre tekrarlayınız ve tabloyu doldurunuz. 4

5 5: 1N41 Tablo 1.2 ZENER ZENER(ters yönlü) Vdc A-B B-Toprak Vdc A-B B-Toprak A-B B-Toprak -4-6V V 4V 6V 8V 4) Şekil 1.2 deki devreyi kurunuz. İşaret üretecinden 5V AC ve 1kHz işaret üreterek devrenin girişine uygulayınız. Devrenin giriş ve çıkış işaretlerini çiziniz. Devredeki diyotun yönünü ters çevirerek giriş ve çıkış işaretlerini tekrar çiziniz. A R1 1kΩ B 5V D1 1N47 Şekil 1.2 5) Şekil 1.3 deki devreyi önce kondansatör bağlamadan; sonra kondansatör bağlayarak kurunuz, çıkış işaretlerini gözlemleyiniz. Yük direncinin değerini arttırıp azaltarak çıkışın değişimini inceleyiniz. Değişimi yorumlayınız. 5

6 6: A D1 1N47 B C1 1µF R1 1kΩ C Şekil 1.3 6) Şekil 1.3 deki devre için; Yük direnci 1k Ω, kondansatör yok Yük direnci 1kΩ, kondansatör 1µF Yük direnci 1kΩ, kondansatör yok Yük direnci 1kΩ, kondansatör 1 µf durumlarını inceleyiniz. SORULAR (Raporunuzda cevaplamanız zorunludur) 1) Deneyde bulduğunuz sonuçlar ile teorik analiziniz arasında farklılıklar var mı? Neden? 2) Doğrultma devrelerinin birbirine göre avantaj ve dezavantajlarını yazınız. 3) Bir doğrultma devrenin çıkışındaki kapasitörün fonksiyonu nedir? 6

7 7 7: