Yılmaz Sevgül 3. ip boyunda ara emniyet noktası ararken

Transkript

1 Yılmaz Sevgül ve Güray Ekici Antalya Sivridağ eteklerindeki Sinema Perdesi yüzeyinde 28 aralık 2009 da yeni bir geleneksel rota açmışlar. Yılmaz Sevgül Kozmik rotasının tırmanış hikayesini ve rotaya ait teknik bilgileri bizlerle paylaşıyor. Serkan Küçük e ait fotoğraflar eşliğindeki bu tırmanışın öyküsünü beğeniyle okumanız dileğiyle Yılmaz Sevgül 3. ip boyunda ara emniyet noktası ararken Yılmaz Sevgül ve Güray Ekici Antalya Sivridağ eteklerindeki Sinema Perdesi yüzeyinde 28 aralık 2009 da yeni bir geleneksel rota açmışlar. Yılmaz Sevgül Kozmik rotasının tırmanış hikayesini ve rotaya ait teknik bilgileri bizlerle paylaşıyor. Serkan Küçük e ait fotoğraflar eşliğindeki bu tırmanışın öyküsünü beğeniyle okumanız dileğiyle Sinema Perdesi ni 1994 yılında Akdeniz Üniversitesi Dağcılık Kulübü nün bir faaliyeti esnasında 1 / 7

2 keşfediyoruz. Uzun masif yüzeyleri olan, ilk bakışta bütün tırmanıcı ve dağcıları etkileyen, Sivridağ ın eteklerindeki bu bölüme şekli nedeniyle, görür görmez Sinema Perdesi ismini veriyoruz. Dibine çekinerek gittiğimiz masif, slab ve kireç taşı yüzeylerinde yıllarca sürecek temaslarla her tür fiziksel zorluğun yaşanacağı tırmanışların keşfini başlatıyoruz. O yıllarda ilk tırmanışları belirgin olan hatlardan iki üç ip boyu tırmanarak geri dönüyoruz. Özelikle TDF nin 1996 yılında Sivridağ ın eteğinde yaptığı Uluslararası Kaya Tırmanış Kampı na birçok yerli ve yabancı dağcı katılmıştı. Zamanının seçkin Türk tırmanıcılarıyla (Kürşat AVCI, Engin KÜLHOĞLU, Metin YILMAZ, Güçlü ÖZEN, Hüseyin AKTAŞ, Mahmut GÜL ve ismini hatırlayamadığım birçok tırmanıcı) birlikte hem Sivridağ ın doğu yüzeyinin eteklerinde hem de Sinema Perdesi nin sağ tarafındaki masif yüzeylerden uzak durarak 150 metreye varan geleneksel tırmanışlar yapıyoruz. Daha sonraları, Sinema Perdesi üzerinde birçok kez alışılagelmiş rotaların tekrarlarını yapmaya devam ederken yavaş yavaş sağ taraftaki masif, slab yüzeylerin altından tırmanış denemelerine başlıyoruz. Masif, çatlaksız pozitif ilerleyen bu yüzeylerde bazen metre kadar ara emniyet noktası almadan denge tırmanışı yaparak yüzeyin üzerinde 100 metre kadar tırmanmayı başarıyoruz. 100 metreden sonra ara emniyet noktası almanın mümkün olmadığını düşünerek daha yukarılara ancak spor alpin tarzı deneyerek çıkıyoruz yılında ilk spor-alpin rotayı yukarıdan aşağıya inerek bolt sürücüsüyle 8mm lik mağaracı boltu çakarak açıyoruz. 60 metrelik bölüme toplamda 11 adet bolt çakmış aralarda da sikke ve takoz kullanmıştık. O günün koşularında şarjlı matkap olmadığından rotayı böyle açmak zorunda kalmıştık. (Bugün için yukarıdan aşağıya sadece takozların yerleştirilemediği ya da sikkelerin çakılamadığı yerlere bolt çakılsa bile spor-alpin rota olmayacaktır. Bu tür rotalar spor rota konumunda anılırlar.) 11 adet boltu, bolt sürücüsüyle ancak iki günde çakabilmiştik. Daha sonraları şarjlı matkapla aşağıdan yukarıya mağaracı boltlarını söküp yerine tırmanış boltlarını çakarak rotayı tekrar revize ediyoruz. Bu rotayı boltlu açmamla ilgili özeleştirimi daha önce yazdığım Boltun Sıcak Kollarında Alpinizim isimli yazımda uzun uzun anlatmıştım. Bugün Sinema Perdesi nde toplamda 9 adet rota var. Bunların 8 tanesi geleneksel teknikle açılmış rotalardır. Daha önce Sinema Perdesi nde açılmış rotaların, spor alpin rota da dahil, en yüksek zorluk derecesi VI+ idi. Aradan geçen 16 yıl içinde, Sivridağ ve Sinema Perdesi üzerinde, geleneksel ve temiz tırmanış adına yaptığımız bu son tırmanışla birlikte çıtayı bir adım daha yükseltmeyi başardık diyebiliriz. Uzun yıllardır Sinema Perdesi üzerinde yukarıya akıcı zorlukta gidebilecek rotalar üzerinde hep düşünüyorduk. Bugün artık başarmış olduğumuz bu rotayı defalarca kez gözlemleyip fotoğraf üzerinde incelemiştim. Tek ve en önemli sorun 3. ve 4. ip boylarında uzun mesafe ara emniyet noktası alamıyor olmamızdı. Bu gibi durumların üstesinden gelebilmek için fiziksel güç ve yeteneklerden önce psikolojik hazırlık ve yeterlilik gerekiyordu. Bazı etaplarda ilerlerken kolay da olsa 12 metre kadar ara emniyet noktası alamıyor olmamız bizi açıkçası ürkütüyordu. Pozitif bir yüzeyde böyle bir mesafeyi düşmek zorunda kalırsak olabilecekleri bu kadar arama kurtarma tecrübesi olan bizler bile hayal edemiyorduk. Açıkçası bizim düzeyimizdeki tırmanıcılar için bir adım ötesine hamle yapma cesareti göstereceğimiz bir tırmanıştı. {highslide type="img" width=350 height=250}kaya_tirmanisi_resimleri/geleneksel_sivridag_kozmik/kaya_ 2 / 7

3 3. İp boyu başlangıcı 3. İp boyu küçük balkon üstü {highslide type="img" width=310 height=250}kaya_tirmanisi_resimleri/geleneksel_sivridag_kozmik/kaya_ 3. İp boyunu Güray tırmanıyor {highslide type="img" width=310 height=250}kaya_tirmanisi_resimleri/geleneksel_sivridag_kozmik/kaya_ 4. İp boyu kilit pasaj geçiş Ön hazırlıkları yapıp rotayı son bir kez görerek inceledikten sonra güneşli ve soğuk bir havada sabah erkenden Sivridağ ın eteğine hareket ediyoruz. Benimle birlikte bu tür tırmanışlarda oldukça deneyimli olan Güray EKİCİ tırmanırken, Serkan KÜÇÜK de, Kuzey Rotası nın (spor-alpin rota) üzerinde daha önce tırmanırken bıraktığımız sabit statik ip hattından jumarla yukarı çıkarak tırmanışın fotoğraflarını çekmek için hazırlanıyor. Hem izlemek hem de bize destek vermek için Ulaş YİĞİT, Semih ULUSU adında iki öğrencimiz de ekibe katılıyor. Rotanın dibinde hazırlıkları yapıp, ilk ip boyuna girip kolay bir tırmanışla kısa sürede ilk istasyona ulaşıyorum. Güray ve Serkan 8.6 mm lik iplerin ucuna bağlanarak altlı üslü aynı anda tırmanışa başlıyorlar. İkisinin de ip boşlarını alarak yanıma gelmelerini sağlıyorum. Bu ip boyundan sonra daha önce tırmanılmamış hattı tırmanmaya başlıyoruz. Serkan da sabit statik ip hattına girerek sağ taraftan jumarlarla tırmanıyor. İlk başlarda son derece kolay ilerleyen tırmanış hattı yukarılara çıktıkça zorlaşıyor. 3. ip boyunda alınan iki ara emniyet noktasından sonra yaklaşık metre kadar ara emniyet noktası alamadan ilerliyorum. Bize göre son derece kolay tırmanılan bu etabı sorunsuz geçiyoruz. 4. ip boyunda ilk 10 metreden sonra rota hattında kilit diyebileceğimiz 4-5 metrelik bir pasajı zorlanarak da olsa geçiyoruz. O ana kadar ara emniyet noktalarında hiç sikke kullanmamıştık. Sağlam alınabilecek ara emniyet noktasının fazlaca aşağıda olması nedeniyle, bizden sonra tırmanacakları da düşünerek, tüm rota boyunca tek bir orta boy yaprak sikkeyi ince bir çatlağa iyi şekilde çakarak kilit geçiş üzerinde 3 / 7

4 bırakıyoruz. Kilit geçiş 3 parmağın gireceği bir cepte sona eriyor. Yukarıda büyük bir oyuğun içinde saklı duran çatlak içinden yaylı takozla ara emniyet aldıktan sonra yukarıdaki küçük ağaca kadar tırmanıyorum. Yüzeyde ara emniyet noktası alacağımız bir çatlağın bulunmadığı bu ortamda slab kayanın içinden çıkan küçük selvi ağacının dibine yardımcı ipi takıp hafifçe zorluyorum. Yerinden hiç oynamayan küçük ağacın üzerine 4-5 metrelik bir düşüşte yerinden kopabileceği ihtimalini düşünerek, yukarıya hafif sağa doğru tırmanışı sürdürüp kendimi çatlağın içine atıyorum. Yaylı takozlarla ara emniyet noktalarını çatlak içinde almaya başlayınca daha güvenli bir şekilde tırmanışı sürdürüyorum. Çatlak boyunca ilerleyip sağdaki spor alpin rotanın bitiş istasyonunda kendimi ağaç ve bolttan askı istasyona alıyorum. Güray da tırmanarak askı istasyona geldiğinde birbirimizi tebrik ediyoruz. Daha sonrada sağ taraftaki rotanın boltlu ana istasyonları üzerinden kısa sürede aşağıya inip tırmanışı sorunsuz bir şekilde tamamlıyoruz. {highslide type="img" width=350 height=250}kaya_tirmanisi_resimleri/geleneksel_sivridag_kozmik/kaya_ 4. İp boyunda çatlağa giriş 4. İp boyunda küçük cebe uzanış ve kilit sonu 4. İp boyunun bitimi 4. İp boyunun sonları çatlak içi tırmanış 4 / 7

5 Yılar önce Sinema Perdesi ndeki masif, slab, gri kireç taşı yüzeylerine her bakışımızda geleneksel tırmanış teknikleriyle tırmanmayı hayal ediyorduk. Sırf bu hayalden dolayı bana göre dağcılık değerlerinden bile taviz vererek boltlu rota açıp tırmanmıştık. Bugün için boltsuz, serbest ve temiz sayılacak tırmanış hayalimiz gerçeğe dönüştü diyebiliriz Aslında Sinema Perdesi nde ilk yaptığımız tırmanış hamlelerinden bu güne kadar geçen 16 yıl boyunca yüzeydeki bazı ağaçların kuruması ve kopması dışında hiçbir şey değişmedi. Biz ise geçen 16 yıl boyunca Sinema Perdesi ndeki kaya yüzeylerinde etik, psikolojik ve fiziksel olarak kendimizi yetiştirip, bedenimizi törpüleyerek her yönüyle kısa bir gelişim, dönüşüm süreci yaşadık. Rotanın Teknik Bilgisi Nasıl Ulaşılır? Antalya nın batısında dağların içine doğru giden Altınyaka yolu takip edilir. 10km kadar sonra Gedeller Köyü ne ulaşılır. Altınyaka yolundan sola doğru giren toprak yol 2km kadar takip edilerek yol kenarında ağaç üzerinden akan doğal su kaynağının yanında arabadan inilir. Su kaynağının solundan giden patikada 15 dk yürüdükten sonra Sivridağ çadırlı kamp alanına ulaşılır. Kamp alnından Sivridağ ın sol tarafındaki yüzeylere baktığınızda Sinema Perdesi ne benzeyen yüzeyi göreceksiniz. Sinema Perdesi ni görerek ormanın içinden batı yönünde yürüyerek dk içinde tırmanılacak rotanın dibine ulaşılır. Kamp alanında su yok. Yolun kenarındaki akan sudan bol miktarda su alınarak kampa gidilmeli. Haziran, temmuz, ağustos aylarında aşırı sıcaktan bölgede tırmanış yapmak zordur. Diğer dokuz ay boyunca tırmanış yapmak daha uygun olacaktır. 5 / 7

6 6 / 7

7 Rotanın Tırmanış Hava-Yönü: Kullanılan oluşan sıkıştıraç iniş Sinema Başlangıcı spor-alpin 1. Yarım yukarıdaki çatlağın üzerinde kum Boltlu slab tırmanılıyor. Tekniği: bir yeri: adı: uzunluğu: zorluğu: ekibi: tarihi: süresi: (friend), ekspres malzeme: Açık-Doğu Kozmik Antalya- Geleneksel Yılmaz VI,VII- 10 takımı, 160 saat 2 adet Sivridağ-Sinema SEVGÜL, metre kilitli bir 8.6mm adet karabina, Güray stoper 60 metre Perdesi 3. Balkonun sağa (yaklaşık sola sağlam, derecesi malzemesi açıklaması: Perdesi ndeki geleneksel (ATC, Sekizli) olan spor-alpin spor-alpin Kuzey rotanın EKİCİ, Rotası nın 8 takımı, adet uzunluğunda ilk Serkan HMS, ip bir boyundan sol takım 10 tarafındaki KÜÇÜK Ana tırmanışıyla alınıyor. ağaca belirgin Çatlak bolttan ağaçtan Rotayı metre. 2. Ana 4. İp istasyondan V yüzeyde doğru saatinden istasyonun boyu: bacanın toposu kadar şeklinde hattan tırmanmak ana çatlağa ara emniyet bitiminde Kilit alınıyor. V. VI,V+. yan altındaki Kuzey derin tırmanılıp balkon istasyon geçiliyor. emniyet Balkonun geçiş devam yana tırmanarak Sinema 8 ara ve ara açılan metre, çatlağın noktası sola (Kilit Rotası nın önce takozla isteyenlerin altındaki balkonun mesafesi kum çakılmış emniyet emniyet ediyor. alınıyor. noktası tarafındaki takozla (Kilit yukarı Perdesi nin geçişte geniş 5-6 V+.) kadar sağa saatinden kum içine ulaşılıyor uzun alınıyor. metre geçişin büyük noktası Ulaşılan Ağaçtan iki noktası üstündeki 4-5metre, bacanın kum doğru sonrada Kaya saatlerinden solundan ince kadar yanlarında bolttan süre V altındaki emniyet klasikleşmiş kum şeklinde Uzunluk (V). bir istasyonuna sağlam, tüm alınıyor. alınamadan dar akıcı alınan sağ ana sola VII-. saatine Yukarıdaki direk rotanın emniyet çatlaktan noktası yüzeyinden sikke kum büyük devam istasyon ve yukarı doğru ) 50 ara Derin Kilit yukarıya takozlarla iyi spor-alpin ve metre. saati doğru alınıyor. en ve emniyet sol kum slab noktası üstünde çakılmış ediyor. takozlarla eğimli stoperle doğru çatlağı çekiç küçük zor taraftan alınıyor. ve yüzeyde tırmanılıp saatinden devam Zorluk kısmı doğru takozlarla Balkonun tırmanış noktasından alınıyor. noktaları getirmelerine dar açılan alınmadan Çatlağın balkon rotasının adet (VI). 3-4 tırmanış orta stoper, dinamik tırmanılarak alınıyor. Kaya olan çatlağın derecesi tırmanış ediliyor. başlayıp, metre Çatlağın perlon denge boy emniyet geniş ana yüzey Uzunluk devam bu takoz, sağlam 10 başlangıcının sağlam, üstündeki geleneksel bitimindeki hattı yaprak ip, denge istasyon devam slab Uzunluk adet başlangıcına sonra bant, Daha bacanın tırmanışıyla başlıyor. IV+. gerek 15 hedeflenerek ilk noktası üzerine slab bitiriliyor. kum ederek adet yüzeyde ara çeşitli ip sikkeyi ara 3 sağ ettikten sonra yok.) boyundan dar yüzeyde metre. alınıyor. adet saati emniyet açılan ağaç içine ekspresten emniyet Tırmanış alındıktan basarak yukarıdaki küçük sağ ebatlarda çatlak metre. rota, ulaşılıyor Uzunluk bıraktık. kask, denge tırmanılıyor. ve sonra 4-5metre ve Zorluk rotadır. yapılıyor tarafında tek Kaya küçük noktası setin tutularak sonra noktaları Zorluk 3 hafif sonra adet yaylı Tırmanış spor-alpin Yılmaz İletişim: 4. İniş: {highslide İp Zorluk SEVGÜL ysevgul boyunca rotanın slab type="img" derecesi yüzeyde [at] ana yahoo.com width=300 istasyonlarından VII-,VI. istasyonlarda width=350 Güray height=400}kaya_tirmanisi_resimleri/geleneksel_sivridag_kozmik/kaya_ height=250}kaya_tirmanisi_resimleri/geleneksel_sivridag_kozmik/kay kullanılan aşağıya kum iniliyor. saatleri üzerinden, sağ tarafındaki 45 (VI). 7 / 7