1: 2: 50 : 250 USD 14 MP3

Transkript

1 SAYI EYLÜL Skype layın Test 1: Markalı Hazır PC ler Test 2: Oyunculara özel fareler İnceleme: Bilişime özel 50 ürün İnceleme: 250 USD ve altı 14 MP3 çalar Yasal Müzik Siteleri

2 Editörden PCnet DAHA HIZLISINI, DAHA UCUZA ST YORUZ ADSL fiyatlar düflmeli Ersin AKMAN Bu ay birçok ADSL kullanıcısının feryadına kulak veriyor ve bir imza kampanyası başlatıyoruz. Amacımız ADSL tarifesinin bir an önce ucuzlamasını sağlamak. Geçen ayın en çok konuşulan konusu Türk Telekom un açıkladığı yeni ADSL tarifesiydi. Görünen o ki kimse yeni fiyatlardan ve uygulamadan memnun değil. Hatta web sitemizin forumlarından takip ettiğim kadarıyla birçok kotalı ADSL kullanıcısı (tıpkı geçen ay burada yazdığım gibi) daha hızlı bağlantı yüzünden kotalarının çok daha çabuk dolduğundan şikayetçi. Yani yapılan indirim nedeniyle belki de ödeyecekleri fatura toplamı önceki aylara kıyasla daha da artacak. Neyse, sonuç olarak bizler müşteriyiz ve her zaman daha fazlasını istemeye hakkımız var ;) O nedenle 8 Ağustos Salı günü TTNet in müşteri hizmetlerine bir mail atarak yeni fiyatları pahalı bulduğumu ve yeniden bir indirim yapılıp yapılmayacağını sordum. 5 dakika içinde de her ne kadar indirimden bahsedilmese de bir cevap aldım ve çok mutlu oldum. Sonra dergimizin editörleriyle konuşurken öğrendim ki birçok ADSL abonesinin [email protected] adresine gönderdiği mesajlar cevapsız kalıyormuş. Birkaç uydurma mail adresiyle yaptığım deneme tüm gerçeği gözler önüne sermeye yetti. TTNet, müşteriler arasında kendince bir eleme yapıp ona göre mesajlara cevap veriyordu. Zaten çeşitli forum siteleri de ADSL abonesi olmalarına rağmen TTNet müşteri hizmetlerinden cevap alamayanların şikayetleriyle doluydu. Bu da gösteriyor ki Türk Telekom özelleştirilmesine rağmen tekel olma alışkanlıklarından henüz vazgeçmemişti. Demek ki artık ADSL fiyatlarından şikayeti olanların sesini PCnet aracılığıyla duyurmak gibi bir görevimiz de var :) ADSL fiyatlarının düşmesi gerektiğini düşünen herkesi bize destek olmaya çağırıyoruz. Bu amaçla adresinde bir form hazırladık. Siz de bu imza kampanyasına katılmak isterseniz formu doldurun. Belki Türk Telekom yetkililerinin dikkatini bu yolla çekebiliriz. Eğer sayın genel müdürle görüşme şansı yakalarsak imza kampanyamıza katılanların sayısını kendisiyle de paylaşırız ve TTNet müşteri hizmetlerinden cevap alamayan ADSL kullanıcılarının sesi oluruz. *** Bu arada unutmadan PCnet bu yıl Bilişim Fuarı na katılıyor. Bense bu yıl da tıpkı geçen iki yılda olduğu gibi fuar alanına gitmeyeceğim. Bunun nedenlerini geçen yıl bu sayfada uzun uzun anlatmıştım. Güncellenmiş halini de blog sayfamda bulabilirsiniz. Ama sizler gidin ve beşinci salondaki 331 numaralı PCnet standını ziyaret edin. Çünkü marka müdürümüz Pınar, PCnet e abone olmayı düşünenler için mükemmel sürprizler hazırladı. Abone olmayı planlamıyorsanız bile geçerken uğrayın derim. Çünkü PCnet e emeği geçen tüm editör arkadaşlarım da programları uygun oldukça standda bulunup sizlerle sohbet edecekler. Hepinize bombaların patlamadığı, çocukların ağlamadığı bir dünyada sevdiklerinizle birlikte sağlıklı bir yaşam dilerim Türkiye nin bilgisayar ve internet dergisi PCnet DVD ve CD lerinde en iyi yaz l mlar vermeyi Teknik sorunlar n za çözümler bulabilece iniz bir içerik sunmay Yeni donan mlar ve teknolojileri tarafs z bir flekilde test etmeyi Okurlar n n bilgisayar bilgisini ve deneyimini artt rmay amaçlar... Eylül 2006 PCnet 3

3 PCNET Künye ve reklam indeksi Yayıncı Doğan Burda Dergi Yayıncılık ve Pazarlama A.Ş. Murahhas Üye (CEO) Mehmet Y.Yılmaz Yayın Direktörü M. Rauf ATEŞ Yayın Yönetmeni (Sorumlu) Ersin AKMAN Yazı İşleri Müdürü H.Barış NEVRES Görsel Yönetmen H.Yıldıray GÖKKAYA Yayın Kurulu Nusret ERTURAN Deyvi LEVİTAS Görkem YILDIRIM Test Merkezi Nusret ERTURAN (Editör) Görkem YILDIRIM Sayfa Tasarımı Mehmet DURSUN Katkıda Bulunanlar Alper CİCİ, Ferhat BİNGÖL, Murat DELİGÖZ, Hakan DEMİRAY, Ali SOR, Dilhan UNCU, Hasan ÇELİK, Fatma ARSAN, Ercüment YILMAZ, Gökberk CAN Oyun: Timur ERBİL Webmaster: Selim ŞUMLU Marka Uzmanı Pınar BAĞIBALA Ankara Temsilcisi Erdal İPEKŞEN İzmir Temsilcisi Ziynet ATTİLA Web: [email protected] Yönetim Genel Yayın Koordinatörü Yeşim Denizel Tüzel Kişi Temsilcisi ve Genel Yayın Direktörü Mehmet Muhiddin SİRER Satış Direktörü Orhan TAŞKIN Finans Direktörü Didem KURUCU Üretim Direktörü Servet KAVASOĞLU Reklam Grup Başkanı Cem M.BAŞAR Başkan Yardımcısı Funda BAYKAL Reklam Satış Müdürü Hatice TARHAN Teknik Müdür Nusret KIRIMLIOĞLU Tel: (2 hat) Fax: Rezervasyon Tel: (4 hat) (2 hat) Fax: (2 hat) Ankara Reklam Tel: İzmir Reklam Tel: Hedef Sayfalar Tel: Fax: Yönetim Yeri Hürriyet Medya Towers Güneşli / İSTANBUL Tel: Fax: Baskı: Doğan Ofset Matbaacılık ve Yayıncılık A.Ş. Doğan Medya Tesisleri Hoşdere Yolu C Blok Esenyurt / İSTANBUL Dağıtım: Yaysat A.Ş Yayın Türü: Yerel, süreli, aylık PCnet Dergisi Doğan Burda Dergi Yayıncılık ve Pazarlama A.Ş. tarafından T.C. yasalarına uygun olarak yayımlanmaktadır. PCnet Dergisi'nin isim ve yayın hakkı, Doğan Burda Dergi Yayıncılık ve Pazarlama A.Ş.'ye aittir. Dergide yayımlanan yazı, fotoğraf, harita, illüstrasyon ve konuların her hakkı saklıdır. İzinsiz, kaynak gösterilerek dahi alıntı yapılamaz. DB Okur Hizmetleri Hattı [email protected] DB Abone Hizmetleri Hattı Tel: Fax: [email protected] Pazar hariç her gün arasında hizmet verilmektedir. Reklam indeksi FİRMA İSMİ SAYFA NO A-DATA ADİDAS AJANS PRESS AKBANK AMD ARTRONİC ASSORTIE ASUS ATLAS AVEA A.K BENQ SIEMENS BİLGE ADAM BLUE JEAN C BOX CEBİT CREATİVE A.K.İ ÇÖZÜM DATATEKNİK DATATEKNİK ZYXEL DORUK NET E-KOLAY EPSON FOXCONN GİGABYTE GOLD BİLGİSAYAR GOLD MASTER GOLDAŞ HAN ELEKTRONİK HIZLI SİSTEM İNDEX İSTANBUL BİLİŞİM MERKEZİ KANAL D KOÇ PC KONT KOYUNCU KYE SYSTEMS MASCOM MEF YAYINLARI MEL-SA MICROSOFT MINTON Ö.K.İ MSI NOKIA ÖZEL DOĞA EĞİTİM ÖZKA BİLGİSAYAR PHILIPS POWER FM SİSTEM HOST SNC SONY ERICSSON TET TİTAN TOSHİBA TREKSTOR TURANLI US ROBOTICS ÜLKER WRANGLER XEROX YAPI KREDİ YENİ BİR İŞ PCnet Eylül 2006

4 PCnet Gelen Kutusu BU SAYFALAR OKURLARIMIZ Ç N AYRILDI Art k söz sizde! Gelen Kutusu ad n verdi imiz bu sayfalar, okurlar m za ay rd k. PCnet ve biliflim dünyas yla ilgili tüm düflüncelerinizi [email protected] adresine yazarak, di er okurlar m zla paylaflabilirsiniz. Nedir bu e-ticaret sitelerinden çektiğim? Şimdiye kadar Türkiye de denemediğim e-ticaret sitesi kalmadı. HepsiBurada, Ideefixe, Baskuda ve hatta birkaç tane de az bilinen siteden alışveriş yaptım. Daha doğrusu yapmaya çalıştım. Ama hep sorun yaşadım ve artık bıktım. Gima dan veya Migros tan sipariş verince hiçbir sorun çıkmıyor ama esas işi e-ticaret olan bu siteler beni hayal kırıklığına uğratıyor. Gürkan Özgüvenç PCnet: Yaşadığınız tüm olumsuzlukları ve olumlu gelişmeleri sikayetvar.com benzeri paylaşım platformlarında duyurmaktan ve memnun olmadığınız şirketlerden bir daha alışveriş yapmamaktan başka bir çözüm aklımıza gelmiyor. Tek temennimiz onların işlerini doğru dürüst yapmaları veya düzgün yapacağına emin olduğumuz Amazon benzeri yabancı şirketlerin Türkiye pazarına girmesi. Gerçekten hızlandım Derginizi severek ve takdirle okuyorum. Ağustos sayınızdaki "10 adımda Windows açılışını hızlandırın" konusundaki ipuçları son zamanlarda benim için oldukça problem olan uzun açılış süresini gerçekten makul seviyeye indirdi. Bu tür araştırma ve püf noktalarını yayınladığınız için teşekkür ederim. Ahmet Akdevelio lu Derginizi yakacağım :) Selam PCnet ailesi. Size tam 2 yıldır bağlıyım ve artık çevremdeki herkes PCnet alıyor. Ben bundan şikayetçiyim :) Canım dışarı çıkıp dolaşmak istiyor ama herkesin elinde PCnet var ve herkes PCnet okuyor. Bu yüzden bana arkadaş kalmadı. Ben de derginizi yakmayı planlıyorum :) Mustafa Acar Ağustos CD si Ben yurt dışında yaşıyorum ve Türkiye'ye geldiğimde ilk iş olarak PCnet alıyorum. Ağustos sayısında verdiğiniz CD imdadıma Hızır gibi yetişti, teşekkürler. Mustafa Aslan Temmuz sayısı çok iyiydi Ben derginizin en genç okurlarından biriyim. PCnet i beğenerek ve öğrenerek okuyorum. Derginizle birlikte verdiğiniz CD ler çok hoşuma gidiyor. Çünkü CD lerin içeriği gerçekten çok iyi. PCnet in Temmuz sayısı özellikle çok hoşuma gitti. Böyle dolu dolu sayılar hazırlamanız dileğiyle. Ahmet Furkan Köseo lu CD sayısı neden azaldı? Ben uzun zamandan beri PCnet okuyorum ve bundan da çok memnunum. Gerek DVD gerekse CD lerde verdiğiniz yazılımlar çok iyi ama Temmuz ve Ağustos sayısında neden iki CD verdiğinizi anlayamadım? Fakat siz CD sayısını bire indirseniz bile ben PCnet okumaya devam edeceğim, iyi çalışmalar. Muhammet Koçak PCnet: Bu konuda aslında geçen ay bir açıklama yapmıştık ama tekrarlamak gerekirse CD sayısının hangi ay kaç tane olacağı yılbaşında belirleniyor ve o plan dahilinde hareket ediyoruz. Mesela dergimiz bu ay yeniden 3 CD veriyor ;) Fazla CD emin ellerde Bir alışveriş merkezinden aldığım dergiden ayın DVD'si çıkmadı, yerine 2 tane aynı CD de vardı. Hemen dergi ile iletişime geçip durumu bildirdim ve DVD'im birkaç gün içinde kapıma kadar geldi! Elimde fazla olan CD'yi de, Haziran sayısında bu sayfada verilen bir cevabı örnek alarak bir arkadaşımın PCnet'i hiç tanımayan bilgisayar meraklısı kardeşine verdim. Umarım amacına ulaşır. Burak GÜMÜfiER Weblebi.com bültenleri bıktırdı Bir yıl önce weblebi.com dan bir fare satın aldım. Sitenin hizmet kalitesinden memnun olmadığım için bir daha alışveriş yapmamaya karar verdim ama o günden beri weblebi.com dan gelen tanıtım bültenleriyle boğuşuyorum. Başta dikkate almadığım bu e-postalar bir süre sonra canımı sıkmaya başladı, ben de weblebi.com a girerek bu seçeneği iptal edebileceğim bir ayar aradım. Çabalarım sonuçsuz kaldı çünkü sitede böyle bir seçenek yok! Bir kez de mesajların altındaki listeden çıkmak için tıklayınız linkine tıklayarak gelen adrese bir e- posta gönderdim. Adres geçersizdi ve mesajım geri döndü. Web sitesini araştırarak [email protected] adresini keşfettim. Oraya gönderdiğim mesaj geri dönmedi ama weblebi.com un bültenleri gelmeye devam etti. Son çare olarak üyeliğimi tamamen iptal etmek istedim. Sitede böyle bir seçenek de yoktu ama müşteri hizmetleri sayfasında [email protected] adresine yazarak üyeliğimi sonlandırabileceğim yazıyordu. Bu adrese de durumu bildiren bir mesaj attım ve weblebi.com üyeliğim hala aktif görünüyor. Galiba bu siteden kurtuluş yok! Selim fiumlu PCnet dinlemede! PCnet dergisi ve CD leriyle ilgili tüm görüfllerinizi [email protected] adresine yazabilirsiniz. Bu adrese gönderilen tüm e-postalar n, bütün PCnet editörlerine ulaflt n lütfen unutmay n. Abonelikle ilgili sorular n z için, mesai saatleri içinde Do an Burda Okur Hizmetleri ne (212) numaral telefondan ulaflabilir ya da web sitemizin Bize Ulafl n bölümündeki formu kullanarak do rudan abone servisimizle kontak kurabilirsiniz. 8 PCnet Eylül 2006

5 PCnet çindekiler TÜM OKURLARIMIZA 30 DAK KALIK SKYPE KRED S VER YORUZ SKYPLE LAYIN! Dergimizin verdi i krediyi kullanarak Amerika, Belçika, Kanada, Danimarka, Fransa, Almanya ve ngiltere gibi ülkelerde yaflan akrabalar n zla bedavaya konuflun. s.58 >>>>> PC ler dünyamızı nasıl değiştirdi? Kişisel bilgisayarlar son yıllarda altın çağını yaşıyor. Neredeyse her eve ve işyerine giren bilgisayarlar artık bir lüks olmaktan çıkmış durumda. 46 Markalı hazır PC ler Yurdumuzda uzun süre toplama PC furyası yaşandıktan sonra markalı hazır PC lerin değeri nihayet anlaşılmaya başlandı. Türkiye donanım piyasasında tanıtılmaya değer tüm markalı hazır PC leri inceledik. 120 Dijital müzik mağazaları Türkiye de yasal dijital müzik satın alma devri başladı. İlk iki dijital müzik mağazasıysa Muzi ve Power Club. 166 >> >> >> G R fi 14 Haber Bilişim ve teknoloji haberleri. 26 DVD ve CD lerde neler var? PCnet Eylül CD si, PCnet Eylül DVD si, Müzik Yapım Araçları CD si ve Ücretsiz Video Yazılımları CD si. 32 Abone 10 sayı fiyatına 12 sayı abonelik. TEKNOLOJ 38 İleri teknoloji Teknoloji harikası ürünler. 44 Dijital fotoğraf Dijital fotoğraf dünyasından haberleri, yeni ürünleri, püf noktası ve önerileri bu bölümde bulacaksınız. DONANIM 86 Ürün inceleme Marketlerdeki en gözde ürünler. 132 Test Oyunculara özel fareler Bu farelerin hızına kediler bile yetişemiyor. 138 Test 250 USD altı MP3 çalarlar Akıllı cihazlarla video izlemek, müzik dinlemek, fotoğraflara bakmak, FM radyo dinlemek, e-kitap okumak ve ses kaydı yapmak çok kolay. 146 Birden çok diskle sisteminize doping RAID dizileri kurarak bilgisayarınızın performansını ve veri güvenliğini üst seviyelere çıkarabilirsiniz. 150 Intel Core2 Duo X6800, AMD Athlon FX-62 ye karşı Intel in merakla beklenen işlemcisi Core2 Duo X6800 ile AMD Athlon FX-62 karşı karşıya. 154 Tasarruf mu, israf mı? Elektrik tüketiminin gittikçe arttığı ve taleplerin güçlükle karşılandığı şu günlerde, küçük bazı önlemlerle hem elektrik faturalarımızı düşürebilir hem de çevreye biraz olsun katkıda bulunabiliriz. 12 PCnet Eylül 2006

6 çindekiler PCnet >> >> NTERNET 156 Zorlu internet soruları Birkaç önce yayınladığımız donanım testini beğenenler, ikinci sınava internet dersinden giriyorlar ;) 158 Last.fm Dünyanın tüm müzik severleri birleşiyor. 162 Web tarayıcılar hızla gelişiyor Üç rakip yeni sürümleriyle karşımızda. 164 Creative Commons Web sitenizde yayınladığınız bir araştırmayı, birisi çalıp kendi eseri gibi gösterdiğinde ne yapacaksınız? 170 Ajax ve web üstünde ofis Ajax ile ofis programı kurulumuna son. 172 E-posta hesabınızdan memnun musunuz? Web tabanlı e-posta sunucuları. YAZILIM 174 Ayın yazılımları Eylül ayının en iyi uygulamaları tam sürüm yazılım PCnet okurlarına yüzlerce dolar değerinde yazılımlar. 184 Mobil içerik yöneticisi: Create-Ringtone Tam sürüm Create-Ringtone yazılımıyla cep telefonunuz için zil sesi ve duvar kağıdı hazırlayabilir, hiçbir ekstra donanıma ihtiyaç duymadan bunları yükleyebilirsiniz. 192 Apache için güvenlik ayarları yapmak Apache web sunucunuzun güvenli olarak çalışması için yapmanız gerekenleri açıklıyoruz. Kolay XP Sık kullandığınız işlemler için kısayollar, bilmediğiniz fakat size zaman kazandıracak özellikler ve fazlası bu yazımızda. 186 Ne kadar biliyorsanız o kadar korunursunuz! Truva atı nedir, çeşitleri nelerdir, nasıl ve ne amaçla kullanılır, nasıl engellenir? Aklınıza gelen soruların yanıtlarını veriyoruz İşlemleri otomatikleştirin Açık kaynaklı AutoHotkey programı tuşlara özellikler ve script ler atayarak işletim sistemindeki görevleri otomatikleştirmenizi ve kullanımı kolaylaştırmanızı sağlıyor. >> OYUN 208 Civilization IV Warlords Senaryolarıyla ön plana çıkan bir genişleme paketi daha. 200 Uzmana sorun Çözülmeyecek sorun yok! 206 Oyun haber En yeni oyunlardan haberler. 214 FlatOut 2 FlatOut da taşlar yerine oturmaya başlıyor. FlatOut 2 de her şey serbest. Çarpın, kin tutun ama kazanın. >> OKUL 216 Web okulu Blog sahibi olun. 218 Nasıl yapılır? Linux K masaüstünü özelleştirin. 220 Flash Müzikli Flash projeleri. 222 Nasıl yapılır? USB bellekten sistem kurtarma. >> P R RE S 224 Piri Reis Web in tüm ayrıntılarını keşfe hazır olun. 212 Dungeon Siege: Broken World Bu kez çok daha zorlu bir mücadele bizi bekliyor. Eylül 2006 PCnet 13

7 HABER Biliflim Teknolojileri Dünyas Samsung VP-DC ile teknolojiyi yakalay n Amatör çekimler Samsung kamerayla son buluyor. S amsung video kameraları, amatör kullanıcıların bile profesyonel kalitede çekim yapabilmelerine olanak sağlayan özelliklere sahip. Kullanıcıların çekim yapmalarını kolaylaştıran optik yakınlaştırma ve otomatik odaklama özellikleri giderek geliştiriliyor. Video kameralar genelde 23 26X optik yakınlaştırma yaparlar ama Samsung un VP-DC serisi modellerinde bu değer 33X e kadar çıkıyor. Samsung video kameralar, yapılan çekimleri televizyonda görüntülemekle kalmayıp, bilgisayara da aktarabiliyor. Multi formata sahip DVD medyaları okuyabilen VP-DC 161 ve DC- 163 arasındaki tek fark, DC 163 ün hafıza kart okuyucusu da içermesi. Bilgisayar n z ev sinemas na ba lay n Ses verisini SPDIF ten alarak HDMI üzerinden aktar yor. Tul Corporation, yüksek bant genişlikli dijital içerik koruyuculu (High-bandwidth Digital Content Protection) ve HDMI çıkışlı PowerColor X1600PRO HDMI ekran kartını piyasaya sundu. Bu kartla birlikte 1080p standardında yüksek netlikte video izlemek mümkün olabiliyor. PowerColor X1600PRO HDMI düşük profil yapısıyla küçük boyutlu kasalara da monte edilebiliyor. 500 MHz hızında çalışan görüntü yongası ve 1 GHz hızında çalışan 256 MB DDR3 bellek içeren kart HDMI ve VGA çıkışlarını bir arada sunuyor. Ses sinyallerini görüntüyle birlikte gönderebilmek için SPDIF bağlantısı kullanılıyor. CrossFire desteği sayesinde Dell baz modellerini geri ça rd Dell, son zamanlarda yaşanan patlama olaylarından dolayı bazı dizüstü bilgisayarları servislere geri çağırdı. Kısa süre önce A.B.D. de yaşanan olaylar diğer X1600 kartlarla birlikte kullanarak performans artışı elde edilebiliyor. Bunun yanında HDMI Shader Model 3, DirectX 9.0 ve ATI nin AVIVO teknolojilerini de destekliyor. sırasında Dell dizüstü bilgisayarlar birden bire alev alarak cayır cayır yanmıştı. Bunun üzerine Dell, A.B.D. Tüketici Ürünleri Güvenlik Komisyonu ile işbirliği yaparak bataryaları Sony tarafından üretilmiş olan 4 milyon ürünü ücretsiz güncelleyeceğini duyurdu. Bazı durumlarda aşırı ısınarak alev alan bu bataryalar risksiz olan versiyonlarla değiştirilecek. Ülkemizdeki Dell kullanıcıları geri çağırmayla ilgili olarak adresinden gerekli bilgiyi alabilirler. >> kısa kısa sektördeki son gelişmeler CeBIT Eurasia ziyaretçilerine kolayl k CeBIT Biliflim Eurasia, 5 10 Eylül tarihleri aras nda, stanbul Tüyap Beylikdüzü Fuar ve Kongre Merkezi nde gerçeklefltirilecek. Dünyan n ve Türkiye nin dört bir yan ndan 160 bin ziyaretçi a rlamaya haz rlanan fuar, ziyaretçilerine fuar programlar n önceden belirleme olana sunuyor. Do ru noktada, do ru kitlelerin buluflmas n sa lamak için bafllat lan ak ll randevu sistemi nden, cep telefonu ya da internet arac l yla yararlan labiliyor. Uygulamadan yararlanarak randevular n önceden kesinlefltiren ziyaretçileri, standlardaki yetkili isimler karfl l yor olacak. Pornografiyi görüntüsünden alg layan program Serhat Akyüz ve Gürhan Özer isimli iki genç bilgisayar mühendisi taraf ndan Türkçe ye çevrilen Shield (kalkan) program, pornografik görüntüleri engelliyor. nsan vücudunu tan yan program, zararl siteye girilmesi halinde harekete geçerek resimlerin görünmesini önlüyor ve ekran bir kalkan resmiyle kapat yor. Shield program ngiliz Guardware flirketi ve Malezya daki Asia Pacific Insititute of Information Technologies (APIIT) taraf ndan ortaklafla gelifltirildi. Program n üst versiyonu olan ishield Plus web taray c lar, e-posta, CD ve DVD içeri i için koruma sa l yor PCnet Eylül 2006

8 HABER Biliflim Teknolojileri Dünyas Arayan n resmini gösteren araç kiti Parrot 3200 LS-Color, 262K renkli LCD ekran içeriyor. Bluetooth araç kitleriyle mobil teknoloji pazarında kendine iyi bir yer edinen Parrot, geçtiğimiz ay içinde CK3200 LS- COLOR modelini piyasaya sürdü. Renkli LCD ekranıyla alanında bir ilki temsil eden Parrot 3200 LS-COLOR, kullanıcılara eller serbest telefonla konuşma özgürlüğü yaşatmanın yanı sıra renkli ekranıyla çok daha kolay kullanılıyor. Arayan kişinin fotoğrafı rehberinizde kayıtlı olmak şartıyla, çağrı geldiğinde kişinin ismiyle beraber fotoğrafını da 262K renkli LCD ekranda gösteriyor. Parrot 3200 LS-COLOR; Genpa, Teknosa, Carrefour, Dora (Walkie Talkie), hepsiburada.com, deppo.com ve ideefixe.com gibi alışveriş sitelerinden satın alınabiliyor. >> kısa kısa hayatın içinden DOL Kurumsal dan 1300 Mbps bant geniflli i Kurumlara avantajl ses ve veri iletimi çözümleri sunan Do an Online (DOL) Kurumsal, bant geniflli ini 1300 Mbps ye ç kard Mbps ye ulaflan kapasite, DOL Kurumsal dan hizmet alan firmalar n, web siteleri, portaller, internet eriflimi, görüntü yay nlar, e-ticaret gibi yüksek veri trafi i gerektiren uygulamalar sorunsuz gerçeklefltirmelerine olanak tan yor. Böylece firmalar kendileri için altyap yat r m yapmaya gerek kalmadan, tamamen d fl kaynak kullan m yoluyla faaliyetlerini etkin biçimde sürdürüyorlar. Üstelik DOL Kurumsal n teknik deste inden de 7 gün 24 saat faydalanabiliyorlar. Asus ve Gigabyte tan ortak flirket Anakart pazar nda yüzde 11 paya sahip olan Gigabyte, Asus ile beraber bir flirket kurmaya karar verdi. Önümüzdeki sene faaliyete geçecek olan ortak flirketin yüzde 51 i Gigabyte, yüzde 49 u Asus taraf ndan sahiplenilecek. Firma Gigabyte markal ürünleri üretecek ve MSI ile ECS karfl s nda gücünü korumaya çal flacak. Gigabyte ve Asus bir araya gelerek maliyetleri düflürmeyi planl yor. Bakal m MSI ve di erleri de bu hamleye karfl l k verecek mi? / Kodak tan yeni mobil yaz c Elektriksiz çal flabilen G600, 60 saniyede bask alabiliyor. Kodak EasyShare yazıcı ailesine bir ürün daha eklendi. Yeni Kodak EasyShare G600 Printer Dock, akıllı kağıt tepsisi ve pilleriyle kolay taşınabiliyor, hareket halindeyken bile baskı almayı ve paylaşmayı mümkün kılıyor. Ağustos ayında piyasaya sunulan Kodak EasyShare G600 Printer Dock, PictBridge olanaklı cihazlar ve Imagelink baskı sistemiyle uyumlu. Tek bir tuşa basarak 60 saniyede yüksek kaliteli fotoğraflar üretilebiliyor. Piller 3.5 saatte şarj edilebiliyor. G600 ile alınan baskılar, Kodak Xtralife kaplama özelliği sayesinde suya ve parmak izine dayanıklı oluyor, lekelenmiyor ve silinebiliyor. Kodak Perfect Touch teknolojisi, kırmızı gözü azaltıyor. Seagate ten 9.2 milyar USD rekor ciro Seagate, 30 Haziran 2006 da sona eren mali y l için 9.2 milyar USD ciro aç klad. Aç klanan cironun, 279 milyon USD si Maxtor bazl ürünler, 840 milyon USD si GAAP net gelirinden geldi. Ayr ca hisse bafl na 1.6 USD net kar elde edildi i belirtildi. Tüm y l içeren sonuçlar, Maxtor un sat n al nmas ndan do an 146 milyon USD lik maliyeti, 74 milyon USD lik nakit bazl olmayan hisse tazminat n ve 5 milyon USD lik operasyon d fl maliyetleri de kaps yor. Seagate ve Maxtor un pazar durumu ve Maxtor un sat n al nmas yla ilgili bilgilere adresinden ulafl labilir. 16 PCnet Eylül 2006

9 HABER Biliflim Teknolojileri Dünyas lklerin telefonu Sony Ericsson M600i Dokunmatik ekran n keyfini sürün. S ony Ericsson un en yeni telefonu M600i, dokunmatik ekranı ve ince gövdesiyle farklı bir izlenim yaratıyor. Tam donanımlı bir e-posta aracı ve cep telefonu olan M600i, push e-posta uygulamaları, uzaktan eşleme olanağı ve genişletilebilir belleğiyle öne çıkıyor. Bu ince telefonda 3G desteğinin olması da ayrı bir avantaj. M600i, UMTS sayesinde büyük eklere sahip e-postaları hızlı şekilde indirebiliyor. M600i de PowerPoint, Word, Excel programları ve Adobe PDF Viewer yer alıyor. Sony Ericsson un ilk Symbian OS 9.1 ve UIQ 3.0 uyumlu cep telefonu olan M600i de 262 bin renkli 2.6 inç QVGA ekran kullanılmış. Çift fonksiyonlu tuş takımı az tuşla tam bir Q klavyeyi emrinize sunuyor. Telefonda yeni nesil Memory Stick M2 bellek kullanılıyor. Ekonomik renkli fotokopi art k hayal de il Siyah - beyaz ve renkli fotokopi makinelerinin kullan m esnas ndaki servis maliyetlerinin yüksekli i, kullan c lar alternatif ürünlere yönlendiriyor. Bünyesinde fotokopi, yaz c, taray c y ve hatta faks fonksiyonu da bulundurabilen ürünler bask maliyetlerinin düflüklü üyle fotokopi makinelerini tahtlar ndan indirebiliyor. Kampanya fiyat 412 Euro olan Epson Aculaser CX11N, renkli fotokopi, yaz c, taray c fonksiyonlar yla kullan c lara büyük kolayl k sa l yor. Aculaser CX11N in A4 sayfa için renkli kopya maliyeti 20 Kurufl un alt nda. Ürün, dakikada 5 sayfa renkli ve 25 sayfa siyah bask alabiliyor. Bunun yan s ra, ilk sayfa ç kt s na tek renkte 9 saniye ve renklide 17 saniye içinde bafllayabiliyor. Kazanmak için yarat ld! Jonathan "Fatal1ty" Wendel hiç bofl durmuyor! Creative, oyuncuların merakla beklediği yeni Creative Fatal1ty Gaming Keyboard u duyurdu. Dünyanın en iyi bilgisayar oyuncusu Jonathan Fatal1ty Wendel in tercih ettiği ve tasarımında bizzat yer aldığı bu klavye, oyun severlerin ilgisini çekecek bir ekipman olacak gibi görünüyor. Creative Fatal1ty Gaming Keyboard, oyunlarda hıza önem verenler için daha hassas yön tuşlarıyla donatılmış. Alttan ışıklandırma özelliği sayesinde geceleri sadece Creative Fatal1ty Gaming Keyboard un ışıklarıyla hoş bir oyun ortamı yaratabilirsiniz. 104 tuş içeren ve ince yapısıyla az yer kaplayan ergonomik klavyede 1.5 m uzunluklu kablo bulunuyor. tr.creative.com Penta, BenQ nun yeni distribütörü oldu Bafllang ç dizüstü bilgisayar, LCD monitör ve projektörlerle. Penta Bilgisayar, BenQ ile distribütörlük anlaflmas imzalad. Penta ile BenQ aras ndaki anlaflma, BenQ nun dizüstü bilgisayar, projeksiyon ve LCD monitörlerinin da t c l n kaps yor. Teknolojiyi günlük yaflam n ihtiyaçlar yla buluflturan estetik tasar mlara sahip ürünleriyle tan nan BenQ nun dizüstü bilgisayar, projeksiyon ve LCD monitörleri dünyada 80 farkl ülkede tüketicilerle bulufluyor. / 18 PCnet Eylül 2006

10 HABER Biliflim Teknolojileri Dünyas Dünyan n en küçük renkli lazer yaz c s Ayn zamanda çok da sessiz. R enkli çıktı ihtiyacı giderek önem kazanmasına karşın, bu özelliğe sahip lazer yazıcılar büyük boyutları nedeniyle fazla tercih edilmiyor. Samsung un bu soruna çözüm olarak geliştirdiği dünyanın en küçük renkli lazer yazıcısı CLP-300, sınıfının en küçük ve en hafif modeli olma özelliğini taşıyor. Bu küçük dev, 2400 x 600 dpi çözünürlükte dakikada 17 sayfa mono veya 4 sayfa renkli baskı yapabiliyor. NO NOIS teknolojisiyle üretilen CLP-300, sınıfının en sessiz renkli lazer yazıcısı olma özelliğini de taşıyor. Samsung Electronics, yüksek hız ve küçük boyut avantajlarını bir arada sağlayan bu yazıcıyı 5-10 Eylül 2006 tarihleri arasında İstanbul da gerçekleşecek olan CeBIT Bilişim Eurasia Fuarı nda tüketicilerle buluşturacak. Microsoft tan konforlu yeni bir klavye Merakla beklenen model Türkçe tufl tak m yla piyasada. İnsanların bilgisayar karşısında her geçen gün daha fazla zaman geçirmeye başladığı günümüzde, ergonomik yaklaşımla geliştirilen ürünler sağlık ve verimlilik açısından önemli yararlar sağlıyor. Bilgisayar kullanıcıları için daha rahat ve kullanışlı ürünler geliştiren Microsoft, Natural Ergonomic Keyboard 4000 ile konforlu yazma deneyimine yepyeni bir boyut kazandırıyor. Ergonomi ve insanın doğal duruşu dikkate alınarak tasarlanan Natural Ergonomic Keyboard 4000 in 14 derecelik özel eğimli yapısı, klavye tuşlarını parmak uçlarına daha yakın bir pozisyona getiriyor. Bu özellik, gereksiz hareketleri en aza indirerek kullanıcılar için daha doğal bir yazma pozisyonu sağlıyor, doğal yazma durumundayken gerekli olmayan hareketleri azaltıyor. Natural serisinin yeni üyesi Natural Ergonomic Keyboard 4000, Türkçe tuş takımıyla piyasaya sunulmuş durumda. BitTorrent destekli kablosuz router Sınırsız ADSL kullanıcılarının BitTorrent i kullanarak sık sık dosya indirdiğine şüphe yok. Hatta bazı kullanıcılar bilgisayarlarını geceleri bile kapatmadan dosya indirmeye devam ediyor. Asus bu kullanıcıların sesini duymuş olacak ki, WL-700gE modelinde sıra dışı özelliklere yer verdi. Bilgisayardan bağımsız olarak BitTorrent ve itunes üzerinden dosya indirmeye devam eden bu akıllı router sayesinde geceleri bilgisayarınızı kapatmanız sorun olmuyor. Cihaz aynı anda 7 tane dosya indirebiliyor ve bunları içindeki 160 GB lık diske kaydediyor. İsteyenler USB bağlantısını kullanarak harici bir disk de ekleyebilir. Ayrıca dahili adaptör kullanıldığından kablo kamaşası azalıyor. >> kısa kısa Spor dünyası BenQ-Siemens ten üç çarp c model Henüz oldukça genç olan BenQ-Siemens markas, üç yeni ve baflar l model daha tan tarak genifl ürün gam n biraz daha zenginlefltirmifl oldu. spanya n n Mayorka Adas nda gerçeklefltirilen oldukça zevkli ve renkli bir etkinlik s ras nda görücüye ç kan ürünler kat l mc lar n ilgi oda yd. Estetik hatlar yla öne ç kan E71, E81 ve SL91 modelleri, tan t mda yer alan ünlü tasar mc Karim Rashid in de be enisini kazand. En iddial model olan SL91, sürgülü mekanizmaya, dokunmatik tufllara ve UMTS deste ine sahip. Dokunmatik tufllar bas nc alg layarak çal fl yor ve bu sayede eldiven giyen bir bayan bile rahatl kla kullanabiliyor. 3.2 MP lik otofokus kameraysa ürünün bir di er ilgi çekici özelli i. E81 ise UMTS deste i olan en küçük boyutlu cep telefonlar ndan biri. E71 in ilginç yan ysa kir ve parmak izi tutmayan özel parlak kaplamas. Tüm modeller son çeyrekte piyasada olacak PCnet Eylül 2006

11 HABER Biliflim Teknolojileri Dünyas Sony Mylo ile sohbet ve e lence keyfi Kablosuz a ortamlar nda büyük kolayl k. Sony nin PSP tarzındaki Mylo cihazı oyun desteği bulunmayan bir iletişim ve eğlence aracı. 2.4 inçlik büyük bir LCD içeren Mylo, MPEG-4 formatlı görüntüleri gösterebiliyor. Ayrıca JPEG formatlı fotoğrafları da açabiliyor. Bunun dışında MP3, WMA ve ATRAC formatlı ses dosyalarını dinleyebilirsiniz. Bu özellikler yeni nesil MP3 çalarların çoğunda standart olarak gelmeye başladı. Fark yaratan özellikler tam QWERTY klavye ve b kablosuz ağ iletişimi. Cihazda yüklü olan Skype, Yahoo Messenger ve Google Talk ile hem sohbet edebilir hem de konuşabilirsiniz. Buna e-posta kontrolünü ve Opera ile sörf imkanını da eklemek lazım. Dahili bellek 1 GB ve genişleme için MS Pro Duo kartlar kullanılıyor. 150 gramlık cihazın ekran çözünürlüğü QVGA. (320 x 240 piksel). Mylo 350 USD fiyatla piyasaya sürülecek. MSI dan bir ilk daha! HDMI sertifikas n alan ilk ekran kart MSI NX7600GT oldu. MSI, HDMI ATC tarafından Temmuz 2006 da yapılan testleri başarıyla geçerek dünyanın ilk HDMI sertifikalı ekran kartının üreticisi olmayı başardı. HDMI, yüksek çözünürlüklü video ve yüksek kaliteli 7.1 Oje biçimli termik macun Isınan yüzeylerde verimli biçimde soğutma yapmak için kullanılan ve boşlukları en iyi biçimde dolduran termik macunlar gerçekten de başarılı sonuçlar veriyor. Tek sorun bu macunların ne az ne de fazla kullanılmaması gerektiği. Bu durumda uygulamayı gerçekleştirmek biraz can sıkıcı olabiliyor. Çoğunlukla işlemciler ve ekran kartları için kullanılan termik macunların yeni bir türevi üretildi. Zalman tarafından geliştirilen ZM-STG1 kanal çevresel sesi tek bir kablo üzerinden dijital olarak taşımak üzere geliştirilmiş yeni bir format. HDMI çalışma grubu, bu yeni formatın kullanıcılarca sorunsuz biçimde kullanılabilmesi için bazı kurallar belirledi. MSI tüm bu ilgili şartları tam olarak sağlayarak ve pek çok ekran kartı üreticisi arasından sıyrılarak öne geçmeyi başardı. MSI NX7600GT Diamond Plus, HDMI teknolojisine sahip dünyanın sertifikalı ilk ekran kartı olarak kabul edildi. NX7600GT Diamond Plus, MSI a özgü D.O.T II overclock teknolojisiyle performansını ve güç tüketimini üzerindeki yüke göre dinamik olarak ayarlayabiliyor. macun, jöle gibi akıcı ve renksiz bir sıvı. Fırçasıyla kolayca sürülen ürün, rakiplerinden daha iyi soğutma performansı vererek bir taşla iki kuş vurmanıza yardımcı oluyor. Fireball firması tarafından Türkiye ye getirtilen ürünün paketi 12 Euro. >> kısa kısa sektördeki son gelişmeler Samsung E900 ile teknolojiye dokunun Samsung E900, geliflmifl mobil teknolojileri çarp c tasar mla birlefltiriyor. Çekici ve ince tasar m na birçok özelli i s d ran E900 ün tasar m, üst kapa ndaki tufllar n dokunmatik olufluyla farkl lafl yor. E900 de tufllara basmak yerine hafifçe dokunmak yeterli. E900 ün sürgülü kapa ndaki dokunmatik tufllar, müzik çalar modu veya konuflma modunda farkl flekilde ayd nlan yor. 93 x 45 x 16.5 mm boyutlar yla çok az yer kaplayan E900, 2 MP lik flafll kameras yla baflar l çekimler yapabiliyor. Telefonda bulunan televizyon ç k fl sayesinde foto raflar dev ekranlarda izlenebiliyor. 80 MB boyutlu dahili bellek microsd kartlarla artt r labiliyor PCnet Eylül 2006

12 HABER Biliflim Teknolojileri Dünyas ASUS tan gerçekçi oyun LCD si Güçlü bas hoparlörlü ses sistemine ve 1.3 MP'lik web kameraya sahip. Asus, 2 ms hızlı tepki süresi ve Power Bass sistemiyle özellikle oyunlarda ihtiyaç duyulan yüksek görüntü ve ses performansını sağlayan PG191 modelini tanıttı. Gelişmiş tasarım özellikleri, hızlı görüntü performansı, güçlü ses sistemi, görüntülü konferans imkanı sağlayan bütünleşik web kamerası ve kullanışlı tuşlarıyla pek çok özelliği bir arada sunan PG191, dünyanın gerçekten oyun için özelleştirilmiş ilk LCD ekranı. Trace Free tepki süresini azaltırken istenmeyen gölge ve izleri en aza indirerek çok daha keskin görüntü sağlıyor. Bütünleşik 1.3 MP web kamera, kulaklık ve mikrofon girişleri, oyun oynamak isteyenler için komple çözüm sunuyor. 19 inç boyutlu ekran 1280 x 1024 çözünürlüğe sahip. Kontrast oranı 800:1 ve parlaklık değeri 320 kandela. Toplamda 3 USB portu dışında DVI ve CRT girişleri yer alıyor. LG Chocolate in büyük baflar s fiu ana kadar 41 ödül kazand. LG nin Black-Label serisinin ilk üyesi olarak ürettiği ve bundan bir sene önce bizlere tanıttığı Chocolate (KG800) modeli çok önemli bir akımın başlatıcısı oldu. Motorola RAZR tarafından başlatılan ince telefonlar akımı, artık dokunmatik tuşlu telefonlar olarak devam ediyor. İlk örneği LG Chocolate olan dokunmatik tuşlu telefonlara bir süre sonra BenQ-Siemens SL91 ve Samsung E900 eklendi. Ancak ilk olmanın avantajını eline alan LG Chocolate iki ayda 1.7 milyon tane satmakla kalmayıp 41 tasarım ödülünün de sahibi oldu. LG ekibi, tüm dünyada 120 tasarım firmasıyla işbirliği yaparak bu modeli geliştirmiş. GDDR4 bellekli ilk ekran kart haz r ATI n n en yeni modeli olan X1950 serisinde yer alan ekran kartlar GDDR4 bellek kullanarak yeni bir dönem bafllatacak. K rm z renkli örnek kartta Arctic Cooling firmas n n ürünlerini and ran oldukça büyük ama nispeten gürültüsüz bir so utma sistemi yer al yor. Bu so utucu X1900 serisindeki modellerden daha verimli çal fl yor. Kart n genel tasar m nda da basitlefltirmeye gidilmifl. 2 GHz h z nda çal flan GDDR4 bellekler de iyi biçimde so utulmaya ihtiyaç duyuyor. Ürün elimize geçer geçmez performans hakk nda bilgiyi sizlere aktaraca z. Intel den önemli kararlar geldi Intel k sa süre önce Conroe ifllemcileriyle AMD yi taht ndan etmiflti. Firmalar n büyük rekabeti sayesinde teknolojik geliflmeler her zamankinden daha h zl hayata geçmeye bafllad. Intel ve AMD karfl l kl fiyat indirimleri yapadursun, dört çekirdekli ifllemciler ufukta görünmeye bafllad bile. AMD, dört çekirdekli ifllemcileri 65 nm teknolojisiyle üretece ini aç klad. Bu ifllemcilerin 1 y ldan önce piyasaya sürülmesi beklenmiyor. Intel ise AMD ye cevap vermekte gecikmedi ve hatta daha h zl davranaca a benziyor. Intel sayesinde, ilk dört çekirdekli ifllemciyi bu sene sonunda piyasada görebiliriz. Bu ifllemciler 2.66 GHz h z nda olacak ve 8 MB önbellek içerecek. AMD nin rakip olabilecek 4 x 4 teknolojisi geliyor ama bu teknolojinin yüksek maliyetlerden dolay Intel karfl s nda üstünlük sa lamas çok zor görünüyor. SanDisk in yüksek h zl CF kart CompactFlash kartlar bu türdeki kartlar aras nda en eski geçmifli olan modeller. Büyük boyutlar nedeniyle zaman içinde terk edilen ve flu anda sadece dijital foto raf makineleri taraf ndan tercih edilen CF kartlar, yüksek okuma ve yazma h zlar yla profesyonel foto rafç lar memnun ediyor. Bu alanda oldukça deneyimli olan SanDisk, CF Extreme IV serisini duyurdu. Özellikle SLR dijital foto raf makineleri için tavsiye edilen kartlar yüksek performans yan nda genifl depolama alan yla da öne ç k yor. Bu serideki modellerde kapasite 4 GB a, okuma h z saniyede 40 MB a kadar ç k yor PCnet Eylül 2006

13 PCNET CD Bu Ay n Veri Depolar HER KULLANICININ HTIYAÇ DUYACA I PROGRAMLAR PCnet Eylül 2006 CD si Renkli masaüstü desenleri ve e lenceli Flash oyunlar bu CD de T PCnet Eylül 2006 CD si YAZILIMLAR Windows Live Writer Approach Aurionix AutoIt BonkEnc Calculator Plus Kurlo Adobe Lightroom Beta Line Speed Meter ShellFTP OYUN 15 Classic Slide Puzzle DUO DOUTris Mono Mudoku N NaaC ÇOKLUORTAM Film Fragmanlar Over the Hedge The Quiet Employee of the Month Jackass: Number Two School for Scoundrels The Prestige TOOLKIT Quicktime Alternative Foxit PDF Reader Winamp 5.24 Lite Winamp 5.24 Tam Media Player 11 Türkçe Beta ZipGenius 6 LeechGet 2006 Picasa 2 Türkçe Windows Defender Daemon Tools 3.47 Dosya Paylafl m Paketi: emule, Irfanview 3.98 K-Lite Codec Pack: MPEG2, MPEG4, MP3, OGG, Divx, Xvid, AC3 codecleri AVG Free Edition LINUX Puppy Linux: CD'den çal flan Linux da t m amamı HTML ile tasarlanan, sizi sabit diskinize ek programlar yüklemek zorunda bırakmayan, sade ve kolay kullanımlı CD mizi her ay geliştirmeye ve çeşitli sürprizlerle zenginleştirmeye devam ediyoruz. CD mizi kullanmak için eskiden olduğu gibi arayüzün üst kısmındaki butonlardan ve ana sayfadaki kısayollardan faydalanabilirsiniz. İlginç olduğunu düşündüğümüz yazılım, resim ve video gibi ekstraları topladığımız Ekstralar bölümünde eğlenceli Flash oyunları bulunuyor. Dizüstü bilgisayarınızın WiFi yeterliliğini birden fazla WiFi ağına bağlanmak için kullanmak isterseniz yine bu bölümdeki Microsoft Virtual WiFi yazılımını yükleyebilirsiniz. Masaüstünüzde kullanabileceğiniz sade fakat etkileyici resimler, otomobil videosu, Windows Sesleri, PHP Nuke kitabı ve birbirinden PCnet Eylül 2006 CD sini çal flt rmak için CD yi sürücünüze tak n. CD içerisindeki index.html dosyas otomatik olarak aç lacakt r. CD yi tak p bir süre bekledikten sonra karfl n za herhangi bir sayfa gelmiyorsa sisteminiz Autorun denilen otomatik çal flt rma modunda de ildir. Bu durumda Windows Gezgini içerisinden CD sürücünüzün içeri ini gösterip buradaki index.html dosyas n çal flt r n. Uyar : Yaz l mlar n tamam renkli simgeler CD mizdeki diğer sürprizler arasında yer alıyor. CD mizde ASPindir.com tarafından sağlanan ve faydalı ASP programlarının yer aldığı özel bir bölüm de bulunuyor. Bu bölüme CD arayüzünün ana sayfasının sağ üst köşesindeki kısayola tıklayarak ulaşabilirsiniz. Nasıl kullanacaksınız? CD'nin haz rland tarihte güncellenmifl anti virüs programlar ile taran p kontrol edilmifltir. Programlar n hatalar ndan, sisteminizdeki problemlerden ya da yaz l mlar ile sisteminiz aras ndaki uyumsuzluklardan dolay oluflan sorunlardan PCnet sorumlu de ildir. CD'de bulunan bütün programlar n kullan m ndan do an sorumluluk kullanana aittir. PCnet CD sinde dergi da t m ndan meydana gelen fiziksel hasarlar varsa, bozuk CD yi adresinizle birlikte dergimize ulaflt rd n z taktirde, adresinize sa lam bir CD gönderilecektir. (c) Bu CD PCnet dergisi taraf ndan, Internet Explorer 4 ve üstü sürümlerde çal flacak flekilde haz rlanm flt r. Türkiye Cumhuriyeti yasalar na uygun olarak yay mlanmaktad r. PCnet Dergisi ve CD sinin isim ve yay n hakk Do an Burda Dergi Yay nc l k ve Pazarlama A.fi. ye aittir. Dergide ve CD de yay mlanan yaz, foto raf, harita, illüstrasyon ve konular n her hakk sakl d r. zinsiz, kaynak gösterilerek dahi al nt yap lamaz. D-B Magazines (c) Eylül PCnet Eylül 2006

14 PCNET DVD Bu Ay n Veri Depolar 8 GB LIK PROGRAM DEPOSU PCnet DVD serisi Vol.9 Tam sürüm yaz l mlar, dev oyun demolar, 3 tam sürüm oyun, Kubuntu Linux ve PDF format nda LinuxNet 1. say bu DVD de. DVD de ne var? Kubuntu Linux Boot DVD flletim sistemini yüklemek için PC nizi DVD den bafllat n z. Tam sürüm yaz l mlar A4Desk Kolayca Flash animasyonlu siteler haz rlay n. Elibrary CD/DVD ortam nda broflürler haz rlamak için. Cyberlink PowerBackup Yedekleme sorunlar n za güçlü bir çözüm. BB FlashBack Express Windows taki ifllemleri Flash animasyonu olarak kaydedin. SafeIT File Encryption Dosya ve klasörlerin güvenli ini sa lay n. Deneme sürümleri A4 Desk A4 MenuBuilder Dergiden Avert Stinger AVG Anti Virus Free Ewido Anti-MalWare Free PC Inspector File Recovery Free Commander Unstoppable Copier Filemon Regmon Diskmon Process Explorer HP USB Disk Storage Format Tool AIDA 32 Active Killdisk CMOS Password Recovery HD-Clone Partition Resizer Ay n filmi Alfred Hitchock Waltzes from Vienna Hitchock un son filmlerinden biri, 1933, 80 dakika Araçlar Java Runtime Environment DirectX 9.0c AutoPatcher XP A ustos 2006 Sürücüler Windows XP / 2000 / MCE için NVIDIA ekran kart sürücüsü Windows XP için ATI ekran kart sürücüsü Realtek AC97 Audio Driver 390 Realtek HD Audio 1.40 Creative Sound Blaster Audigy Creative X-Fi Serie final Oyun demolar WarRock Call of Juarez Faces of War GTR2 LEGO Star Wars II: The Original Trilogy Terra Wars: New York Invasion Microsoft Flight Simulator X Star Wolves 2 Ücretsiz yaz l mlar e-kolay - Skype LINUXnet Say 1 Türkiye nin ilk ve tek Linux dergisinin ilk say s PDF format nda. DVD mizde bulunan tam sürüm yaz l mlar hakk nda ayr nt l bilgi dergimizin Yaz l m bölümünde bulunmaktad r. DVD kapaklar DVD leri CD kutular nda sakl yorsan z, DVD deki Kapaklar klasöründe bulunan her say için ayr ayr verilmifl olan TIFF dosyalar n yaz c dan bast rarak kutu kapa yapabilirsiniz. Tam sürüm oyunlar Banana Run Single Chance Open Fire 28 PCnet Eylül 2006

15 PCNET CD Bu Ay n Veri Depolar SES VE MÜZ K fileme HT YAÇLARINIZ Ç N Müzik Yap m Araçlar CD si Bu CD deki yaz l mlarla beste virtüözü olabilir, kendi flark lar n z ve mikslerinizi yapabilirsiniz. CD de ne var? Ücretsiz yaz l mlar WavePad 3.01 Lvbs X 2 AV Music Morpher Gold EXPStudio Audio Editor Free 3.98 Breakage 13 Free Easy MP3 Sound Recorder Super Duper Music Looper XPress 2 build 63 TurboBass Litre to Cubic Feet Converter 1 Acid XPress 5.0a build 152 Audioblast Netia Snippet LE 7.51 OpenSebJ 1 SynthFont 1.04 TwelveKeys Music Transcription Assistant 1.10 Jayzen Acoustic Bass Sample Instrument Soundfont2 Jayzen Acoustic Bass Guitar Sample Instrument Demo Vsampler3 Delay Time Calculator 1 SL Dry Studio Kit Sample Set SoundFont 1.1 Audacity 1.2.4b Mixxx Tu2 2.5 ordrumbox 1 Jesusonic 1 Gungirl Sequencer MadTracker Killer 1 Osctoberfest 1 Free CD to MP3 Converter 1.8 build Digital Music Notebook 2.1e BWAV Reader 1 Freecord 1 TH Metronome 1 RiffWorks Updater 1.1 Front End Convert Drop MP3 Recorder, Guitartab.co.uk Babya Logic 1.0 The Easier Drum Machine 3N InStep 1.4 QuickAudio 1.0 The Great Kazoo 1.3 Stereo Wah Wah VST Plug-In for Windows 1.0 AVdrum 0.21 Anvil Studio Wave Splitter 2.10 River Past Wave@MP Deneme sürümleri Dance ejay 7 ejay DJ Mix Station 3 Hiphop ejay 6 YÖNETMENL E G DEN YOLDA Ücretsiz Video Yaz l mlar CD si Tüm görüntü iflleme ihtiyaçlar n z karfl layacak yaz l mlar ve özel DVD araçlar bu CD de. CD de ne var? Video yaz l mlar DivX for Windows + DivX Player RealPlayer 10 VLC Media Player Windows Movie Maker 2 TVU Player beta Riva FLV Player 1 Free ipod Video Converter 1.32 Super Fever Link 1.79 Pixpo 3 DebugMode Wax 2.0e VirtualDub Yahoo Go for TV Cole2k Media Codec Pack Standard AV Codec Pack Free TV Online GSpot 2.21 t@b ZS4 Video Editing Software SubtitlesSynch 1.2 Portable VLC Media Player.0.8.4c EasyDVD MPEG Streamclip 1 Grouper 2 beta CapturePad 0.1 beta ZS4 Video Editor 0.95 SplitCam 3.19 MsDVR h AviScreen Classic 1.3 Resize Tool 1.0 Lalim Compact Player 2.2 CombiMovie 1.2 DScaler FlaskMPEG MaxTV Online 2006 V2 1.2 Video GIF/AVI ThumbCell Creator AviSplit Classic 1.42 Exe2Avi 1.0 evideoshare Client Vjamm Blueprint MovieBase 1.1 WebTVProducer 1 DigiMode NewVcd Player 1.02 Movica 0.2 LePlayer 1.0g Owl 1 Screen Monkey 1 AsfBinMaster 1 MyBackDrop Cinematheca 1 dabc 0.3 PeerFish Local Area Radio 3.2 AVI2Clipboard 2.15 QT Movie NoteTaker for Windows DVD araçlar CD-DVD Publisher 3.14 MovieTrack 3.3 DVD Player Pro 2.17 MagicDisc Avant DVD/DivX Player 2.10 AV DVD Player Morpher AVS DVD Player 2.1 DVDBuilder 2.7 DVD Album PCnet Eylül 2006

16 PCNET Abone formu PCnet'e flimdi abone olun, kazan n! On say ücretiyle bir y ll k abonelik! 1 YILLIK ABONEL K SADECE 59 YTL Dergimize den de abone olabilirsiniz. F YAT ARTIfiLARINDAN ETK LENMEY N BU AY ABONE OLAN HERKESE 4 DVD + 8 CD + P YASA DE ER 30 YTL OLAN 4 SAYI COMPUTER ACTIVE DERG S HED YE NOT: Computer Active paketlerinden CD-DVD lerin tamamı çıkmayabilir. ABONE FORMU EYLÜL 2006 Ad / soyad firma ad mesle i / görevi do um tarihi / / dergi teslim adresi Normal abonelik 59 YTL posta kodu semt flehir e-posta tel faks havale gönderiyorum fl Bankas fiiflli fiubesi Hesap No: * dekontunuzu bize ulaflt rmay unutmay n z... abonelik bedelini kredi kart mdan çekiniz visa master eurocard kart sahibinin ad soyad kredi kart no son kullanma tarihi / fatura bilgileri ad ma düzenleyiniz imza firma ad na düzenleyiniz fatura adresi posta kodu semt flehir vergi no vergi dairesi * Merkezimize her ay n 20'sine kadar ulaflan abone müracatlar ilk ç kacak say dan itibaren, 20'sinden sonraki kay tlar ise bir sonraki ay için geçerlidir Doğan Burda Rizzoli Dergi Yayıncılık ve Pazarlama A.Ş. Hürriyet Medya Towers Güneşli - İstanbul tel: (212) faks: (212) web: e-posta: [email protected] 32 PCnet Eylül 2006

17 TEKNOLOJ Editör DAHA NE KADAR NCELEB L R K? Cep telefonu üreticileri s n rlar zorluyor Cep telefonunda kullan lan boya ve kaplaman n sinyal gücüne olan etkisinin bile incelendi ini biliyor muydunuz? Görkem YILDIRIM [email protected] C ep telefonları önceleri basit tasarımlara sahipti. Derken katlanır yapı keşfedildi. Özellikle Amerikalılar ın favorisi olan katlanabilir telefonlar, iç kısımdaki büyük ekran ve dış kısımdaki ikinci yardımcı ekran sayesinde hızla kabul gördüler. Ardından Motorola V80 ve W900 gibi üst kısmı dönerek açılan telefonlar ortaya çıktı ama kullanıcılar bu döner mekanizmayı pek sevmedi. Bu günlerde rağbet gören yapıysa sürgülü telefonlar. Nokia nın başlattığı bu akımı pek çok üretici takip etti. Klavyeyi çok küçültmeden ekranı büyütmenin en basit yolu katlanabilir veya sürgülü kasalar hazırlamak. İşte bu tip telefonlar boyut olarak çok kullanışlı ama düz telefonlardan daha kalın olmaları kaçınılmazdı. Katlanır telefonları inceltme çalışmalarına Motorola başladı ve firma 2004 yılının sonunda tanıttığı V3 RAZR modeliyle önümüzdeki yıldan itibaren Türkiye de hayata geçeceği belirtiliyor. Firmaların 3G destekli modelleri uzun zamandır hazır ve bunların yeni versiyonları geliyor. Sony Ericsson un K800 modeli bu ay içinde piyasada olacak. 3.2 MP kameralı ve Xenon flaşlı K800, en iyi 3G telefonlardan biri. BenQ-Siemens in yeni tanıttığı yuvarlak çikolata görünümlü SL91, dokunmatik tuşlara ve 3.2 MP lik kameraya sahip. Görünüşe göre bu ikisi iyi birer rakip olacak. Son aylarda dokunmatik tuşlu telefonlar da hızla çoğalıyor. LG Chocolate ile başlayan bu yeniliği BenQ-Siemens SL91 ve Samsung E900 modelleri takip etti. LG, parmak ucundaki elektrolitle aktif olan iletken yüzey kullanmış. Yüzeye metalle ve ıslak elle dokunulmaması isteniyor. Çünkü bu durumda alıcı kısım arızalanabiliyor. BenQ-Siemens ise basınca çok duyarlı olan bir alıcı yerleştirmiş. << Dikkat! Çikolataya ıslak elle dokunmayın. LG Chocolate ın dokunmatik tuşları gerçekten çok hassas. >> PCnet TEKNOLOJİ >> İleri teknoloji Teknoloji harikası ürünler. s.38 >> Dijital fotoğraf Dijital fotoğraf dünyasından son haberleri, yeni ürünleri, püf noktası ve önerileri bu bölümde bulacaksınız. s.44 inanılmaz sükse yaptı. Bu model sürekli geliştirildi ama eklemek lazım ki şu ana kadar hiçbir telefon market eğilimleri açısından bu derece etkileyici olmamıştı. Kısa süre içinde RAZR klonu olarak adlandırılabilecek çok sayıda model piyasaya sürüldü. Bu noktada dikkat çeken telefonların inceliği dışında metal malzemenin sıklıkla kullanılmaya başlaması oldu. Her ne kadar metal plastikten daha dayanıklı olsa da bazı olumsuz yanları da yok değil. Plastik malzeme radyo sinyalleri açısından sorun değil ama metal malzeme sinyal gücünü etkileyebiliyor. Bu yüzden üreticiler yeni bir malzeme, boya ve kaplama uygulamadan önce çeşitli deneyler yapmak zorunda kalıyorlar. Şimdilerde üreticiler en ince telefonlar için kıyasıya yarışıyor. İnce ve metal alaşımlı kasalar zaman içinde yerini bükülebilir telefonlara bırakacak. Dünyanın pek çok ülkesinde kullanılmakta olan 3G şebekesinin Böylece hem risk yok hem de elinizde eldiven olsa bile sorun oluşturmuyor. 3G ve sonrasında gelmesi beklenen mobil TV uygulamaları operatörleri mutlu edecek gibi görünüyor. Gigabyte gibi üreticiler tarafından sunulan analog TV alıcılı telefonlar pek başarılı değil. Yayın alabilmek için açık havada sabit durmak gerekiyor. Ayrıca batarya 1 saatte tükeniyor ve bir maçın ikinci yarısını bile izleyemiyorsunuz. Diğer bir yöntem GPRS, UMTS, HSDPA ya da mobil MiMAX üzerinden IPTV. Bu teknoloji fazla donanımsal değişiklik gerektirmiyor ve belirli servis ücretleriyle karşılanıyor. En büyük sorun, telefon ağına aşırı yük binmesi. Son yöntemse T- DMS (Terrestrial Digital Multimedia Broadcast) ya da DVB-H (Digital Video Broadcasting: Handhelds) kullanmak ve TV yayınını vericilerle iletmek. Güney Kore ve Almanya da bu yayın başlatıldı bile. Darısı bizlerin başına. >> PC ler dünyamızı nasıl değiştirdi? Kişisel bilgisayarlar son yıllarda altın çağını yaşıyor. Neredeyse her eve ve işyerine giren bilgisayarlar artık bir lüks olmaktan çıkmış durumda. s PCnet Eylül 2006

18 TEKNOLOJ leri Teknoloji >> kısa kısa en yeni ürünler Harici disklerde yeni h z rekoru esata ile veri aktar m USB 2.0 a göre befl kata kadar h zlanabiliyor. Konu harici sabit diskler olduğunda en yaygın şikayet, dosya aktarımının yavaş olmasıdır. Önceleri USB 1.1 ile yaşanan sorunlar USB 2.0 ve FireWire sayesinde aşıldı ama hala dahili diskler çok daha hızlı veri kopyalayabiliyor. Piyasaya yeni giren esata disklerden olan Seagate esata modelleri rakiplerine adeta gözdağı veriyor. 300 ve 500 GB lık versiyonları olan esata diskler USB 2.0 ve FireWire disklere göre yaklaşık beş kat daha hızlı. Bu nedenle video işleme ve üç boyutlu tasarım gibi işlemler için aranan ürünler olacaklar. Bunun altında yatan neden, SATA bağlantı hızının saniyede 3 Gbit seviyesine kadar çıkabilmesi. Kolayca takılan diskler ek bir RAID kartıyla birlikte de kullanılabiliyor. Kullanılan disklerin NCQ destekli olması önemli bir avantaj. USB duman emici ve küllük Sigara içerken çevrenizi düflünün. Tiryakileri sevindirecek ilginç bir ürünle karşı karşıyayız. İster USB bağlantısı üzerinden istenirse de iki kalem pille çalışabilen cihaz basit bir yapıya sahip. Otomobil şeklindeki cihazın kapağını açınca alt kısım küllük, üst kısımsa emme sistemi olarak karşımıza çıkıyor. Emme sistemi içinde bir fan ve filtre yer alıyor. Filtre gerektiği zaman çıkarılıp değiştirilebiliyor. Elbette küllerin biriktiği tabla da çıkarılıp temizlenebiliyor. Üst kapak kapatıldığı anda emme sistemi devre dışı kalıyor. Hello Kitty modas her yerde Özellikle Uzakdoğu ülkelerinde büyük ilgi gören Hello Kitty temalı ürünlere bir yenisi daha eklendi. Plastikten üretilen ve pembe - beyaz renkleriyle küçük kızların aklını başından alacak kadar sevimli olan bu cihaz, ses sistemi görevini üstleniyor. Ses çıkışları arka kısımdaki deliklerden sağlanıyor. Arkada bulunan kapak açıldığında ses ve USB bağlantısı karşınıza çıkıyor. Küçük olduğundan kolayca taşınabilen hoparlörler 2 x 12 Watt çıkışa sahip. Enerji ihtiyacı USB bağlantısından sağlanıyor. Kumanda üzerinde ses ayarı bulunuyor. Yamaha n n sessiz e lencesi Çello çok fazla yaygınlaşmış bir müzik aleti değil ama elbette meraklıları vardır. Yamaha firmasının bu yeni ürünü sayesinde daha çok kişi çello çalmaya niyetlenebilir, çünkü bu çello hiç gürültü yapmıyor. Yamaha nın sessiz enstrümanlar serisine eklediği en son model olan SVC-110, birkaç basit parçadan oluşuyormuş izlenimi veriyor. Cihazın çalışması için kulaklıklar ve 9 Volt luk pil kullanılıyor. CD ve MP3 çalar bağlantısı sayesinde şarkılara eşlik edebilirsiniz ve ikinci giriş sayesinde iki çelloyu bir araya getirebilirsiniz. Kulaklık kullanımı nedeniyle komşuları ve evdekileri rahatsız etmek söz konusu değil. Dahili efekt oluşturucu devresiyse iki kalem pil kullanıyor ve istendiğinde konser salonu etkisi yaratabiliyor PCnet Eylül 2006

19 TEKNOLOJ leri Teknoloji leri Teknoloji TEKNOLOJ En geliflmifl cep bilgisayarlar ndan biri 256 MB l k belle iyle di er modellere fark atmakla kalm yor, GPS üzerinden uyduya ba lan p, FM radyo kanallar n da yakalayabiliyor. E-Ten firması G500 modelini biraz daha iyileştirerek G500+ adıyla piyasaya sürdü. Bu modelde 256 MB gibi oldukça yüksek bir bellek bulunuyor. Bu kapasiteyi beğenmeyenler minisd hafıza kartlarıyla bellek arttırabilir. GPS alıcısı olan bu akıllı cihazda GSM ve GPRS özellikleri de bulunuyor. Ayrıca G500 modelinde olmayan FM radyo özelliği de bu modele eklenmiş. Radyonun RDS desteği de var. GPS sisteminde bulunan bir özellik hayat kurtarabiliyor. Acil durumda bir tuşa basılarak, bulunulan konumun koordinatları SMS ile yardım kuruluşuna gönderilebiliyor. Windows Mobile 5.0 işletim sisteminden güç alan G500+, Bluetooth 2.0 ile iletişim kurabiliyor ve 1.3 MP lik fotoğraflar çekebiliyor. Ses kaydı ve sesli komut desteği de mevcut. Bose seriyi geniflletiyor Bose firması gürültü önleme özelliğine sahip kulaklıklarına bir yenisini daha ekledi. QuietComfort 3 modeli önceki iki modelden farklı olarak çok daha küçük boyutlara sahip. Benzer biçimde kulağı saracak yapıda üretilmiş olan kulaklıkla birlikte şarj edilebilir batarya ve şarj adaptörü de veriliyor. Tek bir şarj 20 saate kadar kullanım sağlıyor. Ayrıca ürünle birlikte koruma kılıfı, fiş dönüştürücü ve uzatma kablosu hediye ediliyor. Boyutları nedeniyle daha rahat taşınabilen yeni model, bir önceki modelden daha zayıf gürültü filtreleme yapıyor. Yine de ses kalitesi çok üst seviyede ve kulaklarda ağrı, aşırı terleme gibi sorunlar meydana getirmiyor. Özellikle uçak seyahati yapanlar kaçırmamalı. Bir taflla birden fazla kufl Farklı kıtalarda sorunsuzca çalışıyor. APC nin evrensel güç adaptörü sayesinde tüm şarj aletlerini evde bırakacaksınız. Farklı tip dizüstü bilgisayarlarla uyumlu çıkışlara sahip olan adaptör, ek olarak iki cihazı daha aynı anda şarj edebiliyor ya da besleyebiliyor. Bu ek güç çıkışları USB üzerinden sağlanıyor. Elbette cep telefonları için uygun olan güç kablosunu ayrıca satın almanız gerekebilir. MP3 çalarları şarj etmek için de birlikte gelen kabloyu ve bu USB çıkışını kullanabilirsiniz. Cihazın güç girişi Avrupa, Amerika, İngiltere ve Japonya standartlarıyla uyumlu olduğu için ürün gezginler için ideal bir çözüm. Otel odasında aynı anda birden çok cihazı şarj etmek isterseniz, bu ürün sayesinde lamba ve saç kurutma makinesini devre dışı bırakmak zorunda kalmayacaksınız PCnet Eylül 2006

20 TEKNOLOJ leri Teknoloji Canon un HD kameras Hem 1920 x 1080 piksellik video alıcı hem de 3.1 MP lik dijital fotoğraf makinası. HDV kasetler üzerine HD formatlı kayıt yapabilen bu kamera türünün ilk örneklerinden biri. HV10 adlı Canon kamera, 0.37 inç boyutlu CMOS alıcı kullanıyor ve 1920 x 1080 piksele kadar yüksek çözünürlükte kayıt yapabiliyor. Hızlı ve otomatik odaklama özelliği, bulanık görüntüleri engelliyor. Optik imaj sabitleyicisi el titremelerinden kaynaklanabilecek sarsıntıların önüne geçiyor. Aynı zamanda 3.1 MP çözünürlüklü fotoğraflar çekilebiliyor ve bu fotoğrafları minisd kartta depolayabiliyor. Yüksek kaliteli çekimleri büyük plazma ekranlarda izleyerek farkı çok daha net biçimde anlayabilirsiniz USD lik fiyatı sunduğu kalite göz önüne alındığında gayet uygun görünüyor. >> kısa kısa en yeni ürünler Belkin kablosuz Skype telefonu Skype aksesuarlarının ardı arkası kesilmiyor. Ahizeler ve santraller derken şimdi de kablosuz telefonlar revaçta. Kullanıcılar bilgisayar olmadan da Skype üzerinden konuşmak istiyor ve Belkin in yeni ürünü bunu başarıyor. Tek yapmanız gereken bulunduğunuz ortamda internet bağlantısını kablosuz hale getirmek ya da hotspot noktalarını gezmek. Telefon, Wi-Fi bağlantısını kullanarak internete erişiyor ve Skype hesabınıza bağlanıyor. Dünya genelinde 100 milyon kullanıcısı olan Skype sayesinde ücretsiz ya da düşük fiyatlı telefon görüşmesi yapmak için bu cihazı tercih edebilirsiniz. Veri güvenliği için WPA, WPA2 ve SPK kullanılıyor. Plextor bu kez veri imha ediyor Üzerinde çalıştığınız veriler sizin için çok önemliyse, onları sildiğiniz zaman içiniz rahat etmeyebilir. Bu gibi durumlarda diskinizi özel programlarla formatlayabilir ve üzerine veri yazdırarak eski kayıtları yok edebilirsiniz. Ama CD ve DVD medyaları çizseniz de kırsanız da özel yöntemlerle verilerin bir kısmına erişmek mümkün olabilir. CD-RW ve DVD-RW cihazlar yazılmış tek yazımlık medyaya bir kez daha yazamıyor ama Plextor un yeni ürünü Plexeraser bu işi beceriyor. Verilerinizi tam anlamıyla ortadan kaldırmak istiyorsanız Plexeraser kullanmalısınız. CD ve DVD üzerindeki verilerin lazerle yok edilmesi işlemi yaklaşık 6 dakika sürüyor. Tam HD destekli ilk LCD monitör BenQ firması yeni bir ürünle bir ilke daha imza attı. Dünyanın ilk HD ye tam uyumlu LCD ekranı olan FP241W, 24 inç boyutlu ve geniş formatlı bir ürün. HDMI arabirimini de kullanan bu etkileyici monitör, 1080p yi sorunsuzca destekliyor. BenQ ya özel AMA ve Senseye teknolojileri 1000:1 kontrast oranını mümkün kılıyor ve farklı çözünürlük değerlerini destekliyor. Ekranın doğal çözünürlüğü 1920 x 1200 piksel. HDMI üzerinden yüksek çözünürlüklü görüntü ve dijital ses eşzamanlı olarak aktarılabiliyor. Geniş yapı sayesinde aynı anda iki A4 boyutlu pencere yan yana izlenebiliyor. PIP özelliği sayesinde aynı anda hem PC hem de DVD görüntüsü ekrana yansıtılabiliyor. Yükseklik ayarı ve ekseni etrafında döndürülebilme gibi özellikler ihmal edilmemiş. Tazeleme süresi 6 ms ve parlaklık derecesi 500 kandela PCnet Eylül 2006

21 TEKNOLOJ Dijital Foto raf MEGAP KSELLER ARTIYOR, MAK NELER UCUZLUYOR Dijital foto raf köflesi Dijital foto rafç l kla ilgili en yeni haberler ve geliflmeler bu sayfalarda... Deyvi LEV TAS / [email protected] 10 megapiksellik yeni Casio Avuç içine s an boyutlar na karfl n büyük foto raflar çekiyor. EX-Z1000, 10 megapiksellik CCD alıcısı, 3X optik yakınlaştırma sağlayan lensi, 2.8 inç büyüklüğündeki parlak LCD ekranı (1200cd/m 2 maksimum parlaklık), hızı ve avuç içine sığan boyutlarıyla büyük fotoğraflar çekmeyi seven fotoğrafçılara hitap ediyor. Casio EX-Z1000, Exilim Engine adlı yüksek performanslı görüntü işlemcisi sayesinde oldukça hızlı açılıyor, odaklıyor, fotoğraf çekiyor ve kaydediyor. Ürün 185 gramlık ağırlığı ve 92 x 58 x 22 mm boyutlarıyla kolayca taşınabiliyor. Tek bir şarjda CIPA standardına göre tam 360 fotoğraf çekebilen ürün hakkında daha fazla bilgi edinmek için adresine bağlanabilirsiniz. Duracell den dijital foto raf makinelerine özel Bu ay raflardaki yerini alacak olan Duracell PowerPix, NiOxTM (Nikel Oksihidroksit) teknolojisiyle dijital fotoğraf makinelerinde sıradan alkalin pillere göre daha fazla fotoğraf çekmenizi sağlıyor. Duracell tarafından 7 yıl raf ömrü garantisiyle tüketiciye sunulan Duracell PowerPix in nikel =temelli katodu, deşarj esnasında voltajı daha iyi muhafaza ederek sıradan alkalin pillere göre daha uzun süre dayanıyor. Duracell PowerPix in ikili paketinin tavsiye edilen tüketici satış fiyatı 4.90 YTL, dörtlü paketin fiyatıysa 9.32 YTL. Duracell PowerPix i fotoğrafçılarda ve teknoloji mağazalarında bulabilirsiniz. Çok fonksiyonlu yeni Samsung Samsung un çok fonksiyonlu fotoğraf makinesi VP- MS11, 6 farklı yeteneği bir araya getiriyor. Samsung VP-MS11, ses kayıt cihazı, video kamera, taşınabilir disk, web kamera, MP3 çalar ve fotoğraf makinesi olarak kullanılabiliyor. Ürünün 5 megapiksellik bir CCD alıcısı bulunuyor, 128 MB dahili hafıza sayesinde çok sayıda fotoğraf ve MP3 ü yanınızda taşıyabiliyorsunuz. Ürünü satın alanlara ek bir 128 MB hafıza kartı da hediye ediliyor. Kırmızı, siyah ve gümüş renk seçenekleri bulunan Samsung un VP-MS11 modeli cebinizde kolaylıkla taşıyabileceğiniz boyutlarda. VP-MS11 i peşin fiyatına 10 taksit imkanı ve 739 YTL fiyatla 44 farklı Samsung Premium mağazasından satın alabilirsiniz. 44 PCnet Eylül 2006

22 Dijital Foto raf TEKNOLOJ nce yap l, Türkçe menülü yeni Kodak EasyShare V603 T ürkçe menülü Kodak EasyShare V603 dijital fotoğraf makinesi, Türkiye de satışa sunuldu. 6.1 megapiksel çözünürlüklü cihaz, küçük ebadı ve ince hatlarıyla kolayca taşınabiliyor. 3X optik yakınlaştırma sağlayan Schneider-Kreuznach C-Variogon lensi sayesinde keskin fotoğraflar elde edebilen ürün, TV kalitesinde sesli MPEG-4 video kaydı da yapabiliyor. 2.5 inç büyüklüğündeki yüksek Adobe, yeni dijital fotoğraf yazılımı olan LightRoom un Windows sürümü hakkında şimdiye kadar bir açıklama yapmamıştı. Firma, fotoğraflar üzerinde rötuş yapabilen, slayt gösterileri hazırlayabilen bu yenilikçi uygulamanın bir Windows sürümünün çıkarılacağını çözünürlüklü LCD ekranı sayesinde, fotoğrafı çekilen nesnelerin kolayca konumlandırılmasına izin veren EasyShare V603, geniş ekran sayesinde kırmızı göz giderme, kırpma, panorama birleştirme gibi dahili fonksiyonlarının kullanımını da kolaylaştırıyor. Kodak V603 ün KDV dahil satış fiyatı 549 YTL olarak belirlenmiş. Daha detaylı bilgi için adresini ziyaret edebilirsiniz. Adobe LightRoom un Windows versiyonunu duyurdu duyurdu. LightRoom (labs.adobe.com/technologies/li ghtroom/) uygulamasının beta sürümü deneme amaçlı olanak Adobe un web sitesinden indirilebiliyor. LightRoom un beta sürümünü aynı zamanda CD mize eklemeyi de ihmal etmedik. Programı PCnet Eylül 2006 CD sinin Dergiden Sony den foto rafç lara GPS kolayl Sony foto raflar n çekildi i mekanlar n koordinatlar n kaydeden GPS-CS1 adl bir cihaz tan tt. Boyutlar 87 x 36 x 36 mm olan silindir fleklindeki ürün, foto raf makinesine ba lanm yor. Çekim öncesinde ürünün bütünleflik saati makinenin saatiyle efllefltirilerek, foto raf n o andaki konum bilgisi ö renilebiliyor. Çekimler tamamlan p dosyalar bilgisayara aktar l rken GPS-CS1 i de USB den makineye tak larak foto raflar n EXIF bölümü konum bilgileriyle güncelleniyor. Ürün tek bir AA tipi bataryayla 10 saat boyunca kay t yapabiliyor. Sony, GPS-CS1 in özellikle muhabirler ve do a foto rafç lar taraf ndan kullan laca n öngörüyor. Panasonic Lumix DMC-FX3 Panasonic, Lumix dijital foto raf makinesi serisine kompakt bir model ekledi. DMC-FX3 adl 6 megapiksellik bu yeni model, sahip oldu u MEGA OIS teknolojisi sayesinde her koflulda net foto raflar elde edebiliyor. MEGA OIS teknolojisi, lens içindeki bir mercek grubunu el hareketlerine göre anl k olarak düzelterek fl CCD üzerine düzgün bir flekilde düflürüyor. Foto rafç lar bu sayede düflük enstantane h zlar ve ISO de erlerinde bile net foto raflar elde edebiliyorlar. 3X optik yak nlaflt rma sa layan LEICA DC lensi ve yüksek duyarl kl (ISO 1600 e kadar) bir CCD ye sahip olan cihaz kompakt boyutlar yla kolayca tafl nabiliyor. Panasonic Lumix DMC- FX3 in dahili 13 MB l k belle i kullan c lara yeterli gelmeyecektir. Cihaz n kapasitesi SD haf za kartlar yla artt r labiliyor. Ürünün Li-Ion bataryas bir flarjda 320 foto raf çekilebilmesine olanak tan yor. SanDisk, SD kartlarda 4 GB a ulafltı Yüksek kapasiteli SD kartlara SDHC (Secure Digital High Capacity) ad veriliyor. Bu kartlar d fl görünüfl ve iflleyifl bak m nda SD kartlarla farkl l k göstermiyorlar. SanDisk ise 4 GB saklama kapasiteli ilk SDHC kart n tan tt. Class 2 h z s n f nda yer alan bu karta saniyede 2 MB veri yaz labiliyor. fiimdilik SD kartlar aras nda 4 GB s n r n geçebilen baflka bir üretici bulunmuyor. SanDisk 4 GB l k SDHC kart n ABD sat fl fiyat 199 USD, Avrupa sat fl fiyat ysa 159 EURO olarak belirlenmifl. bölümünde bulabilirsiniz. Yeni kullan c arayüzü LightRoom un modüler kullanıcı arayüzü, fotoğrafçıların alışkanlık ve beğenilerine göre düzenlenebiliyor. Rötuş araçları fotoğrafın kenarlarına konumlandırılabiliyor. Geniş fotoğraf arşivlerinde hızlı biçimde fotoğraf arama ihtiyaçlarına cevap verebilen LightRoom, fotoğrafların istenilen kısımlarına odaklanma konusunda da oldukça başarılı. Eylül 2006 PCnet 45

23 TEKNOLOJ Dünden Bugüne Bilgisayar EN ÖNEML PC CATLARI PC ler dünyam z nas l de ifltirdi? Bilgisayar dünyas n n en önemli 65 icad na fl k tutuyoruz. Selim fiumlu / [email protected] Kişisel bilgisayarlar son yıllarda altın çağını yaşıyor. Neredeyse her eve ve işyerine giren bilgisayarlar artık bir lüks olmaktan çıkmış durumda. Artık ilköğretim okullarında bile bilgisayar eğitimi verilirken, bir yandan da donanım ve yazılım üreticileri ürünlerini kullanıcı dostu hale getirmeye çalışıyor. Temel PC becerilerine sahip olmak artık bir zorunluluk olarak görülüyor. Kısacası, PC ler dünyamızı istila etmiş ve hayatlarımızı da ciddi biçimde değiştirmiş durumda. ABC yi veya Z3 ü ilk çalışan bilgisayar olarak kabul edersek, PC lerin 65 yıllık bir tarihi olduğunu söyleyebiliriz. Önümüzdeki 65 yılı da PC lerle birlikte geçireceğimiz garanti gibi görünüyor. Üstelik geleceğin neler getireceğini görmek için sabırsızlanıyoruz. Tarih öncesi QWERTY tasar m n n patenti al nd lk s cak katot fl n tüpü (CRT) üretildi Atanasoft Berry, ABC yi icat etti lk programlanabilir PC leri bugünkü güçlü, olağanüstü derecede karmaşık elektronik devrelerden oluşan bir üstün mühendislik örneği haline getiren binlerce önemli dönüm noktası var. Fakat biz bu tarihi dönüm noktalarından bahsedip canınızı sıkmayacağız. Çoğunlukla PC lerin bugün çalışma odalarımıza, yatak odalarımıza ve oyun salonlarına girmesine neden olan; oyunların, filmlerin ve internetin tadını çıkarmamızı sağlayan bu mükemmel oyuncakla ilgili en sevdiğimiz icatlardan bahsedeceğiz. Bu icatlar türünün ilk örneği, hatta en iyisi bile olmayabilirler. Kesin olan bir şey varsa, o da onları kullanmaktan zevk aldığımız ve bize çok fazla fayda sağladıklarıdır. Bu yazı, bir tarih dersinden çok, geçmişe nostaljik bir bakış elektronik bilgisayar olan ENIAC icat edildi lk video oyunu yarat ld lk sabit disk sürücüsü: IBM lk entegre devre ya da bilinen ad yla mikroçip. olarak görülmelidir. Uzun süredir PC lerle tanışık olan okurlarımızın hatıralarının canlanacağından şüphemiz yok. Yeni PC kullanıcısı okurlarımız da PC lerin yakın geçmişini tanıma fırsatı bulacaklar Böcek in do uflu. Daha sonra ad fare olarak de ifltirildi ARPANET in ilk ba lant s yla internetin bafllang c Dijital devrimin habercisi kompakt diskler (CD) sat fla ç k yor. 55 En kötü befl ürün Voodoo 4/5 3D h zland rman n babas 3dfx, büyüklük tutkusu ve dik bafll l yla erken ölüyor. 54 Daikatana Yüksek maliyetlerle gelifltirilen ve çok geciken bu oyun, Doom ile y ld z parlayan oyun tasar mc s John Romero ya pahal ya mal oldu. 53 Windows ME Windows 98 in ard ndan piyasaya sürülen bu Windows sürümü, pek az yenilik içermesine karfl n tam bir hata deposuydu. fiu anda Microsoft bile ad n anmak istemiyor. 52 GeForce FX Beklenen performans sergileyemeyen bu seri neredeyse NVIDIA n n 3D savafl n kaybetmesine neden oluyordu. 51 Doom PC oyunlar dünyas n sonsuza dek de ifltiren bu oyun fliddet içeren oyunlar n geliflimini tetikledi. 46 PCnet Eylül 2006

24 TEKNOLOJ Dünden Bugüne Bilgisayar Bilgisayar dünyas n tümüyle de ifltiren50 fley Tarih yazan bu icatlar art k hayat m z n ayr lmaz parçalar fllemciler Bütün modern PC ifllemcileri asl nda Intel in x86 mimarisini temel al r. Eski nesil ifllemcilerle geri uyumluluk, CPU lara büyük avantajlar sa lam flt r. Pentium PC ler bir oyun platformuna dönüfltükçe Intel in beflinci nesil x86 yongas na 64-bit veriyolu, çoklu ifl hatlar ve daha sonra da MMX teknolojisi eklendi. MMX pek bir fley getirmemifl olsa da bize bütün ifllemcilerin eflit olmad n ve MegaHertz den baflka farklar n n da olabilece ini gösterdi. K6-2 AMD nin Pentium a yan t gecikmedi. 3DNow! teknolojisini içeren bu ifllemci ço u zaman Pentium 2 kadar iyi performans sergiliyordu ve çok daha ucuzdu. 64-bit 64-bit iflletim sistemleri ve uygulamalar hala yayg nlaflm fl de il, fakat AMD nin Athlon 64 serisi son y llarda oyuncular n gözdesi konumuna geldi. Kuflkusuz ki 64-bit teknolojisi Vista ile kendisini daha fazla hissettirecek. 46 Online 44 bankac l k Son yıllarda gelişen online bankacılık sistemleri sayesinde banka müşterileri için zaman ve mekan kavramı yok oluyor. Artık Türkiye deki neredeyse tüm bankaların müşterileri hesaplarına internet üzerinden ulaşabiliyor, şubeye uğramadan işlem yapabiliyorlar. Bu da büyük bir zaman tasarrufu ve hesaplar üzerinde daha iyi kontrol sağlanması anlamına geliyor. 45 Shuttle SFF PC Bu küçük PC ler Shuttle tarafından icat edilmedi ama onları son kullanıcılar için yeniden tasarlayıp 2001 de SV24 barebone sistemi adıyla piyasaya süren, Tayvanlı anakart üreticisi Shuttle oldu. Beş yıl ileri gittiğimizde Shuttle ın hala küçük boyutlu ve yüksek performanslı masaüstü sistemleri üretmeye devam ettiğini görüyoruz. Hatta artık SFF PC lerde SLI desteği bile var. USB Teknoloji faşistleri ve Macintosh kullanıcıları FireWire ın müthiş hızı ve ekstra özellikleri üzerinde dursa da FireWire ın USB karşısında artık hiç şansı kalmadığı çok açık te doğan ve 2000 de 2.0 sürümü çıkan USB, kişisel bilgisayarlarımızı birer teknoloji merkezine dönüştürmemize yardımcı oldu ve donanımların çok daha kolay kullanılabilmesini sağladı. 43 Firefox Microsoft imparatorluğuna karşı asi bir duruş sergileyip başarılı olabilen nadir yazılımlardan Firefox, Google ın da desteğini arkasına aldı. Bir web tarayıcısı PC tarihini değiştirebilir mi diye düşünebilirsiniz; ama bu küçük, özelleştirilebilir, açık kaynaklı tarayıcının uzun zamandan beri Internet Explorer a karşı en büyük tehdit olduğunu unutmayın de ortaya çıkan ve bugüne dek 200 milyon kere indirilen Firefox un web tarayıcıları piyasasında yüzde10 civarında pazar payına sahip olduğu tahmin ediliyor. 42 Windows 3.1 Grafiksel kullanıcı arabirimi (GUI) Microsoft tarafından keşfedilmemiş olsa da yaygınlık kazanması Windows 3.1 sayesinde oldu de Windows 3.1 i çıkaran Microsoft, DOS ve Unix gibi metin tabanlı işletim sistemlerinin idam fermanını imzalamış oldu. 41 Windows XP Açıklarını, gereksiz yere çöküşlerini ve hatalarını bir kenara bırakırsak, 2001 de çıkan 48 PCnet Eylül 2006

25 TEKNOLOJ Dünden Bugüne Bilgisayar ve bugün çoğumuzun kullanmakta olduğu Windows XP, PC dünyasındaki en büyük genişlemeyi sağladı. Sürücü desteği, USB aygıtlarının kolaylığı ve DLL karmaşasından kurtuluşumuzu göz önünde bulundurursak, eski işletim sistemlerine göre çok daha rahat bir yaşam sürdüğümüzü söyleyebiliriz. bellekler ucuz fiyatları sayesinde bugün hepimizin cebinde. 35 BitTorrent BitTorrent yerine Napster ı mı seçmeliydik diye düşünmedik değil. Paylaşım ağları, Napster dan sonra BitTorrent ile ikinci altın çağını yaşıyor. 2 boyutlu oyunlar PC oyunlar n n ilk y llar Windows XP, en sorunsuz çal flan Microsoft icad olarak tarihe geçti. 40 Civilization PC lere bir oyun platformu unvan n kazand ran tek bir fleyin ad n söylememiz gerekseydi tercihimiz Civilization olurdu. S ra tabanl strateji serisi bugün on befl yafl nda, fakat son ç kan Civilization IV, serinin hala popülerli ini korudu unu kan tl yor. O dönemin oyuncular, ilk uzay roketlerini infla edifllerinin verdi i zevki hala an msayabilirler. Böylesine statik, 2 boyutlu, s ra tabanl ve hantal bir iflleyifle sahip olan bu oyun, büyük bir saplant yaratt ve müthifl bir fanatik kitlesini etraf nda toplad. 39 3B OYUNLAR PC oyunlar n n ilk y llar The Secret of Monkey Island Macera oyunlar nereye kayboldu? Macera oyunu fanatiklerinin son y llarda iyi bir oyun bulma s k nt s çekti i ortada. Kimden flikayetçi olmak gerekti ini bilmiyoruz ama bizce silah, otomobil ve futbol ö elerini içermeyen oyunlara para vermeyen yeni nesil oyuncular bu macera oyunlar n n ölümünden birinci derecede sorumlular da piyasaya ç kan ilk Monkey Island oyunu mizahi ö eler içeren macera oyunlar n n ilk temsilcisiydi. Daha sonra Sam and Max, Day of Tentacle ve Grim Fandango gibi oyunlar bu türün devam n sa lad. 38 Dune 2 Frank Herbert n efsanevi roman serisi Dune da olaylar n a r ilerledi ini itiraf etmeliyiz. Bu seriyi son derece h zl, aksiyon dolu ve gerçek zamanl strateji bafll na dönüfltürmek kimin akl na gelmifl bilmiyoruz, ama çok do ru bir ifl yapt klar kesin! Türünün ilk örne i olmasa da, gerçek zamanl strateji türünü bugün bildi imiz ve sevdi imiz haline getiren bafll k Dune 2 dir. O olmasayd bugün Command & Conquer, Dawn of War ve Warcraft olmayabilirdi. 37 Wi-Fi Evinizin dışında olsanız bile dizüstü bilgisayarınızı kablosuz bir ağa bağlayıp, görünürde tek bir kablo olmadan internette sörf yapabilirsiniz. Wi-Fi ın yükselişi o kadar sessiz ve yavaş oldu ki başarıyı elde ettiği tarihi vermek mümkün değil. Fakat Intel in 2003 teki Centrino pazarlama kampanyasıyla Wi-Fi ın bütün dünya tarafından fark edildiğini ve daha fazla kullanılmaya başlandığını söyleyebiliriz. 36 USB Flash sürücüler Dosyalarınızı gittiğiniz her yere götürebilmenizi sağlayan mucizevi bir icat. Hala 1.38 MB kullanılabilir alan sunan ve kolayca bozulan disketlerle uğraşan var mı? 2000 li yılların başında ortaya çıkan USB Flash 34 LCD monitörler TFT LCD monitörler aslında çok kısa süredir hayatımızdalar. Sadece birkaç yıldır kişisel bilgisayarlarımızda LCD monitörlerden faydalanabiliyoruz. Modern LCD monitörler CRT ler kadar iyi performans sunuyorlar. Gözlerimizi yormamaları ve radyasyon yaymamaları da cabası. Grafikerler hala eski CRT lerinden vazgeçmiyorlar ama oyuncular ve ileri teknoloji tutkunları için LCD çağı çoktan başladı. 33 MSN Messenger Konuşmak kadar yazışmayı da seven bir milletiz. Chat yapıyoruz, kısa mesaj gönderiyoruz ve anlık 50 PCnet Eylül 2006

26 TEKNOLOJ Dünden Bugüne Bilgisayar mesajlaşma yazılımlarını kullanıyoruz. Kuşkusuz ki anlık mesajlaşma yazılımları ekonomik yönüyle de çoğu kişinin beğenisini kazanıyor. Bir sürü arkadaşınıza telefon açıp aynı şeyi söylemek yerine Messenger da bir grup sohbeti başlatmanız hem daha ucuz hem de daha pratik olacaktır. Messenger gibi mesajlaşma yazılımlarının hem arkadaş sohbetlerinde hem de iş görüşmelerinde büyük kolaylık sağladığını söyleyebiliriz. Microsoft un 1999 da çıkardığı ve bugün sekizinci sürümünü (Windows Live Messenger) kullandığımız Messenger ın işyerlerine yönelik Windows Messenger ve web tabanlı kullanım için Web Messenger adlı iki sürümü daha var. Aslında MSN Messenger ilk anlık mesajlaşma uygulaması değil. Bu onur 1996 da yayınlanan ICQ ya ait. AIM adlı bir mesajlaşma yazılımı daha bulunan AOL tarafından satın alınan ICQ, birkaç yıl öncesine kadar en popüler mesajlaşma yazılımıydı. AIM, ABD de hala popüler olmasına ve MSN Messenger ın en büyük rakibi olarak görülmesine rağmen Türkiye de hiçbir zaman dikiş tutturamadı. 32 Manyetik hoparlör kalkan Hoparlörlerinizi monitörünüzün hemen yanına koyamadığınız bir dünya hayal edin. Böyle bir durumda MP3 ün ve çevresel ses destekli oyunların ortaya çıkışı hiçbir zaman gerçekleşmeyebilirdi. Hatta PC ler hiçbir eğlenceli yanı olmayan iş makineleri olarak kalabilirdi. 31 Genifl bant Çevirmeli bağlantının ötesine geçemeseydik bile internetin son derece eğlenceli ve vakit öldürücü bir şey olacağından eminiz. Fakat son yıllarda ülkemizde özellikle ADSL kullanımındaki ani artışla birlikte herkes geniş bant internet erişimiyle tanışmış oldu. Geniş bandın en önemli özelliği, internet üzerinden multimedya içeriğe erişimi kolaylaştırması. ADSL in çalışma mantığı oldukça basit: Telefon hattı sinyallerinin frekans aralığı arttırılıyor. TTNet in çalışmaları sonucu bugün Türkiye nin çoğu yeri ADSL in nimetlerinden faydalanabiliyor. Umarız yakın zamanda dünyadaki benzerlerinin çok üstündeki fahiş fiyatları da geride bırakabiliriz Optik fare Bizce optik farelerin en güzel yan, sa lad performanstan da öte, bizi her ay fare topunun alt ndaki pisliklerle muhatap olmaktan kurtarm fl olmas. Optik fareler 1980 lerde icat edilmifl olmas na ra men yükseliflleri 1999 da Microsoft un Intellimouse Optical tan tmas yla bafllad. Bundan sonra, yan p sönen k rm z gözlerin dünya bilgisayarlar n ele geçirmesi çok uzun sürmedi. Günümüzde piyasada bulunabilen lazer fareler oyuncular için çok daha iyi performans sunmakta. Apple Powerbook 1991 de ç kan ilk Powerbook un, dizüstü bilgisayarlar bugün bildi imiz flekline getirdi ini söyleyebiliriz. Dokunmatik pedi, klavye düzeni, bileklikleri ve çekici tasar m yla Apple yepyeni bir notebook yaratm flt de ortaya ç kan Osborne 1 den itibaren piyasaya baflka tafl nabilir bilgisayarlar da girmiflti, fakat hiçbiri Powerbook 100 serisi kadar ilgi çekici olamad de IBM, Powerbook lara oldukça benzeyen ThinkPad 700C yi tan tt ve böylece dizüstü PC lerin kaderi yaz lm fl oldu. Zip dosyalar Phil Katz in ZIP program (PKZIP) 1989 da yaz ld nda önemli bir icat gibi görünmemifl olabilir, ama 15 y l n ard ndan görüyoruz ki Selpak la ka t mendil ne kadar özdeflleflmiflse zip sözcü ü de arflivlenmifl / s k flt r lm fl dosyalarla o kadar özdeflleflmifl durumda. Bilinen en popüler s k flt rma program Winzip de bu y l n bafl nda Corel taraf ndan sat n al nd. CD-R Amac n z ister yedekleme olsun ister paylafl m, yaz labilir CD ler kadar ucuz ve kolay bulunan bir medya bulman z zor. Birkaç kuruflluk fiyatlar yla albümlerinizi, filmlerinizi ya da verilerinizi bu küçük plastik disklere aktarman z son derece basit. DVD VHS kasetlerin (ve pek çok ülkede asla yayg nlaflmam fl VCD lerin) ölümü sizin için yeterli de ilse, DVD lerin oyunlara kazand rd klar n düflünün. Art k oyunun ortas nda CD de ifltirmek zorunda de iliz ve daha büyük çapl yedekleme yapabiliyoruz. Dijital foto rafç l k ster inan n ister inanmay n, 1996 da piyasaya ç kan, ilk dijital foto raf makineleri aras nda say labilecek Casio QV-10 sadece 320 x 240 çözünürlü ünde foto raf çekebiliyordu, flafl yoktu ve buna ra men 900 dolar gibi bir fiyatla sat l yordu. Günümüzde baz profesyonel foto rafç lar hala filmli makineleri tercih etmeye devam etseler de normal bir kullan c için dijital foto raf makinelerinin çok daha avantajl oldu u ortada. 52 PCnet Eylül 2006

27 TEKNOLOJ Dünden Bugüne Bilgisayar Grafikler PC grafiklerinin dönüm noktalar PC de TV Multimedya devrimi bafll yor. NEC, bütünleflik TV tüneri içeren dizüstü bilgisayar n tan yor. LifeView ilk PCI TV kart n piyasaya sürüyor. Birkaç y l sonra TV-out ba lant lar da ortaya ç k yor. Voodoo PlayStation oyunlar n n tad na varm fl olanlar için PC oyunlar oldukça kötü görünmeye bafllam flt. Neyse ki o dönemde 3dfx ortaya ç kt ve PC lerde 3 boyutlu h zland rma devri bafllad. 3dfx firmas 2000 y l nda kapand ama grafik dünyas na katk s unutulamaz. AGP PCI veriyolunun 133 MB/s h z art k 3D kartlar kesmiyordu. Böylece Advanced Graphics Port (AGP) 266 MB/s h z yla daha kaliteli görüntülerin yolunu açt. T&L S3 ün Savage 2000 kart nda donan msal T&L (dönüfltürme ve fl kland rma) deste i mevcuttu, fakat flirket bu özelli i etkinlefltirecek sürüleri asla yazmad. Bir y l sonra NVIDIA, GeForce 256 için bu ifli tamamlad. GeForce 3 GeForce 3, ilk tamamen programlanabilir piksel ve vertex shader ünitelerini içeriyordu. Yeni kartlar h zlar na nazaran shader hatlar yla ölçülüyorlar. 19 Ultima Rol yapma oyunlarını PC ye uyarlamak zordur. Ultima serisi bu işi yapan en iyi oyunlardan oluşuyor. Üstelik UO da MMORPG alanında bir devrim niteliği taşıyor. 18 OpenOffice.org Açık kaynak bir yazılım ne kadar ileri gidebilir? 2.0 sürümüyle oldukça güçlü ve hala tamamen bedava olan OpenOffice.org seti, yüzlerce dolarlık Microsoft Office e kafa tutmayı başarıyor. 17 DivX Ne kadar yasal bir görünüme bürünmeye çalışırsa çalışsın, olağanüstü sıkıştırma oranları sunan DivX in en çok yasa dışı film paylaşımında kullanıldığını biliyoruz. Tabii her türlü video kayıt işleminiz için de DivX harika bir çözümleyici. 16 Photoshop Adobe nin amiral gemisi, grafik tasarım denince akla gelen ilk isim ama yasal kopyasını kullanan insan sayısı parmakla gösterilecek kadar az. Buna rağmen Photoshop un fotoğraf düzenlemeden web tasarımına dek birçok alana kazandırdıkları asla yadsınamaz. 15 MP3 Dünyanın en çok kullanılan dijital ses formatı 15 yaşında. Alman Fraunhofer Enstitüsü çalışanlarının 1991 de müzik sektörünün başına nasıl bir bela saracaklarını tahmin ettiklerini sanmıyoruz. MP3 olmasaydı Napster, ipod ve korsan müzik indirme davaları hiç olmayabilirdi. 14 Creative Sound Blaster 1989 da dijital seslerin ilk örneklerinden MIDI müziğe, 92 de 16 bit e 98 de 5.1 e, daha sonra 24 bit e, ve X-Fi a 3B OYUNLAR Art k oyun devrimi PC lerde gerçeklefliyor 11 Wolfenstein 3D Wolfenstein n 3B h zland rma deste i yoktu. Doom, Unreal, Counter-Strike, Half-Life ya da akl n za hangi popüler FPS bafll geliyorsa iflte onun atas Wolfenstein 3D oyunuydu. id Software ikinci first-person shooter oyununun (ilki Hovertank 3D idi) yap m n yaln zca iki ayda tamamlam fl ve 1992 de yay nlanmas yla birlikte FPS türü ve geçişlerde yanımızda hep Sound Blaster ses kartları vardı. 13 ipod Apple ın bu basit tasarımlı ve yüksek kaliteli MP3 çaları, MP3 çalar piyasasını yerle bir etti. Bugün dünyadaki MP3 çalarların yarısı ipod lardan oluşuyor. ipod un başarısı sayesinde Apple ın diğer pazarlarda da şöhreti arttı. 12 PCnet PCnet dergisinin belki dünya çap nda de il ama Türkiye de bir dönüm noktas oldu u kesin. Önümüzdeki ay 10. yafl na girecek olan PCnet, bütün içeri i Türkiye de ve Türk okuyucular na özel olarak üretilen bir bilgisayar dergisi olabilece ini kan tlad. PCnet sayesinde her ay on binlerce kifli bilgisayar ve internet dünyas n n gizemlerini keflfediyor. (ne yaz k ki k sa ömürlü) shareware oyun modeli ortaya ç km flt. 10 Half-Life Bundan 10 y l kadar önce iki Microsoft çal flan ideallerini bu flirkette gerçeklefltiremeyeceklerine karar vererek Microsoft tan ayr l p Washington a yerleflerek Valve Software i kurdular. Quake motorunun lisans n alan ekip yeni bir üç boyutlu aksiyon oyunu üzerinde çal flmaya bafllad. Valve ilk bafllarda oyunu için bir yay nc bulmakta zorland. Çünkü yay nc firmalar, Valve flirketini oyun dünyas na yeni giren kiflilerle k yasland nda çok h rsl buluyorlard. Sonunda Sierra On-Line oyunu yay nlamay kabul etti. Ortaya ç kan sonuç ilginçti: Dünyan n en iyi FPS oyunu Telefonlar, oyun konsollar, televizyonlar ve di er baz teknolojiler, PC ile internet aflk n sona erdirmeye çal flt ysalar da baflar s z oldular. nternete ulaflmak için hala PC lerimizi kullan yoruz. Bugün dünyan n belki de en özgür arac olarak gördü ümüz internetin asl nda ABD nin bir savunma projesi olarak bafllad n hat rlat r z da oluflturulan ARPANET projesi 1983 te üniversiteleri ba layan bir TCP/IP a na dönüflmüfl, 1991 de bugün bildi imiz World Wide Web (WWW) halini alm flt. Gerisini zaten biliyoruz BEfi WEB S TES Biz Türk internetin en büyük baflar lar olarak gördü ümüz befl web sitesini seçtik. Onlar olmadan Türkçe web, web olamazd. 54 PCnet Eylül 2006

28 Dünden Bugüne Bilgisayar TEKNOLOJ System Shock Looking Glass Studios taraf ndan gelifltirilen System Shock, birincil kifli bak fl aç s n n, canavarlar n ve silahlar n her zaman fliddet ve vahflet demek olmad n gösterdi yap m bu FPS-korku oyunu, detayl 3B görüntüleri, ilgi çekici senaryosu ve oynan fl özellikleriyle tüm zamanlar n en iyi oyunlar aras nda yerini ald. System Shock un Half-Life ve Deus Ex gibi baz oyunlar ilham kayna oldu u da rivayet edilir. EverQuest En flaflal günlerinde bile EverQuest in ulaflabildi i yar m milyon üye say s, World of Warcraft n yarat c lar n n içinde yüzdü ü para havuzunda bir damla gibi kal r. Fakat MMORPG alan nda ba ml l k yaratan, item saplant s na neden olan ve azg n guild lerin kurulmas n tetikleyen tek bir oyundan bahsetmemiz gerekseydi, bu Sony nin 1999 da ortaya att EverQuest furyas olurdu Wikipedia Sürekli güncellenen ve gelişen özgür ansiklopedi Wikipedia, internette bulunabilecek en geniş bilgi deposu. Türkçe sürümü Vikipedi de hızla gelişmeye devam ediyor. Wikipedia nın en önemli özellikleri her sözcüğünün gerçek insanlar tarafından yazılması, içeriğinin kullanımının serbest ve ücretsiz olması den beri var olmasına rağmen Wikipedia sadece geçen yıldan bu yana çok önemli bir referans kaynağı olarak görülüyor ve muhtemelen gelecekte de böyle olmaya devam edecek. Google Arama motorlarının bir numarası, internet devi Google, PC tarihinin en önemli icadı olabilir mi? Bizce evet. Artık aradığınız bilgiye ne kadar kolay ulaşabildiğinizi, Google ın size her gün ne kadar zaman kazandırdığını düşünün. Google adeta dünya küçüldü sözünü doğruluyor. Mükemmel arama motorunun dışındaki orijinal ve çoğu ücretsiz hizmetleriyle Google a gönlümüzü kaptırmamak mümkün değil. World Wide Web web sitesi aynı zamanda çok kapsamlı bir portal. e-kolay.net, onlarca içerik kanalı ve etkileşimli servisleriyle Türkçe içerik arayan kullanıcıların ilk duraklarından birisi. oluşturmayı başarmış bir internet fenomeni. Bazen eğlenceli, bazen de öğretici. Belki de Türkiye nin en çok tartışılan ve içeriği çalınan sitesi. 03 GittiGidiyor binden fazla ikinci el ve sıfır ürünün satışta bulunduğu, Türkiye nin en büyük açık artırma sitesi. Aradığınız ürünü ucuza satın alabilir ya da site içinde kendi online mağazanızı açabilirsiniz. CNN Türk 07 Haber kanalı CNN Türk ün web sitesi de her türlü haberi ve son dakika gelişmelerini anında ulaştırıyor. Podcast, RSS ve Haber Alarmı servisleriyle de haber okumak isteyenlerin vazgeçilmezi. 06 e-kolay.net Türkiye nin en büyük İSS lerinden e-kolay ın Hepsiburada.com Türkiye nin en büyük online mağazası Hepsiburada.com, 1998 yılından beri 1 milyona yakın üyesini en çok ürün çeşidi, uygun fiyatlar ve iyi hizmet kalitesiyle buluşturuyor. Ek$i Sözlük sozluk.sourtimes.org Binlerce yazarıyla kendi alt-kültürünü Eylül 2006 PCnet 55

29 KAPAK KONUSU nternetten Telefon Görüflmesi Yap n E-KOLAY - SKYPE KULLANARAK ÜCRETS Z KONUfiUN Skype art k daha avantajl Herkese 30 Dakika Konuflma Bedava! e-kolay n Skype ile yapt iflbirli i, Türkçe web sitesi, AraKart kontör kartlar na destek vermesi gibi özellikleriyle be eni topluyor. Türkiye de her geçen gün daha fazla sayıda kullanıcı ADSL hizmeti sayesinde geniş bant internet erişimine sahip oluyor. Halihazırda 1 milyondan fazla ADSL kullanıcısı bulunuyor. ADSL sayesinde internet üzerinden telefon görüşmesi (Voice Over IP), bizim için bir hayal olmaktan çıkıp evlerimizde kullanılabilir hale geldi. Artık internet bağlantımız çalışır durumda olduğu sürece web'de sörf yapmanın ve diğer hizmetlerden faydalanmanın yanında arkadaşlarımızla, akrabalarımızla görüşebiliyoruz. Üstelik PC den PC ye yaptığımız aramalarda bütün gün konuşsak bile Türk Telekom'a hiçbir ekstra ödeme yapmak zorunda kalmıyoruz. Skype ın yeni sürümü PC den Deyvi LEV TAS / [email protected] PC ye yaptığımız aramalarda sesin dışında oldukça kaliteli biçimde görüntü aktarımına da izin veriyor. Böylece konuşurken aynı zamanda web kameramızı kullanma imkanımız da var. VoIP hizmeti sunan firmaların telekomünikasyon konusunda attığı adımlar sayesinde yurt dışındaki akraba, arkadaş ve iş irtibatlarınızı makul bir ücret karşılığında sabit veya mobil telefonlarından arayabilirsiniz. Elbette bu hizmetten e-kolay - Skype n getirdi i avantajlar e-kolay - Skype n getirdi i avantajlar flöyle s ralayabiliriz. Türkçe olarak kullan ma sunulan e-kolay - Skype istemcisi üzerinden e-kolay n sa lad online hizmetlere (güncel haberler, arkadafl sitesi, oyun sitesi gibi) ücretsiz olarak ulaflabiliyorsunuz. Kullan c lar art k Türkçe ve güvenli bir web sitesi üzerinden Skype kredisi alabiliyorlar. nterneti güvenli bulmayanlar ve kredi kart bilgilerini vermek istemeyenler yine bu siteyi kullanarak YaySat bayilerinden sat n ald klar AraKart kredilerini Skype kredisine dönüfltürebiliyorlar. e-kolay - Skype istemcisini yükleyen ilk 100 bin kifli ortalama 15 dakikal k Skype kredisi kazan yor. 58 PCnet Eylül 2006

30 nternetten Telefon Görüflmesi Yap n KAPAK KONUSU yararlanmak için bir yazılıma ihtiyacınız olacak. Skype ( skayp şeklinde okunuyor), PC'nizde kullanabileceğiniz en popüler ve kaliteli yazılım olup dünya üzerinde milyonlarca kullanıcı tarafından etkin olarak kullanılıyor. Üstelik Skype ın bu kadar popüler olması PC den sabit hatlara yapılan aramaların çok ekonomik olmasını da birlikte getiriyor. e-kolay - Skype kuponunuzu nas l kullanacaks n z Skype ı kullanabilmek ve kaliteli bir konuşma yapabilmek için 256 Kpbs lik ADSL bağlantısı bile yeterli olacaktır. Skype ile yapılan aramalarda ses aktarımında neredeyse hiç gecikme yaşanmadığı gibi ses kalitesinin de oldukça yüksek olduğuna şahit olacaksınız. Skype'ın arkasında, bir zamanların en popüler dosya paylaşım programı KaZaA'nın yapımcıları var. KaZaA'nın aksine Skype'ın geleceği oldukça parlak, çünkü yasa dışı paylaşımda bulunmanıza izin veren bir özelliği yok. Eski durumun aksine Skype gibi araçlarla sesli görüşme yapmanın da tamamen yasal olduğunu belirtmeliyiz. Skype ile bilgisayardan bilgisayara iletişim ücretsiz olmakla birlikte bilgisayardan sabit telefona ve cep telefonuna da arama yapılabiliyor. Bu durumda oldukça küçük bir ücret ödemek gerekiyor. Bu ücreti sabit telefonların uluslararası tarifeleriyle karşılaştırırsak arada dağlar kadar fark olduğu açık. Bunun altında yatan neden, IP tabanlı iletişimin internet üzerinden gerçekleştirilmesi nedeniyle çok daha düşük maliyetli olması. Daha önce de VoIP (Voice over IP Bu ay dergimizle birlikte verdi imiz e-kolay - Skype kredi kuponlar n kullanarak PC nizden dünyan n herhangi bir yerindeki sabit bir IP üzerinden ses) olarak adlandırılan bu sistemi kullanan başka yazılımlar vardı ama hiçbiri Skype kadar yüksek kalitede ses veremiyordu. Skype tarafından kullanılan algoritmalar gerçekten başarılı çalışıyor ve çok küçük boyutlu veri transferi gerçekleştirilerek sorunsuzca görüşme yapılabiliyor. Hatta zaman zaman uluslararası görüşmelerdeki ses kalitesi sabit hatlardakinden bile iyi olabiliyor. e-kolay - Skype çok avantajl Skype'ı skype.e-kolay.net adresinden ücretsiz olarak indirebilirsiniz. e-kolay - Skype aynı zamanda PCnet Eylül CD sinin Dergiden bölümünde ve DVD mizde de bulunmakta. Skype ın e-kolay tarafından sağlanan bu sürümünü indirerek telefonu aray p ortalama 30 dakika boyunca ücretsiz olarak konuflabilirsiniz. Dergimizle birlikte verilen kuponu kullanarak kredi sahibi olmak için afla daki ad mlar uygulamal s n z. Bilgisayar n zda e-kolay - Skype uygulamas bulunmuyorsa skype.ekolay.net web adresinden uygulamay indirerek bilgisayar n za yükleyin ve e-kolay hizmetlerinden faydalanma, ücretsiz SkypeOut kredisi edinme gibi birçok avantaja sahip olacağınız gibi kredi kartınızı kullanmadan YaySat bayilerinden edinilen AraKart sayesinde de SkypeOut kredisi satın alabileceksiniz. Programı kurarken içiniz rahat olsun, çünkü e-kolay Skype reklam ajanı benzeri hiçbir zararlı yazılım içermediği gibi tüm popüler işletim sistemlerini de destekliyor. e-kolay - Skype kredisi sat n alma e-kolay - Skype ın sabit ve mobil telefonları aramanıza olanak tanıyan SkypeOut hizmetinden faydalanabilmeniz için hesabınızda yeterli miktarda kredi bulunmalıdır. Dergimizle birlikte sunulan kuponu bir hesap oluflturun. Elinizdeki kuponun arkas ndaki gümüfl yald zl alan kupon kodunu görebilecek flekilde kaz y n. adresine ba lanarak sayfan n alt k sm ndaki Kupon Kullan ba lant s na t klay n. Gelen sayfada Skype kullan c ad n z ve kupon kodunu girip Kupon Kullan dü mesine bas n. K sa bir süre sonra 30 dakikal k krediniz yüklenecektir. Yüklenen krediyi uygulaman n arayüzünde Kiflisel Bilgiler dü mesinin alt nda da görebilirsiniz. kullanarak yaklaşık 30 dakikalık ücretsiz konuşma süresine kavuşabilirsiniz. Kredileriniz SkypeIn hizmeti Skype n SkypeIn adl özel bir servisi bulunuyor. Bu servis sayesinde, küçük bir ücret karfl l nda Skype n size atad sabit bir telefon numaras n n sahibi oluyorsunuz. Örne in New York a ait bir sabit numara kiralay nca orada oturanlar bu numaray arayarak sizin Skype program n za ça r yapabiliyor. Üstelik arayanlar sadece New York taki flehir içi telefon ücretini ödüyor. Bu durum san r z en çok flirketlerin ifline yarayacakt r. Böylece kendi ofisleri varm fl gibi sabit telefon numaralar alarak oradaki müflterilerine telefonla destek verebilirler. SkypeIn hizmeti kapsam nda flimdilik Türkiye den sabit numara alam yoruz. Eylül 2006 PCnet 59

31 KAPAK KONUSU nternetten Telefon Görüflmesi Yap n bittiğinde tekrar kredi almak da oldukça kolay. e-kolay ın sunduğu web sitesinde kredi alabilmeniz için bir bölüm bulunuyor. Arakart veya kredi kartını kullanarak SkypeOut kredisi almak için şu adımları uygulamanız yeterli: 1- adresine bağlanın ve SkypeOut ifadesi altındaki "Ayrıntılı Bilgi" kısayoluna tıklayın. Açılan yeni sayfadaki "kredi satın al" ifadesine tıklayın. Daha önceden edinmiş olduğunuz Skype kullanıcı adını ve şifrenizi girerek Tamam düğmesine tıklayın. 2- Şayet yoksa kendinize ait bir e-kolay kullanıcı adı ve şifresi AraKart nedir? Do an Telekomünikasyon un uzun süredir sundu u bir hizmet olan AraKart sayesinde yurt d fl aramalar nda daha düflük ücret ödeniyor. YaySat bayilerinden veya web adresinden sat n alabilece iniz AraKart'lar e-kolay' n Skype hizmetine kontör yüklemek için de kullanabilirsiniz. Özellikle internet üzerinden kredi kart bilgilerini paylaflmaktan çekinen kullan c lar sevindiren bu hizmet sayesinde herkes AraKart'lar kullanarak Skype üzerinden gönlünce konuflabilir. almanız gerekiyor. Skype hesabınızı bu aşamada kullanamıyorsunuz. e-kolay ın size sunduğu kullanıcı ismi ve şifresini girdikten sonra Servis Satışı aşaması karşınıza gelecektir. Bu sayfada almak istediğiniz kredi miktarını veya elinizdeki AraKart ın kontör miktarınızı seçerek Devam düğmesine basın. 3- Karşınıza gelen bu yeni sayfada isteğinize göre AraKart veya kredi kartıyla Skype kredisi satın alabilirsiniz. AraKart seçeneğine tıkladığınızda elinizdeki kartın seri numarasını ve pin ini girmeniz gerekir. Kredi kartınızı kullanacaksanız 5. Adıma geçebilirsiniz. 4- İlgili bilgilerinizi girip siparişinizi onayladığınızda Skype kullanıcı adınız ve şifreniz sorulur. Bu bilgileri yazıp Giriş Yap düğmesine tıkladığınızda Arakart ınızdaki tüm krediler Skype a aktarılır. 5- Skype kredisi almak için Kredi Kartı seçeneğine tıkladığınızda, açılan sayfada adınızı, adresinizi ve kredi kartı bilgilerinizi girmeniz istenir. İdeal kredi kartına sahipseniz bu sayfada kredi kartınızdaki mevcut puanlarınızı da kullanabilirsiniz. Devam düğmesine bastığınızda Skype kullanıcı adınız ve şifreniz sorulur. Bu bilgileri yazıp Giriş Yap düğmesine tıkladığınızda dilediğiniz miktarda Skype kredisine sahip olursunuz. Kredilerin Skype arayüzünde belirmesi dakika sürebilir. PC den telefonu arad m zda ücretlendirme nas l yap l yor? SkypeOut servisini kullanarak sabit bir telefon veya mobil telefonla görüştüğünüzde Skype kredileriniz dakika bazında azalmaya başlayacaktır. Skype ın popüler birkaç ülke için belirlenmiş Global bir fiyatı bulunur. Aşağıdaki ülkeleri aradığınızda dakika başına konuşma ücretiniz Euro dur: Arjantin (Buenos Aires), Avustralya, Avusturya, Belçika, Kanada (sabit ve mobil), Şili, Çin (Pekin, Guanzhou, Şanghay, Şenzen), Çin (mobil), Danimarka, Fransa, Almanya, Yunanistan, Hong Kong, Hong Kong (mobil), İrlanda, İtalya, Meksika (Mexico City, Monterrey), Hollanda, Yeni Zelanda, Norveç, Polonya (Polonya, Gdansk, Varşova), Portekiz, Rusya (Moskova, St. Petersburg), İspanya, İsveç, İsviçre, Tayvan (Taipei), İngiltere, ABD (Alaska ve Havai dışında), ABD (mobil). Bu ay dergimizde verdiğimiz kuponu kullanarak yukarıda listesi bulunan ülkelerin tamamıyla 30 dakika ücretsiz telefon görüşmesi yapabilirsiniz. Özellikle belirtilmediği sürece, SkypeOut Global fiyatı yalnızca geleneksel sabit telefon aramaları için geçerlidir. Mobil telefon aramaları daha pahalıdır. Yurt dışından Türkiye deki sabit bir telefonu arama ücreti dakika başına Euro, mobil telefonu arama ücretiyse Euro olarak belirlenmiş. Global ücretlendirmeyle Türkiye ye yapılan aramalar arasında maalesef uçurum bulunuyor. Doğan Telekomünikasyon un Türkiye deki hatlarla konuşma fiyatını düşürebilmek için çalışmaları sürüyor. Burada bahsi geçmeyen ülkelerin arama fiyatları için skypeout/rates/all_rates.html web adresine göz atabilirsiniz. Neye ihtiyac n z olacak? Skype ı yüklemek ve kullanmak için güçlü bir bilgisayara ihtiyacınız bulunmuyor. Uygulamanın sistem gereksinimleri oldukça düşük. Windows 2000 ya da XP kurulu, 400 MHz işlemciye, 128 MB belleğe ve 15 MB boş disk alanına sahip bir bilgisayar uygulamayı kullanmanız için yeterli olacaktır. Tabii ki sesli 60 PCnet Eylül 2006

32 KAPAK KONUSU nternetten Telefon Görüflmesi Yap n Skype arayüzünü tan yal m Uygulaman n arayüzü birçok özelli e kolayca ulaflman za olanak tan yor. 1- rtibat Ekle rtibat Ekle dü mesini kullanarak bir arkadafl n z n veya ifl orta n z n hesab n bulabilirsiniz. O an konufltu unuz bir kifliyi listenize eklemek için de bu butona t klaman z yeterlidir. 2- rtibatlar Bu sekmeye t klayarak daha önceden irtibat listenize ekledi iniz bir kifliyi arayabilir, kiflinin üzerine sa t klayarak mesaj geçmiflini görüntüleyebilirsiniz. 3 - Tufl Tak m Sabit telefon numaralar n çevirebilmeniz için telefondakine benzer geleneksel bir tufl tak m sunar. Numaray elle yazmaktan hofllanm yorsan z bu alan tercih edebilirsiniz. özelli i kullanarak bir veya daha fazla kifliye SMS gönderebilirsiniz. SMS bedeli Skype kredinizden düflecektir. 8- Hizmetler Üzerinde Skype kredinizin yazd butona t klayarak SkypeOut, Sesli Mesaj ve Skypeln hizmetlerinin durumunu ö renebilir, Skype kredisi sat n alabilir, e-kolay n web sitesine ba lanabilirsiniz. 9- Kiflisel Bilgiler rtibatlar sekmesindeyken seçti iniz kifliyle ilgili ayr nt l bilgi almak için bu dü meyi kullanabilirsiniz. 10- Dosya Gönder Skype, yaz l mesajlar n yan s ra irtibatlar n za dosya göndermenize de izin verir. 4- Tara Bu dü meye t klad n zda karfl n za bir kifli arama penceresi gelir. Yak nlar n z ve ifl irtibatlar n z aramak için Skype ad n, tam ad n veya e- posta adresini girip Tara dü mesine basman z yeterlidir. 5- Telefon Numaras Skype kredisi sat n alt ktan sonra bu alana bir telefon numaras girerek dünyan n herhangi bir noktas ndaki sabit ve mobil telefon numaralar n arayabilirsiniz. 11- e-kolay Spor, magazin ve di er güncel haberleri bu sekmeden takip edebilir, k sayollar n üzerine t klayarak web sitesinin ilgili sayfalar n açabilirsiniz. 12- Geçmifl Bu sekmeye t klayarak yapt n z tüm Skype görüflmelerinin ayr nt lar n ve sürelerini görebilirsiniz. Skype kredilerinizi neye harcad n z veya en son kimi arad n z görmek için bu bölümü kullanabilirsiniz. 6- Durum Normal kullan m için Çevrim çi yi, geçici olarak konuflmak istemiyorsan z müsait olmad n z belirten bir durumu seçin. Alternatif olarak, kendinizi herhangi biriyle sohbet etmeye haz r hissediyorsan z Skype Me yi seçebilirsiniz. 7 SMS Gönder Tahmin edebilece iniz gibi bu 13- Konferans Skype arac l yla dört kifliyle birlikte konferans görüflmesi yapabilirsiniz. Arkadafllar n z davet etmek için bu dü meye t klay n. 14- K rm z ve yeflil butonlar Arama, arama yan tlama ve görüflme bitirme butonlar. 62 PCnet Eylül 2006

33 KAPAK KONUSU nternetten Telefon Görüflmesi Yap n görüşme yapacağınız için bir ses kartına, hoparlörlere ve mikrofona da ihtiyacınız olacak. Hoparlör ve mikrofon yerine yazımızda tanıttığımız Skype aksesuarlarından birini de edinebilirsiniz. Bunlara sahip olmayan bir PC'de Skype ı ve diğer VOIP uygulamalarını kullanmanız mümkün değil. Son olarak, geniş bant internet bağlantısına ihtiyacınız olacak. Teknik olarak Skype'ın çevirmeli bağlantıyla da çalışması mümkün ama sonuç çok tatmin edici olmayacaktır. Arama yapma ve alma Skype kurulumunu tamamladıysanız, artık işe başlayabiliriz. Hesabınızı oluşturduktan sonra irtibat listenizin bomboş olduğunu fark edersiniz. İlk yapmanız gereken şey, konuşacak birkaç Skype kullanıcısı bulmak. Skype kullanmakta olan arkadaşlarınız varsa kullanıcı adlarını alıp hemen listenize ekleyebilirsiniz. Yoksa arkadaşlarınıza Skype'tan bahsedin ve bu ücretsiz programı hemen kurmalarını sağlayın. Skype'ın güzel yanlarından biri de sizi arkadaşlarınızın tam Skype kullanıcı adlarını bilmek zorunda bırakmaması. Eğer arkadaşınızın Skype kullanıcısı olduğundan eminseniz ad ve soyadına göre arama yapabilirsiniz. Arama moduna girmek için araç çubuğundaki Tara düğmesine tıklayın. Arama kutusuna arkadaşınızın tam adını, Skype kullanıcı adını veya e-posta adresini yazarak aramayı başlatabilirsiniz. Tabii bu özelliğin çalışması için arkadaşınız kendi adını profiline yazmış olmalı. Aradığınız kişiyi bulursanız listedeki adını işaretleyin ve İrtibatlara Ekle düğmesine tıklayın. Artık Skype'a her girişinizde bu kişinin listenizde olduğu hatırlanacaktır. Bir kişiyi irtibatlarınız arasına eklediğinizde, çevrimiçi olduğunuzda sizi görmesine izin vermeyi ya da vermemeyi seçebilirsiniz. Arkadaşınızı aramak için irtibat listesinden ismini seçin ve pencerenin en altındaki Ara düğmesine basın. Arama yapılırken telefon çalma Skype görüflmesi s ras nda kiflinin resmine t klad n zda aç lan menüyü kullanarak yaz l mesaj, dosya veya irtibat bilgisi gönderebilirsiniz. Görüflme yapmad n z bir anda bu menüye ulaflmak için kifliye sa t klamal s n z. sesine benzer bir ses duyacaksınız. Bağlantı kurulduktan sonra mikrofon ve kulaklıklarınızı kullanarak arkadaşınızla konuşmaya başlayabilirsiniz. Önce bir ses kontrolü yapmak isterseniz echo123 kullanıcısını arayın. Bu, kendi konuşmanızı size dinleten, Skype'a özel bir servistir ve Skype yüklendikten sonra irtibat listenizde belirecektir. Bu noktada sizin de fark etmiş olabileceğiniz gibi, Skype'ı bir anında mesajlaşma yazılımı olarak da kullanabilirsiniz. Skype n mesajlaflma yetenekleri de bulunuyor Öncelikle Yazılı mesaj gönder seçeneğini ele alacağız. Okurlarımızın çoğunun Windows Live Messenger, ICQ gibi anında mesajlaşma programlarıyla ilgili olduğunu tahmin ediyoruz. Bu nedenle fazla detaya inmeyeceğiz. Bu seçeneği seçtiğinizde açılan pencerede yazılı olarak sohbet etmeniz mümkün. Bu seçeneği kullanacaksanız, mesaj kutusunun hemen üzerindeki İfadeler düğmesi hoşunuza gidebilir. Dosya gönder seçeneği konuşmakta olduğunuz kişiye dosya transferi yapabilmenizin oldukça kolay bir yolu. Açılan pencereyi kullanarak dosyayı seçtikten sonra karşı tarafın onu kabul etmesini beklemeniz yeterli. Karşı taraf Kabul et e tıkladıktan sonra dosya aktarımı başlayacaktır. Skype aramalarını almak da gayet kolaydır. Biri sizi Skype üzerinden Bluetooth kulakl n z Skype la kullanmak Bluetooth kulakl klar Skype ile birlikte kullanmak, kulakl n iflitme ve mikrofon fonksiyonlar ndan faydalanmak oldukça kolayd r. Bluetooth kulakl klar, hafif olmalar n n yan s ra 10 metrelik bir yar çap içinde net bir flekilde konuflman za izin verirler. Kulakl k sayesinde kablo karmaflas n ortadan kald rd n z gibi, Skype ile görüflmedi iniz zamanlarda kolayca saklayabilirsiniz. Bu yöntem, s kl kla seyahat etmek durumunda olan kullan c lar için oldukça pratik ve cazip bir çözümdür. Dizüstü bilgisayarlar n bir k sm dahili Bluetooth yeterlili i içerirler, böylece ekstra bir donan ma ihtiyaç duymadan Bluetooth cihazlarla haberleflebilirler. Bilgisayar n z n böyle bir özelli i yoksa bir Bluetooth adaptörü sat n al p bilgisayar n za tan tman z gerekir. Adaptörü bilgisayar n za tak p sürücülerini yükledikten sonra Bluetooth kulakl n zla efllefltirmelisiniz. Bunu yapt n zda, donan m bölümüne Bluetooth AV/HS Audio benzeri iki adet ses ayg t oluflacakt r. Skype uygulamas n kullan rken Bluetooth kulakl n zdan faydalanmak için flu ad mlar uygulamal s n z: Araçlar menüsünden Seçenekler i çal flt r n, soldaki menüden Ses Ayg tlar bölümüne giderek ses girifl ve ç k fl ayg tlar n Bluetooth AV/HS Audio olarak belirleyin. Ayar penceresini onaylad ktan sonra görüflmelerinizde kulakl n z kullanmaya bafllayabilirsiniz. Kulakl n z en az telefon konuflmalar n z kadar net ve temiz ses sa lar. Not: Bluetooth kulakl n z n efllefltirme flifresini kullan m kitapç ndan bulabilirsiniz. Varsay lan flifre birçok kulakl k için 0000 d r. 64 PCnet Eylül 2006

34 KAPAK KONUSU nternetten Telefon Görüflmesi Yap n aradığında telefon çalma sesi duyarsınız, ayrıca masaüstünüzün sağ alt köşesinde bir uyarı kutusu belirir. Konuşmaya başlamak için aramayı yanıtla düğmesine tıklamanız yeterlidir. PC den PC ye arama yapmak İlk olarak Tara düğmesini kullanarak konuşmak istediğimiz kişiyi bulmaya çalışacağız. Arkadaşınızın adını veya soyadını biliyorsanız kullanıcı adını yazıp taramayı başlatın. Aradığınız kişiyi bulduğunuzda İrtibatlara ekle'ye tıklayın. Arkadaşınız irtibatlar listenize eklendiğine göre artık konuşmaya başlayabilirsiniz. İrtibatlar listesinden arkadaşınızı seçin ve yeşil renkli Ara düğmesine tıklayın. Bağlantı kurulduktan sonra arkadaşınızın sesi hoparlörlerinize veya kulaklığınıza ulaşacak. Son olarak yukarıda bahsettiğimiz mesaj, dosya veya irtibat gönderme özelliklerini deneyebilirsiniz. Konuşmanız bittiğinde Aramayı Bitir düğmesine tıklayın ve şunu unutmayın: Konuşmanızı kısa kesmek zorunda değilsiniz, nasıl olsa PC den PCye aramalar ücretsiz. Sabit telefon arama e-kolay - Skype hesabınıza kredi yükleyerek dünyadaki tüm telefonları arayabilirsiniz. Kredinizi satın aldıktan sonra hesabınızın etkinleştirilmesi 15 dakika kadar sürebilir. e-kolay - Skype a kredi yükleme işlemini tamamladıysanız, istediğiniz numarayı aramak için şu adımları uygulayın: Aramak istediğiniz numarayı Skype'ın altındaki boş metin kutusuna girin. Numaranın başına +, ülke ve şehir kodlarını eklemeyi unutmayın. Telefon numarasını +ülke kodu ile başlayacak şekilde girmelisiniz (örneğin ). İsterseniz + yerine 00 kullanabilirsiniz. Tuş takımını kullanıyorsanız + yazmak için telefonlarda olduğu gibi 0 tuşunu bir saniye kadar basılı tutmanız gerekiyor. Görüşme sırasında dahili bir numara tuşlamanız veya işlem yapmak için bir tuşa basmanız gerekirse tuş takımını açabilir ve normal şekilde kullanabilirsiniz. Tuş takımını görüntülemek için İrtibatlar sekmesinin hemen yanındaki Tuş Takımı sekmesine geçmelisiniz. Numarayı tuşladıktan sonra aramayı başlatmak için Enter'a basın veya Ara düğmesine tıklayın. Arama, telefon şebekesine aktarılır ve bir süre sonra çalma sesini duyarsınız. Görüşmeniz sırasında kalan kredi miktarını görebilirsiniz. Görüşme süresinin tam dakikaya yuvarlanacağını unutmayın. Yani 1.5 dakika konuşsanız bile 2 dakika ücreti ödersiniz. Bunu büyük bir kayıp olarak düşünmeyin, Skype tarifeleri zaten oldukça ucuz. Skype n Pocket PC versiyonu güncellendi Windows Mobile işletim sistemini kullanan bir avuçiçi bilgisayarınız bulunuyorsa, Skype ın mobil sürümünü yükleyerek bulunduğunuz her yerden ücretsiz konuşmanın keyfini sürebilir, yurt dışına yaptığınız ziyaretlerde cihazınızın bütünleşik telefonunu veya Skype aksesuarlar Günümüzün en popüler sesli ve görüntülü iletiflim program olan Skype milyonlarca kifli taraf ndan sevilerek kullan l yor. Bu programla uyumlu aksesuarlar da yepyeni bir pazar oluflturmufl durumda. Skype n kullan m n kolaylaflt rmak, arama yapma ve cevaplama ifllemlerini otomati e almak, hatta bilgisayar n z n bafl nda de ilken bile kesintisiz sohbet edebilmek için Türkiye de de sat fla sunulan çok say da üründen bir tanesini edinebilirsiniz. Aksesuar çeflitlerinden ihtiyac n za göre olan seçmek Skype için kullan labilecek en basit aksesuar mikrofonlu kulakl kt r. Bu ürünler hem görüflmenizin size özel kalmas n sa lar hem de oluflabilecek yank gibi ses sorunlar n önler. Asl nda Skype en az sorun yaflatan ve seste hemen hiç yank ya yol açmayan bir program. Ama kulakl kl mikrofon sayesinde karfl taraftan gelen sesleri daha rahat duyma imkan n z var. Mikrofonlu kulakl klar n biraz daha geliflmifl versiyonlar USB ahize olarak karfl m za ç k yor. Ahizelerde LCD ekran ve tufl tak m gibi faydal özellikler bulunuyor. Bu sayede sadece ahizeyi kullanarak numara çevirebiliyor veya telefon geldi inde arayan kifliyi ekranda görüp cevaplayabiliyorsunuz. USB den bilgisayara ba lanan ürünler telefon hissini veriyorlar. Skype için kullan lan en geliflmifl aksesuarlar telefon adaptörleridir. Plantronics Audio 50 Tek kulakl k ve mikrofondan oluflan cihaz, bafla oturan taç k sm sayesinde rahat kullan l yor. Kullan lan mikrofon, d flar dan gelen gürültüleri ay klayarak temizliyor. Mikrofonun dönebilmesi sayesinde ürün hem sol hem de sa kulakla kullan labiliyor. Konuflma s ras nda di er kulak aç k kald için ortam sesleri rahatl kla duyulabilir. Kablo üzerinde ses fliddeti ayar ve ses kesme özelli i bulunuyor. Ba lant için biri mikrofon di eri kulakl a ait olmak üzere çift stereo fifl kullan l yor. Fiyat : 16 USD Firma : Multimedya Tel : (212) Web : Plantronics Audio 90 Günlük hayatta oyun oynamak ve müzik dinlemek için de kullanabilece iniz bas performans yeterli bir ürün. Mikrofon k sm nda gürültüleri ay ran filtreleme sistemi yer al yor. Çift stereo fifl kullan larak bilgisayara ba lanan ürününün kablosu üstünde ses fliddet ayarlay c s ve ses kesme dü meleri mevcut. Hafif olmas nedeniyle kullan c y rahats z etmeyen ürün uzun süreli kullan mda yorgunluk yaratm yor. Fiyat : 35 USD Firma : Multimedya Tel : (212) Web : Sennheiser PC110 Özellikle dizüstü bilgisayara sahip olanlar için düflünülmüfl Sennheiser PC110, küçük yap s yla Skype ihtiyaçlar n karfl laman n ötesinde kolayl kla tafl nabiliyor ve saklanabiliyor. Kula a tutturularak kullan lan ve bütünleflik mikrofona sahip olan üründe, kablo üstünde ses kontrolü ve sesi kesme özellikleri mevcut. Ba lant için çift stereo fifl kullan l yor. Fiyat : USD Firma : Bircom Tel : (212) Web : 66 PCnet Eylül 2006

35 KAPAK KONUSU nternetten Telefon Görüflmesi Yap n geleneksel bir telefon hattını kullanmak yerine Skype ı tercih ederek yüksek konuşma bedellerinden kurtulabilirsiniz. Skype ın Pocket PC lere yüklenen versiyonlarının çalışabilmesi için cihazın Wi-Fi veya 3G yeteneklerine sahip olması gerekiyor. Skype geleneksel GPRS bağlantısına sahip bilgisayarlarda ihtiyaç duyduğu bant genişliğine ulaşamıyor. Fakat burada dikkat edilmesi gereken bir nokta var. 3G veri hizmeti her ülkede (örneğin Türkiye de) mevcut değil ve bu hizmeti sunan operatörler yüksek kullanım ücreti talep ediyorlar. Skype konuşma sırasında yüksek miktarda veri gönderip alıyor, yani Skype ı 3G bağlantı yöntemiyle kullanmak analog bir telefon hattını tercih etmekten daha pahalıya patlayabilir. Öte yandan Wi-Fi, çoğu zaman ücretsiz olarak veya düşük ücretlerle temin edilebiliyor. Sağlıklı bir Wi-Fi bağlantısı bulduğunuzda bilgisayar başındaki yakınlarınızla dilediğinizce konuşabilir, hatta işi bir adım ileri götürerek yakınlarınızı da birer Pocket PC almaya ikna edebilirsiniz. Skype ın 2.1 Pocket PC versiyonu SkypeIn ve SkypeOut özelliklerinin her ikisini de destekliyor. Önceki sürümün SkypeIn yeterliliği bulunmuyordu. Yeni sürümde, bant genişliği yeterli bir Wi-Fi bağlantısı seçildiği sürece SkypeOut özelliği oldukça güzel çalışıyor. 2.1 numaralı yeni sürümünün birtakım yeni özellikleri bulunuyor. Örneğin artık Skype a mobil cihazınızın açılış (Home) sayfasından ulaşılabiliyor. Bir önceki sürümde kullanıcı profilinizin bazı öğelerini değiştiremiyordunuz, artık cihazın bütünleşik kamerasını kullanarak resminizi bile değiştirebiliyorsunuz. Skype Pocket PC nin maalesef Türkçe desteği bulunmuyor. Skype 2.1 i yükleyebilmeniz için avuçiçi bilgisayarınızın 400 Mhz ve üstü bir işlemciye sahip olması gerekli. Skype tarafından denenen ve yazılımın sorunsuz çalıştığı belirtilen Pocket PC modelleri şöyle: Acer 311, n50; Asus A636, A716, A730w, P525; BenQ P50, P51 Dell Axim X3i, x30, x50, x51 Fujitsu Siemens N520, 420, 718, 720, T830 Gigabyte G-Smart HP hw6900, hx2400/2700/4700, rx3700 ii-mate PDA2, PDA2K, JASJAR, JASJAM Qtek 9000, 9090, 9600 Samsung SCH-i730, SCHi830, SPH-M4300 Sharp W-ZERO3. Skype ın yeni mobil versiyonu olan 2.1 e terfi etmek için bir önceki sürümü cihazdan kaldırmanız gerekiyor. Windows Mobile yüklü mobil cihazınıza Skype yüklemek için aşağıdaki adımları uygulayabilirsiniz. 1. Öncelikle Skype hesabınız yoksa uygulamayı bilgisayarınıza kurup hesap açmanızı öneriyoruz. Çünkü bir masaüstü veya dizüstü bilgisayardan hesap açmak çok daha kolay. Açtığınız bu yeni hesabı cep bilgisayarınızda kullanabilirsiniz. SkypeIn ve SkypeOut servislerinden faydalanmak istiyorsanız kredi satın alma işlemini de bu aşamada gerçekleştirin. 2. Skype programını e/mobile/21beta.html adresinden ister CAB dosyası olarak indirip cep bilgisayarı içinden kurabilir isterseniz de EXE paket olarak indirip bilgisayarınıza kurduktan sonra cep bilgisayarına aktarılmasını sağlayabilirsiniz. Her iki yöntem de sizi aynı sonuca ulaştıracaktır. Skype programına çift tıkladıktan sonra kurulum işlemi otomatik olarak gerçekleşiyor ve Programlar bölümüne kısayol ekleniyor. 3. Skype istemcisini cep bilgisayarınızda çalıştırmak için açılış sayfasındaki kısayolu kullanabileceğiniz gibi Start > Programs menüsünden de faydalanabilirsiniz. Skype simgesine çift tıkladıktan sonra karşınıza kullanıcı sözleşmesi gelir. Sözleşmeyi onayladıktan sonra kullanıcı adını ve şifreyi gireceğiniz ekrana geçin. 4. İlk adımda söz ettiğimiz kayıt işlemini gerçekleştirmişseniz işiniz çok daha kolay. Bu durumda Zaten hesabım var şeklindeki ikinci seçeneği seçin ve alttaki kutulara kullanıcı adınızla şifrenizi girin. En alttaki satırı işaretlerseniz Skype 68 PCnet Eylül 2006

36 KAPAK KONUSU nternetten Telefon Görüflmesi Yap n programını çalıştırır çalıştırmaz bu kullanıcı adıyla otomatik bağlantı kurulacaktır. Yeni bir Skype hesabı almak zorundaysanız yapmanız gereken en üstteki seçeneği işaretlemek. oluşturabilirsiniz. Skype uygulamasının açılış sayfasında SkypeIn, SkypeOut ve Voic gibi ek servislerle ilgili bilgilere ulaşabilirsiniz. Skype aksesuarlar Sennheiser PC20 Tek kulakl ktan oluflan üründe belirli derecede bükülebilir bir mikrofon kullan lm fl. Kulakl k taç yard m yla bafla oturdu u için düflme gibi sorunlarla karfl lafl lm yor. Mikrofonun hassasiyeti oldukça yüksek, sol veya sa kulakla birlikte kullan ma imkan tan yor. Bilgisayar ba lant s çift stereo fifl üzerinden yap l yor. Ses ayarlar için bilgisayar n kullan lmas gerekiyor. Oldukça hafif olan ürünün mikrofonu d fl gürültüyü indirgeme yetene ine sahip. Sennheiser PC20, 3 metre uzunlu undaki kablosuyla konuflma s ras nda bilgisayar n zdan bir miktar uzaklaflman za da izinveriyor. Fiyat : 27 USD Firma : Bircom Tel : (212) Web : 5. İşlemi bitirdikten sonra internet bağlantısı yapılacağına dair bilgi penceresi gelecek. Buradaki uyarı internet bağlantısından dolayı telefon operatörünün ek ücret alacağıyla ilgili. Bu adımda da onay veriyoruz ve bağlantı kurulmasını bekliyoruz. 6. Bağlantı gerçekleştikten sonra Skype sunucusu üzerinde tutulan irtibat listeniz belirir. Daha önceden Skype kullanmıyorsanız irtibat listesi boş olarak gelir. Listenizi ister cep bilgisayarından isterseniz de masaüstü bilgisayardan 7. Skype üzerinden sabit telefonları aramak için numara girmeniz gerekir. Sabit telefonları aramak için tabii ki yeterli miktarda SkypeOut krediniz bulunmalıdır. Numara tuşlarının olduğu ekrana geçmek için ana sayfa içindeki Dial sekmesini kullanabilirsiniz. Bu sekmeye geçince ekranı tuşlar kaplar. Arama yapmak için alt kısımdaki yeşil simgeye tıklayın, görüşmeyi bitirmek içinse hemen yanındaki kırmızı simgeye. Skype n za telesekreter yetene i kazand r n Bilgisayarınızın başında değilken Skype ın sizin için sesli mesaj almasını istiyorsanız PrettyMay adlı ücretsiz uygulamayı kullanabilirsiniz. Sizi arayanları daha önce USRobotics Internet Speakerphone 9610 Küçük boyutlara sahip olan cihaz n içinde ses kart, mikrofon ve hoparlör bulunuyor. Bilgisayara USB üzerinden ba lanarak ek bir ses kart fleklinde görev üstleniyor. Baflar l tasar m sayesinde mikrofona giden sesi filtre ediyor. Bu sayede yank sorunu ortadan kalk yor. Kulakl k kullanmay tercih etmeyenlere yönelik bir ürün. Fiyat : 60 USD Firma : Arena / Armada Tel : (212) (212) Web : A4 Tech IP-TALKY KIPS-800 A4 tech IP-TALKY keyboard IP telefonlu klavye.jpg Günlük hayat nda s kl kla Skype veya benzeri VOIP çözümlerini kullananlar için düflünülmüfl bir ürün. Klavyeyle bütünleflik telefon ahizesi sayesinde kolayca arama yapabiliyor veya gelen aramalar yan tlayabiliyorsunuz. Klavyenin sol üst k sm nda ses ve medya kontrol tufllar bulunuyor. Sol köfledeyse mikrofon ve kulakl k girifllerine yer verilerek kolayl k sa lanm fl. Ba lant tek bir USB kabloyla gerçeklefltiriliyor. Fiyat : 30 USD Firma : Mascom Tel : (212) Web : 70 PCnet Eylül 2006

37 KAPAK KONUSU nternetten Telefon Görüflmesi Yap n belirlediğiniz bir mesajla karşılayan bu ücretsiz uygulama, karşıdaki kullanıcıların bıraktığı sesli mesajları MP3 formatında kaydedebiliyor. Uygulama ayrıca bırakılan sesli mesajları size e- postayla gönderebiliyor. Uygulamayı kullanabilmek için bilgisayarınızda Skype uygulamasının aktif olması Linux, Mac OS X ve Pocket PC sürümlerini indirebilirsiniz Skype ilk ç kt zamanlarda Linux deste i sunmuyordu. Firma bunun sebebi olarak arayüzün Linux ta neredeyse bafltan yaz lmas n gösteriyor. Skype n Linux için sunulan son kararl sürümü 1.2 nin, Linux un çekirde indeki ALSA ses kart rutinleriyle zaman zaman anlaflamad ve Linux kullan c lar n konfigürasyonda de ifliklikler yapmak zorunda b rakt biliniyor. Skype n Linux için sundu u son beta sürüm olan 1.3 ün bu sorunlar n üstesinden geldi i ve baflar yla çal flt söyleniyor. Skype n Mac OS X deste i de bulunuyor. Uygulaman n 1.4 sürümü Mac OS X iflletim sistemini kullanan Macintosh lara yüklendi inde (önceki iflletim sistemleri desteklenmiyor) bir Widget haline gelerek Dashboard un parças oluyor. Skype n Mac OS X sürümünü e/macosx/, Linux sürümünüyse e/linux/ adresinden indirebilirsiniz. gerekiyor. PrettyMay, Skype için bir mesaj kaydetme yardımcısı olarak kullanılabildiği gibi dışarıdan ulaşılabilen bir telesekreter olarak da hizmet verebiliyor. Bunun için açık olan Skype hesabınızı başka bir Skype hesabından aramanız ve uygun sayıları tuşlamanız yeterli. Skype ile sohbet ederken dinlediğiniz müziği arkadaşınızla paylaşmak istiyorsanız, PrettyMay in Share Music (Müzik Paylaş) fonksiyonunu kullanarak bunu kolaylıkla başarabiliyorsunuz. PrettyMay in hayatınızı kolaylaştıracak ve sizi ücret ödemekten kurtaracak daha birçok güzelliği bulunuyor. Bu yüzden uygulamayı adresinden indirerek bilgisayarınıza yüklemenizi tavsiye ederiz. Sahtekarlar ifl bafl nda Kısa süre önce e-posta kutumuza bir mesaj düştü. İlgili mesaj bizi Skype ın yeni sürümünü yüklemeye ve bazı avantajlardan faydalanmaya davet ediyordu. Skype ın web sitesine benzeyen bir şablona oturtulan mesajı dikkatlice incelediğimizde mesajın bizi adresindeki Skypekur.exe dosyasına yönlendirdiğini gördük. Bizim bildiğimiz kadarıyla Türkiye de e-kolay haricinde Skype ın hizmetlerini sunan başka bir kuruluş bulunmuyordu. Siteyi ziyaret edip sunulan programı indirmek istediğimizde anti virüs yazılımı bizi uyararak dosyada Win32:Jeefo virüsünün bulunduğunu bildirdi. Açıkçası dosyanın içinde başka ne gibi tehlikeler olduğunu görmek istemedik, o yüzden uygulamayı çalıştırmadık. Fakat sahte bir web sitesi hazırlayan, çok sayıda kişiye e- posta atarak saf kullanıcıları tuzağına düşürmek isteyen bir kişi mutlaka dosyayı indirenlerin bilgisayarlarına dialer veya truva atı gibi bir tehdit yükleyerek para çalma yoluna gidecektir. Büyük olasılıkla milyonlarca kişiye giden olta mahiyetindeki bu e-postanın çok sayıda kullanıcının canını yaktığını tahmin ediyoruz. Kısacası Skype ve benzeri uygulamaları yüklerken dosya indirme sitelerini, veya şüpheli diğer siteleri değil de skype.ekolay.net, gibi bilinen adresleri kullanmanızı öneririz. Kullan fll arayüzün alt ndaki teknoloji Skype ı diğer VOIP uygulamalarından farklı kılan en büyük özelliği geleneksel sunucu istemci modeli yerine istemciden - istemciye (peer to peer) modelini benimsemesidir. Uygulama, veri transferi sırasında araya bir sunucu sokmadığı için yüksek ses kalitesi sağlayabiliyor. Skype ın kullanıcı veritabanı da bir kaynakta değil dünya üzerine dağıtılmış çok sayıda sunucuda bulunur. Bu sayede kullanıcıların istemcilerini açtıklarında hızlı bir şekilde ağa dahil edilmesi ve sunucuların meşgul oldukları zamanlarda alternatif sunuculara yönlendirilerek bekletilmemesi sağlanır. Dünya üzerindeki çok sayıdaki sunucu aynı zamanda sayıları 100 milyonu aşan Skype kullanıcısıyla başa çıkabilmek için gereklidir. Skype ın en can alıcı özelliklerinden biri de donanımsal ve yazılımsal güvenlik duvarlarının arkasından bile diğer istemcilere erişebilmesidir. Böylelikle özellikle büyük kuruluşlarda çalışan ve güvenlik duvarı arkasında bulunan kişiler iş görüşmelerini Skype üzerinden yapabilirler. Skype sunucularının istemcilere ulaşabilmeleri için güvenlik duvarı arkasında sadece bir Skype istemcisi bulmaları yeterlidir, istemci ağ üzerindeki bir diğer istemciyi kullanarak sunucuya yönlenir. Skype açık kaynak kodlu bir yazılım değildir, uygulamanın bilgisayarda çalıştırdığı rutinler ve transfer protokolü şifrelidir. İlk başlarda bu özelliğinden dolayı Skype a yönelik eleştiriler olmasına karşın yapımcı firma bir Skype API si hazırlayarak programcıların Skype ın arayüzünü kullanan yazılımlar hazırlanmasına olanak tanıdı. Skype ın Windows arayüzü Delphi (görsel Pascal), Linux arayüzüyse Qt kullanılarak C++ da hazırlandı. Mac OS X arayüzünün hazırlanması için Objective-C programlama dilinin kullanıldığı biliniyor. Bunun yanında Skype ın programcıları uygulamanın SoftICE ve benzeri uygulamalar kullanılarak geriye 72 PCnet Eylül 2006

38 KAPAK KONUSU nternetten Telefon Görüflmesi Yap n mühendislikle çözülmemesi için çaba sarfetmişler. Uygulamanın çalıştırılabilir dosyasında ve belleğe yüklenen parçasında AES şifreleme tekniği kullanılıyor. Skype ın kullandığı iletişim protokolü bilgisayarlar arası konuşma sırasında 1536 ve 2048-bit lik, ödemeli servislerde 2048-bit lik şifreleme kullanarak kullanıcıların konuşmalarının gizliliğini sağlamanın yanı sıra protokolün çözülmesini de engelliyor. Skype ın en çok eleştirilen yönlerinden biri özellikle güvenlik duvarı arkasındaki ağlarda Skype istemcilerinden kuvvetli bir tanesini supernode (düğüm) olarak belirlemesi. Skype, ağdaki diğer kullanıcıların kendi sunucularına bağlanmasında bu supernode dan faydalanmasını sağlıyor. Skype ın bu özelliğinden sistem yöneticileri pek hoşnut değil. Buna karşın Skype kullanıcıları programı yüklerken kabul ettikleri kullanım şartlarında Skype ın bu şekilde davranmasına izin vermiş oluyorlar. Skype yetkilileri dünya üzerinde aynı anda ortalama 20 bin supernode un diğer Skype istemcilerine aracılık ettiğini söylüyorlar. Skype aksesuarlar Yaksu YP200 Skype Phone 250 gram a rl nda olan cihaz USB portuna ba lanarak kullan l yor. CallerID özelli iyle arayan numaray LCD ekranda gösterebiliyor. Ayr ca kulakl k ba lant s na da sahip. Skype d fl nda MSN Messenger, ICQphone, Yahoo Call Center gibi programlarla da çal flabiliyor. Türkçe arayüzlü cihazda yank önleme özelli i var. MP3 parçalar melodi olarak kullanabiliyor. Cihazda ayd nlatmal bir LCD ekrana yer verilmifl. Fiyat : 37 USD Firma : Yaksu Tel : (212) Web : USRobotics 9620 USB Telephone Adapter Ürün ev flebekesindeki normal telefon hatt yla bilgisayardan gelen Skype hatt n birlefltiriyor. Böylece telefondan hem normal flebeke hem de internet görüflmeleri yap labiliyor. Telefondan Skype aramas yapmak için hat al r gibi özel bir tufla basmak yeterli. Bilgisayar ba lant s USB üzerinden yap l yor. Çal flmas için adaptöre gerek duymuyor. PC kapal yken telefon çal flmaya devam ediyor. Fiyat : 69 USD Firma : Arena / Armada Tel : (212) / (212) Web : ARTronic ASG120 Hem Skype hem de MSN Messenger ile sorunsuz biçimde çal flan bu cihaz, küçük boyutlar (10 x 43 x 18 cm) ve hafifli iyle (70 gram) rahat bir kullan m sunuyor. Ürün, mikrofonlu kulakl klardaki yank sorununu ortadan kald ran bir donan ma sahip. USB arayüzüyle bilgisayara ba lanan ARTronic, özel yaz l m sayesinde bilgisayar n bafl nda bulunman za gerek olmadan arama ve görüflme yapman za izin veriyor. Ürün arayan numaray gösterme (Caller ID), 20 tane zil tonu, aranan numaralar haf zada tutma, irtibat listesini ekranda gösterme gibi hofl özelliklere de sahip. Fiyat : Sorunuz Firma : ARTronic Tel : (216) Web : Creative Internet Dect Phone Bu modelin di er ahizelerden fark kablosuz olarak çal flmas. Ancak sadece Skype ile çal fl yor ve sabit hatta müdahale etmiyor. Verici ünite USB portundan bilgisayara ba lanarak Skype kontrol ediyor. Ahizenin bekleme süresi 120 saat ve konuflma süresi 10 saat. Üzerindeki LCD ekran Skype listesini ve arayanlar gösterebiliyor. Kablosuz iletiflimde ses kalitesi oldukça yüksek. Fiyat : 139 USD Firma : Multimedya Tel : (212) Web : Artech B1 VoIP (USB telefon) Artech B1 tasar m yla dikkat çekiyor. Sadece 75 gram a rl nda olan ve USB üzerinden bilgisayara ba lanan ürün, ek güç girifline gereksinim duymuyor. K rm z, siyah ve beyaz renk seçenekleri bulunan ürün, özel tufllar yla Skype program na ek özellikler de kat yor. Kutudan ç kan aparat yla istenirse duvara as labiliyor. Kablosu ç kart labiliyor. Fiyat : 36 USD Firma : Bircom Tel : (212) Web : USRobotics 9601A USB Internet Telephone USRobotics in bu modeli baflar l bir tasar ma hakim. Tufllar na basmak kolay ve arka ayd nlatmal LCD ekran net. Ayr ca Türkçe karakterleri de gösterebiliyor. Bu ekrandan cevaps z aramalar bile takip edebilirsiniz. Ses kalitesi tatmin edici ve yank oluflmuyor. Kablosunun helezon yap l olmas iyi bir özellik. Ba lant s USB üzerinden yap l yor ve Skype irtibatlar n h zl arayabiliyor. Fiyat : 39.5 USD Firma : Arena / Armada Tel : (212) / (212) Web : 74 PCnet Eylül 2006

39 Yüz binlerin sorunsuz internet ve iletiflim tercihi Airties, çok say daki benzersiz sevislerine iki yeni teknoloji daha ekliyor. Türkiye de kablosuz ağlar ve geniş bant üzerinden veri (internet erişimi, ADSL), ses (VoIP), görüntü (IP Video, IPTV) aktarımı teknolojileri ve donanımları geliştiren AirTies, dünya çapındaki ileri teknolojileri Türkiye ye getirmeye devam ediyor. Türk mühendislerinden oluşan kendi Ar-Ge ekibiyle lider teknolojileri Türkiye şartlarına ve ADSL hatlarına uygun şekilde geliştiren AirTies, kullanıcılarına yüksek performanslı ve sorunsuz kablosuz iletişim olanağı sunuyor. AirTies ürünlerinde yer alan ayrıcalıklı özellikler saymakla bitmiyor. ADSL Sayacı, Türkçe Hizmet Programı, web arayüzü, Mesh Teknolojisiyle en geniş kablosuz kapsama alanı, DAE Teknolojisiyle daha yaygın ADSL kapsama alanı, Voltaj dalgalanmalarına dayanıklılık, 7/24 Destek Hattı, 3 yıl genişletilmiş garanti ve garanti kapsamında 48 saat içerisinde ücretsiz ürün onarımı/değişimi. AirTies, şimdi de iki yeni teknoloji ile karşımıza çıkıyor. 125 Mbps G++ ile 2 kat h zl kablosuz iletiflim AirTies ın yeni kablosuz modemleri ve erişim noktası cihazları, kablosuz erişim teknolojisinin en son yeniliklerinden olan ve 125Mbps a varan hızları destekleyen G++ özelliğiyle donatıldı. AirTies'ın G++ destekleyen kablosuz cihazlarıyla 2 kata kadar daha geniş kapsama alanında, iletişim kalitesinden ve güvenlikten ödün vermeden yüzde 50 daha hızlı ve kesintisiz veri iletişimi olanağı sağlanıyor. Ayrıca telsiz telefon, mikrodalga ve komşu kablosuz ağlar gibi iletişimi bozan dalgaların etkileşimi en aza indiriliyor. G++ dan önce 54 Mbps hıza sahip olan cihazların gerçek veri iletim hızı 20 Mbps civarındayken, 125 Mbps a kadar hızları destekleyen G++ teknolojisiyle ortalama 45 Mbps gerçek veri iletim hızı elde edilebiliyor. 125 Mbps mod için diğer cihazlar tarafında da bu teknolojiyi ve modu destekleyen USB adaptörlerinin kullanılması yeterli oluyor. Türkçe sesli interaktif kolay kurulum CD si ile kurulum çok kolay Türk Telekom ADSL tanımları önceden yapılmış olarak gelen AirTies ürünleriyle birlikte verilen Türkçe sesli interaktif kolay kurulum CD si, kullanıcıyı sesli ve uygulamalı olarak yönlendiriyor, kablolama ve kurulum aşamalarını detaylı olarak gösteriyor. İlk kez ADSL modem kuran kullanıcı bile sorun yaşamıyor. CD takılır takılmaz otomatik olarak başlayan program, hem sesli hem de uygulamalı olarak kablolama ve kurulum sürecindeki her bir adımı gösteriyor. Modeminizi çalıştırarak internete bağlanmak için sadece ADSL abonelik bilgilerinizi girmeniz kalıyor. Web ten ücretsiz ve s n rs z * konuflturan modem! WAV-140: Kablosuz ADSL2+ VoIP combo modem AirTies WAV-140 kablosuz ADSL modem ve VoIP internet telefonunu bir araya getiriyor. ADSL2+ ile kablosuz internetiniz h zl çal fl r, çift yönlü QoS teknolojisiyle ses görüflmeleriniz yüksek kalitede gerçekleflir. Üstelik bilgisayara gerek olmadan 10 kifliyle bedavaya ve s n rs z, seçece iniz operatör tarifesine göre di er uzak mesafe ve GSM numaralar yla indirimli tarifelerle görüflürsünüz.* 10 numarayla ücretsiz görüflmek için di er taraftaki cihazlar nda WAV-140 a ba l olmas yeterlidir. Güvenlik duvar, 54 Mbps kablosuz eriflim noktas, USB ba lant s ve 1 a portu da cabas. nternet üzerinden arama yapmak için arac l k eden VoIP servis sa lay c n z, Türkiye deki alternatif telekom operatörlerinden ya da dilerseniz dünya üzerindeki birçok servis sa lay c aras ndan seçebilirsiniz. WAV-140, en yayg n uluslararas VoIP operatörlerine göre önceden ayarlanm fl olarak geliyor. Kablosuz internet özgürlü ü RT-210: Kablosuz ADSL2+ 4 portlu modem AirTies RT-210 ile ADSL hatt n z üzerinden kablosuz olarak internete eriflebilir, kablosuz a n z birden fazla kullan c için kurarak erifliminizi ortak kullanabilirsiniz. Cihazda ADSL2+ modem, router, güvenlik duvar, 4 portlu switch ve 54 Mbps kablosuz eriflim noktas özellikleri bir arada. Mesh teknolojisiyle en genifl kapma alan n elde edersiniz. ADSL sayac ve hizmet program sayesinde limitinizi aflmadan güvenle sörf yapars n z. Tan ml Türk Telekom ayarlar ve Türkçe sesli interaktif kolay kurulum CD si sayesinde kurulum çocuk oyunca. çerik filtrelemeyle istenmeyen web siteleri engellenebilir. SPI Firewall sayesinde d flardan gelebilecek sald r lar engellenir. Voltaj dalgalanmalar na dayan kl olmas ürünün çok büyük bir avantaj. Ayr nt l bilgi için ve

40 H zl ve güvenli internet için ekonomik çözüm RT-102: ADSL2+ combo modem AirTies RT-102 ile USB ve ethernet portlar üzerinden ADSL ba lant n z iki bilgisayara da tabilir, bu sayede ba lant n z paylaflt rarak her iki bilgisayardan da internete ayn anda eriflebilirsiniz. SPI güvenlik duvar ile geliflmifl güvenlik ayarlar yapabilir, ADSL Sayac ve Hizmet Program sayesinde limitinizi aflmadan yol alabilirsiniz. Tan ml Türk Telekom ayarlar ve Türkçe sesli interaktif kolay kurulum CD si kurulum ifllemini oldukça kolaylaflt r yor. Voltaj dalgalanmalar na dayan kl olan RT-102, Türkçe web arayüzüyle en ince detaya kadar özellefltirilebiliyor. Firman za özel komple kablosuz iletiflim çözümü WAR-140: kablosuz ADSL2+ VPN 4 portlu modem AirTies WAR-140, özellikle iflyerinizde ADSL hatt n z üzerinden tüm iletiflim ihtiyaçlar n z kablosuz olarak karfl lar. Ofislerinizin internet eriflimini ve yerel a n kablosuz olarak sa lar. Firman za özel oluflturdu unuz bir sanal özel a la tüm ofisleri güvenli flekilde ba layarak, Genifl Alan A n z (WAN) oluflturabilirsiniz. Bu sayede, farkl konumlardaki ofisleriniz aras nda güvenli, h zl ve ekonomik ses ve veri iletiflimi sa lars n z. 54 Mbps h z nda kablosuz iletiflim AP-300: Kablosuz eriflim noktas, tekrarlay c, köprü AirTies AP-300 ile yerel a n z 54 Mbps h z nda kablosuz hale getirebilirsiniz. Mesh teknolojisiyle genifl kapsama alan elde edersiniz. Duvara monte edilebilen AP-300, köprü özelli iyle a portu olan Playstation, yaz c, IP telefonu gibi cihazlar kablosuz a a dahil edebilir. Geliflmifl kablosuz güvenlik özellikleriyle a n z sald r lardan korur. Voltaj dalgalanmalar na dayan kl olan AP-300, DHCP server özelli ine de sahiptir. Türkçe sesli interaktif kolay kurulum CD siyle rahatça kurulumu yap l r. D fl ortamda kablosuz iletiflim WOB-200 Kablosuz D fl Ortam Köprüsü / Eriflim Noktas / Tekrarlay c Özellikle binalar aras nda kablosuz a kurulumu için gelifltirilen AirTies WOB-200, d fl ortamda noktadan noktaya ya da noktadan çok noktaya (en fazla 16 nokta) 3 kilometre mesafeye kadar yüksek performansl ve düflük maliyetli ba lant olana sunar. 5 dbi ve 9 dbi seçenekleri olan anten hava koflullar na dayan kl olacak flekilde üretilmifltir. Y ld r m düflmesine karfl paratoner özelli i de bulunur. Bu bir advertorial d r.

41 ADSL'in keyfi USRobotics ürünleriyle ç k yor! Türkiye pazar nda en çok modeli bulunan marka USRobotics. 56K modemlerle internette dolaştığımız günleri unutmak üzereyiz. Çünkü artık ADSL var. Günden güne fiyatı ucuzlayan, hızı artan ADSL'den en yüksek verimle yararlanabilmek için kaliteli ürünler kullanmak gerekiyor. USRobotics'in 30 yıllık deneyimiyle ürettiği ADSL bağlantı ürünleri, yüksek kaliteyi uygun fiyatla sundukları için kullanıcıların beğenisini kazanıyor. USRobotics, bugün Türkiye pazarına en fazla sayıda ADSL ürün modeli sunan marka konumunda bulunuyor. Her ihtiyaca ve gelir grubuna yönelik beş farklı model kullanıcılarını bekliyor. USRobotics ürünleri, her şeyden önce güvenilirlikleriyle kullanıcıların gönlüne taht kurmuş durumdalar. Bir USRobotics ürünü alan kullanıcı, o ürünün beklentilerini karşılayacağını ve azami verim sağlayacağını bilerek alıyor. Bütün dünyada 100 milyondan fazla USRobotics analog modem satılması tesadüf olamaz. nternette güvenlik arayanlara USRobotics 9107 ADSL2+ 4 Port Modem USRobotics'in amiral gemisi USRobotics MAXg 9108 ADSL2+ Modem USRobotics MAXg 9108, internet h z n ADSL2+ standartlar nda yaflamak isteyenler için kablolu veya kablosuz ba lant imkan sunuyor. Türkçe basit kurulumu sayesinde ADSL ayarlarlar n z yapman z ve tam güvenli kablosuz a n z kurman z sadece 5 dakikan z alacak g ve b kablosuz eriflim modlar n n yan nda, MAXg teknolojisini kullanan di er USRobotics kablosuz ürünleriyle 125 Mbps h z nda iletiflim kurabileceksiniz. 9108, Bridge çal flma moduyla kablolu a cihazlar n kablosuz ortama dahil edebiliyor veya farkl noktalardaki iki a kablosuz olarak birbirine ba layabiliyor. Arkas ndaki 4 adet a portu sayesinde kablolu kullan ma da olanak sa layan 9108, dahili Print Server portu sayesinde tek bir yaz c y a üzerindeki kullan c lara paylaflt r yor. Wireless LAN: MAXg teknolojisiyle 125 Mbps h za kadar performans; b/802.11g LAN: 4 x 10/100 Mbps Ethernet (RJ45) portu Yaz c sunucusu için USB 1.1/2.0 port RJ-11 ADSL portu Yaz c sunucusu özelli i (Print Server) VPN Pass Through deste i ( VPN Termination özelli ine yükseltilebilir) Türkçe kurulum CD si sayesinde çok basit kurulum Entegre SPI güvenlik duvar 802.1x/PSK WPA (WPA-PSK) TKIP, WPA2 flifreleme özellikleri 64/128bit WEP flifreleme nternet eriflimine ebeveyn kontrolü USRobotics ADSL2+ 4 Port Ethernet Modem, kullan c s na en yeni ADSL teknolojisini sunuyor. ADSL2+ nin yan s ra mevcut ADSL standartlar n da destekleyen ürün, 24 Mbps ye ç kan h zlarda ba lant olana sa l yor. Ürün, SPI (Stateful Packet Inspection) güvenlik duvar yla kullan c lar siber sald r lara karfl korurken, entegre 4 portlu switch özelli i ve USB yaz c portuyla h zl ba lant n n keyfini ç karmak isteyenlere hitap ediyor. 24 Mbps indirme h z 4 port router ile güvenli internet paylafl m Tek yaz c y birden çok kullan c aras nda paylaflt ran yaz c sunucusu Geliflmifl SPI özellikli güvenlik duvar VPN Pass Through deste i DMZ ve Virtual Server deste i Türkçe kurulum CD si sayesinde çok basit kurulum nternette sörf yaparken ayn hat üzerinden telefon görüflmesini de mümkün k lan splitter (ücretsiz olarak veriliyor) Tüm port ve modem ba lant lar n detayl gösteren LED fl klar Ayr nt l bilgi için ve

42 En ekonomik kablosuz ADSL modem USRobotics 9110 ADSL2+ modem UUSRobotics 9110 ADSL2+ modem, internete ADSL üzerinden kablosuz ba lanmay isteyenler için ideal bir ürün b/802.11g standartlar na tam uyumlu oldu u için eski ve yeni bütün bilgisayarlarda yüksek verimle kullan labiliyor. Al nacak ilave hub veya switch ile 253 PC ye kadar internet eriflimi sa lamak mümkün oluyor. USRobotics ürünleri aras nda en ekonomik kablosuz ADSL çözümünü 9110 modeli sunuyor. 24 Mbps indirme h z 54 Mbps kablosuz veri aktar m h z 1 port yönelticiyle (ek switch kullanarak) güvenli internet paylafl m Geliflmifl SPI özellikli güvenlik duvar WDS özelli i sayesinde Range Extender kullanarak kablosuz ek kapsama alan edinme olana VPN Pass Through deste i DMZ ve Virtual Server deste i CD ye ihtiyaç duymadan çok basit kurulum nternette sörf yaparken ayn hat üzerinden telefon görüflmesini de mümkün k lan splitter Tüm ba lant lar detayl gösteren LED fl klar ster ethernet ç k fl ndan ba lay n, ister USB portundan USRobotics 9112 ADSL2+ Ethernet/USB Combo Modem UUSRobotics 9112 modem sadece ethernet üzerinden de il, USB portundan ba lanarak da kullan labiliyor. Ürünün dikkat çeken niteliklerinin bafl nda, yeni geliflmeler fl nda ekstra özellikler eklenebilmesi geliyor. Böylece kullan c lar son teknolojik geliflmelerden yararlanabilmek için yeni cihaz almak durumunda kalm yor. ADSL2/ADSL2+ deste i Evrensel tak ve kullan (UPnP) A adres çevirisi (NAT), dinamik NAT DHCP sunucu (LAN) ve istemci (WAN) PPPoE istemci deste i 253 e kadar kullan c y destekler (ek hub veya switch ile) Güvenlik için dahili güvenlik duvar korumas PPTP, IPSec ve L2TP için VPN geçifl deste i DMZ deste i URL engelleme Sanal sunucu Servis reddi deste i Kablosuz modemin menzilini artt rmak gerekti inde USRobotics 5441a Wireless MAXg Range Extender USRobotics 5441a Wireless MAXg Range Extender, uzun a kablolar döflemeden kablosuz modemin sinyallerinin eriflebilece i menzili artt rmakta kullan l yor. Bu da arada hiçbir kablo kullanmadan tek cihazla daha genifl bir alan n kapsanmas n sa l yor. MAXg teknolojisiyle 125 Mbps h za kadar performans Wi-Fi Korumal Eriflim, TKIP 64/128 bit WEP flifreleme / WPA-WPA2 flifreleme 2 dbi kazan ml, çift-ters kutuplu ve SMA konektörlü, döner sökülebilir anten RJ-45, 10/100 otomatik alg lamal ve anahtarlamal a portu nternet'siz kalmay n! USRobotics 5421 Wireless MAXg USB Adapter USRobotics 5421 Wireless MAXg USB Adapter, dizüstü ve masaüstü bilgisayarlar için yüksek performansl ve güvenilir a ba lant s olana sa l yor. MAXg teknolojisine sahip olan ürün, standart g ye göre yüzde 50 daha fazla kapsama alan sunuyor. 125 Mbps e kadar üstün aktar m performans SureStart kurulum sihirbaz i (WPA2) Wi-Fi Korumal Eriflim (Wi-Fi Protected Access- WPA), TKIP AES fiifreleme 64/128-bit WEP flifreleme 802.1x kimlik denetimi Döner / yönlendirmeli anten Bu bir advertorial d r.

43 ZyXEL ile ADSL de yeni dönem bafllad! Güvenlik ve servis öncelikleri belirlenebilen ürünler. Geniş bant internetle birkaç yıl önce tanıştık. Saatlerce süren veri indirme süreleri, yavaş internet erişimi ve yüksek faturalar artık sona eriyordu. O dönemden bugüne herkesin gözünde ADSL, hızlı internet erişimi anlamına geldi. Gelişmiş ülkeler 3Play dediğimiz Data, Voice, Video yani veri, ses ve görüntüyü ADSL üzerinde taşımaya başladılar. Bizim halen birinci basamakta kullandığımız veri taşıma servisleri yurt dışında neredeyse bedava. ADSL ile internet servisi vermek asıl amaç olmaktan çıkmaya başlıyor. Katma değerli servislerin taşınması için sadece ADSL modem/router yeterli olmuyor. Aldığımız üründe servis kalite seçenekleri oldukça önem kazanıyor. Ses ve görüntü, veri gibi bekleme toleransı olan uygulamalar değildir, anında iletilmesi gerekir. Aksi halde görüntü kalitesi düşer ve ses paketleri kaybolur. Ama karşımızdakini duyamamamız, görüntü karelerinin atlaması ve yavaş hareket etmesi bizi çileden çıkarır. Ses ve görüntü iletimi öne ç k yor Standart bir ADSL modem/router, ses paketleriyle veri paketlerini sırayla karşı tarafa gönderir veya alır. Bu durumda ses görüşmeniz kalitesini kaybeder. İnternette aynı anda müzik dinler, MSN de görüşme yapar ve diğer yandan da sörf yaparsanız sesle görüntü bundan etkilenir. Türkiye de farklı servislere öncelik verebilen ürünleri sunan ilk ve tek marka ZyXEL. ZyXEL in yaklaşık 2 yıldır verdiği bu servis, Prestige P650 serisinden başlayıp Prestige P660H/HW, P661HW ve P662HW ürünlerinde devam ediyor. ZyXEL bir taraftan bant genişliği tanımlaması yaparken diğer taraftan da multimedya bant genişliği yönetimi gerçekleştiriyor. Güvenlik için sadece anti virüs programı yüklemek yeterli değil. Ürün paket temelli veya IP temelli filtreleme yapabiliyor. ZyXEL ürünlerindeki içerik filtreleme, basit anahtar kelime bloklama değil, Cerberian ( üzerinden otomatik güncellemeyle 53 kategoride filtreleme yapmakta. En iyisini isteyenler için tek çözüm! ZyXEL Prestige 662HW Bu yeni modelde önceki Prestige 661HW serisinin tüm nitelikleriyle birlikte birçok ek özellik var. Ürün, piyasadaki en h zl kablosuz iletiflim modeli olan G+ teknolojisi ve de ifltirilebilir 5 dbi güçlü antenle sunulmakta g veya b standard n destekleyen herhangi marka istemci kartla veya ZyXEL in G+ ZyAIR G170S,G360 ve G-260 kablosuz kartlar yla kullan ld nda 125 Mbps süper h zl kablosuz a iletiflimini sunuyor. Ürün üzerinde 4 tane Auto MDI-X 10/100 ethernet portu bulunmakta. Bu portlardan biri DMZ olarak tan mlanabilmekte ve bu sayede önemli bilgisayarlar bir yandan internetten korunurken bir yandan da içerideki bilgisayarlardan korunabilmekte. Dinamik DNS özelli iyle de host etti iniz web/mail adresleri ifllevine devam etmekte. 662HW, 12 yönlü SPI güvenlik duvar ve anahtar kelime bloklamayla beraber 53 kategoride filtreleme yapan BlueCoat içerik filtreleme özelli ine sahip. Bu servis 1 ay ücretsiz olarak kullan labiliyor. stenildi inde 45 USD karfl l y ll k abonelik al nabiliyor. Di er yandan paket temelli anti virüs bulunmakta. nternet üzerinden gelen ve giden tüm SMTP, POP3, FTP, WEB paketleri kontrol edilip virüs taramas ndan geçiriliyor. Bu servis 2 ay süre için ücretsiz olarak sunulmakta. stenirse 36 USD ye y ll k abonelik al nabilmekte. Kablosuz iletiflimde SSID gizlenebilmekte, WEB, WPA, 802.1x, Mac filtering, Dynamic web key gibi koruma sistemleri bulunmakta. Kolay kullan m ve kurulum için Zero Config teknolojisi desteklenmekte. Telekom un flifre d fl ndaki temel setlerini otomatik alg lamakta. Yüksek bant geniflli i ve iletiflim önceli i gerektiren Video Streaming, MP3, VoIP gibi uygulamalar için Medya Bant Geniflli i Yönetimi sunulmakta. Ayn anda 20 donan msal IPSec VPN deste iyle ofisler aras veya mobil kullan c lar n eriflimi güvenli olarak sa lanmakta. 662HW nin di er bir güzel taraf, VPN i ZyXEL in kendi dizayn etti i özel VPN yongasetiyle yapmas. Bu sayede VPN iflleminde modem performans düflmemekte. Ürünle birlikte Türkçe kullan m k lavuzu ve splitter verilmekte. Ürünün piyasa fiyat 215 USD. Zahmetsiz kurulumla güvenli süper h zl kablosuz iletiflim G-170S g kablosuz Kolay kurulum. Standart g modda 54 Mbps, Super G modunda 108 Mbps h z na ulafl r. Çoklu yön ve kurulabilir anten dizayn en kaliteli iletiflimi garantiler. 64/128/152 bit veri flifreleme kablosuz aktar mlar n z güvenli k lar. Ayr nt l bilgi için ve

44 En ekonomik kablosuz ADSL modem ZyXEL Prestige 661HW ADSL/ADSL2/ ADSL2+ Kablosuz Modem Router Z yxel Prestige 660HW modem/router n devam niteli inde olan Prestige 661HW, önceki serinin tüm özelliklerini tafl makla birlikte yaz l m ve donan m olarak daha da güçlendirilmifl. Bu model, ADSL erifliminden öte ADSL üzerinden verilen ses ve video gibi katma de erli uygulamalar düflünülerek, ev ve ofis kullan c lar için tasarlanm fl. Ürün, piyasadaki en h zl kablosuz iletiflim modeli olan G+ teknolojisi ve 2 dbi antenle birlikte sunulmakta. G+ destekleyen herhangi marka istemci kartla veya ZyXEL in G+ ZyAIR G170S (PCMCIA), G360 (PCI), G260 (USB) kablosuz kartlar yla kullan ld nda 125 Mbps süper h zl kablosuz a iletiflimi sunuyor. Geriye dönük olarak g ve b standartlar n da destekliyor. 4 port Auto MDI-X 10/100 ba lant s bulunmakta. A güvenli inin kontrolü ve yönetimi için ürünle birlikte s n rs z Trendmicro virüs tarama ve anti spyware sunuluyor. Ayr ca ebeveyn kontrolü ve iki ay ücretsiz Trendmicro Security System üyeli iyle verilmekte. Kolay kullan m ve kurulum için s f r konfigürasyon teknolojisi desteklenmekte. Telekom un flifre d fl ndaki temel setlerini otomatik alg layan yönetim özelli i bulunmakta. IPSec ve VPN deste iyle ofisler aras veya mobil kullan c lar n eriflimini güvenli olarak sa lamakta. Ürünle birlikte Türkçe kullanma k lavuzu veriliyor ve splitter hediye ediliyor. Ürünün son kullan c fiyat 114 USD. Tek üründe dört özellik! G-570s kablosuz AP, köprü, tekrarlay c ve kablosuz al c Z yxel G-570S eriflim noktas, 108 Mbps a kadar yüksek veri ifllem hacmini destekleyebilecek kablosuz Super G teknolojisiyle ev ve ofis kullan c lar için dizayn edildi. Tek üründe eriflim noktas (AP), tekrarlay c (Repeater), köprü ve kablosuz al c modlar gibi dört özelli i birden sunan dizayn yla kablosuz a yerleflimi için üstün esneklik sa l yor. Ayr labilir anteni ve ayarlanabilir ç k fl gücü, G-570S i farkl ev ve ofis uygulama senaryolar na göre en iyi fiyat ve performans seçimi haline getiriyor. ZyXEL G-570S, 54 Mbps data ifllem hacmini elveriflli k lan g standard yla uyumlu. ZyXEL in etkinlefltirilmifl kablosuz Super G modu, G-570s ve Super G destekli kablosuz al c lar aras ndaki iletiflim h z n flafl rt c flekilde 108 Mbps e yükseltiyor. Daha da iyisi, WPA / WPA2 / WPA2-PSK flifreleme teknolojileriyle kablosuz güvenlik sa lan yor. Kablosuz trafi inizi hacker lardan ve istenmeyen kullan c lardan korumak için OTIST (One Touch Intelligent Security - Tek Dokunuflta Ak ll Teknoloji) ile aktive edilmifl en üst düzey güvenlik özelli i standart olarak sunuluyor. AP, tekrarlay c, köprü ve kablosuz al c çal flma modlar. Kablosuz Süper G teknolojisi standart g data aktar m n ikiye katlay p 108 Mbps e ç kar r. Tek dokunuflta ak ll güvenlik (One Touch Intelligent Security) teknolojisiyle kablosuz güvenlik ayarlar n en basite indirger. WPA2 / WPA, 802.1x ve 152-bit WEP flifreleme uygulamalar yla maksimum güvenlik sa lar. Birçok dili kapsayan kullan c ara yüzüyle kolay kullan m sa lar. Kolay, güvenli, süper h zda kablosuz iletiflim G g Kablosuz USB 2.0 Adaptör g üzerinden G+ süper h z teknolojisiyle yüzde 160 performans geliflimi. WPA2 ile etkin kablosuz güvenlik. Tek dokunuflta ak ll güvenlik teknolojisi (OTIST). Kompakt ve fl k dizayn. Bu bir advertorial d r.

45 DONANIM Editör ARTIK TEKNOLOJ N N DE KOKUSU ÇIKTI ;) Bu donan mlar duyular n za hitap edecek Bir CeBIT Biliflim Eurasia fuar n daha yaflamaya bafllad m z flu günlerde Japon bilim adamlar bofl durmay p göze, kula a ve buruna hitap eden teknolojiler üzerinde çal fl yorlar. Nusret ERTURAN [email protected] İnternet haberleşmeden eğlenceye, ekonomiden günlük alışverişe kadar hayatımızda pek çok şeyi değiştirdi. İnternet üzerinden alışveriş yapıyor, uzaktaki yakınlarımıza ses ve görüntü aktarıyoruz. Fakat internet üzerinden aktaramadığımız şeyler de var; örneğin koku. Bilgisayarlarla kıtalararası video ve ses aktarımından sonra Japonlar kokuyu da aktarmanın yolunu buldular. Tokyo teknoloji enstitüsündeki bilim adamları bilim kurgu filmler için bile çok fantastik sayılabilecek bir cihaz geliştirmeyi başardılar. Cihaz, 15 algılayıcıyla dijital olarak kayıt edeceği kokunun formülünü çıkarıyor, 96 farklı kimyasal kullanarak aynı kokuyu taklit edecek bir karışım üretip buharlaştırarak havaya veriyor. Bu cihaz ses ve görüntü dışında kokuyla da filme ek bir heyecan katmanın yolu aranıyor. Mesela Er Ryan ı Kurtarmak filmindeki Normandiya çıkartması sahnesinde salona barut kokusu verilebilse savaşın gerçekçiliğini daha çok vurgulanabilirdi. Tabii filmlerdeki kanalizasyon tünellerinde geçen sahnelerle ceset kokularına bir çözüm bulunmalı :) Cihaz için kullanım alanları oldukça geniş olmakla birlikte cihazın günümüzdeki ebadı ve yüksek üretim maliyeti, buluşun kısa zamanda ticarileştirilmesini engelleyebilir. Belki de kokan televizyonlar, cep telefonları ve sinema salonları dönemi yakındır. Sevgililerin cep telefonlarıyla birbirlerine mis gibi çiçek kokan mesajlar attıklarını şimdiden görür gibiyim. PCnet DONANIM >> Ürün inceleme Marketlerdeki en gözde ürünler. s.86 >> Test 1 Markalı hazır PC ler Yurdumuzda uzun süre toplama PC furyası yaşandıktan sonra markalı hazır PC lerin değeri nihayet anlaşılmaya başlandı. s.120 >> Test 2 Oyunculara özel fareler Bu farelerin hızına kediler bile yetişemiyor. s.132 << Kokulu aşk mektuplarının yerini gelecekte kokulu cep telefonu mesajları alacak. >> kokuyu analiz etme ve taklit etme gibi iki farklı işlem yapabildiğinden teknik olarak birçok farklı sektörde kendine kullanım alanını bulabilecek nitelikte. Örneğin, koku analizi yapıldıktan sonra dijital formata dönüştürülmüş koku formülü internet üzerinden başka bir noktaya aktarılıp orada taklit edilebilir. Böylece Paris teki ünlü bir parfüm üreticisinin web sitesinden online sipariş vermeden önce kokuyu deneyebilirsiniz. Cihazın yaratıcısı Takamichi Nakamoto bu buluşun gıda ve parfüm endüstrisinde çok işe yaracağı düşüncesinde. Ayrıca sinema salonlarında da kullanılabilecek bir sistemin çalışmaları sürüyor. NTT Communications firması The New World isimli macera filminde salon koltuklarının altına böyle bir sistem yerleştirmeyi düşünüyor. Filmdeki kokuları simule edebilecek bu sistemle Dünyadaki gelişmelerden yurdumuza dönecek olursak, İstanbul umuz her sene olduğu gibi bu yıl da çok önemli bir bilişim olayına ev sahipliği yapacak Eylül 2006 tarihleri arasında düzenlenecek CeBIT Bilişim Eurasia fuarı sanırım USD ve Euro daki dalgalanmadan bezmiş Türkiye bilişim sektörüne bir dinamizm ve canlılık katacak. Tatilcilerin İstanbul a dönmeye başladıkları şu günlerde, 26 bin metrekarenin üzerindeki alanda hizmet veren fuar, güneş yağı kokularıyla tıkanmış burunları buram buram baskılı devre kokularıyla açacak. Dijital Yaşam, Telekomünikasyon ve İş Dünyası olmak üzere üç ana bölümden oluşan fuarda ziyaretçilerin teknoloji hasreti giderilecek, verimli iş anlaşmaları ve projelere imzalar atılacak, halkımız bilişim teknolojilerinin yeni nimetleriyle tanışacak. >> Test USD altı MP3 çalarlar Akıllı cihazlarla video izlemek, müzik dinlemek, fotoğraflara bakmak, FM radyo dinlemek, e-kitap okumak ve ses kaydı yapmak çok kolay. s.138 >> Birden çok diskle sisteminize doping RAID dizileri kurarak bilgisayarınızın performansını ve veri güvenliğini üst seviyelere çıkarabilirsiniz. s.146 >> Intel Core2 Duo X6800, AMD Athlon FX-62 ye karşı Intel in merakla beklenen işlemcisi Core2 Duo X6800 ile AMD Athlon FX-62 karşı karşıya. s PCnet Eylül 2006

46 DONANIM Ürün nceleme İŞ ADAMLARININ GÜVENLİK BEKLENTİLERİNİ KARŞILIYOR LG T1-5MHIT Firma, teknolojik yenilikleri küçük hacme sığdıran bir bilgisayar tasarlamakla kalmamış, aynı zamanda güvenlik önlemlerini de ön plana çıkarmış. Dizüstü bilgisayarların satışları sürekli olarak arttıkça ve kullanıcılar çoğaldıkça üreticiler beklentileri daha iyi karşılayan modeller tasarlayabiliyorlar. Bunun altında yatan neden sektördeki hareketlenmenin sağlıklı bir geri dönüşü de beraberinde getirmesi. Son zamanlarda piyasayı tamamen abluka altına alan Centrino platformu aranan bir marka olmayı başardı. Bu olumlu etkinin kaymağını bir güzel yiyen Intel, masaüstü sistemlerdeki çift çekirdek furyasını dizüstü bilgisayarlara taşımayı bildi. Artık en çok aranan ürünler Intel Core Duo işlemcilerini kullanan dizüstü PC ler. Çünkü çift çekirdekli bu işlemciler hem daha yüksek performans veriyor hem de enerji tüketimini aşağıya çekiyor. Bunun yanında bugünkü yazılımlar işlemcinin performansını tam olarak kullanamıyor ve ilerde aynı işlemciyle daha yüksek performans almak mümkün olacak. AMD nin de Turion 64 X2 adlı çift çekirdekli mobil işlemcileri var ama bu işlemcilerin daha düşük performanslı olduğunu ilerleyen sayfalardaki testte de görebilirsiniz. Intel Core Duo L2400 işlemci 1.6 GHz hızında çalışan iki çekirdeğe sahip. Bu çekirdeklerin FSB hızı 667 MHz ve toplam önbellek miktarı 2 MB. İşlemcide yer alan SpeedStep teknolojisi sayesinde gerekli olmadığında hız ve güç tüketimi aşağı çekilip batarya kullanım süresi arttırılıyor inç büyüklüğündeki geniş formatlı LCD ekran 1280 x 800 piksel doğal çözünürlüğe sahip. Bu ekranın parlak kaplamalı olması kullanıcıların işine yarıyor. Hem renkler daha keskin oluyor hem de koyu renklerde kontrast yükseliyor. Bununla birlikte işlemciye eşlik eden DDR2-667 bellek 512 MB kapasitesiyle iyi performans sergiliyor. Dizüstü bilgisayarlarda bundan daha hızlı bellekleri kısa süre içinde göreceğimizi sanmıyoruz. 60 GB kapasiteli sabit disk biraz demode kaçıyor. Çoğu gelişmiş modelde 80 GB disk kullanılırken bu modelde 60 GB disk yeterli bulunmuş. Konu oyunlar olduğunda bu bilgisayardan pek de ümitli olmamanızı tavsiye ederiz. Anakarta bütünleşik olarak gelen Intel GMA950 görüntü yongası en fazla 128 MB bellek kullanabiliyor. Bütünleşik yapısı nedeniyle gerçek zamanlı 3 boyutlu grafik performansı ortalamanın altında. Ürünün göze çarpan yanlarından biri gelişmiş güvenlik önlemleri. Bütünleşik parmak izi okuyucuyla istenmeyen kişilerin bilgisayarı kullanması engellenebiliyor. Ayrıca sabit diske yazılan veriler özel bir yongayla şifrelenerek korunuyor. Bilgisayarınız çalınıp diski sökülse bile üründeki bilgiler başkalarının eline geçmiyor. Ürünle birlikte Dizüstü bilgisayar dahili Bluetooth gibi gelişmiş modellerde yer alan özellikler standart olarak geliyor. FireWire kontrolcüsü sayesinde video kamera ve harici sabit disk gibi kaynaklardan yüksek hızda veri aktarabilirsiniz. Her ne kadar bilgisayarın kasası küçük olsa da toplamda üç USB 2.0 yuvasına yer verilmiş. Hexa-band antenli g kablosuz ağ özelliği olan bilgisayarda kablolu ağ bağlantısının hızı 1 Gbit. Bu bağlantı 100 ve 10 Mbit ile de geriye dönük uyumlu. DVD-R, DVD+R ve DVD-RAM Puan / Künye: Üretici..: LG Firma...: Bo aziçi Fiyat....: 1699 USD Tel.....: (212) Web....: 98 formatlarını destekleyen DVD- RW sürücü 8 hızlı kayıt yapabiliyor. 5.1 kanal ses çözücüsü ve SRS destekli güçlü dahili hoparlörleri olan LG T1-5MHIT de çoklu format destekli kart okuyucu da bulunuyor. Çıkışlara baktığımızda optik ses bağlantısı ve S-video görüntü bağlantısı dikkatlerden kaçmıyor. Windows XP Home Edition işletim sistemi yüklü olarak sunulan bilgisayarın sağırlığı sadece 1.9 kilogram, boyutlarıysa 334 x 240 x 21.5 milimetre. Teknik Bilgi: fllemci : Intel Centrino Duo L2400 Bellek : 512 MB DDR2-667 Disk : 60 GB 5400 devir Optik sürücü.: 8x DVD-RW VGA : Intel GMA 950 bütünleflik Dipnot: IP Operator, Battery Miser, On Screen Display, Norton Anti-Virus, CyberLink DVD Solution, Recovery CD ve LG Intelligent Update yaz l mlar hediye ediliyor. 86 PCnet Eylül 2006

47 Sektörün Seçimi AMD DONANIM TEKNOLOJİDEN, HIZDAN VE PERFORMANSTAN VAZGEÇEMEYENLER AMD kullan yorlar Ülkemiz bilgisayar sektöründe söz sahibi olanlar, akademisyenler ve son kullanıcılar neden AMD kullandıklarını anlatıyorlar. Çünkü AMD yenilikçi 1999 yılından beri Ankara'da son kullanıcıya donanım satışı yapıyoruz. Müşteri odaklı yönetim stratejileri sonucu müşteri sayısını hızla arttıran şirketimiz, kurulduğu günden beri ürün portföyünde AMD işlemcilere ve bu işlemcileri destekleyen anakartlara özel bir yer vermiştir. AMD nin müşteri odaklı yenilikçi felsefesiyle örtüşen Mavi Bilgisayar, son kullanıcıya fiyat / performans açısından avantajlı çözümler sunmayı temel amaç, müşteri memnuniyetiniyse en önemli ilke olarak kabul eder. Faaliyete başladığımız ilk günden beri AMD çözümleriyle farklılaşıp en yeni teknolojilerin merkezi olma hedefimizi günden güne yakalamış bulunmaktayız. Bu nedenle hem kendi özel seçimlerimizde hem de son kullanıcılardan oluşan müşterilerimize önerdiğimiz sistemlerde AMD kullanıyoruz. Hamza Hakan Mavi Bilişim Bilgisayar / Genel Müdür Performans mükemmel Kadir Has Üniversitesi nde bilgisayar ve hızlı internet erişimi için gerekli olan altyapımız çok güçlü. Teknolojinin insan ve toplum üzerinde etkili olduğu günümüzün rekabetçi ortamında, üniversitemizin amaçlarından bir tanesi de tüm öğrencilerimizi bilgisayar okur - yazarı yapmaktır. Bu nedenle gerek öğretim elemanlarımızın gerek de öğrencilerimizin bilgiye ulaşma ve paylaşma amacıyla interneti etkin olarak kullanması sağlanmakta. Bu noktada HP nin AMD Sempron işlemcili çözümlerini tercih ediyoruz. Kullanıldığı alana göre yeterli performansa sahip, güvenilir ve ekonomik olan bu sistemler iki bilgisayar laboratuarımızda da aktif olarak kullanılmakta. Bilgi işlem merkezimizdeki yüksek grafik gücü ve işlem gerektiren işlemlerde de AMD nin 64-bit lik işlemcilerini içeren çözümlerini tercih ediyoruz. Yrd. Doç. Dr. Taner Arsan Kadir Has Üniversitesi / Rektör Danışmanı Bilgisayar Mühendisliği Bölüm Başkan Yrd. Fiyat / performans oran üstün Evimdeki iki bilgisayarda da AMD Athlon XP ifllemciler kullan yorum. 4 y l önce kendi bilgisayar m upgrade etmeye karar verdi imde AMD yi tercih ettim çünkü sundu u fiyat / performans oran çok üstündü. O s rada zaten AMD ifllemcilerle ilgili afl r s nma, yanma gibi dedikodular n da yalan oldu u anlafl lm fl, AMD ifllemciler dergimizdeki testlerde üst s ralara yerleflmeye bafllam flt. Kiflisel bilgisayar mda ofis uygulamalar ndan baflka grafik iflleme programlar n da kullan yor, hem de ara s ra oyun oynuyorum. Bilgisayar m uzun süreler boyunca çal fl yor, hatta bazen günlerce kapanm yor. Bugüne dek AMD nin beni hiçbir zaman yar yolda b rakt n görmedim. AMD ifllemcim bana türlü uygulamalarda üstün performans sa lad. kinci bir PC daha sat n almam gerekti inde art k hangi markay tercih edece imi biliyorum. Athlon XP ifllemcili di er bilgisayar m da 2 y ld r sorunsuz çal fl yor. Windows Vista ile birlikte 64-bit devrimi yaflanaca için, AMD Athlon 64 serisi bir ifllemciye upgrade planlar na flimdiden bafllad m. Selim fiumlu PCnet Dergisi / Editör Ferrari de AMD kullan yor! Formula 1 yar fllar n n en baflar l tak m ve ayn zamanda bir otomotiv efsanesi olan Ferrari de 2002 y l ndan beri AMD kullan yor. Böylece Ferrari F1 tak m baflar dan baflar ya kofltukça AMD de dünyan n en rekabetçi ortamlar ndan birinde gücünü kan tlam fl oluyor. Sadece yar fllarda de il ön haz rl n yap ld rüzgar tüneli çal flmalar nda da 64- bit lik Opteron ifllemcileri tercih eden Ferrari, AMD nin üstün hesaplama gücü sayesinde, gerçek hava koflullar na verilen aerodinamik tepkilerini daha iyi canland rabiliyor ve sürücüler için daha güvenli bir yar fl ortam haz rlayabiliyor. Bu bir advertorialdir. Eylül 2006 PCnet 87

48 DONANIM Ürün nceleme Çok fonksiyonlu lazer yaz c Samsung SCX-4521F lk bask ya 11 saniyede bafllayabiliyor Anakart Gigabyte GA-8I965P-DQ6 Gelece in Quad Core ifllemcilerini destekliyor Intel in yeni nesil Core 2 Duo ve Core 2 Extreme işlemcilerini sorunsuzca destekleyen ürün gücünü Intel P965 yongasetinden alıyor. Anakarta güç veren bir diğer bileşen ICH8R köprüsü. Dual BIOS uygulamasını ilk başlatan firma olan Gigabyte bu kez işi daha da ileri götürüp Quad BIOS kullanmış ve ekstra güvenlik sağlamış. Windows Vista desteği olan ve tamamen katı kapasitörler kullanan anakart inanılmaz derecede sessiz çalışıyor. Bunu sağlayan Silent-Pipe ve Crazy Cool teknolojileri. Üç aşamalı güç devresi sayesinde işlemci ve bileşenlere sürekli kararlı güç sağlanıyor. Çift PCI-e ekran kartı yuvası CrossFire uygulamalarına önayak oluyor ama aynı zamanda tek bir Puan / Künye: 97 Üretici..: Gigabyte Firma...: H zl Sistem / Kont Fiyat....: 290 USD Tel......: (212) (216) Web....: ekran kartıyla da yola çıkabilirsiniz. Bellek olarak DDR2-800 e kadarki modeller kullanılabiliyor. Bu bellekleri çift kanal üzerinden çalıştırarak yüksek performans elde edebilirsiniz. SATA çıkışları hem 3 Gb/s destekli hem de esata eklentisine sahip. 8 kanal High Definition ses çözücü, profesyonellerin bile takdir edeceği seviyede gelişmiş özellikler sunuyor. Gbit ağ bağlantısı günümüzün ihtiyaçlarını rahatlıkla karşılıyor. Anakartta FireWire desteği de ihmal edilmemiş. Ayrıca 3 tane PCI-e x1 ve 2 tane standart PCI yuvasına yer verilmiş. Toplamda 10 USB 2.0 bağlantısı kullanılabiliyor. Bunlardan 4 tanesi arka panelde standart olarak sunuluyor. Teknik Bilgi: Yongaseti.: Intel P965 fllemci....: Core2 Duo / Extreme, Pentium D / 4 Bellek.....: Dual DDR2-800 VGA......: Dual PCI-E x16 Ses : 8 kanal High Definition Dipnot: Bu anakart çok say da özelli e sahip ve güncel ifllemcileri destekliyor ama flimdilik fiyat n n ucuz oldu u söylenemez. Derli toplu yapısıyla masaüstünde çok az yer kaplayan ve hepsi bir arada kategorisinde bir ürün olan Samsung SCX-4521F, evler ve küçük ofisler için ideal. Temel işlevi tek renkli lazer baskı olan ürün, renkli tarama, kopyalama ve faks gönderme işlemlerini de yürütebiliyor. Keskin hatlarla metin baskısı alabilen cihazın baskı hızı USB parmak bellek A-Data MyFlash PD2 4 GB kapasitesiyle üst seviye kullanıcıların bile depolama ihtiyaçlarını karşılayabilecek olan ürün, beklenilenden daha küçük boyutlara sahip. Ağırlığı yaklaşık 10 gram olan PD2 nin bağlantısı USB üzerinden yapılıyor. Uzun süre kullanılmadığında güç koruma moduna geçerek özellikle dizüstü bilgisayarlar için önemli dakikada 20 sayfaya kadar ulaşabiliyor. Mono baskıda desteklenen en yüksek çözünürlük 600 dpi. Cihaz üstündeki butonlarla pek çok ayar doğrudan yapılabiliyor. Puan / Künye: Veri güvenli ini yaz l m yoluyla sa l yor bir avantaj sağlıyor. Windows ME, 2000 ve XP ile birlikte sürücü gerektirmeden kullanılabiliyor. Mac OS 9.x ile Linux Kernel 2.4 ve üstüyle de sorunsuz çalışıyor. Puan / Künye: 94 Üretici..: Samsung Firma...: Koyuncu Fiyat....: 319 USD Tel......: (216) Web....: 93 Üretici..: Adata Firma...: Endeks Biliflim Fiyat....: USD Tel......: (216) Web....: 88 PCnet Eylül 2006

49 Grafik tablet UC-Logic PF-1209 Serbest çizim al flkanl olanlara Digitizer olarak da bilinen grafik tabletler hassas el hareketlerini elektrik sinyallerine dönüştürerek bilgisayara iletiyor ve kullanılan uyumlu programlar sayesinde rahatlıkla serbest çizimler yapılabiliyor. Daha çok sanatçıların rağbet ettiği bu ürünler imza atmak için de ideal. Adobe Photoshop, Illustrator, Flash, Painter, Maya, 3D StudioMax ve Pro-E gibi yaygın olarak kullanılan yazılımlarla uyumlu olan cihaz, Office XP altında dijital imza uygulaması gerçekleştirebiliyor. Böylece imzanızı kullanarak yetkilendirme işlemleri gerçekleştirebilirsiniz. Kablosuz olarak çalışan üç tuşlu fare ve kablosuz kalemle kontrolü elinize alırken bilek ağrısı gibi sorunların da önüne geçebileceksiniz. Ana tabletin bağlantısı USB üzerinden Puan / Künye: Üretici..: UC-Logic Firma...: Penta Bilgisayar Fiyat....: 269 USD Tel......: (216) Web....: 94 yapılıyor. Elektromanyetik alan teknolojisiyle çalışan cihazda kalemin hareketleri oldukça hassas biçimde algılanıyor. Üstelik 1024 farklı basınç seviyesi ayırt edilebiliyor. Bu özellikler sayesinde kalem bir fırça gibi de kullanılabiliyor. Çizim sırasındaki hata payı 0.25 milimetreden düşük. Kalemi 60 dereceye kadar eğerek çalışmaya devam edebilirsiniz. Windows XP / 2000 / 98 SE işletim sistemleriyle birlikte kullanılabilen ürünle birlikte tam sürüm Adobe Elements 3 yazılımı ve Adobe Photoshop CS, Corel Painter IX yazılımlarının deneme sürümleri hediye ediliyor. Cihazı özelleştirmek için UC-Logic PenSuite yazılımı kullanılıyor. Teknik Bilgi: Ba lant.....: USB Hassasiyet..: 1024 seviye / 2000 lpi Çizim aç s..: Max. 60 derece Tablet alan..: 12 x 9 inç Hata pay....: Max mm Dipnot: Kalemin bas nç seviyelerini alg lama özelli ini kullanarak f rça görevi görmesini de sa layabilirsiniz.

50 DONANIM Ürün nceleme Dijital foto raf makinesi BenQ DC E600 3D döner lensle h zl odaklama Son kullanıcıya yönelik olarak üretilen dijital fotoğraf makinelerinin alıcıları son zamanlarda profesyonel ürünler seviyesine ulaştı. Artık 5-6 MP lik dijital fotoğraf makineleri erişilebilir fiyatlarla sunuluyor. Çoğu modelde en fazla 3X optik yakınlaştırma bulunuyor. Bazı modellerde optik yakınlaştırma yer almıyor ama bu durum yaygın değil. BenQ DC E600 modeli adından da anlaşılabileceği gibi 6 MP CCD alıcıya sahip. Bu alıcıyla 2848 x 2144 piksel boyutunda fotoğraflar çekmek mümkün oluyor. Ürünün ilginç bir özelliği 3D lens kullanılıyor olması. Böylece öndeki lens kısmı kendi etrafında dönerek daha hızlı biçimde yakınlaştırma ve Puan / Künye: Üretici..: BenQ Firma...: Koyuncu Fiyat....: 235 USD Tel......: (216) Web....: 96 uzaklaştırma yapabiliyor. Cihazda 3X optik ve 4X dijital yakınlaştırma var. Makro çekim modunda 6 santimetreye kadar yakından çekim yapılabiliyor. Deklanşörün açılıp kapanma hızı 8 saniyeyle 1/2000 saniye arasında değiştirilebiliyor. 2.5 inç genişliğindeki LCD ekran gerçekten net ve parlak. Neredeyse cihazın arka panelinin tamamını LCD ekran kaplıyor. Çekimlerde ISO değeri olarak seçilebiliyor ya da bu ayar otomatik modda bırakılabiliyor. Bir diğer faydalı özellik Motion JPEG formatında sesli video kaydı yapılabiliyor olması. Desteklenen en yüksek çözünürlük 640 x 480 piksel VGA ve bu boyuttaki kare hızı 30 kare/saniye. Teknik Bilgi: Al c : 6 MP CCD Ba lant : USB 2.0 Video kayd : VGA (30 kare/saniye) Bellek : 16 MB + SD yuva Optik yak nlaflt rma : 3X Dipnot: Dahili bellek 16 MB olsa da SD kart kullanarak bellek kapasitesini rahatça artt rabilirsiniz. Bellek Mushkin Redline XP 4000 Overclock için biçilmifl kaftan! Mushkin firması daha çok ileri seviye bilgisayar kullanıcılarının dikkatini çekecek ürünlerle karşımıza çıkıyor. İncelediğimiz bellek seti 1 GB lık iki benzer modülden oluşuyor. Bu sayede çoğunlukla tercih edilen çift kanal bellek destekli anakartlarla birlikte sorunsuzca kullanılabiliyor. 500 MHz şlemci kontrollü akıllı güç kaynağı Claire 1000, adından da anlaşılacağı gibi 1000 VA kapasitesine sahip. Böylece ortalama değerlerin oldukça üstünde kesintisiz besleme yapabiliyor. 19 inçlik sunucu yuvalarına monte edilebilen üründe ek akü seçeneği olmakla birlikte dahili akü kullanıcı tarafından destekli belleklerde zamanlama şeklinde. Bellek volt arasındaki gerilimlerde çalışabiliyor. Böylece overclock için biraz gerilim takviyesi yapabilirsiniz. Puan / Künye: Üretici....: Mushkin Firma....: Multimedya Fiyat.....: 360 USD Tel : (212) Web......: Kesintisiz güç kayna ARTronic ART Claire 1000 UPS SNMP özelli iyle a dan takip edilebiliyor değiştirilebiliyor. Ek bir özellik sayesinde telefon ve ağ hattı da şoklardan korunuyor. Çıkışta tam sinüs dalga sağlayarak cihazlarınızı koruyor. Puan / Künye: Üretici..: ARTronic Firma...: ARTronic Fiyat....: 259 USD Tel......: (216) Web....: 90 PCnet Eylül 2006

51 Ürün nceleme DONANIM Ekran kart Sapphire X1600 Pro HDMI HDMI ç k fl yla fark yarat yor ADSL modem AirTies RT-102 ADSL2+ ADSL sayac limitli kullan c lar sevindiriyor Bir zamanlar sayıları inanılmaz şekilde artan ADSL modemler artık durgunluk sürecine girdi. Anlaşılan piyasa çok sayıda marka ve modele doymuş durumda. Şimdilerde daha güçlü olan firmaların ayakta kalıp diğerlerinin sarsıldığı gözlenebiliyor. Çünkü ADSL modemlerin fiyatları düştü ve kazançlar giderek azaldı. Üreticilerden ilginç fikirler geliyor ve daha akıllı ADSL modemler karşımıza çıkıyor. Dizüstü bilgisayar satışlarındaki artışla beraber kablosuz modemler zamanla daha da yaygınlaşacak. Türkiye de üretim yapan AirTies firması ürünlerdeki Türkçe menü, kutu ve kullanım kılavuzuyla kolaylık Puan / Künye: Üretici..: AirTies Firma...: AirTies Fiyat....: 49 USD Tel......: (212) Web....: 93 sağlıyor. Firmanın RT-102 modeli ADSL dışında geleceğin standardı olan ADSL 2+ ı şimdiden destekliyor. Üzerinde hem USB hem de ağ bağlantısı yer alıyor. Böylece basitliği sevenler ağ bağlantısını kullanarak sürücü kurmaktan kaçınabilir. Diğer yandan ağ kartı olmayanlar USB bağlantısına yönelebilir. Dahili donanımsal router ve güvenlik duvarı özellikleri olan cihaz saldırılara set çekme görevini üstleniyor ve internet bağlantısını ağ üzerinde dağıtabiliyor. Bunun için ağ bağlantısı çıkışına ek bir switch takmak yeterli olacaktır. Üstelik cihazdaki USB ve ağ bağlantıları aynı anda kullanılabiliyor. Teknik Bilgi: Max indirme h z...: 24 Mbps Max yükleme h z..: 4 Mbps Ba lant : USB + RJ45 Besleme : Harici adaptör DHCP : Var Dipnot: Üründe ADSL sayac bulunuyor. Bu özellik s n rl ADSL kullan c lar n n limitlerini bilmesine yard mc oluyor. 256 MB belleğe ve X1600 Pro işlemciye sahip olan ve bu sayede ortalama üzeri oyun performansı veren kartın en önemli özelliği HDMI çıkışı içermesi. Bu şekilde dijital görüntü ve ses tek bir kablo üzerinden aktarılabiliyor. PCI-e x16 veriyolunu kullanan kartın düşük formda olması ince kasalarla birlikte kullanılabilmesini sağlıyor. USB parmak bellek Toshiba Transmemory 2 GB Rahatl kla anahtarl k olarak kullan labilir T oshiba çok şık ve rahatlıkla taşınabilen bir ürün hazırlamış. Gömlek cebinde kalem gibi taşınabilen bellek USB 2.0 üzerinden hızlı veri aktarımı yapabiliyor. 17 x 64.5 x 13.5 milimetre boyutlarında ve yaklaşık 10 gram ağırlığında olan cihaz -20 ile 60 derece arasındaki sıcaklığa dayanabiliyor. Güncel işletim Özellikle salonlarda kullanılan Media Center sistemlerle birlikte tercih edilebilir. Ayrıca AVIVO hızlandırma özelliği olduğu da unutulmamalı. Puan / Künye: Üretici..: Sapphire Firma...: Sapphire Türkiye Fiyat....: 179 USD Tel.....: (212) (216) Web....: sistemleriyle sürücüsüz olarak kullanılabiliyor. Mac OS 9 ve üstünü de destekliyor. Şu an için serinin en yüksek kapasiteli modeli. Puan / Künye: Üretici..: Toshiba Firma...: Koyuncu Fiyat....: USD Tel......: (216) Web....: Eylül 2006 PCnet 91

52 DONANIM Ürün nceleme Intel cephesinde performans tacını 975X yongaseti taşıyor. Şu ana kadar üretilen en üst seviye Intel işlemcilerle uyumlu olarak çalışan ve en yüksek performans için üretilen bu yongasetini kullanan P5W DH Deluxe, 1066 MHz FSB desteğiyle göz dolduruyor. Anakart, özel seri Pentium Extreme Edition işlemcileri çalıştırabiliyor. Toplam 4 bellek yuvası kullanılarak 8 GB sistem belleği elde edilebiliyor. Bu DDR2 bellekler çift kanal üzerinden çalışıyor ve en fazla 800 MHz olabiliyor. Anakartın özellikleri bununla sınırlı kalmıyor. PCI-e x16 yuvalarından iki tane kullanılmış. Böylece ister tek ister çift PCI-e ekran kartını CrossFire modda çalıştırabilirsiniz. ICH7R köprüsü Anakart Ayn anda birden çok ifl yapmay sevenler için tasarland Puan / Künye: Üretici..: Asus Firma...: Bo aziçi / Çizgi Fiyat....: 250 USD Tel......: (212) (212) Web....: 96 Asus P5W DH Deluxe tek bir IDE kanalı sağlıyor ama 3 tane SATA çıkışı verebiliyor. SATA diskler RAID 0, 1, 5 düzenleriyle biçimlendirilebiliyor. Yüksek kalitedeki ses çözümü Realtek ALC882M yongasını temel alıyor. Ağ bağlantısı çift Gbit bağlantısı üzerinden yapılabiliyor. Anakartta ek olarak Wi-Fi g özelliği de bulunuyor. Ürün üzerinde bulunan diğer yuvalar 2 tane PCI x1 ve 3 tane PCI. Asus a özgü DH remote özelliği bilgisayarı uzaktan kontrol etme olanağı sağlayarak bilgisayar uyku modundayken bile Skype, kablosuz erişim noktası gibi aygıtlara bağlanabilmeyi olanaklı hale getiriyor. Asus bu modelde fansız tasarım yaparak sessiz bir anakart elde etmeyi başarmış. Teknik Bilgi: Yongaseti..: Intel 975 fllemci.....: Core2 Duo / Extreme, Pentium D / 4 Bellek.....: Dual DDR2-800 VGA : Dual PCI-E x16 Ses : 8 kanal High Definition Dipnot: Intel Memory Pipeline teknolojisiyle CPU ile sistem belle i aras ndaki bellek eriflimini optimize ediyor. Anakart MSI 975X Platinum Power Up Edition Özel güç devresiyle ek besleme sa l yor Soket 775 yapısındaki anakart Intel Core 2 Duo ve daha geriden gelen işlemcilere destek veriyor. Kullanılan Intel 975X yongaseti gerçekten güçlü ve performanslı MHz FSB desteği sayesinde ileriye dönük olarak güven veriyor. Anakartla birlikte iki tane PCI-e x16 ekran kartı SLI modda çalıştırılabiliyor. DDR2-800 Cep diski Seagate 6 GB USB 2.0 Bir inçlik sabit disk içeriyor Tekerlek gibi yuvarlak görüntüsüyle sıra dışı bir çizgi çizen taşınabilir disk 6 GB kapasitesiyle yeterli depolama alanı sağlıyor. USB bağlantısını kullanan ve USB 2.0 standardı sayesinde yüksek hızla veri aktarımı yapabilen ürünün çalışması için harici güç kaynağı gerekmiyor. Ayrıca gerekli olan USB kablosu bellekleri çift kanal üzerinden çalıştırıp yüksek performans almak mümkün. Toplamda SATA bağlantısı ve IDE bağlantısı var. Puan / Künye: 94 Üretici..: MSI Firma...: Datagate / Multimedya Fiyat....: 239 USD Tel......: (212) (212) Web....: cihazın gövdesinden çıkıyor. Bu sayede tek bir parça taşımak yeterli oluyor. Kullanılan diskte 3600 devirli motor ve 2 MB önbellek var. Puan / Künye: Üretici..: Seagate Firma...: Datagate Fiyat....: 103 USD Tel......: (212) Web....: PCnet Eylül 2006

53 Ürün nceleme DONANIM Ekran kart Asus EN7900GT TOP GDDR3 bellekler 1.44 GHz h z nda çal fl yor DVD yaz c Samsung SE-S164 Uygun boyutlar yla her yere tafl nabiliyor Kim ne derse desin görünen o ki, kısa süre sonra DVD-RW sürücüler bilgisayarlardaki optik kayıt üniteleri olarak standart halini alacak. Fiyatlar o derece düştü ki CD-ROM ile DVD-RW arasındaki fiyat farkı 20 USD civarına indi. Bu da demek oluyor ki CD yazmak, DVD okumak ve yazmak için verilmesi gereken fark oldukça düşük. 700 MB lık boş CD lerin yetersiz kaldığı şu günlerde imdada DVD medyalar yetişiyor. DVD-RW ların hızları 16x seviyesini geçmez olunca üreticiler ek özellikleri öne çıkartmaya başladı. LightScribe gibi medyaya desen aktaran ek özellikler öne çıkarılsa da pek de tutulmadı. Bunun altında yatan neden özel medyaların hala pahalı olması. Samsung firması DVD-RW sürücü Puan / Künye: 92 Üretici..: Samsung Firma...: Kont / Koyuncu Fiyat....: 78 USD Tel......: (216) (216) Web....: alanında da iddialı ilerliyor. Harici olarak tasarlanmış olan ürün aslında dahili bir ürünü kutuya alarak elde ediliyor. Harici cihazlarda sık olarak kullanılan USB 2.0 arabirimi tercih edilmiş. Bugün güncel bilgisayarların tümünde USB girişi ve çoğunluğunda USB 2.0 desteği var. CD leri 48x ve DVD leri 16x hızında okuyabilen cihaz, yazma işlemini de aynı hızlarda gerçekleştiriyor. Buna bir de çift katmanlı yazma desteğini eklememiz lazım. DVD-R DL yazma hızı 4x ve DVD+RW DL yazma hızı 8x. Elbette bu hızları destekleyen medyaları bulmak size kalıyor. Siyah ve gümüş renklerin birleşimiyle hoş bir görüntü sunan ürün 16 x 23 x 5 santimetre boyutlarıyla çok fazla yer kaplamıyor. Teknik Bilgi: Ba lant : USB 2.0 DVD okuma......: 16x CD okuma : 16x DVD yazma......: 16x CD yazma : 48x DL deste i : -R ve +R için Dipnot: Sadece USB 2.0 arabirimini kullanan sistemlerle birlikte yüksek h zda yazabiliyor. USB 1.1 de h z kesiyor. NVIDIA nın en önemli kozlarından biri olan 7900 görüntü yongası tüm yeni oyunlarda performans rekorları kırıyor. Bu görüntü yongasını içeren Asus ekran kartı referans tasarıma sadık kalınarak üretilmiş. Kartta büyük bir soğutucu kullanılmış ama ikinci bir yuva işgal edilmiyor. PCI-e x16 arabirimli ürün çift DVI çıkışına sahip. Skype santrali Yaksu YP600 Görüflmeleri MP3 olarak kaydedebiliyor nternet Telephony Magazine tarafından 2005 yılının VoIP ürünü ödülünü alan cihaz USB portuna bağlandıktan sonra mevcut telefon hattı YP600 ün hat girişine bağlanıyor. YP600, arka plan gürültüsünü azaltma, yankı önleme gibi özellikleriyle dikkat çekiyor. Türkçe arayüz kolaylık sağlıyor. Gelen çağrıların Kullanılan bellek 256 MB kapasitesinde. Görüntü yongası 520 MHz hızında olan kartın çift görüntü çıkışı bulunuyor. Puan / Künye: Üretici..: Asus Firma...: Bo aziçi / Çizgi Fiyat....: 310 USD Tel......: (212) (212) Web....: yönlendirilmesi ve uzaktan Skype görüşmesi yapma özellikleri benzersiz. Çalışmak için harici adaptöre gerek duymuyor. Puan / Künye: Üretici..: Yaksu Firma...: Koyuncu Fiyat....: 54 USD Tel......: (216) Web....: Ağustos 2006 PCnet 93

54 DONANIM Ürün nceleme Kesintisiz güç kayna Bigg 750VA UPS 2 milisaniyede de iflimleri alg l yor USB titreflimli kulakl k Laccess LH-991 Kendinizi oyuna kapt racaks n z! Kulaklık piyasasında son zamanlarda oldukça hareketlenme var. Skype ile başlayan mikrofonlu kulaklık kullanma eğilimi üreticilerin dikkatini çekti. Buna bir de Bluetooth teknolojisini kullanan ürünleri eklemeliyiz. Bluetooth üzerinden stereo ses iletimi gerçek olunca firmalar vakit kaybetmeden ilgili ürünler geliştirdiler. Kablosuz kulaklıklarda en büyük sıkıntı şarj meselesi olabiliyor. Ben yerimde otururum ve kablo sorun olmaz diyenler için çok daha fazla seçenek var. Bu seçeneklerden biri Mascom tarafından ülkemize getirilen Laccess markasının titreşimli kulaklığı. Bu ürüne sadece kulaklık dersek yanlış olur. Bilgisayara USB üzerinden bağlanan cihaz aynı zamanda Puan / Künye: 93 Üretici..: Laccess Firma...: Mascom Fiyat....: 35 USD Tel......: (212) Web....: özellikli bir ses çözücü. Bilgisayardan gelen veriyi 5.1 kanal ses haline getirip kullanıcıya ileten ürün aynı zamanda işlemci üzerine düşen yükü azaltıyor. Bir diğer özelliği hiç ses kartı içermeyen sistemlerle birlikte kullanılabiliyor olması. Üstelik mikrofon kısmı da ihmal edilmemiş. Esnek olan ve hareket edebilen bu mikrofon sinyalleri doğrudan ses devresine iletiyor. Kulaklık kısmına yerleştirilen motorlar ses durumuna göre titreşimler üreterek gerçekçilik hissi yaratıyor. Bu durum bazı kullanıcılar tarafından baş masajı olarak da algılanabilir. Kablo üzerinde yer alan ses ayar düğmesi bize göre büyük kolaylık. Teknik Bilgi: Sürücü birimi.....: 50mm Duyarl l k : 110 ± 3 db Öz direnç : 32 ohm ± 3 ohm Kulakl k frekans..: 20 Hz - 20 KHz Mikrofon frekans.:20 Hz 16 KHz Dipnot: Kulakl ktan gelen titreflimler bir süre sonra sa l k aç s ndan risk oluflturabilir. B igg firması en sonunda kesintisiz güç kaynağı üretimine de başladı. 750 VA kapasitesindeki ürün, 15 inç monitörlü bir bilgisayarı 35 dakikaya kadar besleyebiliyor. Kullanılan kuru bataryanın şarj süresi 6 saat. Cihaz, Volt arası değişimleri tolere edebiliyor. Akünün aşırı boşalması ya da Ev telefonunuza VoIP deste i kat n Son zamanlarda VoIP üzerinden iletişim iyice popüler oldu. Bu ilginç adaptör sabit hattınız için kullandığınız telefona VoIP desteği katıyor. Böylece alışık olduğunuz telefonla ucuz sohbet yapmaya başlıyorsunuz. İki dakika içinde gerçekleşen kurulum işleminde USB üzerinden bilgisayar bağlantısı fazla dolması halinde sesli olarak uyarıyor. Cihaz 50 ve 60 Hz lik şebekelerde çalışabiliyor. Dengeleme özelliğiyle cihazları şoklardan koruyor. Puan / Künye: Üretici..: Bigg Firma...: Koyuncu Fiyat....: 39 USD Tel......: (216) Web....: VoIP adaptörü Sysgration SkyGenie ASG-300 yapılıyor. Ayrıca RJ11 portlarından telefon girişi ve hat bağlantısı yapılıyor. Yazılım kurulduktan sonra Skype gibi programlara eşlik edebiliyor. Puan / Künye: Üretici..: ARTronic Fiyat....: 50 USD Firma...: ARTronic Tel......: (216) Web....: 94 PCnet Eylül 2006

55 DONANIM Ürün nceleme Ekran kart Sapphire X MB HM PCI-E HyperMemory ile bellek 512 MB a yükseliyor Anakart MSI K9N Neo M Yongasetleri pasif so utmayla destekleniyor SI firması RoHS uyumlu ürünler sunmaya başlayan ilk firmalardan biri. AM2 soketi duyurulur duyurulmaz ilk örneklerini gördüğümüz anakartların başında gelen K9N Neo, bugün piyasaya hakim olan AM2 soketli AMD işlemcilerinin tümünü destekliyor. Bunlara Sempron işlemcilerini de dahil etmeliyiz. Çünkü Sempron lar da artık AM2 uyumlu olarak üretilmeye başlandı. Diğer yandan çift çekirdekli Athlon 64 X2 işlemcileriyle uyumlu. 1 GHz HyperTransport iletim özelliğiyle işlemciyi ve bellekleri en yüksek hızda haberleştiren anakart nforce 550 yongasetini temel alıyor. AMD işlemcileri en sonunda DDR2 bellek desteğine kavuştu ve bunun etkilerini hemen görmeye başladık. Puan / Künye: 94 Üretici..: MSI Firma...: Datagate / Multimedya Fiyat....: 89 USD Tel......: (212) (212) Web....: Anakartta toplam 4 bellek yuvası var ve DDR2-800 bellekleri çift kanal üzerinden çalıştırabilirsiniz. Tüm bellek yuvaları doldurulduğunda 4 GB sınırını aşmak mümkün olmuyor. Ürünle birlikte sadece tek bir PCI-E x16 ekran kartı kullanılabiliyor. Diğer yuvalar üç tane PCI ve iki tane PCI-E x1. Anakart üzerindeki disk bağlantıları 4 SATA ve 1 PATA şeklinde. Büyük ihtimalle PATA bağlantısını optik sürücünüz için ayırmanız gerekecek. SATA bağlantılar sabit diskler için tercih edilmeli ve mümkünse RAID düzenleri kurulmalı. Anakartta 7.1 kanal ses çözümü ve Gbit ağ bağlantısı standart olarak sunuluyor. Günümüzün üst seviye tüm anakartlarında bu özellikleri görebiliyoruz zaten. Teknik Bilgi: Yongaseti..: nforce 550 fllemci....: AMD Soket AM2 Bellek.....: Dual DDR2-800 VGA : PCI-E x16 Ses : 8 kanal High Definiton A : Gbit Dipnot: Anakarttaki ç k fllar kenarlara da t lm fl olsa da güç ba lant s uygun olmayan bir noktaya yerlefltirilmifl. 256 MB bellek içeren ve ilginç bir şekilde fansız soğutma kullanan ürün sessiz bir bilgisayar için en ideal bileşenlerden biri. Bellek iletişimi 128-bit lik kanal üzerinden yapılıyor. X1300 görüntü yongası DDR2 belleğe sahip olsa da sistem belleğini kullanarak 512 MB a çıkabiliyor. Kartta DVI çıkışı dışında AVIVO HD hızlandırma özelliği de BMW mühendislerinin imzas n tafl yor BenQ ve BMW mühendislerinin işbirliğiyle hazırlanan bu ergonomik klavyede X-Structure teknolojisi kullanılıyor. Bu teknolojide dizüstü bilgisayar klavyesini andıran ama daha iyi sonuçlar veren tuş takımı iskeleti kullanılıyor. Alt kısım üzerinde hareket ederek ergonomik bir şekilde ele uyum sağlayabilen bulunuyor. HDTV uyumlu olan kart çift ekrana görüntü aktarabiliyor. Kartla birlikte oyun hediye edilmiyor. Puan / Künye: Üretici..: Sapphire Fiyat...: 79 USD Firma..: Sapphire Türkiye Tel.....: (212) (216) Web....: Klavye seti BenQ X-Touch 800 tuş kısmında internet kısayolları da var. Siyah renkli ve kablolu klavye bileklerinin sağlığına önem verenler için ideal. Klavye dışbükey yapıya sahip ve gerçekten çok ince. Puan / Künye: Üretici..: BenQ Firma...: Koyuncu Fiyat....: 21 USD Tel......: (216) Web....: PCnet Eylül 2006

56 DONANIM Ürün nceleme LCD monitör Philips 170B7 Derli toplu bir masaüstü hedefleyenlere göre Philips her zamanki gibi şık bir LCD ile karşımızda. Zaten Philips ürünleri tasarımlarıyla her zaman öne çıkıyor. 107B7 modelinde panelin orta kısmı kontrol butonlarına ayrılmış ve her iki yan bölüme birer hoparlör yerleştirilerek stereo ses düzeni kurulmuş. Hoparlörlerin her biri 2 Watt (RMS) gücünde. LCD paneller dümdüz yapılarıyla ön plana çıkıyor. Philips bu modelinde Perfect Panel etiketini kullanarak bu durumu ifade ediyor. Kurşunsuz üretilen ve bu özelliğiyle çevreye katkıda bulunan ürünün sol alt köşesinde USB yuvası mevcut. Bu yuva özellikle parmak bellek kullananlar için çok kullanışlı bir özellik. Philips LCD monitörün ayak kısmı iyi Puan / Künye: 91 Üretici..: Philips Firma...: Arena / Bo aziçi / H zl Sistem Fiyat....: 479 YTL Tel......: (212) / (212) (212) Web....: biçimde tasarlanarak masaüstünde fazla alan işgal etmemesi sağlanmış. SmartManage özelliği ağ üzerinden erişilerek bazı ayarların değiştirilebilmesini sağlıyor. Endüstri standartlarının altında olan enerji tüketimi uzun vadede avantaj olarak karşımıza çıkıyor. 8 milisaniye tepki süresine sahip olan monitör hem resimleri hem de metinleri sorunsuzca ve net olarak yansıtabiliyor. SXGA uyumlu olan monitörün doğal çözünürlüğü 1280 x 1024 piksel. Hem analog hem de dijital DVI girişlerin olması kullanıcıya esneklik sağlıyor. 600:1 olan kontrast oranı sayesinde renk geçişleri oldukça keskin. 300 kandelalık parlaklık derecesiyle gözleri yormadan çalışılabiliyor. Teknik Bilgi: Çözünürlük...: 1280 x 1024 Tepki süresi..: 8 ms Nokta aral..: 0,264 mm Parlakl k......: 300 kandela Kontrast oran : 600:1 Girifl : Analog + DVI Dipnot: Güç kayna kasa içine yerlefltirildi inden ve dahili hoparlörle USB portu kullan ld ndan kablo karmaflas son buluyor. Çok özellikli hub A4 Tech MS-8 Hub Master Tek cihazla çoklu çözüm A4 Tech firması masaüstünde karmaşa istemeyen ama birden çok girişe ihtiyacı olanlar için ilginç bir ürün tasarlamış. Bilgisayara USB, PS2 ve ses portları üzerinden bağlanan cihaz tek bir kabloyla çözüme ulaşmayı sağlıyor. Temelde dört tane USB girişi, PS2 klavye ve fare girişleri ve mikrofon girişiyle ses çıkışını bir araya Çok ifllevli yaz c Epson Stylus DX4850 Her ana renk için ayr kartufl kullan l yor zellikle aileler ve küçük Öofisler için ideal olan bu hepsi bir arada yazıcı dört farklı kartuş kullanıyor. Bu sayede sadece biten renge ait kartuşu değiştirmek yeterli oluyor ve daha ekonomik bir çözüm sağlıyor. Çözünürlük yönetim sistemi sayesinde 5760 x 1440 piksele kadar yüksek detaylı baskı alınabiliyor. En hızlı getiriyor. 1.5 metre uzunluğundaki kablo çoğu durumda yeterli gelecektir. Portların sağladığı akım değerlerine bağlı kalarak uygun cihazları bağlayabilirsiniz. Puan / Künye: Üretici..: A4 Tech Firma...: Mascom Fiyat....: 7 USD Tel......: (212) Web....: modda baskı hızı dakikada 20 sayfa. A4 formatlı yazıcının 1200 dpi çözünürlüklü renkli tarayıcısı var. Elbette renkli fotokopi de yapabiliyor. Puan / Künye: 92 Üretici..: Epson Firma...: Epson Türkiye Fiyat....: 101 USD Tel......: (212) Web....: PCnet Eylül 2006

57 DONANIM Ürün nceleme LCD monitör Samsung SyncMaster 205BW Genifl ekran n keyfini sürün! Z aman ilerledikçe 15 inçlik ekranlara veda etme aşamasına geldik diyebiliriz. 17 inçlik ekranlar standart halini aldı ve kimileri için yetersiz gelmeye başladı bile. 17 inçlik modellerden sonra 19 inçlik modeller geliyor ama konu geniş format olduğunda 20 inçlik modeller de tercih edilebiliyor. Çünkü 4:3 yerine 16:9 oranlamasına sahip olan geniş formatlı ekranlarda yükseklik standart modellerden biraz daha düşük. 20 inç genişliğinde 16:10 formatlı 205BW modeli ilk bakışta kullanıcıyı kendine hayran bırakıyor. Hem 20 inçlik köşegen uzunluğu hem de geniş formatın etkisiyle iki dokümanı aynı anda yan yana açmak ve çalışmak mümkün. Bu şekilde veriminizi büyük oranda arttırabilirsiniz. Buna bir de film izleme keyfini Puan / Künye: 98 Üretici..: Samsung Firma...: Kont / Koyuncu Fiyat....: 421 USD Tel......: (216) (216) Web....: eklemelisiniz. Geniş format ekranlarda filmler tüm görüntü alanını kaplıyor ve LCD ekranlar en verimli biçimde kullanılıyor. Doğal çözünürlüğü 1680 x 1050 piksel olan ürünle birlikte bazı oyunlarda çözünürlük sorunları yaşanabilir. Uyum sorunlarını aşmak için üretici sitesindeki güncellemeleri yüklemekte fayda var. Gümüş siyah karışımı renge sahip olan ekranda tazeleme hızının 6 milisaniye olması sevindirici. Çünkü büyük ekranlarda tazeleme hızını düşürmek daha zor olabiliyor. Cihazın 700:1 olan kontrast ve 300 kandelalık parlaklık değerleri gerçekten başarılı. Hem analog hem de dijital girişe yer verilmiş. Eski ve yeni nesil ekran kartlarıyla birlikte sorunsuzca kullanabilirsiniz. Yeni modellerin çoğunda DVI girişi ihmal edilmiyor. Teknik Bilgi: Çözünürlük....: 1680 x 1050 Tepki süresi....: 6 ms Nokta aral...: mm Parlakl k : 300 kandela Kontrast oran..: 700:1 Girifl : Analog + DVI Dipnot: HDCP (High bandwidth Digital Content Protection) deste iyle içerik korumas na sahip HD film ve videolar bu üründe izleyebileceksiniz. Boyundan büyük ifller baflar yor Adından da tahmin edilebileceği gibi şaşırtıcı derecede küçük boyutlara sahip olan bellek 4 GB kapasite sunuyor. USB 2.0 arabirimini kullanan ve parlak yeşil renkli durum LED i içeren ürünle birlikte farklı renklerde plastik kapsüller veriliyor. Bununla birlikte cihazın ana Çok ifllevli yaz c BenQ CM3500 S PictBridge ile direkt bask imkan on zamanlarda sadece yazıcı görevi üstlenen cihazların satışları düşmüş gibi görünüyor, çünkü kullanıcılar çok işlevli cihazları tercih etmeye başladılar. Mürekkep püskürtmeli BenQ renkli yazıcı dakikada 15 sayfaya kadar baskı alabiliyor. Baskı kalitesi 4800 x 1200 piksele kadar artabiliyor. Bilgisayar bağlantısı USB den USB parmak bellek SanDisk Cruzer Micro 4 GB gövdesi metal malzemeden üretilmiş. Güncel sistemlerle sürücüsüz olarak kullanılabiliyor. Puan / Künye: Üretici..: SanDisk Firma...: Turanl Fiyat....: 172 USD Tel......: (212) Web....: yapılıyor ve toplamda 4 kartuş kullanılıyor. Tarama çözünürlüğüyse 2400 x 1200 dpi. Tarayıcı kapaklı olduğundan kitap taramak sorun değil. Puan / Künye: Üretici..: BenQ Firma...: Koyuncu Fiyat....: 99 USD Tel......: (216) Web....: PCnet Eylül 2006

58 DONANIM Ürün nceleme Son zamanlarda en çok tutulan otomobil yarışı oyunlarından biri Need For Speed Most Wanted. Bunun gibi oyunları sevenler yeni sürümlerde ne derece gerçekçi görevlerle karşılaşıldığının farkında olsa gerek. Artık sadece rakibi geçmek yeterli değil. Hem arabanızı hızlandırmada uzman olmalı hem de kaydırma konusunda tecrübe kazanmalısınız. Bu tür denemelerde çoğu zaman klavyeler yetersiz kalabiliyor. O küçük ok tuşlarını kullanıp manevra yapmak ve sollama gerçekleştirmek hiç de kolay değil. Üstelik sağlık açısından da uygun ekipmanları kullanmak daha mantıklı. Genius Speed 3 direksiyon seti kontrolü ele almanız için Puan / Künye: Oyun direksiyonu Genius Speed Wheel 3 Yar fl oyunlar n n zevki direksiyonla ç kar! 92 Üretici..: Genius Firma..: Çözüm Fiyat...: 35 USD Tel.....: (216) Web....: birebir. Öncelikle gaz ve fren pedallarını zemine yerleştirmeli ve direksiyonu masanıza iyice tutturmalısınız. Genius, direksiyon yanlarına elcikler yerleştirmiş ve bu elcikler gaz ve fren pedallarının görevini üstlenebiliyor. Böylece sadece ellerinizi kullanarak da yarışı bitirebilirsiniz. Oldukça gerçekçi olan ve kaliteli malzemeden üretilen setin direksiyon simidi üzerinde programlanabilir 8 farklı buton yer alıyor. Aygıt sürücüsü gerektirmeden kullanılabilen direksiyon seti Windows un XP, 2000 ve 98 sürümleriyle uyumlu. Direksiyon simidinin boğumlu yapısı sayesinde eller terlese bile kontrolü kaybetmek söz konusu değil. Bilgisayar bağlantısı USB üzerinden gerçekleştiriliyor. Teknik Bilgi: Ba lant..: USB Tufllar....: 8 programlanabilir Pedallar..: Gaz + Fren Elcik.....: Direksiyonun iki yan nda OS : Windows XP/2000/98 Dipnot: Oyun s ras nda kendinizi kapt r p direksiyona fazla yüklenirseniz cihaz n masadan ç kmas na neden olabilirsiniz. Klavye seti Genius Wireless Twin Touch 19eNB Kullan c dostu klavye - fare seti Diğer kablosuz setlerden farklı olarak 6 şarjlı bataryayla sunulan ürün bir kablosuz fare, bir kablosuz klavye ve şarj aleti görevi de gören alıcıdan oluşuyor. Bu alıcı bilgisayara USB üzerinden bağlanıyor. Ergonomik bir tasarıma sahip olan klavyede 19 kısayol tuşu bulunuyor. Bu tuşları Özel tasar mla sessiz so utma baflar s N VIDIA 7600 görüntü yongası orta segmente hitap eden en iyi modellerden biri. Leadtek firması tasarımda değişiklik yaparak soğutma performansını arttırmayı denemiş. Büyük ve çok pervaneli bir fanla sessiz soğutma sağlanmış. Çift DVI çıkışlı kartta ek güç girişi bulunmuyor. SLI kurulum için gerekli bağlantıya yer verilmiş. PCI-E x16 arabirimini gerektiğinde yeniden programlayabilirsiniz. Bilek yorulmasını engellemek için çıkarılabilen bir bileklik pakete dahil edilmiş. Puan / Künye: kullanan kartın belleği 256 MB kapasitesinde. GDDR3 bellekler performansa büyük katkı sağlıyor. Puan / Künye: 92 Üretici..: Genius Firma...: Çözüm Fiyat....: 27 USD Tel......: (216) Web....: Ekran kart Leadtek Winfast PX7600 GT TDH 92 Üretici..: Leadtek Firma...: Kont / Koyuncu / Multimedya Fiyat....: 185 / 219 / 175 USD Tel.....: (216) (216) (212) Web....: PCnet Eylül 2006

59 DONANIM Ürün nceleme A ba lant l disk Freecom FSG-3 NAS Diskinizi a dakilerle paylafl n Sabit disklerin fiyatları düştükçe harici kutular daha çok satılmaya başladı. Bu kutular sayesinde yüksek miktarda veriyi yanınızda taşıyabilirsiniz. Elbette 2.5 inçlik bir disk seçerek daha taşınabilir bir diskiniz de olabilir. Bu durumda harici güç kaynağı gerekmiyor ama kapasite şimdilik 160 GB ile sınırlı. Kendinden kontrolcü içeren ve MP3, DivX oynatabilen harici kutular da çıktı. Bunlarla farklı bir cephede yer alan diğer akıllı kutularsa ağ bağlantısı desteği içeren modeller. Geleneksel disk kutuları USB bağlantısını kullanırken ağ diskleri RJ45 ağ bağlantısını kullanıyor ve bilgisayardan bağımsız çalışabiliyor. Freecom FSG-3 NAS modeli böyle bir ürün ve 160 GB kapasiteli sabit disk içeriyor. Dosya sunucusu görevini üstlenen cihaz aynı zamanda yedekleme için de kullanılabiliyor. Diğer özellikleri Puan / Künye: 96 Üretici..: Freecom Firma...: SKY Fiyat....: 327 Euro Tel......: (216) Web....: arasında web sunucu, FTP sunucu, AV sunucu, yazıcısı sunucu bulunuyor. SATA bağlantı seçeneği de bulunan ürün birçok uluslararası ödüle sahip. Özellikle küçük ofisler için ideal olan FSG-3 NAS, Intel XSCale 266 MHz işlemci ve 64 MB SD bellek içeriyor. Ürünün 250, 400 ve 500 GB lık versiyonları da bulunuyor. Kullanılan disk 3.5 inç büyüklüğünde ve 8 MB önbelleğe sahip devirli motoru olan disk PATA arabirimini kullanıyor. Güç gereksinimi 12 Volt çıkışlı harici adaptör yardımıyla sağlanıyor. İlk başta büyükmüş gibi görünen ürün aslında 3.5 inçlik sabit diskten çok az daha büyük. Bunca işlemi yerine getiren devreler oldukça az yer kaplıyor. Şirket içinde MP3 yayını yapan bir sunucu kurmak isteyenler de FGS-3 den faydalanabilir. Çoklu bağlantılarda bile zorlanma gözlenmiyor. Teknik Bilgi: Kapasite : 160 GB Ba lant : 100 Mbit RJ45 Besleme : 12 V DC adaptör Disk arabirimi..: PATA Disk önbelle i..: 8 MB Dipnot: Ba lant güvenli ini dahili güvenlik duvar sa l yor. DHCP özelli i de bulunuyor. TV kart LifeView TV Walker QQ Analog yay nlar n keyfini sürün USB arabirimini kullanan ve ilginç bir tasarıma sahip olan ürün dizüstü bilgisayar sahiplerini sevindirecek. Sadece analog yayınları alabilen ürün ülkemiz için son derece uygun. Elbette yüksek hassasiyetli bir anten kullanmanızı tavsiye ediyoruz. Gücünü USB üzerinden alan TV alıcısı için harici adaptör Kulakl k Creative HS-600 Gürültü önleme özelli i sesi netlefltiriyor C reative firması ürün gamını genişletmeye aralıksız devam ediyor. Artık kulak içine giren ve kulağı kaplayan klasik kulaklıklar da ürün gamına dahil. Bunlardan biri olan HS-600 ün üzerinde ses ayarını yapmaya yarayan bir kumanda bulunuyor. Ürünün ön kısmında yer alan mikrofon ek bir görev daha gerekmiyor. PAL ve NTSC standartlarını destekleyen kart pek çok ülkedeki TV yayınlarıyla uyumlu. Puan / Künye: Üretici..: LifeView Firma...: Koyuncu / Turanl Fiyat....: 69 USD / 51 USD Tel......: (216) (212) Web....: üstleniyor. Buradan gelen sinyaller gürültü önleme desteğine sahip. Özellikle oyun meraklılarının çok beğeneceği bir kulaklık. Puan / Künye: Üretici..: Creative Fiyat....: 35 USD Firma...: Koyuncu Tel......: (216) Web....: tr.creative.com PCnet Eylül 2006

60 DONANIM Ürün nceleme Ekran kart Leadtek Winfast PX7300GT TDH HDTV ç k fl için verilen kablolar kullan l yor TV al c s KWorld DVB-S 300U USB Binlerce ücretsiz kanal sizi bekliyor Televizyon evlerin vazgeçilmez bir parçası. Bilgisayar kullanıp bir yandan da TV izleyen çok sayıda kullanıcı var. Bunun gibi durumlarda TV kartları imdada yetişiyor. Yayınlar analog dışında dijital formatla da sunulmaya başlandığında uydu alıcıları evlerimize girdi. Benzer değişim akımı TV kartları için de geçerli. Bilgisayarlarla birlikte kullanılan TV kartlarının çoğu analog tabanlı ama dijital tabanlı modeller de yaygınlaşıyor. Dijital format için yeni bir yol ayrımındayız. DVB-S standardında çanak antenler kullanılarak binlerce kanal izlenebiliyor. DVB-T standardındaysa küçücük antenlerle belirli sayıda kanal dijital kalitede izlenebiliyor. DVB-S uzun zamandır Puan / Künye: 93 Üretici..: KWorld Firma...: SKY Fiyat....: 99 USD Tel......: (216) Web....: kullanılıyor ama DVB-T oldukça yeni. Henüz ülkemizde geçiş yapılmayan DVB-T için bir süre daha bekleyeceğiz. İşte bu durumda yine DVB-S kurtarıcımız oluyor. DVB-S uyumlu olan ve harici yapıda üretilen KWorld 300U modeli, bu özelliği sayesinde hem masaüstü sistemler hem de dizüstü PC lerle uyumlu. MPEG 2 kalitesinde dijital yayınları alabilen ve kaydedebilen cihaz HDTV desteğini de içeriyor. Cihaz, üzerindeki girişe bağlanan alıcı sayesinde uzaktan kumandayla birlikte kullanılabiliyor. Bilgisayar bağlantısı USB üzerinden gerçekleştiriliyor ve gerekli gücü harici adaptör üzerinden alıyor. Kumandayı kullanarak bilgisayarı kapatmak mümkün. Teknik Bilgi: Anten girifli.....: 75 ohm Ba lant : USB Kay t : MPEG2 Besleme : Harici adaptör Kumanda : K z lötesi Dipnot: Her ne kadar harici yap s sayesinde tafl nabilir olsa da çanak antenin sabit oldu u ve tafl namad unutulmamal. NVIDIA GeForce un 7. serisinde yer alan ekran kartı bu sayede bazı önemli özellikleri bünyesinde barındırıyor. Bunların başında SLI desteği geliyor ama bu destek sürücüler sayesinde açılıyor. Ayrıca Shader Model 3.0 desteğini de bünyesinde barındırıyor. Soğutma sistemi büyük olan kartta hem DVI hem de CRT çıkışları var. Ayrıca TV Tafl nabilir disk WD Passport Pocket Drive 6 GB Baflar l yaz l msal yönetim konsolu zellikle cepte taşımak için Ö ideal olan Pocket Drive sürücü sabit disk teknolojisini temel alıyor. Bu nedenle Flash tabanlı ürünlerden daha fazla enerji tüketse de çalışmak için harici güç kaynağına ihtiyaç duymuyor. Bağlantı için kullanılan USB fişi farklı açılarda döndürülüp çıkışı da yer alıyor. Kartta HDTV ve aynı anda çift görüntü çıkışı destekleri de bulunuyor. HDTV çıkışı desteklenen en yüksek değer 1080i. Puan / Künye: Üretici..: Leadtek Firma...: Kont / Koyuncu Fiyat....: 95 / 96 USD Tel......: (216) (216) Web....: bükülebiliyor. Dahili yazılım şifreleme gibi işlemleri gerçekleştiriyor. Ürünü koruyan plastik kılıf pakete dahil edilmiş. Puan / Künye: Üretici.: Western Digital Firma.: Logosoft Fiyat..: 135 USD Tel....: (212) Web...: PCnet Eylül 2006

61 DONANIM Ürün nceleme LCD TV ViewSonic N3260w PC, MAC ve HDTV yay n destekleriyle flafl rt yor nce ekranlı televizyonlarda çekişme en başından beri devam ediyor. Kimi kullanıcılar LCD, kimi kullanıcılarsa plazma tercih ediyor. Plazma ekranlar gerçekten çok parlak ama yakından bakıldığında görüntü kalitesi pek de iyi değil. Bu nedenle küçük boyutlarda LCD ve büyük boyutlarda plazma daha mantıklı denebilir. LCD üreticileri büyük boyutlu üretimde epey zorlandılar ama artık eskiye göre çok daha başarılılar. Ölü nokta üretmeden büyük boyutlu LCD ekran hazırlamak kolaylaşınca maliyetler epey düştü. İncelediğimiz ViewSonic LCD TV ürünü 32 inç boyuta sahip. Biz TV denince cm cinsinden değerleri daha kolay anlıyoruz. Ürünün boyutu 81 ekrana denk geliyor. Bu değer hiç de azımsanacak bir boyut değil. Geniş formatlı ekranda özel bir Puan / Künye: 97 Üretici..: ViewSonic Firma...: Neotech Fiyat....: 1880 YTL Tel......: (212) Web....: görüntü işleme teknolojisi kullanılıyor. Böylece görüntü iyice keskinleştiriliyor x 768 piksel doğal çözünürlüğündeki ekranın tepki süresi 8 milisaniye. SRS Trusurround ses efektleri elde edilebiliyor ve bunun için 10 Watt gücündeki iki hoparlör kullanılıyor. HDCP destekli olan HDMI girişi ileriye dönük olarak faydalı bir eklenti. HDTV uyumlu olan ekranın parlaklık değeri 500 kandela olmakla birlikte kontrast oranı 800:1. Ürünle birlikte verilen uzaktan kumanda evrensel yapısıyla diğer cihazların kontrol edilmesine olanak sağlıyor. Işık kaynağının ortalama ömrü 60 bin saat olarak belirtiliyor. 60 bin saatlik kullanım süresi uzun yıllar anlamına geliyor. LCD ekranda ölü piksel oluşma ihtimali olduğu için kullanırken ve temizliğini yaparken nazik davranmak şart. Teknik Bilgi: Çözünürlük......: 1366 x 768 Tepki süresi......: 8 ms Form faktörü.....: 16:9 Parlakl k : 500 kandela Kontrast oran....: 800:1 Dipnot: Üründe yer alan DNX imaj iflleme devresi televizyon yay nlar n n içerebilece i parazitleri ay kl yor. Klavye - fare seti Logitech MX3000 Lazer Hassas al c l fare ve ergonomik klavye L azer alıcılı fareler günümüzün en hassas fareleri olarak kabul ediliyor. Renksiz bir lazer ışını en yüksek hızda tarama yaparak hassas sonuçlar veriyor. Sette kullanılan lazer alıcılı fare ve multimedya tuşları olan klavye kablosuz olarak haberleşiyor. Fare oldukça ergonomik tasarıma sahip ve çift eksenli bir tekerlek Dijital foto raf makinesi Kodak V570 Çift objektifli ilk dijital foto raf makinesi Dünyanın ilk geniş açılı ve çift objektifli dijital fotoğraf makinesi olan V570, gerçekten başarılı sonuçlara imza atıyor. 5 MP lik alıcıyla yüksek çözünürlüklü fotoğraflar çekebiliyor. Ayrıca 5X optik yakınlaştırma özelliği standartların ötesinde. Bunun dışında VGA (640 x 480 piksel) çözünürlükte ve saniyede 30 kullanıyor. RF radyo sinyalleri sayesinde alıcı ve vericinin birbirini görmesi gerekmiyor. Logitech Media Life yazılımı ayarlar için yardımcı oluyor. Puan / Künye: Üretici..: Logitech Firma...: H zl Sistem Fiyat....: 119 USD Tel......: (212) Web....: kare video kaydı yapabiliyor. Bu gerçekten oldukça iyi bir değer. Ürünle birlikte şarj ve veri aktarımı yapılmasını sağlayan beşik hediye ediliyor. Puan / Künye: Üretici..: Kodak Firma...: Mascom Fiyat....: 515 USD Tel......: (212) Web....: PCnet Eylül 2006

62 DONANIM Ürün nceleme Tafl nabilir hoparlör Creative TravelSound PoPz Gençlerin gözdesi olaca kesin! Ses sitemleri alanındaki uzun tecrübesini tüm ürünlerinde gözler önüne seren Creative, başarılı tasarımlarla da bizleri etkiliyor. Bir kavunun iki yarısını andıran PoPz taşınabilir ses sistemi, MP3 çalar sahiplerine yönelik en uygun aksesuar denebilir. Özel olarak tasarlanan mikro sürücüler net ve güçlü ses vermek üzere geliştirilmiş. Özellikle seyahat edenlerin seveceği bir özellik sayesinde pillerle uğraşmak gerekmiyor. Ses gücünü bağlantı kurulan MP3 çalardan ya da kaynaktan alan TravelSound PoPz, ZEN Vision, ZEN Vision:M, ZEN Neeon 2, ZEN V Plus, ZEN V, ZEN MicroPhoto, ZEN Micro, ZEN Neeon, ZEN Sleek, ZEN, ZEN Touch, ZEN Xtra, MuVo 2 FM, ve MuVo 2 modelleriyle uyumlu çalışabiliyor. Burada dikkat edilmesi gereken nokta, cihazda pil olmadığından MP3 Puan / Künye: 94 Üretici......: Creative Firma : Kont / Koyuncu Multimedya Fiyat : 49 USD Tel : (216) (216) (212) Web : tr.creative.com çalardaki bataryanın normalden daha kısa sürede bitecek olması. 36 milimetre çaplı Neodymium alıcılar tek yollu ses veriyor. Bağlantı için tek yapmak gereken stereo fişi yuvaya oturtmak. Ürünün çizilmemesi için paketle birlikte taşıma kılıfı hediye ediliyor. Mavi, gümüş ve siyah renk versiyonları olan Creative TravelSound PoPz ile birlikte 50 santimetre uzunluğunda bağlantı kablosu veriliyor. Top şeklindeki bu şirin cihaz hem sesiyle hem de şirin görüntüsüyle sizlerin ve çevrenizdekilerin dikkatini çekeceğe benziyor. Ses sistemi, dahili güçlendirici içermediğinden ve tek yollu küçük hoparlörler kullanıldığından pek çok kişi için yetersiz kalabilir. Amaç, kulaklıktan sıkılanlara farklı bir seçenek sunmak ve birden çok kişinin dinleyebilmesini sağlamak. Teknik Bilgi: Ba lant : Stereo fifl Hoparlör çap..: 36 mm Teknoloji......: Neodymium Renkler : Mavi, gümüfl, siyah Besleme......: Ses kayna ndan Kablo uzunlu u : 0,5 m Ses kanal.....: Tek yollu Dipnot: Cihazda, Creative üstüne patentli olan EZ-zip kablo düzenleme sistemine yer verilmifl. Philips diğer üreticilerden farklı bir yol izleyerek Skype yerine MSN Messenger ı desteklemeyi düşünmüş. Bu telefon hem sabit hatları kontrol edebiliyor hem de MSN Messenger üzerinden ücretsiz görüşme yapma imkanı sağlıyor. Bunun için cihaz üzerindeki MSN logolu tuşa basmak yeterli oluyor. Arkadaşlarınızın adlarını USB harici disk Onixon Premium Line DS-25 Metal gövdesiyle güven veriyor 120 GB kapasiteli ve 2.5 inç boyutlu bir Western Digital sabit disk içeren ürün cep tipi taşınabilir disk olarak adlandırılabilir. 8 MB önbellek ve 5400 devirli motor içeren disk piyasadaki en ileri modellerden biri. Disk kutusu üzerinde yedekleme yapmaya yarayan özel bir tuş bulunuyor. Diskin bağlantısı USB üzerinden yapılıyor ve USB 2.0 MSN destekli dect telefon Philips Messenger Phone 433 Sabit hatlar ve MSN Messenger bir arada! LCD ekranda rahatça görebilir ve arama yapabilirsiniz renkli ekran 98 x 67 piksel çözünürlüğünde. Telefonda kullanabileceğiniz çeşitli melodiler de bulunuyor. Puan / Künye: Üretici..: Philips Firma...: Philips Türkiye Fiyat....: 254 YTL Tel......: (800) Web....: destekleniyor. Eğer bilgisayardan gelen güç yetersiz kalırsa harici adaptör girişi kullanılabiliyor. Paketten kablo ve koruyucu kılıf çıkıyor. Puan / Künye: Üretici..: Onixon Firma...: SKY Fiyat....: 199 USD Tel......: (216) Web....: PCnet Eylül 2006

63 DONANIM Ürün nceleme MP3 çalar Samsung YP-T9B Bluetooth ba lantısı kurabiliyor Samsung, T serisinin en son modeli olan T9 ile farklı bir yenilik sunuyor. T8 modelinin daha da geliştirilmesiyle elde edilen T9, Bluetooth özelliğiyle kablosuz olarak dosya aktarımı yapabiliyor. Cihaz MP3, WMA, OGG, TXT, JPG ve SVI formatlarını destekliyor. Bunlardan SVI, Samsung tarafından kullanılan video formatı. Yani cihazda video gösterme desteği yer alıyor. Cihazla müzik dinleyebilir, metin okuyabilir, fotoğraflara bakabilir ve film izleyebilirsiniz. Elbette SVI formatına dönüştürme yapmak için cihazla birlikte sunulan yazılımı kullanmak gerekiyor. Bu da demek oluyor ki yazılımsal dönüştürme işlemi için biraz zaman ayırmak durumundasınız. Renkli LCD Puan / Künye: 95 Üretici..: Samsung Firma...: Kont Fiyat....: 299 USD Tel......: (216) Web....: ekranda video izlemek istediğinizde çözünürlüğün 208 x 176 pikselle ve tazeleme hızının saniyede 15 kareyle sınırlı olduğunu bilmelisiniz. Ancak LCD ekranlarda tazeleme hızı daha düşük olabiliyor ve bu gözü fazla yormuyor. Cihaz ideal şartlarda 30 saat kesintisiz müzik çalabiliyor. Elbette kullanıcı davranışına göre bu süre 25 saate düşebilir. Video izlemede bu süre 7 saate düşüyor. Kalınlığı sadece 11 milimetre olan T9 da FM radyo ve ses kaydı özellikleri de var. Bunun dışında en büyük kolaylık kablosuz Bluetooth kulaklık. Cihazdan 10 metre uzağa giderek kablosuz müzik dinleyebilirsiniz. Sürgülü cep telefonlarını andıran cihazın ilgi çekeceğine şüphe yok. Teknik Bilgi: Kapasite : 2 GB Ses deste i.....: MP3, WMA, OGG Video deste i...: SVI Foto raf deste i : JPEG Ekran : 208 x 176 piksel LCD Dipnot: Özellikle kablosuz kulakl n zevki bambaflka oluyor. Bu da demek oluyor ki flarj edecek bir aksesuar daha var. Kablosuz klavye seti Cherry CyMotion Pro 20 metreden bile çal flabiliyor Çok ince olarak ve neredeyse tamamen düz tasarlanmış olan klavye, masaüstünde mümkün olduğunca az yer kaplıyor. 600 gram ağırlığındaki kablosuz klavye RF alıcıya 20 metre uzaklıkta bile çalışabiliyor. Kablosuz optik faresi şarjlı ve uzak mesafede bile kesintisiz kontrol sağlıyor. Toplamda tuştan oluşuyor ve parmak bellek büyüklüğünde USB arabirimli RF alıcıya sahip. Özel tuşlar programlanarak isteğe Dizüstü bilgisayar Asus S6F Deri kaplamayla do ayla bütünleflin! L2300 işlemcili Asus S6F sıra dışı bir ürün. Çift çekirdekli işlemci kullanan ürünün faresi bile deri kaplama. Bluetooth 2.0 özelliğine de yerilmiş. Anakartta 945GM yongaseti bulunuyor, görüntü için bu yongasetinin bütünleşik görüntü özelliği kullanılmış. S6F de yer alan bellek 512 MB kapasiteli DDR Oldukça göre özelleştirilebiliyor. Kullanım için 10 milyon tuş darbesi sınırı verilmiş ki bu geleneksel klavyeler için verilen değerlerden 50 kat daha fazla. Çok sağlam bir ürün olduğunu hemen belli ediyor. Dev ekrana veya projektöre bağlı multimedya PC lerle kullanmak için ideal. Puan / Künye: Üretici..: Cherry Firma...: SKY Fiyat....: 42 USD Tel......: (216) Web....: küçük olan 1.1 inçlik geniş formatlı ekranın çözünürlüğü 1366 x 768 piksel. Çok format destekli kart okuyucuya yer verilmiş olması avantaj. Puan / Künye: Üretici..: Asus Firma...: Bo aziçi / Çizgi Fiyat....: 2499 USD Tel.....: (212) (212) Web....: PCnet Eylül 2006

64 DONANIM Ürün nceleme Sunucu SNC Mastory PXBMS-N I Uygun fiyatl sunucu seçene i ntel in yeni kuşak çift çekirdekli sunucu işlemcisi olan 1.6 GHz hızındaki Xeon 5110 modelini kullanan sunucunun anakartında Intel 5000V sunucu yongaseti yer alıyor. Çift çekirdekli bu işlemci 1066 MHz FSB hızı kullanmasına rağmen güç tüketimini azaltan bir yapıya sahip. Anakartın uygun yapısı sayesinde ikinci bir çift çekirdekli Xeon işlemci kullanmak mümkün olabiliyor. Üründe yer alan 2 GB kapasiteli ECC DDR2 667 bellek, Fully Buffered olarak adlandırılan yeni bir mimariyi temel alıyor. Fully Buffered ECC belleklerde ek bir tampon bellek bulunuyor ve bu sayede işlemciyle daha hızlı iletişim kuruluyor. Toplamda en fazla 16 GB DDR2 belleğe yer verilebiliyor. Anakart üzerinde toplam 6 SATAII Puan / Künye: Üretici..: SNC Bilgisayar Fiyat....: 1799 USD Firma...: SNC Bilgisayar Tel......: (216) Web....: 95 bağlantı noktası yer alıyor. İncelediğimiz modelde 250 GB kapasiteli tek bir Seagate üretimi SATA disk yer alıyordu ama ilerleyen günlerde bu disk yerine SAS diskler kullanılabileceği belirtiliyor. Kullanıcı isteğine göre SAS ya da SATAII diskler arasında seçim yapabilmek mümkün olacak. Kasanın ön ve arka kısımlarına yerleştirilen birer büyük çaplı fan soğutma görevini yerine getiriyor. Üstelik kasa içi sıcaklığa göre bu fanların dönüş hızları otomatik olarak değişiyor. Sistem içine tüm ek bileşenlerin de yerleştirilmesi halinde güç sorunu oluşmaması için 670 Watt çıkışı olan bir güç kaynağı tercih edilmiş. Optik sürücü olarak CD-RW tercih edilmiş. Ağ bağlantısı çift Gbit portla sağlanıyor. Teknik Bilgi: fllemci..: 1.6 GHz Çift çekirdekli Xeon 5110 Bellek...: 2 GB DDR2-667 ECC FB Disk....: 250 GB SATAII VGA....: ATI Rage XL PSU.....: 670 Watt Dipnot: Microsoft Windows 2000 Advanced Server, Microsoft Windows Server 2003 Enterprise Edition, Red Hat Linux 8.0 / 9.0, Caldera Open Unix 8.0 ve Novell Netware iflletim sistemlerini destekliyor. NVIDIA nın en iddialı görüntü işlemcisi olan 7950, aynı baskılı devre üzerinde SLI olarak tasarlanmış iki ekran kartı olarak tanımlanabilir. Bu güçlü ikili tek bir PCI-E x16 yuvasına yerleştiriliyor. Toplamda 1 GB DDR3 bellek mevcut ve veri aktarımı 512-bit veriyoluyla yapılıyor. Çift DVI çıkışı 2560 x 1600 piksel gibi ileri seviye çözünürlükleri sorunsuzca Y eni nesil web kameraları 1.3 MP ve üstü çözünürlükleri destekleyecek biçimde üretilmeye başlandı. Bu durum genellikle fotoğraf çekimi için geçerli. Video konferans sırasında VGA kalitesi (0.3 MP) bile yeterli gelecektir. USB 2.0 arabirimini kullanan üründe 5 katmanlı lens kullanılıyor. Dahili mikrofon sayesinde kablo Leadtek Winfast PX7950 GX2kart destekliyor. Görüntü işlemcisinin çalışma hızı 500 MHz, bellek çalışma hızıysa 1.2 GHz. Elbette iyi soğutulan bir kasada kullanılması tavsiye ediliyor. Puan / Künye: 96 Üretici...: Leadtek Firma...: Kont / Koyuncu Multimedya Fiyat....: 680 / 699 / 678 USD Tel......: (216) (216) (212) Web.....: karmaşası azalıyor. 1.5 metreye kadar görüntü alabilen ürün, karanlık ortamlarda kızılötesi led leri devreye sokuyor. 24K renk desteğiyle başarılı sonuçlar veriyor. Puan / Künye: Ekran kart Günümüzün en güçlü ekran kart çözümü Web kamera Tesan Ttec Plus TTC216 ALI5603 yongas yla gerçek 1.3 MP Üretici..: Tesan letiflim Fiyat....: 20 USD Firma...: Tesan letiflim Tel......: (212) Web....: PCnet Eylül 2006

65 DOYA DOYA KONUfiUN. ÜSTELIK BEDAVA! KULLANICI HT YAÇLARINA GÖRE TASARLANAN ONIXON VOIP ÜRÜNLER HAYATI KOLAYLAfiTIRIYOR. Skype yazılımının kullanım oranı arttıkça yazılıma uygun aksesuarlar da birer birer çoğalıyor. SKY ın sunduğu Onixon ürünleri VoIP alanında eşsiz kullanım deneyimi yaratıyor. Onixon PhoneX Skype adaptörü ev telefonlar na yeni özellikler kat yor Ürün sabit hatlarla VoIP hatlar n bir araya getiriyor. Türkçe kullanım kılavuzu ve menüsüyle ilgi çeken cihaz kısa süre içinde kurulabiliyor. Bunun nedeni az sayıda bağlantıya gerek duyması ve beraberinde verilen kullanma kılavuzunun gerekli işlemleri adım adım anlatması. Cihazın hem donanımsal hem de yazılımsal kurulum aşamaları bulunuyor. Ama her şeyden önce birlikte verilen CD deki yazılımı kurmak gerekli. Bu yazılım sisteminizdeki Skype yazılımına bir eklenti olarak yerleşiyor. Bu nedenle her şeyden önce Skype yazılımını kurmalı ve kendi kullanıcı hesabınızı oluşturmalısınız. Kutudan çıkan yazılımı yüklediğinizde hem sisteme sürücüleri eklemiş hem de Skype için gerekli eklentiyi yapmış olacaksınız. Artık Onixon PhoneX bir giriş birimi olarak Skype ı kontrol edebiliyor hale gelecek ve kullanım kolaylığı sağlayacak. Şimdi tek yapmanız gereken kablo bağlantılarını gerçekleştirmek. Cihazın arkasında 3 bağlantı noktası var. Harici güç adaptörü gereksinimi olmayan PhoneX gerekli enerjiyi USB portu üzerinden alıyor. Bu bağlantı için USB 2.0 ve USB 1.1 destekli bilgisayarlar kullanılabiliyor. Diğer iki bağlantıdan birisi telefon hattı girişi, diğeriyse sabit telefonunuza giden hat. İşte bu bağlantıları yaptıktan sonra PhoneX i kullanmaya hazırsınız. Bundan sonra listedeki arkadaşlarınızı ücretsiz olarak arayabilirsiniz. Sabit telefon hatlarını aramak içinse kontör satın almanız gerekiyor. PhoneX Skype adaptörü ev telefonlarıyla ve kablosuz telefonlarla da sorunsuz olarak çalışıyor. 2 yıl garantili olarak sunulan cihazın kullanımı çok basit. Tek yapılması gereken ilgili telefon tuşuna basarak hatlar arası geçiş yapmak. Bu özel tuşa tekrar basarak sabit hat ve Skype hattı arasında sürekli geçiş yapabilirsiniz. Üye olduktan sonra Skype hattınızı kullanarak sabit hatları ve cep telefonlarını çok uygun fiyatlarla arayabilirsiniz. Diğer yandan cihazın gelen çağrıları herhangi bir başka telefona veya cep telefonuna aktarma özelliği de bulunuyor. Sohbet meraklıların sevebileceği bir özellik, görüşmelerin otomatik ya da isteğe bağlı olarak bilgisayara kaydedilebilmesi. Siz Skype hattından görüşürken sabit hatta çağrı gelirse sinyalle uyarı geliyor ve görüşmeler arasında geçiş yapılabiliyor. Hatta her iki görüşme bir araya getirilerek konferans görüşme de yapılabiliyor. Bu özellik sayesinde örneğin siz Skype üzerinden İtalya daki ağabeyinizle konuşurken sabit hattan anneniz arıyor ve hep beraber görüşüyorsunuz. Annenizde bilgisayar olmasa bile o da Skype üzerinden ucuz sohbete katılabiliyor. Ayr nt l bilgi için: (pbx) 114 PCnet Ağustos 2006

66 Onixon DSL-WX700V, Wireless + VOIP + ADSL2/2+ VoIP ve kablosuz a konular nda rakipsiz. Onixon DSL-WX700V modeli çok özellikli ADSL modemlerden biri. Aslında bu ürün sayesinde IAD - Integrated Access Device kavramıyla tanışıyoruz. Bu kavram ses, video, veri iletişimi, güvenlik, gelişmiş erişim kontrolü gibi birçok özelliği bütünleşik olarak bünyesinde toplayan cihazları tanımlıyor. En üstün yanlarından biri SIP (Session Initiation Protocol) olarak adlandırılan internet üzerinden sesli görüşme desteğini içermesi. Bu sayede çeşitli SIP tabanlı uygulamalar yardımıyla çok ucuz ya da ücretsiz sesli görüşme yapabilirsiniz. Her ne kadar ülkemizde sadece ADSL standartları geçerli olsa da gelecekte başlatılacak olan ADSL2/ADSL2+ hizmetlerinden faydalanmak için modem değişikliği yapmak gerekmiyor b ve g kablosuz ağ standartlarıyla uyumlu olan bu cihaz erişim noktası görevi görüyor. Cihazın arka kısmında bulunan dört farklı 10/100 Base TX LAN portu sayesinde kablolu ve kablosuz ağlar bir araya gelmiş oluyor. DSL-WX700V, PhoneX Skype de olduğu gibi telefon hattı girişine de sahip. Telefon giriş ve çıkış bağlantıları sayesinde ek kablolar bağlamadan ve başka bir cihaz kullanmadan ev telefonunu kullanarak SIP uygulamalarına erişilebiliyor. İlginç bir özellik gelişmiş QoS (Quality of Service - Servis Kalitesi) desteği. Bu özellik veri trafiğiyle ilgili düzenlemeler yapmaya yarıyor. Bu yöntemle farklı uygulamalar için tahsis edilen bant genişlikleri değiştirilebiliyor. Sonuç olarak bağlantıyla ilgili istenmeyen sürprizlerle karşılaşılmıyor. Buna bir de bant genişliğinin gereksiz kullanımını azaltan Silence supression özelliğini eklemek lazım. Ağ için gerekli ve önemli olan DDNS (Dinamik Domain Sistemi) ve DHCP (Dinamik Host Konfigürasyon Protokolü) özelliklerini bünyesinde barındıran cihaz beklenildiği gibi otomatik olarak IP dağıtabiliyor. NAT özelliği sayesinde ağdaki çok sayıda kullanıcı tek bir IP adresiyle internete erişebiliyor ve saldırılardan korunabiliyor. Entegre güvenlik duvarı saldırılara karşı düşünülmüş bir diğer önlem. Web tabanlı olan yönetim arayüzü en ince detayları bile değiştirebilme imkanı tanıyor. Türkçe olarak hazırlanmış menüler kullanım kolaylığı sağlıyor. 2 yıl garantiyle sunulan bu ürünün kullanma kılavuzu da Türkçe olarak hazırlanmış. Süper bir cihaz: PDA + Skype + cep telefonu + el bilgisayar... PDA PHONE XL101, Skype cebinize tafl yor. Cep telefonları dijital kamera ve MP3 çalma desteğiyle teknolojik gelişmeleri son kullanıcıya ulaştıran başarılı cihazlardır. Bluetooth iletişim teknolojisini kullanan cep telefonları GSM şebekesiyle diğer sistemleri birleştiriyor desteği de olan cep telefonları genellikle Windows Mobile işletim sistemiyle kablosuz ağ özelliklerini de kullanabiliyor. Tek cihazda birçok fonksiyonu barındıran yeni nesil telefonlar büyük üreticiler tarafından geliştiriliyor. Onixon tarafından üretilen PDA PHONE XL101, şaşırtıcı özelliklere sahip. Windows Mobile işletim sistemini temel alan cihaza Skype ın mobil versiyonu kurularak rahatlıkla online olunabiliyor. PDA PHONE u kullanarak kablosuz ağ olan evlerde, ofislerde ve iş merkezlerinde rahatlıkla ağa erişebilir ve internete ulaşabilirsiniz. Cihazda yüklü olan Skype, MSN Messenger ve Outlook gibi çok sayıda program sayesinde sürekli iletişim halinde kalmak mümkün. Windows Mobile işletim sistemine PDF Viewer, Word, Excel, PowerPoint, Photo Viewer ve Contact List gibi çok sayıda başarılı ve tanıdık program yüklenmiş. Elbette başka programlar yüklemek de mümkün. Dahili bellek yetersiz kalırsa SDIO yuvası kullanılarak SD kart eklenebiliyor. SDIO desteğinin artısı uyumlu ek kartlarla hafıza arttırımı veya genişleme yapılabilmesi. Aynı zamanda telefon özellikleri de taşıyan cihaz SMS/MMS gönderip alabiliyor ve GPRS üzerinden de internete erişebiliyor. Bağlantı için özel port ya da kızılötesi de kullanılabiliyor. 1.3 MP lik dijital kamera sayesinde fotoğraf ve video çekebilir, bu dosyaları daha sonradan izleyebilirsiniz. PDA PHONE, MP3 çalar ve MP4 oynatıcı olarak da kullanılabiliyor. 150 gram ağırlığıyla rahatça taşınabilen bu cihazın bataryasının Lityum- Polimer tipte olması sevindirici. Sesle komut verme ve 2D barkod okutma gibi sıra dışı özellikler de gözden kaçmıyor. Onixon un taşınabilir özellikte olan, Wi-Fi veya bluetooth standartlarını kullanan Smart Phone modelleri de var. 802,11b arabirimiyle çalışan ve bir cep telefonu gibi kullanılabilen S Phone serisi ürünler, her türlü VoIP ve Skype uygulamasıyla birlikte 3 saati aşan konuşma sürelerinde kullanılabiliyor. Sadece Skype telefonu olmayıp DECT telefon veya GSM telefon özelliklerini de aynı cihazda sunan S phone serisi ürünler Ekim ayından itibaren dünyayla aynı anda Türkiye de de satışa sunuluyor. Onixon ürünlerinin Türkiye Distribütörü SKY Bilişim ve Multimedya, tüm Türkiye de yaygın satış ağı ile en yeni teknolojileri meraklı kullanıcılara sunmaya devam ediyor. Bu bir advertorial d r. Ağustos 2006 PCnet 115

67 HP YAZICILARLA ANILARI ÖLÜMSÜZLEfiT R N VE GÖZÜNÜZÜN ÖNÜNDEN EKS K ETMEY N T atil bitti ve fotoğraf makinenizde bir dolu fotoğrafla eve döndünüz. Eşinizle, dostunuzla, çocuğunuzla, arkadaşlarınızla birlikte olduğunuz pek çok güzel poz bellek kartınızda saklı. Makinenin ekranından ve belki de daha sonra bilgisayar ekranından defalarca baktığınız resimleri, bir gün bastırırım nasıl olsa diye dijital olarak saklarsınız. Oysa o güzel fotoğrafları baskıya vereceğiniz gün hiç gelmez, bir gün aniden bilgisayarınız çökerse de tüm renkli günleriniz buhar olup uçabilir. O çok renkli, sıcak ve içinizi mutlulukla dolduran fotoğrafları hemen bastırıp masanıza koysanız, duvarlarınıza assanız, baktıkça güzel anları hatırlayıp mutlu olsanız çok daha iyi olmaz mı? Bilgisayars z, do rudan bask Kullanımı hızla yaygınlaşan dijital fotoğraf makineleri ve kameralı cep telefonları, yaşadığımız güzel anları her an kaydedebilmeyi hayatımızın bir parçası haline getirdi. Teknoloji artık fotoğraf severlerin stüdyoya gitmeden anında fotoğraf basma arzusuna cevap veriyor. Çektikleri fotoğrafları hemen basmak isteyenler, bellek kartı okuyucusu, USB veya Bluetooth bağlantısına sahip HP Photosmart yazıcılarında bunu gerçekleştirebiliyor. Kullanıcılar, bilgisayarsız baskı yapabilen yazıcılarla çektikleri fotoğraflar üzerinde kırmızı göz giderme, efekt ekleme, kesme, döndürme gibi işlemleri yapıp doğrudan baskı alabiliyorlar. Fotoğrafları basmak için önce bellek kartı yazıcıya takılıyor. Daha sonra yazıcı üzerindeki ekrandan basılmak istenenler seçiliyor ve fotoğraf üzerinde istenilen değişiklik yapıldıktan sonra yazdır komutuyla fotoğraflar bilgisayara ihtiyaç olmadan basılıyor. Ayrıca videodan hareketsiz görüntüler basmak için de film seçiliyor, oynatılıyor ve istenilen görüntüde hareket dondurulup baskı komutu veriliyor. Fotoğraflar farklı boyutlarda basılabiliyor ve yıllarca renkleri solmadan saklanabiliyor. HP den foto raf severlere müthifl kampanya! Bask ve görüntüleme dünyas n n lider ismi HP, güzel tatil an lar n yans tan foto raflar n keyfine varmak isteyenler için cazip bir kampanya düzenliyor Eylül tarihleri aras nda yüksek kalitede foto raf bask s yapan HP Hepsi Bir Arada mürekkep püskürtmeli yaz c alanlara, 50 YTL'ye kadar geri ödemede bulunulacak. Böylelikle tatil an lar n n s cakl n foto raflara bak p tekrar hissetmek isteyenler de evde foto raf bask s yapman n keyfine en ekonomik koflullarla varabilecekler. Bu kampanyayla ilgili detayl bilgiyi adresinde bulabilirsiniz. 114 PCnet Ağustos 2006

68 Evlerin yeni gözdesi olacak HP DESKJET F380 HEPSİ BİR ARADA MÜREKKEP PÜSKÜRTMELI YAZICI Evler ve ofisler için çok iyi bir seçim olan HP Deskjet F380, baskı alma, tarama ve kopyalama işlemlerini tek başına yürütüyor. Canlı renklere sahip ve dış etkenlere dayanıklı olan baskılar opsiyonel olarak 6 farklı kartuş kullanılarak da elde ediliyor. Çok az yer kaplayan ve gerektiğinde rahatlıkla taşınabilen HP Deskjet F380, fotoğraflar üzerinde düzenleme yapılabilmesine imkan tanıyor. Özellikle fotoğrafların yeniden boyutlandırılması çok kolay. Üstten kapaklı ve yüksek kaliteli tarayıcı kullanılarak diğer fotoğraflar dijital ortama taşınabilir ve gerektiğinde canlı renkli baskılar alınabilir. HP tarafından geliştirilmiş olan Photosmart Real Life teknolojisi sayesinde fotoğraflardaki lekeler ve çizikler kolayla ayıklanabiliyor. Bu sayede eskimiş fotoğraflar yeni görünümüne kavuşturulabiliyor. Siyah beyaz baskıda dakikada 20 sayfaya ulaşan baskı hızı. Renkli baskıda dakikada 14 sayfaya ulaşan baskı hızı. 48-bit alıcı tarayıcı sayesinde 1200 x 2400 dpi çözünürlüğe ulaşan kaliteli renkli taramalar. Opsiyonel 6 renkli kartuşla inanılmaz gerçekçi baskılar elde edin ve HP Premium Plus kağıt kullanarak 4800 dpi baskı kalitesini yakalayın. Baskı iptal tuşuyla kağıt ve kartuş israfına son verin. 10 x 15 cm kenarsız baskı ve 13 x 18 cm ye kadar kenarlı baskı. HP Photosmart Real Life teknolojisiyle kırmızı gözü kolayca temizleyin ve detayları arttırın. Eski foto rafç n z n yolunu unutun! HP DESKJET C5180 HEPSİ BİR ARADA MÜREKKEP PÜSKÜRTMELI YAZICI Yüksek performanslı HP Deskjet C5180, gerçekçi renklerden ödün vermeden baskı alabiliyor, tarama ve kopyalama yapabiliyor. HP nin ölçeklenebilir baskı teknolojisini kullanan HP Deskjet C5180, oldukça estetik bir görünüme ve yüksek hızlı baskı sistemine sahip. 12 saniyede sona erdirilen 10 x 15 cm lik renkli baskılar yeni bir dönemin başlangıcını simgeliyor. Lazer baskı kalitesini yakalayan metinler kullanıcının gözlerini yorulmaktan kurtarıyor. Fotoğraf stüdyosunu aratmayan renkli fotoğraf baskıları sayesinde eski fotoğrafçınızın yolunu unutacaksınız. Bütünleşik kart okuyucu ve USB girişi sayesinde baskı işlemleri için bilgisayar kullanma zorunluluğu da bulunmuyor. HP Photosmart Premier yazılımıyla fotoğrafları düzenleyin, organize edin, arşivleyin ve paylaşın. HP Real Life teknolojisiyle fotoğrafları iyileştirin ve düzenleyin, evde tek başınıza profesyonel kalitede fotoğraf baskıları alın. Bilgisayar olmadan siyah beyaz ya da renkli baskı alın. Panoramik ve yatay fotoğrafları kolayca düzenleyin, 210 x 594 mm ye kadar kenarlı ya da kenarsız baskı alın. 6.1 cm genişlikli QVGA LCD ekranı kullanarak fotoğrafları net biçimde görün, açıları değiştirip, kesme, döndürme, odaklama ve kırmızı göz giderme gibi işlemler yapın. Fotoğraf baskısı için 10 x 15 cm boyutlu otomatik tepsi. Ön taraftaki USB portuyla 12 saniyede fotoğraf stüdyosu kalitesinde baskı alın. Dünyan n en h zl foto raf bask s alan hepsi bir arada cihaz HP DESKJET C7180 HEPSİ BİR ARADA MÜREKKEP PÜSKÜRTMELİ YAZICI Serideki en gelişmiş üye olan HP Deskjet C7180, diğer modellerdeki özelliklerin tümünü ve daha fazlasını içeriyor. HP nin ölçeklenebilir baskı teknolojisini kullanan HP Deskjet C7180 baskı, tarama ve kopyalamaya faks özelliğini de ekliyor. Buna ek olarak bütünleşik olarak slayt ve negatif film adaptörü geliyor. Altı farklı ekonomik mürekkep kartuşu yüksek kalite baskıyı en hızlı şekilde gerçekleştiriyor. Üründe yer alan girişler ve Bluetooth özelliği sayesinde cep telefonlarından, dizüstü bilgisayarlardan ve Bluetooth özelliği olan diğer cihazlardan kolayca baskı alınabiliyor. Fotoğrafları HP Photosmart Express ile fotoğrafları görün, paylaşın ve basın. Bilgisayar olmadan baskı alın. HP Photosmart Premier yazılımıyla fotoğrafları düzenleyin, organize edin, arşivleyin ve paylaşın. HP Real Life teknolojisiyle fotoğrafları iyileştirin ve düzenleyin, evde tek başınıza profesyonel kalitede fotoğraf baskıları alın. HP Document Viewer yazılımını kullanarak fotoğrafları ve dokümanları gözden geçirin, üzerlerinde düzenlemeler yapın. Kullanımı kolay butonlardan oluşan kontrol panosuyla tüm özellikler elinizin altında. Bütünleşik Bluetooth ve ağ özelliğiyle baskı, faks, tarama ve kopyalama işlemlerini ağ içindeki kullanılıcılara ulaştırın 21.6 x 30.5 cm boyutlu tarama yüzeyi, bütünleşik slayt ve negatif tarama adaptörü ve çizik toz uzaklaştırma özelliğinden faydalanın. Bu bir advertorial d r. Ağustos 2006 PCnet 115

69 DONANIM Test > Anahtar Teslim PC ler Yar fl yor ELEKTRON K BEY NLER N EN ÇALIfiKANLARI Markal haz r PC ler Yurdumuzda uzun süre toplama PC furyas yafland ktan sonra markal haz r PC lerin de eri nihayet anlafl lmaya baflland. Türkiye donan m piyasas nda tan t lmaya de er tüm markal haz r PC leri inceledik. Nusret ERTURAN / [email protected] T eknoloji geliştikçe kullanıcıların masaüstü PC lerden beklentileri de artıyor. Sadece performansın tercih sebebi olduğu günlerin geride kaldığı söylenebilir. Kullanıcılar bilgisayarlarını satın alırken performansın yanı sıra kullanım kolaylığı ve teknik destek de bekliyor. İşin içine garanti, marka bilinci, teknik destek gibi kavramlar girdiği zaman toplama PC olarak tabir edilen PC yi oluşturan parçaların ayrı ayrı satın alınıp sistem haline getirildiği masaüstü PC ler cazibesini Editörün notu Hazır PC ler çok popüler Ülkemizde masaüstü PC al n rken uzun y llar toplama PC ler tercih edildi. Bunun nedeni geçmiflte baflar l markal PC lerin sat fla sunulmam fl olmas ve kullan c lar n bekledikleri sat fl sonras deste i görememeleriydi. Günümüzde markal haz r PC lerin say s ve piyasa pay oldukça artt. Art k kullan c lar n tercih etti i markal haz r PC ler birçok yönüyle toplama PC lerin önüne geçti. Kullan c lar n güvenini kazanan markal haz r PC leri bu ay siz okuyucular m za tan tmak flart oldu. Biz de verdikleri destek ve kaliteyle öne ç kan markal haz r PC leri test merkezimize konuk ettik. yitiyor. Toplama PC ler uyumlu parçaların tek tek seçildiği sistemler olduğundan kullanıcıların arzu ettiği performansı sağlayacak donanımların doğru seçilmesi gerekiyor. Parçaların seçimi ve montajı teknik bilgi gerektirdiğinden toplama PC leri bilgisayarı kendine ilgi alanı olarak seçmiş kullanıcılara tavsiye ediyoruz. Ayrıca unutulmaması gereken konu toplama PC deki donanımların parça garantisiyle kullanıcıya ulaştırıldığı. Yanlış montaj sonucu oluşabilecek hasar parçaların garanti kapsamı dışına çıkmasına neden olduğundan toplama PC leri sadece meraklısına öneriyoruz. Benzer şekilde işletim sisteminden ve yazılımlardan kaynaklanan sorunlarda toplama PC sahiplerinin başvuracakları bir teknik servis mevcut değil. Toplama PC sahiplerinin yaşadığı sorunlarda yardım alabilecekleri tek yer eş dost oluyor. Toplama PC lerde yaşanması olası diğer bir sorun da lisanslı olmayan işletim sistemi ve yazılımlar. Toplama PC sahipleri paralarının büyük kısmını en hızlı donanımları satın almaya harcadıkları için çoğu zaman lisanslı yazılımlara para ayıramıyorlar. Kaynağı belirsiz bir yerlerden temin edilen yazılımlarla sistemlerini çalıştıran kullanıcılar, lisanssız yazılım kurbanı olabiliyor. Birçok nedenden ötürü markalı hazır PC lerin günümüzde giderek daha çok ilgi gördüğü gözleniyor. Örneğin hazır PC sahipleri yazılım veya donanımla ilgili bir sorun yaşadıklarında satın aldıkları markanın destek hatlarından yardım alabiliyor, ciddi sorunlarda da garanti kapsamında problemleri gideriliyor. Eskiden karşımıza bir sorun olarak çıkan markalı hazır PC lerdeki çeşit yetersizliği günümüzde ortadan kalkmış görünüyor. Farklı yapılandırmalarla her performans kategorisinde hazır PC ler satışa sunulmuş durumda. Sistem tümüyle satın alındığı için ödeme kolaylıklarını da hesaba katmak gerek. 120 PCnet Eylül 2006

70 AMD ifllemcili haz r PC ler Packard Bell IMedia 6340 Medya özellikleriyle dikkat çeken PC AMD Athlon (Soket 939) işlemciye sahip olan ürün 64-bit Athlon 64 işlemcinin gücünü kullanıcısına sunuyor. Soket 939 anakart ve işlemciyle çalıştığı için üründe birinci nesil çift veri oranlı sistem belleği destekleniyor. Anakart ve işlemci en fazla 4 GB kapasitesinde sistem belleğinin kullanılmasına imkan tanıyor. Bu hazır PC de 400 MHz lik 512 MB DDR bellek kullanılmış. Bu üründe 7200 devirde çalışan 160 GB lık IDE arabirimli sabit disk sürücüsü ve LightScribe ve DVD/RW +/- R9 formatları destekleyen DVD yazıcı da yer alıyor. LightScribe özellikli DVD yazıcı kullanılması Packard IMedia kullanıcıları için Puan / Künye: 84 Üretici...: Packard Bell Fiyat....: 650 USD Firma...: Koyuncu Tel......: (216) Web.....: bahse değer bir avantaj. Hazırladığı CD ve DVD lerde istedikleri etiketleri tasarlayarak yaratıcılıklarını konuşturabilecekler. Multimedya özelliği öne çıkan üründe sekizi bir yerde bellek kart okuyucusu bulunuyor. Bu sayede her türlü fotoğraf makinesinden çektiğiniz fotoğraflar rahatlıkla aktarılabiliyor ve işlenebiliyor. Uzaktan kumandayla gelen Packard Bell hazır PC büyük ekran, monitör, projeksiyon cihazıyla çalıştırıldığında büyük kolaylık sağlıyor. PC nizi uzak mesafeden kontrol edebiliyor, slayt gösterilerinde, filmlerde, sunumlarda yerinizden kalkmadan tüm multimedya içeriğini keyifle izleyebiliyorsunuz. Teknik bilgi: fllemci : AMD Athlon Soket türü.....: 939 letkenli HDD kapasitesi : 160 GB Grafik fllemci..: NVIDIA GeForce 6200 TC 256 MB Dipnot: Turbo Cache özellikli NVIDIA GeForce 6200 TC 256 MB grafik kart Packard Bell Imedia 6340 haz r PC de yer al yor.

71 DONANIM Test > Anahtar Teslim PC ler Yar fl yor AMD ifllemcili haz r PC ler AMD ifllemcili haz r PC ler HP Pavilion T3530 M HP Pavilion serisine yeni kat lanlar asaüstü hazır PC ler kategorisinde Avrupa da haklı ün yapmış HP (Hewlett Packard) yurdumuzda da yeni model markalı hazır PC leriyle pazar payını genişletmeye başladı. AMD nin başarılı çift çekirdekli işlemcilerine HP Pavilion serisinden T3530 hazır PC de yer verilmiş. AMD Athlon 64 X işlemci AMD nin yeni soket 940 (AM2) formuna göre tasarlanmış. Bu işlemcinin yonga paketinde ikinci nesil çift veri oranlı bellek denetçisi yer alıyor. Böylece HP Pavilion T3530 DDR2 bellek türünü destekliyor. 1 GB kapasitesinde DDR2 ile gelen bu hazır PC de 200 GB Seri ATA sabit disk sürücüsü kullanılmış. LightScribe Puan / Künye: 86 Üretici...: HP Fiyat....: 1049 USD Firma...: HP Türkiye Tel......: (212) Web.....: teknolojisini destekleyen çift katmanlı DVD yazıcıya da üründe yer verilmiş. En çok 512 MB video belleğini destekleyen NVIDIA GeForce 7500 LE Turbo Cache kullanılan bu hazır PC de hem USB 2.0 hem de IEEE 1394 FireWire arabirimi destekleniyor. Üründe 56 K modem mevcut. 9 farklı bellek kartını destekleyen kart okuyucusu bu hazır PC nin çokluortam niteliğini vurgulayan bir özellik. Yüksek tanımlı 8 kanal sesi destekleyen ürün hem ses hem de grafikler konusunda iddialı. Gerçi 7500 LE den daha güçlü grafik işlemcilere sahip ürünler kullanılsaydı bu hazır PC den daha doyurucu gerçek zamanlı üç boyutlu grafikler elde edilebilirdi. Teknik bilgi: fllemci : AMD Athlon 64 X2 ifllemci Soket türü....: 940 letkenli (AM2) HDD kapasitesi : 200 GB Grafik fllemci.: NVIDIA GeForce 7500 LE Dipnot: Ürün çift çekirdekli ifllemcisi ve 200 GB l k SATA disk sürücüsüyle göz dolduruyor. HP Pavilion T3510 W Dijital foto rafç lar mutlu edecek indows XP Home Edition işletim sistemiyle gelen ürün, AMD nin Sempron işlemcisiyle çalışıyor. 80 GB ultra DMA sabit disk sürücüsüne yer veren hazır PC deki bu disk 7200 devir/dakikada çalışıyor. Bu disk üzerinde sistem kurtarmak için 6 GB lık özel bir bölüm ayrılmış. Artı ve eksi formatındaki yazılabilir DVD leri 16X yazabilen, tekrar yazılabilir DVD leri 8X hızında yazabilen DVD sürücü, bu hazır PC de yer alıyor. DVD yazıcının LightScribe özelliği sayesinde uygun medya üzerinde yaratıcılığınızı sergileyebileceğiniz etiketler hazırlayabilmeniz mümkün. NVIDIA GeForce 6150LE grafik işlemciye sahip ekran Puan / Künye: 84 Üretici...: HP Fiyat....: 699 USD Firma...: HP Türkiye Tel......: (212) Web.....: kartı yeni nesil oyunlar için çok iddialı bir platform oluşturmuyor. Dokuz farklı bellek kartını okuyabilen ürün dijital fotoğraf meraklılarının yüzünü güldürecek. Üründe yüksek tanımlı sekiz kanal çevresel ses destekleniyor. IEEE1394 FireWire arabirimini destekleyen HP Pavilion T3510 hazır PC 56K modemle geliyor. Soket 940 uyumlu anakartla gelen üründe 512 MB DDR2- SDRAM kullanılıyor. Bu da HP Pavilion T3510 da ikinci nesil DDR bellek denetçisine sahip yeni nesil Sempron işlemcinin kullanıldığını gösteriyor. 3 ön, 6 arka analog ve 1 arka dijital ses bağlantı noktasını bu hazır PC de bulmak mümkün. Teknik bilgi: fllemci : AMD Sempron Soket Türü....: 940 letkenli (AM2) HDD kapasitesi.: 80 GB Grafik fllemci..: NVIDIA GeForce 6150LE Dipnot: 256 MB paylafl ml video belle i ve NVIDIA GeForce 6150LE grafik ifllemcisi oyunlarda pek parlak sonuç vermiyor. 122 PCnet Eylül 2006

72 Test > Anahtar Teslim PC ler Yar fl yor DONANIM AMD ifllemcili haz r PC ler AMD ifllemcili haz r PC ler Escort Flash Sea Soket 754 AMD Athlon ifllemci kullan yor T ürkiye nin tanınmış sistem entegratörlerinden Escort, AMD işlemcili Escort Flash Sea markalı hazır PC siyle bilgisayar marketlerin raflarını süslüyor. Testimize katılan AMD temelli markalı hazır PC ler bu ay nedendir bilinmez çoğunlukla farklı sokete sahip anakartları kullanıyorlar. Escort Flash Sea hazır PC de Soket 754 anakart kullanılmış. Soket 754 için tasarlanmış AMD Athlon işlemci temelli bu hazır PC de birinci nesil DDR sistem belleği kullanılıyor. Bu bilgisayar 256 MB yerel grafik belleğine sahip NVIDIA GeForce FX 5500 grafik kartına da sahip. 512 MB veri depolama kapasitesindeki 400 MHz lik iki adet DDR bellek modülü bu hazır PC nin yapılandırmasında yer alıyor. Ürünün işletim sistemi Microsoft Windows Home Edition. İşletim sistemi CD si ve Türkçe kılavuz kitapçığı ürünün perakende kutusuna dahil edilmiş. Escort Flash Sea hazır PC alana e-kolay dan 3 aylık internet paketi de hediye ediliyor. Escort hazır PC de Foxconn üretimi şık bir kasa kullanılmış. Siyah klavye optik fare ve hoparlör sistemi ürünün şıklığını tamamlayan aksesuarlar. 16X okuma yapabilen DVD okuyucu CD yazıcı kombo sürücüsü 52 x 32 x 52 hızlarını destekliyor. Hazır PC de kullanılan 7200 devir 80 GB lık sabit disk sürücüsü SATA arabirimini destekliyor. Queen Viper 3800 Haz r PC lerin kraliçesini test ettik Q ueen bilgisayarın satışa sunmuş olduğu Queen Viper 3800 hazır PC, AMD temelli bir ürün. AMD Athlon 64 X işlemci çift çekirdeğin gücünü bu hazır PC ye aktarıyor. 2.0 GHz hızında çalışan 1 MB seviye iki önbelleğe sahip işlemci Soket 940 (AM2) formunda tasarlanmış. Ürünün NVIDIA nforce 430 yongasetine sahip anakartı 2000 MHz HyperTransport destekliyor. Yeni nesil çift çekirdekli AMD işlemci DDR-II bellek denetçisi kullanıyor. Queen hazır PC de 1 GB kapasitesinde 533MHz DDR- II bellek yer alıyor. Queen Viper 3800 hazır PC nin 8 MB önbelleğe sahip 7200 RPM lik sabit disk sürücüsü 250 GB veri depolama alanını destekliyor. NVIDIA GeForce 6600 grafik işlemcili ekran kartı DVI ve TV çıkışlarına sahip. 128-bit bellek arabirimiyle grafik işlemciye bağlanan 512 MB lık yerel grafik belleği bu ekran kartının performansını arttıran etkenlerden. 16X DVD okuyucu ve CD yazıcı kombosu üründe yer alıyor. Ürünün multimedya özelliğini öne çıkaran unsurlar arasında 6 kanal ses ve CF, SD, MMC, MS bellek kartı türlerini okuyabilen dahili kart okuyucusu bulunuyor. 480 Watt gücündeki hoparlörleri ve 10 / 100 / 1000 Mbit/sn hızlarını destekleyen Gigabit Ethernet kartı bu hazır PC nin dikkat çeken özellikleri arasında. MS Windows XP Home Edition işletim sistemiyle gelen ürün optik fare ve multimedia klavye ile birlikte geliyor. Puan / Künye: 83 Teknik bilgi: Puan / Künye: 87 Teknik bilgi: Üretici...: Escort Fiyat....: 679 USD Firma...: Escort Bilgisayar Tel......: (212) Web.....: fllemci : AMD Athlon Soket türü......: 754 letkenli HDD kapasitesi.: 80 GB Grafik ifllemci...: NVIDIA GeForce FX MB Üretici...: Queen Bilgisayar Fiyat....: 1045 USD Firma...: Queen Bilgisayar Tel......: (212) Web.....: fllemci : AMD Athlon 64 X Soket türü.....: 940 letkenli (AM2) HDD kapasitesi : 250 GB Grafik fllemci..: NVIDIA GeForce MB Dipnot: VIA AMD K8MM-V anakarta yer veren Eskort haz r PC de DDR bellekler destekleniyor. Dipnot: Midi Tower kasaya sahip bu haz r PC çift çekirdekli AMD ifllemci kullan yor. Eylül 2006 PCnet 123

73 DONANIM Test > Anahtar Teslim PC ler Yar fl yor AMD ifllemcili haz r PC ler Intel ifllemcili haz r PC ler nselberg Pro2000 X80 AMD çift çekirdekli ifllemci kullan yor kinci nesil DDR bellek denetçisine sahip en hızlı AMD üretimi işlemcilerden biri olan Athlon 64 X CPU, bu hazır PC de gereken işlem gücünü sağlıyor. İnselberg Pro2000 X80 hazır PC, 512 MB lık iki DDR2 modüle yer veren bir yapılandırmaya sahip. DDRII bellek modüllerinin hızı ve toplam 1 GB bellek kapasitesi, CPU yonga paketindeki dahili bellek denetçinin hızıyla birleşince ortaya oldukça başarılı bir bellek alt sistemi çıkıyor. Ürünün Pro2000 Discovery kasasında 400 Watt lık güç kaynağı kullanılmış. Soket 940 anakarta tümleşik 100 Mbit/sn lik ağ adaptörü ve 56K lık modem eklenmiş. Windows XP Home sürümü Puan / Künye: 87 Üretici...: nselberg Fiyat....: 899 USD Firma...: nselberg Biliflim Tel......: (212) Web.....: işletim sistemiyle gelen ürünün perakende kutusuna 2 kanal hoparlör sistemi dahil edilmiş. Bu hazır PC nin optik sürücüsü çift katman DVD yazabiliyor. İnselberg Pro2000 X80 hazır PC de kullanılan sabit disk sürücü 7200 RPM hızında çalışıyor. 160 GB lık veri depolama alanı ve bellek kart okuyucusu bu üründe mevcut. HyperMemory teknolojisini destekleyen ATI X1300 grafik kartı PRO 2000 hazır PC de yer alıyor. HyperMemory teknolojisi sayesinde grafik kartı üzerinde yer alan bellek miktarından çok daha fazlası gerçek zamanlı 3 boyutlu grafik uygulamaları için ayrılabiliyor. Ürün 2 yıl garantiyle satışa sunuluyor. Teknik bilgi: fllemci : AMD Athlon 64 X Soket türü.....: 940 letkenli (AM2) HDD kapasitesi.: 160 GB Grafik ifllemci..: ATI Radeon X MB Dipnot: Çift katman DVD yaz c ve yüksek h zl AMD çift çekirdek ifllemcisiyle kategorisindeki di er ürünlerden ayr l yor. Eksen Live MACH2 I Eksen ürünlerinde Core 2 Duo dönemini bafllatt ntel CPU mimarisi konusundaki uzun süren sessizliğini Core 2 Duo (Conroe) ile bozdu. Core 2 Duo aslında Intel in şu ana kadar piyasaya sürdüğü en randımanlı çift çekirdekli işlemcisi. Hem harcanan güç başına düşen işlem miktarı hem de bir döngüde işlenen veri miktarı yönüyle Core 2 Duo, piyasadaki tüm masaüstü PC işlemcilerinden hızlı. Eksen Bilgisayar hazır PC lerine en son çıkan donanımları kazandırma konusunda hızlı bir firma olduğundan Live MACH2 hazır PC sinde Intel Core 2 Duo E6400 işlemciyi kullanmakta da gecikmemiş. 64-bit lik bu işlemci, 2.13 GHz frekansında çalışıyor ve 2 MB Seviye 2 önbelleğe sahip. Ayrıca Intel in en son Puan / Künye: 94 Üretici...: Eksen Fiyat....: 1299 USD Firma...: Eksen Bilgisayar Tel......: (216) Web.....: piyasaya sürdüğü yongaseti P965 i kullanan bir anakartla yapılandırma oluşturdukları için Eksen Live MACH2 yi hazırlayanları kutluyoruz. Üründe Intel DP965LTCK anakart kullanılmış. Bu anakart 1066 MHz FSB hızını destekliyor ve bellek alt sisteminin hızını arttıran yeni bir bellek erişim tekniğine yer veriyor. 320 GB lık Seri ATA II Western Digital marka disk bu hazır PC nin yapılandırmasında bulunuyor. 16 MB önbellekli bu sabit disk 7200 devir/dakika hızında çalışıyor. 54 Mbit/sn kablosuz ağ ve Gigabit kablolu ağ adaptörü Eksen Live MACH2 hazır PC de yer alıyor. Ürün Asus My Cinema P7131 TV kartıyla geliyor. Teknik bilgi: fllemci : Intel Core 2 Duo E6400 Soket türü.....: 775 letkenli HDD kapasitesi.: 320 GB Grafik ifllemci..: ATI Radeon X1800GTO 256 MB Dipnot: Windows XP Media Center Edition 2005 yüklü bu PC yi alana Bluetooth adaptör ve Encounter Gamepad hediye ediliyor. 124 PCnet Eylül 2006

74 DONANIM Test > Anahtar Teslim PC ler Yar fl yor Intel ifllemcili haz r PC ler Intel ifllemcili haz r PC ler Escort E-Fun HE2 25 farkl bellek kart n okuyabilen multimedya T ürkçe sürüm Windows XP Media Center Edition 2005 işletim sistemi yüklü olarak gelen Escort E-Fun HE2 hazır PC multimedya özellikleriyle göz dolduruyor. Intel High Definition 7.1 ses yeteneğine sahip ürünle birlikte siyah OEM hoparlör seti de geliyor. 25 farklı bellek kartını yazıp okuyabilen Escort E-Fun HE2 hazır PC de yer alan bellek kart okuyucusu için diyecek söz bulamıyoruz. Media Center uyumlu TV kartı ve Windows XP Media Center Edition 2005 işletim sistemi sayesinde zaman kaydırma, programlı video kaydı gibi multimedya özellikleri bu hazır PC ye kazandırılmış. Microsoft Media Center uzaktan kumandayla Escort E-Fun HE2 hazır PC ye uzaktan hükmetmenin zevkine varacaksınız. Hele bir de bu ürünü büyük panel TV veya projeksiyon cihazıyla kullanıyorsanız TV koltuğunuzun rahatında Escort E-Fun HE2 nin sağlayacağı geniş multimedya içeriğini zevkle izleyebilirsiniz. Ürünün 250 GB lık yüksek kapasiteli Seri ATA II sabit disk sürücüsü kayıt edeceğiz belgeseller, maçlar ve favori TV yayınları için ihtiyaç duyacağınız veri depolama alanını sağlayabilecek nitelikte. Escort E-Fun HE2 hazır PC de NetBurst mimarisine sahip Intel Pentium D 915 kullanılıyor. Bu CPU 2.8 GHz hızında ve 800 MHz FSB hızını destekliyor. İşlemci 2 adet 2 MB lık Seviye 2 önbelleğe sahip. Keysmart DC.Gamer 2 y l yerinde garantiyle kullan c s na ulafl yor 3 WN000 model numarasıyla satışa sunulan Keysmart DC.Gamer, oyunlar ve multimedya içeriği konusunda gayet başarılı Intel Pentium D işlemci kullanıyor. Intel Pentium D 950 Dual Core işlemci 3.4 GHz çekirdek 800 MHz FSB hızında çalışıyor. Bu işlemci 2 tane 2 MB lık Seviye 2 önbelleğe sahip ve 65 nm üretimi. 250 GB lık SATA sabit disk sürücüsü olan üründe Multidrive DVD yazıcı kullanılmış. Keysmart, DC.Gamer hazır PC de belleği bol tutmuşlar dersek yeridir. Üründe toplam 2 GB kapasitesinde 533 MHz lik DDR2 sistem belleği kullanılmış. Keysmart DC.Gamer hazır PC, Microsoft Windows XP Home Edition Türkçe işletim Puan / Künye: 84 Teknik bilgi: Puan / Künye: 90 Teknik bilgi: Üretici...: Escort Fiyat....: 1618 YTL Firma...: Escort Bilgisayar Tel......: (212) Web.....: fllemci : Intel Pentium D 915 Soket türü.....: 775 iletkenli HDD kapasitesi.: 250 GB Grafik ifllemci..: ATI Radeon X MB Ses : Dahili ses kart Üretici..: Keysmart Fiyat....: 1099 USD Firma...: Keysmart Tel.....: (212) Web....: sistemi yüklü olarak geliyor. Hazır PC lerde bir de yerinde garanti konusu çok önemli. Malum hazır PC ler öyle notebook PC gibi derli toplu küçük cihazlar değil. Bir sorun olduğunda servise götür - getir gibi sıkıntılar yaşanabiliyor. Beko ICT güvencesiyle gelen Keysmart hazır PC lerde 2 yıl yerinde garanti söz konusu. Keysmart PC nizde sorun olursa sadece bir telefon yeterli, gerisini Beko ICT firması çözüyor. 8 kanallı ses kartı ve ATI Radeon X MB grafik kartı ürünün multimedya yeteneğini ortaya çıkarmaya yetecek güçte donanımlar. Keysmart multimedya Q klavye ve Keysmart optik Mouse ürünün şık tasarımını tamamlıyor. fllemci : Intel Pentium D 950 Soket türü....: 775 letkenli HDD kapasitesi : 250 GB Grafik ifllemci.: ATI Radeon X MB Ses : Dahili ses kart Dipnot: Ürünün i945 yongasetli anakart nda iki adet 512 MB l k DDR2 bellek çift kanal yap land rmas yla kullan lm fl. Dipnot: PMPO ç k fl gücü 240 W olan ses sistemi Keysmart DC.Gamer haz r PC alan kullan c ya hediye ediliyor. 126 PCnet Eylül 2006

75 DONANIM Test > Anahtar Teslim PC ler Yar fl yor Intel ifllemcili haz r PC ler Ay Bilgisayar Moon 2007PC Su so utmal güçlü bir haz r PC USD fiyat etiketiyle gelen Ay Bilgisayar Moon 2007PC, piyasadaki en kaliteli donanımlara yer vermeye özen gösterir biçimde yapılandırılmış. Ürünün anakartı Intel in son harikası P965 yongasını kullanıyor. Intel üretimi Soket 775 DP965LT anakartla birlikte oyuncuların aklını başından alacak derecede hızlı yeni Intel Conroe işlemci kullanılmış. Bu işlemcinin performansıyla ilgili yorumlarımızı geçen aylarda Tayvan Computex raporunda vermiştik. Bu işlemci gerçekten de performans tutkunlarını ve oyuncuları sevindirecek hız potansiyeline sahip. Core 2 Duo markasıyla piyasaya sürülen Conroe işlemcilerden Core 2 Duo E6300 CPU bu hazır PC nin ihtiyaç duyduğu gücü sağlıyor GHz çekirdek hızını ve 1066 MHz FSB hızını destekleyen üründe 2 MB L2 önbellek kullanılmış. 667 MHz hızında toplam 2 GB lık DDR2 sistem belleği üründe yer alıyor. Üründe 250 GB Seagate SATA2 sabit disk sürücüsü ve 470 Watt lık güç kaynağı kullanılmış. Su soğutmalı Thermaltake Kandalf VD4000SWA kasa, Moon 2007 PC nin en can alıcı unsuru. Sisteminden yüksek performans almak isteyenlerin bu habere çok sevineceklerine eminiz. PowerColor ATI X1900XTX (256-bit) 512 MB AVIVO grafik kartı oyunlarda performans arayanların beklentilerini fazlasıyla Pegasus Spectra V820 Intel VIIV teknolojili Pegasus Spectra P egasus Spectra, Intel in evlere yaptığı büyük PC çıkartmasının öncülerinden bir multimedya merkezi. Intel in VIIV markası altında sektöre tanıttığı multimedya özellikli PC ler bir kullanıcının bilgisayarda arayacağı tüm içeriği sağlıyor. Çift çekirdekli Pentium D işlemci bu içeriğe sunmak için gereken işlem gücünü Pegasus Spectra V820 ye sağlıyor. 800 MHz FSB hızını ve 2.8 GHz çekirdek hızını destekleyen üründe 2 x 1 MB Seviye2 önbellek bulunuyor. Pegasus Spectra V820, VIIV teknolojisi sayesinde bilgisayarınızın masaüstünden oturma odasına terfi etmesini sağlıyor. Medya Center kumandası veya kablosuz klavyesiyle salonunuzdaki en konforlu yerden Pegasus Spectra V820 nin sağlayacağı eğlenceli dünyayı büyük Puan / Künye: 93 Teknik bilgi: Puan / Künye: 82 Teknik bilgi: Üretici.: Ay Bilgisayar Fiyat..: 1638 USD Firma..: Ay Bilgisayar Tel....: (212) Web...: fllemci : Intel Core 2 Duo E6300 Soket türü....: 775 letkenli HDD kapasitesi : 250 GB Grafik ifllemci.: PowerColor ATI X1900XTX 512MB Intel ifllemcili haz r PC ler Üretici...: Pegasus Fiyat....: 1250 USD Firma...: Pegasus Tel......: (216) Web: ekran televizyon, projeksiyon perdesi veya monitörünüzden izleyebileceksiniz. i945g ve ICH7DH yongasetine sahip anakart tümleşik 7.1 HD Audio yani yüksek çözünürlüklü sesi destekliyor. 16x çift katmanlı DVD yazıcı ve NCQ özellikli Seagate 200 GB Seri ATA 2 sabit disk sürücüsü Pegasus Spectra V820 hazır PC de kullanılmış. Microsoft Windows XP Home Türkçe işletim sistemi üründe yer alıyor. Sekiz farklı bellek kartını okuyabilen Flash kart okuyucusu ve kablosuz ağ adaptörü ürünün artıları arasında. 2.4 GHz kablosuz klavye ve fare ürünle birlikte geliyor. fllemci : Intel Pentium D 820 Soket türü.....: 775 letkenli HDD kapasitesi.: 200 GB Grafik ifllemci..: Tümleflik (i945g) Ses : Dahili ses kart Dipnot: Intel Core 2 Duo ifllemci, su so utmas, P965 yongasetli anakart bu haz r PC nin kalitesini vurgulayan donan mlar. Dipnot: Media Center uyumlu TV Tuner kart sayesinde sevdi iniz TV programlar n kaydedebilir, diledi iniz zaman izleyebilirsiniz. 128 PCnet Eylül 2006

76 DONANIM Test > Anahtar Teslim PC ler Yar fl yor MARKALI HAZIR PC LER PCnet TEST MERKEZ NDE Fiyat - Performans oranlar na göre tüm özellikleri AMD filemc L HAZIR PC LER Packard Bell HP Pavilion HP Pavilion Escort Flash Queen Viper Media 6340 T3530 T3510 Sea PUAN 86 PUAN 84 PUAN 83 PUAN 87 PUAN GENEL ÖZELL KLER F YATI F RMA TELEFON WEB TEKN K ÖZELL KLER PLATFORM filemc SOKET TÜRÜ SAB T D SK KAPAS TES GRAF K filemc SES KABLOSUZ A ARAB R MLER TEST SONUÇLARI PCMARK 2005 (V.1.1.0) HDD-XP STARTUP PHYS CS AND 3D 2D TRANSPARENT W NDOWS 3D P XEL SHADER WEB PAGE RENDER NG F LE DECRYPT ON 2D GRAPH CS MEMORY HDD GENERAL USAGE AUD O COMPRESS ON V DEO ENCOD NG TEXT ED T IMAGE DECOMPRESS ON F LE COMPRESS ON F LE ENCRYPT ON HDD-V RUS SCAN MEMORY LATENCY 3DMARK 2006 SÜRÜM SM2.0 SKORU GT1 - RETURN TO PROXYCON GT2 - F REFLY FOREST HDR/SM3.0 SKORU HDR1 - CANYON FL GHT HDR2 - DEEP FREEZE CPU SKORU CPU1 - RED VALLEY CPU2 - RED VALLEY DE ERLEND RME GENEL PERFORMANS 60 GRAF K PERFORMANSI 30 F YAT 10 TOPLAM USD 1049 USD 699 USD 679 USD 1045 USD Koyuncu HP Türkiye HP Türkiye Escort Bilgisayar Queen Bilgisayar (216) (212) (212) (212) (212) AMD AMD AMD AMD AMD Athlon Athlon 64 X AMD Sempron Athlon Athlon 64 X letkenli 940 letkenli (AM2) 940 letkenli (AM2) 754 letkenli 940 letkenli (AM2) 160 GB 200 GB 80 GB 80 GB 250 GB NVIDIA GeForce NVIDIA GeForce 7500 LE NVIDIA GeForce 6150 LE NVIDIA GeForce FX 5500 NVIDIA GeForce TC 256 MB Dahili ses kart Dahili ses kart Dahili ses kart Dahili ses kart Dahili ses kart Yok Yok Yok Yok Yok 1394 / USB / USB / USB 2.0 USB 2.0 USB MB/sn MB/sn MB/sn MB/sn MB/sn kare/sn kare/sn kare/sn kare/sn kare/sn pencere/sn pencere/sn pencere/sn pencere/sn pencere/sn kare/sn kare/sn kare/sn kare/sn kare/sn sayfa/sn sayfa/sn sayfa/sn sayfa/sn sayfa/sn MB/sn MB/sn MB/sn MB/sn MB/sn kare/sn kare/sn kare/sn kare/sn kare/sn MB/sn MB/sn MB/sn MB/sn MB/sn KB/sn KB/sn KB/sn KB/sn KB/sn KB/sn KB/sn KB/sn KB/sn KB/sn sayfa/sn sayfa/sn sayfa/sn sayfa/sn sayfa/sn MPiksel/sn MPiksel/sn MPiksel/sn MPiksel/sn MPiksel/sn MB/sn MB/sn MB/sn MB/sn MB/sn MB/sn MB/sn MB/sn MB/sn MB/sn MB/sn MB/sn MB/sn MB/sn MB/sn milyon eriflim/sn milyon eriflim/sn milyon eriflim/sn milyon eriflim/sn milyon eriflim/sn kare/sn kare/sn kare/sn kare/sn kare/sn kare/sn kare/sn kare/sn kare/sn kare/sn Desteklenmiyor 276 Desteklenmiyor Desteklenmiyor 354 Desteklenmiyor kare/sn Desteklenmiyor Desteklenmiyor kare/sn Desteklenmiyor kare/sn Desteklenmiyor Desteklenmiyor kare/sn kare/sn kare/sn kare/sn kare/sn kare/sn kare/sn kare/sn kare/sn kare/sn kare/sn PCnet Eylül 2006

77 Test > Anahtar Teslim PC ler Yar fl yor DONANIM INTEL filemc L HAZIR PC LER nselberg Eksen Live Escort E-Fun Keysmart Aybilgisayar Pegasus Pro2000 AX80 MACH2 HE2 DC.Gamer Moon 2007PC Spectra V PUAN 94 PUAN 84 PUAN 90 PUAN 93 PUAN 82 PUAN 899 USD 1299 USD 1618 YTL 1099 USD 1638 USD 1250 USD nselberg Biliflim Eksen Bilgisayar Escort Bilgisayar Keysmart Ay Bilgisayar Pegasus (212) (216) (212) (212) (212) (216) AMD Intel Intel Intel Intel Intel Athlon 64 X Core 2 Duo E6400 Pentium D 915 Pentium D 950 Core 2 Duo E6300 Pentium D letkenli (AM2) 775 letkenli 775 letkenli 775 letkenli 775 letkenli 775 letkenli 160 GB 320 GB 250 GB 250 GB 250 GB 200 GB ATI Radeon X1300 ATI Radeon X1800GTO ATI Radeon X MB ATI Radeon X MB Powercolor ATI X1900XTX Tümleflik (i945g) Dahili ses kart Dahili ses kart Dahili ses kart Dahili ses kart Dahili ses kart Dahili ses kart Yok Var (54 Mbit/sn) Yok Yok Yok Var (54 Mbit/sn) USB / USB 2.0 USB / USB / USB / USB MB/sn MB/sn MB/sn MB/sn MB/sn MB/sn kare/sn kare/sn kare/sn kare/sn kare/sn kare/sn pencere/sn pencere/sn pencere/sn pencere/sn pencere/sn pencere/sn kare/sn kare/sn kare/sn kare/sn kare/sn kare/sn sayfa/sn sayfa/sn sayfa/sn sayfa/sn sayfa/sn sayfa/sn MB/sn MB/sn MB/sn MB/sn MB/sn MB/sn kare/sn kare/sn kare/sn kare/sn kare/sn kare/sn MB/sn MB/sn MB/sn MB/sn MB/sn MB/sn KB/sn KB/sn KB/sn KB/sn KB/sn KB/sn KB/sn KB/sn KB/sn KB/sn KB/sn KB/sn sayfa/sn sayfa/sn sayfa/sn sayfa/sn sayfa/sn sayfa/sn MPiksel/sn MPiksel/sn MPiksel/sn MPiksel/sn MPiksel/sn MPiksel/sn MB/sn MB/sn MB/sn MB/sn MB/sn MB/sn MB/sn MB/sn MB/sn MB/sn MB/sn MB/sn MB/sn MB/sn MB/sn MB/sn MB/sn MB/sn milyon eriflim/sn milyon eriflim/sn milyon eriflim/sn milyon eriflim/sn milyon eriflim/sn milyon eriflim/sn kare/sn kare/sn kare/sn kare/sn kare/sn kare/sn kare/sn kare/sn kare/sn kare/sn kare/sn kare/sn Desteklenmiyor Desteklenmiyor kare/sn kare/sn Desteklenmiyor kare/sn kare/sn Desteklenmiyor kare/sn kare/sn Desteklenmiyor kare/sn kare/sn Desteklenmiyor kare/sn kare/sn kare/sn kare/sn kare/sn kare/sn kare/sn kare/sn kare/sn kare/sn kare/sn kare/sn PCnet En yi Fiyat/Performans PCnet En yi Performans PCnet Editörün Seçimi Eylül 2006 PCnet 131

78 DONANIM Test > Bu Farelerin H z na Kediler Bile Yetiflemiyor GEZ GÖZ ARPACIK Oyunculara özel fareler Giderek h zlanan görüntü ifllemcileriyle hareketleri kay ps z biçimde PC lere aktarabilen oyun farelerini test ettik. Nusret ERTURAN / [email protected] Bilgisayar başında geçen zamanınızın büyük bir bölümünü oyunlara ayırıyor olabilirsiniz. Bilgisayar oyunlarına ayırdığınız zaman arttıkça oyunlara özel donanımlardan beklentileriniz artabilir. Daha hızlı bir işlemci ve grafik kartı ya da sesleri daha başarılı biçimde hoparlörlere aktaran ses kartı satın almayı düşünebilirsiniz. Ama bilgisayarla aranızdaki bağlantıyı sağlayan fare, Editörün notu Bu iş oyun değil! Günlük yaflam ve dönemin sosyal de erleri, dolayl da olsa teknolojinin rotas n çizme konusunda etkili olmufltur. Benzer flekilde bilgisayar oyunlar n n yayg nlaflmas bilgisayarlar n geliflimini de olumlu yönde etkilemifltir. Gerçe e daha yak n oyunlar üretmek için PC lerde ihtiyaç duyulan multimedya kabiliyeti ve ifllem gücü, bilgisayarlar s k c ifl platformlar olmaktan ç kar p birer e lence merkezi haline dönüfltürdüler. Oyunlara daha fazla vakit ay ran kullan c lar bilgisayarla etkileflimi sa layan fare, klavye ve oyun arabirimlerinden daha fazlas n beklemeye bafllad lar. Bu e ilim, geliflmifl oyun amaçl farelerin pazarlanmas na önayak oldu. Bu ay oyunlar için tasarlanm fl özel amaçl fareleri sizler için test ettik. klavye ve oyun kontrol cihazları oyunlardaki başarınızı arttıracak ana unsurlardır. Özellikle FPS tarzı oyunlarda işi ciddiye alan oyuncuların temel silahı kaliteli farelerdir. Yüksek hassasiyete sahip fareler uygun ayarlarla oyunlarda mutlak kontrol sağlayabilir. Bu nedenle oyun meraklıları düzgün olmayan yüzeylerde bile randımanlı çalışabilen yüksek hassasiyetli fareleri satın almaktalar ve bu tipteki farelerin bir üst modelinin üretilmesini dört gözle beklemekteler. Farelerin evrimi Fareler evrimlerine elektromekanik bir donanım olarak başladılar. Birbirine dik olarak yerleştirilmiş iki tekerleğin hareketini bilgisayara aktaran bu ilk fare 1963 yılında Stanford Araştırma Enstitüsü nden Douglas Engelbart tarafından icat edildi. Daha sonra iki tekerleğin yerini her yöne hareket edebilen toplar aldı. Bu top farenin içindeki iki tekerleği döndürüyor ve tekerleklerin dönüşü X ve Y düzlemindeki hareket bilgisi olarak bilgisayara aktarılıyordu. LED ve fotosel arasında yerleştirilmiş tekerlekler döndüğünde fotosele ulaşan ışıkta değişim oluşur. Elektrik sinyale dönüştürülmüş bu değişim işlenerek hareket verisi olarak bilgisayara aktarılır. Zamanla gelişim evresini tamamlayan fareler, optik fare olarak evrimlerini sürdürdüler. Optik farelerde optik algılayıcı bulunur. Bunu minik bir kameraya benzetebiliriz. LED in yüzeye gönderdiği ışıkla aydınlanan bölgedeki desen değişimleri optik algılayıcı tarafından yakalanır. Özel amaçlı bir işlemciyle algılayıcının yakaladığı desenler karşılaştırılır ve yön verisine dönüştürülür. Lazer optik sistemlerin kullanılmaya başlamasıyla parlak yüzeylerde optik farelerin randımanlı çalışmaması gibi sorunlar çözülmeye başladı. Artık fareler, üzerinde bulundukları yüzeyin görüntüsünü saniyede 7000 kez yakalıyor ve çok daha hızlı işlemcilerle hareketleri kayıpsız PC lere aktarabiliyor. Bilindiği gibi FPS oyunlarında birçok oyun kontrol cihazı kullanılmakla birlikte, farenin en iyi hedefleme cihazı olduğu tüm oyuncular tarafından kabul edilmektedir. Bu durum, oyuna yönelik özel fare türlerinin üretilmesine neden oldu. Oyun faresinin diğer farelerden farkı, daha hassas algılayıcılarla donatılmış olması. Dpi (inç başına düşen nokta sayısı) birimiyle ölçülen hassasiyet değerleri farelerin kalitesini değerlendirmede bir ölçüt haline geldi. Eskiden dpi kavramı pazarlama faaliyetlerinde pek kullanılan bir kavram değildi. Optik fare dönemi başladıktan sonra farelerin diğerlerinden üstünlüğünü göstermek amacıyla dpi ölçümleri ürünlerin kutularında ve tanıtım broşürlerinde sıkça belirtilir oldu. Günümüzde fare hassasiyet değerlerinin yanı sıra G olarak ifade edilen hızlanma değerleri ve farklı oyun profilleri arasından seçim yapabilme özelliği de ölçüt olarak alınıyor. 132 PCnet Eylül 2006

79 Test > Bu Farelerin H z na Kediler Bile Yetiflemiyor DONANIM A4 Tech X-750F 6 farkl hassasiyet derecesini destekliyor. AA4 Tech firması giriş birimleri alanında zengin ürün çeşidiyle bilinen bir marka. Onlarca model arasında oyuncular için özel tasarlanmış farelerin bulunmaması şaşırtıcı olurdu. X-750F oyun faresi özellikle Counter Strike, Quake, Half Life gibi FPS (First Person Shooter) oyunlarının vazgeçilmezi olabilecek nitelikte. Bu tip oyunlarda oyuncunun motor koordinasyon hareketlerinin başarıyla PC ye aktarılması gerekir. Oyuncunun hareketleriyle oyun dinamiği arasında arabirim görevini üstlenen farelerin bu hareketleri hatasız ve kayıpsız biçimde oyuna aktarması gerekir. Bu aşamada bulunduğu yüzeyle Puan / Künye: 98 Üretici...: A4Tech Fiyat....: 23,5 USD / 24 USD Firma...: Mascom / Multimedya Tel......: (212) (212) Web.....: algılayıcı arasındaki konum değişikliklerini başarıyla aktarabilen A4 Tech X-750 gibi hassas farelere ihtiyaç var. A4 Tech X-750F, Agilent 6010 yongasıyla 2500 dpi kadar yüksek hassasiyeti desteklediği gibi tek bir tuş aracılığıyla sürücü gerektirmeden farklı hassasiyet dereceleri arasında geçiş yapabiliyor. Geçiş yapabildiği diğer kademeler 600, 800, 1200, 1600, 2000 ve 2500 dpi. Bu özellik sayesinde oyuna veya işletim sistemindeki diğer uygulamalara göre hassasiyet ayarı vakit kaybetmeden kolayca yapılabiliyor. Üründe ayrıca seri tetiklemeye ihtiyaç duyulan oyunlar düşünülerek tek dokunuşla üç atış için özel bir tuş bulunuyor. Teknik bilgi: Alg lay c : Lazer En yüksek hassasiyet...: 2500 dpi Hassasiyet seçici tufl....: Var Programlanabilir tufllar.: Var Raporlama oran : 125 Hz Kayd r c yast klar......: Plastik Dipnot: Temel tufllar biraz sert ve çok ses ç kar yor ama tek dokunuflla üç at fl yapabilmesi oyunlardaki rakiplerinizi bezdiriyor. Microsoft Laser Mouse 6000 Piyasaya ilk sürülen lazer oyun farelerinden Microsoft yazılımda başarılı işler çıkarttıktan sonra üstün başarılarını donanım konusunda sürdürmeye devam ediyor. Optik farelerde lazere geçiş konusunda öncü firmalardan Microsoft, Laser Mouse 6000 ürünüyle oyun fareleri testimize katılıyor. Ürün hem sağ hem de sol elini kullananlara uygun ergonomide tasarlanmış. En güzel özelliği, tıklama süresini kısaltan ve rahat vuruş imkanı sağlayan hassas ve sesiz tuşları. Üründe bulunan lazer algılayıcı, LED kullanan optik farelere göre daha fazla yüzeyde sorunsuz çalışabiliyor. Üründe Puan / Künye: 95 Üretici...: Microsoft Fiyat....: 35 USD Firma...: Microsoft Türkiye Tel......: (212) Web.....: kullanılan ince kablo, fare üzerinde yaptığınız hareketlere karşı daha az direnç oluşturduğundan fare üzerindeki hakimiyeti olumlu yönde etkiliyor. Oyun için tasarlanmış diğer farelerle karşılaştırdığımızda, programlanabilir tuşların olmayışı olumsuz bir özellik olarak karşımıza çıkıyor. Benzer şekilde hassasiyeti gerçek zamanlı olarak kademelendiren bir tuş da mevcut değil. Ürün profesyonel oyuncular için çok sade denebilecek bir tasarıma sahip. Ürünün hem Mac hem de Windows XP için tasarlanmış olması Mac kullanıcıları için bir avantaj. Teknik bilgi: Alg lay c : Lazer En yüksek hassasiyet...: 800 dpi Hassasiyet seçici tufl....: Yok Programlanabilir tufllar..: Yok Raporlama oran : 125 Hz Dipnot: Ürünün simetrik tasar m sayesinde hem sa elini kullananlar hem de solaklar rahat ediyor. Eylül 2006 PCnet 133

80 DONANIM Test > Bu Farelerin H z na Kediler Bile Yetiflemiyor Razer Copperhead oyun faresi Profesyonel oyuncular n tereddütsüz seçimi R azer senelerdir oyun fareleriyle anılan bir marka. Özel algılayıcılar ve algılayıcıdan gelen sinyalleri hızlı biçimde işleyen devrelerle oyun faresi üretmeyi meslek haline getirmiş bu firma en son ürünü Copperhead oyun faresiyle testimize katılıyor. Copperhead tüm dünyada profesyonel oyuncuların ilk tercihi olarak karşımıza çıkıyor. Bunun nedeni ürünün oyunculardan gelen istekler üzerine tasarlanmış olması. Üründe kullanılan 2000 dpi hassasiyetli lazer alıcı her türlü yüzeyde sorunsuz çalışabilmesiyle dikkat çekiyor. Üründe sadece algılayıcıya önem verilmekle kalınmamış, fareyle bilgisayar arasındaki veri iletişim hızına da önem verilmiş. Standart farelerde saniyede 125 Puan / Künye: 94 Üretici...: Razer Fiyat....: 109 USD Firma...: Multimedya Tel......: (212) Web.....: raporlama yapılırken bu üründe saniyede 1000 raporlama yapılabiliyor Hz lik ultra pooling teknolojisi 1 ms lik tepki süresiyle bilgisayara ulaşılması anlamını taşıyor. Üründe 32 KB dahili bellek mevcut. Ayrıca standart farelerde 8- bit lik veri kanalı kullanılırken bu üründe 16- bit lik veri kanalı kullanılıyor. Testlerde sürücüsünü yüklemediğimiz durumda bile ürünün 499 Hz civarında raporlama yapabildiğini tespit ettik. Pek çok üründe yüzey üzerinde kaymayı sağlayacak plastik yastıklar bulunurken, Copperhead de özel teflon yastıklarla kayganlık daha da arttırılmış. Altın kaplamalı USB bağlantısı ürünün kalitesini vurguluyor. Teknik bilgi: Alg lay c : Lazer En yüksek hassasiyet...: 2000 dpi Hassasiyet seçici tufl...: Yok Programlanabilir tufllar.: Var Raporlama oran : 1000 Hz Dipnot: 7 programlanabilir tuflu, ele oturan, çabuk t klamaya imkan veren tasar m yla fark yaratan bir oyun faresi. Genius Navigator farkl oyun profili kademeli olarak de ifltirilebiliyor Ü rünün tasarımı ele tam oturma açısından başarılı. Ayrıca oyunlar sırasındaki adrenalin ve ellerin terleme faktörü hesaba katılarak ürünün iki yanı siyah kauçukla kaplanmış. Bu fareye sahip olup da oyunlarda vuruldukları zaman elim kaydı, fareyi tam tutamadım gibi bahaneler bulacak oyuncuya pek rastlanamaz. Ürünün 2000 dpi hassasiyete sahip lazer algılayıcısı yüzeyleri başarılı biçimde tarayarak farenin hareketlerini PC ye kayıpsız olarak aktarabiliyor. 7 tuşlu tasarıma sahip faredeki 4 tane programlanabilir tuş sayesinde önceden tanımlanmış işlevleri gerçekleştirebiliyor ve oyun sırasında konsantrasyonunuzu Puan / Künye: 99 Üretici...: KYE Fiyat....: 26 USD Firma...: Çözüm Tel......: (216) Web.....: kaybetmiyorsunuz. Ürün Razer Copperhead gibi saniyede 1000 raporlama yapabiliyor ve bu özelliğiyle üst sınıf bir oyun faresi olduğu söylenebilir. Üründe bez kablo kaplaması kullanılmış. Bu kaplama farenin hareket direncini düşürüyor ve düzgün kontrol edilebilmesini sağlıyor. Ancak bez kablo kaplamasına sahip bir ürünün kablosunun daha yumuşak olmasını beklerdik. PC oyunlarını ciddiye alan oyuncular arasında kablo direncini azaltmak için özel kablo askısı kullananlar bile var. Bu nedenle yumuşak kablo kullanımı oyun fareleri için her zaman artı puan olmuştur. Üstte yer alan tuşla 5 farklı oyun profili kademeli olarak değiştirilebiliyor. Bu da profesyonel oyuncuların farelerde aradığı özellikler arasında. Teknik bilgi: Alg lay c : Lazer En yüksek hassasiyet..: 2000 dpi Hassasiyet seçici tufl...: Var Programlanabilir tufllar.: Var (4 tane) Raporlama oran......: 1000 Hz Dipnot: Ürünün üzerinde 2000, 1600 ve 800 olmak üzere 3 farkl hassasiyet seçicisi mevcut. Aktif tufl üzerinde fl k yanmakta. 134 PCnet Eylül 2006

81 Test > Bu Farelerin H z na Kediler Bile Yetiflemiyor DONANIM Creative Fatality 1010 Mouse G Weight teknolojisiyle a rl k merkezi de ifltirilebiliyor Mesleği oyuncu olan, girdiği yarışmalar ve kazandığı reklam gelirleriyle paraya para demeyen Fatality lakaplı Jonathan Wendel i tanımayanınız yoktur. Oyunlarda fare oyuncunun yegane silahı olduğu için Creative firması Fatality nin direktifleri doğrultusunda özel bir oyun faresi geliştirme kararı almış. Sonuçta Fatality ismiyle satışa sunulan Creative Fatality 1010 fare doğdu. Üründe iyi bir kavrayış sağlamak için 5 noktadan kontrol sistemi oluşturulmuş. Fareyi tutuş pozisyonunuzu değiştirmeden 5 noktadan gereken komutları sisteme iletebiliyorsunuz. Çoğu oyun faresinde iki temel tuş varken bu farede elinizi kaldırmadan üç temel tuşu kontrol edebiliyorsunuz. Bu tuşlar Puan / Künye: 94 Üretici...: Creative Fiyat....: 47 USD Firma...: Kont Tel......: (216) Web.....: daha hızlı tıklama sağlamak için optimize edilmiş. Üründe LED kullanan optik algılayıcı yer alıyor. Tekerleğin hemen alt kısmında yer alan tuşla 1600, 800 ve 400 dpi olmak üzere üç farklı hassasiyet seviyesi belirlenebiliyor. Şeffaf tuşun altındaki LED gösterge kırmızı iken 1600 dpi, sarı iken 800 dpi, yeşil iken 400 dpi hassasiyet destekleniyor. Optik algılayıcı 5.8 Megapiksel/sn lik raporlama oranını destekliyor. Bu fare saniyede 102 cm ye denk gelen 15 G lik yer değiştirme hızını hesaplayabiliyor. Altın kaplama USB soketi ve 16-bit veriyoluyla sisteme bağlanması bu farenin kalitesini ortaya koyuyor. Fakat lazer algılayıcı kullanılmamış olması büyük kayıp. Teknik bilgi: Alg lay c : LED En yüksek hassasiyet....: 1600 dpi Hassasiyet seçici tufl.....: Var Programlanabilir tufllar...: Var Raporlama oran : 125 Hz Dipnot: Creative üretimi oyun faresi ad n Fatality lakab yla tan d m z profesyonel oyuncu Jonathan Wendel den al yor. Razer Pro v 1.6 Razer n profesyonel serisinden bir fare 7 programlanabilir tuşa sahip bu üründe 1600 dpi hassasiyet destekleniyor. Ürünün şekli ve ele oturuş biçimi Razer ın başarılı oyun faresi Copperhead ile benzerliklere sahip. Copperhead de programlanabilir tuşlar kauçuk kavrama bandının hemen altındayken bu üründe tuşlar bandın tam ortasına denk geliyor. Copperhead de olduğu gibi yüzey üzerinde rahat hareket sağlayan teflon kaydırma bantları ürüne katma değer sağlıyor. Beyaz kasası, beyaz renkte kablosu ve Macintosh uyumlu olması bu fareyi Macintosh kullanıcılarının favori ürünü yapabilir. Razer ın bu optik faresi de lazer teknolojisini kullanıyor. Hassasiyet oranı Copperhead den düşük olsa Puan / Künye: 91 Üretici...: Razer Fiyat....: 79 USD Firma...: Multimedya Tel......: (212) Web.....: da çok kaliteli bir fare olduğunu kabul etmek gerek. Razer Pro v 1.6 fare saniyede 102 cm ye denk gelen 15 G lik yer değiştirme hızını hesaplayabiliyor. 5.8 Megapiksel/sn lik algılayıcısı saniyede 6400 kare yakalayabiliyor. Bu özellik sayesinde birçok yüzeyde hatasız biçimde çalışabiliyor. 16-bit lik veriyoluyla PC ye bağlanan ürün 12 veya 8 bit bağlantıya sahip alışılagelmiş farelerden çok daha iyi sonuç veriyor. Tepki süresi kısa olan bu fare pek çok oyuncunun isteklerini karşılayabilecek düzeyde. Optik alıcısı hiçbir zaman tasarruf moduna geçmediği için her an tüm hareketleri PC ye aktarabiliyor. Fakat ürünün raporlama hızını Copperhead ile karşılaştırmak doğru olmaz. Teknik bilgi: Alg lay c : Lazer En yüksek hassasiyet....: 1600 dpi Hassasiyet seçici tufl....: Yok Programlanabilir tufllar..: Var Raporlama oran : 125 Hz Dipnot: Yüksek iletkenlik sa layan alt n kaplama USB ba lant s ve 16-bit lik veriyoluyla tüm hareketleri gecikmeden PC ye aktarabiliyor. Eylül 2006 PCnet 135

82 DONANIM Test > Bu Farelerin H z na Kediler Bile Yetiflemiyor Genius Ergo 525 Sa elini kullanan oyuncular için tasarlanm fl Genius Ergo 525 iki farklı versiyonla satışa sunuluyor. Bunlardan biri mousepad hediyeli. Ki bu versiyon 6 USD daha pahalı, yani 33 USD. Genius Ergo 535 gibi 2000 dpi lık lazer optik algılayıcıya sahip ürün piyasadaki başarılı oyun farelerinden biri. 6.4 Megapiksel/sn lik bu algılayıcı saniyede 7080 kare yakalayabiliyor. Tek tuşla 2000, 1600, 800 ve 400 dpi hassasiyet arasında anlık geçişler yapmak mümkün. LED optik algılayıcıya sahip pek çok ürüne kıyasla 100 kat daha başarılı algılama yapabilen ürünün olumsuz sayılabilecek tek yönü tasarımla ilgili. Öncelikle sadece sağ elini kullanan oyuncular için tasarlanmış. Eli iri olan oyuncuların çok sevecekleri bu ürün küçük elli bay ve bayan oyuncuları mutsuz edebilecek oldukça büyük bir tasarıma sahip. Testlerde temel tuşların Genius Ergo 535 teki kadar çabuk kullanılamadığını fark ettik. Ne yazık ki tıklama tuşuyla anahtar arasındaki mesafe nispeten fazla olduğundan temel tuşların tepki süresi yavaşlıyor. Genius Ergo 535 ve Razer Copperhead in temel tuşlarındaki hızını yakalamak mümkün olmadı. 4 yönlü kaydırma işlevi gören tekerlek, oyun dışında Windows ortamında da kullanım kolaylığı sağlıyor. Puan / Künye: 94 Üretici...: KYE Fiyat....: 27 USD Firma...: Çözüm Tel......: (216) Web.....: Dipnot: 8 tufllu tasar ma sahip. Teknik bilgi: Alg lay c : Lazer En yüksek hassasiyet...: 2000 dpi Hassasiyet seçici tufl...: Var (3) Programlanabilir tufllar.: Var (4) Raporlama oran : 125 Hz OYUNCULARA ÖZEL FARELER A4 Tech X-750F Microsoft Laser Razer Genius Creative Razer Pro v 1.6 Genius Ergo 525 Mouse 6000 Copperhead Navigator 535 Fatality 1010 GENEL B LG LER F YATI F RMA TELEFON WEB S TES TEKN K ÖZELL KLER ALGILAYICI EN YÜKSEK HASSAS YET TEMEL TUfi SAYISI HASSAS YET SEÇ C TUfi PROGRAMLANAB L R TUfiLAR LER GER TUfiLARI RAPORLAMA ORANI: KAYDIRICI PADLER UYUMLULUK ARTILARI ÖLÇÜM RAPORLAMA (W N XP DEFAULT SÜRÜCÜSÜYLE) DE ERLEND RME PERFORMANS F YAT/PERFORMANS TOPLAM USD 35 USD 109 USD 26 USD 47 USD 79 USD 27 USD (33 USD hediyeli) Mascom / Multimedya Microsoft Türkiye Multimedya Çözüm Kont Multimedya Çözüm (212) (212) (212) (216) (216) (212) (216) (212) Lazer Lazer Lazer Lazer LED Lazer Lazer 2500 dpi 800 dpi 2000 dpi 2000 dpi 1600 dpi 1600 dpi 2000 dpi Var Yok Yok Var Var Yok Var Tek dokunufl, üç at fl Yok Var Var Var Var Var Var Var Var Var Var Var Var 125 Hz 125 Hz 1000 Hz 1000 Hz 125 Hz 125 Hz 125 Hz Plastik Plastik Teflon Plastik Teflon Teflon Plastik Windows XP ve MAC Windows XP ve MAC Windows XP ve MAC Windows XP ve MAC Windows XP ve MAC Windows XP ve MAC Windows XP ve MAC Tek dokunufl, üç at fl Hem sa hem de sol el Tepki süresini düflüren Oyun profil de ifltirme A rl k merkezi ayar Tepki süresini düflüren Steel Pad QcK özel tuflu, 2500dpi kullan clar na temel tufllar tuflu aparatlar, Üçüncü temel temel tufllar mousepad hediye yüksek hassasiyet uyumlu tasar m kauçuk kavrama band kauçuk kavrama band tufla sahip tasar m 124 Hz 124 Hz 449 Hz 449 Hz 124 Hz 124 Hz 124 Hz PCnet En yi Performans PCnet Editörün Seçimi PCnet Eylül 2006

83 DONANIM nceleme > Küçük Ama Marifetli Müzik Kutular GÖZ KAMAfiTIRAN ÖZELL KLER YLE 250 USD alt MP3 çalarlar Akıllı cihazlarla video izlemek, müzik dinlemek, fotoğraflara bakmak, FM radyo dinlemek, e- kitap okumak ve ses kaydı yapmak çok kolay. Görkem YILDIRIM / [email protected] M P3 çalarlar küçülüyor ve daha fazla özelliği bir araya getirerek adeta sihirli anahtarlıklar halini alıyor. Şimdi gündemde video izleme desteği var. Önceleri renksiz olan ekranlar renklendi ve büyüdü. Artık bu ekranlar aracılığıyla kısa videolar izlemek mümkün. Elbette bunun altında yatan neden, MP3 çalarlarda kullanılan çözücü devrenin iyileştirilmiş olması. Ayrıca belleklerin fiyatları da düştükçe 64 ve 128 MB lık modeller tarihe karıştı. Hatta günümüzde 6 GB kapasiteli ve Flash bellek tabanlı MP3 çalarlar bile bulunabiliyor. Bunun daha da artacağından şüphemiz yok. Üstelik SD / MMC ve microsd kart yuvası olan modeller bellek terfisi imkanı da sağlıyor. Böylece 512 MB kapasiteli bir MP3 çaları uygun fiyatla alıp zamanı geldiğinde kart ekleyerek terfi edebilirsiniz. Fiyatlar da giderek düşüyor ve kar payları azalıyor. Bu yüzden piyasadaki üretici sayısında azalma olduğu gözleniyor. Açıkçası sağlam, iyi tasarımlı ve kolay kullanılabilir ürünler üreten firmalar ayakta kalıyor. Şimdilerde bu firmalardan gelen daha gelişmiş ürünler görüyoruz. MP3 ve WMA çalma dışında ses kaydı ve FM radyo bile standartlaşma yolunda ilerliyor. Ülkemizdeki TRT bandrolü meselesi nedeniyle FM radyo özelliği olan MP3 çalarlar radyosuz modellere göre oldukça pahalı. Çok sayıda gelişmiş özelliği olan bu ürünlerin hala AAA pille çalışan modellerine de rastlayabiliyoruz. USB üzerinden şarj edilebilen dahili Lityum-İyon bataryalar oldukça kullanışlı. Tek sorun bilgisayar olmayan ortamlarda şarj yapmak. Bu soruna çözüm olarak USB çıkışlı adaptörler pakete dahil edilebiliyor. Bazı modeller gerçekten gelişmiş özellikler ve örneğin dahili hoparlör gibi farklı eklentilerle öne çıkıyor ama tasarım ve ergonomi sorunları kullanıcıyı karar aşamasında düşündürüyor. Çok başarılı bir üründe kontrol edilmesi zor olan bir joystick kullanıldığında kullanıcı tamamen soğuyabiliyor. Bunun gibi özellikleri de incelememiz sırasında değerlendirmeye aldık. Bazı modellerde şarkı sözü gösterme ve TXT formatlı metin okuma özellikleri de bulunuyor. Şarkı sözlerini sizin bulmanız ve yüklemeniz gerekse de bu özellik gerçekten gerektiği gibi işliyor. Kitap okumaksa biraz göz yoran ve can sıkan bir işlem halini alabiliyor. Unutmadan belirtelim ki bu cihazlarla birlikte video izlemek için bilgisayarınızdaki dosyaları yeniden kodlamanız gerekiyor.. Bu işlem sayesinde videoların çözünürlüğü, sıkıştırma formatı ve ses kalitesi belirli bir seviyeye düşürülüyor. Böylece MP3 çalardaki çözücü devre tarafından zorlanmadan oynatılabiliyor. LCD ekranlar çok küçük olduğundan kalite farkı pek belli olmuyor. Ayrıca tazeleme hızının saniyede 12 kareye düşürülmesi bile sorun yaratmıyor. Dönüştürme işlemi cihazlarla birlikte verilen CD içinde yer alan programla yapılabiliyor ve 15 dakika kadar sürüyor. 138 PCnet Eylül 2006

84 nceleme > Küçük Ama Marifetli Müzik Kutular DONANIM Minton MMP-3070 K OLED ekran rahatça okunabiliyor üçük boyutlarıyla (45 x 35 x 17 mm) dikkat çeken ürünün ön yüzeyini siyah ve parlak bir ayna kaplıyor. Aynanın arkasındaysa çift renkli OLED ekran bulunuyor. OLED ekran hem aydınlık hem de karanlık ortamlarda rahatça okunabilme özelliğine sahip. Ön panelin alt kısmına Play / Next / Forward / Menü düğmeleri yerleştirilmiş. Ses ve ekolayzır ayarlarıysa üst kısımda bulunuyor. Ayrıca butonları kilitlemek için de üstteki anahtar kullanılıyor. Alt kısımdaysa kulaklık çıkışı ve ses girişi var. Bu giriş sayesinde farklı kaynaklardan gelen sesi MP3 olarak kaydedebilirsiniz. Cihazın bir yanında Lityum-İyon batarya yuvası, diğer yanında USB fişi var. Paket içinden çiklet pil olarak tabir edilen yassı iki şarjlı batarya çıkıyor. Yedek batarya verilmesi çok olumlu bir özellik. USB fişse kasa içine gizli ve bir düğmeye basılınca sustalı bıçak gibi yuvadan çıkıyor. Bizce 1 GB hafızalı ürün rahatlıkla USB disk olarak da kullanılabilir. Şarj işlemi için gerekli olan USB çıkışlı adaptör ürünün kutusundan çıkıyor. Cihaz USB aracılığıyla doğrudan bilgisayardan da şarj edilebiliyor. Şık paket içinden USB uzatma kablosu, kulaklık, bileklik ve ses girişi için gerekli ses kablosu da çıkıyor. WMA, WAW, MP3 dosyalarını çalabilen cihazda 30 hafızalı FM radyo özelliği bulunuyor. Ayrıca WAW formatında ses kaydı da yapabiliyor. Buna FM radyodan ses kaydı da dahil. 6 bantlı ekolayzır sesin özelleştirilebilmesine imkan tanıyor. TXT uzantılı e-kitap dosyaları ve LRC uzantılı şarkı sözleri ekrandan izlenebiliyor. SanDisk Sansa e250 S Firman n en geliflmifl MP3 çalar andisk firmasının en gelişmiş MP3 çalar ailesi olan e200 serisi çok sayıda özelliği bir araya getiriyor. Bunların başında video görüntüleme ve fotoğraf izleme geliyor. Cihazla müzik dinlerken albümlere ait görselleri ya da daha önceden yüklediğiniz fotoğrafları izleyebiliyorsunuz. Boyutları orta seviyede olan ama ağırlığını belli eden ürün, ipod Nano yu andırıyor. Alt kısımda yer alan kontrol butonlarının ortasında mavi ışıklandırmalı bir tekerlek yer alıyor. Bunu çevirerek ve etrafındaki butonlara basarak cihazı kontrol ediyorsunuz. 2 GB kapasiteli ürünün 4 ve 6 GB lık versiyonları da bulunuyor. Bu özellikleriyle Flash tabanlı ama yüksek kapasiteli MP3 çalar arayanlar için iyi birer seçenek haline geliyorlar. Ayrıca microsd kart girişi de var. Bugünkü en büyük microsd kart 2 GB kapasitesinde. Ürünün kutusu içinden bileklik, kulaklık ve USB kablosu çıkıyor. Üründe ilginç biçimde sıra dışı bir bağlantı noktası kullanılmış. Bu yüzden şarkı ve dosya aktarmak için bu kabloyu sürekli taşımak zorundasınız. 1.8 inç boyutundaki renkli TFT ekran çok net görüntü sağlıyor. Ayrıca geniş formatlı olduğundan filmler yatay olarak verimli biçimde izlenebilir. Film dönüştürme için gerekli olan yazılım CD ile birlikte sunuluyor. Cihazın gövdesi çizilmeye karşı oldukça dayanıklı. Şarjlı lityum iyon batarya 20 saate kadar müzik dinleme zevki sunuyor. Künye: Teknik bilgi: Künye: Teknik bilgi: Üretici...: Minton Fiyat....: 129 USD Firma...: De-Pa Elektronik Tel......: (800) Web.....: Kapasite......: 1 GB Ba lant : USB 2.0 FM radyo......: Var Batarya : Lityum iyon Ekran : Çift renkli OLED Üretici...: SanDisk Fiyat....: 179 USD Firma...: Turanl Tel......: (212) Web.....: Kapasite......: 2 GB Ba lant......: USB 2.0 FM radyo.....: Yok Batarya : Lityum iyon Ekran : 1.8 inç renkli LCD Dipnot: Paketten ç kan iki flarjl çiklet batarya di er ürünlerde bulunmayan s ra d fl bir özellik. Dipnot: 2 GB kapasiteli ürünün 6 GB a kadar olan versiyonlar da bulunuyor. Üstelik microsd kart da eklenebiliyor. Eylül 2006 PCnet 139

85 DONANIM nceleme > Küçük Ama Marifetli Müzik Kutular Samsung YP-Z5QB S Dokunmatik kontrol paneline sahip andisk Sansa e250 ve ipod Nano modellerini andıran YP-Z5QB, benzer biçimde 2 GB kapasiteyle karşımıza çıktı. Yine Sansa e250 modelindeki gibi 1.8 inç boyutunda renkli TFT ekran içeriyor. Microsoft PlaysForSure logosunu barındıran ve bu özelliği sayesinde kullanıcılara güven veren cihazla birlikte MP3 ve WMA dosyaları çalıştırılabiliyor. Ayrıca Napster, MTV Urge, Rhapsody ve Yahoo gibi müzik servislerine üye olunabiliyor. Diğer yandan JPEG formatlı fotoğrafları diskin içine aktararak müzik dinlerken slayt gösterisi şeklinde izleyebilirsiniz. İşin kötü tarafı 1.8 inçlik bu ekranda video izlemek mümkün değil. Çünkü Z5, bu dosyaları Künye: Üretici...: Samsung Fiyat....: 229 USD Firma...: Kont Tel......: (216) Web.....: işleyemiyor. Bununla birlikte ekranın çözünürlük değeri benzer modellerin gerisinde kalıyor. Ön panelin alt kısmına yerleştirilen kontrol paneli biraz sıra dışı tasarlanmış. En orta kısım onay butonu, bunun alt ve üst kısmı dokunmatik yönlendirme butonu ve yan taraflar da yardımcı buton şeklinde düşünülmüş. Bu nedenle kullanıma alışmak biraz zaman gerektirebilir. Dahili şarjlı batarya sadece birlikte verilen kablo aracılığıyla USB üzerinden doldurulabiliyor. Tek bir şarjla 35 saate kadar müzik dinlemek olası. Cihaz üzerindeki bağlantı noktası özel tipte olduğu için veri aktarımı yapmak özel kabloyu sürekli taşımayı gerektiriyor. Teknik bilgi: Kapasite : 2 GB Ba lant : USB 2.0 FM radyo......: Yok Batarya : Lityum-iyon Ekran : 1.8 inç renkli LCD Dipnot: Microsoft PlaysForSure logosuna sahip ve online servislerden müzik sat n almay destekliyor. MSI Mega Stick 543 Ekolayz r sayesinde sese derinlik kat yor 128 MB bellek kapasitesi artık biraz yetersiz kaçan ürünün 1 GB a kadar bellek içeren versiyonları da bulunuyor. Daha önceki Mega Stick modellerinin biraz daha geliştirilmiş versiyonu olan 543 te daha büyük düğmeler yer alıyor. USB 2.0 arabirimini kullanan cihazda 7 farklı ekran rengi sunan basit ve küçük bir LCD yer alıyor. MP3 ve WMA dosyalarını Codegen MTV Go MTV uzant l video ve foto raflar gösterebiliyor Uzun süredir MP3 çalar üreten Codegen firması video gösteren bir ürünle incelememize katıldı. Gümüş, siyah, yeşil ve pembe renk seçenekleri olan üründe 512 MB bellek yer alıyor. USB bağlantısı az bulunan türden ve kutudan çıkan kabloyu kullanmak şart. Ses girişi de olan üründe 65K renkli OLED ekran çalabilen cihaz şarkı sözlerini de gösterebiliyor. 10 kanal hafızalı FM radyo ve ses kaydı özellikleri de var. Tek bir AAA pille 8 saat çalışabiliyor. Künye: Üretici...: MSI Fiyat....: 115 USD Firma...: Datagate / Multimedya Tel......: (212) (212) Web.....: var ama gerçekten küçük. FM radyo ve ses kaydı özellikleri ihmal edilmemiş ve TRT bandrolü kutuya yapıştırılmış. Şarkı sözü ve ekolayzır desteği de var. Künye: Üretici...: Codegen Fiyat....: 89 USD Firma...: Vega Bilgisayar Tel......: (212) Web.....: PCnet Eylül 2006

86 nceleme > Küçük Ama Marifetli Müzik Kutular DONANIM Creative Zen Nano Plus Bas sesleri çok güçlü verebiliyor Minton MMP Dahili hoparlörle müzi inizi paylafl n.5 inçlik kare formatlı renkli LCD ekranıyla diğer MP3 çalarlardan farklı bir portre çizen üründe ek özellikler de bulunuyor. Bunların başında SMW uzantılı video dosyalarını gösterebilmesi ve JPEG fotoğraf desteği geliyor. Küçük bir cep telefonunu andıran MMP da 512 MB dahili bellek bulunuyor ama SD kart girişi ihmal edilmemiş. Bu sayede isteyenler 2 GB a kadar kapasiteye sahip olan SD kartları kullanabilir. USB 2.0 arabirimini kullanan cihaz bilgisayara bağlandığında iki ayrı sürücü olarak tanınıyor. Bunlardan biri dahili bellek, diğeri SD kart okuyucusu görevini üstleniyor. Bağlantı için paketten çıkan USB ara kablosu kullanılmak zorunda. Cihazda yer alan batarya şarjlı tipte fakat kullanıcı Künye: Üretici...: Minton Fiyat....: 129 USD Firma...: De-Pa Elektronik Tel......: (800) Web.....: tarafından değiştirilemiyor. 12 saat müzik dinleme ve 5 saat video izleme desteği olan bataryanın şarj işlemi USB bağlantı üzerinden yapılabiliyor, birlikte verilen şarj adaptörü de kullanılabiliyor. Şık paketten bileklik ve kulaklık da çıkıyor. MP3 ve WMA ses dosyalarını destekleyen ürün FM radyoya da sahip ve bu radyo 20 kanalı hafızaya alabiliyor. Hem radyodan hem de dahili mikrofonla doğrudan WAV formatlı ses kaydı yapmak mümkün. İlginç bir özellik de kasanın arka kısmında yer alan dahili hoparlör. Kulaklıktan bağımsız olarak arka taraftaki hoparlöre ses gönderilebiliyor. Küçük olan bu hoparlör oldukça yüksek ses veriyor. E-book gösterme özelliği de dikkat çekiyor. Teknik bilgi: Kapasite : 512 MB Ba lant : USB 2.0 FM radyo : Var Batarya : Lityum iyon Ekran : 1.5 inç renkli LCD Dipnot: Kapasite yetersiz gibi görünebilir ama SD kart yuvas sayesinde art fl yapmak mümkün. Küçük boyutları ve hafif kasasıyla fark yaratan üründe mavi ışıklandırmalı küçük bir LCD ekran bulunuyor. Çok sayıda renk seçeneği olan Nano Plus, 1 GB belleğe ve FM radyo özelliğine de sahip. Cihazda dahili batarya bulunmuyor ve AAA pil kullanılması gerekiyor. Paketten USB kablosu, bileklik, kulaklık ve ses girişi kablosu Creative MuVo S200 fiark sözü deste iyle gözler üzerinde! S200 modeli turuncu renkli gerçekten şık bir OLED ekrana sahip. Tek bir AAA kalem pille 17 saate kadar çalışabilen cihazda dahili bellek yok. Bağlantı için paketten çıkan USB kablosu kullanılıyor. Kulaklık bağlantısı var ama ses girişi özelliğine yer verilmemiş. Paketten bileklik ve kulaklık dışında bir de pil çıkıyor. Bellek çıkıyor. FM radyodan, ses girişinden ve mikrofondan kayıt yapabiliyor. Ekolayzır özelliği ihmal edilmemiş. Kapatılıp açıldığında parçaların çalınmasına kaldığı yerden devam edebiliyor. Künye: Üretici...: Creative Fiyat....: 135 USD Firma...: Multimedya Tel......: (212) Web.....: tr.creative.com kartı 1 GB kapasiteli olan S200, farklı renk seçeneklerine sahip. Ses kaydı ve ekolayzır var ama FM radyo yok. Derli toplu bir kasaya sahip. Künye: Üretici...: Creative Fiyat....: 132 USD Firma...: Multimedya Tel......: (212) Web.....: tr.creative.com Eylül 2006 PCnet 141

87 DONANIM nceleme > Küçük Ama Marifetli Müzik Kutular Muzio Digital Audio Player FS300 M Çizilmeye dayan kl özel kaplama uzio FS300 mat plastikten üretilen gövdesiyle ilgi çekiyor. Kir tutmayan ve kolayca çizilmeyen bu kaplama bizce oldukça başarılı. Ayrıca ucuz ürün görüntüsü yaratmıyor. Ön paneli 160 x 128 piksellik 260K renk destekli LCD ekran ve yönetme kolu işgal ediyor. Beş yönlü yönetme kolu kullanımı kolaylaştırıyor. USB 2.0 destekli olan veri bağlantısı için paketle birlikte verilen kabloyu kullanmak zorundasınız. USB girişinin iki yanında ses girişi ve kulaklık çıkışı mevcut. Dahili lityum polimer bataryanın şarjı USB girişinden yapılıyor, kutu içinden şarj adaptörü çıkmıyor. Diğer yandan kutu içeriği hiç fena değil. Kulaklık, koruyucu kılıf, bileklik, kol bandı ve ses girişi kablosu hediye ediliyor. Künye: Üretici...: Muzio Fiyat.....: 139 USD Firma....: Vega Bilgisayar Tel : (212) Web.....: Cihazın iyi bir özelliği de SD kart girişi içermesi. 512 MB bellekle sunulan ürünle birlikte 1 GB SD kart hediye edildiği belirtiliyor. Böylece toplam bellek 1.5 GB a yükseliyor. Bu, diğer rakiplere göre hiç de fena bir değer değil. 45 gram ağırlığındaki cihaz 14 saat kesintisiz müzik çalabiliyor. MP3, MP4, WMA, ASF ve OGG dosya formatları destekleniyor. Sonuç olarak MP4 formatlı video dosyalarını da izlemek mümkün. Ek olarak 20 hafızalı FM radyoya yer verilmiş. Radyolu ürünlerde zorunlu olan, TRT den alınan bandrol da kutu üzerine yapıştırılmış. Üründe dahili mikrofondan ses kaydı ve şarkı sözü desteği de bulunuyor. SRS WOW efekti ve diğer ekolayzır ayarları sese derinlik ve farklılık kazandırıyor. Teknik bilgi: Kapasite.....: 512 MB + 1 GB Ba lant......: USB 2.0 FM radyo.....: Var Batarya......: Lityum iyon Ekran : 260K renkli LCD Dipnot: Sese derinlik katan SRS WOW efektleri yüksek gerçekçilik hissi yarat yor. Creative Zen Neeon Etiketlerle tarz n olufltur! Creative in Neeon modeli değiştirilebilir etiketli ön yüzeyleriyle öne çıkıyor. 1 GB bellek kapasitesine göre oldukça büyük olan üründe mavi renkli OLED ekran var. Paketten kılıf, bileklik, kulaklık, USB ve ses girişi kabloları çıkıyor. Neeon da 32 kanal hafızalı FM radyo ve ses kaydı özellikleri de bulunuyor. Klasik görünümlü SanDisk Sansa m250 Microsoft PlaysForSure logosuna sahip ründe mavi ışıklandırmalı Übüyükçe bir LCD ekran kullanılıyor. Butonlar oldukça büyük olarak tasarlanmış. 2 GB kapasiteli olan modelle birlikte AAA batarya kullanılıyor. Bağlantı USB üzerinden yapılıyor ve gerekli kablo kutudan çıkıyor. Ayrıca kılıf, kol bandı ve kulaklık da hediye ediliyor. MP3 dışında kasa içinde şarj edilebilir lityum iyon batarya bulunuyor ve bu bataryayla 32 saat müzik dinlenebiliyor. Ekolayzır ihmal edilmemiş. Künye: Üretici...: Creative Fiyat....: 134 USD Firma...: Multimedya Tel......: (212) Web.....: tr.creative.com WMA ve Secure WMA dosyalarını çalabiliyor. Dahili mikrofonla ses kaydı yapabiliyor. Çeşitli ekolayzır ayarları var ve bunlar doğrudan etkili oluyor. Künye: Üretici...: SanDisk Fiyat....: 108 USD Firma...: Turanl Tel......: (212) Web.....: PCnet Eylül 2006

88 DONANIM nceleme > Küçük Ama Marifetli Müzik Kutular SanDisk Sansa e140 SD kartlarla haf zas geniflletilebiliyor MBird 7 XY-22 M Stereo hoparlörüyle flafl rt yor P3 çalarlarda yeni eğilim, renkli ekranlar kullanarak video gösterme desteği sunmak. Bu ürünlerden bir diğeri de MBird firması tarafından üretilen XY-22 modeli. 512 MB dahili hafızası olan ve 1 GB bellekli versiyonu da bulunan ürünün bellek arttırma özelliği bulunmuyor. MP3, WMA ve OGG formatlı ses dosyalarını çalıştırabilen ürün MP4 video dosyalarını da destekliyor. 65K renk destekli ekran kare biçiminde ve çok da büyük değil. Ancak belirli videoları izlemek için kullanılabilir. Veri aktarımı alt kısımdaki USB 2.0 bağlantısıyla yapılıyor. Elbette bu şekilde dahili Lityum-Polimer bataryayı şarj etmek de mümkün. Firma şarj için ek bir girişe daha yer vermiş Künye: Üretici...: MBird Fiyat....: 79 USD Firma...: Vega Bilgisayar Tel......: (212) Web.....: ama buna uygun adaptör ancak opsiyonel olarak alınabiliyor. Şarj bağlantı yuvası harici mikrofon girişi olarak da kullanılabiliyor. Üründe dahili mikrofon var ve ses kaydı yapabiliyor. Tepeye konmuş olan mikrofonun yanında askı çengeli mevcut. Ürünün kontrolü yönetme kolu ve ses tekerleğiyle yapılıyor. İlginç olan kısımsa ön panelde yer alan stereo hoparlör düzeni. Gerçekten stereo ses veren hoparlörler daha çok kısa süreli eğlenceler için ideal. Ayrıca FM radyo var ve radyodan da stereo ses kaydı yapılabiliyor. Paketten bileklik, kulaklık, ses girişi kablosu ve USB kablosu çıkıyor. Bu üründe de gümüş, siyah, yeşil ve pembe renk seçenekleri var. TRT pulu ihmal edilmemiş. Teknik bilgi: Kapasite : 512 MB Ba lant : USB 2.0 FM radyo......: Var Batarya : Lityum polimer Ekran : 65K renkli LCD Dipnot: Lityum polimer batarya kullan ld için kullan m s ras nda yüksek verim sa l yor. E n derli toplu ve sade tasarıma sahip MP3 çalarlardan biri olan e140 ta 1 GB bellek bulunuyor ve belleği SD kartlarla genişleyebiliyor. Bilgisayar bağlantısı USB kablosuyla yapılıyor. Çalışmak için AAA pile ihtiyaç duyan ürünle birlikte kulaklık ve kılıf veriliyor. Mavi renk aydınlatmalı LCD ekranı yeterince büyük ve net. Ayarların MPIO ONE FG200 Boyun ask s ve kemer çantas hediyeli Uzun zamandır kaliteli ürünleriyle piyasada kendine yer edinen MPIO da video gösteren ürünlerini çoktan hazırladı. 1 GB kapasiteli cihazda çeşitli renk seçenekleri bulunuyor. MP3, WMA, OGG ses dosyaları yanında JPEG fotoğraflar ve MPEG4 videolar da gösterilebiliyor. Üstelik FM radyoya da yer verilmiş. Hem yapıldığı tekerlek düğme kullanışlı. 20 hafızalı FM radyo, ekolayzır ve SRS, 3D, Focus ve WOW efektleri var. Ayrıca menüye kronometre de eklenmiş. Künye: Üretici...: SanDisk Fiyat....: 148 USD Firma...: Turanl Tel......: (212) Web.....: radyo hem de dahili mikrofondan ses kaydı yapılabiliyor. 1 inçlik renkli OLED ekran berrak bir görüntü sunuyor. Dahili Lityum batarya USB üzerinden şarj oluyor. Ağırlığı sadece 35 gram. Künye: Üretici....: MPIO Fiyat.....: 169 USD Firma....: HS Tel : (212) Web......: PCnet Eylül 2006

89 DONANIM Birlikten Güç Do ar. RAID Yap yoruz SATA KONTROLCÜNÜZDEN YÜKSEK VER M ALIN RAID dizileri kurarak bilgisayarınızın performansını ve veri güvenliğini üst seviyelere çıkarabilirsiniz. Görkem YILDIRIM / [email protected] Günümüzde son kullanıcıların IDE ve SATA diskler kullandığını görüyoruz. IDE disklerin yerine geçen ve satışları her geçen gün artan SATA diskler kablo karmaşasına ve jumper ayarına son vermekle kalmayıp daha yüksek veri aktarımına da zemin hazırlıyor. Bugün piyasadaki güncel anakartların çoğu 3 Gbit/saniye aktarım hızına imkan veren SATA II standardını destekliyor. Elbette anakartlardaki bu kontrolcüler 1.5 Gbit/saniye SATA standardıyla da uyumlu. SATA II nin nimetlerinden faydalanabilmek için hem disk hem de anakartın bu standardı desteklemesi gerekiyor. Bilindiği gibi IDE standartları UDMA 133 ten (133 MB/saniye) sonra tıkanmıştı. Hemen akla IDE sabit disklerin yavaş olduğu fikri gelmesin. Çünkü bu veriyolu hızları gerçekten yüksek değerler olsa da disklerin okuma - yazma hızları henüz veriyolunu tam kapasite kullanabilecek seviyeye ulaşmış değil. Bu yüzden UDMA 133 IDE sabit disk kullananlar SATA disk kullananlara göre belirgin bir hız kaybı yaşamıyor. UDMA disklerin yavaş kalması için sabit disklerin okuma ve yazma hızının 133 MB/saniye değerine yaklaşması lazım ki şu anda böyle bir durum söz konusu değil. En hızlı SATA sabit diskler bile saniyede en fazla 90 MB veri okuyabiliyor. SATA disklerin söylenebilecek tek dezavantajı eski sistemlerle birlikte kullanılamaması. Çünkü eski anakartlarda SATA bağlantısı yok ve ancak SATA PCI kart kullanarak bu özelliği ekleyebilirsiniz. Bunun haricinde SATA diskler çok daha avantajlı. Hem kablo karmaşası azalıyor hem de jumper ayarlarıyla uğraştırmıyor. Üstelik yeni anakartların çoğunda 2-6 tane arasında SATA bağlantısı var ve IDE yuvası sayısı 1 e inmiş durumda. Bu IDE yuvası genellikle optik sürücüler için kullanılıyor ve SATA sabit disk kullanılarak veri aktarımıyla ilgili darboğaz engellenmiş oluyor. Üstelik esata (harici SATA) desteği olan anakartlar sayesinde SATA sabit diskler harici olarak da kullanılabiliyor. esata bağlantısı kasa arkasındaki yuvalardan birine ekleniyor. Böylece harici olarak kullanılan SATA disk, bilgisayara kolayca bağlanabiliyor. Üstelik veri aktarımı en yüksek hızda gerçekleşiyor. Standart halini alan USB bağlantılı harici sabit disk kutuları USB 2.0 ı temel 146 PCnet Eylül 2006

90 Birlikten Güç Do ar. RAID Yap yoruz DONANIM alıyor. Bu durumda veri aktarımı saniyede maksimum 60 MB ile sınırlı. esata bağlantısını tercih ederseniz, veri aktarımı sınırı 3 Gbit/saniye yani saniyede 384 MB olacak. Donan m kurulumu o kadar basit de il SATA disklerinizi alıp anakartınıza bağladıktan sonra BIOS ayarlarından SATA kontrolcüsünün açık olup olmadığını kontrol etmelisiniz. Bazı anakartlarda SATA kontrolcüsünün çalışma moduyla ilgili ayar da bulunabilir. Örneğin RAID ya da normal mod arası geçiş yapmanız gerekebilir. Bu ayarları yaptıktan sonra bilgisayarınızı açtığınızda yeni bir disk bulunmamış olabilir. Aslında diskiniz sistem tarafından algılanır ama tanıtılması ve biçimlendirilmesi gerekir. Biz incelemelerimiz sırasında Seagate Barracuda 500 GB, 16 MB önbellekli ve NCQ özellikli ST AS sabit diskleri kullandık. Bu diskler 500 GB olarak sunulsa da gerçek depolama alanı GB. İlk bakışta oldukça büyük bir miktar gibi görünen GB lık eksiklik, 1024 katsayısının getirdiği farktan dolayı ortaya çıkıyor ama 500 GB lık diskte 34 GB eksikliğin lafı bile olmaz! 3 Gbit/saniye veri aktarım hızını destekleyen diskin NCQ özelliği veri tarama sırasında performans artışı getiriyor devirli modelde 3-D Defense koruma özelliği var ve çalışma sırasında 63 G lik şoklara dayanabiliyor. Elinizde birden fazla aynı marka ve model sabit disk varsa çeşitli RAID uygulamaları yaparak performans artışı sağlayabilir ya da veri güvenliğini arttırabilirsiniz. Ayrıca her ikisini birden gerçekleştirebileceğiniz uygulamalar da var. Sabit diskler oldukça ucuzladı ve iki tane 120 GB lık SATA disk kullanarak bile RAID uygulaması yapmak mantıklı olabilir. Temelde iki çeşit RAID yöntemi var. Birincisi donanımsal desteği olmayan bir anakartla birlikte Software RAID yani yazılımsal RAID gerçekleştirmek. Windows un 2000, XP Professional ve Server 2003 sürümleri bu uygulamayı destekliyor. Yazılımsal RAID in uygulanması kolay ama işlemci gücünü kullandığı ve bazen sorun çıkarabildiği gerçek. Bu nedenle elimizin altındaki bu seçeneğin kullanılması pek tavsiye edilmiyor. Elbette deneme amaçlı olarak kullanabilirsiniz ama kritik verileriniz varsa yedek almanızda fayda var. Anakartlar üzerindeki kontrolcüler ya da ayrıca alınıp eklenebilen PCI kartlarla gerçekleştirilebilen RAID uygulamalarıysa donanımsal RAID ya da sadece RAID olarak adlandırılıyor. RAID kelimesinin açılımı Redundant Array of Independent Disks (Bağımsız Disklerin Tekrarlı Dizisi). RAID in kullanım amacı, birden çok sabit diski bir araya getirerek kuvvetli bir birlik oluşturmak. Disk yöneticisiyle tüm yeni diskleri teker teker tan tmak gerekiyor. BIOS tan RAID modu seçildi inde yeni donan m olarak sisteme ekleniyor. RAID çeflitleri ve getirileri İster yazılımsal ister donanımsal olsun, uygulanabilecek belirli sayıda RAID tipi var. Oluşturulan diziler Windows altında tek bir disk gibi görülebiliyor, biçimlendirilebiliyor. RAID tipleri içinde en yaygın kullanılan ve tanınanı RAID 0 yani Striping. Şeritleme olarak adlandırılan bu uygulamada iki ya da daha fazla disk veriyi paylaşıyor. Sabit disklerin kapasitesi toplanarak daha büyük boyutlu tek bir disk RAID türleri ve özellikleri elde ediliyor. Okunan ve yazılan veri farklı disklere bölüştürüldüğü için her bir diske daha az iş düşüyor. Bu nedenle okuma ve yazma performansı oldukça artıyor ama veri güvenliğiyle ilgili bir önlem söz konusu değil. Veri güvenliğinin önlemi olmadığını söylediğimizde buradan RAID siz sistemden daha riskli olduğu sonucu çıkartılmamalı. Sorun, disklerden birinin arızalanması durumunda setteki hiçbir veriye erişilemiyor olması. Disklerden teki kurtarılsa da disklere bölünen veri bir araya getirilemiyor. Bu soruna çare olarak tasarlanan sistemse RAID 1 uygulaması yani Mirroring. Aynalama yönteminde diskin ya da disk grubunun birine yazılan veri aynı şekilde diğerine de yazılıyor. Disklerden biri arıza yaparsa diğerindeki verilerle yola devam edilebiliyor ve bozulan diskin yerine yenisi takılınca tekrar güvenli biçimde çalışmaya devam ediliyor. Bu uygulamada disk ya da disk gruplarından birinin depolama kapasitesi toplam kapasite olarak RAID tipi Avantajlar Dezavantajlar 0 Yüksek performans, düflük maliyet Veri koruma yok 1 Mükemmel veri koruma Yüksek maliyet 5 yi veri koruma, yüksek Yazma s ras nda baz fiyat / performans oran performans kay plar 10 Yüksek performans, harika veri koruma Yüksek maliyet Eylül 2006 PCnet 147

91 DONANIM Birlikten Güç Do ar. RAID Yap yoruz Ortada RAID 1 yap lan alan, altta RAID 2 yap lan alan beliriyor. karşımıza çıkıyor. Hem performansı hem de veri güvenliğini isteyenlerse RAID 10 (eskiden RAID 0+1 olarak anılırdı) uygulamasına yönelmeyi deneyebilir. Burada hem veriler parçalara ayrılarak disklere yazılıyor hem de ek diskler üzerine bunların birer yedeği alınıyor. İşin en kötü yanı birbirinin aynısı en az dört (ya da 6, 8, 10 ) sabit disk gerekmesi. Buna benzer bir uygulama olan RAID 5 ise üç sabit diskle şeritleme ve veri güvenliği sağlıyor. Buradaki durumda iki disk şeritleme yaparken üçüncü disk parite (değer eşitliği) bilgisini alarak sorun oluşması halinde verileri kurtarabiliyor. Elde edilen depolama alanı, şeritleme yapan disklerin depolama alanın toplamı olarak karşımıza çıkıyor. Yaz l msal RAID Sabit diskleri detaylı biçimde incelemek ve yönetmek için Disk Yönetimi aracı kullanılır. Bu aracı açmak için Denetim Masası > Yönetimsel Araçlar > Bilgisayar Yönetimi > Disk Yönetimi yolunu izleyin. Bunu yaptığınızda bilgisayarınıza takılı olan disklerin listesi ekrana geliyor olmalı. Eğer donanımsal bağlantıları doğru biçimde yapmış olmanıza rağmen disklerinizi göremiyorsanız, anakartınızın BIOS ayarlarını kurcalamanız gerekebilir. Az önce bahsettiğimiz SATA kontrolcü modu nedeniyle karışıklık yaşayabilirsiniz. Bu durumda BIOS ayarlarından SATA kontrolcüsünün modunu değiştirmelisiniz. Burada iki seçenek olabilir: RAID modu ve Normal mod. Bir diğer ihtimalse SATA kontrolcüsü ayarlarında Silicon kontrolcüsüyle RAID 0 yaparsak ortalama okuma h z 65 MB afl yor. RAID için Enable ve Disable seçeneklerinin olması. Yazılımsal RAID uygulaması için RAID modu Disable ya da Normal mod olarak kullanılmalı. Sistemi bu şekilde açarsanız SATA disklerinizi geleneksel biçimde görürsünüz. Aksine RAID modda açarsanız açılışta yeni donanım bulunduğu uyarısı gelir ve RAID kontrolcü için sürücü yüklemeniz gerekebilir. RAID modundayken (yani donanımsal RAID), RAID dizileri içine alınmış diskleri Disk Yönetimi içinden bağımsız olarak göremezsiniz. Bilgisayarınızın açılışı sırasında karşınıza çıkan RAID Configuration menüsü yardımıyla bu diskleri inceleyebilir ve RAID dizilerini düzenleyebilirsiniz. İnceleme sırasında kullandığımız anakartta iki ayrı SATA kontrolcüsü ve toplam 6 SATA bağlantısı vardı. Bunlardan birincisi NVIDIA nforce 4 yongasetiyle gelen kontrolcü, diğeri de Silicon Image 3132 kontrolcüsü. Her ikisini de BIOS altındaki ayarlarla aktif hale getirebiliyor ya da kapatabiliyoruz. Bu kontrolcüleri kullanarak disk düzenlemeleri yapmak çok da zor değil ama sisteminizde kurulu bir Windows yoksa bazı zorunlar çıkabilir. RAID dizisi oluşturulsun ya da oluşturulmasın, SATA kontrolcülerine bağlı olarak çalışan SATA diskler Windows kurulumu sırasında bulunamayabilir. Bunun nedeni Windows içinde gelen sürücülerin sizin anakartınızdaki SATA kontrolcüsünü tanımamasıdır. Tek yapmanız 4 diski tek parça haline getirince toplam kapasite 1.81 TB halini al yor. gereken Windows kurulumu sırasında F6 tuşuna basarak anakartla birlikte verilen SATA kontrolcü sürücü disketini kullanmak. Bazı üreticiler bu disketi pakete dahil etmiyor. İşte bu durumda anakart CD sini alıp, Windows u çalışan, hem CD hem de disket sürücüye sahip bir bilgisayar yardımıyla bu disketi oluşturmak zorundasınız. Eğer şanslıysanız anakartınızdaki kontrolcü otomatik olarak da tanınabilir ve size ek bir iş yapmak düşmez. Kontrolcü modunu seçmek flart Biz ilk olarak BIOS ayarlarına girerek nforce 4 SATA kontrolcüsünü RAID modundan çıkarttık. Sistemi bu şekilde açtıktan sonra Aygıt Yöneticisi içinde yeni sürücüler görmedik. Ancak Disk Yönetimi konsoluna gittiğimizde yeni diskler bulundu ve diskleri tanıtmaya yarayan sihirbaz ekrana geldi. Tanıtma işleminden sonra karşımıza iki seçenek çıkıyor. Diskler ya temel ya da dinamik yapıda kullanılabiliyor. Dinamik disklerin temel disklere göre bazı üstünlükleri var. Bu arada yapılan işlem diskle ilgili fiziksel bir değişiklik değil. Dinamik disk olmadığında yazılımsal RAID uygulamaları gerçekleştirilemiyor. Dinamik diskler, dinamik bölümlerdeki değişiklikleri tutan gizli bir veritabanına sahip. İlk olarak Windows 2000 işletim sistemiyle tanıtılan bu yenilik sayesinde beş farklı tipte bölüm oluşturulabiliyor. Bunlar Simple, Striped, Spanned, Mirrored ve 148 PCnet Eylül 2006

92 Birlikten Güç Do ar. RAID Yap yoruz DONANIM Yaz l msal RAID 0 yap nca 4 disk birlefliyor ve kapasite 1.81 TB oluyor. RAID 5. Dinamik birimler sadece Windows 2000, XP Professional ve 2003 tarafından destekleniyor, Windows XP Home Edition ve dizüstü bilgisayarlar tarafından desteklenmiyor. Bu birimlerle ilgili değişiklikler ve dönüşümler bilgisayarı yeniden başlatmadan yapılabiliyor. Simple birimler sadece tek bir diskle oluşturulur. Genelde sistemde tek disk varsa sadece Simple birim oluşturulabilir. Spanned birimler farklı disklerdeki kullanılmayan bölümleri bir araya getirmeye yarar. En az iki ve en fazla 32 diski kullanarak Spanned birim oluşturabilirsiniz. Böylece 32 diski tek bir disk gibi tanıtabilirsiniz. Elimizdeki dört tane 500 GB lık diski Spanned birim haline getirdiğimizde 1.82 TB kapasiteli tek bir sürücü olarak kullanmaya başladık. Spanned ile aynı miktarda bütünleşik disk alanını oluşturan, ancak teorik olarak performansı disk sayısı kadar kat arttıran Striped birimi denememizde dört tane 500 GB diski Striped birim yaparak 1.81 TB lık E: bölümü haline getirdik. Striped birimle Spanned birim arasında belirgin bir performans farkı olmasını beklerdik ama yazılımsal RAID altında belirgin bir artış göremedik. Mirrored birimler aynalama yaparak veri güvenliğini sağlıyor fakat yazılımsal olarak uygulamak için Windows 2000 Server ve 2003 Server kullanmamız gerekiyor. Disklerden biri sorun çıkardığında yerine yenisini taktıktan sonra ana diski tekrar aynalamak ve güvenli olarak çalışmaya devam etmek mümkün oluyor. Yazılımsal anlamda RAID 10 tarzı bir uygulama yok ama RAID 5 ile hem güvenlik hem de performans sağlanabiliyor. Bu durumda üç sabit disk seçmek gerekiyor. Yazılımsal RAID 5 de sadece işletim sistemi Windows Tüm diskleri tek bir bölüm olarak görmek istiyorsak yaz l msal RAID yeterli olabilir. Tüm diskler sa daki alana eklenir ve biçimlendirme yap l r Server ve 2003 Server olduğunda destekleniyor. Tavsiyemiz donan msal RAID kurulumu Buraya kadar anlattığımız yazılımsal RAID uygulamalarını sadece bilgi olması açısından ilettik, kullanılmasını pek tavsiye etmiyoruz. Donanımsal RAID yaparak çok daha sağlıklı sonuçlar elde edebilirsiniz. Öncelikle tekrar BIOS ayarlarına girerek SATA kontrolcüsünü RAID moduna getirmelisiniz. Bundan sonra sistem açıldığında hem Bilgisayarım altında hem Aygıt Yöneticisi nde hem de Disk Yönetimi konsolunda sabit disklerin yok olduğunu göreceksiniz. İşte şimdi yapılması gereken, açılış anında ekrana gelen ve kontrolcüye göre değişen Ctrl + I, Ctrl + S ya da F10 tuşuna basarak girilen gizli menüye ulaşmak. Windows açılmadan önce erişilen bu özel menüde RAID 0, 1, 5 ve 10 dizisi oluşturmak için gerekli olan seçenekler bulunuyor. İsteğimize en uygun olan seçeneği seçip diskleri düzenledikten sonra açılış yaptığımızda yeni sürücülerin bulunduğunu göreceğiz. İlk olarak dört diski birden SATA portlarına bağladık. Disklerden ikisini aynalama ve diğer Bunun d fl nda bir de farkl kontrolcüler taraf ndan sa lanan ve Windows üzerinden de kontrol edilebilen RAID uygulamalar var. Bu durumda iflletim sistemi kurulu olan bölümde de ifliklik yap lam yor ama ek disklerle RAID uygulamalar gerçeklefltirilebiliyor. Sistem aç l rken ekrana gelen bir mesaj gerekli RAID ayarlar n yapmak için Ctrl + S tufllar na basmam z istedi. Bu tufllara bas l nca görüntülenen menü içinden Silicon Image 3132 SATA 2 kontrolcüsüne ba l olan diskleri yönetebildik. Bu kontrolcü üzerinde iki SATA ba lant s oldu undan RAID 0, 1, ikisiniyse şeritleme için düzenledik. Açılıştan sonra Disk Yöneticisi tarafından iki yeni disk bulundu. Bunlardan aynalama yapılmış olanı doğal olarak GB, şeritleme yapılanıysa GB kapasiteliydi. Hız karşılaştırması yaptığımızda şeritleme sonucunda çok büyük performans artışı gözlemledik. 50 MB/s civarı olan okuma hızı 76 MB/s seviyesine yükseldi. Diğer olasılıklar Spanned birim hazırlamak, üç diskle RAID 5 dizisi oluşturmak ya da dört diskle RAID 10 dizisi düzenlemek. Spanned birim bu noktada çok da ilgi çekici gelmiyor. İlk olarak dört diskle RAID 10 hazırlamayı denedik. Bu şekilde hem performans artışı hem de veri güvenliğini hedefledik. Elde edilen tek birimin kapasitesi bu kez de GB oldu. Elbette performans şeritleme kadar yüksek çıkmadı. Hatta aynalama nedeniyle performans oldukça düştü. 34 MB olan ortalama okuma hızı biraz hayal kırıklığı yarattı. RAID 5 denememizdeyse yine aynı depolama alanı olan GB a ulaştık ama bu kez sadece üç disk kullandık. Test sonucunda 40 MB olan ortalama okuma hızı RAID 10 dan daha iyiydi. Üstelik daha az diskle sonuca ulaşmış olduk. SATA kontrolcüleri art k standart Contiguous ve Concatenated seçenekleri beliriyor. Windows aç ld ktan sonra Disk Yöneticisine girerek GB l k yeni diski sisteme tan tmak ve biçimlendirmek gerekiyor. HDTach test sonucuna göre okuma h z oldukça iyi ama 65.2 MB/s de eriyle nforce 4 SATA kontrolcüsüyle yap lan RAID 0 uygulamas n n gerisinde. Bu da demek oluyor ki önümüzde çok farkl olas l klar var. Yeter ki ne yapmak istedi imizi kafam zda flekillendirelim ve anakart m z uygun biçimde seçelim. Eylül 2006 PCnet 149

93 DONANIM Yeni Nesil fllemciler MASAÜSTÜ filemc LER N EN Y TLER N ER MEYDANINA DAVET ETT K Intel Core2 Duo X6800, AMD Athlon FX-62 ye karfl Intel in merakla beklenen ifllemcisi Core2 Duo X6800 ile AMD Athlon FX-62 karfl karfl ya. Nusret ERTURAN / [email protected] Intel uzun süren sessizliğini bozarak yeni mimariye sahip işlemcilerle piyasadaki durumunu güçlendirme yoluna gitti. Firma hem yurdumuzda hem de tüm dünyada NetBurst mimarisine sahip P4 işlemcilerle çok iyi satış rakamları yakaladı. Aynı mimariyi kullanan birinci nesil çift çekirdekli işlemcilerinin de iyi sattığını söyleyebiliriz. Ancak NetBurst mimarisine sahip işlemciler bir döngüde yapabildikleri işlem sayısının çok etkileyici olmaması nedeniyle çoğu zaman eleştirildiler. NetBurst mimarisindeki çok aşamalı veri işlem yolu bu işlemcilerin bir döngüdeki işlem kapasitesinin sınırlı kalmasına yol açıyor. P4 işlemciler 20 aşamalı veri işlem yolu ve daha sonraki Prescott çekirdekli P4 lerse 31 aşamalı veri işlem yoluna sahipti. Ancak P4 lerdeki derin veri işlem yolu ilk bakışta bir olumsuzluk gibi görünse de, işlemcinin yüksek frekanslarda sorunsuz çalışabilmesine imkan tanıyordu. Intel, dünyanın en büyük yonga üreticisi kimliğiyle en gelişmiş üretim teknolojilerini rahatlıkla ticarileştirebilme yeteneğinden yararlanarak P4 işlemcilerinin frekansını sürekli yükseltmeyi başardı. Hatta rakiplerinden baskı görüp sıkıştığı anda işlemci frekanslarını yükseltmenin bir yolunu buldu. Frekans yükseltme yarışı performans arttırma açısından işe yaramış olsa da bazı sorunları da beraberinde getiriyordu. Frekans yükseldikçe işlemciler çalışma tutarlılığını kaybetmeye başlıyordu. Sistemlerde giderilmesi gereken ısı miktarı artıyor, işlemcilerdeki transistörler arası elektron sızıntısı nedeniyle gereksiz ısı artışı ve yonga yıpranmaları söz konusu olabiliyordu. Daha verimli güç kaynakları, daha iyi soğutabilen kasalar kullanmak gerekiyor, sistem maliyeti anlamsızca yükseliyordu. Tabii bu durum hem sektör için hem de üreticiler için bir çeşit savurganlık niteliğindeydi. Sonuçta faturayı pahalı donanımlar satın almak zorunda kalan kullanıcı ödüyordu. Daha basit bir kasa ve güç kaynağıyla daha çok işlem yapabilen PC ler sektörün ulaşmak istediği bir hedefti. AMD ve Intel zamanla performans elde etmenin yolunun sadece frekansı yükseltmekle olmadığını kabul ettiler. Intel 4 GHz dolaylarında frekans yükseltme yarışını tadında bırakmaya karar verdi. Hem AMD hem de Intel ağız birliği etmişçesine bir döngüde daha fazla işlem yapmanın öneminden ve harcanan birim enerji miktarı başına düşen veri işlem miktarının arttırılması 150 PCnet Eylül 2006

94 Yeni Nesil fllemciler DONANIM gerektiğinden dem vuran konuşmalara başladılar. Bu amaca hizmet eden en doğru yöntemse çok güç harcamayan, çalışma frekansı nispeten düşük işlemci çekirdeklerinin paralel olarak çalıştırılması olarak karşımıza çıkıyordu. Intel masaüstü PC lerde çift çekirdekli işlemcilere NetBurst mimarisine sahip yonga çekirdeklerini kullanan ürünlerle geçti. Tabii iddialı 4 GHz civarı frekans seviyelerinden 3 GHz seviyelerine inmek gerekti. Çift çekirdeğin avantajını kullanmak için çift çekirdekli olarak tasarlanması gereken yeni bir mimariye ihtiyaç vardı. Bu konuda Intel in İsrail geliştirme takımı imdada yetişti. Hem NetBurst hem de P6 mimarisinin en avantajlı yönlerini kullanan yeni bir mimariyi Intel in teknoloji veri tabanına kazandırdılar. Bu mimari daha ilk aşamada düşük güç tüketimiyle çok işlem yapabilmeye odaklanarak hazırlandı. Bu aşamada notebook PC ler için geliştirilen Pentium M işlemciler Intel mühendislerine büyük bir ilham kaynağı oldu. NetBurst mimarisinin FSB altyapısı Intel in Core2 Duo işlemcilerine taşındı. 4x veri oranlı 266 MHz sistem veri yolu 1066 MHz FSB hızı sağlıyor. Hızlı FSB dışında Yonga üretiminde yeni litografi ve teknikler kullan lmaya bafllayarak küçük bir alana daha fazla transistör yerlefltirilebilmekle beraber yeni nesil ifllemcilerim üretim maliyetleri de azalt labiliyor. fllemci fiyatlar nda hissedilir düflüfl yaflanacak. üründeki ön bellek etkinliğine büyük önem verilmiş. Yeni önbellek tasarımıyla çekirdekler ihtiyaç duydukları komutla veriye vakit kaybetmeden ulaşıyor. Çekirdeklerden birinin işlediği veriye diğer çekirdek ulaşmak isterse, çekirdekler arası bir veriyolu darboğazı söz konusu olmadığından, işlemler yüksek hızla gerçekleşiyor. Çekirdeklerden birinin pasif olduğu durumlarda iki çekirdek için ayrılan önbelleğin tümünü tek bir çekirdek kullanabiliyor. Bu durumda 4 MB ikinci seviye önbelleğe sahip bir Core2 Duo işlemcinin çalışan çekirdeği sadece tek çekirdeğe düşen 2 MB ı değil, 4 MB ın tümünü kullanabiliyor. Wide Dynamic Execution olarak tanıtılan teknoloji tek döngüde daha fazla işlem yapmayı hedefliyor. Günümüzün modern Athlon ve P4 mimarileri bir döngüde dört işlem yapmak üzere tasarlanmış. Intel Core Microarchitecture ın masaüstü PC lerdeki biçimi olan Conroe işlemcilerde (Intel Core2 Duo) bir döngüde beş işlem yapılabiliyor. Conroe da veri işlem yolundaki aşama sayısı 14 olarak belirlenmiş. Prescott P4 lerde 31, PIII İşlemcilerde 10 aşamalı veri işlem yolu kullanıldığını hatırlarsak Conroe ile Intel adeta bir PIII nostaljisi yaşıyor. Test sonuçlarını kontrol ettiğinizde Conroe daki 14 aşamalı veri işlem yolunun çok etkin kullanıldığını ve yüksek performans sağladığını siz de göreceksiniz. Conroe ve notebook PC ler için geliştirilen mobil versiyonu Merom da SIMD nin (tek komutla çoklu veri) teknolojisinin en gelişmiş biçiminin kullanıldığını görüyoruz. İlk kez TNI (Tejas New Instructions) ismiyle duyulan dördüncü nesil SSE komut seti, Intel Core2 Duo işlemcilerde kullanılmaya başlandı. SSE4 ile multimedya uygulamaları büyük performans avantajı yakalayacaklar. Intel Core2 Duo işlemcilerin Extreme Intel 65 nm ifllemiyle CPU üretimine h z vererek 4 çekirdekli ifllemcilerin yolunu açt. Yak nda bir ifllemci paketine yerlefltirilmifl 4 ifllemciyle performans s n rlar n zorlayaca z. versiyonu da üretildi. AMD nin şu anki en yüksek performanslı masaüstü işlemcisi FX62 nin rakibi Intel Core2 Extreme X6800 oldu. Intel Core2 Extreme X6800 işlemci oldukça yüksek performanslı olmasına rağmen giderilmesi gereken ısı miktarı birinci nesil çift çekirdekli işlemcilerden düşük. 75 Watt termal tasarıma göre üretilmiş Intel Core2 Extreme X6800 işlemci rakibi AMD FX62 den ve önceki nesil çift çekirdekli Intel işlemcilerden çok daha serin çalışabiliyor. Test sonucu Intel Core2 Extreme X6800 işlemci ve AMD nin en hızlısı Athlon FX62 yi kapıştırdık. Kazananı açıklıyoruz: Intel Core2 Extreme X6800 işlemci açık arayla performans lideri. Intel in bu işlemcide kullandığı ön bellek tasarımı hem tek hem de çift çekirdeğin kullanıldığı senaryolarda büyük performans avantajı sağlıyor. Tek işlemci çekirdeği kullanan Quake3 gibi eski bir oyunda bile Intel Core2 Extreme X6800 işlemci saniyede 900 den fazla kareyi ekrana aktarabiliyor. FX62 neredeyse bu rakamın ancak yarısına ulaşabiliyor. Tabii bu FX62 nin Intel Core2 Extreme X6800 işlemcinin yarı gücünde olduğunu göstermiyor. Fakat sonuçlar tek bir çekirdeğin 4 MB lık önbelleğin tümünü kullanmasının getirdiği avantajı ortaya koyuyor. Intel in yeni akıllı önbellek tasarımının hem gerçek zamanlı üç boyutlu grafiklerde hem de her gün kullandığımız uygulamalarda sağladığı avantaj büyük. Gerçek zamanlı 3 boyutlu grafik performansını ölçen 3D Mark 2006 yazılımında elde edilen skora baktığımızda Intel in yeni işlemcisinin hem daha fazla CPU skoru aldığını hem de test yazılımındaki oyunlarda FX62 ye kıyasla daha fazla kareyi ekrana getirebildiğini görüyoruz. AMD FX işlemcilerde çoğunlukla iyi sonuç veren moleküler dinamik simülasyonu ve primordia simülasyon süresinin Conroe işlemcide daha kısa zamanda bitirilebilmesi dikkat çekici. AMD yeni işlemcilerinde DDRII ye geçerek Athlon ların performansını bir ölçüde geliştirebildi. Intel i böyle başarılı bir yeni işlemci mimarisi hazırladıkları için tebrik ediyoruz. Bu ay masaüstü işlemciler kategorisindeki En İyi Performans ödülünü Intel Core2 Extreme X6800 işlemciye veriyoruz. Eylül 2006 PCnet 151

95 DONANIM Yeni Nesil fllemciler Intel Core 2 Duo X6800 ile AMD Athlon FX-62 ifllemcilerin performans karfl laflt rmas Platform / Model AMD Athlon FX-62 Core 2 Duo X6800 fllemci 3DNow+, SSE3, x86-64 SSE3, SSE4, EM64T fllemci Frekans 2813 MHz 2933 MHz FSB H z / SSE3 200 MHz 266 MHz (1066 MHz Etkin) Soket / Teknoloji AM2 / 90 nm 775 / 65 nm SiSoft Dhrystone ALU miyon komut/sn SiSoft Whetstone milyon nokta ifllemi/sn Integer x4 isse komut/sn Floating-Point x4 aemmx/isse2 komut/sn Int Buffered isse2 MB/sn Float Buffered isse2 MB/sn PCMark05 Skor PCMark05 Physics and 3D kare/sn PCMark05 3D Pixel Shader kare/sn PCMark05 Web Page Rendering sayfa/sn PCMark05 File Decryption MB/sn PCMark05 2D Graphics Memory - 64 lines kare/sn Multithreaded Test 1 Audio Compression KB/sn Multithreaded Test 1 Video Encoding KB/sn Multithreaded Test 2 Text Edit sayfa/sn Multithreaded Test 2 Image Decompression milyon piksel/sn Multithreaded Test 3 File Compression MB/sn Multithreaded Test 3 File Encryption MB/sn Multithreaded Test 3 HDD-Virus Scan MB/sn Multithreaded Test 3 Memory Latency milyon eriflim/sn ScienceMark 2.0 L1 cache MB/sn ScienceMark 2.0 L2 cache MB/sn ScienceMark 2.0 memory MB/sn ScienceMark 2.0 AES Encryption sn ScienceMark 2.0 MB/sn ScienceMark 2.0 Molecular Dynamics saniye ScienceMark 2.0 Primordia Benchmark saniye D Mark 2006 Score Skor Shader Model 2.0 Skor GT1 - Return To Proxycon kare/sn GT2 - Firefly Forest kare/sn HDR / Shader model 3.0 Skor HDR1 - Canyon Flight kare/sn HDR2 - Deep Freeze kare/sn CPU Score Skor CPU Test 1 kare/sn CPU Test 2 kare/sn Quake3 video ayar 512x384 fastest kare/sn D Mark 2005 Skor GT1 - Return To Proxycon kare/sn GT2 - Firefly Forest kare/sn GT3 - Canyon Flight kare/sn CPU Score Skor CPU Test 1 kare/sn CPU Test 2 kare/sn Cinebench CPU Bench 1 CPU (Puan) Cinebench CPU Bench 2 CPU (Puan) Cinebench OpenGL Yaz l mdan (Puan) Cinebench OpenGL Lighting Yaz l mdan (kare/sn) Cinebench OpenGL Lighting Yaz l mdan (kare/sn) Cinebench OpenGL Lighting Yaz l mdan (poligon/sn) Cinebench Render 1 CPU Süre (sn) Cinebench Render 2 CPU Süre (sn) De erlendirme Puan PCnet En yi Performans 152 PCnet Eylül 2006

96 DONANIM (Gizli) Elektrik Tüketimi B LG SAYARLAR NE KADAR ELEKTR K HARCAR? Tasarruf mu, israf m? Elektrik tüketiminin gittikçe artt ve taleplerin güçlükle karfl land flu günlerde, küçük baz önlemlerle hem elektrik faturalar m z düflürebilir hem de çevreye biraz olsun katk da bulunabiliriz. Ercüment YILMAZ / [email protected] Ulaşmamızı sağladığı bilgilerle hayatımızı kolaylaştıran, oyunlarıyla bizi eğlendiren ve artık her gün her alanda kullandığımız bilgisayarlar hayatlarımızın bir parçasıdır. Bütün güzel özellikleri bir yana, bilgisayarların dikkat etmediğimiz bazı yönlerini incelediğimizde sütten çıkmış ak kaşık olmadıkları ortaya çıkıyor. Bilgisayarlar çevre üzerinde yıkıcı olabilecek bazı etkilere de sahiptir. Bunlardan birisi bilgisayar parçalarının ağır metaller içermesi ve doğru bir şekilde atılmadığında yeraltı suları, toprak gibi varlıklar üzerinde yıkıcı etkilere sahip olmasıdır. Teknolojinin ne kadar hızlı değiştiğini ve artık kullanılmayacak hale gelip çöpe atılan bilgisayar sayısını dikkate aldığımızda bu etkinin potansiyel olarak nasıl bir tehdit oluşturabileceğini daha iyi anlayabiliriz. Bilgisayarların daha büyük ve sürekli olan bir çevre etkisi de elektrik tüketimi sonucunda ortaya çıkan zararlarıdır. Elektrik her ne kadar hayatımızı temelden etkileyen ve vazgeçilemeyecek bir enerji çeşidi de olsa, kirletici yönü dikkate alındığında çevre üzerindeki etkileri yadsınamayacak kadar büyüktür. Bilgisayarlarımız elektriksiz çalışamayacağına göre, bilgisayar kullanırken elektrik harcamamasını sağlayacak bir seçeneğimiz yok. Yine de bu durum elektrik tüketiminden hiç tasarruf edemeyeceğimiz anlamına gelmiyor. Hepimiz bekleme konumunda duran elektrikli aletlerin (televizyon gibi) bir miktar elektrik çektiğini ve uzun süreler kullanmayacağımızda tamamen kapatılmaları veya fişten çekilmeleri gerektiğini biliyoruz. Bilgisayarlarımız da tıpkı televizyon veya diğer elektrikli aletler gibi kapatıldıktan sonra elektrik tüketmeye devam eder ve buna da gizli tüketim denir. Bilgisayar kullanıcıları ne kadar bilinçli olursa olsun, bilgisayarların uzun açılma süreleri açık bırakılan lambalara kıyasla biraz daha göz ardı edilmelerine neden olabiliyor. Birçok kullanıcı bir odadan çıkarken televizyonu veya ışıkları kapatsa da, aynı odaya döndüklerinde bilgisayarlarının açılmasını ve gereken programların yüklemesini beklememek için PC lerini kapatmayabiliyor. Belki şaşıracaksınız ama odanızdan çıkarken açık bıraktığınız bir bilgisayar, ortalama büyüklükteki bir evin neredeyse tüm ışıklarının açık bırakılması kadar elektrik tüketmekte. Ortalama bir ev bilgisayarı internette gezinme, basit oyunlar oynama gibi işlemler için normal kapasiteyle çalıştığında 200 W civarı elektrik tüketir. Bu rakam bilgisayarın donanımına göre değişmekle birlikte, bu yazıdaki rakamlar kendi ofisimizde kullanılan ortalama bir bilgisayardan alınan ölçümlere göre verilmiştir. Bu tüketim miktarı beş tane 40 W lık veya 3 adet 60 W lık normal ve ek olarak 20 W lık mini bir ampule eşdeğerdir. İşlem yapmadığı zamanlarda bile 170 W elektrik çekmektedir ki bu örnek olarak 10 W lık bir pompayla çalıştırılan 17 akvaryuma eşittir. Eğer bunun size maddi olarak nasıl bir yük oluşturduğunu merak ediyorsanız, hesaplamanızı öneririz. Bildiğiniz gibi Türkiye de artık akıllı sayaçlar kullanılmakta ve farklı tarifeler var. Bu yüzden saatte 200 W lık bir tüketimin maddi olarak ne miktarda paraya karşılık geldiği tarifeye göre değişiyor. Fakat halen eski tip sayaçlardan kullananlara hatırlatalım; elektrik faturanıza bakarak veya TEDAŞ ın internet sitesinden ( güncel elektrik tarifelerini öğrenebilir ve bilgisayarınızın günde kaç saat açık kaldığını biliyorsanız temel alarak size oluşturduğu maliyeti hesaplayabilirsiniz. Buharla çal flan PC Buharla çalışan bir PC olmadığı gibi böyle bir enerji çeşidi hiçbir sorunun çözümü de olamaz, sadece sorunun adını değiştirirdi. Birçoğumuz ister öğle yemeği için bir mola amacıyla olsun ister televizyonda sevdiğimiz bir film başlamış olsun bilgisayarlarımızın başından ayrılırken bilgisayarlarımızı kapatmıyoruz. Bazılarımızsa bilgisayarlarını 24 saat açık bırakıyor ve sadece yeniden başlatma seçeneğiyle yetiniyor. Anakartınız destekliyorsa BIOS ayarlarınıza girdiğinizde Power Saving (enerji tasarrufu) başlığı 154 PCnet Eylül 2006

97 (Gizli) Elektrik Tüketimi DONANIM altında birden fazla seçenek bulacaksınız. Bu seçenekler farklı uyku modlarını temsil eder. Genel olarak kullanılanlarsa S1 (Power On Suspend) ve S3 (Suspend To Ram) seçenekleridir. S3 seçeneği daha az enerji tüketirken S1 daha fazla güç tüketir, fakat bilgisayarın S1 seçeneğiyle uyku modundan çıkması sadece saniyeler alır. Bu avantajına karşın tükettiği 100 W a yakın elektrik yine de yüksek sayılır. S3 ise S1 den daha derin bir uyku modudur ve neredeyse bilgisayarın bellek modüllerinden başka her şey durdurulur. S3 uyku modunda bilgisayarın elektrik tüketimi hemen hemen 30 W a kadar düşer. Bu her ne kadar bir ışığın açık unutulması anlamına gelse de S1 den çok daha az bir tüketimdir. Eğer bilgisayarınız destekliyorsa diğerlerinden daha farklı olan hibernation modunu da (S4) kullanabilirsiniz. Hibernation modunda bilgileriniz RAM yerine sabit diskinize yazılır ve bilgisayar kapanır. Hibernation modunun avantajlarından bir tanesi size herhangi bir pencereyi kapatmaya gerek kalmadan çalışmalarınızı istediğiniz gibi bırakma ve daha sonradan kaldığınız yerden devam etme imkanı sağlamasıdır. Bu modda güç tüketimi 22 W a kadar düşer ve kapanma süresi şaşılacak kadar hızlı olur. Diğer uyku modlarından daha uzun olan açılış süresi, bilgisayarın normal açılma süresinden daha kısadır. Burada ilginç bir durum dikkatinizi çekmiştir. Bilgisayarımız kapalı bile olsa yaklaşık 22 W elektrik tüketir. Kapalı ve hibernation modu arasında elektrik tüketimi açısından bir fark olmadığından, bilgisayarımızı hibernation moduna almanın bazı yararları vardır. İlk olarak, bilgisayarınızın açılış süresi kısalır. Bunun yanında bir elektrik kesintisi bile olsa bilgisayarınız hibernation modunda olduğundan herhangi bir veri kaybı yaşamazsınız, çalışmalarınıza kaldığınız yerden devam edebilirsiniz. Ancak bazı donanım bileşenlerinin sürücüleri hibernation modunu desteklemediğinde, bilgisayarınızı geri döndürdüğünüzde bu aygıtların çalışmaması durumuyla karşılaşabilirsiniz. Görüldüğü gibi hiçbir uyku modu bilgisayarımızın elektrik harcamasını tam olarak kesemiyor. Eğer bilgisayarınızı uzun süre kullanmayacaksanız, elektrik tüketimini tamamen kesmek için iki yol mevcut. Bunlardan birincisi bilgisayarınızın fişini prizden çekmek, diğeriyse varsa güç kaynağının arkasındaki şalteri kapatmak. Çünkü ilk bakışta fazla gözükmeyen 22 W lık tüketim bir gün sonunda 440 W olarak karşımıza çıkıyor. Unutmayın 440 W ile 11 saat boyunca karanlığı aydınlığa çevirebilirsiniz. Kulland n z aletler ne kadar elektrik tüketir? Aşağıda yer alan tabloda günlük hayatımızda sıklıkla kullandığımız elektrikli aletlerden bazılarının elektrik tüketim miktarlarını veriyoruz. Elektrik tüketimi benzer elektrikli aletlerin tümünde aynı değildir ve sizin kullandığınız cihazlar çok daha farklı sonuçlar verebilir. Verdiğimiz tabloda elimizde bulunan ve ölçüm yapabildiğimiz cihazlar yer almaktadır. Ölçümler sonucundaki en önemli göstergelerden bir tanesi herhangi bir elektrikli aletin kapatılmasından sonra bile hiç de az olmayan miktarlardaki elektriği gizli olarak tüketmeye devam etmesidir. Bunu önlemek için bilgisayarınızın güç kaynağının arkasında yer alan şalteri kullanabilirsiniz. Eğer şalter yoksa elektrik tüketimini sıfıra indirmenin tek yolu, bilgisayar ve diğer elektrikli aletlerin kablolarını fişten çekmektir. Hangi alet ne kadar elektrik tüketir? Tüketim miktar Kullan m Bekleme Bekleme Kapal yken (Watt) s ras nda konumunda (S1) konumunda (S3) PC Lazer yaz c inç CRT monitör Cep telefonu Su s t c s LCD monitör Eylül 2006 PCnet 155

98 NTERNET nternet Testi HIZLI SANAL ALEM GEZG NLER Ç N Zorlu internet sorular Birkaç önce yay nlad m z donan m testini be enenler, ikinci s nava internet dersinden giriyorlar ;) H.Bar fl NEVRES / [email protected] Haziran sayımızda zorlu bir donanım testine yer vermiştik. Okurlarımızdan gelen sadece donanım canavarları mı bilgisayarcı? sorusuna karşı tepkisiz kalamadık, bu sefer bilgisayarların kullanımının bu kadar yaygınlaşmasının en önemli sebeplerinden biri olan internet üzerine küçük bir test hazırladık. İnternet hakkındaki bu testimizdeki bilemediğiniz tüm soruların cevaplarını yine internette bulabilirsiniz. Ama yine de öncelikle kendi başınıza cevaplamaya çalışmanızı öneririz. 1. nternet kavram hangi y llarda ortaya ç km flt r? a. 90 ların başında b. 80 lerin sonunda c. 70 lerin başında d. 60 ların sonunda 2. nternet kavram ilk olarak hangi kuruluflça gelifltirilmifltir? a. International Hackers Group b. Digital Equipments Corporation c. U.S. Department of Defense d. University of Michigan 3. USENET nedir? a. Sistem yöneticileri için kullanışlı araçlar paketi b. United States Electronic Network ün kısaltması c. İnternette çeşitli konularda fikir paylaşımı yapabildiğimiz mesaj panoları sistemi d. İnternetin kullanım istatistiklerini değerlendiren kuruluş 4. Spider nedir? a. Bir bilgisayar virüsü b. Web i kataloglayan yazılımlar c. Kurumsal bilgisayar sistemlerine sızan bir hacker d. Bir web tarayıcısı 5. nternetteki dosyalar nerede tutulur? a. Bilgisayarınızda b. WWW adında dev bir sunucuda c. Birçok bağımsız bilgisayarda d. Router lardan oluşan bir ağda 6. nternette kurallar kim koyar? a. Hiç kimse. b. Her ülkenin kendi hükümeti c. Amerika Birleşik Devletleri Teknoloji Bakanlığı d. The Internet Society 7. URL nedir? a. Unique Records List b. Uniform Resource Locator c. Undefined Restricted Learner d. Unavailable Relocation Lender 8. Antarktika n n ülke uzant s hangisidir? a..aq b..an c..at d..ac 9..tc hangi ülkenin internet alan ad uzant s d r? a. Türkiye Cumhuriyeti b. Türki Cumhuriyetler c. Turks and Cacos Islands d. Tanzanya Cumhuriyeti 10. Hangi IP numaras her bilgisayar n kendine eriflimi için rezerve edilmifltir? a b c d. Her bilgisayarda mutlaka farklı bir IP numarası vardır. 156 PCnet Eylül 2006

99 nternet Testi NTERNET 11. Hangi komut bilgisayar n z n sahip oldu u IP adreslerini gösterir? a. ipaddresscmd b. cmd c. ipadrs d. ipconfig 12. nternetin güvenli kurumsal alan içinde kalan k sm na ne ad verilir? a. Kurumsal İnternet b. Intranet c. Extranet d. Insidenet 13. Bilgisayar m z POP3 yoluyla e-postalar m za eriflirken hangi portu kullan r? a. 25 b. 110 c. 125 d Mbps h z nda bir internet ba lant s n kullanarak, teoride en fazla saniyede kaç KB h zla dosya indirebiliriz? a b. 128 c. 125 d Afla dakilerden hangisi web uygulamalar n n gelifltirilmesinde kullan lan bir programlama dili de ildir? a. JavaScript b. Java c. C# d. Visual Basic 16. Firefox nedir? a. Bir web tarayıcı b. Bir programlama dili c. Bir derleyici d. Bir Linux sürümü 17. Peki ya Windows Explorer nedir? a. Bir web tarayıcı b. Tatil sitesi c. Dosya yöneticisi d. Bir arazi aracı modeli 18. Windows 95, Windows 98, Windows 98 SE, Windows 2000, Windows XP ve Windows Vista iflletim sistemleriyle birlikte s rayla hangi Internet Explorer sürümleri da t ld? a. 1, 2, 3, 4, 5, 7 b. 3, 4, 5, 5, 6, 7 c. 3, 4, 5, 6, 6, 7 d. 2, 3, 4, 4, 6, Hangisi Mac OS a özgü bir web taray c d r? a. Firefox b. Konqueror c. Safari d. Netscape 20. Bir web sitesi sahibi olmak için afla daki servislerden hangisini kiralamal s n z? a. Web hosting b. Domain Service c. Linux domain d. Internet Information Service 21. World Wide Web kelimelerini ilk kez kim kullanm flt r? a. Linus Torvalds b. Al Gore c. Theodor Holm Nelson d. Tim Barners Lee 22. Günümüzde web taray c lar n mutlaka sunmas gereken bir özellik say lan sekmeler afla dakilerin hangisinde ilk önce kullan ld? a. Internet Explorer da b. Firefox ta c. Opera da d. Birkaç Internet Explorer kabuğunda 23. lk web sunucusu nerede ve ne zaman kurulmufltur? a. İsviçre Geneva, 1990 b. ABD Berkeley, 1985 c. ABD Cambridge, 1988 d. ABD Washington, lk grafik tabanl web taray c hangisidir? a. Netscape b. Veronica c. Mosaic d. Mozilla 25. Hit nedir? a. Web sitesinin sayfa görüntülenme sayısı b. Web sitesinin ziyaretçi sayısı c. Web sitesinin tekil ziyaretçi sayısı d. Web sitesindeki nesnelere yapılan toplam talep sayısı YANIT ANAHTARI 1 d, 2 c, 3 c, 4 b, 5 c, 6 a, 7 b, 8 a, 9 c, 10 c, 11 d, 12 b, 13 b, 14 b, 15 a, 16 a, 17 c, 18 b, 19 c, 20 a, 21 d, 22 d, 23 a, 24 c, 25 d De erlendirme Testteki sorulara verdi iniz yan tlarla cevap tablosundaki do ru seçenekleri karfl laflt r p her do ru yan t n z için kendinize 1 puan verin. Elde edece iniz toplam puan n z n de erlendirilmesi içinse afla daki tabloya bak n. 0 do ru yan t Böyle bir ihtimalin kolay olmad n biliyoruz ama iyi bir bilgisayar kullan c s her zaman yedek almas, iyi bir programc n n her zaman her hatay göz önüne almas gibi biz de k ll k olsun diye tüm sorular yanl fl cevaplayanlar n olabilece ini düflünüp 0 do ru yan t için de bir de erlendirme yapt k. Bu de erlendirmeye göre, e er testimizde hiç do runuz yoksa ya inad na yapt n z ya hiç bilgisayar görmediniz ya da interneti bir yemek türü san yorsunuz. 1-8 do ru yan t Üzmeyin kendinizi. Hayat n n bir döneminde baflar s z olmam fl kimse yoktur. Siz de sak n kendinizi arkadafllar n z n önünde ezik hissetmeyin. Testi çözdün mü diye soranlara görmedim ki, yoksa çözerdim yan t n verin. Ayn soru tekrar soruluncaya kadar bol bol PCnet okuyup kendinizi gelifltirin do ru yan t nternetin nimetlerinden yararlan yorsunuz ama ayr nt lar sizi çok fazla ilgilendirmiyor. Otomobili sadece kullan yor, hiçbir bak m ve tamirini kendiniz yapm yor olsan z bile neyin ne oldu u hakk nda fikir sahibi olmal s n z ki astronomik faturalarla karfl laflmayas n z. nterneti bilmek de böyle bir fley. Tabii ki sorular n tamam n bilmek zorunda de ilsiniz, ama biraz daha çal flman zda fayda var. Testimizdeki sorular n daha fazlas n n yan tlar n bildi inizde arkadafl topluluklar nda yapabilece iniz ukalal klar n ne kadar zevkli olaca n söylemeye gerek var m? do ru yan t Hem interneti hakk yla kulland n z hem de bu alanda iyi bir genel kültüre sahip oldu unuz ilk bak flta belli oluyor. Herhalde arkadafl ortamlar nda dan fl lan kifli konumundas n zd r. De ilseniz biraz kendinizi afl n ve bildiklerinizi çevrenize gösterin. 25 do ru yan t Kopya çektiniz de il mi? Kopya çekmeden ve yard m almadan aldatmacal sorular m za bile do ru yan t verdiyseniz art k bu iflin kurdu olmuflsunuz demektir. Biz de bu iflin kurduysak 25 te 25 tutturman za kanm fl de iliz. Ald n z 25 puanla arkadafl grubunuzda övünebilirsiniz ama ad n z n palavrac ya ç kabilece ini de unutmay n. Yine de tebrikler. Eylül 2006 PCnet 157

100 NTERNET Dünyan n Tüm Müzik Severleri Birlefliyor SOSYAL MÜZ K DEVR M Last.fm nternette ana ve alternatif müzik türlerine hitap eden say s z forum ve radyo olsa da hiçbiri böylesine genifl kitlelere ulaflamad. Farkl müzik zevklerini takip etmenin, tart flman n ve paylaflman n en e lenceli yolu art k Last.fm. Gökberk CAN / [email protected] W ww.last.fm adresinden ulaşılabilen Last.fm'e sadece bir müzik forumu veya internet radyosu diyemeyiz. Daha da ilginci, ikisini de söylemek yanlış olur. Her müzikseverin dinlediği parçaların takibi, şarkılar üstüne yazdıkları günlükler, farklı konulara ait binlerce grup, şarkıları etiketlemek, Last.fm'in kendi radyosu, tasarımcılarının internetin son harikalarını kullanarak tasarladıkları muhteşem sayfalar, yeniliklere açık ve müşteri odaklı bir mantık... İnternetin son zamanların en akılcı ve en kaliteli akımlarından biri Last.fm, sadece bir web sitesi değil. Blog lar, podcast ler, Creative Commons gibi akımlar, şirketler, dernekler ve diğer kurumlar dışında bireylerin de bilgi paylaşımına doğrudan katılımını sağlıyordu. Çeşitli yerli ve yabancı müzik blog ları mevcut ama Last.fm gibi detaylı bir veritabanına sahip değiller. flte bir Last.fm abonesinin ana sayfas. Son dinlenenler, günlükler ve avatar görünüyor. Last.fm'in radyosu Last.fm Player ile birlikte multimedya programları için yapılan eklentilerle kullanıcılardan aldıkları şarkı bilgileri sayesinde Last.fm çal flanlar n n kat ld klar aktivitelerdeki foto raflar Flickr'da ( photos/lastfm) yay nl yor. (ID3 etiketleri) kayıtlı şarkı sayısını her geçen gün arttırıyor. MTV'nin yıldızlarından farklı türlerin underground gruplarına kadar birçok sanatçı ve grup Last.fm veritabanına dahil oluyor; gönüllü kullanıcılar sayesinde her biri için biyografi, diskografi ve fotoğrafları içeren sayfalar hazırlanıyor. Last.fm'in veritabanının geniş olması, tamamıyla kullanıcılar tarafından oluşturulmasına dayanıyor. Üstteki "Tools" kısmından Last.fm Player'ı ve Windows Media Player, Winamp, itunes gibi popüler medya oynatıcıları için gerekli eklentileri yükleyebilirsiniz. Bu eklentiler bir kez yüklendikten sonra Ajax her yerde Last.fm'in tasar m nda a rl kl olarak Ajax kullan l yor. Kiflilere özel mesaj gönderilmesi, sitenin renklerini de ifltiren dü me, sayfalardaki resimlerin kapat lmas gibi unsurlar içeren Last.fm son 6 ayda hem içerik hem de tasar m olarak 2 defa yenilendi. Kendilerini tebrik etmek laz m. Last.fm'deki sürekli geliflimin devam için flirketin üyeliklerden elde etti i gelirlere de ihtiyac oldu unu unutmamak gerekir. 158 PCnet Eylül 2006

101 Dünyan n Tüm Müzik Severleri Birlefliyor NTERNET Last.fm'de dinlediklerinizi blog unuzda yay nlaman n yolu "listeler". Blog unuzun tasar m na uygun bir tanesini seçin veya siz bir tane yarat n. dinlediğiniz şarkıların bilgileri Last.fm veritabanına kaydediliyor ve detaylı müzik istatistikleriniz oluşturulmaya başlanıyor. Linux kullanıcısıysanız, Windows sürümünü de görmek istediğimiz Amarok'ta herhangi bir eklentiye gerek kalmadan "last.fm" sekmesine hesap bilgilerinizi girerek şarkılarınızı dinlerken müzik zevkinizi Last.fm üyeleriyle paylaşabilirsiniz. Dinlediğiniz şarkıların Last.fm'de listelenmesi için eklentilerinizin aktif ve hesap bilgilerinizin doğru girilmiş olması lazım. Siz şarkıları dinledikçe ve bunlara yenileri eklendikçe Last.fm sayfanız ve dinlediğiniz parça sayısı otomatik olarak güncelleniyor. Recent Tracks kısmında en son dinlediğiniz şarkılar, ne zaman dinlediğiniz ve listenin yanında da sanatçıların Last.fm'e kayıtlı fotoğrafları yer alıyor. "Recent Journals" bölümünde şarkılar, gruplar veya albümler hakkında yazdığınız son günlükleri; "Weekly Top Artists" bölümünde o hafta en çok dinlediğiniz sanatçıları ve grupları; "Overall Top Artists" ve "Overall Top Tracks" listelerindeyse toplamda en fazla dinlediğiniz sanatçıları, grupları ve şarkıları görebilirsiniz. Üyelik seçenekleri Last.fm'e üye olmanızın iki yolu var. Biri size birçok imkan sağlayan ücretli üyelik, diğeriyse ücretsiz üyelik. Fiyatı ayda 3 dolar olan ücretli üyeliği seçtiğinizde Last.fm'in beta aşamasındaki tasarımlarını inceleyebilir, o gün içinde sayfanızı ziyaret edenleri görebilir, radyonuzu özelleştirebilir ve kendinize ait liste tasarımları yapabilirsiniz. Blog unuzda ve forumlarda en son veya en çok dinlediğiniz sanatçıların ve şarkıların yer aldığı listeleri (chart) en üstteki "Tools" kısmından görebilirsiniz. Tasarımı birbirinden güzel listeler görüntü dosyası olarak hazırlanabildiği gibi JavaScript lerle daha interaktif halde de olabiliyor. JavaScript listelerin artı özelliği, listedeki şarkı Last.fm üzerinden dinlenebiliyorsa Player aracılığıyla dinlenmesine imkan vermesi. Eksi özelliğiyse Türkçe karakterleri desteklemiyor olması. Last.fm tarafından tasarlanan listelerin yanında kullanıcıların kendi tasarladıkları listeleri de görebilirsiniz ve siz de tasarladığınız bir taneyi gönderip Last.fm'deki popülerliğinizi arttırabilirsiniz. Bu güzel özellikten ücretsiz üyeler de faydalanabiliyor, tek dezavantajıysa kendi listenizi tasarlayamamanız. Ama üzülecek bir şey yok, çünkü zaten tasarlanmış ve seçmenizi bekleyen onlarca güzel liste tasarımı mevcut. Last.fm in neredeyse tüm özellikleri ücretsiz üyeler tarafından kullanılabiliyor. O nedenle endişelenmenize gerek yok, ücretli üye olmak istemeseniz bile bunun Bunlar benim apartmandan olmasa da Last.fm den komflular m. Kendileriyle benzer müzik zevkine sahibim. eksikliğini pek hissetmeyeceksiniz. Komflular ve etiketler Dinlediğiniz şarkılar ve sanatçılar Last.fm'e eklendikçe otomatik olarak müzik zevkiniz belirleniyor ve bununla birlikte sizinle benzer zevke sahip diğer üyelerle komşu olmaya başlıyorsunuz. Farklı sanatçıları dinledikçe (burada önemli olan dinleme sıklığı) daha fazla insanla komşu oluyorsunuz. Komşularınızın dinlediklerine arada bir göz atarak sevdiğiniz türden bilmediğiniz sanatçıları öğrenebilirsiniz. Komşularınızın tercihlerine göz atarak yeni grupları ve şarkıları denemeniz de mümkün, hatta bunun için MP3'e de gerek yok; müzik zevkini beğendiğiniz kişinin radyosunu veya merak ettiğiniz sanatçının radyosunu açıp müzik deneyiminizi geliştirebilirsiniz. Sizin belirli bir sanatçıyı veya şarkıyı dinleme sıklığınız onu ne kadar sevdiğinizi gösterir. Bu sayı, sitedeki tüm diğer kullanıcıların üstündeyse siz o sanatçının veya şarkının Last.fm'deki resmi hayranı olursunuz. Sanatçıların sayfalarında gezerken onlar için yazılmış günlükleri okuyabilir, hayranlarına bakabilir ve sanatçıların sayfalarına yeni fotoğraflar ekleyip onlar hakkındaki biyografileri düzenleyebilirsiniz. Bir sanatçı için fotoğraf yüklenecekse bu kullanıcılar tarafından gerçekleştirilir ve belirli bir oranda "evet" oyu aldığı zaman Last.fm'e girer. Sanatçılara ait olan sayfaların Overview kısmında o sanatçının şarkılarına ait dinleme sayılarını ve adına yazılmış günlüklerden bazılarını, Fans bölümünde hayranlarını, Similar kısmında benzer türde müzik yapan diğer sanatçıları bulabilirsiniz. Albums Eylül 2006 PCnet 159

102 NTERNET Dünyan n Tüm Müzik Severleri Birlefliyor Üye olabilece iniz binlerce grup var ve konular da sadece müzik de il. Futbol, bilgisayar ve siyaset bu konulara dahil. bölümünde çıkardığı albümleri, Journal da sanatçıyı içeren bütün günlükleri, Tags kısmında Last.fm üyelerinin sanatçı için verdiği etiketleri, Pics'te asıl fotoğraflarla aday fotoğraflara ve Bio'da sanatçının Last.fm üyeleri tarafından yazılmış biyografisine ulaşabilirsiniz. Bütün kullanıcıların, sanatçıların biyografisini düzeltmek veya sıfırdan yazmak gibi bir hakkı mevcut ancak yazım hakkındaki kuralları okumanızı tavsiye ederiz. Last.fm Player İnternet üzerinden dinleyebileceğiniz birçok ulusal ya da uluslararası radyo ve podcast bulunuyor. Bilgi kalabalığında yolu bulmamıza yarayan etiketler Last.fm'de de oldukça işimize yarıyor. Sevdiğiniz şarkılara, albümlere ve sanatçılara istediğiniz etiketleri ekleyerek Last.fm Player'da çalmasını istediğiniz parçaları dinleyebilirsiniz. Etiketleri eklemenin en kolay yolu şarkının, sanatçının ya da albümün Last.fm sayfasındaki görüntüsünün altındaki "Tag This Song/Artist/Album" düğmesine tıklamak. O an Last.fm Player'da çalınan şarkıları beğendiyseniz araç çubuğundaki "Love" veya bir daha dinlemek istemiyorsanız "Ban" düğmelerine tıklayarak radyonuzu istediğiniz şekle sokabilir ve sevdiğiniz şarkılardan oluşan radyonuzu oluşturabilirsiniz. Sadece kendi radyonuzu dinlemek zorunda değilsiniz. Komşularınızın radyosu, Last.fm tarafından hazırlanan müzik zevkinize uygun şarkıların yer aldığı radyoyu veya sadece sevdiğiniz şarkılardan oluşan radyoyu da dinleyebilirsiniz. Bunun için iki yöntem var. Last.fm sitesini ziyaret edip istediğiniz arkadaşınızın veya komşunuzun sayfasındaki radyoya tıklayarak Last.fm Player üstünden dinlemeye başlayabilirsiniz ya da siteyi ziyaret etmeden Player üstünden arkadaşınızın veya komşunuzun üstüne çift tıklayarak radyosunu dinleyebilirsiniz. Web sitesi uzun bir yol olsa da kullanıcıların diğer radyolarını (Tavsiye edilen [recommended] ve sevilen parçalar [loved]) dinleyebilmenizi sağlar. Günlükler Günlük yazmaya şarkı, sanatçı ya da albüm görüntüsünün altındaki "Write about this Song/Artist/Album"e tıklayarak başlayabilirsiniz. Last.fm'de günlük yazarken sadece bir sanatçıya ve şarkıya bağlı kalmadan diğer sanatçılara (şarkılara ve albümler de tabii ki), onların sayfalarına ve etiketlere de yazınızda bağlantı verebilirsiniz. Bunun için araç çubuğundaki düğmeleri kullanmanız yeterli. Düzenleme hakkındaki daha detaylı bilgiyi yazma ekranındaki "Formatting Help"ten öğrenebilirsiniz. Bütün kullanıcıların yazdığınız günlüğe yorum yapabilmesi için "allow users comment this on blog", sadece arkadaşlarınıza ve komşularınıza izin vermek için "allow only friends and neighbours to comment" ve yazdığınız günlüğün üyesi olduğunuz gruplarda yayınlamak için "submit this Last.fm Player, Last.fm radyolar n dinleyebilece iniz bir program. Sanatç lar n biyografileri, foto raflar ve etiketleri kullan c lar taraf ndan yaz l yor ve belirleniyor. entry to one or more of my groups" seçeneklerini kullanabilirsiniz. Çoğu parça için MP3 paylaşımı yasak da olsa, müzik kültürünün ve zevklerinin paylaşımına kimse karşı çıkmıyor, hatta bu durum sonuna kadar destekleniyor. Müzikle ilgili elektronik bir İsviçre çakısı yapılacak olsa bu Last.fm olurdu. Günlükler, gruplar, öncelikle kullanıcıya değer verilmesi, radyosu ve sürekli gelişime inanan ekibiyle internetin bu harikası, bütün övgüleri hak ediyor. Uzun zamandır, özellikle de müzik konusunda böylesine özgün bir fikre ihtiyaç vardı, Last.fm bunu gerçekleştirdi. Yahoo! Music Engine nternette radyo dinlemenin di er bir ücretsiz ve kolay yolu da Yahoo'nun Music Engine'i ( Bir Yahoo üyeli i ve k sa bir servis üyeli iyle favori ve duymak istemedi iniz flark lar puanlayarak kendi radyonuzu oluflturabilirsiniz. Yahoo flimdilik ABD ve Kanada d fl ndaki ülkelerdeki üyelerine ücretsiz ve orta ses kalitesinde yay n veriyor. Yüksek kaliteyi flimdilik sadece iki ülkeye sunuyor. 160 PCnet Eylül 2006

103 NTERNET Yeni Nesil Web Taray c lar ÜÇ RAK P YEN SÜRÜMLER YLE KARfiIMIZDA Web taray c lar h zla gelifliyor Windows platformunda ciddiye al nabilecek üç önemli web taray c n n final ve stabil beta sürümleri yak n gelecekte web de gezinme deneyimimizin nas l flekillenece ini gözler önüne seriyor. H. Bar fl NEVRES / [email protected] Birkaç sene önce Windows dünyasında web tarayıcılar hakkında konuşulabilecek fazla bir şey yoktu. Eski kurt Netscape arkada nal toplarken sahnede sadece Internet Explorer vardı ve o kullanılıyordu. Doğru düzgün bir alternatif olmaması, Internet Explorer ın tek olmanın rahatlığıyla yavaş gelişmesine neden oldu. Sonrasında hızla gelişen Opera ve yakın zamanın çok ilgi çeken web tarayıcısı Firefox arenayı oldukça şenlendirdi. Bu üçlünün rekabeti yeni web tarayıcı standartlarını belirledi. Alternatif tarayıcılar sundukları özelliklerle Internet Explorer ı gözden düşürmeseydi, uzun bir süre daha 2001 de çıkmış olan 6. sürümü kullanmak zorunda kalacak, her işe yarar özellik için yeni bir eklenti eklemek durumunda olacaktık. Web tarayıcı dünyasının yeni yıldızı Firefox, güven ve hız iddialarıyla güçlü bir şekilde sahnedeki yerini aldı. Netscape ne kadar kötü, kullanışsız ve hantalsa küçük kardeşi Firefox o kadar kullanışlıydı. Kullanışlılık alanında oldukça başarılı olan Firefox, fanatiklerinin güven ve hız konusundaki iddialarına rağmen önce bulunan açıkları ve sonra da hız testlerinde yerlerde sürünmesiyle güven kaybetti. Önce yamanan Firefox un yükselişini devam statistiklere göre adresindeki sitemizi ziyaret edenlerin yüzde si Internet Explorer, yüzde si Firefox, yüzde 3.15 i Opera kullan yor. Di er tüm taray c lar n toplam kullan m oran ysa yüzde 1 in alt nda. ettirmesi için yenilenmesi gerekliydi ve ikinci sürümün alfa ve beta ları hızla çıkarılıp teste sunuldu. Çok yakında final sürüme geçecek olan Firefox 2, aynı zamanlarda final sürümüne Web taray c lar n özellikleri ulaşacak olan Internet Explorer 7 ile yarışacak. Savaş her ne kadar Firefox ile Internet Explorer arasında yaşanıyor gibi görünse de, Opera bu yarışta 9 numaralı final sürümüyle siz hala beta sınız ama tüm özellikleriniz benim aktüel sürümümde var diyor. Opera uzun zamandır var olmasına ve rakipleriyle benzer özellikleri daha hızlı sunmasına rağmen kullanım oranı Internet Explorer ve Firefox un oldukça altında. Web sitemizi ziyaret eden kullanıcıların dörtte üçünden fazlası Internet Explorer kullanırken, dörtte birinden biraz azı Firefox kullanıyor. Opera nın kullanım oranıysa yüzde 3 ten biraz fazla. Kaynak kullan m ve performans Yazımıza konu olan web tarayıcıları çeşitli şartlarla çalıştırarak kaynak kullanımlarını ölçtük. Görev Yöneticisi ndeki değerlere baktığımızda, herhangi bir sayfa görüntülenmediğinde, yani sadece tarayıcılar boş olarak açıldığında Opera 9 ve Firefox 2 nin 40 MB ın üstünde bellek harcadığını gördük. Oysa Firefox MB ın altında bellek kullanıyordu. Internet Explorer ınsa 7. sürümü 20 MB ın biraz üstünde bellek harcarken, bir önceki sürümü 20 MB ın altında bellek kullanıyordu. Boş olarak en az bellek harcayan yeni sürüm tarayıcının Internet Explorer Web taray c lar n özelliklerinin özet karfl laflt rmas n bu tabloda bulabilirsiniz. Firefox 2 Beta 1 IE 7 Beta 3 Opera 9.01 Sekmeli gezinti Var Var Var Eklentiler Extensions Add - ons Widgets Temalar Var Yok Var Çoklu dahili arama motoru Var Var Var Aç l r pencere engelleyici Var Var Var Phishing filtresi Var Var Yok Tek t klamayla s k kullan lanlara ekleme Yok Var Yok RSS okuyucu Var Var Var ndirme yöneticisi Var Yok Var Sekmeleri sonraki oturumda hat rlama Yok Var Var Sekmeleri s k kullan lan grubu olarak kaydetme Var Var Var Sekmeleri ön izleme Yok Var Quick Tabs Var Fareyle üstüne gelince Macintosh / Linux sürümleri Var / Var Yok / Yok Var / Var BitTorrent istemcisi Yok Yok Var Metin kutular için yaz m denetlemesi Var Yok Yok ndirme duraklatma Var Yok Var 162 PCnet Eylül 2006

104 Yeni Nesil Web Taray c lar NTERNET olduğunu söyleyebiliriz. Bunda işletim sistemiyle entegre olmasının büyük payı olduğunu düşünüyoruz. Sonra web tarayıcılara biraz yüklenmeye karar verdik. Her tarayıcıda aynı kalmak üzere beş farklı web sayfası açarak bellek kullanımlarını ölçtük. Örnek olması için ayrıca sekme desteği olmayan Internet Explorer 6 dan da 5 tane açtık ve nasıl yerlerde süründüğünü gördük. 5 tane IE 6 penceresi 150 MB tan fazla bellek kullanırken, 5 sekmeli IE 7 yaklaşık bunun yarısı kadar bellek kullanıyordu. Firefox 2 de IE 7 ye yakın bir değer sunarken, Firefox 1.5 ve Opera 9 yaklaşık 50 MB civarında bellek kullandı. Açılış sürelerini karşılaştırdığımızda, Firefox un 1.5 ve 2 numaralı sürümleri arasında pek bir fark olmadığını, Opera nın Firefox tan iki kattan biraz daha fazla hızlı açıldığını ve Internet Explorer 7 ninse açılma hızı anlamında her iki rakibinin arasında kaldığını gördük. Sayfaların yüklenmesi sırasında, ilk kez yüklenen sayfalarda Opera nın çok yavaş kaldığını, ancak aynı sayfalar tekrar yüklenirken de en hızlısının Opera olduğunu tespit ettik. Ekran tasar m 1. Yönlendirme düğmeleri Her üç tarayıcıda da yönlendirme düğmeleri alışılageldiği gibi sol üst köşede konumlandırılmış. Opera ilk ve son gezilen sayfalara hızla ulaşmak için fazladan iki düğme daha sunuyor. 2. Adres çubuğu Internet Explorer ve Firefox adres çubuklarını hiyerarşik olarak sekmelerin üstünde konumlandırırken, Opera program tasarımı geleneklerine uygun olarak adres çubuğunu sekmelerin bir öğesi olarak tasarlamış. Program arabirimi tasarımlarında bir alt özellik, ait olduğu nesnenin içine konumlandırılır. Bu nedenle Opera daki kullanım daha doğru. 3. Tazeleme ve durdurma düğmeleri Firefox ve Opera da tazeleme düğmesi alışık olduğumuz şekilde yönledirme düğmeleriyle birlikte konumlandırılmış. Internet Explorer daysa farklı bir bakış açısıyla adres çubuğunun sağına konumlandırılmış. Opera arabiriminde sayfanın yüklenmesini durdurma düğmesi yok. Esc tuşu tabii ki işe yarıyor, ancak fareyle kullanım için bir düğme bulunmalıydı. 4. Dahili arama kutusu Her üç tarayıcı da dahili arama özelliği içeriyor ve arama motoru alternatifleri sunuyor. Internet Explorer da tahmin edilebileceği gibi varsayılan olarak MSN Search gelirken, diğer iki tarayıcı Google ı tercih etmiş. Microsoft un MSN Search ı tercih etmesi doğal, ancak bu tercih şu sıralarda mahkemelik. 5. Sık kullanılanlar ve geçmişe hızlı erişim Sadece Internet Explorer arabiriminde bulunan bu düğmeler tek sayfa ya da sekmeler grubunun sık kullanılanlar listesine eklenmesi, bu listenin görüntülenmesi ve geçmişin izlenmesi işlevlerini üstleniyor. 6. Ön izleme Internet Explorer daki bu sekme, tüm açık sekmelerdeki sitelerin ön izleme pencerelerini görüntülüyor. Opera da sekmelerin içeriğini ön izlemek için fareyi sekme başlığında bir süre bekletmeniz gerekirken, Firefox ta ön izleme özelliği bulunmuyor. 7. Sekmeler Her üç web tarayıcı da sekmeli gezinmeyi destekliyor. Tümünde oturmuş bir standart olarak, web sayfalarındaki linklere farenin orta tuşuyla tıkladığınızda bağlantı yeni bir sekme açılıyor, sekme başlıklarına orta tuşla tıkladığınızda da o sekme kapanıyor. Internet Explorer da sadece aktif sekmede kapatma düğmesi bulunması, arka plandaki sekmelerin yanlışlıkla kapatılmasını önleme amaçlı. 8. Yeni sekme kulakçığı Sadece Internet Explorer da bulunan bu boş kulakçık, yeni bir sekmeyi kolayca açabilmeyi sağlıyor. 9. Sekme çubuğu Her üç web tarayıcıda da sekmelerin başlıklarının sıralandığı bu çubuğun sağındaki boş bölgeye tıklarsanız yeni bir boş sekme açılıyor. Yeni bir sekme açmanın en hızlı yolu bu. 10. RSS bildirimleri Ziyaret etmekte olduğunuz bir web sitesinin RSS bildirimleri varsa, her üç tarayıcı da bu bildirimlerin varlığını ortak bir RSS işareti kullanarak bildiriyor. Internet Explorer 7 nin ilk beta sı çıktığında birçok web sitesi bu simgenin Firefox tan çalındığını uydurmuştu. Oysa bu simge bir standarttır ve neredeyse tüm RSS araçlarında aynı simge kullanılıyor. Opera ve Firefox ta adres çubuğunun sağına yerleşen simge, Internet Explorer da araç çubuğunda konumlandırılıyor. Her üç tarayıcıda da simgeye tıkladığınızda web sitesinin RSS bildirimlerine üye olabiliyorsunuz. 11. Vista tarzı araç çubuğu Microsoft un tarayıcısı, Vista ya hazırlık unsurlarından biri olarak, Vista tarzı bir araç çubuğu / menü tasarımı sunuyor. Varsayılan olarak kapalı gelen ana menüdeki tüm seçenekler farklı bir mantıkla, görev tabanlı olarak gruplandırılmış şekilde bu araç çubuğunda sunuluyor. 12. Yakınlaştırma Internet Explorer ın sunduğu durum çubuğundaki yakınlaştırma aracı, web sayfalarının yakınlaşma oranının yüzde 10 ile yüzde 1000 arasında değiştirilebilmesini sağlıyor. Anti-aliasing özelliği de olduğu için, görüntü kalitesi pek bozulmadan web sayfalarını küçültüp büyütebiliyorsunuz. Sık sık tek ekrana sığmayan bir web sayfasının ekran görüntüsünü almak durumunda olanlar bu özelliğin ne kadar kıymetli olduğunu bilir. Opera kullanıcıları araç çubuğundaki gözlük simgesine tıklayarak benzer bir yakınlaştırma özelliğine ulaşabilirler. Eylül 2006 PCnet 163

105 NTERNET çeri inizi Lisanslay n GÖNÜLLÜ B R AKIM NTERNET N GELECE N ETK L YOR Creative Commons nternette s n rlar senelerce önce kaybettik, bu yüzden de kimin ne yapt n takip etmek neredeyse imkans z. Günlerce u rafl p web sitenizde yay nlad n z bir araflt rma, birisi taraf ndan kendi eseri gibi gösterildi inde ne yapacaks n z? Bir grup gönüllü yard m n za kofluyor. Arkadaşlarımız tarafından bize iletilen veya e-posta gruplarına düzenli olarak gönderilen ve çoğunlukla da birbirini tekrarlayan e-postalar, popüler bir kaynaktan alınmamışsa kimin yazdığını hiçbir zaman bilemeyiz. Bu e- postalar ticari kazanç veya bilimsel bir amaç taşımadığından çoğu zaman kimin hangi amaçla yazdığının da bir önemi yoktur. Ancak sizin saatler harcayıp yazdığınız makalelerin birileri tarafından kendileri yazmış gibi gösterilmesi bütün emeklerinizin boşa gitmesine neden olacaktır. Web siteleri ve özellikle de blog lar taşıdıkları web günlüğü adının aksine, ekonomiden siyasete kadar her çeşit konuyu içeriyor ve yazılanların büyük bir kısmı da akademik makale sayılabilecek kadar kaliteliler. Artık yazarlar yazdıklarını taklitçilerden internetin hukuksal gücü Creative Commons ile koruyorlar yılında göreve resmi olarak başlayan ve GNU Özgür Belgeleme Lisansı ve Open Publication License ile yola çıkan Creative Commons ı sadece metinleri koruyan bir sözleşme olarak görmemek lazım. Flickr üyeleri fotoğraflarını diğer kullanıcılarla nasıl paylaşacaklarını Creative Commons lisansıyla belirliyor, Pearl Jam in yeni videosu Wasted Life Creative adresi internetin gelece ini etkileyecek en önemli sivil giriflimlerin bafl nda geliyor. Commons lisansıyla korunuyor ve artık birçok firma ve kar amacı gütmeyen kuruluş projelerinde Creative Commons lisansı kullanıyor. Napster ile başlayan ve Metallica nın açtığı davayla sekteye uğrayan, DC++ ve LimeWire gibi programlarla tekrar hızlanan MP3 paylaşımı, Torrent lar ve paylaşım siteleri eski günlerine oranla daha hızlı büyüyor. Kullanıcılar bu hizmetlerle sadece MP3 değil, sevdikleri dizilerin bölümlerini, klipleri, fotoğrafları ve programları da paylaşıyorlar. Özellikle MP3 lerin sınırsız paylaşımına sıcak bakan gruplar ve sanatçılar olsa da müzik endüstrisi böyle bir gidişin kendilerine ve müzik piyasasına çok büyük zarar vereceğini söylüyor. Yapılan araştırmaların ve anketlerin nesnelliği şüpheli olduğu için durumun ileride ne getireceğini zaman gösterecek. Creative Commons lisansları ve açık kaynak koduyla yaratılmaya çalışılan özgür ve saygılı paylaşım, bir bakıma internetin Gökberk CAN / [email protected] geleceğini oluşturuyor. Tüm hakkı saklıdır ibaresi her ne kadar harcanan emeği koruyor olsa da internet sayesinde son yıllarda daha da hızlı yükselen bilginin serbest ve sınırsız dolaşım mantığını zorda bırakıyor. Şu an haklarınızı korurken bilgi paylaşımına destek olmanın tek yolu Creative Commons. Farklı şekillerde sunulan 6 alıntı seçeneğiyle yazılarınızın tamamı veya bir kısmı başkaları tarafından kullanıldığında hangi kurallara uymaları gerektiğini belirleyebiliyorsunuz. Öncelikle bu seçeneklerin içeriklerine ve nasıl kullanabileceğimize bakalım. Creative Commons internette telif ve saygı bilincini oluşturmakla birlikte son yıllarda ülkelerin ticaret hukukunda da etkili oluyor. Türkiye ise gelişmeleri sadece internet kullanıcıları aracılığıyla izlemeye devam ediyor. Lisanslar almak 1) Atıf (by): Eserin tamamı kullanıldığında ya da alıntı Wikipedia (Vikipedi), Wikinews ve Wikitravel. Bu 3 aç k kaynakl internet harikas Creative Commons n korumas alt nda. yapıldığında eser sahibinin adı ve eserin tam adresi belirtilmek zorundadır. Bu lisansı kendi başınıza kullanabileceğiniz gibi diğer lisanslarla beraber de kullanabilirsiniz. Creative Commons lisansları içinde 6 lisansın da temel koşulu, yazarın adının ve eser adresinin tam olarak belirtilmesidir. 2) Ticari olmama (nc): Aksi belirtilmedikçe eser hiçbir koşulda başkaları tarafından ticari amaçlarla kullanılamaz. 3) Esere bağlılık a) Eserin değiştirilememesi (nd): Sahibi izin vermedikçe eser değiştirilemez, farklılaştırılıp yeni bir eser yaratılamaz. b) Esere benzerlik: Eser üzerinde oynama yapılabilir, düzenlenebilir, farklılaştırabilir ve yeni bir eser yaratılabilir. Bu 3 seçeneği, Atıf ı sabit tutmak şartıyla 6 farklı şekilde kullanabilirsiniz. 1) Atıf Ticari olmama Eseri değiştirmeme 2) Atıf Ticari olmama Esere benzerlik 3) Atıf Ticari olmama 4) Atıf Eseri değiştirmeme 5) Atıf Benzerlik 6) Atıf enses adresinden 1.0 lisansındaki eksiklerin giderilmesiyle ortaya çıkarılan 2.5 sürümü hakkında daha detaylı bilgiyi, 6 lisansın kullanım çeşitlerini, özelliklerini, sözleşmelerini ve simgelerin anlamlarını öğrenebilirsiniz. 164 PCnet Eylül 2006

106 çeri inizi Lisanslay n NTERNET Kullanacağımız lisansa karar verdikten sonra Creative Commons web sitesinden ( çalışmanın türüne (ses, görüntü, video, metin, eğitim) uygun link e (Audio, Image, Video, Text, Education) tıkladıktan sonra gelen sayfadaki Standart License a basıyoruz. Sayfadaki sorulara istediğimiz lisansa uygun cevaplar veriyoruz: Allow commercial uses of work / Çalışmanın ticari amaçla kullanılmasına izin (evet, hayır) Allow modifications of your work / Çalışma üstünde değişikliğe izin (evet, sadece esere bağlı kalma şartıyla evet, hayır) Jurisdiction of your license / Lisansınızın yargılama hakkı (Ne yazık ki Türkiye mevcut değil) Format of your work / Çalışmanızın türü (diğer, ses, görüntü, video, metin, interaktif). Lisansınıza çalışmanız hakkında daha detaylı bilgi eklemek isterseniz Click to include more information about your work e tıklayıp açılan satırları dolduruyoruz. Title of your work / Çalışmanızın başlığı Description / Açıklama Creator's name / Eser sahibinin adı Copyright holder's name / Telif hakkı sahibinin adı Year of copyright / Telif hakkı yılı Source work URL / Kaynak çalışma URL'si Çalışmanızın kriterine göre Flickr da CC lisans yla üyelerinin foto raflar n koruyor. CC size uygun lisansı verecektir. Çalışmanızın bilgilerini girdikten sonra Start a License düğmesine tıklayıp lisansınızı alın. Karşınıza çıkan kodu web sitenize veya blog unuza kopyala - yapıştır yoluyla aktarın. Lisansı sayfanızda görülebilecek bir alana eklemeniz daha iyi olacaktır, böylece kullanıcılar Creative Commons logosuna tıkladıklarında çalışmalarınızdan alıntı yapabilmek için gerekli olan şartları okuyabilirler. Her lisansın bağlı olduğu bir sözleşme mevcut ve bunları şartların belirtildiği sayfalarda Legal Code (the full license) link inde bulabiliyorsunuz. Ancak bu sözleşmeyi Türkçe ye anlam farkı yaratmadan çevirmek için iyi bir İngilizce ye sahip olmanın yanında hukuk terminolojisini de bilmek gerekiyor. Lisansları açıkça belirtmenin bir diğer yolu da Creative Commons'ın sembollerini kullanmak. ccpublisher, CC lisansl çal flmalar yaratmakta kullanabilece iniz araçlardan bir tanesi. ( CcPublisher) Creative Commons ve Türkiye Mart 2006'da MTV'nin eski DJ'lerinden Adam Curry, Flickr hesabındaki Creative Commons lisansıyla korunan fotoğrafları izinsiz yayınladığı için Hollandalı bir gazeteye dava açtı. Davanın sonucunda gazete aynı suçu bir daha işlememek şartıyla Adam Curry'ye herhangi para cezası ödemeden kurtuldu. Mahkeme kararında dikkat çeken kısımsa Creative Commons lisansıyla korunan çalışmanın sahip olduğu lisansın kullanıcılar tarafından kabul edilsin, edilmesin veya bilinmesin, her koşulda geçerliği olacağıydı. Bilişim sektöründe özellikle de internetin yaygınlaşmasında ve gelişmesinde sorunlar yaşayan Türkiye'de şu an için Creative Commons üzerine herhangi bir çalışma yapılmıyor. Ancak resmi sitedeki bilgiye göre Bilgi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Emre Bayamlıoğlu Türkiye'deki konuyla ilgili sorumlu kişi. Türkiye'nin dışında G8 ülkelerinin yanı sıra Polonya, Meksika ve Güney Afrika gibi gelişmekte olan ülkelerde de CC lisanslarının uygulanmasına başlandı. Türkiye'de yaşayan bir kullanıcının açacağı lisans davası, fikri ve sınai hakların ihlali alanına giriyor. Diğer ülkelerdeki emsal kararlarla CC lisanslarının ve sözleşmelerinin Türk Ticaret Hukuku'na ve Türkiye'nin uluslararası ticaret alanında imzaladığı antlaşmalara uygunluğu göz önüne alınmalı. Bilgi Üniversitesi Bilişim Teknolojisi Hukuku Uygulama ve Araştırma Merkezi ( Hukuki Net'teki ( Bilişim Hukuku Fikri ve Sınai Haklar Basın Hukuku bölümü ve Türk Patent Enstitüsü nün web siteleri ( kaynak olarak kullanılabilecek siteler. Creative Commons kullanıcılar tarafından her geçen gün biraz daha benimseniyor. Sahip oldu unuz patentleri koruman z, ticari haklar n z n süreklili i aç s ndan önemlidir. Sürekli cebini düşündüğü imajını silmeye çalışan müzik endüstrisi, farklı dallardan birçok şirket ve sektör internetin bu yeni hukuk akımına ellerinden geldiğince destek oluyorlar. Telif hakları tartışmalarının her geçen gün arttığı Türkiye ise konuya hak ettiği ilgiyi göstermekten uzak. AB uyum süreciyle hukuk alanında yaşanan gelişmeler ve konu üzerine yapılan çalışmalar, internet üstüne yapılacak olan uygulamalara daha fazla önem gösterilmesine neden olacaktır. Creative Commons, uygulandığı ülkelerde hukuki bir hak olarak karşımıza çıkarken uygulamaya geçmeyi bekleyen veya göz ardı edilen kişilerde de paylaşımda saygı bilincinin oluşmasında önemli bir rol oynuyor. Creative Commons' uygulayan ve uygulama tarihini bekleyen ülkeler. Microsoft'tan Creative Commons deste i Microsoft her ne kadar aç k kaynak dünyas na uzak dursa da Creative Commons'a destek oluyor. Office 2002 ve 2003 kullan c lar Microsoft taraf ndan haz rlanan eklentiyle Word, Excel ve PowerPoint dosyalar n Creative Commons lisans yla oluflturabiliyorlar. Eklentiyi adresinden alabilirsiniz. Eylül 2006 PCnet 165

107 NTERNET Türkiye de Dijital Müzik KORSAN MP3 E MECBUR DE LS N Z Dijital müzik ma azalar Türkiye de yasal dijital müzik sat n alma devri bafllad. lk iki dijital müzik ma azas ysa Muzi ve Power Club. Selim fiumlu / [email protected] Dijital müzik devriminin üzerinden yıllar geçti. Artık bilgisayarında müzik dinlemeyen kullanıcı sayısı yok denecek kadar az. Hatta pek çoğumuzun cebinde MP3 çalarlar, salonlarımızda MP3 destekli VCD/DVD oynatıcılar, otomobillerimizde MP3 çalabilen CD çalarlar var. Dijital müzik devrimi müziğe erişmemizi kolaylaştırırken, bundan en kötü şekilde etkilenen sektörse müzik sektörü oldu. Kuşkusuz ki bunu müzik sektörünün dijital müzik devrimini çok geç fark etmesine, sonra da onun içine girmek yerine yok etmeye çalışmasına bağlayabiliriz. Müzik sektörünün dijital müzik piyasasına zamanında girememesi, internette kontrolsüz olarak dolaşan korsan MP3 dosyalarına ve dolayısıyla da sektördeki firmalar için milyonlarca dolarlık gelir kaybına sebep oldu. Müzik sektörü sonunda dijital müzikten kaçış olmadığını anladı ve dijital müziği yasallaştırmak için kolları sıvadı. Dijital müzik mağazaları birkaç yıldır ABD de ve Avrupa ülkelerinde hizmet veriyorlar ve bu konuda gayet başarılı olduklarını söylemek mümkün. Bir dijital müzik mağazasının temel prensibi, herhangi bir şarkının internet üzerinden satılarak doğrudan kullanıcının bilgisayarına indirilmesi yöntemine dayanıyor. Böylece kullanıcı hem mağazaya gitmek zorunda kalmazken hem sadece birkaç şarkı için bütün albümün ücretini ödemiyor hem de fiziksel medya ve aracı gibi ekstra maliyet unsurlarından kurtulmuş oluyor. Türkiye de dijital müzik Ülkemizde dijital müziğin yasallaştırılması girişimi maalesef çok geç başladı. Geçtiğimiz yıl MÜ-YAP ın böyle bir girişiminin bulunduğunu öğrenmiş ve haber yapmıştık. Sonunda girişimler sonuç verdi ve bu yıl içinde Türkiye nin ilk iki yasal dijital müzik mağazası hizmete açıldı. Bunlardan ilki Power Group tarafından sunulan Power Club, diğeri de Doğan Elektronik Müzik in sunduğu Muzi. Her iki platform da temelde aynı parçaları içeren çok geniş bir müzik arşivine sahip. On binlerce yerli ve yabancı parça içeren bu arşiv MÜ-YAP tarafından sunuluyor ve hatta MÜ-YAP sunucularında barındırılıyor. Siz bir şarkı sipariş ettiğinizde parça uygun formata dönüştürülerek anında size aktarılıyor. Bu temel arşivin haricinde, her iki platform da çeşitli müzik şirketleriyle özel anlaşmalar yaparak bazı albümleri sadece kendileri üzerinden dağıtabiliyorlar. Böylece, belli bir albümü piyasaya çıkmadan bir hafta önce anlaşmalı siteden indirmeniz mümkün olabiliyor. Yasal dijital müzik sitelerinin açılışıyla birlikte MÜ-YAP ın korsan dijital müziğe karşı girişimleri de hızlandı. Bu yıl içinde pek çok korsan MP3 sitesinin ve forumun mahkeme kararıyla kapatıldığını gözlemledik. Korsan müzik dağıtmamasına rağmen arada kaynayan bazı siteleri saymazsak, bu girişimi haklı bulduğumuzu ve desteklediğimizi söyleyebiliriz. Unutmamak gerekir ki korsan müzik de bir hırsızlıktır ve hiç kimsenin, o müziği üreten kişilerin emeğini ya da parasını çalmaya hakkı olamaz. Türkiye nin dijital müzik platformları Muzi ve Power Club temelde aynı görevi yerine getiriyormuş gibi görünseler de aslında birçok yönden birbirinden ayrılıyorlar. İki platformun da farklı özellikleri ve farklı hedefleri var. Bu yazımızda Muzi ve Power Club ın özelliklerini inceleyeceğiz ve bir karşılaştırma yapacağız. Muzi Doğan Elektronik Müzik in dijital müzik platformu olan Muzi nin en önemli özelliği, özel olarak geliştirilen MuziPlayer adlı bir yazılım aracılığıyla çalışması. Muzi.com.tr adresi sadece MuziPlayer ı indirmenize aracılık ediyor. Şarkı satın alma, indirme ve dinleme gibi işlemlerin tamamıysa MuziPlayer üzerinde gerçekleştiriliyor. MuziPlayer, ipod sahiplerinin alışık olduğu itunes benzeri bir görünüme sahip. Sizi bilemeyiz ama biz itunes un arabirimine bir türlü ısınamadık ve ipod umuza şarkı aktarmak dışındaki işler için kullanmıyoruz. Bu nedenle MuziPlayer ın arabirimini de pek çekici bulmadığımızı itiraf etmeliyiz. Buna rağmen MuziPlayer bir müzik çalardan beklenen tüm temel özelliklere sahip. Satın aldıklarınızın yanı sıra bilgisayarınızdaki diğer 166 PCnet Eylül 2006

108 Türkiye de Dijital Müzik NTERNET MP3 leri çalabiliyor, çalma listesi oluşturabiliyor, ekolayzır desteğine sahip, şarkılarınızı CD ye yazabiliyor ve MP3 çalarınıza aktarabiliyor. MuziPlayer daki Muzi Mağaza düğmesine bastığınızda Player ekranı içinde bir web sitesi açılıyor. Ana sayfada yeni çıkan albümler, sadece Muzi de bulabileceğiniz albümler ve en çok satanlar listelenmiş. Albüm kapaklarına tıkladığınızda o albümle ilgili kısa bilgilere, varsa sanatçının diğer albümlerine ve şarkı listesine ulaşabiliyorsunuz. Muzi de henüz ön dinleme özelliği yok, ama yetkililerden aldığımız bilgiye göre bu özellik üzerinde özenle çalışıyor. Ön dinleme özelliği devreye girdiğinde şarkının pek de belirleyici olmayan ilk saniyelerini değil, nakarat kısımlarını dinleyebileceksiniz. Muzi den indirdiğiniz şarkıların.dem uzantılı kendine has bir formatı var. Bu şarkılar sadece MuziPlayer aracılığıyla dinlenebiliyor. Ama şarkıları MP3 çalarınıza aktarmak söz konusu olduğunda çok daha büyük bir esneklik söz konusu. MuziPlayer, Windows un USB Flash disk olarak tanıdığı bütün MP3 çalarları destekliyor ve bunlara şarkı aktarımı yapabiliyor. Şarkılarınızı MP3 çalarınıza aktarabiliyorsunuz ama başka bir PC ye aktarmanız mümkün değil, sadece ilk indirdiğiniz PC de dinleyebilirsiniz. Muzi de 1 şarkının ücreti 1 YTL olarak belirlenmiş. Muzi nin kredi kartıyla ödemeye alternatif olarak sunduğu MuziKart seçeneği bizce çok önemli. Gazete bayilerinde satışa sunulan 3, 5 ve 10 YTL lik MuziKart lar fiyatları kadar şarkı yükleme imkanı sunuyor. Kullan - at tipi bu kartlar kredi kartı sahibi olmayanlar veya kredi kartı bilgilerini vermek istemeyenler için son derece güvenli bir ödeme yöntemi. Ayrıca Garanti Bankası ndan Bonus Card ınız varsa birikmiş bonuslarınızı MuziKredi ye dönüştürüp bedava şarkı da indirebilirsiniz. MuziPlayer üye olan herkese ücretsiz olarak 4 tane seçilmiş şarkıyı indirme imkanı sunuyor. Böylece sistemi ücret ödemeden test edebiliyorsunuz. Ücretsiz olarak sunulan 3-4 şarkının belli aralıklarla değiştirilerek bu hizmetin sürdürülmesi planlanıyor. Ayrıca Muzi ye üye olan her kişi bir SanDisk MP3 çalar kazanma şansına kavuşuyor. Muzi, MuziAbone adı altında çeşitli abonelik seçenekleri de sunuyor. Şimdilik iki farklı abonelik paketi var ve her iki paket de bedava MP3 çalar hediyeli. Paketler 12 aylık olarak satın alınıyor ama Bonus Card a 24 taksit yapılabiliyor. Her ay hesabınıza abonelik paketinize göre 15 ya da 20 şarkı indirme hakkı ekleniyor. Eco Paket adlı ilk pakete ayda 15 şarkı (toplam 180 şarkı) ve SanDisk Sansa 512 MB MP3 çalar dahil edilmiş. Paketin fiyatıysa ayda 7.49 YTL den toplam YTL. Bu da demek oluyor ki 180 şarkı fiyatının da altında bir ücretle MP3 çalara ücretsiz olarak sahip MuziKart sat n alabilece iniz noktalar ö renmek çok kolay. olabiliyorsunuz. Gold Paket adlı ikinci paketse ayda 20 şarkı ve SanDisk Sansa 1 GB MP3 çalar içeriyor. Gold Paket in fiyatıysa Bonus Card kullanarak 24 taksitle ayda 9.99 YTL. MP3 çalarların teknik özellikleri Muzi Mağaza sayfasında bulunabilir. MP3 çalar kazanmanın bir diğer yolu KazandıranŞarkı ları indirmek. İndirdiğiniz her kazandıran şarkı size 100 MuziPuan kazandırıyor MuziPuan biriktirdiğinizde bedava Zling U2 256 MB MP3 çaların sahibi oluyorsunuz. Muzi nin hayata geçirmek üzere olduğu bir diğer yenilik de kiosklardan şarkı yükleme. Belli başlı noktalara yerleştirilecek olan Muzi kiosklarına MP3 çalarınızı bağlayarak anında şarkı satın alıp yüklemeniz mümkün olacak. Bu kioskların Muzi hesabınıza da entegre olması planlanıyor. Böylece daha önce satın aldığınız şarkıları indirebilecek veya mevcut kredilerinizi kullanabileceksiniz. Power Club Power Club web sitesi bir müzik portalı görünümünde. Ana sayfada yeni albümler ve en çok satan parçalar listeleniyor. Ayrıca sitede müzik Pepsi Power Club Power Club dan bahsederken Pepsi ile ortak olarak gelifltirilen Pepsi Power Club a de inmemek olmaz. Son zamanlarda reklamlarda s k s k gördü ümüz ve Grup Hepsi ile ön plana ç kan bu sitede tamamen Power Club altyap s kullan l yor. Kullan c lar, Pepsi ve Yedigün ün promosyonlu kapaklar ndan ve haberlerine ve etkinlik tanıtımlarına da yer verilmiş. Power Club da gerçekleştireceğiniz satın alma, indirme gibi işlemlerin tamamı web sitesi üzerinden gerçekleştiriliyor, ekstra bir yazılım yüklemeniz gerekmiyor. Bir albüme tıkladığınızda o albümün kapağı ve şarkı listesi görüntüleniyor. Kullanıcılar şarkılara puan verebiliyor ve albümle ilgili yorum yapabiliyorlar. Power Club ın güzel özelliklerinden biri de ön dinleme seçeneği. Herhangi bir şarkının yanında Dinle düğmesi varsa o şarkının ilk 30 saniyesini ücretsiz olarak dinleyerek satın alıp almayacağınıza karar verebiliyorsunuz. Şarkının yanındaki sepete tıklayarak parçayı sepetinize ekleyebilir ya da Satın al a tıklayarak anında satın alabilirsiniz. Power Club da bir şarkının fiyatı 1 YTL olarak belirlenmiş. İki türlü ödeme seçeneği var. En açma halkalar ndan ç kan flifreyi kullanarak com adresinden diledikleri bir flark y ve Hepsi Sezen Aksu düeti Tempo yu ücretsiz olarak indirebiliyorlar. Kampanya kodunu kullanarak seçti iniz flark y cep telefonunuza gerçek ses olarak indirmeniz de mümkün. Eylül 2006 PCnet 167

109 NTERNET Türkiye de Dijital Müzik DRM korumas ndan kurtulun Ne yalan söylemeli, DRM korumas n biz de sizin kadar sevmiyoruz ve yasal olarak sat n ald n z bir müzi i istedi iniz flekilde dinlemeye hakk n z oldu unu düflünüyoruz. Bu nedenle bütün dijital müzik platformlar nda bulunan ve kendi lehinize kullanabilece iniz bir özellikten bahsedece iz. DRM korumal parçalar birkaç kez CD ye yazma hakk n z vard r. fiark lar n z müzik CD sine yazd ktan sonra tekrar yüksek kaliteli MP3 e dönüfltürerek DRM korumas n ortadan basit yöntem kredi kartıyla anında ödeme seçeneği. Kredi kartı kullanmıyorsanız veya bilgilerinizi vermek istemiyorsanız havale / EFT yöntemi de destekleniyor. Ayrıca Worldcard sahipleri hediye WorldPuan larını kullanarak ücretsiz şarkı indirme imkanına sahip. Power Club dan indirilen bütün parçalar Windows Media Audio (WMA) formatında geliyor. Bu nedenle şarkıları bilgisayarınızda dinlemek için Windows Media Player ın yüklü olması şart. Parçalar DRM (sayısal hak yönetimi) korumalı olduğu için çeşitli kısıtlamalarla birlikte geliyorlar. Öncelikle müziklerinizi Windows Media Player dışında bir yazılımla dinlemeniz mümkün değil. Ayrıca şarkıları en çok 3 defa kald rabilirsiniz. Bu ifl için herhangi bir MP3 rip leme yaz l m n (hatta Windows Media Player 10 u) kullanabilirsiniz. Dijital müzik ma azalar ndan sat n ald n z müzikler genellikle yüksek kalitede olmas için 192 kbps kalitesinde kaydedilir. Biz de MP3 lerinizi bu kalitede rip lemenizi öneriyoruz. Bunun biraz u raflt r c ve maliyetli bir yöntem oldu unun fark nday z ama çok fazla alternatifiniz yok. Bu ifli s k s k yapacaksan z yeniden yaz labilir CD ler kullanarak maliyeti en aza indirgeyebilirsiniz. CD ye yazabiliyorsunuz. Eğer şarkıyı MP3 çalarınıza aktaracaksanız cihazınızın WMA uyumlu olması da şart. Uyumlu cihazların listesini jsp adresinde bulabilirsiniz. Bizce Power Club web sitesi kullanışlı bir arayüze sahip. Müzikleri indirmek ve dinlemek için Windows Media Player dışında bir uygulamaya ihtiyaç duymamanız da önemli bir avantaj. Üstelik site oldukça kapsamlı bir Müşteri Hizmetleri bölümüne de sahip. Power Club ın Turkcell ile birlikte sunduğu Power Club Mobile adlı özel bir cep telefonu servisi de mevcut. Turkcell abonelerinin haftada 10 kontör (5 SMS) karşılı yararlanabildiği bu servis, müzik dışında pek çok konuyu da içeriyor. Mobile abonelik içeriğine web veya WAP üzerinden erişilebiliyor. Ayrıca Turkcell aboneleri Power Club da satılan herhangi bir şarkıyı gerçek ses formatında cep telefonuna da indirebiliyor. Bu hizmetin ücreti 28 kontör (14 SMS). Ortak özellikler Farklı dosya formatlarını kullansalar da her iki platformun şarkıları DRM (sayısal hak yönetimi) yöntemiyle korunuyor. Şarkıların kopyalanmasını ve korsan olarak dağıtılmasını engellemek için geliştirilen bu yöntem maalesef kullanıcılara da bazı zorluklar çıkarıyor. Örneğin şarkıları favori MP3 oynatıcınızda ya da Windows dışında bir platformda dinleyemiyorsunuz. Hem Muzi hem de Power Club, Apple platformunu desteklemiyor. Bu da ipod sahipleri için kötü bir haber. Çünkü satın alınan şarkıları ipod a aktarmak mümkün değil. Muzi nin bu konuda bir girişimi olduğunu biliyoruz ama henüz ortada kullanılabilir durumda bir seçenek yok. Şarkı başına 1 YTL lik fiyatın makul olduğunu söyleyebiliriz, ama bir albümü topluca satın almak istediğinizde fiyatın birden kabardığını fark KARfiILAfiTIRMA TABLOSU ediyorsunuz. Örneğin 15 şarkıdan oluşan bir albüm piyasada 10 YTL fiyatla satılırken dijital olarak satın almaya kalktığınızda 15 YTL harcamanız gerekiyor. Bizce bir albümün tamamını satın aldığınızda o albümün piyasa fiyatından daha fazlasını istemeyecek bir indirim mekanizması en kısa sürede geliştirilmeli. Korsan müziğin patlama yaptığı, milli gelirin bu kadar düşük olduğu bir ülkede insanları yasal müzik satın almaya ikna etmek hiç de kolay değil. Eminiz ki hem Power Club hem de Muzi bunun farkındalar ve büyük bir risk alarak bu piyasaya girdiler. Ne yakın gelecekte ne de uzun dönemde korsanın kökünün kazınacağını düşünmek bizce gerçekçi değil. Korsan ve hırsızlık her zaman var olacaktır, ama bunların bir nebze olsun önüne geçebilmek için öncelikle yasal alternatifleri ortaya koymak gerekir. İşte Power Club ve Muzi, Türkiye nin ilk yasal dijital müzik satıcıları olarak bu işin yasal alternatifini sunuyorlar. Artık hiç kimsenin dijital müziğin de yasalı yok ki satın alayım cümlesinin arkasına saklanma şansı kalmıyor. Muzi Power Club Web fiark fiyat 1 YTL 1 YTL ndirme yöntemi Web üzerinden MuziPlayer Dinleme yaz l m Windows Media Player MuziPlayer Dosya format WMA DEM DRM korumas Var Var Baflka PC'ye aktarma Yok Yok CD'ye yazma 3 kere 3 kere MP3 çalara aktarma Var Var Desteklenen MP3 çalarlar Flash disklerin hepsi Sadece WMA destekliler ipod deste i Yok Yok Ödeme yöntemleri Kredi kart, MuziKart Kredi kart, havale, EFT Hediye puan kullan m Garanti Bonus Card Yap Kredi Worldcard Abonelik seçenekleri Var Yok Cep telefonu için zil sesi Yok Var Ön dinleme Yok Var Yorum yapma Yok Var Ücretsiz flark Var Yok 168 PCnet Eylül 2006

110 NTERNET Yeni Nesil Web Uygulamalar AJAX LE OF S PROGRAMI KURULUMUNA SON Ajax ve web üstünde ofis Ajax uygulamalar h zla yay l yor ve gelifliyor. Bu büyük geliflme internetin ütopik hali olan her fleyin a üstünde oldu u bir sistem yolundaki ilk ve en önemli ad mlardan biri. Gökberk CAN / [email protected] Bir futbol taraftarı için Ajax, öncelikle sağlam altyapısıyla birkaç yıl içinde yıldıza dönüşecek genç yetenekleri yetiştirmesiyle ünlü bir takımdır. İnternetin son gözdesi AJAX (Asynchronous JavaScript and XML) da adaşı gibi oldukça sağlam bir altyapıya ve ileriye dönük projelerle parlak bir geleceğe sahip. En basit tabirle web üstünde uygulama çalıştıran Ajax, Microsoft ve IBM gibi dev şirketlerin internetin başlangıcından bu yana hayalini kurduğu sabit disksiz, ağa bağlı ve bütün işlemleri ağ üstünden yürüten bilgisayarın sahip olacağı grafik kullanıcı arabirimi (GUI) için ilk adımı oluşturuyor. Google her zaman olduğu gibi yeniliklerdeki takipçiliğini ve fırsatçılığını Ajax ile çok iyi kullanarak son kullanıcıya yönelik oldukça kaliteli hizmetler sunuyor. Yahoo ana sayfa tasarımındaki ve e-posta servisindeki değişikliği Ajax ile gerçekleştirdi. Microsoft, rakiplerinin önünde yer alabilmek için piyasaya çıkışını sürekli ertelediği Vista öncesinde Ajax destekli Live markasıyla sunduğu hizmetlerle öne çıkmaya çalışıyor. Devlerin dışında birçok firma Ajax'ın yarattığı imkanları kullanarak internetin ufkunu genişletiyor, ütopyalar yavaş yavaş gerçek oluyor. Ajax uygulamalarının en sık kullanıldığı alan ofis programları. Ancak biz bu yazıda ofis uygulamalarının yanında her zaman işimize yarayacak birkaç siteyi daha tanıtacağız. Google Spreadsheets Ofis paketleri içinde en çok kullanılan programlardan biri hesap tablolarıdır. Lotus 123'ü krallıktan deviren Microsoft Excel'in yerine göz diken yeni bir rakip var. Google'ın Ajax ile geliştirdiği ve hiçbir kuruluma ihtiyaç duymayan Spreadsheets için tek yapmanız gereken üye olmak. Spreadsheets ile sıfırdan bir tabloya başlayabileceğiniz Google Spreadsheets, Excel'e online bir rakip. gibi halihazırdaki XLS veya CVS uzantılı dosyalarınızı da düzenleyebilirsiniz. Kurulum veya güncelleme gibi işlemler gerektirmiyor ancak işlem yaparken ve sekmelerle pencereler arasında gezerken tarayıcıyı ve sistemi yavaşlatıyor. İşlemlerinizin yoğunluğuna göre dosyalarınızı belirli sıklıklarla kaydetmenizi tavsiye ederiz. Dosyalarınızı kaydettikten sonra dilerseniz Spreadsheets hesabınıza kayıtlı arşivde saklayabilirsiniz veya bilgisayarınıza yükleyebilirsiniz. Google Calendar İşlerinizin yoğunluğu arasında bir ajandaya kalem kağıtla randevu kaydetmek sıkıcı mı geliyor? Google burada da devreye giriyor ve kullanıcılarını programlarla uğraşma derdinden kurtarıyor. Google Calendar da anasayfadaki takvime tek tıklamayla açılan satıra kısa ve açıklayıcı notlar Google Calendar ile planlar yap n, arkadafllar n zla veya baflkalar yla paylafl n. yazabileceğiniz gibi çeşitli hatırlatmalar ve randevular da kaydedebilirsiniz. Sahip olduğunuz takvimi, randevuları ve hatırlatmaları özel tutabileceğiniz gibi başkalarıyla da paylaşmanız mümkün. My BillQ Faturalarınızı gecikmeye sokmadan tam zamanında ödemenin, her ay ne kadar yatıracağınızı ve yatırdığınızı takip etmenin kolay bir yolu BillQ. Basit birkaç ayarla tarih biçimi, yerel saat ve para kuruna karar verebilirsiniz. Sitenin kötü özelliği Türkçe karakterleri desteklemiyor olması. Diğer üzücü durumsa kurlar arasında YTL'nin bulunmaması. Faturaları eklemek gibi ödendi olarak işaretlemek de birkaç saniyeden BillQ, fatura takibinde Ajax gücünü gözler önüne seriyor. 170 PCnet Eylül 2006

111 Yeni Nesil Web Uygulamalar NTERNET fazla sürmüyor. Servisin ekranda yer kaplayan faturaların tek tıklamayla başlık olarak gösterilmesi, RSS ile takibi ve ödeme günlerinden önce SMS uyarısı gibi oldukça işlevsel özellikleri de mevcut. Ajax ile yap lm fl basit ve kullan fll bir metin editörü. AjaxLaunch AjaxLaunch online bir ofis paketi olma yolunda ilerliyor. Sitede Write, XLS, Tunes ve Sketch gibi 4 ayrı uygulamanın yanında test aşamasındaki ajaxos ve video sitesi Eyespot'a ulaşabilirsiniz. DOC formatının yanı sıra OpenOffice.org uzantısı olan ODT yi de destekleyen AjaxWrite belirli sayıdaki yazıtipi, basit araç çubuğu, sade menüleri ve sekme çubuğuyla kullanışlı bir Ajax uygulaması olarak karşımızda. Menülerde çok fazla işlem yer almasa da basit bir dosyayı düzenlemede yeterli oluyor. Sitedeki ajaxxls te Google Spreadsheets'in aksine düzenleme özelliği bulunmuyor, sadece dosyalarınızı inceleme imkanı veriyor. Spreadsheets'e göre avantajlı özelliğiyse dosyaları yazdırabilmeniz. ajaxsketch taslak ve kroki çizim AjaxLaunch'un muhasebe bölümü. için tasarlanmış. Hızlı yüklenen, kolay kullanılan uygulama Microsoft Visio, Adobe Illustrator ve Macromedia Freehand gibi programlarda hazırladığınız dosyalar üzerinde oynama imkanı da veriyor. AjaxLaunch'u kullanabilmek için web tarayıcı olarak Firefox 1.5 ve üstü gerekiyor. Box.Net RapidShare, Hemenpaylaş ve Megaupload gibi siteler çabuk paylaşıma izin verse de sakladığınız dosyanın adresinin karışık olması siteleri bir sabit disk gibi kullanmaya engel oluyor. Box.Net ücretsiz üyelik Box.Net online sabit disk olarak oldukça ifllevli. karşılığında kullanıcılarına 1 GB'lık ücretsiz disk alanı sunuyor. Daha büyük kapasiteler için farklı ödeme çeşitlerinin olduğu sitede dosyalarınızı blog layabilmeniz için de ücretli bir üyeliğe sahip olmanız gerekiyor. Dizin oluşturma, upload seçenekleri, belirli Google Labs'ten borsa merakl lar na özel bir servis. türdeki dosyalar için önizleme, görünümü değiştirme gibi kaliteli özelliklerin yanında bu online diskteki dosyalarınızı istediğiniz zaman başka bir sabit diske kaydetmeniz mümkün. Google Finance Google Labs'in beta aşamasındaki Google Finance ıyla hisse senedi piyasasının detaylı takibi, şirketler hakkında bilgi, aynı sektördeki şirketlerin durumu ve şirketin nakit giriş çıkışı gibi bilgileri öğrenebilirsiniz. Şimdilik sadece New York Borsası nın bilgilerini veren Google Finance, sunduğu grafikler, kesin bilgiler ve özellikleriyle ilerisi için oldukça umut vadediyor. Google, Microsoft ve Yahoo gibi devlerin yanı sıra birçok Live Local (local.live.com) ile New York a gitmeden Özgürlük An t 'n görmek mümkün. orta ölçekli şirket ve bireysel kullanıcı Ajax üstünde başarabilecekleri sınırları genişletiyor. Google artık sunduğu hizmetleri Ajax ile güçlendiriyor, Microsoft Live serisini büyüterek hem daha fazla müşteri kazanmak istiyor hem de sürekli ertelediği için ilgi ve talep azalmasından çekindiği Vista için öncü adımları atıyor. Yahoo bu ikisinin aksine daha farklı bir kulvarda (daha fazla haber, magazin, spor) kullanıcılarına yeni hizmetler sunuyor. Geleceğin nelere gebe olduğu bilinmez ancak Bill Gates'in Önümüzdeki Yol (The Road Ahead) adlı kitabında, geleceğin standartlarından biri olarak bahsettiği ağ üstünden çalışan bilgisayarların ilk adımı bizce atıldı. Çok büyük bir adım değil ancak gelecek adına iyi yolda olduğumuzu gösteriyor. Yerli kaynaklar Ajax üstüne çeflitli örnekler ve yabanc kaynaklar d fl nda Türkiye'de de Ajax konusunda çal flmalar yapan ve kaynak oluflturacak blog lar ve siteler var. Bizce Nothingrows ( net) ve Ajax Nedir siteleri ( Ajax' merak eden okuyucular m z taraf ndan mutlaka takip edilmeli. Eylül 2006 PCnet 171

112 NTERNET Hotmail, Gmail ve Yahoo! WEB TABANLI E-POSTA SUNUCULARI E-posta hesab n zdan memnun musunuz? E-posta alan nda hizmet sunan flirketler her geçen gün daha iyisini vermek için kendilerini zorluyorlar. Sunucular n sa lad klar hizmetlerin birço u bugün standart hale gelmiflse de her bir sunucu baz yönleriyle di erlerinden ayr l yor. Ercüment YILMAZ / [email protected] İnternetin en büyük nimetlerinden birisi hiç kuşkusuz iletişimi son derece kolaylaştırması. İletişim denilince akla mesajlaşma, VoIP ve görüntülü mesajlaşma gibi daha yeni ve karmaşık yollar gelse de emektar e-posta herhalde klasikler kategorisindeki yerini hiçbir zaman kaybetmeyecek. Her gün e-posta alıp gönderiyoruz. Kimimiz bunu kendilerine özel sunuculardan yaparken kimilerimiz de ücretsiz web tabanlı e-posta sunucuları aracılığıyla yapıyor. Bu alanda faaliyet gösteren üç şirket olan MSN Hotmail, Yahoo! Mail ve Gmail kuşkusuz en popülerleri. Sundukları hizmetler birbirine yakın da olsa her birinin avantajları ve dezavantajları var. Sizler için bu yazımızda bu üç şirketin hizmetlerini inceliyoruz. MSN Hotmail comscore Media Metrix verilerine göre 2005 yılı itibariyle dünya e-posta pazarının yüzde 35.5 ini elinde tutan Hotmail, web tabanlı olarak hizmet veren ilk e-posta sunucularından. İlk olarak HoTMaiL adıyla (HTML harflerine vurgu yapılarak) 1995 yılında hizmet vermeye başlayan şirket kullanıcı sayısını sürekli katladı ve 1997 yılında 8.5 milyon kullanıcısı varken Microsoft tarafından 400 milyon USD ye satın alınarak MSN şemsiyesi altına yerleştirildi. Microsoft un geliştirmekte olduğu ve çok daha gelişmiş özelliklerle karşımıza çıkacak olan Windows Live Mail ise ileride Hotmail in yerini alacak. Bilenler hatırlayacaktır, Windows Live Mail 2005 yılının Kasım ayında Beta sürümüyle hizmet vermeye başlamıştı. MSN Hotmail, kullanıcılarına ilk başlangıçta 25 MB alan sunuyor ve belli bir süre sonra bu alanı 250 MB ye çıkarıyor. Bu alanın Yahoo! Mail ve Gmail Beta nın sunduklarının yanında çok az olması Hotmail in dezavantajlarından. Pazarın yüzde 35 ine sahip olması tesadüf olamayacağından MSN Hotmail in sunduğu bazı hizmetler bu alandaki açığını kapatıyor olmalı. Bu avantajlarından birisi Hotmail içerisindeyken MSN hizmetlerinden yararlanabiliyor oluşumuz. Bu hizmetler takvim ve kişiler başlıklarıyla karşımıza çıkıyor. MSN ve Windows Live Messenger hizmetleriyle entegre olarak çalışan Hotmail posta hesabından Messenger kullanıcılarına kısa mesajlar gönderebiliyorsunuz. Ayrıca Hotmail adresinizde bulunan kişiler otomatik olarak Windows Live Messenger a da aktarılıyor. Bunun dışında hem MSN den hem de Live Messenger den Hotmail posta hesabınızı da kontrol edebilmeniz mümkün. MSN Hotmail e kayıt olmanın bir diğer avantajı da Microsoft Passport Network içerisindeki her alanda bu e-posta adresi ve parolanızı kullanabilmeniz. MSN Hotmail birçok yönüyle kullanıcılarını tatmin edebilen bir e-posta sunucusu. Fakat rahatsız edici yönleri de yok değil. Bunlardan birisi de iptal politikaları. Eğer 30 gün içerisinde e-posta hesabınıza girmezseniz hesabınız geçici olarak iptal ediliyor ve tüm e- postalarınız siliniyor. Kullanıcı adı ve adresiniz içinse 90 günlük ilave bir bekleme süresi mevcut, eğer bu süre içerisinde hesabınızı tekrar aktif hale getirirseniz hesabınızı kaybetmiyorsunuz. Gmail Beta Google tarafından 1 Nisan 2004 te tanıtılmış olan Gmail birçok kullanıcı tarafından yeni bir kilometre taşı olarak görüldü. O tarihlerde sadece 172 PCnet Eylül 2006

113 Hotmail, Gmail ve Yahoo! NTERNET 2 MB ve 4 MB alan sunan rakipleri karşısında 1000 MB alan sunmaya başlayan Gmail in böyle büyük bir etki yaratmış olmasıysa son derece anlaşılır. Google ın burada sıklıkla dile getirdiği hiçbir şey silmek zorunda kalmayacaksınız sözü gerçekten de doğru gibi gözüküyor. Bunun sebebi başlangıçta 1000 MB alan sunan Gmail in bugün 2.7 GB alan sunması ve sunduğu alanı sürekli arttırması. Gmail gerçekten de sunduğu özellikler ve arayüzüyle diğerlerinden daha farklı bir e- posta sunucusu. İlk bakışta alışmakta zorlanabileceğinizi düşünebilirsiniz fakat hiç de öyle olmuyor ve farklı özelliklerine hızla alışıyorsunuz. Farklı özelliklerinden birisi, bir kişiyle yaptığınız yazışmaların gruplanarak size o kişiden gelen son e-postada daha önceki yazışmalarınızın mesajlaşmaya benzer bir yöntemle gösterilmesi. Bu sayede bir arkadaşınızla aynı konu üzerinde yaptığınız yazışmaların tümüne bir kerede erişme imkanı bulabiliyorsunuz. Google da Google Talk ı Gmail içerisine dahil etmiş ve sohbet imkanı sağlamış. Gmail de açılır pencereler veya reklam banner larının olmaması da e-postalarınızı hazırlarken dikkat dağılmasına karşı güzel bir koruma sağlıyor. Benzerlerinden daha farklı olarak Gmail de yer alan reklamlar, bir Google araması sonunda arama sonuçları sayfasının sağ kısmında görüntülenen küçük metinler şeklinde ve rahatsız edici değil. Gmail i edinmek isteyenlerin bir Gmail kullanıcısı tarafından davet edilmelerinin gerektiğini hatırlatalım. Gmail Beta nın da eksik yönleri var. Eksik olarak nitelendirmek belki çok doğru olmasa bile bir kullanıcı Gmail de En çok aranan özellikler adlı bir forum oluşturmuş ( ve kullanıcıların bu sitede oylama yöntemiyle en çok istedikleri özellikleri belirtmelerini istemiş. Bu siteye göre ilk on içerisinde şu an itibariyle IMAP erişimi Gmail den en fazla beklenen özellik. Sitenin yapımcısı sayfasını Google ın robotlarının da ziyaret ettiğini tespit ettiğini belirtiyor ve bu sayfada yer alan oylama sonuçlarının gerçekten de dikkate alınacağını umuyor. Google ın iptal politikasıysa MSN Hotmail den biraz daha uzun süreli. Gmail, 9 ay sonunda kullanılmayan hesapları iptal ediyor. Yahoo! Mail Beta 1996 yılından beri faaliyet gösteren Yahoo! Mail, tecrübesinin yanında milyonlarca kullanıcısıyla öne çıkan şirketlerden bir tanesi. Uzun yıllar kaliteli hizmetleriyle sürekli olarak kullanıcı sayısını arttıran Yahoo! Mail, Gmail in 1000 MB alan sunmasının ardından kısa bir süre sonra limitini 1 GB a yükseltmişti. Bugünse yepyeni bir hizmet olan Yahoo! Mail Beta ile karşımıza çıkıyor. Yahoo! Mail Beta, daha önceki sürüme göre çok daha gelişmiş olanaklar sunuyor. Öncelikle görünümü gerçekten çok güzel ve web tabanlı e- posta sunucularından çok Outlook benzeri e-posta programlarını andırıyor. İki kelimeyle tarif etmek gerekirse, doğru kelimeler kolay ve hızlı olacaktır. Sol tarafta klasörleriniz listeleniyor ve yeni klasörler yaratabiliyor veya bu klasörlerde arama yapabiliyorsunuz. Burada yer alan klasörler arasında takvim ve not defteri de var. Sağ taraftaysa üst üste duran iki pencere mevcut. Bunlardan üsttekinde gelen e-postalarınız bulunmakta ve herhangi bir postaya tıkladığınızda içeriği alt taraftaki pencerede açılmakta. Bu sayede mesaj listesini kapatmaya gerek kalmadan e- postalarınızı okuyabiliyorsunuz. Beta sürümünde de eski sürümdeki gibi 1 GB kota, 10 MB ekler, spam ve virüs koruması mevcut. Özellikle spam filtrelerinin başarısına da burada değinmek istiyoruz. İlk çıktığı günden beri kullandığımız Yahoo! Mail Beta daha hiçbir Hizmet kotalar spam in gelen kutumuza düşmesine izin vermediği gibi spam olmayan hiçbir maili de spam klasöründe aramak zorunda kalmadık. Bunlar dışında RSS, sürükle ve bırak, sağ fare tuşu, klavye kısayol tuşları, tüm mesajların aynı pencerede listelenmesi, yazılan adreslerin otomatik tamamlanması gibi özellikler de sunulmuş. Yahoo! Mail Beta dan yararlanmak isteyenler whatsnew.mail.yahoo.com adresinden sıra alabilirler. Yahoo! Mail Beta nın zayıf yönleri arasında hareketli ve çok renkli reklamların varlığı sayılabilir. Fakat ücretsiz bir posta hesabından reklam göstermemesini beklemek de herhalde fazla gerçekçi olmaz. Bir diğer konuysa Yahoo! Mail in önceki sürümünde var olan Türkçe dil desteğinin henüz Beta sürümünde sağlanmamış olması. Türkçe dil desteğinin geleceği bilinse de bunun ne zaman olacağı konusunda henüz bir tarih yok. Şirket politikasına göre hesabın iptal edilmesiyse dört ay sonunda gerçekleşiyor. Yahoo! Mail Beta MSN Hotmail Gmail Beta Spam filtresi Var Var Var Virüs tarama ve temizleme Var Var Var Depolama alan 1 GB 250 MB 2.7 GB (ve art yor) Maksimum mesaj boyutu 10 MB 10 MB 10 MB Sürükle ve b rak Var Yok Yok Türkçe dil deste i Yok Var Var Eylül 2006 PCnet 173

114 YAZILIM Ay n Yaz l mlar EYLÜL AYININ EN Y PROGRAMLARI Adult Photo Blanker Web sitelerindeki sak ncal foto raflar sansürler. Çocu unuzu internetteki tehlikelerden korur. Deyvi LEV TAS / [email protected] Tamamı CD de Burada sizlere tan tt m z yaz l mlar n tamam n PCnet Eylül CD sinin Dergiden bölümünde bulabilir ve sisteminize kurabilirsiniz. Çocuğunuzun çıplaklık içeren sitelere erişmesini ve erişebildiği sitelerde bulunan fotoğrafları görmesini engellemek istiyorsanız Adult Photo Blanker adlı programdan faydalanabilirsiniz. Sakıncalı sitelerin adreslerinin bulunduğu bir veritabanına sahip olan uygulama, bu sitelere bağlanma isteklerini reddediyor. Adult Photo Blanker, adresleri veritabanında bulunmayan sakıncalı sitelere bağlanılması durumunda çıplaklık içeren fotoğrafları sansürlüyor. Fotoğrafları sansürleyebilmek için bir yapay zeka motorundan faydalanan uygulama, fotoğrafların içerdiği renkleri analiz ederek ten rengine bolca rastlarsa fotoğrafları yüklenme aşamasında bulanık hale getiriyor. Adult Photo Blanker, internet üzerindeki fotoğrafların yanı sıra, e- posta yoluyla alınan ve sabit diskte bulunan fotoğrafları da sansürleyebiliyor. Ücretli olarak kullanıma sunulan Adult Photo 1 Blanker, bir şifre yardımıyla web de serbestçe gezinmeye de olanak tanıyor. Bilgi: Web...: Boyut..: 4.5 MB Türü...: Ücretli (49 USD) Platform: Windows XP / 2000 AVS DVD Player MPEG 2 çözümleyicili DVD oynat c Power DVD ve benzeri uygulamalarda olduğu gibi kaliteli bir MPEG 2 çözümleyicisine (codec) ve görüntüleri daha net gösterebilmek için birtakım özel rutinlere sahip olan bu uygulama, DVD haricinde MP3, OGG, QuickTime, VideoCD, WMV gibi birçok görsel ve işitsel medya formatını sorunsuzca oynatıyor. AVS DVD Player ın video dosyalarından kare görüntü alma, kalite kaybı oluşturmadan görüntü oranını değiştirme, kabuk desteği gibi hoş özellikleri de bulunuyor. Bilgi: Web....: Boyut...: 22 MB Türü....: Ücretsiz Platform.: Windows XP / Cyberhawk Bilgisayar n z zararl uygulamalardan korur Cyberhawk, zararlı uygulamaların sisteminize sızmak için izledikleri adımları tanıyan, truva atı, kurtçuk gibi zararlıların bilgisayarınıza sızmasını engelleyen bir uygulamadır. Yeni nesil virüslerin çoğu güncellenmeyen anti virüs yazılımları ve göz ardı edilen Windows yamalarından faydalanarak sisteme sızarlar. Cyberhawk bu tür durumlarda bellekte kalarak, gelen e-posta ve bağlantı isteklerini tarayarak sisteminizi korur. Şüpheli davranışları anlar. Bilgi: Web....: Boyut...: 6.6 MB Türü....: Ücretsiz Platform.: Windows XP / PCnet Eylül 2006

115 Ay n Yaz l mlar YAZILIM Pass2Go Güvenli ve tafl nabilir form doldurucu 4 DeskNow Lite E-posta sunucusu ve birlikte çal flma 6 R oboform uygulamasının taşınabilir versiyonu olan Pass2Go yu kullanarak web sitesi şifrelerinizi güvenli bir şekilde saklayabilir ve gerekli zamanlarda bu şifreleri sayfalara hızlı biçimde aktarabilirsiniz. Şifre dışında isim ve adres gibi bilgileri de web sayfalarına girebilen bu güzel uygulama, taşınabilir USB belleklerden çalıştırılabiliyor. Kurulum gerektirmeyen Pass2Go yu çalıştırdığınızda uygulama Internet Explorer ın (veya IE tabanlı diğer kabukların) parçası haline gelerek sitelerdeki form öğelerini tanımaya ve tek tıklamayla doldurmaya başlıyor. Pass2Go USB bellekten çalıştığı için üzerinde çalıştığınız bilgisayarda hiçbir iz bırakmıyor. Bilgi: Web...: Boyut..: 2.5 MB Türü...: Ücretsiz Platform : Windows ME / XP / 2000 DeskNow Lite, SMTP ve POP3 posta alma - gönderme yeteneklerinin haricinde spam filtreleme özelliğine de sahip bir posta sunucusudur. Bu uygulama aynı zamanda kullanıcıların dosya ve adres defteri paylaşımına, ajanda oluşturmalarına da izin verir. Bu yönüyle Microsoft un SharePoint çözümüne benzeyen DeskNow Lite, ücretsiz olarak kullanıma sunulmaktadır. İsteyen kullanıcılar e-posta yeteneklerinden faydalanmayıp sadece birlikte çalışmaya yönelik özelliklerini kullanabilirler. DeskNow Lite ın internet üzerinden anında mesajlaşma için Java tabanlı bir arayüzü bulunmaktadır. Bilgi: Web...: Boyut..: 51 MB Türü...: Ücretsiz Platform : Windows ME / XP / 2000 Disk Cleaner Sabit diskinizde yer açar Disk Cleaner, geçici dosyaları silerek sabit diskinizde yer açan, küçük, ücretsiz ve kullanımı kolay bir uygulamadır. Temp, Temporary Internet Files, Recycle gibi birçok klasörde bulunan dosyaları tek tıklamayla temizleyen Disk Cleaner, Opera, Firefox gibi web tarayıcıların oluşturduğu klasörleri de boşaltabilir. Son 5 kullanılan dokümanların listesi, site geçmişi gibi öğeleri de temizleyebilen bu ücretsiz uygulama Windows un açılışında otomatik olarak çalışarak ilgili klasörleri gözden geçirebilir. Bilgi: Web....: Boyut..: 360 KB Türü....: Ücretsiz Platform : Windows ME / XP / 2000 ipodwizard ipod unuzu kiflisellefltirebilirsiniz ipodwizard, ipod unuzun simgelerini, metinlerini ve yazıtiplerini özelleştirmek için kullanabileceğiniz bir uygulamadır. ipodwizard ilgili değişiklikleri iki ayrı şekilde yapabilir. Birinci seçenekte uygulama ipod üzerindeki yazılımı indirir, üzerinde değişiklik yapar ve tekrar ipod a yazar. İkinci seçenekteyse uygulama ipod üzerinde gerekli değişiklikleri gerçekleştiren bir yama hazırlar. ipodwizard, ipod un gösterdiği Apple logosu, yıldız, pil göstergesi gibi grafikleri seçtiğiniz başka grafiklerle değiştirebilir. Bilgi: Web....: Boyut...: 238 KB Türü....: Ücretsiz Platform.: Windows XP / Eylül 2006 PCnet 175

116 YAZILIM Ay n Yaz l mlar Replay Music Müzik yay nlar n bilgisayar n za kaydedin 8 Zero Assumption Haf za kartlar ndaki silinmifl foto raflar kurtar r 10 Shoutcast, Rhapsody gibi müzik yayınlarını dinlemeyi seviyor ve bu yayınları MP3 formatında bilgisayarınıza kaydetmek istiyorsanız Replay Music adlı uygulamadan faydalanabilirsiniz. Kaydettiğiniz ilk 25 şarkı için ücret talep etmeyen bu uygulama, şarkıları kalite kaybı olmadan kaydeder. Akışkan içeriği kaydetme yeteneğine sahip Audacity gibi ses editörleri olsa da bu uygulamalar kalite kaybına sebep olurlar. Yazılım, yaptığınız kayıtları MP3 formatında portatif müzik çalarınıza kaydedebildiği gibi ses CD si haline de getirebiliyor. Bilgi: Web...: Boyut..: 3.5 MB Türü...: Ücretli (49 USD) Platform: Windows ME / XP / 2000 Zero Assumption Digital Image Recovery uygulamasını kullanarak hafıza kartlarından yanlışlıkla silinen fotoğraflarınızı kurtarabilirsiniz. Silinen dosyaların yanı sıra formatlanan kartlardaki bilgileri de geri getirebilen bu ücretsiz uygulama, CompactFlash, Secure Digital, SmartMedia, Memory Stick gibi hafıza kartlarının yanı sıra USB parmak bellekleri destekliyor. Yazılım, silinen tüm dosyaları sabit diskte gösterdiğiniz bir klasöre kopyalar. TIFF, JPEG ve GIF formatındaki fotoğrafları tanıyan uygulamanın arayüzünün kullanımı oldukça basit. Bilgi: Web....: Boyut...: 628 KB Türü....: Ücretsiz Platform.: Windows ME / XP / 2000 McAfee SiteAdvisor Internet Explorer için güvenlik eklentisi Internet Explorer web tarayıcınızla sörf yaparken spyware, adware, spam, virüs, worm ve pishing gibi tehlikelerden uzak kalmak istiyorsanız bir tarayıcı eklentisi olan McAfee SiteAdvisor ı kullanabilirsiniz. Bu eklenti sizi ilgili tehditleri içeren web sayfalarından uzak tutar. Böylelikle herhangi zararlı bir uygulamayı veya eklentiyi 9 bilgisayarınıza indirmeden güvenli bir biçimde internet üzerinde gezinebilirsiniz. SiteAdvisor, McAfee nin iddiasına göre 100 binden fazla zararlı uygulamayı ve tüm web sitelerinin yüzde 90 dan fazlasını tanıyor. Bilgi: Web...: Boyut..: 531 KB Türü...: Ücretsiz Platform : Windows ME / XP / 2000 WinSnap Ücretsiz ekran yakalama yard mc s WinSnap, web sayfalarında kullanmak üzere ekran görüntüsü yakalayanlar için düşünülmüş bir uygulamadır. Benzer ekran yakalama uygulamalarında olduğu gibi pencerelerin, masaüstlerinin ve menülerin görüntülerini yakalayıp kaydedebilen WinSnap, bazı ekstra özellikleriyle öne çıkıyor. Yakalanan görüntülerin arkasına gölge atabilen, isteğe 11 göre görüntünün üzerine yazı yazabilen WinSnap, görüntüleri çevirme, küçültme, e-postayla gönderme gibi özelliklere de sahip.winsnap in kaydedebildiği dosya formatları arasında PNG, GIF, BMP, TIF ve JPG bulunuyor. Bilgi: Web...: Boyut..: 222 KB Türü...: Ücretsiz Platform : Windows XP / PCnet Eylül 2006

117 YAZILIM Bedavas En Bol Dergi :) PCNET OKURLARINA YÜZLERCE DOLAR DEĞERİNDE 5 tam sürüm yaz l m Bu ay da okurlar m za birbirinden de erli tam sürüm programlar veriyoruz. Bu sayfalar m zdaki tüm programlar dergimizin DVD sinde bulabilirsiniz. H. Bar fl NEVRES / [email protected] Engineering Adventures Elibrary CD de da tmak üzere broflürler haz rlamak için haz rlanm fl bir yaz l m. Elibrary, CD gibi ortamlarda sunulan e- broşürleri hazırlamak için kullanılan bir içerik yönetimi yazılımı. Sadece yeni başlayanlara değil, hızla broşür hazırlamak isteyen profesyonellere de uygun olan program, yazılımların eğitim CD lerini hazırlamak için de rahatlıkla kullanılabilir. Broşür arabirimi sürükle - bırak yöntemiyle kolaylıkla hazırlanabiliyor, herhangi bir programlama bilgisi gerekmiyor. Yazılımla hazırlanan çalışmalarda AVI ve MPEG formatında videolar, JPG ve GIF formatında resimler, RTF formatında metinler, WAV, MP3 ve WMA formatında sesler, PDF dosyaları, PPT formatında sunular, HTM, DOC, XLS dosyalarıyla EXE programlar kullanılabiliyor. Hazırlanan broşürler CD, DVD, taşınabilir bellek, e-kartvizit gibi ortamlarda dağıtılabiliyor. Broşürlerin bu ortamlarda dağıtılması, web sitelerindeki broşürlerle kıyaslandığında potansiyel müşterilerin internete bağlanmasını gerektirmemesi, geleneksel basılı ortamla kıyaslandığında da düşük maliyet ve kolay güncellenebilirlik avantajlarını ortaya çıkarıyor. Broşürleri görüntülemek için kullanıcı bilgisayarlarına herhangi bir program yüklenmesi gerekmiyor. İçerik yönetimi sistemi, web deki broşürler için kullanılan her malzemenin CD broşürlerinde de kullanılabilmesini sağlıyor. Yazılım, aynı firmanın geçen ay verdiğimiz Superblogging yazılımıyla da entegre çalışıyor. Elibrary, emlakçılar ve fotoğrafçılar için de kullanışlı özellikler içeriyor. Fotoğraf sanatçıları portföylerini bir e- kartvizit içerisinde rahatlıkla sunabilirken, modern görüşlü emlakçılar da emlak portföylerini müşterilerine gelişmiş bir arabirim içinde sunabilir. Elektronik broşür içinde bulunan videolar, televizyona bağlı medya oynatıcılarda otomatik olarak görüntülenebiliyor. Bu sayede bilgisayara sahip olmayan potansiyel müşterilerin de içerikten bir miktar yararlanabilmesi sağlanıyor. Uygulamayla yeni bir CDbroşürün hazırlanması yaklaşık 1-4 saat arasında zaman alıyor. Elibrary de hazırlanan çalışmalara küçük sınavlar eklenebiliyor. Bu sınavlar eğitim materyallerinde kullanılabileceği gibi, broşürlere bir miktar eğlence katmak amacıyla da değerlendirilebilir. Sınav sorularını arabirimin herhangi bir köşesine yerleştirerek sürekli görünümde kalmasını sağlayabildiğiniz gibi, uygulamanın herhangi bir aşamasında da tam ekran gösterebiliyorsunuz. Cevabın doğruluğuna göre uygulamanın yönlendirilmesi olanağı da bulunuyor. Sorular ve yanıtları CD Editor içinden girilebildiği gibi, TXT dosyalarını düzenleyerek de girilebiliyor. Kay t ve yükseltme Elibrary yi tam sürüm olarak kullanabilmek için fpoffer.htm adresinden kay t ifllemini gerçeklefltirmeniz gerekiyor. Ürünün daha geliflmifl sürümlerini sat n almak isterseniz, al flverifl yaparken CDoffer06 kodunu kulland n zda yüzde 20 indirim elde edeceksiniz. 178 PCnet Eylül 2006

118 Bedavas En Bol Dergi :) YAZILIM A4Desk Flash animasyonlu siteler haz rlaman n en kolay yollar ndan biri. A4Desk profesyonel Flash şablonu temelli bir web sitesi hazırlama yazılımı. A4Desk i kullanarak Windows platformunda Flash tabanlı menüler, web siteleri, sunular hazırlayabilirsiniz. Bu yazılımla web sitesi hazırlamak için herhangi bir kodlama bilgisi ve internet bağlantısı gerekmiyor, herhangi bir Flash düzenleme yazılımı satın almadan Flash uygulamaları geliştirilebiliyor. A4Desk, Flash uygulamaları geliştirmek isteyen, ancak Flash öğrenmekle vakit kaybetmek istemeyen ya da vakti olmayanlar için oldukça kullanışlı bir yazılım. Hazır şablonları kullanarak sadece birkaç dakika içinde Flash tabanlı bir web sitesine sahip olabilirsiniz. Yazılımla web sitesi hazırlamak için hiçbir kodlama yapmak gerekmiyor. Dahili FTP istemcisi özelliği, hazırlanan sitelerin hızla yayına sokulabilmesini sağlıyor. Çalışmalara arkaplan sesi eklemek, sayfa özelliklerini değiştirmek ve kendi resimlerinizi eklemek çok kolay. Uygulama SWF, GIF, JPG ve BMP dosyalarını kullanabiliyor. Benzer programlara göre çok daha kullanışlı, gerçekten web sitelerinde kullanılabilir şablonlar içeren yazılımın üreticisinin sunduğu hizmetler arasında kendi Flash şablonlarınızın programa uyarlanması ve özgün Flash şablonu üretimi de var. Ücretsiz kullan m Yaz l m tam sürüm olarak kullanabilmek için, Help > About menüsüyle aç lan penceredeki Register dü mesine t klayarak flu anahtar girmelisiniz: 2R74-D42F-FDRB-T34D Uygulamay bu flekilde tam sürüm haline getirdikten sonra tüm fonksiyonlar n aktif olmas için program kapat p tekrar bafllatmal s n z. Cyberlink PowerBackup Verilerinizin güvenli i için yedekleme flart. Cyberlink PowerBackup, ad mlar aras nda serbestçe hareket edebildi iniz dört ad ml bir sihirbaz arac l yla kolayca yedekleme ve geri yükleme yapabilmenizi sa l yor. Yaz l m sabit diske yedek alabildi i gibi CD ve DVD lere disklere bölerek de yedekleme yapabiliyor. Ad m ad m yedekleme Yaz l m çal flt rd n zda Select Source ad m ndaki Windows Gezgini ne benzer arabirimden yedekleyece iniz dosya ve klasörleri seçin. Select Destination ad m nda Back up to bölümünden sabit disk ya da CD/DVD yaz c n z seçin. Back up as bölümüne de yedekleme dosyas n n yolunu ve ad n girin ya da Browse dü mesini kullanarak yedekleme yerini seçin. Split into volumes bölümünde yedek dosyas n n hangi boyutta parçalara ayr laca n seçebilirsiniz. Auto seçene i yerlefltirdi iniz CD ve DVD lere göre otomatik boyutland r r, sabit diske yedekleme yap yorsan z tek parça halinde yedek al r. Select Method ad m ndaki üç seçenek s ras yla tam yedekleme, son yedekten sonra eklenen ya da de iflen dosyalar yedeklemeyi sa layan farkl lar yedekleme ve son artan yedeklemeden sonra de iflen ya da eklenen dosyalar yedeklemeyi sa layan artan yedekleme ifllevlerini sa l yor. Options dü mesine t klayarak ulafl lan pencereden di er yedekleme seçeneklerini de ifltirebilirsiniz. Bu seçenekler aras nda s k flt rma oran, do ruluk denetleme, flifre belirleme gibi özellikler bulunuyor. Back Up Files ad ndaki son ad mda yedeklemenin özeti yap l yor ve ifllemin bafllat lmas sa lan yor. Sa alttaki iki dü meden Back Up Now ile yedeklemeyi hemen bafllatabilir, Add to Scheduler dü mesiyle yedeklemenin gerçekleflmesini istedi iniz zaman tan mlayabilirsiniz. Kay t Program kurabilmek için, öncelikle gocyberlink.com/english/bundle/i ndex.jsp?neventid=1555 adresindeki formu doldurarak bir kurulum anahtar edinmeniz gerekiyor. Daha sonra e-posta adresinize gönderilen anahtar kurulum aflamas nda CD-Key alan na girmelisiniz. Eylül 2006 PCnet 179

119 YAZILIM Bedavas En Bol Dergi :) BB FlashBack Express Windows taki ekran görüntülerini Flash animasyonu ya da AVI olarak kaydedin. Blueberry Software in Windows platformu için hazırladığı ekran kaydetme yazılımı FlashBack Express, ekranda görüntülenen tüm pencereleri kaydederek sunu, eğitici materyal, elektronik kullanım kılavuzu gibi amaçlarla film halinde gösterebilmenizi sağlıyor. Alınan görüntüler Flash ya da AVI filmi şeklinde akıcı olarak izlenebiliyor. Programla ekran görüntülerini kaydederken üzerine konuşma kaydetmek ya da bir arkaplan müziği eklemek mümkün. Ekranın tamamı, tek bir pencere ya da dikdörtgen bir alan kaydedilebiliyor. Yazılım Windows Media Player tarzı oynatma kontrolleriyle kolayca yönetilebiliyor. Kullanıcısına ses ve video kalitesi üzerinde tam hakimiyet sunan yazılım sadece ekranda gerçekleşen değişiklikleri kaydettiği için çok yüksek kaliteli dosyalar bile küçük dosya boyutlarına sahip oluyor. Yüksek kare oynatma hızında kaydedilen filmler oldukça kaliteli videolara dönüşüyor, kareler arasındaki geçişler kesinlikle belli olmuyor. Kaydedilen filmleri web sitenizde yayınlamak isterseniz, Blueberry nin sunduğu özel HTML şablonları sayesinde onları akışkan Flash videoları olarak yayınlayabilirsiniz. Bu videolar ses ve gömülü oynatma kontrolleri de içerebiliyor. Yazılım işlemler sırasında PC de çalınan tüm sesleri yakalayabiliyor, dilenirse bunları MP3 formatında ayrıca kaydedebiliyor. Kayıt esnasında istenirse masaütündeki simgeler gizlenebiliyor. İşlemlere çeşitli tuşlar atanarak kayda başlama ve durma kolayca sağlanabiliyor. Kayıttan yürütme 1/2, 1/4, 2x veya 4x hızlarında gerçekleştirilebilyor. Keystroke Display özelliğiyle filme konu olan ekran görüntüleri alınırken yapılan tuş vuruşları izleyicilere gösterilebiliyor. BB FlashBack ile hazırlanmış örnek videoları adresinde izleyebilirsiniz. BB FlashBack yazılımı 2005 yılında 330 binden fazla kişi tarafından indirilip kullanılmış. Dünyada 170 ten fazla ülkede satışta olan FlashBack Express in Kay t normal satış fiyatı 39 USD. PCnet kullanıcıları ücretsiz sahip oldukları FlashBack Express ten FlashBack e terfi etmek isterlerse 199 USD yerine 160 USD ödeyecekler. Geçerli bir e-posta adresi kullanmay unutmay n. Yaz l m tam sürüm olarak kullanabilmek için, öncelikle aç l flta ç kan BB FlashBack Express Free Licencing bafll kl penceredeki Register Now dü mesine t klamal s n z. anahtar içeren bir e- posta gelecektir. Firman n gönderdi i e- postay ald ktan sonra, uygulaman n sistem tepsisine yerleflen simgesine sa t klay p Enter Licence Key seçene ini seçmelisiniz. Aç lan pencereye onay kodu, lisans anahtar ve e-posta adresinizi girip OK dü mesine t klad n zda kay t ifllemi tamamlanacakt r. Bunu yapt n zda aç lan sayfadaki formu doldurup Submit dü mesine t klad ktan bir süre sonra e-posta adresinize onay kodu ve lisans 180 PCnet Eylül 2006

120 YAZILIM Bedavas En Bol Dergi :) SafeIT File Encryption 2006 Dosya ve klasörlerinizin güvenli ini sa lam flifrelerle garanti alt na al n. SafeIT Security tarafından geliştirilen File Encryption yazılımı, dosya ve klasörleri şifreleyebilmenizi sağlıyor. Yazılım, şifrelenmiş dosyaların gönderildiği bilgisayarda File Exncryption yazılımı bulunmasına gerek kalmadan içeriğe erişilebilmesi için Self Extraction özelliğini de sağlıyor. Yazılım ekranının sol tarafında bulunan Encryption düğmesiyle şifreleme, Decryption düğmesiyle de şifreli dosyaları çözme işlemlerini gerçekleştirebilirsiniz. Self Extraction düğmesi, kendi açılabilen şifrelenmiş dosyalar oluşturabilmenizi sağlıyor. Bu dosyaların File Encryption programı yüklü olmayan bilgisayarlarda açılabilmesi için, sorulduğunda anahtarın girilmesi gerekiyor. Şifreleme işlemini gerçekleştirmek için Encrypt düğmesine tıkladığınızda, açılan listeye dilediğiniz dosya ve klasörleri ekleyebilirsiniz. Dosyalar şifrelendikten sonra, orijinallerinin güvenli silinmesi, normal yoldan silinmesi ve olduğu gibi bırakılması arasında seçim yapabilirsiniz. Decrypt bölümü de tamamen Encrypt ile aynı mantıkta çalışıyor, ancak işlemin tersini gerçekleştirerek şifreli dosyaları çözüyor. Bu bölümdeki Open the files automatically after decryption seçeneğini kullanarak çözme işlemi sonrasında dosyaların otomatik olarak açılmasını sağlayabilirsiniz. Kay t Yaz l m kurarken verdi iniz e- posta adresinize k sa bir süre sonra lisans anahtar n da içeren bir e-posta gelecektir. Bu anahtar ad n z, e-posta adresiniz ve varsa flirketinizin ad yla birlikte sol menüdeki About dü mesine ve ard ndan Register dü mesine t klayarak ulafl lan ekrandaki ilgili alanlara girdi inizde kay t ifllemi tamamlanacakt r. Bu ifllemin ard ndan program tam sürüm olarak s n rs zca kullanabilirsiniz. S k sorulan sorular Kay t ifllemleri neden internetten yap l yor? Yaz l m firmalar, tam sürüm programlar n lisans n verirken, müflterilerinin kendilerinde kay tl olmas n istiyorlar. Günümüzde birçok lisansl yaz l m da korsanl a karfl online aktivasyon yöntemini kullan yor. Bu nedenle, tam sürüm yaz l mlar ço u zaman kay t gerektiriyor ve bu kay t da ço u zaman online olarak bir form doldurmak yoluyla gerçeklefltiriliyor. Ayr ca ço u program için her kay tta farkl bir kurulum anahtar kullan lmas gereklili inden dolay, her okurumuzun ayr bir kurulum anahtar edinmesi gerekiyor. Bu nedenle istisnalar haricinde kurulum anahtarlar n do rudan dergimizde yay nlayam yoruz. Kay t formunu doldurdum, neden seri numaram gelmedi? Yaz l m firmalar n n gönderdikleri seri numaralar n içeren e-posta mesajlar, e-posta servisleri ya da yaz l mlar taraf ndan spam ya da istenmeyen e-posta olarak alg lanabiliyor. Bu nedenle, seri numaras n alamad n zda ilk önce bu klasörlere bakmal s n z. Bu kontrolü yapt ktan sonra seri numaras n bulamad ysan z, yeterince bekledi inize inan yorsan z tekrar form doldurabilirsiniz. Yine sonuca ulaflamazsan z, firmalar n web sitelerindeki destek sayfalar n ziyaret edebilirsiniz. Ne yaz k ki dergimizin ulaflmayan e-postalar konusunda bu yaz lanlar tekrar etmekten baflka yapabilece i bir fley yok. 182 PCnet Eylül 2006

121 YAZILIM Kendi Zil Sesinizi Oluflturun CEP TELEFONUNUZ BEDAVAYA fienlens N Mobil içerik yöneticisi: Create-Ringtone Tam sürüm Create-Ringtone yaz l m yla cep telefonunuz için zil sesi ve duvar ka d haz rlayabilir, hiçbir ekstra donan ma ihtiyaç duymadan bunlar yükleyebilirsiniz. Selim fiumlu / [email protected] Cep telefonlarımızı kişiselleştirmeyi çok seviyoruz. Sevdiği şarkının zil sesi olarak çalmasını ya da sevdiği birinin resmini telefonunun arkaplanında görmeyi kim istemez ki? Zaten bunları ne kadar çok sevdiğimiz, son yıllarda logo melodi servislerinin ülkemizde patlama yapmasından da belli. Büyük miktarda paraların döndüğü bu sektörün sunduğu servislerin de oldukça pahalı olduğunu itiraf etmeliyiz. Zaman zaman tek bir melodi ya da resimli mesaj için 20 30, bir Java oyun için de 100 den fazla kontörünüzü feda etmeniz gerekebiliyor. Hal böyle olunca, dün yüklediğiniz bir zil sesini ertesi gün otobüste bir başkasının telefonunda duyduğunuzda doğal olarak tepeniz atıyor. Hiç kimse yeni bir zil sesi için bir o kadar kontör daha harcamak istemez. İşte bu problemin en ucuz çözümünü size bu ay PCnet sunuyor: Create-Ringtone. Tam sürüm Create-Ringtone 3.0 ı bu ayki Create-Ringtone 4.5 Create-Ringtone un son sürümü ses format n n özelliklerini ve kalitesini belirleme, Bluetooth üzerinden gönderim gibi yeni özelliklere sahip. Bu sürümü adresinden indirip 15 gün boyunca deneyebilir, be enirseniz 19,95 USD karfl l nda sat n alabilirsiniz. PCnet CD sinin Dergiden bölümünde bulabilirsiniz. Create-Ringtone, pek çok cep telefonu modeli için zil sesleri ve duvar kağıtları hazırlayıp, bunları hiçbir ekstra donanıma gerek kalmadan koyca telefonunuza yüklemenize yardımcı oluyor. Desteklenen zil sesi formatları MP3, WAV ve QCP. Böylece elinizdeki bir MP3 dosyasını ya da müzik CD sini kullanarak yeni zil sesinizi kolayca oluşturabilirsiniz. Duvar kağıtları için de yüzlerce cep telefonu modelinin ekran çözünürlüğü hazır olarak geliyor, böylece ek uğraştan kurtulmuş oluyorsunuz. Create-Ringtone un en güzel özelliğiyse hazırladığınız dosyaları Bluetooth dongle ya da kızılötesi adaptörü gibi ek bir aygıta gerek kalmadan gönderebilmesi. Bunun için WAP üzerinden aktarım yöntemi kullanılıyor. Dosyanız bir WAP sitesine yükleniyor ve adresi size veriliyor. Bu yöntemle video, resim gibi istediğiniz her türlü dosyayı da telefonunuza göndermeniz mümkün. Siz de GPRS destekli telefonunuzdan bu adrese girerek çok cüzi bir bağlantı ücreti (dosyanın boyutuna göre değişse de genellikle 3-5 kontör) karşılığında dosyanızı indirebiliyorsunuz. Bu ücreti de zaten Create-Ringtone talep etmiyor, GSM operatörünüzün internet erişim tarifesi üzerinden ücretlendiriliyorsunuz. Zil sesi haz rlayal m Cep telefonunuzla birlikte gelen klasik zil seslerinden pek hoşlanmadığınızı biliyoruz. Modern cep telefonlarının pek çoğu gerçek ses (true tone) formatındaki en kaliteli zil seslerini destekliyor. Create- Ringtone, MP3, WAV veya QCP dosya formatlarında gerçek zil sesleri hazırlayabilir. Şimdi Create-Ringtone u çalıştırın. Ana ekrandaki Ringtone bölümünde zil sesi seçenekleri yer alıyor. Bilgisayarınızdaki bir MP3 dosyasını dönüştürmek istiyorsanız Select Audio File from My Computer ı, bir müzik CD sinden dönüşüm yapmak istiyorsanız Get Audio Track from CD-ROM u seçin. Biz ilk seçenekle devam ediyoruz. İstediğiniz MP3 dosyasını seçtikten sonra ekranda ses dalgalarından oluşan yeşil bir çubuk belirecek. Tepedeki + ve düğmeleriyle yakınlaştırma ve uzaklaştırma yapabilirsiniz. Şimdi Play düğmesine basarak müziği dinleyin ve zil sesi olarak kaydetmek istediğiniz yerlere dikkat edin. Bütün şarkının boyutu çok büyük olacağı için saniyelik bir kısmı keserek zil sesi yapmamız ideal olacaktır. Seçtiğiniz kısmın başlangıcına sol tıklayıp ve fare tuşunu bırakmadan sağa doğru sürükleyin. Zil sesinin bitmesini istediğiniz yerde farenin tuşunu 184 PCnet Eylül 2006

122 Kendi Zil Sesinizi Oluflturun YAZILIM bırakın. Seçtiğiniz kısım beyaz renkle işaretlenecektir. Şimdi tekrar Play e basarak zil sesini dinleyebilirsiniz. Düzeltme yapmak için beyaz seçimin kenarlarına tıklayarak yeniden sürükleyebilirsiniz. Müziği belirledikten sonra dosya formatını seçmemiz gerekiyor. Bunun için cep telefonunuzun kılavuzuna göz atmanız ya da en kötü ihtimalle deneme - yanılma yöntemini kullanmanız gerekebilir. İdeal format MP3 olmasına rağmen bizim kullandığımız Nokia 6600 model telefon MP3 formatını desteklemiyordu, bu nedenle pencerenin alt kısmındaki çubuktan WAV formatını seçtik. WAV formatı MP3 ten daha fazla yer kaplayacaktır. Dosyanın yaklaşık boyutunu en alttaki çubukta görebilirsiniz. Artık sıra dosyayı telefona göndermeye geldi. Bunun için iki seçeneğimiz var: WAP üzerinden göndermek veya Bluetooth dongle gibi bir cihaza sahipsek bilgisayarımıza kaydederek Bluetooth aracılığıyla göndermek. Bluetooth üzerinden gönderim tamamen ücretsiz olmasına rağmen ilk satın alma maliyeti unutulmamalı. Sadece birkaç gönderim yapacaksanız WAP üzerinden transfer daha ucuza gelecektir. Tabii bilgisayarınızla cep telefonunuzu bir kablo aracılığıyla birbirine bağlıyorsanız bu yöntemi de kullanabilirsiniz.sağ taraftaki panelden WAP (Internet transfer) i seçerek devam ediyoruz. Açılan penceredeki Name alanına Türkçe karakter ve boşluk içermeyen, kısa bir isim girin. Böylece uyum problemi yaşama ihtimalini azaltmış olursunuz. Mobile Operator ve Phone Number alanlarının doldurulması zorunlu değil. Zaten Türkiye deki operatörlerinin burada listelenmediğini fark edeceksiniz, o nedenle bunları boş bırakıyoruz. Send düğmesine tıkladığınızda dosyanız Create-Ringtone sunucusuna yüklenecektir. Bir sonraki ekranda size bir WAP adresi ve dosya numarası verilecektir. Bunları not edin. Sıra dosyayı cep telefonumuza indirmeye geldi. Dosyanız 30 dakika boyunca sunucuda tutulduktan sonra silinecektir, o nedenle fazla beklemeyin. Bu aşamada cep telefonunuzun GPRS ayarlarının yapılmış olması gerekiyor. Eğer yapılmamışsa GSM operatörünüzün web sitesinden bilgi alabilirsiniz. Şimdi cep telefonunuzun tarayıcısını açarak (Nokia 6600 için Menü > Servisler) wap.mobilatory.com adresine girin. Açılan sayfadaki Enter File ID kutusuna dosya numaranızı yazıp Get File linkine tıklayın. Gelen sayfada yeniden Get File a tıklayın. Telefonunuz dosyayı indirmeye başlayacaktır. Dosyanın boyutuna göre bu işlem birkaç dakika sürebilir, dosya inene kadar bekleyin. Dosya indikten sonra yapılacak işlem telefonunuzun marka ve modeline göre değişecektir. Yapmanız gereken şey dosyayı telefonunuza kaydetmek ve ardından zil sesi ayarlarına girerek yeni zil sesinizi seçmek. Nokia 6600 da dosya indiğinde Ses Kaydedici açılır. Seç menüsünden Kaydet i seçtikten sonra Menü > Tercihler > Seçenek > Kişiselleştir > Zil sesi yolunu izleyerek zil sesinizi değiştirebilirsiniz. Duvar ka d haz rl yoruz Create-Ringtone un bir diğer özelliği de cep telefonunuzun ekranına uygun arkaplan resimlerini kolayca hazırlayabilmesi. Bunun için Create-Ringtone u açın ve Wallpaper bölümünden Select Image from My Computer seçeneğini işaretleyin. Bilgisayarınızdaki herhangi bir resmi seçtikten sonra Image Converter penceresi açılacaktır. Öncelikle Size kutusundan kendi cep telefonu modelinizi seçmeniz gerekiyor, böylece ekran çözünürlüğünüze uygun bir arkaplan resmi oluşturabilirsiniz. Telefonunuz çok yeni bir modelse listedeki Di er dosyalar Modern cep telefonlar, zil sesleri ve duvar ka tlar d fl nda birçok dosyayla da çal flabiliyor. Video dosyalar, foto raflar veya program kurulum dosyalar bunlardan baz lar. WAP üzerinden bu tür bir dosyay aktarmak isterseniz yine yüzlerce telefon arasında yer almıyor olabilir. Bu durumda listenin en başındaki Custom Size ı seçerek ekran boyutunu girmeniz gerekir. Bu bilgi cep telefonunuzun kitapçığında yazıyor olmalıdır. Biz Nokia 6600 ı seçerek devam ediyoruz. Ekranda resminizin büyük halini ve Preview penceresinde de cep telefonunuzda görünecek halini göreceksiniz. Büyük resmin içindeki kesik çizgilerden oluşan kutuyu hareket ettirebilir veya köşelerinden tutup çekerek boyutunu değiştirebilirsiniz. Preview ekranı da otomatik olarak güncellenecektir. Hazırladığınız resmi telefonunuza göndermek için izlemeniz gereken yol yukarıda anlattığımızla tamamen aynı. Sağdaki panelden WAP (Internet transfer) i seçtikten sonra daha önce anlattığımız adımları uygulayabilirsiniz. Save to Computer seçeneğiyle resmi bilgisayara kaydetmeniz ve daha sonra kendi yöntemlerinizle telefonunuza aktarmanız da mümkün. Create-Ringtone u kullanabilirsiniz. Bunun için yapman z gereken fley, ana ekrandaki Files bölümünden Select from My Computer seçmek ve yine yukar da anlatt m z dosya gönderme ad mlar n uygulamak. Eylül 2006 PCnet 185

123 YAZILIM Gün Yüzü Görmemifl Windows Püfleri WINDOWS UN SAKLI PERFORMANSINI ORTAYA ÇIKARTIN Kolay X P S k kulland n z ifllemler için k sayollar, bilmedi iniz fakat size zaman kazand racak özellikler ve fazlas bu yaz m zda. Deyvi LEV TAS / [email protected] Kullandığınız işletim sistemine hakim değilseniz, çeşitli fonksiyonları hızlı biçimde çağırmanıza olanak tanıyan klavye kısayollarını bilmiyorsanız Windows un sahip olduğu potansiyeli açığa çıkaramazsınız. Windows'u hızlı ve etkili bir biçimde kullanmak, işletim sisteminin saklı performansını ortaya çıkarmak için daha önce hiç yayınlanmamış püf noktalarımızı uygulayabilirsiniz. Oturum sonland r rken uyku moduna geçmek Bir masaüstü bilgisayara sahipseniz ve bilgisayarınızı tıpkı dizüstü bilgisayarlarda olduğu gibi uyku moduna geçirmek, böylece bilgisayarınızı açtığınızda kaldığınız yerden çalışmaya devam etmek istiyorsanız, Windows un gizli özelliğini kullanabilirsiniz. Windows yüklü tüm dizüstü ve masaüstü bilgisayarlarda oturum kapatma penceresi aktifken H tuşuna basarak bilgisayarınızı uyku moduna (Hibernate) geçirebilirsiniz. Uyku modunda bilgisayarınız güç harcamayacaktır. Oturum kapatma penceresinde Hibernate ifadesini görmek isteyenler SHIFT tuşuna basabilirler. Microsoft un yeni servisini kullanarak bilgisayar n z güvenli hale getirin Bilgisayarınızdaki mevcut tehditleri ortadan kaldırmak, tehlikeler hakkında bilgi almak, bilgisayarınızın performansını arttırmak ve gereksiz dosyalardan kurtulmak için 186 PCnet Eylül 2006

124 Gün Yüzü Görmemifl Windows Püfleri YAZILIM Microsoft un ücretsiz servisi olan Windows Live Safety Center ı kullanabilirsiniz. Şimdilik Beta aşamasında olan bu online hizmetten faydalanmak için ilk aşamada adresine bağlanın Karşınıza gelen Türkçe sayfada Koruma ifadesine tıklayın. Koruma Taraması düğmesine basıp karşınıza gelen sözleşmeyi onayladıktan sonra Şimdi Yükle düğmesine basın. Son olarak ActiveX programcığını yüklediğinizde ve Koruma Taraması ifadesine tıkladığınızda bilgisayarınız tehlikelere karşı taranmaya başlayacaktır. Bu adımları uygulamadan önce Internet Explorer ın reklam penceresi önleme özelliğini kapatmanız gerekebilir. Windows XP deki komut sat r n n bilinmeyen özellikleri Windows XP nin tüm sürümlerinde iki farklı DOS komut satırı bulunur. Bunlardan bir tanesi NT çekirdeği taşıyan ve XP için dönüştürülmüş klasik Command.Com dur. Eski DOS un tüm özelliklerini taşıyan Command.Com u problemsiz olarak kullanabilirsiniz, fakat CMD.EXE adlı versiyonun daha fazla özellik sunduğunu belirtelim. Örneğin komut satırındayken F7 tuşuna bastığınızda daha önceden girdiğiniz komutları liste halinde görebilir ve tekrar kullanabilirsiniz. F5 e basarak son girilen komutu yineleyebilir, uygulama başlığına sağ tıklayarak penceredeki metinleri kopyalayabilirsiniz. Ayn anda indirilen dosya miktar n yükseltmek Internet Explorer web tarayıcısı, aynı sunucudan aynı anda birden fazla dosyayı indirmek istediğinizde bu dosyalardan sadece iki tanesine izin verir. Tıkladığınız diğer indirme işlemlerini bekletir ve o anda indirilen dosyaların büyük olması durumunda bir süre bekleyerek karşınıza bir hata sayfası getirir. Internet Explorer ın bu özelliği hoşunuza gitmiyorsa ve aynı anda ikiden fazla dosyanın indirilmesini sağlamak istiyorsanız aşağıdaki adımları uygulayabilirsiniz. Başlat > Çalıştır kutusuna Regedit yazıp Enter a basarak Windows Kayıt Defteri ni çalıştırın. Kayıt Defteri nin HKEY_CURRENT_USER\Software \Microsoft\Windows\CurrentVer sion\internet Settings klasörüne geçin. Sağ pencerede boş bir alana tıklayarak Yeni > DWORD seçeneklerini çalıştırın MaxConnectionsPer1_0Ser ver adlı (tırnak olmadan) bir ifade oluşturup değerini a (yine tırnaksız) olarak değiştirin. Aynı alanda MaxConnectionsPerServer adlı bir ifade daha oluşturup bunun da değerini de a olarak belirleyin. Örnek için aşağıdaki resme bakabilirsiniz. Windows Kayıt Defteri nde ilgili değişiklikleri yaptığınızda Internet Explorer 10 dosyayı aynı anda indirmenize izin verecektir. IP, DNS, Gateway ve Subnet Mask bilgilerini kolayca not edebilirsiniz Yerel ağa bağlı olan bilgisayarınıza atanmış IP adresini öğrenmek ve mevcut ağ ayarlarını hızlı biçimde görüntülemek için IPCONFIG komutunu kullanabilirsiniz. Öncelikle Windows-R tuşlarına basarak Çalıştır penceresini görüntüleyin ve CMD komutunu girerek Enter a basın. Bir DOS penceresi açılacaktır. Boş bir satıra IPCONFIG /ALL yazdığınızda mevcut ağ bağlantılarınız hakkında detaylı bilgiler görüntülenecektir. Bu Açılmayan Windows u kurtarmak Herhangi bir sebepten dolay Windows XP yi açam yorsan z, bilgisayar n z XP CD sinden bafllat p Sistem Kurtarma (System Recovery) özelli inden faydalanabilirsiniz. Fakat bunu yapt n zda Windows Kay t Defteri temizlenerek uygulamalar n z n bir k sm kullan lmaz hale gelecektir. Oysa ki Sistem Geri Yükleme (System Restore) özelli ini kullanabilseydiniz bilgisayar belirli bir süre öncesine döndürerek kald n z yerden devam edebilirdiniz. Windows kullan c lar n n birço u Sistem Geri yükleme uygulamas n komut sat r ndan nas l çal flt raca n bilmez. Oysa ki Windows u Güvenli Kip Komut steminde aç p basit bir komut vererek Sistem Geri Yükleme yard mc s n çal flt rabilir ve sistemi bir süre öncesine döndürebilirsiniz. Bilgisayar n z bafllatt ktan sonra Windows logosu ekranda görünmeden önce klavyeden F8 tufluna baz n. Güvenli Kip Komut stemi (Safe Mode With Command Prompt) seçene ini çal flt r n. Windows oturumunu sistem yöneticisi olarak açman z gerekecektir. Bunu yapt ktan sonra karfl n za DOS komut penceresi gelir. Bofl bir sat ra %systemroot%\system32\ restore\rstrui.exe komutunu yaz p ENTER a basarak Sistem Geri Yükleme yard mc s n çal flt rabilirsiniz. Eylül 2006 PCnet 187

125 YAZILIM Gün Yüzü Görmemifl Windows Püfleri bilgileri bir yere not etmek için zahmet etmenize gerek yok. Komutunuzu biraz genişleterek IPCONFIG /ALL > C:\IPBILGILERI.TXT şekline getirdiğinizde C: sürücünüzün ana klasöründe bir metin dosyası oluşturulacak ve içine biraz önce görüntülediğiniz bilgiler eklenecektir. Bu dosyayı güvenli bir yerde saklayarak ihtiyaç duyduğunuzda (örneğin bir sonraki Windows kurulumunda) kullanabilirsiniz. Windows u hangi tarihte yüklemifltiniz? Windows u hangi tarihte yüklediğinizi görmek için Microsoft un işletim sistemine entegre ettiği Systeminfo adlı küçük yazılımı kullanabilirsiniz. Bu yazılım, işletim sisteminin yüklenme tarihi dışında son oturumun ne kadar süredir açık olduğu, anakartın markası, fiziksel ve sanal bellek miktarı, yüklü olan yamalar gibi birçok detayı listeler. DOS tabanlı bir yazılım olan Systeminfo yu çalıştırmak için Başlat > Çalıştır kutusuna CMD girince açılan komut satırında Systeminfo yazarak ENTER a basmalısınız. Windows un yüklenme tarihini listelenen bilgilerin üst kısmında görebilirsiniz. Sürücüleri fareyle Quick Launch klasörüne sürükleyip b rak n. Sürücü ve klasörlere görev çubu undan ulaflmak DVD sürücünüze taktığınız medyaların içeriğine kolayca ulaşmak, istediğiniz bir klasörü kolayca açmak için her seferinde Bilgisayarım penceresini kullanmak zorunda değilsiniz. Sıkça kullandığınız sürücü ve klasörlerin kısayollarını masaüstünde oluşturabileceğiniz gibi, Windows un görev çubuğundaki Hızlı Başlatma alanını da bu sürücü ve klasörlere kolay erişim için kullanabilirsiniz. Örneğin bir DVD sürücüye hızlı başlatma alanından ulaşmak için şu adımları uygulamalısınız: Bilgisayarım penceresinde C sürücünüze çift tıklayarak C:\Documents and Settings\[Kullanıcı Adınız]\Application Data\Microsoft\Internet Explorer\Quick Launch klasörüne geçin. Klasörü kapatmayın ve Bilgisayarım simgesine tekrar çift tıklayın. Sıklıkla kullandığınız sürücüleri fare yardımıyla Quick Launch klasörüne sürükleyip bırakın. Sürücülerin kısayolları otomatik olarak oluşacaktır. Dilediğiniz klasörlerin simgelerini Quick Launch klasörüne sürükleyip bırakırken klavyedeki SHIFT ve CTRL düğmelerinin ikisi de basılı olmalıdır. Aksi takdirde Windows klasörlerin içeriğini bu alana taşıyacaktır. Bu püf noktamızı uyguladıktan sonra hızlı başlatma alanındaki sürücü simgelerine tıklayarak sürücü içeriğini görebilir ve sık kullandığınız klasörleri kolayca karşınıza getirebilirsiniz. Her Windows XP kurulumunda aktivasyon yapmak zorunda de ilsiniz Windows un lisanslı bir kopyasına sahipseniz ve bu kopyayı bilgisayarınıza daha önce yüklediyseniz Windows\System32 klasöründe bulunan wpa.dbl dosyasının bir yedeğini alarak Windows u tekrar yüklediğinizde bu dosyayı orijinal yerine kopyalayabilir, böylece tekrar aktivasyon yapmanıza gerek kalmadan işletim sisteminizi gönül rahatlığıyla kullanabilirsiniz. Bu dosyayı paylaşmamalı ve sadece kişisel kullanımınız için saklamalısınız. Aktivasyon işlemi sırasında bilgisayarınızın konfigürasyonu kaydediliyor ve bu dosyaya işleniyor, yani farklı konfigürasyona sahip bir bilgisayarda bu dosyayı kullanamazsınız. Yapt n z aramalar kaydedebilirsiniz Windows altında yaptığınız arama işlemlerini.fdn uzantılı dosyalarda saklayabilirsiniz. Örneğin herhangi bir klasördeki MP3 dosyalarını arattınız, bu arama işlemini ileriki bir tarihte kolayca tekrarlamak için oluşturduğunuz dosyanın üzerine çift tıklamanız yeterlidir. Bir arama işlemini kaydetmek için şu wpa.dbl dosyas n n bir yede ini alarak Windows u tekrar yükledi inizde bu dosyay orijinal yerine kopyalayabilirsiniz adımları uygulamalısınız: Herhangi bir klasördeyken F3 tuşuna basarak arama fonksiyonunu çağırın, arama yapacağınız klasörü, aramak istediğiniz dosya türünü ve gelişmiş seçenekleri (gizli dosyaların aranması gibi) belirleyin. Tüm parametreleri belirledikten sonra arama düğmesine tıklayın. Arama işleminin bitmesini beklemenize gerek bulunmuyor, işlem 1-2 saniye kadar çalıştıktan sonra aramayı durdurun. Aramanın gerçekleştirildiği pencerede Dosya > Aramayı Kaydet (File > Save Search) komutlarını çalıştırın. FND uzantılı arama dosyalarını sabit diskinizin herhangi bir klasöründe tutabilirsiniz. Bu dosya üzerine çift tıkladığınızda arama hemen başlamayacak ve Ara düğmesine basmanız gerekecektir, böylece aramaya başlamadan önce istediğiniz parametreleri değiştirebilirsiniz. 188 PCnet Eylül 2006

126 YAZILIM Gün Yüzü Görmemifl Windows Püfleri Tüm ATAPI aygıtları için DMA modunun kullanılmasını sağlayın Klavyenizdeki Windows tufluyla zaman kazan n Birçok Windows kullanıcısı klavyelerindeki Windows tuşunun avantajlarından faydalanmaz. Fakat bu tuş Windows Gezgini, çalıştırma penceresi gibi en önemli Windows bileşenlerini çağırmanıza izin verir. Windows tuşundan faydalanmayı alışkanlık haline getirerek çalışma hızınızı arttırabilirsiniz. WINDOWS: Başlat menüsünü görüntüler. WINDOWS + D: Tüm aktif pencereleri küçültür veya eski hallerine getirir. WINDOWS + E: Windows Gezginini görüntüler. WINDOWS + F: Dosya arama ekranını gösterir. WINDOWS + M: Mevcut tüm pencereleri küçülterek masaüstünü gösterir. WINDOWS + CTRL + F: Bilgisayar arama ekranını gösterir. WINDOWS + R: Çalıştırma diyalogunu gösterir. WINDOWS + BREAK: Sistem Özellikleri penceresini gösterir. WINDOWS + L: Windows u hızlı biçimde kilitler. WINDOWS + U: Pratik uygulama listesini gösterir. WINDOWS + Q: PowerToys yüklü makinelerde Windows tuşuna basılı tutup Q tuşuna kısa aralıklarla basarak diğer kullanıcı hesapları görülebilir. Kullan c de iflimi s ras nda internet ba lant s n n kopmas n engellemek Dial-up (çevirmeli) bağlantı dahil hangi tür bağlantıyı kullanıyor olursanız olun kullanıcı değişimlerinde internet bağlantınızın kesilmemesini, aktif olan tüm kullanıcıların dosya indirme işlemlerinin devam etmesini istiyorsanız Windows Kayıt Defteri nde ufak bir değişiklik yapmanız yeterlidir. Başlat > Çalıştır kutusuna REGEDIT yazarak Enter a basın. Windows Kayıt Defteri açıldıktan sonra HKEY LOCAL MACHINE\SOFTWARE\Microsoft \WindowsNT\CurrentVersion\ Winlogon klasörüne giderek sağ kısımdaki boş bir alana sağ tıklayın. Yeni > Dize değeri menü seçeneklerini kullanın ve yeni oluşturulan metne KeepRasConnections adını verin. Metnin üzerine çift tıklayın ve değerini 1 olarak değiştirin. Windows gereksiz DLL leri otomatik olarak haf zadan kald rabilir Bilgisayarınızda 512 MB ve altı fiziksel bellek (RAM) bulunuyorsa bu püf noktamızı uygulamanızı öneririz. Daha yüksek RAM e sahip olan kullanıcılar da bu püf noktasıyla değerli bellek alanlarının gereksiz DLL lerle dolmasını engelleyebilirler. Windows un bellekteki gereksiz DLL leri sonlandırarak ilgili kütüphanelerin işgal ettiği bellek alanını kazanmasını sağlaması için şu adımları uygulayın: Başlat > Çalıştır kutusuna REGEDIT girerek Windows Kayıt Defteri ni (Registry Editor) çalıştırın. HKEY_LOCAL_MACHINE \ SOFTWARE \ Microsoft \ Windows \ CurrentVersion \ Explorer klasörüne geçin. Yeni bir DWORD değeri oluşturarak bu değerin ismini AlwaysUnloadDll olarak atayın. Üzerine tıklayarak karşılığını 1 olarak belirleyin. Kayıt Defteri ni kapatıp bilgisayarınızı tekrar başlattığınızda Windows artık ATAPI kanallar IDE sürücülerinizin anakart ile iletiflim kurmas n sa lar. ATAPI kanal na eklenen ikincil (slave) sürücüler otomatik olarak düflük performans modu olan PIO ya geçerler, bu da sürücünüzün kapasitesinin alt nda çal flmas na sebep olur. UltraATA veya DMA gibi yüksek h zlarda veri aktar m yapma yetene ine sahip bir sürücüyü yavafl çal flmaya mahkum etmemek için Windows XP ve 2000 de Denetim Masas içerisindeki Sistem simgesine çift t klayarak ç kan pencerede Donan m (Hardware) sekmesine t klay n. Ayg t Yöneticisi (Device Manager) dü mesine basarak Görünüm (View) menüsündeki Türe Göre Ayg tlar (Resources By Type) seçene ini çal flt r n. Birincil ve kincil IDE kanallar nda DMA kullan labiliyorsa DMA If Possible seçene i etkin olmal d r. kullanılmayan DLL leri belirli aralıklarla bellekten atacaktır. NOT: Bilgisayarınızda 16 bit lik çok eski programlar bulunuyorsa bu püf noktamız ilgili uygulamaların hata vermesine sebep olabilir. Böyle bir sorunla karşılaşırsanız yaptığınız değişikliği silerek bilgisayarınızı tekrar başlatmanız yeterlidir. Kay t Defteri ni kapat p bilgisayar n z tekrar bafllatt n zda Windows art k kullan lmayan DLL leri belirli aral klarla bellekten atacakt r. 190 PCnet Eylül 2006

127 YAZILIM Apache nizi apaçilerden Koruyun 20 ADIMDA GÜVENL WEB SUNUCUSU Apache için güvenlik ayarlar yapmak Apache web sunucunuzun güvenli olarak çal flmas için yapman z gerekenleri aç kl yoruz. Hakan DEM RAY / [email protected] Başta açık kaynak oluşu ve sonra hızlı çalışması nedeniyle dünyada en çok tercih edilen web sunucularından biri Apache dir. Apache, sunucu ayarlarını, yapılandırma dosyasından değiştirmenizi olanaklı kılar. Amacımız, 20 adımda güvenli sayılabilecek ayarları yakalamanız. Yazımızda açıklanan uygulamaları Apache nin konfigürasyon dosyasında gerçekleştirmelisiniz. httpd.conf adındaki bu dosya Apache nin kurulu olduğu dizinin conf klasörü içerisindedir. Yaptığınız değişikliklerin aktif olması için Apache sunucusunu yeniden başlatmalısınız.» 1. En son ç kan yamalar yükleyin Eğer kapılar açıksa pencerelere kilit takmak anlamsız olur. Eğer yama dosyalarını yüklemezseniz, listenin devamındakileri yapmanız anlamsız ve gereksiz olacaktır. Apache sürümüze uygun güvenlik yamalarını tpd/patches adresinden temin edebilirsiniz.» 2. Apache sürüm numaras n ve di er hassas bilgileri gizleyin Apache nin varsayılan kurulum ayarlarında sürüm numarası, sunucunun üstünde çalıştığı işletim sistemi, yüklü olan modüllerin görüntülenmesi aktiftir. Olası saldırganlar, düzenleyecekleri ataklarda bu avantajlı bilgilerden sonuna kadar faydalanacaktır. Ayar dosyasına eklemeniz ya da düzenlemeniz gereken iki talimat vardır: ServerSignature Off ServerTokens Prod Bu kodlar standart bir konfigürasyon dosyasında ServerSignature On ServerTokens Full olarak gelirler. ServerSignature, hata ve dizin listeleme sayfalarının en altında bahsettiğimiz bilgileri görüntüler.servertokens ise tarayıcılara gönderilen HTTP Header bilgilerindeki sunucuyu Server: Apache formatında döndürür.» 3. Apache nin kendi kullan c ad ve grubu alt nda çal flt ndan emin olun Apache kurulumlarının çoğu nobody kullanıcısıyla çalışır. Herhangi bir saldırıda Apache ye bağlı bir e-posta sunucusunun da etkilenmesi olasıdır. User apache Group apache» 4. Web dizini d fl ndaki dosyalar garantiye al n Genelde ziyaretçilerin Apache nin web dizini dışındaki dizinlere erişmesini istemeyiz. Bunu sağlamak için ayar kodlarımız şöyle olmalı: <Directory /> Order Deny,Allow Deny from all Options None AllowOverride None </Directory> <Directory /htdocs> Order Allow,Deny Allow from all </Directory>» 5. Dizin listelemesini kapat n Bu ayarı Directory etiketlerinin içinde kullanabilirsiniz. Options bölümüne None ya da - Indexes ekleyebilirsiniz. Dizin listelemesini kapatmak için None ekliyoruz. Options None» 6. Yan servislerin eklenmesini kapat n Bu işlem Directory etiketleri arasındaki Options seçeneğine uygulanmaktadır. Options bölümüne None ya da -Includes ekleyebilirsiniz. Yan servislerin eklenmesini kapatmak için None ekliyoruz. Options None» 7. CGI uygulamas n kapat n Eğer CGI kullanmayacaksanız yine Directory içerisindeki Options yönergesine ya None ya da -ExecCGI ekleyebilirsiniz. CGI uygulamasının kapatılması için None ekliyoruz. Options None» 8. Apache nin sembolik ba lant lar n izlemesine izin vermeyin Bunu yine Directory içerisindeki Options yönergesine uyguluyoruz. Buraya ya None ya da -FollowSymLinks ekleyebiliriz. İzlemeyi kapatmak için None ekliyoruz. Options None» 9. Her türlü Options yönergesini kapatal m Options yönergesindeki tüm seçenekleri kapatmak için, Options None değişikliğini yapabiliriz. Bu satırlar standart bir Apache kurulumunda şöyledir: 192 PCnet Eylül 2006

128 Apache nizi apaçilerden Koruyun YAZILIM Options Indexes FollowSymLinks Includes ExecCG Bunların hepsini kapatmak için None yazmanız gerekir. Fakat ilk verdiğimiz koddaki gibi sadece bir kez None tanımlamanız bunların tümünü birden kapatır.» 10..htaccess dosyas deste ini kapatal m Bu ayar Directory etiketi altındaki AllowOverride yönergesindeki değişiklikle yapılmaktadır. Değerini None yapmalıyız. AllowOverride None Eğer.htaccess dosyalarıyla mevcut Apache ayarlarının üstüne yazma ihtiyacınız varsa, dosyanın adını.htaccess den farklı bir isimle yeniden adlandırın. Örneğin dosyanın adını.httpustuneyazilan olarak değiştirip aşağıdaki kodlarla.ht ile başlayan dosyaların indirilmesini engelleyebiliriz. AccessFileName.httpustuneyazilan <Files ~ "^\.ht"> Order allow,deny Deny from all Satisfy All </Files>» 11. mod_security modülünü çal flt ral m Mod_security, Ivan Ristic tarafından yazılan kullanışlı bir Apache modülüdür. Mod_security ile örnek olarak aşağıdaki işlemleri gerçekleştirebilirsiniz: Basit filtreleme Düzenli ifadelerle filtreleme URL ve Unicode kodlamalarını geçerli kılma Geçersiz bayt saldırılarını önleme Sunucu bilgilerini maskeleme Bu modülü adresinden temin edebilirsiniz.» 12. Gereksiz modülleri pasiflefltirin Standart bir Apache kurulumunda birçok modül aktif olarak gelir. apache.org/docs/2.0/mod adresindeki modül dokümanlarını inceleyerek gereksiz gördüklerinizi pasifleştirebilirsiniz. Bir modülü pasifleştirmek için başında LoadModule yazan satırları bulmalısınız. Bu kod, sonrasında adı geçen modülleri yüklemektedir. Yüklemeyi pasifleştirmek için satırın başına # işareti eklemeniz yeterlidir. Aşağıdaki modül isimleri Apache kurulumunda standart olarak aktif olan fakat pek kullanılmayanlardır: mod_imap, mod_include, mod_info, mod_userdir, mod_cgi, mod_autoindex» 13. Sadece root kullan c s n n Apache ayarlar na eriflti inden emin olun Apache nin kurulu olduğu dizini /usr/local/apache olarak varsayarsak kodlarımız şu şekilde olmalıdır: chown -R root:root /usr/local/apachechmod -R o-rwx /usr/local/apache» 14. Zamanafl m süresini düflürün Varsayılan zamanaşımı süresi 300 saniyedir. Zamanaşımı süresini 75 saniyeye indirerek potansiyel bir saldırının etkilerini azaltabiliriz. Timeout 45» 15. Çok büyük istekleri s n rland r n Apache, boyut sınırlaması yapmadan gelen tüm istekleri değerlendirir. Eğer boyutu 1 MB üstünde olan dosyaları yüklemeyeceksiniz, şu ayar idealdir: LimitRequestBody » 16. XML içeriklerinin boyutunu s n rland r n Eğer mod_dav modülü aktifse, XML isteklerinin boyutunu sınırlandırmak isteyebilirsiniz. LimitXMLRequestBody yönergesi sadece Apache 2.0 da bulunmakla birlikte, standart değeri 1 milyon bayt tır. Birçok dokümanda bunun değerini 0 yapıp, boyut sınırlamasını kaldırabileceğiniz söylense de, 10 MB ile sınırlandırmak uygun olacaktır. LimitXMLRequestBody » 17. Anl k istekleri s n rland r n Apache anlık istekleri sınırlandırabilmeniz için birçok ayar içermektedir. MaxClients, aynı anda bağlanabilecek toplam istemci sayısıdır. Bu rakam küçük tutulmalıdır. Diğer yönergelerse MaxSpareServers, MaxRequestsPerChild, ThreadsPerChild, ServerLimit ve MaxSpareThreads şeklinde sayılabilir.» 18. IP adresleri taraf ndan giriflleri s n rland r n Sunucuya sadece ağ üzerindeki bilgisayardan ya da IP üzerinden erişilmesini istiyorsanız, bunu Apache ayar dosyasında tanımlayabilirsiniz. Order Deny,Allow Deny from all Allow from tanımları Apache yüklü makinenin yerel sunucu olduğunu ve sadece kurulu olduğu makineden web sunucuya erişilebileceğini belirtir.» 19. KeepAlive ayarlar n yapal m Apache dokümanlarında KeepAlive ayarlarının sunucu performansını yüzde 50 oranında etkilediği belirtildiğinden bu ayarları yaparken dikkatli olmalıyız. Standart değerleri sırasıyla 100 ve 15 olan MaxKeepAliveRequests ve KeepAliveTimeout değerleriyle oynayabilirsiniz. MaxKeepAliveRequests, ısrarlı bir bağlantıda maksimum kaç isteğe yanıt verileceğini belirler. KeepAliveTimeout ise aynı istemciden bir sonraki isteğin kabul edilmesi için gereken minimum süreyi tanımlar.» 20. Apache i Chroot ortam nda çal flt r n Chroot yardımıyla, Apache kullanıcı hesabı ele geçirilse bile saldırganın Apache alanı dışındaki dizinlere erişimini engellemiş oluruz. Yani Chroot ile artık Apache kök dizini dışındaki dizinlere erişim engellenir. Chroot un Apache sunucusu için gerekli yapılandırma bilgilerini triumf.ca/chroot. html adresinde bulabilirsiniz. Eylül 2006 PCnet 193

129 YAZILIM AutoHotkey WINDOWS U DAHA KOLAY KULLANMAK Ç N fllemleri otomatiklefltirin Aç k kaynakl AutoHotkey program tufllara özellikler ve script ler atayarak iflletim sistemindeki görevleri otomatiklefltirmenizi ve kullan m kolaylaflt rman z sa l yor. H. Bar fl NEVRES / [email protected] Daha önce Word, Excel ya da OpenOffice.org gibi ortamlarda makro kaydedip kullanmış olanlar, normalde elle uzun uzun yapılması gereken işlemlerin tek bir tıklama ya da tuş kombinasyonuyla ne kadar kolay yapıldığını bilirler. AutoHotkey yazılımı, benzer bir kolaylığı ve çok daha fazlasını Windows XP de kullanabilmenizi sağlıyor. AutoHotkey i kullanarak tek bir tuş birleşimiyle yazılımları başlatabilir, onlardaki komutları otomatik olarak çalıştırabilir, fare hareketleri ve tıklamalarını gerçekleştirebilir, pencereleri açıp kapatabilir, taşıyabilir, küçültebilir, dosya ve klasörleri yönetebilirsiniz. AutoHotkey in tuşlara atadığı işlevler script lerle tanımlanıyor ve bu script leri oluşturabilmek için iki yol var. Birinci yol, herhangi bir metin editörüyle AHK uzantılı metin dosyaları oluşturmak, diğer yolsa AutoScriptWriter yardımcı aracını kullanmak. Biraz sonra daha ayrıntılı olarak değineceğimiz bu araç, fare ve klavye hareketlerini kaydederek otomatik olarak script oluşturuyor. AHK uzantılı dosyalara kaydedilen AutoHotkey script leri, Windows Gezgini içinden dosya adına tıklanarak Tufl kodlar # Windows tuflu! Alt tuflu ^ Ctrl tuflu + Shift tuflu AutoHotkey i yüklerken Enable drag & drop support seçene ini iflaretlemeyin. çalıştırılabiliyor. Doğal olarak, bu script dosyalarına kısayol tuşu atamak çok daha pratik bir yol. Programın en önemli özelliklerinden biri de AHK dosyalarını kendi çalışabilen EXE programlar haline getirebilmesi. Bu sayede hazırladığınız script ler AutoHotkey programı yüklü olmayan bilgisayarlarda da kullanılabiliyor. EXE hale getirmenin bir diğer avantajıysa, hazırladığınız script leri kodlarının görüntülenmesini engelleyerek dağıtabilmek. EXE haline getirilmiş birçok hazır script i ve bazılarının AHK kodlarını com/software/skrommel adresinden temin edebilirsiniz. Program n yüklenmesi adresinden son sürümünü indirebileceğiniz programı yüklerken Enable drag & drop onto scripts seçeneğini işaretlenmemiş olarak bırakmanızda büyük fayda var. Bu seçenek script lerin çalışmasını aşırı derecede zorlaştırıyor. Kurulum tamamlandığında AutoHotkey i çalıştırın ve ilk soruya Evet cevabını vererek AutoHotkey.ini dosyasının oluşturulmasını sağlayın. AutoHotkey i tan yal m Bir programlama arabirimiyle karşılaşmayı bekliyorsanız, AutoHotkey i çalıştırdığınızda şaşırabilirsiniz. Program ilk çalıştırıldığında sadece örnek bir script içeren AutoHotkey.ini dosyasının içeriğini gösteriyor. Tekrar AutoHotkey kısayoluna tıklandığındaysa Sistem Tepsisi ne yeşil zemin üzerinde H harfi olan bir simge yerleşiyor. Bu simgeye sağ tıklayıp Windows Spy seçeneğiyle ulaşabileceğiniz pencere, aktif olan pencerenin ayrıntılı özelliklerini veriyor. AutoHotkey arabirimi olarak görebileceğiniz her şey bunlardan ibaret. Artık Notepad gibi bir metin editörüyle script lerinizi yazıp AHK uzantısıyla kaydedebilirsiniz. Bu AHK dosyalarına çift tıkladığınızda içindeki script çalışır. Script leri tuş kombinasyonuyla çalıştırmak için geleneksel yolla onlara kısayol oluşturup, kısayolun özelliklerinden tuş kombinasyonu atayabilirsiniz. Ancak AutoHotkey.ini dosyası içinde tanımlanacak kısayol kombinasyonları çok daha fazla seçenek sunuyor. AutoHotkey.ini dosyası içinde varsayılan iki lk üç sat r, bafllar nda noktal virgül oldu u için çal flt r lmayacak. Yaz l m n bir programlama arabirimi yok. Sadece bir metin editörü yeterli. script var. Bunlardan birincisi Windows+Z kombinasyonuyla varsayılan web tarayıcı içerisinde sitesini açarken, ikincisi Ctrl+Alt+N tuşlarıyla Notepad i açıyor, eğer Notepad uygulaması zaten açıksa onu aktifleştiriyor. Bir script yazal m Masaüstündeki boş bir yere sağ tıklayıp Yeni > Metin belgesi yoluyla boş bir metin dosyası oluşturarak adını test.ahk yapın. Windows ta dosya uzantılarını gizlemekle ilgili seçenek işaretliyse ahk uzantısını vermekte zorlanabilirsiniz. Dosya uzantılarını görüntüleme özelliğini açmak için Windows Gezgini nin Araçlar > Klasör seçenekleri yoluyla açılan 194 PCnet Eylül 2006

130 AutoHotkey YAZILIM Test.ahk script i Notepad i açar, panodaki metni yap flt r r ve dosyay kaydetmenizi sa lar. pencerenin Görünüm sekmesindeki Bilinen dosya türleri için dosya uzantılarını gizle seçeneğindeki işareti kaldırın. Sonra test.ahk dosyasına sağ tıklayıp Edit script komutunu çalıştırın. Açılan Notepad penceresine aşağıdakileri yazın. ^ karakterini yazmak için Türkçe klavyede Shift+3 e bastıktan sonra herhangi bir tuşa daha basmalısınız. Burada ^v yazmak için önce Shift+3 kombinasyonuna, sonra V tuşuna basmalısınız. ; Bu script Not Defteri ni çalıştırır, çalışıncaya kadar bekler, ; Panodaki metni yapıştırır, ; Dosya > Farklı Kaydet komutunu çalıştırır. Run, notepad WinWait, Untitled Notepad, IfWinNotActive, Untitled Notepad,, WinActivate, Untitled Notepad, Send, ^v Send,!fa Yazdığınız satırlardan noktalı virgülle başlayan ilk üçü açıklama satırlarıdır. Bunlar script in çalışmasına hiçbir şekilde etki etmez. Run, Notepad satırı Not Defteri uygulamasını çalıştırır. Burada başka bir uygulama çalıştırmak isteseydik, C:\Program Files\klasör\uygulama.exe şeklinde yazmalıydık. WinWait ile başlayan satır Notepad açılıncaya kadar beklenmesini sağlıyor. Bu sayede yavaş bir bilgisayarda Notepad açılmadan diğer komutların gerçekleşmesi nedeniyle işlerin karışması engelleniyor. IfWinNotActive ile başlayan satırda Notepad aktif pencere değilse, onun aktif edilmesi sağlanıyor. Send, ^v satırı panodaki metnin yapıştırılmasını ve Send,!fa satırı da File menüsünden Save As komutunu çalıştırır. Farklı dilde bir Windows kullanıyorsanız, buradaki f ve a harflerini dilinize uygun harflerle değiştirmelisiniz. Örneğin Türkçe Windows ta Dosya > Farklı Kaydet komutunun çalıştırılması için gereken harfler D ve F dir. Aynı şekilde, İngilizce Windows ta beklenmesi ve aktif edilmesi gereken başlık Untitled Notepad iken, Türkçe Windows ta bu Adsız Ctrl+Alt+V kombinasyonu için k sayol kodu olarak ^!V girmelisiniz. Not Defteri dir. ^, #,! gibi sembollerin anlamları için Tuş kodları kutusuna bakabilirsiniz. Script i çal flt rmak Script i yazmayı bitirdikten sonra kaydedip kapatın. Panoya bir metin kopyalayın ve test.ahk script ini çift tıklayıp çalıştırın. Not Defteri nin açılıp içine panodaki metnin yapıştırıldığını göreceksiniz. Bu pencereyi kaydetmeden kapatın. K sayol tuflu tan mlamak Biraz önce oluşturduğunuz test.ahk dosyasına sağ tıklayıp Edit Script i seçin. Run ile başlayan satırdan bir satır önceye gelerek boş bir satır ekleme amacıyla Enter a basın. Buraya Tuş kodları tablosundaki kodlardan yararlanarak bir kısayol tuşu kombinasyonu girin ve :: karakterleriyle bitirin. Örneğin Ctrl+Alt+V kombinasyonunu kullanmak için şunu girmelisiniz: ^!V:: Burada dikkat etmeniz gereken, kısayol tuşunun script bir kere çalıştırıldıktan sonra aktif hale geleceği. Bu durumda önce test.ahk script ini bir kez Baflka neler yap labilir? Ses seviyesini de ifltirebilir, tamamen susturabilir, herhangi bir ses kart n n di er seçeneklerini de ifltirebilirsiniz. Herhangi bir pencerenin fleffafl n de ifltirebilir, her zaman üstte kalmas n sa layabilir, fleklini de ifltirebilirsiniz. Klavye ve joystick i fare yerine kullanabilirsiniz. Sistemi izleyerek istemedi iniz pencereleri görüntülendikleri anda kapatabilirsiniz. Pano içeri ini getirebilir ya da de ifltirebilirsiniz. Windows un Win+E, Win+R gibi tufl kombinasyonlar n iptal edebilir ya da bu kombinasyonlara farkl özellikler atayabilirsiniz. Sistem tepsisine kendi simgenizi çalıştırdıktan sonra Ctrl+Alt+V kombinasyonuyla aynı script i tekrar çalıştırabileceksiniz. Tuşların ilk kullanımda da aktif olması için, script i yeni bir AHK dosyasına yazmak yerine AutoHotkey.ini dosyasının içine yazabilirsiniz. Script leri EXE yapmak Yazımızın başında bahsettiğimiz gibi, script leri AutoHotkey yüklü olmayan bilgisayarlarda kullanabilmek için kendi çalışabilen EXE programlar haline getirebilirsiniz. Bunu yapabilmek için gereken tek şey, script dosyasına sağ tıklayıp Compile Script komutunu kullanmak. Test.ahk dosyası için bu işlemi yaptığınızda, kısa bir süre içinde aynı klasörde test.exe adında bir program oluşacaktır. Bu programı başkalarına göndererek kullanmalarını sağlayabilirsiniz. Script lerinizin AutoHotkey yüklü olmayan bilgisayarlarda çal flmas için onlar EXE haline getirebilirsiniz. yerlefltirip ona diledi iniz simge, balon, menü ve alt menüleri ekleyebilirsiniz. Mesaj kutular, ipuçlar, balonlar görüntüleyebilirsiniz. Sistem kapan rken ya da kullan c ç k fl yaparken çal flt r lacak script ler tan mlayabilirsiniz. Kullan c n n ne kadar zamand r bilgisayar kullanmad n tespit ederek zamana ba l ifllemler gerçeklefltirebilirsiniz. Registry ve INI dosyalar yla çal flabilirsiniz. Bu listede say lanlar n tümü hakk nda ayr nt l bilgiyi adresinde bulabilirsiniz. Eylül 2006 PCnet 195

131 YAZILIM Aldanmay n, Aldatmay n TRUVA ATLARINI MASAYA YATIRDIK Ne kadar biliyorsan z o kadar korunursunuz! Truva at nedir, çeflitleri nelerdir, nas l ve ne amaçla kullan l r, nas l engellenir? Akl n za gelen sorular n yan tlar n veriyoruz. Hakan DEM RAY / [email protected] Her geçen gün bilgisayar ve internetle tanışanların çokluğunu göz önüne alırsak, herkesçe bilinen ve birçok kişi tarafından kullanılan truva atlarına ayrıntılı bir şekilde değinmek gerekiyor. Zira amacımız en azından kendi bilgisayarınızın güvenliğini sağlayacak bilgi düzeyine ulaşmanız. Birçok kullanıcı için nereden geleceğini bilmedikleri tehlikelere çözüm aramak zor ve karmaşık olacaktır. Birçok bilgisayar kullanıcısı anti virüs yazılımı kurarak truva atlarını engelleyebileceğini düşünür. Bu olanaksızdır ve her geçen gün en çok güvenilen anti virüs yazılımlarınca bile tanınmayan truva atları yaratılmaktadır. Truva at nedir? Truva atı (Trojan), sizin bilginiz olmadan bilgisayarınıza yerleşen, sistemi diğer bilgisayarlarca internet ya da ağ üzerinden kontrol edebilmeye açık hale getiren yazılımlardır. Truva atları, kontrol edici ve sunucu yazılımlardan oluşurlar. Sunucu yazılımları bilgisayarımıza habersizce yüklenen ve kontrol edici yazılımlar tarafından erişilmesini sağlayan programlardır. Eğer bilgisayarımızda herhangi bir truva atının sunucu yazılımı yüklüyse, elinde bu truva atını kontrol edici yazılım olan herkes bilgisayarımızı ağ veya internet üzerinden yönetebilir. Kötü niyetli kişiler kontrol edici yazılımlarla bilgisayarınızdaki birçok işlemi yapabilecek düzeye gelirler. Bilgisayarınızda anlık görüntü ve uyarılar göstermek, klavyenizi ya da farenizi kontrol etmek, isteğiniz dışında CD sürücünüzü veya bilgisayarınızı açıp kapatmak bu işlemler arasında sayılabilir. Bu örnekler, yapılabileceklerinin sadece en basitleri ve en zararsızlarıdır. Truva atları işletim sisteminize yerleştikten sonra kendilerine açacakları bir port üzerinden kötü niyetli kişilerin bilgisayarınıza erişmelerini sağlarlar. Bu yüzden değişken IP numarasına sahip internet kullanıcıları daha şanslı görülse de, aslında port taraması yaparak açık port numaralarından sisteminize girilmesi her zaman mümkün olabilir. Sık sık adı geçen güvenlik duvarlarının bir amacı da bu açık portları kapatmak, kontrol etmek ve buralardan gelecek tehlikeleri önlemektir. Kötü niyetli kişiler sisteminize çeşitli yollardan ve çeşitli yöntemler kullanarak sızabilirler. Bu sızma ağ üzerinden gerçekleşebileceği gibi açacağınız güvenli olmayan bir e-postayla bile yapılabilir. Kimi zamansa bu kişiler yazdıkları yazılımlar içerisine truva atlarını eklerler. Böylelikle yazılımı kurmakla kalmaz, habersizce truva atını da kurmuş olursunuz. Bu nedenle güvenmediğiniz yazılımları kurmamanızı özellikle öneriyoruz. Sald rganlar bilgisayar n zda ne ararlar? Saldırgan kişiler sadece zevk için ya da çok daha önemli amaçlar uğruna bilgisayarınıza erişmek isteyebilirler. İşte kötü niyetli kişilerin bilgisayarınızda aradıklarından birkaçı: Alan adı kaydı ya da internet üzerinden yapılan alışverişlerde kullanılan kredi kartı bilgileriniz. E-posta, internet erişimi, site üyeliklerinin şifreleri. Gizli dokümanlar. Bilgisayarınızda kayıtlı e- posta adresleri. Gizli tasarım ve resimler. 196 PCnet Eylül 2006

132 Aldanmay n, Aldatmay n YAZILIM Video, ses, MSN yazışmaları gibi özel görüşmelerinizi takip etmek. En kötüsüyse bilgisayarınızı hack, spam gibi yasa dışı işlemler için kullanmaları. Yani bilgisayarınızı zombie haline getirmeleridir. Bu durumlarda saldırıya uğrayanların gözünde suçu işleyen siz olursunuz. Bilgisayar n zda truva at var m? Bilgisayarınızda herhangi bir truva atının yüklü olup olmadığını bazı yöntemlerle anlayabilirsiniz. Truva atlarının yarattığı en büyük zararlardan birisi internet bağlantısını yavaşlatmalarıdır. Eğer internet bağlantınız çok ağırlaştıysa flin hukuki boyutu Biliflim suçu nedir? Bilgisayar, çevre birimleri, POS makinesi, cep telefonu gibi her türlü teknolojinin kullan lmas yla ifllenilen suçlard r. Biliflim suçlar n n türleri nelerdir? Hakaret, küfür, kredi kart yolsuzluklar, sahte belge bas m, bilgilerin çal nmas ve buna ba l olarak devam edebilecek suçlar kapsamakla birlikte bunlarla s n rl olmay p, günden güne de ifliklikler göstermektedir. Truva atlar kullanmak biliflim suçu mudur? Truva atlar gibi yaz l mlarla bilgisayar sistem veya servislerine yönelik yetkisiz eriflim ve dinlemeler "Biliflim Alan nda Suçlar kanununa göre suçtur. Sald rganlar soldaki gibi bilgisayar n z n kay tlar na eriflmeye çal flabilirler. Hatta sa daki resimde görünen penceredeki tek dü meye basarak bilgisayar n za format bile atabilirler. bilgisayarınızda truva atı arayışına çıkmalısınız. Bir diğeriyse bilgisayarınızda nedensiz uyarı pencereleri görüntülenmesi, CD sürücü çekmecesinin açılıp kapanması, klavye ve farenin kontrolünüzden çıkması gibi kontrolünüz dışında gerçekleşen işlemlerdir. Garantili çözüm, anti trojan yazılımlarıyla işletim sisteminizi taratmaktır. Geçerli yöntemlerden biri de MSDOS üzerinden etkin bağlantıları kontrol etmektir. Bunun için komut isteminde netstat an yazarak Enter düğmesine bastığınızda gelen listede LISTENING durumunda olan portlar truva atları için açılmış Ülkemizde en çok görülen bileflim suçlar ndan örnekler Baflkalar n n ad yla e-posta göndererek özellikle ticari ve özel iliflkileri zedeleme. Kiflisel ya da kurumsal bilgisayarlara yetkisiz eriflimle bilgilerin çal nmas ve karfl l nda sahiplerini tehdit ederek maddi menfaat sa lanmas. fiirketlere ait web sayfalar n n alan ad n n ele geçirilmesi ve bu alan adlar n n karfl l nda yüklü miktarlarda para talep etmek. Truva at kullanman n cezas nedir? Türk Ceza Kanunu na göre truva atlar n kullanarak yetkisizce bilgisayarlara eriflmenin cezas 1-7 y l aras nda hapis veya adli para cezas olmaktad r. olabilir. (Komut istemine ulaşmak için Başlat > Çalıştır dizininde cmd komutunu yazmalısınız). Truva at virüs de ildir! Düşük ve orta deneyimli bilgisayar kullanıcılarının birçoğu truva atlarını da virüs olarak bilmektedir. Truva atı virüs değildir ve virüsten farklı prensiplerle çalışırlar. Virüsler kendi başlarına görünmez, bir program ya da dosya içerisinde yer alırlar. Bir bilgisayardan diğerine bulaşması ancak bu dosya ya da programların taşınmasıyla olur. Genellikle içerisine gömülü oldukları programlara zarar vermezler fakat programların çalıştırılması halinde içerisindeki virüsler işletim sistemine, yazılımlara ve ender olarak da Biliflim suçuyla karfl laflt m, ne yapmal y m? 1. Yasa d fl sitelerle ilgili flikayetlerinizi [email protected] e- posta adresine bildirebilirsiniz. 2. fiikayetçi oldu unuz konularla ilgili elde edebildi iniz tüm delillerle birlikte en yak n Cumhuriyet Baflsavc l na müracaat ederek flikayetçi olabilirsiniz. 3. l Emniyet Müdürlükleri taraf ndan yürütülmekte olan tüm tahkikatlarda savc l k talimat veya mahkeme karar esas al nmaktad r. 4. fiikayetçi oldu unuz konularla ilgili olarak yap lacak çal flma neticesinde internet servis sa lay c n n yurt d fl nda bulunmas durumunda adli makamlar taraf ndan yap lacak olan Adli stinabe ile konunun takibi gerçeklefltirilebilmektedir. donanıma zarar vermektedir. Virüsler genelde EXE uzantılı yazılım dosyalarına bulaştıkları için, virüs bulaşan programa erişilmedikçe bilgisayara zarar veremezler. Truva atları da kendilerinin bulaştıkları dosyanın çalıştırılmasıyla bilgisayarda aktif olurlar. Virüsler gibi aktif olmakla yetinmez, çeşitli dosyalara zarar verir ya da sistemi bozarlar. En zararlı yanlarıysa bilgisayarda arka kapı açarak kötü niyetli kişilerin bilgisayarımıza erişimlerini sağlamaktır. Truva atları, virüsler gibi kendilerini dosyalara bulaştırarak çoğaltmaz ve taşınabilir hale getirmezler. Bazı tipleri de varlıklarını hiç belli etmeden sahiplerine özel verilerinizi gönderirler. Çeflitli truva atlar Remote Access Trojans (RAT) Muhtemelen en çok kullanılan truva atları bunlardır. Saldırgan kişilerin kurban bilgisayarlara uzaktan erişimlerini sağlarlar. Böylelikle saldırganların bilgisayarınızdaki dosyaları görmesi ve değiştirmesi, özel görüşmelerinizi izlemesi, hesap bilgilerinize erişmesi, başka bilgisayarlara saldırmak için bilgisayarınızı kullanması mümkün olmaktadır. Password Sending Trojans Bu truva atlarının maksadı kayıtlı olan tüm şifreleri bulmak, o an girmekte olduğunuz şifreyi bile almak ve fark ettirmeden özel bir e-posta adresine göndermektir. Kullanıcı adı ve parolayla oturum açılması gereken tüm durumlarda parolanız başkalarının eline geçebilir. Eylül 2006 PCnet 197

133 YAZILIM Aldanmay n, Aldatmay n Keyloggers Bu truva atlarının mantığı çok basittir. Kurbanın klavyeden bastığı her tuşu sırasıyla bir dosya içerisine kaydettikten sonra, o dosyayı saldırgan kişiye yollarlar. Bunlardan çoğu çevrimiçi ve çevrimdışı kayıt fonksiyonlarına sahiptirler. Destructive Bu truva atlarının tek amacı dosyaları silmek ya da tamamen yok etmektir. Bu amaç onları çok basit ve kolay kullanımlı yapar. Bu tipteki yazılımlar, otomatik olarak tüm sistem dosyalarını bilgisayarınızdan silerler. Saldırganlar tarafından aktif edilebildikleri gibi ayarlanmış olan özel bir tarih veya saatte kendileri de aktif olabilirler. Denial Of Service (DoS) Attack Trojans Bir süre öncesine kadar en popüler olan truva atlarıdır ve saldırgan kişiye yeterince kurban bulduğunda DDoS (Distributed DoS) atağı başlatma gücünü verir. Örneğin 200 ADSL kullanıcısına truva atını bulaştırdıysanız ve eş zamanlı şekilde kurbanlardan özel bir hedefe doğru saldırıya başladıysanız, bu hedef alınan serviste çok fazla veri trafiği ve işlem yığını yaratacaktır. Bu da hedef alınan servisin görevini yürütememesini sağlar. Günümüzdeyse DoS ve DDoS saldırılarına karşı basitçe çok etkili önlemler alınabilmektedir. Mail-Bomb Trojan Bunlar DoS truva atının biraz değişmiş hali olarak rastgele içerikli mailleri eş zamanlı olarak e-posta adreslerine göndermeyi amaçlar. Proxy/Wingate Trojans Bu tür truva atları tüm dünyanın ya da sadece saldırganın faydalanması için, kurban bilgisayarına kullanılabilir bir Proxy/wingate sunucusu özelliği kazandırırlar. Böylelikle saldırganlar sizin arkanıza saklanır ve bilgisayarınız üzerinden anonim olarak Telnet, ICQ, IRC, MSN Messenger bağlantıları kurabilir. Daha önemlisi çalıntı kredi kartı bilgileriyle alışveriş yapmak gibi birçok yasa dışı işlemi gerçekleştirebilirler. Bu işlerim hepsi sizin IP adresiniz üzerinden yapılacağı için ilk suçlu siz olursunuz. FTP Trojans En basit truva atları bunlardır ve sadece 21. portu (FTP dosya aktarımı için kullanılır) açarak herkesin veya sadece kendilerinin bilgisayarınıza bağlanabilmesini sağlarlar. Daha güncel sürümleri parola korumalıdırlar ve sadece truva atını bulaştıranlar bilgisayarınıza bağlanabilirler. Software Detection Killers Bu truva atları, bilgisayarınızın güvenliğini sağlamak için yüklü olan ZoneAlarm, Norton Anti-Virus gibi popüler yazılımları devre dışı bırakırlar. Böylelikle saldırganlar yasa dışı işlemlerini yapabilmek için bilgisayarınızda daha rahat çalışabilirler. Bu programların çalışmadığını fark etseniz bile, yüklü olan truva atını silmeniz, yeni bir güvenlik yazılımı yüklemeniz, onu ayarlamanız ve tekrar kendinizi güvenli hissederek internete bağlanmanız vakit alacaktır. Zaten bu yazılımlar bu işlemleri zorlaştırmak için de ellerinden geleni yaparlar. Privileges-Elevating Trojans Tam yetkiyle sistem yöneticisi olmak için kullanılan bir truva atıdır. Sistem için gerekli, faydalı olabilecek bir programla birlikte gelirler. Sistem yöneticisi bunu bir kez çalıştırdıktan sonra, truva atı saldırgana sistem üzerinde çok fazla yetki verecektir. Bu truva atları daha az yetkili kullanıcılara gönderilir ve saldırganın bu kullanıcı hesaplarına erişmesi sağlanır. Joke Programs Şaka programları zararlı değildirler. Hayali olarak bilgisayarınıza format attıklarını, şifrelerinizi saldırgana yolladıklarını söylerler. Gerçekteyse bu programlar hiçbir şey yapmazlar. Ancak anti virüs yazılımlarının bu programlar için verdiği mesajları okumadan tepki veren panik atak bilgisayar kullanıcılarını derinden etkileyip çıldırmalarına sebep olurlar Truva atlar n temizlemek Bilgisayarınızdaki truva atlarını kaldırmak için birçok programdan faydalanabilirsiniz. Bunlardan biri adresinden indirebileceğiniz Spybot -Search&Destroy yazılımıdır. Spybot yazılımını indirip kurduktan sonra öncelikle en son güncellemelerini yapmanız gerekiyor. Sonrasındaysa genel bir tarama işlemi yaparak sisteminizde bulunan truva atlarını E-posta ve web servisiyle ilgili girdi iniz tüm flifreler sald rgana yollan yor. silebilirsiniz. Ayrıca ücretli bir yazılım olan Ewido antispyware i de önerebiliriz. Programın 30 günlük deneme sürümünü en/download adresinden indirebilirsiniz. Yaptığımız testte Sypbot 38 adet zararlı içerik saptarken Ewido üzerinde bu rakam 240 a çıktı. Tabii bu rakamları iki yazılımın kalitesini kıyaslamak amacıyla kullanmak yanlış olur. Ewido nun truva atı olarak ihbar ettiği yazılımların çoğu zararsız, şaka amaçlı ya da bilinçli kullanıldığında çok işe yarayan yazılımlar. O an bilgisayarınızda yüklü olan güncel bir anti virüs yazılımı da bazen truva atlarını ortadan kaldırmak için Sypbot ve Ewido kadar yeterli olabilir. Truva atlar n kald rd ktan sonra Truva atını kaldırdıktan hemen sonra ilk adım olarak tüm önemli şifrelerinizi değiştirmeniz yararınıza olacaktır. Eğer sürekli internet bağlantınız varsa, bilgisayarınızda kesinlikle bir anti virüs yazılımı yüklü olmalıdır. Tabii yüklü bırakmakla kalmayıp sürekli güncellemeniz de gerekmektedir. Bunun dışında işletim sisteminize ait tüm yamaları ve eğer Windows XP kullanıyorsanız SP2 güvenlik yaması paketini kesinlikle yüklemelisiniz. Sald rgan kiflinin sadece Yahoo ya da Gmail hesab olmas, MSN Messenger oturum flifrenizin kendisine bildirilmesi için yeterli. 198 PCnet Eylül 2006

134 YARDIM Sorun Söyleyelim ÇÖZÜLMEYECEK SORUN YOK Uzmana sorun Görkem YILDIRIM Bilgisayar dünyas yla ilgili kafan za tak lan, merak etti iniz tüm sorular adresine gönderebilirsiniz. Hacker a a r ceza Biliflim A Hizmetlerinin Düzenlenmesi ve Biliflim Suçlar Hakk nda Kanun Tasar s, sanal ortamla ilgili ilk ve en kapsaml düzenleme olacak. Tasar da en dikkat çekici konu, sanal alemde ifllenecek suçlar n baz lar na verilecek cezan n gerçek ortamda ifllenen suçlara verilenlerden fazla olmas. Tasar da sanal suçlar ve bunlara öngörülen cezalar, biliflim sisteminin bütünü veya bir k sm na hukuka ayk r olarak giren veya herhangi bir flekilde sistemde kalmaya devam edene 6 ay - 2 y l aras hapis cezas öngörüyor. Oyun dosyalar n s k flt rmak Bilgisayar oyunlarını yer tasarrufu amacıyla sıkıştırarak oynayabilir miyiz? PCnet: Oyunlar size CD ya da DVD içinde CAB dosyaları şeklinde sıkıştırılmış olarak gelebilir ama kurulum sırasında sıkışan dosyalar açılarak sabit diske kopyalanır. Bu nedenle yeni oyunlar birkaç GB yer kaplıyor. Oyun dosyalarını disk üzerinde sıkıştırma programlarıyla sıkıştırırsanız dosyalar erişilmez hale gelir ve oyun çalışmaz. Ancak oyunların kurulu olduğu diski Windows XP nin sıkıştırma özelliğiyle sıkışmış disk haline getirirseniz, küçük bir performans kaybına rağmen bir miktar yer kazanırsınız. RAW format ndan geri dönmek Bir filmi sıkıştırmaya çalışırken mavi ekran çıktı. Ondan sonra bilgisayarım hiç açılmadı. Bilgisayarı başka bir diskle açtım ve arızalı olanı ikinci disk olarak taktım. Özelliklere baktığımda dosya sistemi RAW olarak gösteriliyor. Boş alan 0, kullanılan alan 0 yazıyor. Açmaya çalıştığımda disk biçimlenmemiş yazıyor. Diskim yanmış mı? PCnet: Diski taktığınız diğer bilgisayar, diskinizi yabancı disk olarak görüp sorun çıkartıyor olabilir. Öncelikle Yönetimsel Araçlar altındaki Bilgisayar Yönetimi bölümünden Disk Yönetimine girip diskinizin yanındaki uyarı ve işarete dikkat edin. Bazı durumlarda diskinizi sisteme tanıtmanız gerekebilir. Denemede başarısız olur ve diski sürekli boş görürseniz biçimlendirmeden önce veri kurtarma programlarından birini deneyin. Diskinizin sadece MBR kaydı hasar görmüş olabilir. Eğer sistemin uyarısını dinleyip biçimlendirme yaparsanız işler daha da zorlaşabilir. RAW formatı ham, yani biçimlendirilmemiş bir formattır. Anakart ve VGA uyuflmazl Asus P4V800-X model anakartım (VIA PT800) var. Sapphire ATI Radeon 9600 XT AGP 8X ekran kartım bilgisayar çalıştıktan bir süre sonra hata veriyor. Özellikle oyun oynarken ve film seyrederken sistem donuyor ve bir süre sonra Catalyst Control Center hata bildiriyor. PCnet: Bilindiği gibi bazı yongasetlerini kullanan anakartlar zaman zaman sorunlar çıkarabiliyor. Eğer diğer modellerden çok daha ucuz bir anakart alırsanız kullanılan yongasetine bir göz atın ve internetteki yorumlara kulak verin. Bazı üreticiler maliyeti kısmak için daha az test yapıyor ve bu nedenle sonradan sürpriz sorunlar çıkabiliyor. Sanıyoruz ki sizin karşınıza çıkan da böyle bir durum. İnternette dolaşan bilgiye göre PT800 yongaseti AGPGart sorunu oluşturabiliyor. Bu da ekran kartları yüksek performansla çalıştığında sistemi kararsız hale getirebiliyor. Yapabileceğiniz en iyi değişiklik anakart üreticisinin hazırladığı en yeni BIOS dosyasını yüklemek. Bu şekilde anakartınızın uyum sorunlarının azalacağına emin olabilirsiniz. 200 PCnet Eylül 2006

135 YARDIM Sorun Söyleyelim Bofl CD ye tekrarl kay t Arkadaşım boş bir CD ye veri yazmak istedi fakat yüzde 4 5 arasında kaldı. Sonra ben o CD ye başka şeyler yazdım. Yazdığım programlar düzgün çalışıyor. Acaba bir sorun olur mu? PCnet: Bazen CD yazma işlemi sırasında sorun oluşur ama işlemin en başında takılı kalırsa CD yanmadan kurtarılabilir. Dediğiniz yüzde 4 değeri bunun UPnP logosu belirince Ağ Bağlantılarım a girdim. Annemin bilgisayarındaki CD kaydediciyi paylaşıma açmak için UPnP aygıtı oluştur a tıkladım. USR ADSL Gateway adlı bir aygıt oluştu. Ekranın sağ alt köşesindeki programlarda bir balon mesajı gösteriyor. Tıkladığımda e bağlanıyor ve Kullanıcı adı / Parola soruyor. PCnet: Sizin yapmanız gereken paylaşım yapılacak olan ötesinde bir değer. Demek ki arkadaşınız bir şekilde çok oturumlu yazma işlemine başlamış ve kalan alana siz devam etmişsiniz. Bunun için yazdığınız dosyalara erişebiliyorsunuz. Ancak yine de güvenlik açısından yazma işleminden sonra okuma kontrolü yaptırabilirsiniz. Eğer bunu unutup işlemi bitirdiyseniz, tüm dosyaları bir kez CD den sabit diske kopyalamayı deneyin. bilgisayardan ayar yapmak. Bunun için annenizin bilgisayarından CD-RW özelliklerine girerek paylaşıma açmalısınız. Bundan sonra CD-RW sürücüyü Ağ Bağlantılarım içinde görebilirsiniz. Oluşturduğunuz UPnP alet bağlantısı ağınızdaki ADSL modemle ilgili bir ek özellik. Böylece ağdaki tüm kullanıcılar şifreyi bildikten sonra modeme erişip ayar değişikliği yapabiliyor. Ama sizin niyetiniz bu olmadığına göre UPnP bağlantı yapmanıza hiç gerek yok. Topluca format de ifltirmek E-postayla gelen eklentilerin çoğu JPEG ama bazıları BMP formatında. BMP formatında olan resimleri Fax Wiewer ile tek tek olması şartıyla JPEG formatına çevirebiliyorum. Bu işlemi topluca nasıl yaparım? PCnet: Elbette bu isteğinizi gerçekleştirecek çok sayıda program var. Yapmanız gereken BMP dosyalarını bir klasörde toplamak ya da en azından nerede olduklarını bilmek. Daha sonra ACDSee gibi bir program kullanarak dosyalarınız içinde gezinin. Tabii bu esnada göstericiyi değil, dosya gezginini kullanıyor olmalısınız. Daha sonra istediğiniz BMP dosyalarını seçip Tools menüsünden Convert komutunu verin. Buradan JPEG ya da diğer formatları seçebilir, kalite oranı ve sıkıştırma değerini belirleyebilirsiniz. Ancak bu dosyaları değiştirirken aynı adla kaydetmek isteyeceği için sizden onay isteyebilir. Bu durumda tümünün yenilenmesi onayını verebilirsiniz. Bu iş için geçen sayımızda tam sürümünü verdiğimiz Pix Converter yazılımını da kullanabilirsiniz. Tomb Raider güncellemesi Yeni satın aldığım orijinal Tomb Raider Chronicles oyununu Windows XP de çalıştıramadım. Fakat Tomb Raider 3 sorunsuzca çalışıyor. Tomb Raider Chronicles oyununu XP üzerinde nasıl çalıştırabilirim? PCnet: Tomb Raider serisinin en başarılı bölümlerinden biri olan Chronicles doğal olarak serideki en yüksek donanımsal gereksinim isteyen oyun. Bu nedenle donanımsal yeterlilikleri sağladığınızdan eminseniz ilk olarak com/tr5/faq.html adresindeki Windows XP sorunlarını gözden geçirin. Kullandığınız oyun orijinal olduğundan yama yüklemekten çekinmenizi gerektirecek bir durum yok. Bazı durumlarda, oyunlar henüz yeniyken karşılaşılan sorunlar yamalarla çözüme ulaştırılır. Elbette yamayı kurmadan önce birlikte gelen metin dosyasını okuyarak ne gibi iyileştirmeler sağladığını öğrenebilirsiniz. Bellek boyutlar neden farkl? Boyutları aynı olan iki Flash belleğin neden kapasiteleri farklı olabiliyor? Acaba bu Flash belleklerde mevcut bir sıkıştırma teknolojisi mi var? PCnet: Flash bellekler sıkıştırma teknolojisini kullanarak satışa sunulmuyor. Üreticiler birbirinden farklı teknikler kullanabiliyor ya da farklı firmalara ait bellek modüllerini tercih edebiliyor. Bir de bildiğiniz gibi KB, MB, GB dönüşümü yapılırken 1000 yerine 1024 katsayısı kullanılıyor. Bu yüzden 1 GB olarak satılan bir belleğin gerçek kapasitesi 984 MB olabilir. Ama bazı firmaların ürünlerinde 972 MB alan da karşınıza çıkabilir. Bunun altında yatan neden üreticinin tercih ettiği üretim şekli ve modüllerdir. Aç l fl sayfam komple de iflti Internet Explorer çalıştırıyorum ve bir siteye bağlanmaya çalışıyorum. Fakat başka bir site açılıyor ve gideceğim sitenin linki burada beliriyor. Bunu nasıl kaldırırım? PCnet: Bilgisayarınızda gerekli koruyucu önlemleri almadığınız için sisteminize bir ajan yazılım yerleşmiş. Bir internet sitesinden gelen bu zararlı yazılım sürekli olarak o siteyi ziyaret etmenizi sağlıyor ve canınızı sıkıyor. İlk olarak sisteminizi virüslere karşı taramalı, ardından da Windows Defender gibi bir yazılım yüklemelisiniz. Yazılımları kurup güncelledikten sonra bilgisayarınızı baştan sona taratmalı ve bulunan zararlı dosyaları silmelisiniz. 202 PCnet Eylül 2006

136 YARDIM Sorun Söyleyelim DivX dosyalar n VCD yapmak Elimde bulunan DivX ve benzeri formattaki filmleri VCD formatına dönüştürmek istiyorum. İnternette çeşitli forumlarda sorunuma çözüm aradım ancak yeterli bir bilgi bulamadım. PCnet: DivX VCD dönüşümü yapmanızı sağlayacak çok sayıda farklı program var ama işin en zor yanı DivX dosyalarında farklı tip ses sıkıştırmalarının kullanılması. Bu nedenle dönüştürme sırasında bazı zorluklar karşınıza çıkabilir. TMPGenc programını ( kullanarak denemeler yapmaya başlayabilirsiniz. Böylece VCD çalarlarla uyumlu filmler oluşturabilirsiniz. Ayrıca DivX filmlerle birlikte çalışan Celeron işlemcili bilgisayara Windows XP yüklenir mi? Sistem özelliklerinde sadece Celeron bilgisini görebiliyorum. Windows 98 kullanıyorum. Skype kurdum fakat web kameram olmasına rağmen konuşma esnasında görüntü alamıyorum. Acaba Skype ın hangi versiyonunu kullanmam lazım? PCnet: Skype şu anda resmi olarak 2.5 versiyonuna sahip. Daha önceki sürümlerde web kamera desteği bulunmuyordu ve 2.0 sürümüyle birlikte web kamera desteği başlatıldı. Programın sitesinde yer alan altyazıları da VCD görüntülerine gömebilirsiniz. Detaylı bir rehber arıyorsanız adresini ziyaret edebilir ve bu işlemi adım adım öğrenebilirsiniz. Celeron ifllemci XP yi çal flt r r m? PCnet: Sisteminizdeki işlemci dışında bellek de oldukça önemli ama en azından belleğe ekleme yapmak işlemci terfisinden çok daha kolay. Windows XP işletim sisteminin Home, Professional ve Media Center Edition sürümleri bulunuyor. Celeron işlemci için Home versiyonu daha uygun. Windows XP için gereken en düşük işlemci 233 MHz den, bellekse 64 MB tan başlıyor ama en az 128 MB bellek önerilir. Ayrıca sabit diskinizde 1.5 GB boş yer ayırabilmelisiniz. Ekran kartınızın da 800 x 600 piksel ya da üstü çözünürlüğü desteklemesi gerekli. Skype ta görüntü deste ini aktiflefltirmek teknik gereksinimlere bakıldığında, 2.5 numaralı sürüm için Windows 2000 ve XP şart koşuluyor. Diğer gereksinimler 400 MHz işlemci, 128 MB bellek ve 15 MB boş disk alanı. Burada belirtildiğine göre görüntülü görüşme özelliğinin çalışması için Windows XP kullanılmak zorunda. Demek ki ya Windows XP ye terfi etmeli ya da görüntüsüz sohbete razı olmalısınız. Ancak MSN Messenger gibi programlar kullanılarak da görüntülü sohbet yapılabiliyor. Her aç l flta donan m buluyor Bilgisayarımın her açılışında yeni donanım bulundu mesajı alıyorum. Windows Image ve printer adlı aygıtları buluyor. Bunun nedeni HP Scanjet 3200C olabilir mi? PCnet: Anlaşılan elinizdeki tarayıcının donanım sürücülerini tam anlamıyla yükleyememişsiniz. Belki de cihazınız Windows tarafından algılandı ve referans sürücüler yüklendi ama CD den doğru ve güncel sürücüleri yüklemediğiniz için her açılışta eksik bileşenleri yeniden yüklemeye çalışıyor. Öncelikle kullanma kılavuzunda belirtilen adımları uygulamalısınız. Çünkü çoğu tarayıcıyı sisteme bağlamadan önce CD den sürücülerini yüklemek gerekir. Aksi takdirde Windows cihazı yanlış tanıyabilir. Bu model eski bir cihaz olduğundan elinizdeki CD Windows un yeni sürümlerini desteklemiyor olabilir. İlk olarak HP destek web sitesine göz atmanızı tavsiye ederiz. Sa tufl menüsünden k sayol kayboldu Bir metin belgesi oluşturacağım zaman sağ tuş menüsündeki Yeni > Yeni Metin Dosyası yolunu kullanıyordum. Fakat ansızın bu kısayol gitti. Aslında liste geliyor ama Notepad artık o listede yok. PCnet: Windows altında bu tür sorunlar nedensizce karşımıza çıkabiliyor. Maalesef tüm sorunların nedenlerini bilebilmek pek mümkün değil. İlgili bir dosyanın hasar görmesi bu sorunu meydana getirebilir. Ama çözüm son derece basit. Microsoft mühendisleri sağ olsun işletim sistemini özelleştirmeye yarayan TweakUI programcığını hazırlamışlar. www. microsoft.com/windowsxp/downloads/power toys/xppowertoys.mspx adresinden indirebileceğiniz TweakUI sayesinde sağ tıklamayla çıkan yeni dosyaların listesini rahatça düzenleyebilir ve kaybolan başlığı ekleyebilirsiniz. Tek yapmanız gereken program içinden Templates başlığını bulmak. 204 PCnet Eylül 2006

137 OYUN Editör OYUN ALANI HAZIRLAMAKLA YÜKÜMLÜ KİŞİLER Bölüm tasar mc lar Bölüm tasar m ifli oyun yap m sektörüne girmek isteyenler için ideal bir bafllang ç noktas d r. Çünkü oyun yapmaya giden yola küçük bir senaryoyla ç k l r. Bölüm tasarımı (level design), oyun içerisindeki bölümlerin, mekanların, sahne veya görevlerin yaratılması, hazırlanması ve birbirlerine bağlanması şeklinde tanımlanabilir. Bölüm tasarımı, çoğunlukla bu iş için özel olarak geliştirilmiş bazı araçlar sayesinde gerçekleştirilmektedir. Bu araçlar, oyun motoru üzerinde programcılar tarafından hazırlanır ve bölüm tasarımcısının tüm ihtiyaçlarını karşılar nitelikte olmalıdır. Günümüzde pek çok oyunun seviye tasarım araçları, oyunla birlikte veya oyun piyasaya sürüldükten kısa bir süre sonra internet aracılığıyla yayınlanıyor. Bu şekilde oyunun fanatik kitlesinin kendi çabalarıyla oyuna bazı eklentiler yapabilmelerine imkan sağlanıyor. bölüm tasarımcılığının alt branşlarının da oluşmaya başladığından söz edebiliriz. Artık bölüm sanatçıları, bölüm yaratıcıları veya script yazarları gibi branşları sıkça duymaya başladık. Farklı oyun türleri için farklı adımlar söz konusu olmasına rağmen, herhangi bir bölüm tasarımı genel olarak aşağıda belirttiğimiz aşamalardan geçerek oluşturulur: Haritanın büyük bir tasarımı hazırlanır ve odalar, köprüler, tüneller, kısacası oyuncuların içinde hareket edecekleri tüm mekanlar belirlenir. Harita üzerinde bazı kaynak toplama veya şehir inşa noktası gibi özel aktivitelerin veya eylemlerin gerçekleşeceği alanlar belirlenir. Harita üzerinde diğer varlıkların konumları Timur ERBİL [email protected] PCnet OYUN >> Oyun haber Oyun dünyasında son gelişmeler s.206 >> Civilization IV Warlords Senaryolarıyla ön plana çıkan bir genişleme paketi daha. s.208 << Siz de bir oyunun seviye araçlarına ulaşarak, sevdiğiniz oyun için bazı eklentiler üretebilirsiniz. >> Bölüm tasarımcıları, biraz önce bahsettiğimiz çeşitli özel araçları kullanarak oyunlar için bölüm tasarımları gerçekleştiren kişilerdir. Ancak yarattıkları mekanların oyunun geneliyle uyumlu olması şarttır. Bu sebeple oyunun tüm yapım ekibiyle koordineli bir şekilde çalışmaları gerekmektedir. Oyun motoruna, akıcılığına ve gerçekçiliğine paralel tasarımlar ortaya çıkarmalıdırlar. Bilgisayar oyunları tarihine baktığımız zaman, son 10 yıllık dönemde bölüm tasarımcısı adında özel bir iş alanının ortaya çıkmış olduğunu görmekteyiz. Daha önce bölüm tasarımı işi ya doğrudan programcının ya da oyun yapımcısının üstlendiği bir konuydu. Ancak oyunlar büyüdükçe ve geliştikçe sırf bu işler üzerine uzmanlaşmış kişilerin gerekliliği ortaya çıktı. Son 3-4 yıldır belirlenir (yaratıklar ve spawn noktaları, silahlar, kayıt noktaları, sağlık çantaları gibi). Harita üzerindeki kapıların konumları, ışınlanma noktaları, gizli geçitler gibi unsurlar belirlenir. Bir veya daha fazla sayıdaki oyuncu için bölüme başlangıç ve çıkış noktaları oluşturulur. Bölüme özgü dokular, ışıklandırma efektleri, sesler veya müzik kullanılarak gerçekçilik unsuru arttırılmaya çalışılır. Oyuncu hareketlerinin özel olayları tetiklediği kimi durumlar için gelişmiş script ler yazılması gerekebilir. Bilgisayar kontrollü karakterlerin hareketleri, gezinme güzergahları veya oyuncularla gerçekleştirecekleri konuşma diyalogları belirlenir. Gelecek ay görüşmek üzere... >> Dungeon Siege: Broken World Zindanlara geri dönüyoruz. Bu kez çok daha zorlu bir mücadele bizi bekliyor. s.212 >> FlatOut 2 FlatOut da taşlar yerine oturmaya başlıyor. FlatOut 2 de her şey serbest. Çarpın, kin tutun ama kazanın. s.214 Eylül 2006 PCnet 205

138 OYUN Haber 50 N N ÜZER NDE BÜYÜ, YÜZLERCE S LAH VE ONLARCA YARATIK Gothic 13 Ekim de piyasada Her oynay flta farkl bir tat almaya haz rlan n. Geçtiğimiz ay içerisinde JoWood Productions ve Deep Silver firmaları ortaklaşa yayınladıkları bir basın bülteniyle merakla beklenen role-playing oyunu Gothic 3 ün kesin piyasaya çıkış tarihini duyurdular. Daha önce oyunun 2006 yılının ilk aylarında piyasaya sürüleceği açıklanmıştı. Yaklaşık 8 aylık bir ertelemeden sonra oyunun 13 Ekim tarihinde piyasada olacağı belirtilmekte. Gothic I ve Gothic II oyunlarında, yaşadığımız adayı şeytani güçlere karşı korumaya çalışmıştık. Devam oyunundaysa ana kıtaya doğru bir yolculuğa çıkıyoruz. İnsanların krallıkları birer birer istilacı Orc lar tarafından ele geçirilmektedir. Sadece kuzey buzullarında ve güneyin çöllerinde birkaç krallık özgür kalmıştır. Midland in dağ ve ormanlarındaysa alanlarındaysa bir avuç isyancının yer aldığı söylenmektedir. Oyunda ya bu isyancılara katılacak ya da Orc lara hizmet edeceğiz. Hangi durumu seçecek olursak olalım, Gothic 3 ün en önemli özelliklerinden biri tümüyle açık bir işleyiş mekanizmasına sahip olması. Bir diğer anlatımla, oyunu her oynayışınızda sizlere tümüyle farklı deneyimler sunması mümkün olacak. Ana görev mekanizmasının yanı sıra sayısız yan görev de sizleri bekliyor olacak. Oyunda 50 nin üzerinde yaratık veya hayvanla, düzinelerce de farklı insan düşmanlarla mücadele etmeniz gerekecek. Ayrıca 50 nin üzerinde farklı büyü ve yüzlerce farklı silah seçeneği elinizin altında yer alacak. YILLAR SONRA YEN DEN TÜRKIYE L G FIFA 07 için geri say m bafllad Futbol y ld zlar n n bulufltu u nokta. EA Sports 29 Eylül de piyasaya sürmeyi planlanan ünlü futbol oyunları FIFA serisinin son sürümü FIFA 07 nin bazı yeni özelliklerinin tanıtımını yaptı. Bilindiği gibi FIFA denince akla gelen unsurların başında geniş lisans hakları konusu yer almakta. EA lisans sözleşmeleri konusunda tıpkı geçtiğimiz yıllarda olduğu gibi kesenin ağzını yine bir hayli açmışa benziyor. Ronaldinho, Rooney, David Villa veya Juninho gibi dünyanın en büyük futbol ustalarının lisans hakları kolay alınmıyor olsa gerek. Benzer bir şekilde firma, dünyanın en önemli liglerinden biri olarak gösterilen İngiliz Premier Ligi nin lisans haklarını da 4 yıl daha uzattı. FIFA 07 de 27 farklı futbol ligi seçeneği yer almakta ve bu sene firma bir yenilik yaparak Türkiye ve İsviçre liglerini de oyuna dahil etmiş durumda ki bizlerin de en çok önem verdiği nokta bu olsa gerek. Bunların yanı sıra, EA FIFA 07 de bizlere Interactive Leagues adını taşıyan yeni bir oyun modu imkanı sunmakta. Online oyun imkanı sunan bu mod, seçmiş olduğunuz takımla bulunduğunuz ligin gerçek fikstürüne göre maçlar yapabilmenize imkan sağlayacak. EA Sports FIFA 07 de görsel unsurlardan çok, arka planda çalışan dinamiklere önem vermiş gibi görünüyor. Oyuncu yapay zekaları geliştirilmeye çalışılmış durumda, artık bilgisayar kontrollü futbolcular top ayaklarında olsun olmasın, etraflarında olup bitenleri analiz ederek en doğru hareketleri yapmaya çalışmaktalar. Oyunun şut mekanizması da tekrar ele alınmış ve bundan sonra oyuncuların daha kontrollü şutlar çekebilmeleri mümkün olacak. 206 PCnet Eylül 2006

139 Haber OYUN AGE OF EMPIRES III GEN fileme PAKET THE WARCHIEFS KISA KISA... Fanatikleri için süper bir paket Warchiefs için kollar s vamaya haz rlan n. Microsoft Game Studios, gerçek zamanlı strateji oyunları Age of Empires III için geliştirilmekte olan genişleme paketi The Warchiefs te sona yaklaşıldığını ve paketin sonbahar aylarında marketlerdeki yerini alacağını duyurdu. Firma açıklamayla eş zamanlı bir şekilde The Warchiefs için fan sitesi paketini de yayınlamaya başladı. 63 MB büyüklüğünde olan ve adresinden indirebileceğiniz paket içerisinde, The Warchiefs e ait ekran görüntüleri, masaüstü temaları, forum simgeleri, konsept çalışmaları, logolar gibi gerekli birçok malzeme yer almakta. Sizlerinde bildiği gibi, Warchiefs genişleme paketiyle birlikte, yeni dünyanın eski sahiplerini de kontrol Geçtiğimiz ayın 17 sinde Sierra Entertainment, F.E.A.R. oyunları baz alınarak geliştirilmiş olan ve merakla beklenen Combat isimli çoklu ortam oyununu yayınlamaya başladı. Yaklaşık 1.8 GB büyüklüğünde olan ve adresi üzerinden ücretsiz olarak indirebilen oyun için yine aynı adresten gerekli kayıt aşamalarını gerçekleştirerek bir kurulum anahtarı almanız da gerekmekte. F.E.A.R. Combat orijinal oyunla tümüyle entegre bir şekilde çalışabiliyor. Yani orijinal oyun için geliştirilmiş edebilmemiz mümkün olacak. Oyuna 3 yeni yerli uygarlığıyla birlikte onlarca askeri birim seçeneği, tümüyle yeni bir tekli oyun senaryosu, tekli ve çoklu Ücretsiz bir oyuna kim hay r der ki? olan tüm güncellemelere sahip durumda ve Combat oyuncularının, orijinal oyuna sahip olan kullanıcılara karşı oynayabilmeleri de mümkün. Bununla birlikte Combat için ek oyun haritaları ve oyun modları da geliştirilmiş. Oyunda 10 farklı çoklu oyun modu yer alıyor ve 22 harita bulunuyor. Oyunculara 12 farklı silah seçeneği sağlanmış ve oyuncular tarafından geliştirilecek olan yeni eklentilerin oyun içerisine eklenebilmesi de mümkün kılınmış. Hileyi önleyebilmek içinse oyuna Punkbuster desteği dahil edilmiş. oyun haritaları da dahil olacak. Paketle birlikte Home City konsepti bir hayli geliştirilmeye çalışıyor. Ayrıca yeni oynanış ve kazanma yolları da mümkün olacak. Bu yeni unsurlar, sadece yeni uygarlık seçenekleri için değil, oyunda yer alan tüm uygarlıklar için de geçerli olacak. F.E.A.R. Combat kafl m zda Ubisoft un ata Driver yeni evinde Ubisoft firmas geçti imiz ay içerisinde düzenledi i bir bas n toplant s yla, bir süredir Reflections Interactive Limited ile yapt klar görüflmelerin olumlu flekilde sonuçland n ve Driver markas n n tüm haklar n sat n ald klar n duyurdu. Ayr ca Reflections Interactive Limited in çal flmalar n n büyük bir ço unlu uyla tüm çal flanlar da Ubisoft çat s alt na geçmifl oldular. Piyasaya sürüldü ü ilk günden bu yana, Driver markas alt nda dünya çap nda 14 milyondan fazla oyun sat lmas baflar lm flt. Markan n önceki yay n haklar ysa Atari firmas n n elinde yer almaktayd. Ringler k z fl yor Alt n kemere ulaflmak için Bugüne kadar boks türünde çok ses getirmeyi baflaran bir oyunla karfl laflmad m z belirtmeliyiz. En az ndan PC platformu için durum böyle. Firmalar konuya daha farkl aç lardan yaklaflmaya çal fl yorlar. Bu firmalardan birisi olan Anaconda Kas m ay içerisinde Boxing Manager isimli menajerlik oyununu piyasaya sürmeye haz rlan yor. Oyunda kariyerimize oldukça küçük bir ekiple ve ad bile duyulmam fl 3 genç boksörle bafllayaca z. Boksörlerimizin antrenörler ve usta dövüflçüler taraf ndan e itilmeleri, antrenman veya flampiyona maçlar ayarlamak, ilerleyen dönemlerde unvan karfl laflmalar düzenlemek gibi pek çok konudan sorumlu olaca z. As l amac m zsa her 3 klasmanda da flampiyon boksörlere sahip olabilmek. Oyunun ilerleyen aflamalar nda tak m m zdaki boksör say s n n 30 lara kadar ç kabilmesi de olas. Eylül 2006 PCnet 207

140 OYUN Uygarl klar Biraz Daha Geniflledi BÜYÜK USTA YEN DEN KOLLARI SIVADI Senaryolar yla ön plana ç kan bir geniflleme paketi daha. Bilgisayar oyunlarının gelişim sürecinde bir mihenk taşı, strateji türünün şekillenmesinde en önemli dönüm noktalarından biri olarak nitelendirebileceğimiz Civilization oyunuyla ve dolaylı olarak Sid Meier ismiyle ilk olarak 1991 yılında tanışmıştık. Dönemin şartlarına göre ele alındığında Civilization oyununun tek kelimeyle bir şaheser olduğu inkar edilemez. Gelmiş geçmiş en iyi bilgisayar oyunları listesinde halen üst sıralardaki yerini kaybetmemiş olması da bunun bir kanıtı. İnanılmaz derecede önemli bir oyun olmasına rağmen, ilk oyundan bugüne değin geçen 15 yıllık süreye baktığımızda, çok da fazla Civilization sürümünün yayınlanmadığını görüyoruz. Oyunun ikinci sürümü için, Senaryo iflleyiflleri Geniflleme paketiyle birlikte oyuna toplam 8 senaryo daha eklenmifl durumda. Orijinal oyuna k yasla çok daha farkl formlarda haz rlanm fl olan bu senaryolar, örne in oyuncular n karfl s na sadece zaman s n rlamas de il, farkl stratejik zorunluklar da ç kartmakta. Peloponnesian War ve Chinese Unification gibi çeşitli lisans anlaşmazlıklarından ötürü tam bir havada kalmışlık söz konusuydu. Oyun, yaratıcısı Sid Meier tarafından hazırlanmayacak ve pek tabii ki de sonuç hüsrana yol açacaktı. Kaldı ki aynı dönemde Sid, kendi şirketi Firaxis i kuracak ve Alpha Centauri yi hazırlayacaktı. Kendi adına yeni bir Civilization senaryolarda standart Civilization oynan fl unsurlar n n a r basmakta oldu unu görebiliyoruz. Bu senaryolarda pek tabii ki zaman periyoduyla örtüflecek flekilde teknolojik geliflimler önceden gerçeklefltirilmifl durumda. Ancak genel oyun mekanikleri aç s ndan standart oynan flla aralar nda çok fazla fark bulunmuyor.

141 Uygarl klar Biraz Daha Geniflledi OYUN << Büyük Generalleri Warlordlara dönüştürerek savaş alanlarında kullanabilmeniz mümkün. >> oyunu yaratma fırsatınaysa ilk oyundan tam 10 yıl sonra yani 2001 yılında kavuşacaktı. Atari tarafından piyasaya sürülen Sid Meier s Civilization III piyasada adeta bomba etkisi yaratmayı başarmıştı. Biraz dramatik bir tanımlama olabilir ama büyük ustanın şaheseriyle tekrar buluşması gerçekten muhteşemdi. Öyle ki sıra tabanlı stratejinin neredeyse unutulmaya yüz tuttuğu bir zamanda milyonlar satmayı da başaracaktı. Devam eden iki yıl içerisinde sırasıyla Play the World ve Conquests adını taşıyan genişleme paketleri geliştirildi. Civilization fanatikleri artık tümüyle kemikleşmeye başlamıştı. Bir devam oyununun geliştirilmesi içinse 2 yıl daha beklenmesi gerekti yılının Ekim ayında Civilization IV marketlerdeki yerini almıştı. Neler vard? Öncelikle yeni oyun tekrar yayıncı değiştirmiş ve artık 2K Games firması tarafından yayınlanmaya başlanmıştı. Civilization III ile birlikte seri için bazı yeni unsurlara yer verilmiş, grafikler artık çok daha geniş bir kesime hitap edecek niteliğe bürünmüş ve yapay zeka mekanizması son derece geliştirilmişti. Serinin son oyununda da bu iki unsur üzerinde yeniden düzenlemelere gidilmiş olduğunu gördük. Tüm öğeler günün standartlarına uygun hale getirilmeye çalışılmıştı. Oyun artık 3D grafik motoruna sahip durumdaydı. Civilization III, fazla zor olduğu yönünde birçok eleştiri almıştı ve oyuncuların yalnız bırakıldıkları düşünülmekteydi. Sid Meier son oyunda adeta bu eleştirilere cevap verir şekilde bizzat kendisinin sunduğu bir eğitim bölümüne yer verecekti. Civilization IV te Almanlar, Amerika, Araplar, Aztekler, Çinliler, Fransızlar, Hintliler, İngilizler, İnkalar, İspanyollar, Japonlar, Malililer, Mısırlılar, Moğollar, Persler, Romalılar, Ruslar ve Yunanlar olmak üzere 18 farklı uygarlık seçeneği ve 25 farklı tarihsel lider yer almaktaydı. Uygarlığımızın dinine karar verebilmeye başlamıştık ve İslamiyet, Hıristiyanlık, Musevilik, Budizm, Konfüçyüs çülük, Taoizm ve Hinduizm dinlerinden birini seçebiliyor, hatta kabul ettiğimiz dini yayabilmek için misyonerlik faaliyetleri de gerçekleştirebiliyorduk. Belki de oyunun en önemli özelliği, son derece başarılı çoklu oyun imkanları sunuyor olmasıydı. Geniflliyoruz Civilization IV tüm bu özellikleriyle strateji fanatiklerinin yaklaşık bir yıldır sıkılmadan oynayabildikleri bir oyundu. Bir süredir de merak içerisinde oyun için hazırlanan ilk genişleme paketinin piyasaya sürülmesini bekliyorduk. Neyse ki bekleyişimiz çok da uzun sürmedi ve Warlords isimli genişleme paketi geçtiğimiz ay içerisinde marketlerdeki yerini aldı. Ayrıntılara geçmeden önce bir yorumda bulunacak olursak, genişleme paketinin önündeki en büyük engel, yüksek fiyatı. Barbarlar oynamak lgi çeken senaryolar n bafl nda bize göre Barbar senaryosu gelmekte. Hemen her oyunumuzun ilk anlar nda bafl m za bela olan Barbarlar kontrol edebilme imkan na art k sahip oluyoruz. Bu senaryoda amac m z, tüm uygarl klar sizlerle kolayl kla bafla ç kabilecek kadar güçlenmeden haritadan silebilmek. Herhangi bir flehir kurulumu söz konusu de il, oyuna belirli bir miktarda askeri güç ve parayla bafll yorsunuz. Çekirge sürüsü gibi bir flehirden di erine s çrayarak, ya malar n z sürdürüyorsunuz. Kazand n z paray da güçlerinizi artt rmak için harc yorsunuz. Yani ifliniz gücünüz aksiyon oluyor. Eylül 2006 PCnet 209

142 OYUN Uygarl klar Biraz Daha Geniflledi Mezhep çat flmalar Omens senaryosunda, Yeni Dünya yani Amerika k tas n n kolonileflme döneminde Katolik ve Protestanlar aras nda patlak veren mezhep çat flmalar ele al nm fl durumda. Bu senaryoda George Washington liderli inde ngilizleri veya Marquis Duquesne komutas nda Frans zlar seçebilmemiz mümkün olacak. Çat flmalarda yerli kabileleri de rol oynamakta, ancak seçilebilir uygarl k seçenekleri aras na eklenmemifller. Bu senaryoda size toplam 150 turluk bir süre tan n yor ve bu süre içerisinde haritan n toplam nüfusunun yüzde 75 ini ele geçirmeniz gerekmekte. Belki bu durum serinin fanatikleri için pek sorun olmayacaktır. Ancak bir genişleme paketinin bu denli yüksek fiyattan satılması insanları iki kez düşünmeye iten bir etken. Piyasaya sürüldüğü tarih yönünden değerlendirecek olursak, oyun sektörü açısından ölü sezon olarak nitelendirilen geçtiğimiz ay içerisinde sadece birkaç oyun satışa sunuldu. Bu durumda yeni oyunlar için birkaç ay daha beklemeye tahammülü olmayan oyuncular için Warlords bir nevi can simidi olarak görülmüş olabilir. Tabii ki nihai satış performansını zaman belirleyecek, ancak sadece 5-10 dolar daha düşük fiyatla piyasaya sürülmüş olsaydı belki de satışları bir misli katlanabilirdi diye düşünüyoruz. Çok yüzeysel bir şekilde Warlords genişleme paketine göz attığımızda, orijinal oyun üzerine çok büyük eklentiler veya yenilikler getirmediği sonucuna varabiliriz. Aslında bu da tümüyle göreceli bir kavram olarak karşımıza çıkmakta. Eğer beklentileriniz çok radikal değişikliklerle tümüyle yeni oynanış özellikleri getirecek bir paketten yanaysa yanlış kapıyı çaldığınızı belirtmemiz gerekir. Ama sadece bir sonraki genişleme paketine kadar sizi oyalayacak kadar yeni senaryolar, uygarlık ve birim seçeneklerini yeterli görüyorsanız, tam da yerine geldiniz demektir. Yeni uygarl klar Warlords genişleme paketiyle birlikte oyuna toplam 6 yeni uygarlık dahil oluyor. Bunların arasında liderliğini II. Mehmed in üstlendiği Osmanlılar da yer almakta ki bu bizleri gerçekten de sevindiren bir durum oldu. Tarihin belirli bir dönemine damgasını vurmuş bir uygarlığın böyle bir oyunda yer almıyor olması büyük bir eksiklikti. Diğer yeni uygarlık seçenekleriyse Hannibal Barca nın liderliğinde Kartacalılar, Brennus un yönetiminde Kelt İmparatorluğu, Wang Kon liderliğinde Kore İmparatorluğu, Ragnar Lodbrok liderliğindeki Vikingler ve Shaka nın başlarında bulunduğu Zulular. Bu yeni uygarlıklarla birlikte gelen yeni lider seçeneklerine ek olarak 4 tarihsel lider daha oyuna eklenmiş durumda: II. Rameses, Augustus Caesar, Josef Stalin ve Winston Churchill. Oyunda her yeni uygarlığın 210 PCnet Eylül 2006

143 Uygarl klar Biraz Daha Geniflledi OYUN kendine özgü bir özel bina ve birim seçenekleri yer almakta. Özel binalar, aslına oyunun içinde var olan ve işlev gören bazı binaların biraz daha geliştirilmiş versiyonları şeklinde ele alınabilirler. Özel askeri birimlerse, yeni uygarlıklarla zaten görmeye alışık olduğumuz bir durum. Örneğin Osmanlıların oyuna katılmasıyla birlikte, Yeniçerileri de özel askeri birimleri olarak oyun içerisinde görebiliyoruz. Bu arada mutlaka belirtmemiz gerekir ki, barut icat edildikten sonra oyundaki en etkili piyade birimlerinden biri Yeniçeriler oluyor. Lider özellikleri Warlords genişleme paketi isminden de anlaşılacağı üzere biraz daha savaş üzerine kurgulanmış durumda. Oyunun bu eğilimine yakışacak bir şekilde, 3 yeni lider karakteristiği oyuna dahil edilmiş. Bunların ilki olan karizmatik liderlerin askeri birimleri çok daha hızlı bir şekilde rütbe alabilmekteler. Ayrıca savaş mutsuzluğu bu tür liderlerin egemenliğindeki toplumlarda daha kısa sürede atlatılabilmekte. Emperyalist liderler Büyük General birimlerini daha çabuk elde edebilmekteler. Ayrıca çok kısa bir sürede köylü birimlerinin sayısını ikiye katlayabilme yeteneğine sahipler. Ancak bu diğer taraftan da çok hızlı bir şekilde topraklarınızı genişletme Vikingler geliyor Geniflleme paketinde yer alan bir di er ilgi çekici senaryo Viking dönemini iflliyor. Birçok noktada Vikingler Barbarlarla ayn kefeye konulmakta. Ancak aralar nda ufak bir ayr l k bulunuyor. Barbarlar bir anlamda uygarl klar zevk için yok etmeye çal fl rken, Vikinglerin her fleyi sadece para için yap yor. Bu görüflle paralel bir flekilde Viking senaryosunda, belirli bir süre zorunluluğunu getiriyor. Civilization 4 ün genel karakteristiğine uygun olarak, eğer gereğinden hızlı büyümeye çalışacak olursanız da ekonominizi tümüyle çökertebileceğinizi unutmayın. Korumacı liderlerse öncelikle şehirlerinin güvenliğini sağlamaya çalışarak düşmanlarını kalın duvarların arkasında bırakmayı yeğliyorlar. Onlar için güvenli bir yerden savaşları idare etmek önemli. Büyük Generaller Biraz önce bahsettiğimiz Büyük General birimleri gerçekten oyun açısından büyük bir artı olarak değerlendirilebilir ve Great Persons yani Büyük İnsanlar kadrosunu bir hayli renklendirir nitelikteler. Generaller dilendiği takdirde Savaş Lorduna yani Warlord a dönüştürülerek çatışmalarda kullanılabilmekteler. Bu şekilde kullanıldığında Büyük General birimleri, komutası altındaki askeri birimlere ve yakınlardaki ordulara bazı ufak artılar getirebilmekte. Getirdikleri artılar ve yeni özellikler kimi zaman gerçekten çok faydalı olabilmelerine rağmen, Warlordların savaşın gidişatını değiştirebilecek kadar etkili birimler olmadıklarını belirtmemiz gerekir. Warlordlar en fazla üç veya dört birimden oluşan ordular kadar etkili olabiliyorlar, saldırılara en az komutalarındaki diğer birimler içerisinde belirli miktarda para toplayabilmemiz gerekmekte. Normal yollardan bu paray elde edebilmek gerçekten zor oldu undan elimizde baz alternatifler yer almakta. Örne in ele geçirdi imiz bir flehri, parayla bir di er uygarl a satabilmemiz mümkün oluyor. Uzak denizlere aç larak hazine avc l na ç kabilmemiz de bir di er alternatifimiz. kadar açık durumdalar. Yani Generallerinizi doğrudan savaş alanlarına çıkartmayı düşüyorsanız, bir gözünüzün daima üzerlerinde olması gerekecektir. Generallerinizi çok daha az riskli bir şekilde, şehirlerinizden birinin askeri potansiyelini artırabilmek için de kullanabiliyorsunuz. Burada generalinizi şehirde bir savaş akademisi kurmak için feda etmeniz gerekmekte. Aslında Warlords olarak kullanımlarıyla kıyaslandığında, generallerin bu şekilde feda edilmeleri kulağa çok daha mantıklı gelmekte. Nitekim bu şekilde sadece komutasındaki askerlere değil, üretilecek her birime faydalı olabilmekteler. Üstelik akademi inşa ettiğiniz bir şehri kaybetmeniz, bir savaşta Warlord unuzun ölmesinden çok daha az riskli bir durum. Genişleme paketiyle birlikte oyuna 3 yeni büyük yapıt seçeneği de dahil edilmiş durumda. Bunlardan ilki olan Artemis Tapınağı (Temple of Artemis), hiç şüphesiz kendine has bazı artıları kazandırmakta. Fakat diğer iki yapıt, yani Çin Seddi (Great Wall) ve Sankore Üniversitesi (University of Sankore) kadar faydalı olmadığı da şüphesiz. Çin Seddi özellikle Barbar akınlarına karşı ülkenizi koruyabilmeniz için oldukça etkili. Oyunun mümkün olduğunca erken dönemlerinde inşa edilmesi gerekiyor. Pek tabii ki uygarlığınızın etrafındaki Barbar tehlikesinin düzeyi de bu yapıtı inşa edip etmemeniz gerektiği konusunda belirleyici bir faktör. Sankore Üniversitesiyse, uygarlığınızda inşa ettiğiniz her dini binadan araştırma puanları kazanabilmenizi sağlıyor. Sonuç Yazımızın başlarında da belirttiğimiz gibi, Warlords genişleme paketinin değeri sadece sizin neler istediğinize bağlı. Biz Civilization fanatikleri olarak paketi gerçekten tatmin edici bulduk. Özellikle yeni senaryoların oyuna ayrı bir renk kattığı şüphesiz. Öte yandan içinde bulunduğumuz şu günlerde elinizin altında çok da fazla alternatif bulunmadığından, Warlords un değerlendirebileceğiniz bir başlık olduğunu düşünüyoruz. KÜNYE 94 Türü: S ra tabanl strateji Yapımcı: Firaxis Games Yayıncı: 2K Games Artılar: Senaryo seçenekleri, yeni uygarl klar, askeri birim eklentileri, generaller, büyük yap tlar. Eksiler: Fiyat biraz yüksek. Sistem gereksinimleri: 1.8 GHz ifllemci, 512 MB RAM, donan msal T&L destekli 64 MB ekran kart, 1.7 GB sabit disk alan. Eylül 2006 PCnet 211

144 OYUN Karanl k Büyücü le Bafl Bafla Hikaye sistemi Broken World un hikayesinin orijinal oyuna k yasla bir hayli k s r kald n belirtmeden geçemeyece iz. Öyle ki bir geniflleme paketi de il de yan görev eklentileri gibi alg lanmakta. Oysa orijinal oyunun belki de en baflar l unsurlar ndan biri senaryo ak fl düzene iydi. Oyunun senaristleri Baldur s Gate ten esinlenerek çok güçlü bir hikaye ortaya ç kartmay baflarm fllard. Ne oldu unu bile anlayamadan sizleri sar veren senaryo, çeflitli dönüm noktalar yla hiç umulmad k yerlere gidebiliyordu. Öyle ki do rusal oyun düzene i bile bu güçlü hikaye mekanizmas n n ard nda göze batmayacak bir forma bürünüyordu. Dungeon Siege II yaklafl k 70 saatin üzerinde bir oyun süresine sahipti ki bu gerçekten oyuncular tatmin eden bir nitelikti. ARANNA DÜNYASINDA PROBLEMLER B TM YOR Zindanlara geri dönüyoruz. Bu kez çok daha zorlu bir mücadele bizi bekliyor Dungeon Siege adını özellikle de RPG türüyle ilgiliyseniz daha önce mutlaka duymuş olmalısınız. İlk olarak 2002 yılında piyasaya sürülen Gas Powered Games imzalı oyun gerçekten oldukça büyük bir ilgiyle karşılanmış ve ciddi satış rakamlarına ulaşabilmişti. Hiç şüphesiz bu başarısının ardında yayıncısı Microsoft Games in yürüttüğü çalışmaların da payı bulunmaktaydı. Karşılaşılan bu büyük ilgiden alınan destekle, ilk oyunun üzerinden henüz 7 aylık bir süre geçtikten sonra firmalar Legends of Aranna isimli genişleme paketini oyun severlerin beğenisine sunacaklardı. Tıpkı orijinal oyun gibi çok kısa bir süre içerisinde tüketilen bir başlıktı bu. Ardından bir duraklama dönemine girildi. Devam oyununun hazırlıklarına yönelik birçok haber elimize geçiyordu ve bu haberlerin her biri merakımızı katlayan faktörler halini alıyordu. Geçtiğimiz yıl eylül ayının ilk günlerinde bekleyişimiz sona erdi ve Dungeon Siege II marketlerdeki yerini aldı. Oyunun gerçekten de tüm övgüleri hak ettiğini belirtmeden geçemeyiz. Dungeon Siege II nin Aksiyon RPG denildiğinde akla gelen en büyük oyun olan Diablo ya en fazla yaklaşabilmeyi başaran oyun olduğu şüphesiz. Yeni evinden ilk defa Geçtiğimiz Mart ayında bomba gibi bir haber oyun dünyasını sarstı. Aslında beklenen bir durum olmadığı için bu denli ses getirmişti. Habere göre daha önce Microsoft Games in sahip olduğu Dungeon Siege oyununun yayın hakları 2K Games e geçmişti. Bu gelişme Microsoft açısından önemli bir kayıp olarak nitelendirilebilir. Haberde biz oyun severlerin asıl ilgisini çeken nokta Dungeon Siege II için bir genişleme paketinin hazırlanmaya başlanması olmuştu. Bu 212 PCnet Eylül 2006

145 Karanl k Büyücü le Bafl Bafla OYUN << Karşımızda çok daha güçlü düşmanlar yer almakta ve oyun süresinde aksiyon hep üst seviyelerde. >> paket oldukça kısa bir süre içerisinde tamamlandı ve 2K Games in ilk Dungeon Siege oyunu Broken World geçtiğimiz ayın ilk haftasında piyasaya sürüldü. Senaryo Broken World de oldukça klişe bir hikaye yer almakta. Kısaca özetleyecek olursak, orijinal oyunun sonunda Valdis i yok etmeyi başarmış, aynı zamanda da 1000 yıldır bekleyen şeytani bir varlığın uyanmasına neden olmuştuk. Artık karanlık büyücü tüm güçlerini ortaya dökmeye başlamış, Aranna dünyası bir kez daha problemlere boğulmuştur. Düzenin sağlanabilmesi için de kahramanlarımızın yardımına ihtiyaç duyulmaktadır. Broken World de orijinal oyundaki karakterlerinizi kullanabilme imkanına sahip durumdasınız. Bunun yanı sıra, kayıt dosyalarınız elinizde bulunmuyorsa, paketle birlikte gelen bazı hazır karakterleri de kullanabilirsiniz. Ancak bu şekilde işinizin çok daha zor olacağını belirtmeden geçemeyeceğiz. Genişleme paketinde sizi gerçekten çok zorlu düşmanlar beklemekte ve tecrübesiz kahramanların hayatta kalma şansları çok daha düşük. Dwarf uygarl Paketle birlikte yeni bir oynanabilir ırk seçeneği oyuna ekleniyor: Dwarflar. Aslında Dwarflar sadece bir ırk seçeneği olarak değil, gerçekten büyük bir topluluk olarak oyundaki yerlerini almakta. Tıpkı diğer ırklarda olduğu gibi, yüksek karakter sınıflarında bir Dwarf olmanın getirilerini ayırt edebilmek neredeyse imkansız, ancak düşük seviyelerde ırksal özelliklerini görebilmek mümkün. Belki sizler için bu yeni ırk seçeneği çok fazla bir anlam ifade etmiyor olabilir, ancak oyuna eklenen iki yeni karakter sınıfının mutlaka denenmesi gerekiyor. Blood Assassin ve Fist of Stone sınıflarının her ikisi de hibrit sınıflar olarak nitelendirilebilirler. Blood Assassin ler uzak mesafe saldırı teknikleriyle savaş büyülerini birleştirme yeteneğine sahipler. Bu yaklaşımla belki de oyunun en güçlü uzak mesafe savaşçıları oldukları söylenebilir. Diğer büyücüler gibi salt olarak mana ya dayalı bir dövüş sistemi kullanmıyorlar, ok ve büyüler arasında geçişler yaparak düşmanlarına daha etkili hasar verebiliyorlar. Fist of Stone sınıfının üyeleriyse yakın dövüş ve doğa büyüleri üzerine uzmanlaşmış karakterler. Gerektiği yerde bir destek karakteri olarak iyileştirme büyüleriyle takım arkadaşlarına yardımda bulunabiliyor veya doğrudan savaşın içine atlayabiliyorlar. Oynan fl Orijinal oyuna kıyasla çok daha zorlu düşmanların sizleri beklediğini belirtmiştik. Bu durum savaşlarda çok daha dikkatli hamlelerde bulunmanızı gerektiriyor. Ekip üyelerinin sürekli birbirlerine yardım ederek, tam bir takım halinde çalışmalarını sağlayabilmeniz şart. Sadece tek bir karakterle düşmanlarınızı yenemeyeceğinizi aklınızdan çıkartmayın. Grubunuzdaki kahramanların formasyonlarına daha önem vermelisiniz. Ancak hem büyü hem de uzak mesafe saldırı menzilleri bir hayli düşük olduğundan, tüm karakterleriniz eninde sonunda kendileri aksiyonun tam ortasında buluyorlar. Savaşlarda uyguladığınız strateji ve taktiklerin başarısı, önceden yaptığınız hazırlıklara bağlı. Savaş sırasında aktif hale getirebildiğiniz bazı özel karakter yetenekleri ve hareketleri de bulunmakta. Ancak genel olarak savaş başladığı andan itibaren, kendinizi tam anlamıyla bir kaos ortamında buluyorsunuz. Sürekli olarak tuşlara basıp, bir o karakterden bir diğerine geçerek hayatta kalma Yüksek aksiyon Gelifltirilebilir ekipmanlar orijinal oyuna bir hayli renk kat yordu. Broken World de de ayn unsur yer almakta. Ancak onca malzemeyi toplay p gelifltirece iniz ekipmanlar n z pek az durumda yarat klardan düflenlerden daha güçlü özelliklere sahip oluyor. Yani sistem tümüyle göz ard edilebilir bir hal alm fl durumda. Firma Broken World geniflleme paketinde daha çok savafl üzerine kurgulanm fl bir oynan fl ön plana ç karmaya çal flm fl. mücadelesine giriyorsunuz. Sonuç Gas Powered Games, Broken World ile birlikte devam oyunu için altyapı oluşturmayı düşünmüş olabilir. Nitekim artık oyun motorunun değiştirilme zamanının geldiği şüphesiz, çünkü firma Aranna dünyasını bir hayli genişletti. Devam oyununda tüm bu çeşniyi çok daha başarılı bir şekilde işleyecekleri de şüphesiz. Bu devam oyunu için bir süre daha beklememiz şart, ancak bu arada Broken World ile açlığımızı biraz olsun bastırabiliriz. KÜNYE 90 Türü: Aksiyon RPG Yapımcı: Gas Powered Games Yayıncı: 2k Games Artılar: Yeni rk Dwarflar n oyuna kat lmas, yeni karakter s n flar, mücadeleci oynan fl özellikleri. Eksiler: Orijinal oyuna k yasland nda senaryosu biraz zay f kal yor. Sistem gereksinimleri: 1 GHz ifllemci, 512 MB RAM, 64 MB 3D ekran kart, 1.4 GB sabit disk alan. Eylül 2006 PCnet 213

146 OYUN S ra D fl Bir Yar fl Parkur düzenleri lk oyunun en çok elefltiri alan yönlerinden biri de parkurlar n yeterince güzel tasarlanmam fl olmas yd. Yar fllar tümüyle köy ve orman yollar nda geçmekteydi, görünüm ve oynan fl zenginli i aç s ndan da oldukça yetersizdi. FlatOut 2 ile birlikteyse yar fllar art k flehir sokaklar na tafl nm fl durumda. Sadece a açlar ve direkler de il, flehirde karfl m za ç kabilecek çok daha fazla say da engel yer al yor. Parkurlar n her biri farkl sürüfl dinamikleri üzerine flekillendirilmifl. Kimileri h z yapabilece iniz uzun düzlükler, genifl virajlar içerirken kimilerinde say s z slalom yapman z gerekmekte. Baz lar nda da dükkan vitrinlerinden içeri girmeniz veya çat lardan uçman z mümkün olmakta. Bu haliyle parkurlar tek düzelikten bir hayli uzaklar. Araba yarışı oyunlarını iki farklı kategoride ele alabiliriz. Bunlardan ilki daha çok gerçekçiliğe önem veren simülasyon oyunları, diğeriyse eğlenceyi ön planda tutmaya çalışan arcade yarış oyunlarıdır. Her iki kategori de oyun firmaları açısından gerçekten çok zorlu kulvarlar. Arcade tarafında Electronic Arts Need For Speed serisiyle, simülasyon tarafındaysa Codemasters Colin McRae Rally, Sony de Formula One serisiyle köşeleri tutmuş durumda. Yapımcı firmaların işi gerçekten zor. Başarıyı yakalayabilmeleri için öncelikle bu bahsi geçen oyunlarla eşdeğer ya da tümüyle onlara göre daha yeni özelliklere sahip oyunları ortaya çıkartmaları gerekmekte. Pek tabii ki ikinci seçenek firmaların daha işine geliyor ve böylece biz kimsenin rakibi değiliz ve kendi tarzımızı yaratmak istiyoruz gibi cümlelerin ardına sığınabiliyorlar. Bu firmalardan biri de Bugbear Entertainment. Geçtiğimiz yıl piyasaya sürdükleri FlatOut isimli oyunlarıyla arcade ve simülasyon tarzlarını harmanlamaya çalışarak farklı bir oyun hazırlamışlardı. Tam etkileflimli dünya FlatOut özellikle fizik unsurlarına önem verilerek hazırlanmış bir oyundu. Oyun dünyasında yer alan tüm objeler, etkileşimli bir şekilde modellendirilmiş, hasar verilebilir nitelikler taşımaktaydı. Buna sizin aracınız veya rakiplerinizin araçları da dahil edilmiş ve eş zamanlı deformasyon mekanizması oluşturulmuştu. Çok hoş bir düşünceden yola çıkılarak tasarlanmış olmasının yanı sıra sürüş mekanikleri yeterince başarılı değildi. Bundan dolayı problemli bir oynanışa sahip durumdaydı. Ancak yine de orijinal FlatOut un oldukça eğlenceli olduğunu belirtmemiz gerekir. Aradan yaklaşık bir yılık bir zaman geçti ve firma devam oyunuyla karşımızda. Adeta ortaya attıkları bu farklı türü pekiştirmede kararlı olduklarını ispat etmeye çalışmışlar. FlatOut 2 yi ilk elinize aldığınızda orijinal oyunla arasında herhangi bir fark 214 PCnet Eylül 2006

147 S ra D fl Bir Yar fl OYUN << Rakiplerinizi çok fazla kızdırırsanız oyunu tümüyle sizi ezmek üzerine kurgulamalarına yol açabilirsiniz. >> yokmuş gibi algılayabilirsiniz. Oyunun grafik özellikleri konusunda çok fazla değişikliklere gidilmemiş. Bazı ufak tefek ayarlamalar ve biraz daha kaliteli kaplamalar kullanılarak daha gerçekçi bir oyun dünyası yaratılmaya çalışılmış, o kadar. Esas olarak firma, ilk oyunun ardından aldıkları geri dönümler doğrultusunda, eksiklikleri kapatmaya yönelik olarak fizik motoru ve dolaylı olarak da sürüş dinamikleri konularına eğilmiş. Yapılan yeniliklerin ne denli başarılı olduğunu da ilk turunuzu attığınızda anlayabilmeniz mümkün oluyor. Sürüfl dinamikleri Öncelikle sürüş mekanizması tümüyle elden geçirilerek ilk oyundaki aksaklıklar giderilmeye çalışılmış. Artık aracınız yolda çok daha iyi tutunabilme Kariyer modu FlatOut 2 de t pk ilk oyunda oldu u gibi, bir üst yar fl dizisine geçebilmek için öncelikle mevcut yar fllar n zda baflar l olabilmeniz gerekmekte. Ancak o klasman için arac n z bulunuyorsa dile iniz klasmana do rudan atlayabilme olana n z var. Bu flekilde oyunun kariyer moduna daha aç k bir iflleyifl kazand r lmaya çal fl lm fl durumda. Yine ilk oyunda oldu u gibi araçlar n z n performans n sat n alaca n z çeflitli eklentilerle gelifltirebilmeniz mümkün. özelliğine sahip durumda ve kontrolün gerçekten ellerinizde olduğunu hissedebiliyorsunuz. Oyuna ilk başladığınızda, görünüş itibariyle tümüyle bir arcade havasına sahip olmasından dolayı bir hayli bocalamanız mümkün. Sürüş dinamiklerinde tümüyle simülasyon unsurları hakim durumda. Yani gaza ne kadar bastığınız veya direksiyonu ne oranda çevirdiğiniz çok önemli. Oyundaki ilk anlarınızda sadece aracınızı yolda tutabilmek için uğraş vermeniz gerekebilir. Ancak bir süre pratik yaptıktan sonra sisteme kolayca alışabileceğiniz konusunda herhangi bir şüpheniz olmasın. İlk oyunda tümüyle isimsiz, kim olduğu belli olmayan rakiplere karşı mücadele vermemiz gerekiyordu. FlatOut 2 deyse rakipleriniz birer kişiliğe sahip olmuş durumdalar. Toplam yedi kişiden oluşan bir rakip listeniz yer almakta ve her bir rakip kendine özgü kişisel özelliklere sahip durumda. Oyunun kullanım kılavuzunda ve tanıtımlarında bu rakiplerinizin her birinin kendilerine has sürüş tekniklerine sahip oldukları da belirtilmekte, ancak biz test süreci boyunca rakiplerimizin arasında belirgin sürüş tekniği ayrılıkları tespit edemedik. Belki de yarışlardaki kaos ortamı bu tür ince noktaların gözümüzden kaçmasına neden olmuştur. Oyunun ilk başlarında, bu rakipler sizin için çok fazla bir şey ifade etmeyecektir. Ancak bir süre sonra kullandıkları otomobillere bakarak bile kimin kim olduğunu anlamaya başlıyorsunuz. ntikam! Bugbear, oyun için bir nevi intikam sistemi geliştirilmiş. FlatOut 2 de yarışları kazanmanın tek yolu bitiş çizgisini ilk olarak geçmek değil. Araçların çok fazla hasar alması durumunda yarış dışı kalmaları mümkün oluyor. Bunun bir diğer anlamı, yarışların pek de temiz bir şekilde kurgulanmamış olmaması, yani sizi zafere götürecek yolda her şey serbest. Yeni oyunda bilgisayar kontrollü rakipleriniz tıpkı sizin gibi, kendilerine karşı yapılan hareketleri unutmuyorlar ve bir şekilde pisliğe pislikle cevap vermek için üzerinize gelmeye başlıyorlar. Bazen öylesine kızdıkları oluyor ki yarışı tümüyle bir kenara bırakarak, sadece sizi saf dışı bırakabilmeye çalışıyorlar. Ayrıca bu tutumları sadece size karşı değil. Birbirlerine de kin tutabiliyor ve intikam yolları arayabiliyorlar. Birbiriyle didişip duran iki rakip, yarış pistlerinde sıkça karşılaşabileceğiniz bir sahne ve gerçekçiliği büyük ölçüde artırdığı da şüphesiz. Sonuç Belki şu haliyle bir klasik olabilecek kadar başarılı değil. Ancak aradan sadece bir yıl geçmiş olmasına rağmen ilk oyunla kıyasladığımızda FlatOut 2 de Bugbear ın gerçekten büyük işlere imza atmış olduğunu söyleyebiliriz. Firma kesinlikle doğru yolda ilerlemekte. Eminiz ki kısa bir süre sonra tüm taşlar yerlerine oturacak ve FlatOut gerçekten çok başarılı bir oyun serisi halini alacaktır. KÜNYE 88 Türü: Yar fl Yapımcı: Bugbear Entertainment Yayıncı: Empire Artılar: Gelifltirilmifl fizik motoru, elden geçirilmifl sürüfl dinamikleri, e lenceli oynan fl özellikleri, kiflilik kazanm fl rakipler, intikam unsuru. Eksiler: Parkur tasar mlar gelifltirilmeli Sistem gereksinimleri: 1.6 GHz ifllemci, 512 MB RAM, DirectX 9c uyumlu 128 MB ekran kart, 1.1 GB sabit disk alan. Eylül 2006 PCnet 215

148 PCnet OKUL Webmaster n El Kitab Webmaster ın EL KİTABI ÜCRETS Z B R GRAF K ED TÖRÜ Blog sahibi olun Kolayca güncelleyebilece iniz web günlü ünüzü akl n za gelen her fleyi yazmak için kullanabilirsiniz. Selim fiumlu / [email protected] Dilimizde web günlüğü de denilen blog lar, son yılların en popüler web sitesi türlerinin başında geliyor. Blog lar bir kişinin günlük yaşantısını anlatmak, bir şirketten haberler vermek, makaleler ya da fikir yazıları yazmak gibi çok çeşitli amaçlarla kullanılabilir. Bir blog un sahibi tek bir kişi olabileceği gibi büyük bir yazar kadrosu tarafından güncellenen kolektif blog lar yaratmak da mümkün. Özellikle kişisel site dediğimiz web sitesi formatı son zamanlarda yerini blog lara bırakıyor, çünkü blog ları bir kez kurduktan sonra güncellemesi çok kolay. Blog a yeni bir yazı eklemek için hiçbir teknik bilgiye ihtiyaç kalmıyor. Üstelik iyi bir içerik sunmaya başlarsanız, zamanla blog unuzun fanatik bir okur kitlesine sahip olması bile mümkün. Eğer sizin aradığınız web sitesi çözümü de aslında bir web günlüğüyse, bu yazımızda değineceğimiz üç farklı blog çözümünden birini kullanabilirsiniz. Birazdan bahsedeceğimiz WordPress, Blogger ve Blogcu yu birbirinden ayıran bazı noktalar var. WordPress, günümüzde en çok kullanılan ve sevilen blog script i. Bunu kullanmak için PHP ve MySQL destekli bir web alanına sahip olmanız şart. Avantajıysa tamamen özelleştirilebilir ve Türkçe destekli olması. Blogger ve Blogcu ise web tabanlı, ücretsiz servisler. Google ın sahip olduğu Blogger çok gelişmiş özellikler sunuyor ama Türkçe desteği yok. Blogger ücretsiz blog barındırma servisi verdiği gibi kendi web alanınız üzerinden de kullanılabiliyor. Blogcu yu Blogger ın biraz daha basit ve Türkçe versiyonu olarak düşünebilirsiniz. Blogcu da kendi sunucularında ücretsiz blog barındırma hizmeti veriyor. WordPress WordPress, PHP diliyle yazılmış ve MySQL veritabanını kullanan, GPL lisanslı özgür bir yazılım. WordPress in blog cular tarafından tercih edilme sebepleriyse kurulum ve kullanım kolaylığı, eklentiler ve temalarla büyük ölçüde özelleştirilebilmesi ve elbette Türkçe desteği. Biraz önce de bahsettiğimiz gibi, WordPress i kurabilmek için PHP ve MySQL destekli bir web alanına sahip olmanız lazım. Bu özelliklere sahip olup olmadığınızı hosting sağlayıcınızdan öğrenebilirsiniz. adresinden de PHP ve MySQL destekli 50 MB ücretsiz web alanı edinebileceğinizi hatırlatalım. WordPress in Türkçe desteği adresindeki WordPress Türkiye tarafından sağlanıyor. Bizim PCnet editörleri de blog lar nda WordPress kullan yorlar. tavsiyemiz, WordPress i wordpress.org adresinden indirmek yerine wordpresstr.com daki Türkçeleştirilmiş özel paketi indirmeniz. Böylece dil desteğiyle ilgili sorun yaşama ihtimaliniz azalır. WordPress kurulumu oldukça kolay ve fazla teknik bilgi gerektirmiyor. Kuruluma başlamadan önce FTP ve MySQL erişim bilgilerinizin elinizde olması yeterli. Bunları bilmiyorsanız hosting sağlayıcınıza danışabilirsiniz. Öncelikle indirdiğiniz ZIP dosyasını (WordPress Türkiye den indirdiyseniz adı son-surum.zip ve boyutu 1 MB civarında olmalı) genişletin. Şimdi paketten çıkan wpconfig-sample.php dosyasını herhangi bir metin editörüyle (örneğin Notepad) açın. Bu dosyaya veritabanı bilgilerini girmemiz gerekiyor. define('db_name', 'wordpress'); // Veritabanı adı define('db_user', 'username'); // MySQL kullanıcı adınız define('db_password', 'password'); // MYSQL parolası define('db_host', 'localhost'); // çok büyük ihtimalle bunu değiştirmenize gerek yok satırlarında değiştirmeniz gereken yerler tırnak içindeki ikinci kelimelerdir. İlk satırdaki wordpress yerine hosting firmanızın size verdiği veritabanı adını yazın (tırnakları asla silmeyin). Onun altındaki satırlarda username yerine kullanıcı adınızı, password yerine de şifrenizi yazmalısınız. Hosting sağlayıcınız aksini belirtmediyse son satır büyük olasılıkla localhost olarak kalmalıdır, bunu değiştirmeyin. Bu dosyayı kaydedip kapattıktan sonra dosyaya sağ tıklayıp Ad Değiştir i seçin ve adını wpconfig.php olarak değiştirin. Daha sonra FTP istemcinizi kullanarak FTP sunucunuza bağlanın ve genişlettiğiniz bütün dosyaları sunucunuza gönderin. Artık kurulumu bitirmeye hazırız. Son olarak web tarayıcınızı açıp siteadresiniz/wpadmin/install.php adresine girin. Size sadece sitenizin başlığı ve e-posta adresiniz sorulacak. Bu bilgileri girdikten sonra otomatik olarak oluşturulan şifreyi bir yere not edin. Bundan sonra siteadresiniz/wp-admin adresini kullanarak yönetim paneline ulaşabilirsiniz. Kullanıcı adınız admin, şifreniz de biraz önce size verilen şifredir. Panele girdikten sonra ilk iş olarak Kullanıcılar bölümüne girip kişisel bilgilerinizi ve şifrenizi değiştirin. Tebrikler, WordPress iniz kullanıma hazır! Yaz linkine tıklayarak blog unuza yeni bir şeyler yazabilirsiniz. WordPress in genişleyebilme olanakları sonsuzdur demiştik. adresinde WordPress için hazırlanmış temaları ve eklentileri bulabilirsiniz. İngilizceniz yeterliyse codex.wordpress.org/wordpress _Lessons adresindeki dersler de çok işinize yarayacaktır. 216 PCnet Eylül 2006

149 Webmaster n El Kitab PCnet OKUL Blogger Blogger, blog modasını başlatan ve hala en büyük blog merkezi olma özelliğini sürdüren sitedir. Blogger.com o kadar başarılı bir web günlüğü sistemi ki internet devi Google tarafından satın alındı ve bazı özellikleri de Google a adapte edildi. Örneğin Google Toolbar kullanıcıları tek bir tıklamayla blog larına yazı ekleme imkanına sahipler. Blogger ı kullanarak adınız.blogspot.com adresli ücretsiz bir web günlüğüne sahip olabiliyor veya günlüğünüzün FTP üzerinden kendi sitenizde yayınlanmasını sağlayabiliyorsunuz. Web günlüğünüzü oluşturmak için ilk olarak Blogger a kaydolmanız gerekiyor. Bu işlem sadece Blogger n haz r tasar mlar hiç fena de il. Kendi sitenizde Blogger FTP arac l yla eriflebildi iniz bir web sitesine sahipseniz, günlü ünüz üzerinde tam kontrol sahibi olmak için kendi sitenizde yay nlamak isteyebilirsiniz. Bu durumda Settings > Publishing sayfas ndan FTP linkine t klayarak sitenize ait sunucu bilgilerini girmelisiniz. lk ba lant da Blogger, günlü ünüzü oluflturan resimleri ve sayfalar sunucunuza yükleyecektir. Daha sonra günlü ünüze yapt n z her eklemede, Blogger otomatik olarak FTP sunucunuza ba lan p sayfalar n z günceller. Gerekti inde yine Publishing sayfas n kullanarak ücretsiz BlogSpot hizmetine geri dönebilirsiniz. birkaç dakika sürüyor ve kayıt anında ilk web günlüğünüzü de oluşturuyorsunuz. Dilerseniz daha sonra Blogger hesabınıza yeni günlükler ekleyebiliyorsunuz. Eğer bir Google hesabınız varsa kaydolmanıza bile gerek yok, Google hesabınızla hemen giriş yapabilirsiniz. Google hesabınız yoksa kayıt formuna ulaşmak için adresine girin ve Create your blog now linkine tıklayın. İlk adımda kullanıcı adınızı, şifrenizi, blog larda görünecek adınızı ve e-posta adresinizi belirtmeniz gerekiyor. Kullanım şartlarını kabul ettikten sonra 2. adımda, web günlüğünüz için bir adres ve isim seçmelisiniz. Web günlüğünüzü kendi sunucunuzda yayınlamak istiyorsanız bu aşamada Advanced Blog Setup linkine tıklamalısınız. Bu ayarı daha sonra da değiştirebileceğiniz için şimdilik Continue ile devam edebilirsiniz. Üçüncü ve son adımda web günlüğünüz için bir tasarım şablonu seçeceksiniz. Ekranda gördüğünüz şablonlardan birini seçtikten sonra bu şablon üzerinde değişiklik yapabilir veya kendi özgün tasarımınızı kullanabilirsiniz. Üç aşamayı da tamamladıysanız, artık sizin de bir web günlüğünüz oldu! Şimdi adresine dönerek günlüğünüzü düzenlemeye başlayabilirsiniz. Web günlüğümüze ilk mesajımızı yazmak için Posting sekmesindeki Create linkine tıklayalım. Açılan sayfada bizi görsel bir editör karşılıyor. Yani mesajınız üzerinde yaptığınız görsel değişiklikleri anında görebiliyor, bu tür değişiklikleri kod yazmanıza gerek kalmadan yapabiliyorsunuz. Mesaj düzenleme arayüzü oldukça iyi tasarlanmış ve gereksiz öğelere yer verilmemiş. Arayüzün üst kısmında, yazı tipi ve boyut değiştirme seçenekleri, kalın/italik düğmeleri, hizalama seçenekleri, renk ayarı ve link verme düğmesi yer alıyor. Ayrıca yazarken kullanabileceğiniz bazı kısayol tuşları belirlenmiş ve bunların bir kısmı sayfanın altında belirtilmiş. More linkine tıklayarak tüm kısayolları görebiliyorsunuz. Title bölümüne mesajınızın başlığını, alttaki büyük kutuya da mesajın kendisini girmelisiniz. Gerekirse Edit HTML linkini kullanarak doğrudan HTML kaynağı düzenleyebilirsiniz. Publish Post a tıklarsanız kısa bir beklemenin ardından sayfalarınız güncelleniyor ve yazınız web günlüğünüzde yayınlanmış oluyor. Blogcu Zaman içinde Blogger benzeri birçok Türkçe blog platformu kurulmaya çalışıldıysa da bunların çoğu dikiş tutturamadı. Saygın bir yer edinmeyi başaran sitelerden biriyse Blogcu.com oldu. 165 binden fazla kullanıcısı olan Blogcu, özellikle yabancı dil bilmeyen ve herhangi bir web alanına da sahip olmamasına rağmen web de günlük tutmak isteyen kullanıcıların işini çok kolaylaştırıyor. Blogcu dan aldığınız ücretsiz blog da kolayca yazı ve resim yayımlayabilir, hazır şablonları kullanarak blog unuzun görünümünü kolayca değiştirebilirsiniz. Blogcu, üyelerine şeklinde bir adres sunuyor. Kaydolmak için ana sayfadaki Blogcu ile haz rlanm fl, kad nlara yönelik bir blog. ücretsiz kayıt olun linkine tıklayın ve üyelik formunun ilk bölümünü doldurun. Sonraki sayfada blog unuzun başlığı ve açıklaması gibi bilgilerin yanı sıra kişisel bilgilerinizin bir kısmını daha girmeniz gerekiyor. Bir sonraki adımda blog unuz için sunulan 30 hazır tasarım şablonundan birini seçebilirsiniz. Daha sonra bu şablonu değiştirmeniz ya da özelleştirmeniz mümkün. Bu adımı da geçtikten sonra e- posta adresinize bir onay linki gönderiliyor. Gelen linkle tıklayarak hesabınızı etkinleştirmelisiniz. Üyeliğinizi tamamladıktan sonra blog yöneticisine giriş yapıp blog unuzu düzenlemeye başlayabilirsiniz. Sol taraftaki menüde blog unuzu yönetebileceğiniz çeşitli öğeler bulunuyor. Öncelikle Profilim linkine tıklayarak kişisel bilgilerinizi kaydedin ve görünmesini istemediğiniz bilgileri de iptal edin. Artık Yazı Ekle linkine tıklayarak ilk yazınızı ekleyebilirsiniz. Blogcu da tanıttığımız diğer servisler gibi görsel bir editör sunuyor. Böylece yazınızı düzenlemek için HTML kodlarıyla uğraşmanıza gerek kalmıyor. Blog unuza bir resim eklemek isterseniz menüdeki Resim Ekle linkini kullanmanız yeterli. Şablon Düzenle linkini kullanarak tasarımın HTML kodları üzerinde değişiklik yapabilirsiniz. Takıldığınız yerler olursa Forum linkini kullanarak diğer kullanıcılardan destek almanız da mümkün. Eylül 2006 PCnet 217

150 PCnet OKUL KDE Hakk nda Bilmeniz Gerekenler Nasıl Yapılır? LINUX PARDUS TA KDE YE BİR DOKUNUŞ K masaüstünü özellefltirin Zaman kazand ran k sayollar ve sanal masaüstlerini kullanarak, yönetim panelini geniflleterek ve mini programlar ekleyerek KDE yi gelifltirebilirsiniz. Selim fiumlu / [email protected] Y eni başladığımız bu serimizin ilk yazısında Pardus üzerinde K masaüstünü kolayca kullanabilmeniz için yapmanız gerekenleri anlatıyoruz. KDE program k sayollar n atay n Ekranınızın sol altındaki Pardus simgesi K menüsünü açar. Buradan, yüklü olan neredeyse bütün programlara ve Pardus u özelleştirebileceğiniz ayarlara ulaşabilirsiniz. Bir programı başlatmak için K menüsünden seçmeniz yeterlidir. Menüdeki bir kısayolu masaüstünüze yerleştirmek için, öğeye sağ tıklayıp masaüstünüze sürükleyin. Fare Hatırlatma Bu yaz y haz rlarken Pardus 1.1 Alpha 2 sürümünü esas ald k. Pardus 1.0 da dahil olmak üzere KDE kullanan bütün sistemlerde, yaz da geçen k sayollar n ve menülerin isimleri ve konumlar ayn ya da benzer olacakt r. Pardus d fl nda bir da t m kullan yorsan z, benzer k sayollar n yerlerini bulmak için bazen içgüdülerinize baflvurman z gerekebilir. düğmesini bıraktığınızda KDE size ne yapmak istediğinizi soracaktır; Buraya Bağ Koy u seçin. Unutmayın ki yüklenmiş programlar ve kısayollarının yerleri sürümden sürüme değişiklik gösterebilir, hatta bir güncellemeyle de bazılarının yerleri değişebilir ya da yenileri eklenebilir. Bir programın yerini bulmak için içgüdülerinize güvenmeniz yeterlidir. Sanal masaüstüleri Masaüstünüze sağ tıklayıp Masaüstünü Yapılandır ı seçin. Soldaki panelden Çoklu Masaüstü nü seçtikten sonra kızağı sürükleyerek masaüstü sayısını değiştirebilirsiniz. Her masaüstüne bir isim vererek uygulamalarınızı gruplandırmayı da düşünebilirsiniz. Masaüstlerinize iş, internet, araçlar gibi isimler verdikten sonra uygulamalarınızı istediğiniz masaüstüne göndermeniz mümkün. Bunun için bir uygulama başlatın (örneğin Kate) ve paneldeki 2 düğmesine tıklayın. KDE ikinci (boş) masaüstüne geçer. Burada da başka bir programı, örneğin Firefox'u başlatabilirsiniz. Şimdi paneldeki Firefox başlığına sağ tıklayıp Masaüstüne > Masaüstü 1 öğesini seçin. Bu işlem Firefox'u 1. masaüstüne gönderir. Her masaüstü, orada açtığınız pencereleri nasıl konumlandırdığınızı hatırlayacaktır. KDE panelini geniflletin K menüsünün hemen sağındaki panel en önemli programlara hızlı erişim sağlar. Buradaki programların dizilişi dağıtımınıza göre değişir. Pardus'un uygulama panelinde dört tipik kısayol vardır. İlk kısayol masaüstüne geri dönmenizi sağlar. Başlangıç kısayoluysa Konqueror içinde ev dizininizi açar. Konqueror bir dosya yöneticisi olarak kullanılabilir. Sonraki simge olan Kontact, bir e-posta istemcisi, adres defteri ve takvim uygulamasıdır. Son simge olan Firefox ise Pardus'un öntanımlı web tarayıcısıdır. Buraya simge eklemek için panele sağ tıklayıp Panel Kilidini Aç ı seçin. Daha sonra Panele Uygulama Ekle menüsünün altındaki öğelerden birini seçerek panele ekleyebilirsiniz. Paneli yap land r n Panelin boş bir kısmına sağ tıklayıp kilidi açtıktan sonra Paneli Yapılandır ı seçin. Açılan pencerenin solunda farklı yapılandırma bölümlerini, sağında da ilgili ayarları göreceksiniz. Konum ayarını kullanarak panelin üstte, altta ya da kenarlarda görünmesini sağlayabilirsiniz. Uzunluk, panelin masaüstünün ne kadarını kaplayacağını belirler. Standart ayar yüzde 100'dür ama aynı anda çok fazla program çalıştırmıyorsanız bunu yüzde 50'ye düşürebilirsiniz. Yaptığınız değişiklikleri etkinleştirmek için Uygula'ya tıklamayı unutmayın. Pardus panelini optimize edin Paneli kısalttığınızda simgeler okunmamaya başladıysa Boyut ayarını değiştirerek daha küçük simgeler kullanabilirsiniz. Diğer yandan, paneli yüzde 100 olarak bırakıp simgeleri büyütmek de isteyebilirsiniz. Böyle bir uygulama dizüstü bilgisayarda touchpad kullanmak zorunda olanlar için kolaylık sağlayabilir. Gizlenme bölümünü kullanarak panelin birkaç saniye sonra bir köşeye saklanmasını sağlayabilir ve pencerelerin paneli kaplamasına da izin verebilirsiniz. Her iki ayar da 800 x 600 gibi düşük çözünürlükler için çok yararlı olabilir. Mini programlar ekleyin Pardus'taki her program K menüsünde gösterilmeyebilir. Bazıları sadece panel programcıkları olarak tasarlanmıştır. Bunların arasında panelin sağ tarafında, saatin hemen solunda yer alan minik uygulamalar yer alır. Panelin boş bir yerine sağ tıklayıp Panele Programcık Ekle yi seçin. Kullanabileceğiniz 218 PCnet Eylül 2006

151 KDE Hakk nda Bilmeniz Gerekenler PCnet OKUL programcıkların listesi açıldığında istediğiniz bir programcığı seçerek panele ekleyebilirsiniz. Bizce Sözlük (İngilizce), Çöp gibi öğeler faydalı olabiliyor. Öğenin solundaki sütuna sağ tıklayarak o öğeyi başka bir yer taşıyabilir ya da silebilirsiniz. Yeni panellere yelken aç n Pardus tek bir standart panelle gelir, ama kolayca yenilerini ekleyebilirsiniz. Panele sağ tıklayın ve Yeni Panel Ekle yi seçin. Harici Görev Çubuğu nu kullanarak sadece pencereleri yönetmenize yardım edecek bir panel oluşturabilirsiniz. Panel i seçtiğinizde ekranın başka bir kenarına yerleştirip kendi simgelerinizi koyabileceğiniz bir panel oluşturulur. KasBar, her masaüstündeki her uygulama için kullanılabilecek bir program değiştiricidir ve deneyimli kullanıcıların hoşuna gidebilir. Her araç farenin sağ düğmesiyle yapılandırılabilir ve ekranın üstüne, altına, soluna ya da sağına yerleştirilebilir. Kilitlenen programlar kapat n Linux'ta da programlar bazen kilitlenebilir ve yanıt vermeyebilirler. Bazen sistem, üzerinde çalıştığınız dosyayı kaydederek kurtarabilir. Böyle olmazsa durumu kurtarmak size kalıyor: Öncelikle Ctrl + Alt + Esc tuş kombinasyonunu deneyin. Fare imleci bir kurukafaya dönüşecektir. Bu kurukafa simgesiyle kilitlenen programın başlığına tıklayın. Linux programı otomatik olarak kapatacaktır. Ayrıca Windows'taki Görev Yöneticisi'ne benzer bir grafiksel işlem yöneticisini de şu şekilde açabilirsiniz: Alt + F2 tuşlarına basın ve Komut Çalıştır kutusuna kpm yazın. Kpm o anda çalışmakta olan bütün işlemleri listeler. Ağaç seçeneğini işaretleyerek hiyerarşik liste görünümüne geçebilirsiniz. Daha iyi bir görünüm için sağ üstteki açılır listeden Kullanıcı Süreçleri ni seçin. Artık çalışmayan işlemi öldürebilirsiniz. KDE için yeni simgeler seçin Sisteminize yeni simgeler yüklemek istiyorsanız kullanabileceğiniz iki güzel site var: ve sanat.pardus.org.tr. KDE-Look'ta menüden Icons'u seçip Highest rated'a tıklayarak en sevilen simge setlerini görebilirsiniz. Gözünüze kestirdiğiniz birini açıp Download linkine tıklayın. Sanat.Pardus'taysa menüdeki Simgeler linkine tıklamanız yeterli. Normalde Pardus Yapılandırma Merkezi > Görünüm ve Temalar > Simgeler > Yeni Tema Kur düğmesini kullanarak indirdiğiniz seti kurabilmeniz gerekiyor, ama Pardus bazen bu konuda başarısız oluyor. Bu durumda ipucu.pandela.net/?p=21 adresindeki biraz karmaşık gelebilecek açıklamalara göz atmayı deneyebilirsiniz. Duvar ka tlar ve ekran koruyucular Duvar kağıdınızı değiştirmek için masaüstünde boş bir yere sağ tıklayıp Masaüstünü Yapılandır ı seçin. Arkaplan menüsündeki Resim seçeneği, kullanabileceğiniz duvar kağıtlarının listesini içerir. Pardus'la birlikte gelen duvar kağıdı sayısı sınırlıdır ama kolaylıkla yenilerine ulaşabilirsiniz. Sağdaki Yeni Duvar Kağıdı Al düğmesine tıklayıp listenin yüklenmesini bekleyin. Açılan listedeki isimlere tıklayarak ön izlemelerini görebilirsiniz. Beğendiğiniz bir tanesini seçip Kur'a tıklayın. Pardus dosyayı indirdikten sonra yeni duvar kağıdını listeden seçebilirsiniz. Ekran Koruyucuları menüsünde öncelikle Otomatik başlat ı işaretleyin. 3D destekli bir ekran kartınız varsa ve sürücüsü de yüklenmişse OpenGL ekran koruyucularını denemenizi tavsiye ederiz. Ekran koruyucunuzu seçtikten sonra Uygula düğmesine tıklayın. Dinamik duvar ka tlar KDE duvar kağıdınızı belli aralıklarla otomatik değiştirebilir. Masaüstünüze sağ tıklayıp Masaüstünü Yapılandır ı seçin ve Slayt gösterisi ni etkinleştirin. Ayarlar'a tıklayıp resim değiştirme sıklığını belirledikten sonra Ekle'ye basarak istediğiniz resimleri ekleyin. Duvar kağıdı olarak web sitelerini de kullanabilirsiniz. Bunun için Resim yok u seçtikten sonra Gelişmiş Seçenekler e tıklayın. Buradan masaüstünüzde görünecek uygulamaları seçebilirsiniz. Arkaplan resmini çizmek için aşağıdaki programı kullan ı işaretleyip kwebdesktop'u seçin ve Değiştir'e basın. Komut ve Önizleme komutu satırlarındaki web adresini değiştirerek istediğiniz web sitesini masaüstünüzde görüntüleyebilirsiniz. Tazeleme aralığı da sitenin ne sıklıkla güncelleneceğini belirler. Sistem seslerini de ifltirin Pardus sistem olaylarında çalınan uyarı seslerini değiştirmenize izin verir. Pardus menüsünden Yapılandırma Merkezi'ni seçip Ses ve Çokluortam'a tıklayın ve Sistem Bildirimleri'ne girin. Bu menüden istediğiniz sesleri değiştirebilir veya hepsini susturabilirsiniz. Linux, çoğu uygulamanın seslerini tek bir merkezden kontrol eder. Hepsini aç ve Hepsini kapat düğmelerini kullanarak çeşitli uygulamalara ait ses gruplarını açıp kapatabilir ya da değiştirebilirsiniz. Bütün sesleri kapatmak isterseniz Tüm programlara uygula yı işaretledikten sonra Hepsini kapat basın. Renklerle oynay n KDE'de ekran renklerini zevkinize göre değiştirmek için Pardus Yapılandırma Merkezi'nden Görünüm ve Temalar > Renkler'i seçin. Renk Planı listesindeki öğelere tıklayarak ön izlemelerini görebilir, hoşunuza gideni seçtikten sonra Uygula'ya tıklayıp kullanabilirsiniz. Kendi renk planınızı oluşturmak için Parçacık Rengi listesinden bir parçacık seçtikten (ya da ön izleme kutusundaki parçacıklara tıkladıktan) sonra yeni bir renk seçin. İşiniz bitince Şemayı Kaydet e tıklayıp uygun bir isim girin. KDE'nin tasarımını değiştirmek için kullanabileceğiniz diğer seçenekler de Görünüm ve Temalar altındaki Pencere Dekorasyonları ve Stil öğeleridir. Eylül 2006 PCnet 219

152 PCnet OKUL Flash Flash MACROMEDIA FLASH BASIC VE FLASH PROFESSIONAL Müzikli Flash projeleri Müzik festivallerinin yo un oldu u flu günlerde biz de bir Flash projesi içinde ses mikseri haz rlayal m istedik. Ayr ca küçük bir sayac n nas l yap ld n da anlat yoruz. Fatma ARSAN / [email protected] Bu ay yeni bir Flash projesi oluşturarak birkaç kanallı bir mikser hazırlamaya çalışalım. Buradaki amacımız birden fazla müzik parçasını bir Flash dosyası içinde nasıl kontrol edebileceğimizi gözlemlemektir. Bu projemizde 4 müzik parçası seçelim. Bu parçaları ses düzeylerini de kontrol edebileceğimiz bir halde tek bir sahnede çalmaya çalışalım. Önce Ctrl + N tuşlarını kullanarak yeni bir Flash belgesi açalım ve mikser.fla adıyla kaydedelim. Sahnemizde kanalları temsil etmek üzere 4 tane çizgi oluşturalım. Timeline'ımızdaki bir katmana her biri ayrı bir müzik parçasını kontrol etmeyi sağlayacak 4 ayrı çizgi çizelim. Her bir çizgi üzerinde bu kontrol mekanizmamızı çalıştıracak bir düğmeye ihtiyacımız olacak. Insert > New Symbol (Ctrl + F8) ile yeni bir düğme oluşturalım. Bu düğmemiz aynı zamanda bir slider görevi üstlenecektir. Bir daire çizerek oluşturduğumuz butonumuzdan dört taneyi dört çizgi üzerine ayrı ayrı koyalım. Düğmemiz için atadığımız instance name daire olsun. Çizgi ve düğmeleri de yine Insert > Convert to Symbol (F8) ile ikinci kez sembol yaparak movieclip haline getirelim. Bu, düğme için geçerli kodların uygulanmasında gerekli instance name i vermemizi sağlayacaktır. Instance name'ler sırayla Snd1, Snd2, Snd3 ve Snd4 olsun. Yeni bir katman daha açarak buradaki boş çerçeveye ActionScript'imizi yazalım. Önce düğmelerimiz için müziklerimizi tanımlayalım. Birer değişken belirleyerek bu değişkenlere 4 tane yeni ses değerliği atayalım. Snd1 = new Sound(Snd1); Snd2 = new Sound(Snd2); Snd3 = new Sound(Snd3); Snd4 = new Sound(Snd4); Bu ses değerliklerine müziklerimizi ekleyelim. Önce dört müzik parçamızı kitaplığa ekleyelim. Sonra kitaplığa eklenen parçaları değerliklerimize bağlayalım. Bunun için müzik kitaplığında bulunan müzik dosyasına farenin sağ tuşuyla tıklayalım. Linkage seçeneğini göreceksiniz. Onu açarak Identifier hanesine snd1, snd2, snd3 ve snd4 yazarak teker teker 4 ayrı müzik dosyasını bağlayalım. Timeline ımızda script lerimizi yazdığımız çerçeveye aşağıdaki kodları da ekleyerek ses dosyamızı ilgili movieclip lere tanıtalım: Snd1.attachSound("Snd1"); Snd2.attachSound("Snd2"); Snd3.attachSound("Snd3"); Snd4.attachSound("Snd4"); İlk başta müziği kapalı vermek için seslerin değerini sıfıra eşitleyelim. Bunun için setvolume script ini kullanalım. Herhangi bir düğme veya movieclip için ses değerlerini belirlemek amacıyla kullanılan kalıp setvolume'dür. Snd1.setVolume(0); Snd2.setVolume(0); Snd3.setVolume(0); Snd4.setVolume(0); Sound.start script i müzik için başlama komutudur. Parantez içinde değer alabilir ama tamamen opsiyoneldir. Parantez içine yazılan ilk parametre başlangıç saniyesini, diğer parametreyse tekrar sayısını belirler. Snd1.start(0, 999); Snd2.start(0, 999); Snd3.start(0, 999); Snd4.start(0, 999); Slider olarak kullanacağımız düğmemize daire adını verdiğimizi hatırlayıp, müzikle birlikte slider ın da hareketini sağlayacak komutu frame script imize ekleyelim. setproperty ("Snd1.daire", _x, 0); setproperty ("Snd2.daire", _x, 0); setproperty ("Snd3.daire", _x, - 200); setproperty ("Snd4.daire", _x, - 200); 220 PCnet Eylül 2006

153 Flash PCnet OKUL Şimdi müzik kontrolüne yönelik kodlarımızı yazmaya başlayalım. Önce düğmemizin üzerine gelerek Action penceresine (F9) Drag komutunu girelim: on (press) { play(); startdrag(this, false, 0, -200, 0, 0); } on (release) { gotoandstop(1); stopdrag(); } Timeline üzerinde yeni bir katman açalım ve 3 çerçeve ekleyelim (Insert + keyframe). İlk çerçevemize stop(); komutunu yazalım, ikinci çerçevemiz için bir etiket tanımlayalım. Etiket, ActionScript yazarken çerçeve numarası yerine kullanılan bir belirleyici işarettir. Rakamla belirtilen yere etiket adı da yazabilirsiniz. Bir sonraki çerçevede gotoandplay("loop") script i için (2) yerine ("loop") değeri verilecektir. Bunların her ikisi de aynı işlevi görür. Etiket adını Properties penceresinde girebilirsiniz. İkinci çerçeve için Properties penceresinde Frame kutusuna loop yazalım. Üçüncü çerçeve içinse aşağıdaki script leri yazalım: y = this._y; y = int(y/-2); trace('y'+y); trace(_parent._name); _root[_parent._name].se tvolume(y); trace('_root.'+_parent. _name+'.setvolume('+y+' )'); gotoandplay("loop"); Her buton için aynı üç çerçeveyi kopyalayalım. Dört müzik dosyamız kitaplığımızda olduğu halde, snd movieclip lerine bağlanmış bir şekilde slider ile de kontrol edilebilir olarak sahnemizde yer alıyor. Projemizi SWF formatında kaydederek sonuca bakmak istersek, hangi müziğin sesini açarsak onun çaldığını göreceğiz. Müzik parçalarını sayısı değişken değerlikleri ile birlikte istenildiği kadar arttırılabilir. Müzikle ilgili sadece ses düzeyi değil, daha ileri seviyelerde kontroller içeren Flash projeleri yapmak çok kolay. Daha ileri düzeyde mikser ve ekolayzır projeleri üreterek minik ses programları hazırlamak mümkün. Bu örneği genişletmek istediğinizde atacağınız bir sonraki adım oynatma (play), durdurma (pause), ileri (forward) ve geri (backward) alma özelliklerini eklemeniz olacaktır. İleride bu örnekleri ve daha kapsamlı fonksiyonları ele alacağımız projeleri birlikte inceleyeceğiz. Sayaç uygulamas Flash kullanarak dilediğiniz değerden dilediğiniz sayı kadar artırıp azaltmak çok kolaydır. Sayaçlar bazı oyun projelerinde ihtiyaç duyulan bir özelliktir... Özellikle skor elde etmenin önemli olduğu ya da belli bir zamana karşı yarışılması konu alınan oyunlarda sayaçlara başvurulur. Ya da bir süre sonra bir pencerenin kapanacağını, bir uygulamanın sonlanacağını bildirmek üzere bir köşeye konulabilir. Belli bir sayıdan azalarak geri sayma, 1 den ya da belirli bir rakamdan artarak sayma için hazırlanmış küçük bir script imiz var. Bu projelerimizde kolayca kullanacağımız en basit şekliyle minik bir sayaçtır. Konu ile ilgili örnek bir uygulamada 50 den birer birer geriye doğru sayalım. Bunun için önce rakamların içinde olmasını istediğimiz bir text alanı açalım. Hiçbir şey yazmadan text alanımızı özellikler penceresinden Dynamic Text olarak değiştirelim. Yine özellikler penceresinde Var alanına sayac yazalım. Bu yazımızın değerliği olacaktır. Timeline ımızda bir üst layer a gelerek boş frame e bir action script yazalım. Yanındaki bir frame e geçerek sahnemizde bir yazı alanı daha açalım ve Süre bitti yazalım. stop(); setinterval(countdown, 1000); sayac = 50; function countdown() { sayac = sayac-1; if (sayac<=0) { gotoandstop(2); } } Yukarıdaki mini script imizde 50 başlangıç rakamımız. Bu bir değişkendir. 50 rakamını artırıp azaltmak içim sayac = 50; satırını kullanabilirsiniz. 100 veya 1000 den yahut da 13 ten geriye doğru birer birer azaltarak saydırabilirsiniz. Taa ki 0 olana kadar... 0 rakamını belirleyense if (sayac<=0) satırıdır. Burada da 0 rakamı değişkendir. 10 veya 3 yazmamız mümkündür. O halde yazdığımız rakam ekranda görünen son rakam olacaktır. sayac = sayac-1 satırı da yine değişken olup normalde birer birer eksiltirken 1 yerine 5 veya 10 yazarak değiştirebileceğiniz rakam kadar; beşer beşer ya da onar onar, sayıların eksilmesini sağlayabilirsiniz. Tam tersi bir uygulama ile de sayac = sayac+1 haliyle sayaç programımız tamamen aksi yönde birer birer artarak ilerleyecektir. Yine aynı şekilde artış sayısındaki basamakları değiştirmek sizin elinizde. Ayın Flash siteleri Eylül 2006 PCnet 221

154 PCnet OKUL Nas l Yap l r? Nasıl Yapılır? Artık bozulmuş bölümler, kayıp dosyalar ve Windows sistem hataları nedeniyle çalışmayan işletim sisteminiz için üzülmenin zamanı geçti. Çünkü PCnet sizler için internetteki en pratik ücretsiz kurtarma araçlarını derleyip herhangi bir USB bellekle taşınabilecek bir paket oluşturdu. Bu paket, en acil durumlarda USB belleğinizi sihirli değnek gibi kullanabilmenizi sağlayacak, sizi arkadaşlarınız arasında popüler yapacak. Bu yazıda adı geçen programların tamamı DVD mizin Dergiden bölümünde bulunuyor. Araçların önemli bir kısmını taşımak için 128 MB kapasiteli bir bellek yeterli olacaktır. Ancak tüm araçları taşıyabilmek ve etkin olarak kullanabilmek için 512 MB kapasiteli bir bellek seçmenizi öneririz. Sisteminizdeki dosyaların bir kısmı kaybolduysa, veri kurtarma yazılımlarına başvurabilirsiniz. Virüs ve zararlı programlara karşı koruma sağlayan yazılımlarla teşhis ve sorun giderme yazılımları da ihtiyaç duyabileceğiniz yazılımlar arasında. Bir sorun oluştuğunda Windows u grafik ortamda kullanabilecek kadar şanslıysanız, USB belleğiniz Windows tarafından kolayca tanınacak ve içindeki programlar kullanıma hazır hale gelecektir. Paketimizdeki programların çoğu doğrudan USB bellek içinden ACİL DURUMLARDA ÇARESİZ KALMAYIN USB bellekten sistem kurtarma Tafl nabilir belle inizde gerekli araçlar tafl yarak acil durumda sisteminizi aya a kald rabilir, en az ndan verilerinizi kurtarabilirsiniz. çalıştırılabildiği için, herhangi bir kurulum yapmanız gerekmeyecektir. Ancak Windows unuz grafik ortamda açılamıyorsa, sisteminizi USB bellekten başlatma yoluyla sisteminizi kurtarmayı denemelisiniz. Bulaşıcı zararlıların etkilerini gidermek için de sistemi USB bellekten başlatmak tercih edilmelidir. Sistemi USB bellekten başlatmak için hem sistem BIOS unun hem de USB belleğin bu özelliği desteklemesi gerekiyor. Son birkaç yıldır üretilen PC ve taşınabilir belleklerin neredeyse tamamında bu özellik destekleniyor. Haflere bulaflm fl sistemleri kurtarmak Virüs bulaşmış sistemlerde sisteminize bir anti virüs yazılımı yüklemeniz artık hiçbir işe yaramaz. Yüklediğiniz yazılım da sisteminizdeki virüsten etkilenecek, üstelik bir virüs taraması yapmaya kalktığınızda anti virüs yazılımının dokunduğu her dosya da virüsten nasibini alacaktır. Böyle durumlarda kullanabileceğiniz dört farklı yöntem var. Online virüs tarayıcılarla taramak, diski söküp temiz bir bilgisayara bağlayıp taramak, ağ üzerinden taramak gibi geleneksel yöntemlerin yanında, yazma korumalı bir USB bellekten çalışan bir anti virüs yazılımı kullanmak da sisteminizi kurtaracak bir yöntem. Kurtçuk bulaşmış sistemleri H. Bar fl NEVRES / [email protected] temizlemek için en iyi yollardan biri Avert Stinger gibi araçları kullanmaktır. Ücretsiz olan Avert Stinger aracı, Sasser, Sober, Netsky, Mydoom, Sobig, Lovsan ve Bugbear gibi birçok kurtçuğu bulup temizleyebiliyor. Kurtçukları yok etmek için yazılımı çalıştırdıktan sonra istediğiniz sürücü ve klasörleri seçip Add düğmesine tıklamalısınız. Scan Now a bastığınızda tarama başlayacak, bulunan kurtçuklar temizlenecektir. Programın varsayılan ayarlarında bulunan kurtçukların otomatik olarak temizlenmesi seçilmiş olmasına rağmen, bunu dilediğiniz gibi değiştirebilirsiniz. Kay p dosyalar kurtaran File Recovery alet çantan zda her zaman bulunmal. Ewido, USB bellekten bafllat larak casus yaz l mlar temizleyebilir. Sisteminizi kurtçuklardan temizledikten ve artık güvenli olduğuna inandıktan sonra, AVG Antivirus Free Edition ı sisteminize yükleyebilirsiniz. Her türlü kullanıcının kolayca kullanabileceği, ücretli programları aratmayan bu yazılıma sisteminizi rahatlıkla emanet edebilirsiniz. Program gerçek tehditlere geçiş vermezken, diğer çoğu anti virüs yazılımı gibi gereksiz panik de yaşatmıyor. Güncelleme işleminin kolaylığı da bu programın iyi özellikleri arasında. Sadece artık çok eskimiş olan arabirimi biraz rahatsız edici, ancak yazılım kendi köşesinde sessizce çalıştığı için bu arabirimi çok fazla görmenize gerek kalmıyor. Malware kategorisindeki truva atı, casus yazılımlar gibi zararlılara karşı önerebileceğimiz ve araç paketimize kattığımız bir başka yazılımsa Ewido. Bu aracı doğrudan USB bellekten çalıştırabiliyorsunuz. Ancak yazılımı USB belleğe kaydetmeden önce temiz bir sisteme kurmalı, 222 PCnet Eylül 2006

155 Nas l Yap l r? PCnet OKUL güncelleştirmelerini yapmalı, sonra bütün klasörü USB belleğe kopyalamalısınız. Buna ek olarak, yazılımı kullanacağınız sistemde msvcp71.dll dosyasının bulunmaması ihtimaline karşı, Ewido yu kurduğunuz sistemde Windows\System32 klasöründe bulunan bu dosyayı Ewido nun USB bellekteki klasörüne kopyalamalısınız. Programı USB bellekten kullanmak için securitysuite.exe dosyasını çalıştırmalısınız. Startup, Connections ve Processes bölümlerindeki kayıtları geçici olarak durdurarak ya da kaldırarak sisteminizdeki zararlıları yok edebilirsiniz. Kay p veriyi kurtarmak PC Inspector ın File Recovery uygulaması en tanınmış veri kurtarma araçlarından biridir. Windows un kullandığı FAT, FAT32, NTFS, HPFS gibi tüm dosya sistemlerini destekler ve silinmiş dosyaları geri getirebilir. Sistem çakılmalarından sonra bozulan dosyaları geri getirmek ve dilediğiniz bölümlere hızlı format atabilmek gibi özellikleri de vardır. Bu aracı kullandığınızda işe yaramasının tek yolu, kurtarılması gereken verinin sistemi başlatan diskte olmaması. Örneğin bilgisayarda tek bir C diski varsa, bu diskte silinen veriyi kurtarmak için aynı dikse File Recovery yi yükleyip veri kurtarmayı deniyorsanız, boşuna uğraşıyorsunuz demektir. Bir diskteki veriyi kurtarmak için, sistemi başka bir yerden başlatmalısınız. Aynı bilgisayara bağlı bir başka diskten ya bir USB bellekten sistemi başlatabilirsiniz. Tek bir diskiniz varsa ve USB bellekten başlatamıyorsanız, diski söküp başka bir PC ye takmalısınız. Yoksa sistemin açılışı ve File Recovery nin yüklenmesi sırasında sabit diskte gerçekleşen veri hareketinde diske yazılan veri kurtarmayı amaçladığınız dosyanın üzerine yazılabilir. Bu durumda da geri getirmek istediğiniz verileri kesinlikle kurtaramazsınız. File Recovery yi doğrudan USB bellek içinden başlatabilirsiniz. Sihirbazı çalıştırdıktan sonra göreceğiniz klasör listelerindeki yeşil simgeli klasörler kurtarılabilme ihtimali olan klasörleri gösterir. Bunlara sağ tıklayıp File menüsünden Save i seçerek başka bir diskte kaydedebilirsiniz. Aynı diske kaydetmeniz, kurtarmayı planladığınız dosyaların üzerine yazmanıza neden olur. Bu yüzden kurtardığınız dosyaları başka bir diske, USB belleğe ya da diskete kaydetmelisiniz. Dosya yönetimi için yard mc lar Free Commander 2006 çok fonksiyonlu bir dosya ve klasör yönetim aracıdır. Eski bilgisayar kurtları PC Tools ya da Norton Commander olmadan bilgisayarda iş yapmazlardı. Free Commander da bunlara benzer bir kullanım deneyimi sunuyor. Programın metin ve resimleri görüntüleyebilmesinin yanı sıra seçilen klasörleri birbiriyle senkronize edebilme özelliği de bulunuyor. Unstoppable Copier yazılımının da Windows Gezgini nin kopyalayamadığı dosyaları kopyalayabilmek gibi üstün bir becerisi var. Windows Gezgini ve diğer birçok program, bir dosyada bozuk veri bulduğu zaman kopyalamayı durdurup hata verir. Unstoppable Copier, veri bozukluğu durumunda bozuk kısmı boş karakterlerle doldurarak, dosyanın büyük bir bölümünün kurtarılabilmesini sağlıyor. Bazen tek bir Byte bozuk veri yüzlerce MB lık dosyaların kullanılamaz hale gelmesine neden olabilir. Bunun bir video dosyası olduğunu düşünürsek, içindeki bir değil yüzlerce Byte ın değiştirilmesi bile videoda fark edilebilecek bir değişiklik oluşturmaz. Küçük hasarlar yüzünden kullanılamayan dosyaları bu programla kopyalayarak kurtarabilirsiniz. Araç paketimizdeki SysInternals ın Filemon, Regmon, Diskmon ve Process Explorer adındaki dört aracı da, tüm sistem aktiviteleri konusunda bilgi sahibi olmanızı sağlayacak ve hata analizlerine yardımcı olacaktır. Sistemi USB den açmak Sisteminizi bir taşınabilir bellekten başlatmak için öncelikle sistem BIOS unu kontrol etmelisiniz. Anakart üreticisine göre Del, F1, F2, F10, F11, F12, Ctrl+F1, Ctrl+F10 gibi tuşlarla girilebilen BIOS arabiriminde, Advanced BIOS Features gibi bir isme sahip bölümde First Boot Device olarak USB-ZIP, USB-HDD ya da USB-FDD gibi seçeneklerden birini belirtmelisiniz. BIOS a hangi tuş birleşimiyle girilebileceği genellikle sistemin açılışı sırasında ekranda belirtilir. Bazı sistemlerde BIOS a girmeye gerek kalmaksızın, açılış sırasında F8 (Asus anakartlar) ya da F11 gibi tuşlara basmak yoluyla açılış aygıtını seçebilirsiniz. Buradan USB belleği seçmek, sistem açılışını onun üzerinden gerçekleştirmenizi sağlayacaktır. Bir de USB belleği sistemi açabilir hale getirmek gerekiyor. Bunun için çeşitli yöntemler kullanılabilir. adresinden uygun programı indirerek USB belleğinizi sistemi başlatabilir hale getirebilirsiniz. Dilerseniz, araç paketimizde bulunan HP USB Disk Storage Format Tool u kullanarak USB belleğinizi formatlarken Create a DOS startup disk seçeneğiyle de aynı işlemi gerçekleştirebilirsiniz. Diğer faydalı araçlar AIDA 32 Geliflmifl sistem bilgisi almay, hata bulmay ve bileflen tan mlamay sa lar. Gelifltirilmesi durdurulmufl bir yaz l md r. Active Killdisk Disklerdeki veriyi kurtar lamaz flekilde silmeyi sa lar. Diskin hayat nda yeni bir sayfa açmak için idealdir. CMOS Password Recovery BIOS flifrenizi unuttuysan z bu yaz l m kullanarak tekrar BIOS a girebilirsiniz. HD-Clone Bir diskteki tüm veriyi ayn boyuttaki ya da daha büyük kapasiteli bir diske kopyalayabilmenizi sa lar. Ücretsiz sürümü IDE/ATA/SATA sürücüleri destekliyor, SCSI sürücüleri desteklemiyor ve dakikada 300 MB kopyalama h z na izin veriyor. Partition Resizer Veri kaybetmeden disk bölümlerinin boyutunu de ifltirebilmenizi sa lar. Do rudan USB bellek içinden çal flt r labilir. Eylül 2006 PCnet 223

156 PCnet P R Piri Reis in Seyir Defteri >> KAPTAN KÖŞKÜ >> Piri Reis, 16. YY da yaflam fl ünlü bir Türk amiralidir. Piri Reis haritalar 1929 y l nda, Topkap Saray nda yap lan araflt rmalar s ras nda bulunmufltur y l nda keflfedilen Antartika k tas n n detayl anlat m n n 1513 y l nda yap ld san lan bu haritalarda bulunmas pek çok tarihçiyi flafl rtm flt r. Daha da flafl rt c olan ysa, Grönland Adas n n iki ayr adac k halinde gösterilmesidir y l n n Ocak ay nda yap lan sismik araflt rmalarda bu ada parçac n n gerçekte iki parça oldu u anlafl lm flt r. Bu haritalar, yap ld dönem dikkate al nd nda hayret verici bir do ruluk içermekte ve günümüzde bile s rlar n korumaktad r. Biz de bu sayfalarda interneti keflfetmeye ç kt k. Bu sayfalarda yer almas n istedi iniz web sitesi adreslerini [email protected] veya [email protected] adreslerine gönderebilirsiniz. E-Dergim ya da kısa adıyla ED, Nisan 2006 da yaklaşık 20 kişinin katılımıyla kurulmuş. Çok kısa bir sürede ilk sayısını çıkaran ED nin ilk sayısında sadece 10 kişi görev almış. Kadrosunu zamanla geliştiren ED, şu anda Ağustos sayısını yayınlamış durumda. Bu da istikrarını sürdürmeye kararlı olduğunu gösteriyor. Aslında edergim.net adresinde fazla bir içerik bulunmuyor, site daha çok dergiyi indirebileceğiniz bir ortam olarak tasarlanmış. Dergi PowerPoint formatında hazırlanıyor. Eğer sisteminizde PowerPoint yüklü değilse sitedeki linki kullanarak PPT Viewer adlı küçük yazılımı indirebilirsiniz. İçeriği popüler kültür ağırlıklı olan dergide müzik, teknoloji, film, spor gibi konulara yer verilmiş. >> >> Coğrafi bilgileri görsellik ve aktüaliteyle destekleyerek öğretmek, öğrenilecek konuları neden sonuç ilişkisi içinde vererek öğrenmeyi daha zevkli ve kalıcı kılmak, coğrafi konuların günlük yaşamla bağlarını kurarak daha kolay ve anlaşılır olmasını sağlamak amacıyla hazırlanan Coğrafya Saati, coğrafya dersiyle ilgili pek çok konuyu bünyesinde barındırıyor. Tabii siteyi sadece öğrenciler değil coğrafyaya merak duyan herkes ziyaret edebilir. Sitede Coğrafyanın ABC si, ÖSS Coğrafyası, Bilgi Dağarcığı, Harita Galerisi ve Coğrafyanın Bilinmeyenleri gibi başlıklar yer almakta. Coğrafyanın ABC si bölümünde herkesin ihtiyaç duyacağı temel bilgiler yer alırken, Bilgi Dağarcığı bölümünde biraz daha ayrıntılı konulara yer verilmiş. GençJeo.org Türkiye'deki Jeoloji ve Hidrojeoloji Mühendisliği öğrencilerinin bir araya gelmesini sağlamış, Jeoloji Mühendisliği Öğrencileri Ulusal Birliği ni temsil etmenin yanı sıra 2004 yılından bu yana gerçekleştirdiği etkinliklerle de 20'den fazla üniversitenin bölümlerinin bir araya getirilmesinde öncü olmuş bir öğrenci yapılanması. Birliğin asıl amacı üniversite topluluklarına ve öğrencilerine yönelik bilimsel-teknik, sosyal-kültürel faaliyetler düzenleyerek Jeoloji Mühendisliği öğrencilerinin kişisel gelişimlerini arttırmak ve iyi birer jeolog olmalarına yardımcı olmak. Ayrıca sitede bulunan forum bölümü sayesinde online olarak birçok jeoloji öğrencisinin kaynaşması ve bilgi alışverişi sağlanması mümkün kılınmış. 224 PCnet Eylül 2006

157 Piri Reis in Seyir Defteri PCnet P R >> >> Korsana Hayır sitesi dört genç arkadaşın bir araya gelmesiyle ortaya çıkan ve kullanıcıları orijinal ürünlere özendirmeyi amaçlayan bir proje. Bu yüzden sitede CD, DVD ve kitap tanıtımları yapılıp, bunların orijinalinin satın alınabileceği bağlantılar veriliyor. Korsan kullanımının azaltılıp orijinal ürünlerin satışının hızlanmasıyla ve sanatçıların yaptığı işin karşılığını yeniden görmeye başlamasıyla yapılan işlerin kalitesinin artacağına inanan site yöneticileri, korsanın sebeplerini inceleyip, buna göre yapımcı ve tüketicilerin üzerine düşen görevleri belirlemek amacındalar. Ayrıca forum bölümünde de korsan ürün kullanımı, müzik haberleri ve yeni çıkan ürünler hakkında tartışma platformu oluşturulmuş. Sloganı Bir şehir sevdası olan van.gen.tr, Van ilimizi tanıtan, geniş içeriğe sahip, güncel bir site. Site, Van şehriyle ilgili aranılan tüm bilgilere ulaşılabilecek bir yer. Sitenin menüsünde tarih, kültür, coğrafya, ekonomi, turizm, sağlık ve eğitim ana başlıkları yer alıyor. Bunlar kendi içinde alt başlıklara ayrılmış. Ana sayfada Van dan güncel haberler yer almakta. Van ve çevresindeki doğal güzelliklerin resimlerini de yine bu site içerisinde bulabilirsiniz. Ayrıca sitede ücretsiz seri ilan yayınlamak mümkün. Sitede tahmin edebileceğiniz gibi Van kedisine ayrılmış özel bir sayfa da mevcut. Ayrıca acil telefonlar, hastaneler, kurumlar, Van basını gibi özellikle Van sakinlerinin işine yarabilecek bölümlere de yer verilmiş. >> >> bruceleeefsanesi.netfirms.com Evanescence Turkey, hem dünyada hem de ülkemizde pek çok seveni bulunan rock grubu Evanescence için hazırlanan bir fan sitesi. Ana sayfada gruptan haberlere yer verilmiş. Evanescence adlı bölümde grubun biyografisini ve grup üyelerinin bilgilerini bulmak mümkün. Albümler başlığı altında diskografi bilgileri, foto arşivi bölümünde de grubun resimleri yer alıyor. Parçalara ait şarkı sözleri ve akorlar da unutulmamış. Video müzik bölümünde gruba ait çeşitli video kayıtları bulunabilir. Ayrıca site, grubun hayranlarını buluşturan bir foruma da ev sahipliği yapıyor. Bu arada sitenin bazı tasarım sorunları olduğunu belirtmeliyiz. Ne Internet Explorer 7 Beta 3 ne de Firefox ile çok sağlıklı bir görüntü alamadık. Hiç Bruce Lee filmi izlemeyeniniz var mı? Büyük ihtimalle herkes bu kung-fu ustasının bir ya da birkaç filmini görmüştür. Bruce Lee efsanesine adanmış bu site, ustaya dair pek çok bilgi içeriyor. Sitede Bruce Lee felsefesine ve tekniklerine dair bilgiler edinmek mümkün. Ayrıca Bruce Lee nin hayat hikayesi de birkaç bölüm halinde okunabilir. Ayrıca Lee nin oynadığı filmlere ait özel bilgiler de sitede bulunuyor. Sitede Bruce Lee nin bilinmeyen yönlerine dair notlar, fotoğraflar ve duvar kağıtları da yer alıyor. Ayrıca Jeet Kune Do sistemine dair kısa bilgiler de bulunuyor. Fakat sitenin yönlendirmesi biraz sorunlu; menüdeki başlıklar yerine incecik çizgilere tıklamaya çalışmak bize pek mantıklı gelmedi. Eylül 2006 PCnet 225

158 PCnet P R Piri Reis in Seyir Defteri >> >> Amerikan güreşi müsabakalarına televizyonlarımızda sık sık rastlıyoruz. Bu site Amerikan güreşini tanıtmak ve merak edilen soruları cevaplamak üzere kurulmuş. Sitenin Sıkça Sorulanlar bölümünde Amerikan güreşi sahte midir, kan gerçek midir, güreş endüstrisi nasıl çalışır sorularının cevapları bulunuyor. Sitede Amerikan güreşi tarihçesi ve güreşçi bilgileri de var. Ayrıca bu sporla ilgili güncel haberlerin yanı sıra şov incelemelerine yer verilmiş. Temel güreş hareketlerini tanıtan bir sayfa, maç sonuçları, şov takvimi ve güreş bilgi testi de unutulmamış. Resim galerisindeyse Amerikan güreşine ait bazı fotoğraflar ve duvar kağıtları bulunabilir. Hereticsoul.net, İstanbullu hardcore death metal grubu Heretic Soul un web sitesi. Ziyaretçileri girişte sade ve kullanışlı bir arabirim karşılıyor. Sitede grubun ve elemanlarının geçmişine, grubun konser takvimine, albüm için yapılan grafik tasarımlarına ve iletişim bilgilerine ulaşmanız mümkün. Biyografi bölümünde hem grubun hem de elemanlarının biyografileri yer almakta. Heretic Soul un web sitesinde bulacağınız en güzel şeylerse grubun parçalarını ücretsiz olarak indirebilmeniz ve canlı performanslarının olduğu bir videoyu izleyebilmeniz. Bunlara multimedia bölümünden ulaşabilirsiniz. Sitede grubun fanatiklerinin buluşabileceği bir foruma da yer verilmiş. Ayrıca İngilizce dil seçeneği de ihmal edilmemiş. >> >> Türk dili ve edebiyatına dair zengin bir içeriği barındıran Edebiyat Evi, konuyla ilgilenenler için eşsiz bir kaynak. Roman özetleri, e-kitaplar, yazar ve şair hayatları, şiirler gibi konuların tamamı sitede mevcut. Türk edebiyatı ve Türk dilbilgisinin bütün konuları hakkında bilgi edinmek için de siteyi ziyaret edebilirsiniz. Edebi sohbet ortamının sağlandığı, edebiyat ve eğitim üzerine tartışmaların yapıldığı forum sayfaları da sitenin bir diğer özelliği. Sözlük, imla kılavuzu yazılımları ve daha pek çok şey için Edebiyat Evi'ne girebilirsiniz. Sitenin ana sayfasında forumdan son başlıklara, haberlere ve seçme şiirlere yer verilmiş. Menüyü kullanarak Edebiyat, Türk dili, Önerdikleriniz gibi başlıklara erişebilirsiniz. Kuzey Kıbrıs a dair portallardan biri olan sitede Kıbrıs ile ilgili her türlü olay takip edilebilir. Sitenin ana sayfasında KKTC ile ilgili genel bilgiler, tarihçe, gezilecek yerler, eğitim ve fotoğraf galerisi gibi konular içeren sayfalara linkler verilmiş. Ayrıca yerel haberlerden başlıklar, haftanın röportajı ve kitap tanıtımı bölümleri de ana sayfada yerlerini almış. Sitede ekonomiden siyasete ve son dakika haberlerine değin her konuya rastlamak mümkün. Oyunlar bölümünde çeşitli Flash tabanlı oyunlar yer alıyor. İlanlar başlığı altında üyelerin seri ilanları yayınlanmakta. YavruVatan.net te Kıbrıslıların bir araya gelebileceği bir forum da yer alıyor. Sitenin otomobil galerilerini tanıtan bir bölümü de mevcut. 226 PCnet Eylül 2006

159 PCnet P R Piri Reis in Seyir Defteri >> >> Kapsamlı bir spor portalı olan SuperSpor.com un tüm sporseverlerin hoşuna gideceğini düşünüyoruz. Sitenin tasarımı oldukça iyi, aranılan her şeye kolaylıkla ulaşılabiliyor. Sitede futbol, basketbol, voleybol, tenis, motor sporları ve at yarışı konularında geniş bir içerik var. Ana sayfada güncel spor haberleri, köşe yazarlarının yazıları, resim galerisinden örnekler, özel röportajlar, incelemeler ve bahis bilgilerine yer verilmiş. Sitenin görüntülü haber bölümü ilgi çekici, çünkü bu bölümdeki haberler video destekli olarak hazırlanmış. Sitede maç istatistiklerine, canlı sonuçlara, karşılaşmalardan resimlere ve bilginizi ölçebileceğiniz testlere ulaşmak mümkün. SuperSpor.com bizce kaliteli ve hızla gelişen bir site. Feridun Düzağaç fan kulübü, Türk rock müziğinin önemli seslerinden Feridun Düzağaç hayranlarını buluşturmak üzere hazırlanmış. Sitede Feridun Düzağaç albümleriyle ilgili bilgilere ve şarkı sözlerine ulaşabilirsiniz. Sanatçının biyografisi de siteden okunabiliyor. Bu sitenin ilginç bir özelliğiyse, piyasada bulunmayan İlk Rüzgar adlı şiir kitabından şiirlerin, sanatçının özel izniyle yayınlanmış olması. Sitede Feridun Düzağaç ın klipleri ve çeşitli resimleri de yer alıyor. Ayrıca Feridun Düzağaç ın birlikte çalıştığı grubuyla ve Gece filmiyle ilgili bilgiler de sitede bulunuyor. İleride siteye gitar tabları ve akorları de eklenecek. Siteye girdiğiniz anda bir video klipin zorunlu olarak yüklenmesiyse pek hoş değil. >> >> İnternet üzerinden yayın yapan Radyo Pamuk, dinleyicilerine 24 saat online müzik dinleme keyfini yaşatıyor. Ayrıca site üzerinden farklı DJ lerin yayın saatlerini takip edebilir ve şarkı isteklerinizi anında yapabilirsiniz. Bir yaşını dolduran Radyo Pamuk geniş dinleyici kitlesi ve farklı tarzdaki DJ lerin yine farklı tarzdaki programlarıyla her türlü müzik türüne değişik yayın saatlerinde yer veren bir kadroya sahip. Radyonun yanı sıra sitenin içeriği de bir hayli geniş. Sitede düzenli olarak yayınlanan anketlere katılabilir, forumlarda fikirlerinizi ortaya koyabilirsiniz. Radyo Pamuk, dinleyicilerine eğlence, paylaşım, hayat, gündelik bilgiler, teknik sorunlar gibi birçok konuda kaynak olabilecek nitelikte. Op. Dr. Nevra Topalismailoğlu tarafından hazırlanan e-gebelik adlı bu site, ziyaretçilerini kadın doğum, gebelik ve jinekoloji gibi konularda bilgilendirmeyi amaçlıyor. Sitede hafta hafta gebelik, sezaryen, kürtaj, cinsiyet belirleme, beslenme, aile planlaması, menopoz ve kısırlık gibi başlıklar altında bilgilendirici yazılar yer almakta. Sorularınızı Cevaplıyor adlı bölümdeyse ziyaretçilerin soruları cevaplanıyor. Otomatik hesaplayıcıları kullanarak gebelik takvimi, bebeğin ağırlığı, beklenen doğum tarihi gibi hesaplamalar yapılabilir. Hamile bayanlar ve eşleri için faydalı olacağını düşündüğümüz bu sitenin profesyonelce hazırlanmış olmasına rağmen tanı ve tedavi amacıyla kullanılmaması gerektiğini hatırlatmakta fayda var. 228 PCnet Eylül 2006

160 PCNET Bulmaca Sudoku nas l oynan r? Toplamda 9 x 9 = 81 kare olan kümelere 1 den 9 a kadar rakamlar yerleştirilir. Her bir rakam, her bir satırda ve her bir sütunda sadece bir kez kullanılabilir. Her bir rakam, 3 x 3 = 9 kareden oluşan bloklarda da sadece bir kez bulunabilir KOLAY KOLAY ORTA ZOR Bu sayfadaki bulmacaların doğru cevaplarını ve çok daha fazla Sudoku yu adresinde bulabilirsiniz. 234 PCnet Eylül 2006