C#.NET ile PROGRAMLAMAYA GİRİŞ

Transkript

1 C#.NET ile Neden C#.NET programlama dili? C, Java ailesinden bir programlama dilidir Platformdan (işletim sistemi-makine) bağımsız yazılım geliştirme Nesne tabanlı (OOP Object Orianted Programming) Consol, GUI, Web (server side), uygulamaları oluşturabilirsiniz Kodları C ve Java ya çok benzediğinden bunlardan birini bilen çok kolay adapte olur. Yada da C# öğrenen bunları çok kolay öğrenir En popüler dillerden bir tanesidir Yeteri kadar kaynak bulabilirsiniz ( kitap, ders notu, program örneği vb. ) 1

2 C#.NET programlama dili C#.NET Console Uygulamalar Visual Application Grafik-Arabirim Uygulamalar Garphics User Interface (GUI) Web (C#.net aspx) C#.net Programlama dilinin genel yapısı Start vize, final, ort Vize Notunu Giriniz vize Final notunu Giriniz final ort= vize*0.2+final*0.8 Ortalama :, ort Stop 2

3 7.1- INTERFACE LAYERS (ARABİRİM KATMANLARI) Platformdan (işlemci- işletim sistemi) bağımsız programlar Kaynak Kod Kaynak Kod Kaynak Kod Compiler Compiler Compiler Ara Dil Ara Dil Java Virtual Machine (JVM) (Java Sanal Makinesi).NET Framework (Sanal Makine) Makine Dili Makine Dili Makine Dili 3

4 .NET Mimarisi C# C++ Basic C# Compiler C++ Compiler Basic Compiler Common Intermediate Language (CIL ).NET e uygun dil CIL.NET Framework (Sanal Makine) (Makine Dili).Net Uygulamasının Çalışma Süreci: Compile Time: Yazmış olduğunuz uygulamanın CIL(Common Intermediate Language) çevrildiği zaman sürecidir. Her hangi bir dil de yazılmış.net uygulaması, her dile ait derleyiciler ile ortak bir dile CIL(Bytecode) çevrilir. Run Time: Uygulamanın çalıştığı süreçtir, Compile Time da oluşturulan ByteCode lar CLR(Common Language Runtime) ile satır satır yorumlanarak (Interpreter) makine diline çevrilir ve uygulamanın çalışması sağlanır 4

5 Değişken tanımlama ve bellek modeli using System; namespace ornek1 { class Program { static void Main (string [ ] args ) { int vize = 70 ; int final = 80 ; double ort = vize *0.2 + final*0.8 ; string adi= Ali ; Değişkenlerin RAM daki durumu vize 70 final 80 ort 78 adi Ali } } } 7.4 Değişken : program içerisinde değeri dinamik olarak değişebilen yapılardır. Belirli bir tipi vardır. Bu yüzden tanımlandığı tipteki verileri kabul eder. Sabit : program içerisinde değeri değişmeyen yapılardır. Belirli bir tipi vardır. Bu yüzden tanımlandığı tipteki verileri kabul eder. Değişken ve Sabit ismi vermek kuralları : 1- İngiliz alfabesindeki 26 harf kullanılmalıdır. 2- Dilin kendi komutlarını (reserved word) değişken ismi olarak kullanılamaz. 3- ilk karakteri harf ile veya _ (alt tire) ile başlamalıdır. 4- Harf, alt tire, rakamlar haricinde başka karakter kullanamaz. 5

6 DOĞRU adi_soyadi vize1 _final devam x _ YANLIŞ adi soyadi 1vize finalclass kmyo [email protected] NOT: Değişken ismi verirken içinde tutacağı veriyi çağrıştıracak isim verilmesi önerilir. Örneğin: adi, soyadi, vize, maas, ortalama, toplam 7.5- Değişken ismi verirken Macar Metodu (Hungarian Notation-Medhodology) : Değişken ismi, değişkenin tipini ve içerisinde barındıracak bilgiyi çağrıştıracak şekilde verilmesidir. Örneğin; değişkende vize bilgisi tutulacaksa; vize değeri de 0 ile 100 arasında bir sayı olabileceği bellidir. O halde vize bilgisi için uygun değişken verme kuralı şöyle olmalıdır: Tutulacak veri muhtevası : vize bilgileri Tutulacak veri değeri : arası tamsayı bir değer intvize şeklinde verilmesi uygundur. vize yerine int_vize veya intvize veya Vize_int cevap yerine char_cevap veya charcevap veya Cevap_char devam yerine bool_devam veya booldevam veya Devam_bool adi yerine string_adi veya stringadi veya Adi_string 6

7 C# Reserved Words abstract as base bool break byte case catch char checked class const continue decimal default delegate do double else enum event explicit extern false finally fixed float for foreach goto if implicit in int interface internal is lock long namespace new null object operator out override params private protected public readonly ref return sbyte sealed short sizeof stackalloc static string struct switch this throw true try typeof uint ulong unchecked unsafe ushort using virtual void volatile while by descending from group into orderby select var where yield TRUE FALSE 7.6- C#. Net de kullanılan değişken ve sabit tipleri : Sayısal Alfa sayısal Mantıksal nesne Diğer Tamsayı Reel sayı byte sbyte short ushort int uint long ulong float double decimal string A baba char bool Object DateTime A 7 true false Button alic

8 7.6- C#. Net deki değişken tipleri : Veri tipi Byte uzunluğu.net veri tipi char 1 Char Herhangi bir ASCII karekterler Sınırları(alabileceği değerler) string - string Karakter veya karakter topluluğu (alfabetik ifadeler) bool 1 Boolean true, false byte 1 Byte (0-255) sbyte 1 Sbyte (-128 ile +127)) short 2 Int16 ( ile ) ushort 2 Uint16 ( ) int 4 Int32 ( ile ) uint 4 Uint float 4 Single +/-1,5 *10-45 ile +/- 3.4 *10 38 double 8 Double +/- 0,5 * ile +/- 1.7 * decimal 8 Decimal Virgülden sonra 28 basamak hassasiyetinde long 8 Int ile ulong 8 Uint64 0- f f f f f f f f f f f f f f f f ( ) 7.7- C# da değişken tanımlama işlemi: int vize ; Bellek Modeli vize Değişkenin türü (tipi) Değişkenin adı int vize, final, odev, ortalama ; int vize=0, final=0, ortalama =0 ; 8

9 7.8- C# da değişken tanımlama örnekleri: bool cevap ; float buce, maas, gelir, gider, blanco; char devam= E ; string devam= E ; string adi, soyadi, yanit= E ; Object butce =null; Random r = new Random() ; DateTime tarih = DateTime.Now; int sayi = 0XFF ; // 0xff hexadecimal sayıdır ve onluk karşılığı 255 tir C# da SABİT tanımlama ve örnekleri: const float pi = 3.14 ; const string mesaj = Devam Etmek İçin Bir Tuşa Basınız ; const char devam= E ; const string s= Bugün hava + (23+5) + derecedir ; // Hatalı çünkü bir işlem var const adi; // hatalı çünkü sabit bir başlangıç değeri verilmeli adi= Ali ; // sonradan değeri değiştirilemez 9

10 NOT : C#, C, C++, Java gibi dillerde değişken ve fonksiyon (komut) tanımlamalarında BÜYÜK, küçük harf AYIRIMI vardır : Console.Write (); // console.write() ; veya Console.write () ; yanlış olacaktır float butce, Butce ; char devam= E, Devam= E ; string yanit= EVET, Yanit= EVET ; TextBox textbox1, textbox1 ; random r ; // YANLIŞTIR (Random olmalı) datetime tarih ; // YANLIŞTIR (DateTime olmalı) 7.9- Tip Dönüşümleri : veriler farklı tipteki değişkenlerden başka bir değişkene aktarılmak istenebilir. Bu durumda yeni gideceği değişkenin tipine uygun olarak tip dönüşümü yapılmalıdır. string vize= 70, final = 90 ; double ort = Convert.ToDouble (vize ) * Convert.ToDouble ( final ) *0.8 ; double ort = double.parse(vize) * double.parse ( final ) * 0.8; int x = int.parse( 245 ) ; int x = int.parse( ) ; // HATA string notu = Convert.ToString( 65 ) ; 10

11 7.9- Tip Dönüşümleri : veriler farklı tipteki değişkenlerden başka bir değişkene aktarılmak istenebilir. Bu durumda yeni gideceği değişkenin tipine uygun olarak tip dönüşümü yapılmalıdır. double ort =70; string sonuc= ort.tostring() ; // sonuc = Convert.ToString(ort); string x = 657.ToString() ; string y = (3.14).ToString() ; string sicaklik= Bugün Hava Sıcaklığı + 27.Tostring() + Derecedir ; string sicaklik= Bugün Hava Sıcaklığı Derecedir ; 27 rakamı otomatik olarak kendinden önceki tip olan string e dönüştürülecektir. string sicaklik= Sıcaklık derecedir ; // Sıcaklık 2713 dercedir string sicaklik= Sıcaklık + ( ) + derecedir ; // Sıcaklık 40 dercedir 11

12 7.9- Tip Dönüşümleri : veriler farklı tipteki değişkenlerden başka bir değişkene aktarılmak istenebilir. Bu durumda yeni gideceği değişkenin tipine uygun olarak tip dönüşümü yapılmalıdır. string x = 182.ToString("X"); // B6 int y = int.parse( x, System.Globalization.NumberStyles.HexNumber); // 182 Convert.ToString ( sayi, taban) ; // sayi yi, taban a çevrilir Console.Write ( Convert.ToString (7, 2) ) ; // ( ) Paketleme(boxing) : int ort = (int) 3.14; // 3 olur int n= 5/ 2 ; // 2 olur double x= 5/ 2 ; // 2 olur double double x= 5.0/ 2 ; // 2.5 olur x= 5/ 2.0 ; // 2.5 olur 12

13 7.11- OPERATÖRLER: Atama Aritmetik İlişkisel Mantıksal Bit Unary = += -= *= /= %= >>= <<= - + * / % > >= < <= ==!= &&! &! ^ shift >> << Açıklama (Remark) Operatörü; // veya /*. */ Açıklama yamak için kullanılır. Komut olarak işlem görmez. int x= 5 ; // x değişkenine 5 aktarılır /* */ int x = 5 ; int y = 5 +8; string s = Büyük beyinler düşünlerle ilgilenir. ; 13

14 int x = 5 ; x += 4 ; // x 4 ekle. Yani x = x + 4; tür. x %=2 ; // x deki değer mod 2 yapılır ve sonuç x e atanır. Yani x = x %2; x >>=1 ; // x deki değerin tüm bitleri bir kez sağa kaydırılıp sonuç x e atanır. bool devam = true; string mail = [email protected] ; char dogrumu = e ; if ( x>5 ).. ; // x 5 den büyük ise if ( x>5 && x <10 ).. ; // x 5 den VE 10 dan küçük ise if ( x>5 x <10 ).. ; // x 5 den VEYA 10 dan küçük ise if (!(x>5) ).. ; // x 5 den büyük DEĞİLSE if ( x!= null ).. ; // x null (hiç) den FARKLI ise int sayac = 0; sayac ++; ++ sayac ; int say = 0; say --; -- say ; OPERATÖRLER: int x= 5 + 8; x += 6; // x = x + 6; int k=5; int m=k++; k m 6 5 int y ; y++ ; ++y ; // y = y + 1; int k=5; int m=++k; k m

15 OPERATÖRLER: if( x> 5) Console.Write( A ); if( x> 5 && x<= 7) Console.Write( B ); if( x!= 3) Console.Write( A ); if( harfnot== DC harfnot== DD ) Console.Write( şartlı );? : operatörü ( if ) int x= (y>5 )? 4 : 7 ; // y> 5 ise x 4 aktarılır değilse x e 7 aktarılır. if ( y>5 ) x = 4; else x= 7; int k = 4 ; (y>5 )? k=k+5 : k=k*5 ; if ( y>5 ) k= k +5; else k= k *5; 15

16 7.11- & (AND) bitsel operatörü doğruluk tablosu AND ( & ) Doğruluk tablosu & int z = 5 & 3; // 1 olur 5 -> > > (1) 10 Örn: x in üçüncü bitinin 1 olup olmadığını test etmek if( (x & 00100) > 0 ) ise x in üçüncü biti 1 dir x -> b b b b b b 3 -> y -> b 1 ise y 1 olur, b 0 ise y 0 olur ( OR ) bitsel operatörü doğruluk tablosu OR ( ) Doğruluk tablosu int x = 5 ; İnt y = 3 ; int z = 5 3; // 7 olur 5 -> > > 7 16

17 7.11- ^ (XOR) bitsel operatörü doğruluk tablosu XOR (^ ) Doğruluk tablosu ^ int x = 5 ; İnt y = 3 ; int z = 5 ^ 3; // 6 olur 5 -> > > ! (NOT) bitsel operatörü doğruluk tablosu Değil (! ) Doğruluk tablosu!! 1 0! 0 1 int x = 5 ; int y =! x ; 5 -> !5 -> > 10 17

18 7.11- << Sola shift ( kaydırma) operatörleri int x = 3 ; int y = x << 2 ; // x, iki kez sola kaydır 3 -> > değeri 6, birinci sola kaydırma tüm bitler bir sola kayar > değeri 12, ikinci sola kaydırma Not : Her sola kaydırmada sayı 2 ile ÇARPILIR. Örn. 3 değeri bir kez sola kaydırılırsa 6 eder. İki kez sola kaydırılırsa 12 eder >> Sağa shift ( kaydırma) operatörleri int x = 8 ; int y = x >> 2 ; // x,i 2 kez sağa kaydır 8 -> > değeri 4, birinci sağa kaydırma. Tüm bitler bir sağa kayar > değeri 2, ikinci sağa kaydırma Not : Her sağa kaydırmada sayı 2 ile BÖLÜNÜR. Örn. 8 değeri bir kez sağa kaydırılırsa 4 eder. İki kez sağa kaydırılırsa 2 eder. 18

19 7.12- C#.NET I/O (Giriş / Çıkış Komutları- fonksiyonları) : I (Input) Giriş O (Output) Çıkış Klavyeden Dosyadan Ekran Dosya Read () ; ReadLine(); ReadKey(); Read () ; ReadLine(); Write () ; WriteLine(); Write () ; WriteLine(); Program I/O (Giriş / Çıkış Komutları- fonksiyonları) : int x = Console. Read( ) ; // basılan tuşun ASII kodu okur int y = Console. Read( ) ; // yukarıdaki kodda bilgi girişi beklenir birip entere vasınca x basılan tuşşun ascıı kodu, y ye ise Eneter kodu(13) aktarılır string adi = Console. ReadLine ( ) ; Console.Write ( computer ) ; Console.Write ( /2-9) ; Console.Write ( Toplam = ) ; // ekrana 58 yazar 19

20 7.13. Formatlı Yazdırma : Console.Write( Sonuç : {0} dir., 5 ) ; Console.Write( {0} + {1} = {2}, 5, 8, 13 ) ; string ad= Console.ReadLine() ; // klavyeden Ali değeri girip Enter tuşuna basınız string soy= Console.ReadLine() ; // klavyeden Can değeri girip Enter tuşuna basınız int v= int.parse (Console.ReadLine() ); // klavyeden 70 değeri girip Enter tuşuna basınız Console.Write( Adı: {0}\n Soyadı: {1} \n Vize= {2}, ad, soy, v ) ; // \n satır başı yapar Ekran çıktısı Adı : Ali Soyadı : Can Vize : Formatlı Yazdırma : Console.Write( maaşı: {0,6} Yaşı:{1,4}, maas, yas ) ; Maaşı : 1560 Yaşı : 28 Console.Write( maaşı: {0,-6} Yaşı:{1,-4}, maas, yas ) ; Maaşı :1560 Yaşı : 28 Console.Write ( ( ).ToString( ###,###.## ) ) ; // ,68 20

21 7.14. ( \ ) White Space karakterleri- Kurtarma karakteri : Dilde özel anlamı olan karakterleri özel anlamdan çıkartır. Özel bir anlamı olmayan karakterlere de özel anlam kazandırır r -> r karakteri \r -> Enter \ -> kurtarma karakteri \\ -> \ karakteri KARAKTER ANLAMI \n New line (Satır başı) \r Carridge Return (enter) \t Horizantal (yatay) tab \v Vertical(dikey) tab \f Form feed (yazıcıdan bir sayfa ) \a Alert ( buzzer dan beep sesi) \b BackSpace (Soldan bir karakter siler) \" " \\ \ White Space karakterleri- Kurtarma karakteri(\) kullanımı : string yol = C:\\windows\\system\\win32 ; C:\windows\system\win32 string yol C:\windows\system\win32 ; C:\windows\system\win32 21

22 White Space karakterleri- Kurtarma karakteri(\) kullanımı : string s = SDU\nKMYO\nBILGISAYAR ; SDU KMYO BILGISAYAR string k windows\nsystem\nwin32 ; EKRANA NASIL YAZAR? windows\nsystem\nwin32 22

23 SORULAR 1-Aşağıdaki değişken tanımlamalarından hangisi geçerli bir tanımlamadır? A) ortlama not b) case c) 2vize e)_w 2- x = x + 1; dengi olan ifadesine aşağıdakilerden hangisi olabilir? I- ) x++ ; II-) ++x ; III-) x+=1; A) I -II b) I c) III d) I-II-III e) I-IV 3- int x =4, y= 3; int z =x & y; ise z nin değeri ne olur? a) 0 b) 1 c) 2 d) 3 e) 5 4- Aşağıdakilerden değişkenlerin hangisi macar yöntemine göre gösterilmiştir.? a) vize b) Vize_int c) vize_1 d) vint e) int Vize 5- string s =@ MYO\nBIL ; komutuna göre s değişkenin değeri ekrana yazdırılırsa nasıl bir çıktı veriri r? a) MYO\nBIL b) MYO BIL SORULAR 6- int x = ( 5 >=k)? 8 : 9 ; komutuna göre k nın 5 değeri için x in değeri nasıl olur? A) x b) k c) 8 d) 9 e) 5 7- Console.Write ( Convert.ToString( 15,16) ) ; komutundan sonra ekranda ne yazar? A) f b) 15 c) 16 d) 15,16 e) I Hiçbiri 8- C#. Net için aşağıdakilerden hangisi doğrudur? I- Oluşturulan programın çalışması için bilgisayarda framework kurulu olmalı II- Nesne Tabanlı bir dildir III- Web uygulamaları geliştirmeye müsait bir dildir a)i b) I II c) II- III d) I-II-III e) I-III 9- string s = \\\\ ; komutuna göre s değişkenin değeri ekrana yazdırılırsa nasıl bir çıktı veriri r? a) \ b) \\ c) \\\\ d) \\\\ e) Hiçbir şey yazmaz 10- string s = Derinliği m. ; komutuna göre s değişkenin değeri ekrana yazdırılırsa nasıl bir çıktı veriri r? a) Derinliği 1522 m. b) Derinliği 37. c) Hata veriri d) Hiçbir şey yazmaz e) null yazar 23